Αναμνήζεις από ηο Μέλλον: Ο «Νέος» Διεθνής Καηαμεριζμός Εργαζίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναμνήζεις από ηο Μέλλον: Ο «Νέος» Διεθνής Καηαμεριζμός Εργαζίας"

Transcript

1 Αναμνήζεις από ηο Μέλλον: Ο «Νέος» Διεθνής Καηαμεριζμός Εργαζίας Θεφδσξνο Μαξηφιεο Αλ. Καζεγεηήο Πνιηηηθήο Οηθνλνκίαο, Σκήκα Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην Προλογικό Σημείωμα Σν παξφλ θείκελν γξάθηεθε ην Ννέκβξην ηνπ 1999, κε αθνξκή ηελ επηθείκελε Γηάζθεςε Τπνπξγψλ ηνπ Παγθνζκίνπ Οξγαληζκνχ Δκπνξίνπ ζην ηάηι ησλ ΖΠΑ (30 Ννεκβξίνπ 1999), ε νπνία πέξαζε ζηελ ηζηνξία απφ ηελ άξλεζε εθπξνζψπσλ ηνπ «Νφηνπ» λα επζπγξακκηζηνχλ κε πξνηάζεηο ησλ ηζρπξνηέξσλ νηθνλνκηψλ ηνπ «Βνξξά», ηελ ηειηθή απνηπρία ηεο θαη, ηέινο, ηηο ζρεηηθά καδηθέο αληηδξάζεηο-δηαδειψζεηο πνπ πξνθάιεζε, άκεζα θαη έκκεζα (έρεη εθηηκεζεί φηη, ζην ηάηι, ήηαλ ηεο ηάμεο ησλ 50 ρηιηάδσλ αλζξψπσλ, θαη πεξηειάκβαλαλ «αθφκα θαη» αγξφηεο απφ ηελ Ηλδία θαη ηηο Φηιηππίλεο, ελψ απηέο ηεο Γέλνβαο, ηνλ Ηνχιην ηνπ 2001, κε αθνξκή ηε χλνδν Κνξπθήο ηνπ G8, ήηαλ ηεο ηάμεο ησλ 100 ρηιηάδσλ). Γεκνζηεχηεθε ζηα Τεηπάδια ηηρ Οικονομίαρ, 27-28/11/1999, ζει. 18, ηεο εθεκεξίδαο Ημεπηζία, θαη αλαδεκνζηεχηεθε ζην Μαξηφιεο, Θ. θαη ηακάηεο, Γ. (2000) Η Ενηόρ ΟΝΕ Εποσή, ζζ , Αζήλα, ηάρπ. Θεψξεζα ζθφπηκν λα ην ζπκπεξηιάβσ ζηνλ παξφληα ηφκν, αθξηβψο επεηδή δελ δηαςεχζζεθε απφ ηηο εμειίμεηο. Κπξίσο, πξνέβιεςε, ζηε βάζε ζεκειησδψλ λφκσλ ηεο Πνιηηηθήο Οηθνλνκίαο, ηα θξίζηκα, δνκηθά πξνβιήκαηα πνπ αληηκεησπίδεη ν «Νφηνο» ηνπ δηεζλνχο ζπζηήκαηνο (θαη απηφο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο), ην ξφιν ηνπ ΓΝΣ, έηζη αθξηβψο φπσο ηνλ είδακε πξφζθαηα (θαη) ζηελ Διιάδα, θαη ην επαθφινπζν εγρείξεκα νξηζκέλσλ ρσξψλ λα αθνινπζήζνπλ ηξνρηέο αλάπηπμεο πνπ δελ αληαπνθξίλνληαη ζηα αηηήκαηα-αμηψκαηα ηεο «παγθνζκηνπνίεζεο», δειαδή ηνπ λένπ δηεζλνχο θαηακεξηζκνχ εξγαζίαο (παξά ηνλ βαζηθά ηδεαιηζηηθφ, θαηά ηελ άπνςή κνπ, ραξαθηήξα ηνπ, ην πιαίζην πξνηάζεσλ πνπ δηακφξθσζε ε χλνδνο Κνξπθήο ηνπ Παγθφζκηνπ Κνηλσληθνχ Φφξνπκ ζηε Βξαδηιία, ηνλ Ηαλνπάξην ηνπ 2002, αληαλαθιά, ζε θάπνην βαζκφ, φια ηα πξναλαθεξζέληα δεηήκαηα). Βεβαίσο, ν γηα ηα ηφηε δεδνκέλα λένο θαηακεξηζκφο δελ είλαη πηα ηφζν λένο. Γηα απηφ ε ελ ιφγσ ιέμε ηνπνζεηείηαη, ζηνλ παξφληα ηίηιν ηνπ θεηκέλνπ, εληφο εηζαγσγηθψλ. Μάιηζηα, φπνπ δελ απνδείρζεθε δπλαηφ λα θπξηαξρήζεη κέζα απφ ηελ ίδηα ηνπ ηελ απην-αλάπηπμε θαη ηελ αληίζηνηρή ηεο ηδενινγία, δειαδή κέζσ 1

2 ζπλαίλεζεο, επηζηξαηεχζεθαλ άιια κέζα, ηα νπνία ζηφρεπζαλ αθφκα θαη ζηελ θαηάιπζε ηεο εζληθήο θπξηαξρίαο θαη ζε αληίζεζε κε άιιεο επνρέο επελδχζεθαλ κε ηελ έλλνηα ηνπ «αλζξσπηζκνχ ή ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ» (γηα κία ζρεηηθή ηνπνζέηεζε, ε νπνία επίζεο δελ δηαςεχζζεθε απφ ηηο εμειίμεηο, βιέπε ηακάηεο, 1999). Σφζν ε παιαηφηεξε έλλνηα «ησλ βνκβψλ ηπιηγκέλσλ κε δάραξε» φζν θαη νη λεφηεξεο πεξί «Κξαηψλ Σαξαμηψλ» («Rogue States») ή «Άμνλα ηνπ Καθνχ» («Axis of Evil») κάιινλ δελ απνδίδνπλ επαξθψο φιεο ηηο δηαζηάζεηο ηεο ζχγρξνλεο πξαγκαηηθφηεηαο. Αληηζέησο, ε απφ ηελ ακεξηθαληθή δηπισκαηία εηζαρζείζα, ην 2003, ηδέα ηεο «Μεγάιεο Μέζεο Αλαηνιήο» («Greater Middle East Initiative»), ε νπνία εθηείλεηαη γεσγξαθηθά απφ ην «Μάγξεκπ» (Αιγεξία, Ληβχε, Μαξφθν, Μαπξηηαλία, Σπλεζία) έσο ηελ Κεληξηθή Αζία (δειαδή, ζηα ζχλνξα ηνπ Αθγαληζηάλ θαη ηνπ Παθηζηάλ κε ηελ Κίλα θαη ηελ Ηλδία, αληηζηνίρσο), θαη ζηνρεχεη ζηελ αιιαγή ησλ πνιηηηθψλ δνκψλ ζηα εκπιεθφκελα «Απνηπρεκέλα Κξάηε» («Failed States») θαη ζηελ εγθαζίδξπζε ηεο «Γεκνθξαηίαο ηεο (θεθαιαηνθξαηηθήο) Αγνξάο», θαίλεηαη λα αληηζηνηρεί θαιχηεξα ζηηο παξαηεξνχκελεο, θαηά ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, εμειίμεηο (πεξηιακβαλνκέλσλ ησλ πξνζθάησλ, θαηά ηηο αξρέο ηνπ 2011). Ηδίσο, εάλ ν παξαηεξεηήο ζπλεθηηκήζεη (και ζε φξνπο δηεζλνχο ρσξνηαμίαο), πξψηνλ, ηε δεκηνπξγία ηνπ «πκθψλνπ ηεο αγθάεο» (2001), δειαδή, ηε ζπκκαρία αλάκεζα ζε Καδαθζηάλ, Κίλα, Κηξγηδηζηάλ, Οπδκπεθηζηάλ, Ρσζία θαη Σαηδηθηζηάλ, ε νπνία αθνξά ζε δεηήκαηα αζθαιείαο θαη αλάπηπμεο ηεο Κεληξηθήο Αζίαο (σο παξαηεξεηέο κεηέρνπλ ε Ηλδία, ην Ηξάλ, ε Μνγγνιία θαη ην Παθηζηάλ) θαη, δεχηεξνλ, ηε ζχζηαζε (2004), απφ ηε Βελεδνπέια θαη ηελ Κνχβα, θαη ηελ πεξαηηέξσ, βαζκηαία, δηεχξπλζε, κε άιια έμη θξάηε (κεηαμχ ησλ νπνίσλ ε Βνιηβία, ην Δθνπαδφξ θαη ε Νηθαξάγνπα), ηεο «Μπνιηβαξηαλήο πκκαρίαο γηα ηνπο Λανχο ηεο Ακεξηθήο» (ALBA, ζηα ηζπαληθά), ε νπνία αθνξά ζε ζπλνιηθφ πιεζπζκφ ηεο ηάμεο ησλ 70 εθαηνκκπξίσλ θαη ζπληζηά, ζχκθσλα κε ηηο δηαθεξχμεηο ηεο, κνξθή νηθνλνκηθήο νινθιήξσζεο πνπ βαζίδεηαη ζηελ ακνηβαία νηθνλνκηθή βνήζεηα, ζηνλ αληηπξαγκαηηζκφ θαη ζηε κεγηζηνπνίεζε ηεο θνηλσληθήο επεκεξίαο, παπά ζηελ απειεπζέξσζε ηνπ θεθαιαηνθξαηηθά ξπζκηδφκελνπ δηεζλνχο εκπνξίνπ, δειαδή ζηε κεγηζηνπνίεζε ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο (κάιινλ αμίδεη λα ζεκεησζεί φηη σο παξαηεξεηήο κεηέρεη θαη ε πξία). Σε «ζηηγκή» φπνπ ηα ζεκάδηα αλάθακςεο ηεο παγθφζκηαο νηθνλνκίαο δελ είλαη ηζρπξά, ε Πνξηνγαιία βξίζθεηαη, έπεηηα απφ ηελ Διιάδα θαη ηελ Ηξιαλδία, ζηνλ πξνζάιακν ηεο «Σξφηθαο», ελψ ν πξσζππνπξγφο ηεο παξαηηείηαη, ζην Βέιγην, κία ρψξα κε έληνλα δεκνζηνλνκηθά πξνβιήκαηα θαη δηαθνξνπνηεκέλα επίπεδα αλάπηπμεο, δελ δχλαηαη, επί 9 κήλεο, λα ζρεκαηηζζεί 2

3 νκνζπνλδηαθή θπβέξλεζε, ιφγσ δηάζηαζεο, φπσο ιέγεηαη, αλάκεζα ζηα γαιιφθσλα θαη ηα θιακαλδηθά θφκκαηα (ελψ πθίζηαληαη πνιηηηθέο δπλάκεηο πνπ ππνζηεξίδνπλ αθφκα θαη ηε δηρνηφκεζε), ζε πξνεγκέλεο ρψξεο (Γαιιία, Αγγιία, ΖΠΑ) μεζπνχλ καδηθέο αληηδξάζεηο γηα ηηο πεξηθνπέο ηνπ δεκνζίνπ ηνκέα, φιε κάιινλ ε «Μεγάιε Μέζε Αλαηνιή» βξίζθεηαη ζε αλαβξαζκφ, θαη, ηέινο, ην πκβνχιην Αζθαιείαο ηνπ ΟΖΔ απνθαζίδεη (18 Μαξηίνπ 2011, κε ηελ απνρή ηεο Βξαδηιίαο, Γεξκαλίαο, Ηλδίαο, Κίλαο θαη Ρσζίαο) ηε δηελέξγεηα αλζξσπηζηηθψλ βνκβαξδηζκψλ ζηε Ληβχε, κία θπζηθή θαηαζηξνθή ζηελ Ηαπσλία ηείλεη λα κεηαζηνηρεησζεί, ζηε βάζε, αθξηβψο, ηνπ ραξαθηεξηζηηθνχ γλσξίζκαηνο ηεο «δεκνθξαηίαο ηεο (θεθαιαηνθξαηηθήο) αγνξάο», δειαδή ηεο επηδίσμεο κεγηζηνπνίεζεο ηνπ αηνκηθνχ πνζνζηνχ θέξδνπο-ειαρηζηνπνίεζεο ηνπ θφζηνπο παξαγσγήο αλά κνλάδα πξντφληνο, ζε ππξεληθφ φιεζξν. Καη ε θπβέξλεζε ηεο Ηαπσλίαο, ελψ δελ είλαη ζε ζέζε λα εγγπεζεί ηελ αζθάιεηα ηνπ δηθνχ ηεο «ακάρνπ πιεζπζκνχ», εθθξάδεη δεκνζίσο ηελ εζηθή ζπκπαξάηαμή ηεο κε ηνπο βνκβαξδηζκνχο πνπ ζηνρεχνπλ, φπσο ππνζηεξίδεηαη, ζηελ αζθάιεηα ηνπ ακάρνπ πιεζπζκνχ ηεο Ληβχεο. Πξφθεηηαη, ζπλνιηθά, γηα ηδηάδνπζα, πνιπεπίπεδε έληαζε αλάκεζα ζε «θξάηε πνπ έρνπλ πεξάζεη ζηε Μεηα-Ηζηνξία θαη ζε θξάηε πνπ βξίζθνληαη αθφκα κέζα ζηελ Ηζηνξία» (à la Fukuyama, 1993) ή γηα ζεκείν θακπήο ζηελ αλάπηπμε ηεο πιαλεηηθά δεζπφδνπζαο «αμηαθήο κνξθήο»; Ζ παξνχζα εθδνρή δηαθέξεη ειάρηζηα απφ ηελ αξρηθή: έγηλαλ θάπνηεο ζπληαθηηθέο αιιαγέο, ελψ πξνζηέζεθαλ νξηζκέλεο δηεπθξηλήζεηο θαη αξθεηέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο. Ωζηφζν, θαη απηή επηδηψθεη λα κελ πεξηέρεη αξιολογικέρ θξίζεηο. 1. Ειζαγωγή Σν Γηεζλέο Οηθνλνκηθφ χζηεκα (Γ.Ο.. εθεμήο) ζπγθξνηείηαη απφ (i) αληζφκεηξα αλεπηπγκέλνπο εζληθνχο θνηλσληθνχο ζρεκαηηζκνχο, ζηνπο νπνίνπο θπξηαξρεί ν θεθαιαηνθξαηηθφο ηξφπνο παξαγσγήο, θαη (ii) απφ ην ζχλνιν ησλ εκπνξηθψλ θαη θεθαιαηαθψλ ησλ δηαπινθψλ. Οη εζληθνί θνηλσληθνί ζρεκαηηζκνί απνηεινχλ ηα ζηνηρεία ηνπ Γ.Ο... Υαξαθηεξίδνληαη απφ ηελ θπξηαξρία ηνπ θεθαιαηνθξαηηθνχ ηξφπνπ παξαγσγήο, ε νπνία ζπληζηά ην πξσηεχνλ γλψξηζκά ησλ, θαη απφ ηελ «αληζφκεηξε αλάπηπμε», ε νπνία ζπληζηά ην παξάγσγν γλψξηζκά ησλ. Σέινο, νη εκπνξηθέο θαη θεθαιαηαθέο δηαπινθέο αλάκεζα ζηνπο επηκέξνπο εζληθνχο θνηλσληθνχο ζρεκαηηζκνχο ζπγθξνηνχλ ηηο άκεζα αληηιεπηέο θαη, ζπλεπψο, ηηο εξωηεπικέρ ζρέζεηο ηνπ Γ.Ο... Ζ κειέηε θάζε ζπζηήκαηνο νθείιεη λα εθθηλεί απφ ηελ αλάιπζε ησλ εμσηεξηθψλ ζρέζεψλ ηνπ, νη νπνίεο είλαη ζρεηηθά απιέο, θαηά θαλφλα, θαη 3

4 εκπεηξηθά παξαηεξήζηκεο, θαη λα θαηαιήγεη ζηελ αλάδεημε ησλ βαζχηεξσλ θαη, ζπλεπψο, εζωηεπικών ζρέζεψλ ηνπ. Πξφθεηηαη γηα ηηο ζρέζεηο εθείλεο, ζηηο νπνίεο απνηππψλεηαη ε «νπζία» ηνπ ππφ κειέηε ζπζηήκαηνο [1]. Πξάγκαηη, µηα ζπλεθηηθή ινγηθή θαη ηζηνξηθή πξαγκάηεπζε ησλ εμσηεξηθψλ ζρέζεσλ ηνπ Γ.Ο.. είλαη ζε ζέζε λα απνδείμεη φηη ε θχξηα εζσηεξηθή ζρέζε ηνπ είλαη θαζαπηή ανηιθαηική, δηφηη πξφθεηηαη γηα ζρέζε αλάκεζα ζηελ ηάζε δηεζλνπνίεζεο ηνπ θεθαιαίνπ (ε νπνία απνξξέεη απφ ην πξναλαθεξζέλ «πξσηεχνλ γλψξηζκα») θαη ηελ εζληθή ζπγθξφηεζε ηνπ θεθαιαίνπ (ζηελ νπνία αληηζηνηρνχλ νη επηκέξνπο θξαηηθέο ζηαζεξνπνηεηηθέο παξεκβάζεηο, ζην επίπεδν ηεο δηεζλνχο αγνξάο, θαη ε νπνία ζρεηίδεηαη άκεζα µε ην πξναλαθεξζέλ «παξάγσγν γλψξηζκα»). Ωο εθ ηνχηνπ, ηα θαηλφκελα εθείλα, ηα νπνία πξνζηδηάδνπλ ζην Γ.Ο.., δελ κπνξεί παξά λα έρνπλ εγγελψο αληηθαηηθφ ραξαθηήξα, δηφηη ζπληζηνχλ εθδειψζεηο θαη ηξφπνπο χπαξμεο απηήο ηεο αληηθαηηθήο ζρέζεο. Απηά είλαη: (i) ε αλαγθαηφηεηα πξαγκαηνπνίεζεο θξαηηθψλ ζηαζεξνπνηεηηθψλ παξεκβάζεσλ, νη νπνίεο απνδεηθλχνληαη, φκσο, ζηελ πξάμε ζρεηηθά αλαπνηειεζκαηηθέο, (ii) ε αλαγθαηφηεηα αιιά θαη ε δπζρέξεηα ζπληνληζκνχ ησλ επηκέξνπο αλεμάξηεησλ εζληθψλ θξαηηθψλ παξεκβάζεσλ, (iii) νη απφπεηξεο αιιά θαη ε αδπλακία επίιπζεο ηνπ δηεζλνχο λνκηζκαηηθνχ πξνβιήκαηνο, θαη, ηέινο, (iv) ε δπλακηθή αιιά θαη ηα φξηα ηεο δηαδηθαζίαο ζρεκαηηζκνχ ππεξεζληθψλ ελψζεσλ. ην παξφλ θείκελν πξνζδηνξίδνληαη νη επηπηψζεηο πνπ ζα έρεη ζην Γ.Ο.. ε πξναγφκελε απφ ηνλ Παγθφζκην Οξγαληζκφ Δκπνξίνπ (Π.Ο.Δ. εθεμήο) δηαδηθαζία απειεπζέξσζεο ηνπ δηεζλνχο εκπνξίνπ. πγθεθξηκέλα, ππνζηεξίδεηαη φηη ε ελ ιφγσ δηαδηθαζία ζα νμχλεη απνθαζηζηηθά ηε ζεκειηψδε αληίθαζε ηνπ ζπζηήκαηνο. ηελ ελφηεηα πνπ αθνινπζεί αλαπηχζζεηαη ν βαζηθφο λφκνο πνπ δηέπεη ην δηεζλή θαηακεξηζκφ-ζπλδπαζκφ ηεο εξγαζίαο. Δλ ζπλερεία δηεξεπλάηαη ην δήηεκα ησλ νθειψλ θαη ησλ δεκηψλ, πνπ πξνθχπηνπλ γηα ηηο εζληθέο νηθνλνκίεο, απφ ηελ απειεπζέξσζε ηνπ δηεζλνχο εκπνξίνπ. Σέινο, ηα ζπκπεξάζκαηα ηεο αλάιπζεο ζπλδένληαη µε ηε δηαδηθαζία πνπ πξνάγεη ν Π.Ο.Δ.. 2. Απόλσηο και ζσγκριηικό πλεονέκηημα Όπσο εμάγεηαη απφ ηελ αλάγλσζε ηεο ζρεηηθήο βηβιηνγξαθίαο, νη θχξηεο παξαλνήζεηο γχξσ απφ ην θαηλφκελν ησλ δηεζλψλ αληαιιαγψλ είλαη νη αθφινπζεο: Π1. Οξηζκέλεο εζληθέο νηθνλνκίεο, θαηά βάζε απηέο ησλ ιεγνκέλσλ κηθξψλ ρσξψλ, ραξαθηεξίδνληαη απφ ζπγθξηηηθά ρακειή παξαγσγηθφηεηα ηεο 4

5 εξγαζίαο θαη ηνπ θεθαιαίνπ. Ωο εθ ηνχηνπ, αδπλαηνχλ λα επηβηψζνπλ ζην πιαίζην ηνπ δηεζλνχο αληαγσληζκνχ (γλσζηφ σο «επηρείξεκα ππέξ ηεο απνκφλσζεο»). Π2. Οξηζκέλεο εζληθέο νηθνλνκίεο βαζίδνπλ ηελ επηβίσζή ησλ, ζην πιαίζην ηνπ δηεζλνχο αληαγσληζκνχ, ζηε δηακφξθσζε ελφο ζπγθξηηηθά ρακεινχ επηπέδνπ πξαγκαηηθψλ κηζζψλ (γλσζηφ σο «επηρείξεκα ηεο ππακεηβφκελεο (ή θηελήο) εξγαζίαο») [2]. Γηα λα ήηαλ νξζφ ην «επηρείξεκα ππέξ ηεο απνκφλσζεο» ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ µε ρακειή παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο θαη ηνπ θεθαιαίνπ, ζα έπξεπε, θαη ζα αξθνχζε, λα ηζρχνπλ ηαπηνρξφλσο ηα εμήο: 1. Κάζε κείσζε (αχμεζε) ησλ ελ ιφγσ κεγεζψλ παξαγσγηθφηεηαο, ελφο νπνηνπδήπνηε θιάδνπ, νδεγεί ζε αχμεζε (κείσζε) ησλ ηηκψλ ησλ εκπνξεπκάησλ πνπ παξάγεη ν θιάδνο απηφο. 2. Σα ελ ιφγσ κεγέζε παξαγσγηθφηεηαο δελ εμαξηψληαη απφ ηηο ηηκέο ησλ εκπνξεπκάησλ, θαη είλαη, έηζη, δπλαηφλ λα νξηζηνχλ σο πιηθά-θπζηθά κεγέζε, ηα νπνία εμαξηψληαη απνθιεηζηηθά απφ ηηο ηερληθέο ζπλζήθεο παξαγσγήο. 3. Μφλνλ εθείλνη νη θιάδνη κίαο εζληθήο νηθνλνκίαο, ησλ νπνίσλ νη ηηκέο είλαη, ζε θαηάζηαζε απηάξθεηαο, ρακειφηεξεο ή ίζεο ησλ αληηζηνίρσλ ηηκψλ πνπ έρνπλ ήδε δηακνξθσζεί ζηε δηεζλή αγνξά, είλαη δπλαηφλ λα επηβηψζνπλ ζηε δηεζλή αγνξά. Οη δχν πξψηεο απφ ηηο πξναλαθεξζείζεο πξνυπνζέζεηο ηζρχνο ηνπ επηρεηξήκαηνο δελ είλαη, σο γλσζηφλ, δεδνκέλεο [3]. Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ε θαηά ζεηξά ηξίηε πξνυπφζεζε ζα ήηαλ δεδνκέλε εάλ, θαη µφλν εάλ, ζηε δηεζλή αγνξά ιεηηνπξγνχζε ζπλεπεία ηεο δηεζλνχο, απξφζθνπηεο θηλεηηθφηεηαο ηεο εξγαζίαο θαη ηνπ θεθαιαίνπ ηάζε δηακφξθσζεο ελδνθιαδηθά (θαη πεξαηηέξσ δηαθιαδηθά) εληαίνπ πνζνζηνχ θέξδνπο θαη πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ. ε µηα ηέηνηα πεξίπησζε, ν δηεζλήο θαηακεξηζκφο ηεο εξγαζίαο ζα δηεπφηαλ απφ ην λφκν εθείλν πνπ δηέπεη ηνλ εζληθφ θαηακεξηζκφ εξγαζίαο, ήηνη απφ ην ζκηζηαλφ λφκν (Α. Smith) ηνπ απολύηος πιενλεθηήκαηνο. ην πιαίζην θάζε εθνικήρ αγνξάο, θαη αθξηβψο επεηδή, ζε ζπλζήθεο ηέλειος αληαγσληζκνχ, ε ελ ιφγσ ηάζε ιεηηνπξγεί απξφζθνπηα (ηφζν ζην ελδνθιαδηθφ φζν θαη ζην δηαθιαδηθφ επίπεδν), επηβηψλνπλ καθξνπξφζεζκα κφλνλ εθείλεο νη επηρεηξήζεηο, νη νπνίεο εκθαλίδνπλ απφιπην πιενλέθηεκα. Γειαδή, κφλνλ εθείλεο νη επηρεηξήζεηο, νη νπνίεο είλαη ζε ζέζε ρσξίο λα κεηψλεηαη ην πνζνζηφ θέξδνπο ησλ θαη ην πξαγκαηηθφ σξνκίζζην πνπ θαηαβάιινπλ λα πξνζθέξνπλ ηα εκπνξεχκαηά ησλ ζε ρακειφηεξεο ηηκέο απφ εθείλεο πνπ ήδε επηθξαηνχλ. Όιεο νη ππφινηπεο επηρεηξήζεηο επηβηψλνπλ κφλνλ ζην βαζκφ πνπ νη έρνπζεο απφιπην πιενλέθηεκα επηρεηξήζεηο αδπλαηνχλ λα θαιχςνπλ ηε ζπλνιηθή δήηεζε ηνπ θιάδνπ, ελψ, φζν νη ππφινηπεο επηρεηξήζεηο 5

6 ζπλερίδνπλ ηε ιεηηνπξγία ησλ, ζηηο έρνπζεο απφιπην πιενλέθηεκα επηρεηξήζεηο αληηζηνηρεί έλα πνζνζηφ θέξδνπο, ην νπνίν ππεξβαίλεη ην πνζνζηφ θέξδνπο ηνπ αληηζηνίρνπ θιάδνπ (εκθαλίδνπλ, δειαδή, ηα ιεγφκελα ππεξθέξδε) [4]. Αληηζέησο, αθφκε θαη ζην πιαίζην κίαο απαιιαγκέλεο απφ θάζε θξαηηθή παξέκβαζε διεθνούρ αγνξάο (ελ απνπζία, δειαδή, ειέγρσλ ζηηο θηλήζεηο ρξεκαηηθψλ θεθαιαίσλ, δαζκψλ, θφξσλ, επηδνηήζεσλ, πνζνηηθψλ πεξηνξηζκψλ ζηηο εηζαγσγέο, ζπλαιιαγκαηηθψλ πνιηηηθψλ θ.ιπ.) δελ ιεηηνπξγεί ηάζε δηακφξθσζεο εληαίνπ πνζνζηνχ θέξδνπο θαη εληαίνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ. Θα κπνξνχζε, βέβαηα, λα ιερζεί φηη, επεηδή ε ελ γέλεη αλάπηπμε ηνπ θεθαιαηνθξαηηθνχ ηξφπνπ παξαγσγήο ελ κέξεη πξναπαηηεί θαη ελ κέξεη ζπλεπάγεηαη ηε δηεπξπκέλα αλαπαξαγφκελε δηεζλνπνίεζε ηνπ θεθαιαίνπ θαη επεηδή απηή ε ηειεπηαία ηείλεη, µε ηε ζεηξά ηεο, λα ελεξγνπνηεί ηελ ηάζε δηακφξθσζεο εληαίνπ πνζνζηνχ θέξδνπο, έπεηαη φηη ε ηάζε δηακφξθσζεο εληαίνπ πνζνζηνχ θέξδνπο είλαη ζεσξεηηθά (έζησ) ππαξθηή ζην επίπεδν ηεο δηεζλνχο αγνξάο. Αθφκε, φκσο, θαη αλ είραλ έηζη ηα πξάγκαηα, δελ είλαη δπλαηφλ λα ζεσξεζεί ππαξθηή ε ηάζε δηακφξθσζεο εληαίνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ, δηφηη ε θηλεηηθφηεηα ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ ζε παγκόζμια θιίκαθα είλαη εμαηξεηηθά πεξηνξηζκέλε. Δάλ, κάιηζηα, ιάβνπκε ππφςε ηηο θξαηηθέο παξεκβάζεηο, πξνθχπηεη φηη θακία απφ απηέο ηηο ηάζεηο δελ είλαη ππαγμαηικά δεδνκέλε. ε ηειηθή αλάιπζε, επνκέλσο, φια απηά ζεκαίλνπλ φηη, φζν ε αληίθαζε αλάκεζα ζηελ ηάζε δηεζλνπνίεζεο θαη ηελ εζληθή ζπγθξφηεζε ηνπ θεθαιαίνπ δεν έσει επιλςθεί, ν δηεζλήο θαηακεξηζκφο ηεο εξγαζίαο δελ δηέπεηαη απφ ην λφκν ηνπ απφιπηνπ πιενλεθηήκαηνο. Όπσο είλαη γλσζηφ, απφ ηνλ D. Ricardo θαη κεηά (παξφηη ε ζχλνιε ