Επείγοντα Καρδιολογικά Προ6λήματα Ογκολογικών Ασθενών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επείγοντα Καρδιολογικά Προ6λήματα Ογκολογικών Ασθενών"

Transcript

1 .86 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Επείγοντα Καρδιολογικά Προ6λήματα Ογκολογικών Ασθενών ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΠΙΣΧΙΝΙΩΤΗΣ Τα καρδιολογικά προβλήματα είναι ιδιαίτερα συχνά σε ασθενείς με νεοπλασματικές νόσους. Όλο ο φάσμα των νοσημάτων του κυκλοφορικού μπορεί να συνυπάρχει με κακοήθεις παθήσεις. Επίσης βαρειά καρδιαγγειακά συμβάματα μπορούν να εμφανιστούν κατά την πορεία μιας νεοπλασματικής νόσου. Η κακή γενική κατάσταση του ασθενούς, η λήψη καρδιοτοξικών αντινεοπλασματικών φαρμάκων, οι ακτινοβολίες στο μεσοθωράκιο και οι συχνές περικαρδιακές και ενδομυοκαρδιακές μεταστάσεις αποτελούν πολλές φορές το κατάλληλο υπόστρωμα για την εμφάνιση καρδιαγγειακών επιπλοκών. Επίσης, ο μετεγχειρητικός ασθενής με καρκίνο συχνά εμφανίζει καρδιολογικά προβλίίματα που απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση. Η αντιμετώπιση ογκολογικών ασθενών με καρδιαγγειακές επιπλοκές στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας α παιτεί ιδιαίτερες γνώσεις σε ότι αφορά τη διαγνωστική και θεραπευηκή τους προσπέλαση. Σκοπός του άρθρου είναι να επισημάνει τις συχνότερες από τις παθήσεις αυτές και τις σύγχρονες καρδιολογικές απόψεις για την αντιμετώπισή τους. ΙΣΧΑΙΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Αν και η συχνότητα εμφάνισης της στεφανιαίας νόσου στον δυτικό κόσμο έχει μειωθεί κατά τα τελευταία έτη, παραμένει μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου στους ενήλικες. Η στεφανιαία νόσος σε ασθενείς με καρκίνο συχνότερα οφείλεται σε συνυπάρχουσες αθηρωματικές αλλοιώσεις των στεφανιαίων αγγείων των ασθενών αυτών.1 Την συχνότερη αιτία ογκοεξαρτώμενου εμφράγματος του μυοκαρδίου αποτελεί η εξωτερική συμπίεση μιας στεφανιαίας αρτηρίας σε ποσοστό 60/ των περιπτώσεων, ενώ τα εμβολικά επεισόδεια των στεφανιαίων με κύρια εστία κάποιο νεόπλασμα ενοχοποιούνται στο 35 των περιπτώσεων2 Ένα οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου χαρακτηρίζεται από το τυπικό οπισθοστερνικό άλγος, τις κλασσικές ηλεκτροκαρδιογραφικές μεταβολές και την συνοδο διαταραχή της ενζυματικής δραστηριότητας. Σε ογκολογικούς α σθενείς όμως, η ειδικότητα και η ευαισθησία των σημείων του εμφράγματος του μυοκαρδίου είναι σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Πολλοί καρκινοπαθείς είναι δυνατόν να έχουν θωρακικό άλγος που να εκδηλώνεται σαν άτυπη στηθάγχη. Στην διαφορική διάγνωση της στηθάγχης στους ασθενείς αυτούς θα πρέπει να διερευνηθούν παθήσεις του οισοφάγου, του υ πεζωκότα, του περικαρδίου και του θωρακικού τοιχώματος. Ακόμη, η παρουσία μη ειδικών συμπτωμάτων όπως η ταχύπνοια, η δύσπνοια και η ταχυκαρδία μπορεί να σχετίζεται με την πρωτοπαθή νόσο αλλά και με ισχαιμική νόσο του μυοκαρδίου. Τα ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα επίσης, συχνά δεν είναι παθογνωμονικά. Η ελάττωση του ύψους του συμπλέγματος QRS που είναι συχνό εύρημα σε ασθενείς με συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί επίσης να οφείλεται σε πλευριτική ή περικαρδιακή συλλογή ή σε αυξημένη κατακράτηση υγρών που συχνά παρατηρείται σε κακοήθεις νόσους.3 Τέλος οι αυξημένες τιμές στα ένζυμα CPK, SGOT και LDH που συχνά παρατηρούνται στους ασθενείς αυτούς, πολλές Φορές οφείλονται σε καταστροφή μη καρδιακών ιστών. Σε ογκολογικούς ασθενείς όταν τεθεί η διάγνωση του οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου, το προσδόκιμο επιβίωσης της υφισταμένης νεοπλασματικής νόσου θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην παραπέρα αντιμετώπιση. Σε α σθενείς ελεύθερους νόσου η αντιμετώπιση είναι όμοια με τους υπόλοιπους ασθενείς με στεφανιαία νόσο. Όμως, σε ασθενείς που είναι σε προχωρημένο στάδιο κακοήθειας, η επιθετική αντιμετώπιση χωρίς να προσφέρει ιδιαίτερη βελτίωση στην ποιότητα ζωής του ασθενούς, μπορεί να συνοδεύεται με σημαντικά αυξημένους κινδύνους επιπλοκών. Όταν το έμφραγμα του μυοκαρδίου επιπλέκει τελικού σταδίου κακοήθη νόσο, τότε η μεταφορά του ασθενούς σε στεφανιαία μονάδα μπορεί να μην είναι απαραίτητη.4 Η αιμοδυναμική παρακολούθηση των εμφραγματιών με τη χρήση καθετήρα SwanGanz συνήθως δεν είναι α ναγκαία, μπορεί μάλιστα να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη σε ασθενείς με θρομβοκυτταροπενία, μερική απόφραξη της άνω κοίλης φλέβας και σε ασθενείς με πνευμονική υπέρταση. Στο Θ.Α.Ι. κάνουμε χρήση καθετήρα SwanGanz μόνο στις περιπτώσεις που το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου συνοδει,εται από βαρειά αιμοδυναμική επιβάρυνση του ασθενούς (καρδιογενές Shock) ή σε περιπτώσεις εμφράγματος της δεξιάς κοιλιάς. Η ηλεκτρ:κή aπινίδωση σε ογκολογικούς ασθενείς με θρομβοκυτταροπενία μπορεί να έχει σαν συνέπεια σοβαρές αιμορραγικές επιπλοκές. Στους ασθενείς αυτούς θα πρέπει να επιχειρείται πρώτα φαρμακευτική ανάταξη της αρρυθμίας τους πριν από την aπινίδωση. Σε περιπτώσεις που η ηλεκτρική ανάταξη επιβάλλεται, συνιστάται η χορήγηση κατά το δυνατόν ολιγοτέρων Joules. Συγχρονισμένη προς το κύμα R ηλεκτρική aπινίδωση για την α νάταξη κολπικών ταχυαρρυθμιών επιχειρήσαμε επανειλ

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ Εt\ΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 87 λημένα στην Μ.Ε.Θ. του Θ.Α.Ι. με απόλυτη επιτυχία και χωρίς επιπλοκές. Η θρομβολυτική αγωγή στην αντιμετώπιση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου. έχει την Οέση της σε ορισμένους ογκολογικούς ασθενείς και ιδιαίτερα σε αυτούς που δεν υπάρχει αντένδι:ιξη από την πρωτοπαθή νόσο και δεν παρουσιάζουν αιμορραγική διάθεση. Στο Θ.Α.Ι. δόθηκε θρομβολυτική αγωγή σε τρεις περιπτώσεις, με ενδοφλέβια χορήγηση στρεπτοκίνασης. Ο πρώτος ασθενής είχε οξύ έμφραγμα της δεξιάς κοιλιάς, βαρειά υπόταση και πλήρη κολποκοιλιακό αποκλεισμό (εικ. I), ο δεύτερος οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και καρδιογενές Shock, και ο τρίτος οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου και πνευμονικό οίδημα. Κλινικά, ενζυμικά και ηλεκτροκαρδιογραφικά κριτήρια επαναιμάτωσης επιβεβαίωσαν την ορθότητα της Οεραπευτικής μας επιλογής στα περιστατικά αυτά. Συμπερασματικά, δεν Οα πρέπει να στεροίψε τον ογκολογικό ασθενή από τα δυνητικά οφέλη μιας επιοι:τικής αντιμετώπισης (θρομβόλυσηαγγειοπλαστικτίαορτοστε Φανιαία παράκαμψη) όταν το προσδόκιμο επιβίωσης από την πρωτοπαθή νόσο είναι ικανοποιητικό. και ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που το οξίj έμφραγμα του μυοκαρδίου συνοδεύεται από επιβάρυνση των αιμοδυναμι κcόν παραμέτρων του ασθενούς. ' ' Γ Ι σχαιμική νόσος μετά ακτινοθεραπεία Η ακτινοθεραπεία στο μεσοοωράκιο όπως συνήθως γίνεται σε ασοενείς με νόσο του Hodgkin μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο περικάρδιο και το μυοκάρδιο. Ιδιαίτερα ευαίσθητα είναι τα επικαρδιακά στι:φανιαία αγγεία. Συνέπεια της ακτινικής βλάβης των στεφανιαίων αρτηριών είναι η εμφάνιση μυοκαρδιακής ισχαιμίας που μπορεί να εκδηλωοεί σαν στηθάγχη, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αιφνίδιος θάνατος5 Στον μηχανισμό των aποφρακτικών αλλοιώσεων που παρατηρούνται στα στεφανιαία αγγεία των ασθενcί:ιν αυτών συμμετέχει η υπερπλάσια του έσω και μέσου χιτώνα και η ι:πιταχυνόμι:νη α0ηροσκλήρωση.6 Τα εγγύς τμήματα της αριστερής και δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας είναι αυτά που προσβάλλονται συχνότερα. Η Οεραπι:ία ι:κλογής Φαίνι:ται να είναι η αορτοστεφανιαία παράκαμψη, λαμβάνοντας υπ' όψη το νι:αρό της ηλικίας των ασθι:νcijν, τη Φύση και την εντόπιση των aποφρακτικών αλλοιώσεων στα στεφανιαία αγγι:ία τους.7 Ισχαιμική νόσος μετά χημειοθεραπεία Η επίδραση μεγάλων δόσεων ανορακυκλινών είναι ευρύτατα γνωστό ότι προκαλεί την εμφάvιση καρδιακής ανεπάρκειας συμφορητικοί! τίjπου. Η βαρειιi συμφορητικτί καρδιακή ανεπάρκεια προδιαθέτι:ι στην ανάπτυξη ενδοκαρδιακcijν θρόμβων που ενοχοποιούνται για ι:μβολικά επεισόδια στις στεφανιαίες αρτηρίι:ς του ασθι:νούς.χ Από τα αντινεοπλασματικά φάρμακα επίσης η 5 Φθοριοουρακιλη ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με συσπλατίνη ενοχοποιείται για μυοκαρδιακά εμφράγματα και για την εμφάνιση στηθάγχης Prinzmetal. Από την προσωπική μας εμπειρία επίσης, ο συνδυασμός πλατίναςβινμπαστίνηςμπλεομυκίνης (PVB) μπορεί να προκαλέσει στη Οάγχη σπασμοί> σε φυσιολογικά στεφανιαία αγγεία (εικ. 2.). ΔΙΑΤΑΡΑΧ Ε Σ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΚΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ Η εμφάνιση καρδιακcijν αρρυθμιών αποτελεί μια από τις συχνές αιτίες νοσηλείας των ογκολογικών ασθενών τ.vf Εικ6vα I. α) Περι'πτωση ασθεvοι!ς με καρκι'ι ο οιψοδ6χοιj Κ"liστης ποιj προσήλθε στο Θ.Α.Ι. με εικ6ι α ο:;c:ος εμφράγματος rotj μυοιωρδι'οιj τotj ιωτώτεροιj τοιχώματος και της δεξιάς κοιλι'ας με πλήρη κολποκοιλιακ6 απο/\λεισμ6. 6) Φιiσεις επι ταχιιv6μεvου κσιλιιll(οι! ρυθμού κατά τηv χορήγηση Ορομ6ολυτιηίς αγωγής. 1\αι γ) αποκατάσταση Φλε6οκομ6ικοιί ρυθμοιί στη Φάση της επω αιμάτωσης. Εικ ι)ι α 2. Ηλεκφοκιφiiιοη>άΦημα ηρεμι'ας (α) και κατά τη διάρκεια στηθαγχιηjιί επεισοiiι'ου (6) μετά χορήγηση PVC'. Ο ασθενής ει'χε ι>αiiιοισοτοπικιί δοκιμασι'α κ6πωσης αρvητιηί για στεφαvιαι'α ν6σο.

3 ! 88 στις ΜΕΘ. Ο παθολογικός aυτοματισμός και η δημιουργία προίjποθέσεων για την παραγωγή κυκλωμάτων επανεισόδου αποτελούν και στους καρκινοπαθείς το κατάλληλο ηλεκτροφυσιολογικό υπόστρωμα για την αρρυθμιογένεση. Την εμφάνιση αρρυθμιών ευνοούν επίσης οι συχνές διαταραχές των ηλεκτρολυτών και της οξεοβασικής ισορροπίας, το ακτινικό τραύμα στον καρδιακό μυ και το περικάρδιο και η χορήγηση αρρυθμιογόνων αντινεοπλασματικών φαρμάκων. ΠροίJπάρχουσα καρδιακή νόσος. διηθητικές εξεργασίες του τύπου της αμυλοείδωσης και ενδομυκαρδιακές μεταστάσεις αποτελούν επίσης τα συχνότερα καρδιακά αίτια αρρυθμιογένεσης. Τέλος. οι Οωρακοχειρουργικές επεμβάσεις και ιδιαίτερα όταν θίγεται το περικάρδιο μπορούν να έχουν σαν συνέπεια την εμφάνιση κολπικών ταχυαρρυθμιών. ιu Συχνά συμμετέχουν καρδιακά και εξωκαρδιακά αίτια συγχρόνως στην εμφάνιση και διατήρηση μιας διαταραχής του καρδιακού f1υθμού. Οι αρρυθμίες που παρατηρούνται σε ασθενείς με πρωτοπαθή καρδιακή προσβολή προσομοιά ουν με αυτές τις οξείας Φάσης του εμφράγματος του μυοκαρδίου. ιυ Α πότομη επιδείνωση των αρρυθμιών αυτών μπορεί να οδηγήσει σε απειλητικές για την ζω11 του ασθενούς ταχυαρρυθμίες ή βραδυαρρυθμίες με βαρειές αιμοδυναμικές συνέπειες. Όπως και στην περίπτωση των αρρυθμιών που συνοδεύουν το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. επείγει να τεθεί υπό έλεγχο ο καρδιακός ρυθμός. πράγμα που μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο. Η κολπική μαρμαρυγή με ταχεία κοιλιακή ανταποκρίση είναι η συχνότερη ταχυαρρυθμία στους ογκολογικούς ασθενείς. Ο φαρμακευτικός έλεγχος του καρδιακού ρυομού γίνεται με ταχύ δακτυλιδισμό. ενώ για την αποκατάσταση Φλεβοκομβικού ρυθμού συνήθως χορηγούμε και ένα αντιαρρυθμικό φάρμακο του τύπου της κινιδίνης ή α μιοδαρόνη. Σε ανθισταμένες περιπτώσεις. όπως επίσης και στις περιπτώσεις που η ταχυαρρυθμία εισβάλλει με αιμοδυναμική aπορρύθμιση του ασθενούς. τότε η συίχρονισμένη προς το κυμα R ηλεκτρική aπινίδωση είναι η θεραπεία εκλογής (εικ. 3). ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΝΤΑ τικησ!α rρικησ Η πολύμορφη κοιλιακή ταχυκαρδία του τύπου torsadcs de points συχνά συνοδεύεται από επιμήκυνση του διαστήματος Qτ. ι ι Φάρμακα όπως τα αντιαρρυθμικά τύπου Ια. Ic και ΙΙΙ, ψυχότροπα (τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, αλοπεριδολ11). αντιβιοτικά (ερυθρομυκίνη). και αντινεοπλασματικά (ανθρακυκλίνες) προκαλούν επιμήκυνση του διαστήματος Qτ. ιc Από τις ηλεκτρολυτικές διαταραχές κύρια η υποκαλιαιμία και η υπασβεστιαιμία ενοχοποιούνται για επιμήκυνση του Qτ. Γνωρίζοντας τις δυνητικά θανατηφόρες αρρυθμίες που συνοδεύουν το σύνδρομο, η διόρθωση των ηλεκτρολυτικών διαταραχών και η διακοπή του αρρυθμιογόνου φαρμάκου αποτελούν την αιτιολογική θεραπεία του συνδρόμου. Σπάνια, σποραδικές μορφές του πρωτοπαοοι"jς συνδρόμου του μακρού QT είναι δυνατόν να διαγνωστοίjν σε ηλεκτροκαρδιογράφημα ρουτίνας (εικ. 4) η μετά την ανάταξη μαρμαρυγικής ανακοπής. οπότε η αντιμετώπιση γίνεται με μεγάλες δόσεις βαναστολέων, εκτομή του αριστερού αστεροειδούς γαγγλίου και σε βαρειές περιπτcόσεις με αυτόματο εμφυτευσιμο α πι νιδωτή. ι1 Τέλος. μεταστατικές. ι4 διηθητικές. η εκφυλιστικές αλλοιώσεις του δεματίου μπορούν να έχουν σαν συνέπεια την εμφάνιση απειλητικών για τη ζωή του ασθενούς βραδυαρρυομιών και ιδιαίτερα υψηλού βαθμού κολποκοιλιακού αποκλεισμού. Στις περιπτώσεις αυτές την αιτιολογική θεραπεία αποτελεί η άμεση εμφύτευση ενός καρδιακού βηματοδότη (εικ. 5.). ΠΕΡΙΚΑΡΔΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ Στην πορεία μιας νεοπλασματικής νόσου μπορεί να εμφανιστεί οξεία περικαρδίτιδα. περικαρδιακή συλλογή ή και συμφυτική περικαρδίτιδα, σαν επιπλοκή της νόσου ή σαν συνέπεια της θεραπείας της. Οξεία περικαρδίτιδα Η προσβολή του περικαρδίου από κακοήθη νόσο μπορεί να προκαλέσει οξεία περικαρδίτιδα. Στις περισσότες περιπτώσεις όμως, οι μεταστάσεις στο περικάρδιο εκδηλώνονται σαν περικαρδιακή συλλογή και όχι σαν ο ξεία περικαρδίτιδα. Η ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει μια μορφή οξείας περικαρδίτιδας λίγες μέρες έως i i ' Ι. I ι ι Ι:...ι,,. J\;_..._. ;; ' I, ' ι c..j j ι, _.L c ', r Εικόνα 3. α) Ηλεκτροκαρδιογράφημα ασθενούς με πρωτοπαθή καρκι"vο στον νεφρό και επεισόδια παροξυντικής υπερκοιλιακής ταχιjκαρδίας με μηχανισμό επανεισόδου. 6) Αποκατάσταση Φλε6οκομ6ικού ρυθμού με τη χορήγηση 6εραπαμiλης. (Περίπτωση Θ.Αl.). Εικόνα 4. α) Ηλεκτροκαρδιογράφημα ασθενούς με κύστη ωοθήκης και ι διοπαθές σι!νδρομο μακροι! QT π οι; διαγν(/jστηκε σε προεγχειρητικό καρδιολογικό έλεγχο ρουτι"vας. 6) Η θεραπεία με προπρανολόλη είχε σαν συνέπεια την επάνοδο του διαστήματος QT στα φυσιολογικά όρια. (περ(πτωση Θ.Α.Ι.).

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΜΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ Ε'\ΤΑτJΚΗΣ ΙΑΙΡΙΚΗΣ G = I, ϊ,_ j ι J. J ; I ι =_: :ι WC7/ιJ!Aι l Γ I Εικόνα 5. Περι'πτωση ασθενούς με πρωτοπαθή καρκιί ο ιjπατος που προσήλθε στο Θ.Α.Ι. με συγκοπτικά επεισόδια. α) πλήρης κολποκοιλιακός αποκλεισμός σαν συνέπεια πιθανής ενδομυοκαρδιακής υποκομ6ικής μετάστασης. 6) Ηλεκτροκαρδιοyράφημα της ασθενούς μετά την εμφι5τωση καρδιακού Βηματοδότη. διακοί τόνοι. διάταση των σφαγιτίδων και συστηματική υπόταση. Από το ηλεκτροκαρδιογράφημα μπορούμε να έχουμε ελάττωση του ύψους του QRS, υπερκοιλιακές αρρυθμίες. διαταραχές αγωγιμότητας και διάχυτες αλλοιώσεις του διαστήματος ST και του κύματος τ. Η εμφάνιση ηλεκτρικού εναλλασσόμενου υποδηλώνει την παρουσία καρδιακού επιπωματισμοt'j.17 (εικ. 6.). Ακτινολογικά έ χουμε αύξηση της καρδιακής σκιάς όταν η ποσότητα του υγρού υπερβεί τα 250 cc. Σε μεγιiλη συλλογή παρατηρείται κατιiληψη του οπισθοκαρδιακοt'j χώρου από το υγρό. επικιiλυψη των αγγείων των πυλών και καθαρά πνευμονικά πεδία. Διαγνωστική μέθοδος εκλογής είναι το υπερηχοκαρδιογριiφημα 2διαστάσεων όπου προσδιορίζουμε με ακρίβεια την ποσότητα και την κατανομή του περικαρδιακοt'j υγρού όπως επίσης και την πίθανή ύπαρξη συμφύσεων και την πάχυνση του περικαρδίου (εικ. 7). Το υπερηχοκαρδιογράφημα δίνει επίσης πληροφορίες για τις διαστάσεις των καρδιακών κοιλοτήτων και την λειτουργικότητα της καρδιάς. Η αξονική τομογραφία είναι επίσης αξιόπιστη μέθοδος για την ανίχνευση περικαρδιακού υγροι) και εκτίμηση της πάχυνσης του περικαρδίου. Όταν ένας ασθενής με γνωστή μεταστατική περικαρδίτιδα παρουσιάσει αιφνίδια αιμοδυναμική επιδείνω 89 μερικούς μήνες μετά τη θεραπεία. Η μετά ακτινοθεραπεία οξεία περικαρδίτιδα παρουσιάζεται με την κλασσική τριάδα: θωρακικό άλγος, πυρετός και περικαρδιακή τριβή. Στο ηλεκτροκαρδιογράφημα συχνά παρατηρείται α νάσπαση του ST στις aπαγωγές Il, Ill, αvf και στις αριστερές προκαρδίες. Ο πόνος έχει οξεία εισβολή και μπορεί να υποδύεται οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Ο πόνος της οξείας περικαρδίτιδας συνήθως αυξάνει με την βαθειά εισπνοή και υποχωρεί με την πρόσθια κλίση του κορμού. Η οξεία περικαρδίτιδα μετά ακτινοθεραπεία συνήθως υποχωρεί αυτόματα. Σε επίμονες περιπτώσεις χορηγείται ινδομεθακίνη 2550 mg τρεις φορές την ημέρα για 10 μέρες ή κορτικοειδή. Εικόνα 6. Ηλεκτροκαρδιογράφημα ασ0ενοι5ς με παλαιό πρόσθιο έμφραγμα μυοκαρδιόυ και ηλεκτρικό εναλλασσόμπ ο ποιι νοσηλει50ηκε στο Θ.Α.l. με καρδιακό επιπωματισμό. Πρωτοπαθές καρκι'νωμα στα επινεφρι'δια. Η περικαρδιοκέι τηση έδωσε αιμορραγικό υγρό (μεταστατική περικαρδι'τιδα). Περικαρδιακή συλλογή Σε ογκολογικούς ασθενείς παρατηρούνται συχνά μεγάλες περικαρδιακές συλλογές. Στις περισσότερες περιπτώσεις η συλλογή του υγροtj είναι συνέπεια μετάστασης στο περικάρδιο η επινέμησης του πρωτοπαθούς όγκου. Σπανιότερα το αίτιο είναι φλεγμονώδες ή μετά ακτινοθεραπεία. Συχvότερα στο περικάρδιο δίνουν μεταστάσεις ο καρκίνος του μαστοι) και του πνεύμονα.10 Σπανιότερα αίτια μεταστατικής περικαρδίτιδας είναι τα λεμφώματα,1' οι λευχαιμίες, 16 το κακοήθες μελάνωμα και το πολλαπλούν μυέλωμα.10 Μ εταστατι κή περικαρδίτίδα Η συλλογή του υγρού στην μεταστατική περικαρδίτιδα μπορεί να είναι ταχεία και δραματική με δυνητικά θανατηφόρες συνέπειες αν δεν γίνει γρήγορη διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία. Συνήθως εισβάλλει με δυσπνοια, βήχα, αίσθημα παλμci)ν, θωρακικό άλγος, αδυναμία και ζάλη. Τα κυριότερα κλινικά σημεία είναι αύξηση των ορίων της καρδιάς, περικαρδιακή τριβή, βύθιοι καρ Εικόνα 7. Υπερηχοιωρδιογριiφημα ασ0εi'οι!ς με νόσο του Hodgkin και μεγιiλη μετακτιι ικιj πι:ιίικιφδιακιj συλλογή (LA αριστερός κόλπος. L V αριστεριj κοιλι'α. RA δεξιός κόλπος. R V δεξιά κοιλiα και ΡΕ η περιιωρδιακιj συλλοyή). Περiπτωση Θ.Α.Ι.).

5 90 ΘΕΜΑΤΑ ΑΙ\ΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΙ\ΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ση, τότε τίθεται η υπόνοια καρδιακού επιπωματισμού. Η αιμοδυναμική εκτίμηση μπορεί να γίνει με καθετηριασμό των δεξιών καρδιακών κοιλοτήτων με καοετή ρ α Swan Ganz. Η διαστολική πίεση της δεξιάς κοιλίας είναι αυξημένη και ίση με την πίεση του δεξιού κόλπου και την ενδοπερικαρδιακή πίεση. Από την καμπύλη της πίεσης στη δεξιά κοιλία μπορεί επίσης να γίνει η διαφορική διάγνωση του καρδιακού επιπωματισμού από την συμφυτική περικαρδίτιδα.1r Καρδιακός επιπωματισμός Κακοήθεις νόσοι ευούνομαι για το 32 " των περιπτώσεων καρδιακού επιπωματισμού.19 Χαρακτηριστικά. οι ασθενείς με επιπωματισμό παρουσιάζουν δύσπνοια. ταχυκαρδία, παράδοξο σφυγμό, διάταση των τραχηλικών φλεβών, ελάττωση των καρδιακών τόνων και συστηματική υπόταση. Στο ηλεκτροκαρδιογράφημα παρατηρούνται χαμηλά δυναμικά με ηλεκτρικό εναλλασσόμενο. Η ακριβής διάγνωση τίθεται με το υπερηχοκαρδιογράφημα ό που συνήθως διαπιστώνεται συμπίεση του δεξιού κόλπου. διαστολική ανάσχεση της δεξιάς κοιλίας και παράδοξη κίνηση του μεσοκοιλιακού διαφράγματος. Ειδικότερη. αλλά λιγότερο συχνή είναι η εκκρεμοειδής κίνηση της καρδιάς μέσα στον περικαρδιακό σάκκο (swinging heart syndrome). Η θεραπεία του καρδιακού επιπωματισμού συμπεριλαμβάνει εκκενωτική περικαρδιοκέντηση με ή χωρίς την έγχυση σκληρυντικών ουσιών. δημιουργία πλευροπερικαρδικού παραθύρου, περικαρδιεκτομή. ακτινοθεραπεία η συστηματική χημειοθεραπεία. Κάθε μια από τις παραπάνω θεραπευτικές επιλογές παρουσιάζει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Η τελική επιλογή εξαρτάται από την μορφή της κακοήθους νόσου, την αναμενόμενη Οεραπευτική ανταπόκριση. το προσδόκιμο επιβίωσης του ασθενούς και την εμπειρία κάθε ειδικού κέντρου. Στο Θ. Α.Ι. κάνουμε εκκενωτική περικαρδιοκέντηση στους ασθενείς με βαρειά αιμοδυναμική επιβάρυνση στα πλαίσια της ο ξείας αντιμετώπισης του καρδιακού επιπωματισμού, και προχωράμε στη δημιουργία πλευροπερικαρδιακού παραθύρου στις περιπτώσεις που ο ασθενής σταθεροποιείται αιμοδυναμικά και έχει ικανοποιητικό προσδόκιμο επιβίωσης. Τ εχνική της περικαρδιοκέ ντησης Χρησιμοποιούνται βελόνες με εξωτερικό πλαστικό περίβλημα αυλοt'j 1618 G και μήκους 7,512 cm με βραχεία αίχμη. Η εκκένωση του υγρού γίνεται με στρόφιγγα τριπλής κατεύθυνσης. Ο ασοενής υπεγείρεται στις 45 μοίρες. Προτιμάται η υποξιφοειδική τεχνική.20 Η βελόνη εισάγεται μετά τοπική αναισθησία και υπό συνεχή ηλεκτροκαρδιογραφικό έλεγχο. ακριβώς κάτω από τη συμβολή του στέρνου με την αριστερή στερνοπλευρική γωνία, υπό γωνία 45 μοιρών με το κοιλιακό τοίχωμα. Η κατεύθυνση της βελόνης είναι προς τον δεξιό ώμο με γωνία 45 μοιρών προς την μέση γραμμή. Κατά την στιγμή που διαπεράται το περικάρδιο προκαλείται χαρακτηριστικό αίσθημα ενδοτικότητας. Συλλέγεται κατά το δυνατόν περισσότερο υγρό. Σε μεταστατικές περικαρδιακές συλλογές το υγρό είναι συνήοως αιμορραγικό, δεν πτ1ζει και έ χει διαφορετικό αιματοκρίτη από το περιφερικό Φλεβικ6 αίμα. Στον καρδιακ6 επιπωματισμό. η αφαίρεση έστω και μικρής ποσ6τητας περικαρδιακοίj υγροtj μπορεί να βελτιώσει γρήγορα την αρτηριακιί πίεση και την καρδιακή παροχή. Επιπλοκές της περικαρδιοκέντησης μπορεί να είναι ο πνευμοθώρακας, η τρώση ενός στεφανιαίου αγγείου ή του τοιχώματος της αριστερής κοιλίας. σοβαρές αρρυομίες, φλεγμονή και βαγοτονική καρδιακή παt'jση. Περικαρδιακή συλλογή μετά από α κ τι νοθεραπεια Η συλλογή περικαρδιακοίj υγροt'j παρατηρείται συνήοως 618 μήνες μετά την ακτινοθεραπεία. χωρίς να αποκλείεται η πολύ απώτερη εμφάνισή της. Στους ασθενείς με ν6σο του Hodgkin μετά από μεσοθωρακική δ6ση πάνω απ rads, σε ποσοστ6 I Ο15'Ό παρατηρείται οξεία μετακτινική περικαρδίτιδα με συλλογή υγρού21 Συχνά το πρώτο εύρημα είναι η αύξηση των ορίων της καρδιάς στην ακτινογραφία Οώρακος και η διάγνωση επισφραγίζεται με το υπερηχοκαρδιογράφημα. Σπάνια η μετακτινική περικαρδιακή συλλογή μπορεί να εξελιχοεί σε απειλητικ6 γιυ την ζωτ1 του ασθενούς καρδιακ6 επιπωματισμό. Θεραπευτικά στην οξεία Φάση οι συλλογές αυτές υ ποχωρούν με λήψη κορτικοειδών. Η διαφορική διάγνωση απ6 την μεταστατική περικαρδιακή συλλογή Οα βασιστεί στην παρουσία ή όχι κυττάρων στο περικαρδιακό υ γρ6. Η οριστική θεραπεία της ν6σου είναι η υφολική περικαρδιεκτομή γιατί συνήθως υπάρχουν συμφύσεις μεταξύ των δύο πετάλων του περικαρδίου που μπορούν να ο δηγήσουν σε απώτερο διάστημα σε συμφυτική περικαρδίτιδα22 Σ υμφυτική περικαρδίτιδα Οποιαδήποτε φλεγμονή του περικαρδίου μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια συλλογή υγρού. που αν δεν αντιμετωπιστεί είναι δυνατ6ν να εξελιχθεί προοδευτικά σε συμφυτική περικαρδίτιδα. Σε ογκολογικούς ασθενείς η συχν6 τερη αιτία υγρήςσυμφυτικής περικαρδίτιδας είναι η μετακτινική περικαρδιακή νόσος. Υποτροπιάζουσες Φλεγμονci)δεις εξεργασίες έχουν σαν συνέπεια την δημιουργία εν6ς σκληρού κέλυφους γt'φω απ6 την καρδιά με συνέπεια την διαστολική δυσλειτουργία. αυξημένη φλεβική πίεση και ελαττωμένο όγκο παλμοι'j. Η διαφορική διάγνωση από την περιοριστικού τύπου μυοκαρδιοπάθεια είναι ιδιαίτερα δίjσκολη και βασίζεται στο υπερηχοκαρδιογράφημα. την αξονική τομογραφία. τον καρδιακ6 καθετηριασμ6 και την ενδομυοκαρδιακή βιοψία.2 3 Πολλές φορές η διάγνωση τίθεται μόνο μετά απ6 ερευνητική θωρακοτομή. Θεραπευτικά συνιστάται η ευρεία περικαρδιεκτομή και είναι ασφαλέστερη όταν γίνεται υπ6 εξωσωματική κυκλοφορία επειδή υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας τ1 διάτρησης του ελεύοερου καρδιακού τοιχώματος. ΚΑΡ ΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΆ ΡΚΕ ΙΑ Οι κλινικές εκδηλώσεις του συνδρ6μου της συμφορητικτίς καρδιακής ανεπάρκειας είναι παρόμοιες σε ογκολογικούς και μη ογκολογικούς ασοενείς. Όμως, σε α σθενείς με νεοπλάσματα η χρήση καρδιοτοξικών αντι

6 . ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΙΡΙΚΗΣ 91 νεοπλασματικών φαρμάκων αποτελεί ένα συχνό αίτιο ε πιβάρυνσης μιας προϋπάρχουσας καρδιακής νόσου και εμφάνισης μιας ιατρογενούς βαρειάς συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας. Η χρήση ανθρακυκλινών αποτελεί το συχνότερο αίτιο καρδιοτοξικότητας σε ογκολογικούς ασθενείς24 Ο καρδιοτοξικός μηχανισμός αν και δεν είναι απόλυτα διευκινισμένος, πιθανότατα σχετίζεται με την αύξηση του ενδοκυτταρίου μυοκαρδιακού ασβεστίου, με συνέπεια την μυοκαρδιακή ίνωση και νέκρωση μυοκαρδιακών κυττάρων Η πρώιμη καρδιοτοξικότητα εκδηλώνεται με αρρυθμίες, μεταβολές στο ηλεκτροκαρδιογράφημα, αριστερή κοιλιακή δυσλειτουργία και σπάνια έμφραγμα του μυοκαρδίου και αιφνίδιο θάνατο27 Παρατηρούνται υπερκοιλιακές ταχυαρρυθμίες, κοιλιακές εκτακτοσυστολές, κοιλιακή ταχυκαρδία, διαταραχές αγωγιμότητας, επιμήκυνση του διαστήματος QT και διάχυτες διαταραχές επαναπόλωσης σε ποσοστό 11/0 αυτών των ασθενών.2χ Η όψιμη καρδιοτοξικότητα εκδηλώνεται σαν δοσοεξαρτώμενη εκφυλιστική μυοκαρδιοπάθεια.29 Ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας από αδριαμυκίνη αυξάνει σημαντικά σε αθροιστικές δόσεις μεγαλύτερες από 450 mg/m2. Σε ασθενείς με προϋπάρχουσα καρδιακή νόσο η συστηματική υπέρταση ο κίνδυνος μυοκαρδιοπάθειας από α δριαμυκίνη είναι μεγαλύτερος. Ο συνδυασμός επίσης της θεραπείας με αδριαμυκίνη με ακτινοθεραπεία ή άλλα αντινεοπλασματικά καρδιοτοξικά φάρμακα αυξάνει τον κίνδυνο όψιμης μυοκαρδιοπάθειας. Η μυοκαρδιοπάθεια από αδριαμυκίνη ακτινολογιικά παρουσιάζεται με αύξηση του καρδιοθωρακικού δείκτη και ηλεκτροκαρδιογραφικά με ελάττωση του ύψους του συμπλέγματος QRS. Τα ευρήματα αυτά όμως παρουσιάζονται στα τελικά στάδια της νόσου. Πιο αξιόπιστο δείκτη βαρύτητας της νόσου αποτελεί ο προσδιορισμός του κλάσματος εξώθησης της αριστερής κοιλίας30 Αναίμακτα προσδιορίζουμε το κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας με το υπερηχοκαρδιογράφημα και με την ραδιοισοτοπική κοιλιογραφία με τεχνήτιο. Όταν το κλάσμα ε ξώθησης της αριστερής κοιλίας προσεγγίσει το 40' 0 συστήνουμε διακοπή της θεραπείας με αδριαμυκίνη. Την πρώιμη διάγνωση καρδιοτοξικότητας από αδριαμυκίνη και την αρρυθμιογόνο δράση της, μελετάμε σε ερευνητικό επίπεδο με την διασπορά του QT διαστήματος και με λήψη όψιμων δυναμικών (signa1 aνeraged 1ate potentia1s) 31 Όταν ο ασθενής εμφφανίσει συμπτωματολογία καρδιακής ανεπάρκειας, η θεραπεία συμπεριλαμβάνει διουρητικά, δακτυλίτιδα, αγγειοδιασταλτικά και χορήγηση οξυγόνου. Από τα υπόλοιπα αντινεοπλασματικά φάρμακα η κυκλοφωσφαμίδη μπορεί να προκαλέσει βαρειά αιμορραγική καρδιακή νέκρωση. Σε αντίθεση με τις ανθρακυκλίνες η καρδιοτοξικότητα από κυκλοφωσφαμίδη είναι συνήθως οξεία και δεν οφείλεται στην αθροιστική δόση.32 Παρατηρείται συνήθως αύξηση της LDH και της CPK. Οι ασθενείς συνήθως καταλήγουν 1114 μέρες μετά την χορήγηση του φαρμάκου. 10 Τέλος μια ιδιαίτερη μορφή καρδιακ1ίς ανεπάρκειας με υψηλό όγκο παλμού παρουσιάζεται σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα.33 Η επιτυχία ύφεσης του πολλαπλού μυελώματος uε συνδυασμένη χημειοθεραπεία έχει σαν συνέπεια θεαματική βελτίωση της καρδιακής ανεπάρκειας. 34 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ I. Stewart JR, Fajardo LF: Cancer and coronary artery disease. Int J Oncol Biol Phys 1978; 11: Rosenthal DS, Braunwald Ε: HematologicaiOncological disorders. In Braunwald Ε heart Disease. Third Eιiition. Saunders. Philadelphia 1988; ρ Ali ΜΚ, Soto ΑΡ, Maroongroge D: Electrocardiographic changes after adriamycin chemotherapy. CaΏcer 1979: 43: Ewer MS, Mansour G: Critical care treιιtment of the cancer. patient. Cancer Bull 1986; 38: Brosius FCC, Waller BF. Roberts Wc: Radiation heart disease. Am J Med 1981; 70: Stewart JR, Fajardo LF: Radiation induced heart disease. Απ update. Prog. Cardiov Dis 1984:27: Ali ΜΚ. Soto ΑΡ, Maroongroge D: Radiation rclιιtcd rnyocardial injury. Management of two cascs. Cancer 1979; 43: Ali ΜΚ, Ewer MS, Cangir Α: Coronary artery ernbolism following cancer chemotherapy. Am J Pediιιt hematol Oncol 1987; 9: Kleinman NS, Lehane DE. Geyer ΟΕ: Prinzmet<ιl's angina during 5fluoruracil chemotherapy. Am J Med 1987; 82: Ewer MS, Ali ΜΚ: Critical Care Clinics 1988: 4 ( I ): Kadish ΑΗ. Morady F: Torsιιde de pointcs.!η Zipes D, Jalife J. C<ιrdiac Electrophysiology. First Edition. Saunders. Philadelphia 1990; p Butras GS: The QT interval. Its clinical implication Cur Opin Cardioll986: 1: Bhandari ΑΚ, Shapiro WA. Morady F. shen ΕΜ, Mason J, Scheinman ΝΜ: Electrophysiologic testing in paticnts with the Jong QT syndrome. Circulation 1985:71: Almangc C. Lcbrestec Τ. Louvet Μ, Courgcon Β, Gucrin D. Leborgnc Ρ: Bloc ιιuticulovcntriculairc complct ριιr metastasc cιιrdiaquc: Α ρropos d' une obscrvιιtion. Semin Hop Paris 1978: 54: Lloyιi ΕΑ. CurΊio CA: Lymphoma of the heart as aπ ιιηusιιιιl cιιιιsc ot ρeric<ιrdial ct'fusion. S Afr Med J 1980: 58: Hcadersιl<ιl C. H<ιssclhach Η. Devιιrtier Α. Sauna Ill<Ιk Κ: Pericιιrdiιιl hemιιtopoicsis with tamponadc ίη myelofibrosis. ScιιnιJ J Hacωato 1985: 34: Thurbher DL. EιJwards ΙΕ. Achor RWP: Secondary malignιιnt tumors of the pcricardium. Circulation 1962: 26: 22k. 18. ιovell ΒΗ, Braunwald Ε: Pericardial Discasc.!η BraunwalιJ Ε Hcart Diseιιsc. Third Edition. Saunders, Philadelphiιι 1988; p

7 Gubernan ΒΑ, Fowler NU, Engel PJ, Gueron Μ. Allen JM: Cardiac tamponade in medical patients. Circulation 1981; 64: Miller J. Cardiovascular Surgical Techniques. In Hurst W, The Heart, Sicth Edition. McGrowHill, New York 1986; p TaylorLuria Η, Kohn Κ, Pasternak RC: Radiation heart disease. J. Cardiovasc Med 1983; 8: Morton DC, Glaney DL, Joseph WL: ManageΠΊent of patients with radiation induced pericarditis with effusion. Chest 1973; 64: Tyberg Π, Goodyer Α VN, Hurst VW: Left ventricular filling in differentiating restrictive aπίyloid cardiomyopathy and constrictive pericarditis. Am J Cardio\1981; 47: Henderson C, Frei Ε. Adriamycin and the heart. Ν Engl J Med 1979; 300: Lewis W, Kleinerman J, Poszkin S: Interaction of a driamycin wih cardiac myofibrillar proteins. Circ Res 1982; 50: Milei J, Boveris Α, Llesoy S, Molina Α, Ortega D, Milei SE: Amelioration of adriamycininduced cardiotoxicity in rabbits by prenylamine and vitamin Α Ε. ΑΠΊ Heart J 1986; 111:95. ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 27. Lena L, Page JA: Cardiotoxicity of adriaπίycin and related anthracyclines. Canccr Treat Rev 1976; 3: Kapoor AS: Doxorubicin toxicity. In Kapoor AS (ed) Cancer and the heart. New York, SpringerVerlag, 1986; p Bristow Μ, Mason J, Billingham Μ, Daniels J: Doseeffect and structurefunction relationships in doxorubicin cardiomyopathy. Am Heart J 1981: 102: Gottdiener J, Masthisen D. Borer J, Bonow R, Myers C, Barr L, Scchwartz D, Bacharach S. Green Μ, Rosenberd S: Doxorubicin cardiomyopathy: Assessment of late left ventricular dysfunction by radionuclide cineangiography. Ann lnt Med 1981; 94: Bishiniotis Τ, Nichol Ι, Campbell RWF: The role of signal averaged late potentials in doxorubicin cardiomyopathy (pilot study). Cardiothoracic Centre. Freeman Hospital. Personal comπίunication. 32. Μπισχινιώτης Θ, Παρασκευόπουλος Π, Σουγιουλτζόγλου Φ, Λίτος Α, Μπούτης Λ. Βελτίωση της καρδιακής ανεπάρκειας με υψηλό όγκο παλμού ταυτόχρονα με την επιτυχία ύφεσης του πολλαπλού μυελώματος. Ελλ. Ιατρική 1990; 56, 6:

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Το περικάρδιο αποτελείται από δύο πέταλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη.

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. Πότε πρέπει να εφαρµόζεται; «Ιπποκράτειες Ηµέρες Καρδιολογίας» Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος Ηλεκτροφυσιολόγος Αγ Λουκάς Disclosures None ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΘΑΛΑΜΟΣ 218 Β' ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ο ασθενής μας 32 ετών Εισαγωγή : 10 / 05 / 2012 Αιτία εισαγωγής : γενικευμένο οίδημα ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 2 μήνου Eπιδείνωση οιδημάτων κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΗΛΑΦΗΣΗ, ΑΚΡΟΑΣΗ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΙ ΙΚΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΨΗΛΑΦΗΣΗ ΣΦΥΓΜΟΥ ΤΗΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΦΥΓΜΑΝΟΜΕΤΡΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΠ ΚΑΡΩΤΙ ΙΚΟΣ ΣΦΥΓΜΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ

ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ Οι επείγουσες επιπλοκές του καρκίνου στο καρδιαγγειακό σύστημα είναι πολλές και μπορεί να σχετίζονται, είτε με την υποκείμενη κακοήθη νόσο, είτε με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ Επισκόπηση Μειωμένος όγκος παλμού Μεγάλη στένωση ΑΒ, ΜΒ Στένωση ΑΒ Ανεπάρκεια ΑΒ Στένωση και Ανεπάρκεια ΑΒ Μεγάλη αγγειοδιαστολή Εισπνοή Παράδοξος ή εναλλασσόμενος=

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Αρρυθμίες στις γυναίκες. Τι ιδιαίτερο; 4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Karen Yee A recent report of the Euro Heart project

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακήταχυκαρδία. ταχυκαρδίασεασθενείς χωρίςδοµική. δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια

Κοιλιακήταχυκαρδία. ταχυκαρδίασεασθενείς χωρίςδοµική. δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια Κοιλιακήταχυκαρδία ταχυκαρδίασεασθενείς µεκαι χωρίςδοµική δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια ιονύσιος Θ. Καλπάκος Γενικός Αρχίατρος Καρδιολογική Κλινική 401 ΓΣΝΑ Τµήµα Ηλεκτροφυσιολογίας/Βηµατοδότησης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Διαταραχές Ρυθμού

ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Διαταραχές Ρυθμού ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 239 Διαταραχές Ρυθμού ΘΕΟΔΩΡΑ ΑΣΤΕΡΗ, ΜΑΡΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΗ, ΠΑΡΘΕΝΑ ΕΚΟΥΤΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς καταγράφεται στο ειδικό χαρτί του

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass

Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Αορτοστεφανιαία παρακάμψη ή Bypass Είναι γνωστό ότι η στεφανιαία νόσος οφείλεται σε στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η εγχειρητική τεχνική παράκαμψης των στεφανιαίων στενώσεων ονομάζεται αορτοστεφανιαία

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Π.Ν.Τρίπολης Ασθενής 53 ετών προσήλθε στο ΤΕΠ του Νοσοκομείου για αναφερόμενο αίσθημα δυσφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ 85 ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Από τις διάφορες ναρκωτικές ουσίες η

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 9: Ανυσματική ανάλυση καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙ ΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΟΓΕΝΩΝ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΩΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΛΥΜΠΕΡΗ /ΝΤΡΙΑ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΑΙΤΙΑ ΠΕΡΙΚΑΡ ΙΤΙ ΑΣ (1) 1. Ιδιοπαθής (μη ειδική) 2. Ιογενείς λοιμώξεις: Ιός Coxsackie

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.00-19.30 Έναρξη - Xαιρετισμοί 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ

Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ Οι τομείς πρακτικής άσκησης περιλαμβάνουν : Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Β. ΔΙΟΙΚΗΣΗ Α. ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ Α.1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ Η άσκηση σε νοσηλευτικά τμήματα παθολογικής ειδικότητας

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες.

Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες. Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες. ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ Επιµελητής Α ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ Η συγκοπή και ο αιφνίδιος θάνατος

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Ιωάννης Χ. Στυλιάδης ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Σταύρος Γαβριηλίδης Γεώργιος Γιαννόγλου Κωνσταντίνος Γκεμιτζής Χαράλαμπος Καρβούνης ΕΠΙΚΟΥΡΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Βασίλειος Βασιλικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας;

Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας; Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας; Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος -Καρδιολόγος -Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. -Συντονιστής Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Θ. «Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρούσα νόσος Ασθενής ηλικίας 48 ετών προσήλθε σε μέρα γενικής εφημερίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση

Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση (www.pegkaspanagiotis.gr) Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση...1 Γενικά...2 Αίτια- μηχανισμοί αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε αθλητές...3 Πρωτόκολλο καρδιολογικού ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Γυναίκα ηλικίας 36 ετών με επανειλημμένα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο

e-cardio.gr e-cardio.gr Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο e-cardio.gr e-cardio.gr Ελληνικό Ινστιτόύτό Καρδιαγγειακών Νόσηματών Ενημερωτικό Φυλλάδιο Στεφανιαία Νόσος Γνώση Διάγνωση Θεραπεία Η καρδιά μας Η καρδιά μας H καρδιά είναι ένα μυώδες όργανο το οποίο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση βασικών αιμοδυναμικών παραμέτρων 1 ΘΩΜΑΣ ΜΑΡΙΝΟΣ ΣΟΦΙΑ ΚΡΟΝΤΖΟΥ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗN ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΜΕΘ Βασικές διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM,

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, Καρδιοφαρµακολογία ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, PhD Λέκτορας Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Κατηγορίες φαρµάκων ιουρητικά Αγγειοδιασταλτικά Θετικά ινοτρόπα Αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΟΣ, MD EΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ & ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ,ΩΚΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Το έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αλλιώς καρδιακή προσβολή συμβαίνει όταν μία ή περισσότερες αρτηρίες φράζουν και έτσι τμήμα του μυοκαρδίου πεθαίνει. Γενικά οι αρτηρίες φράζουν από πλάκες

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα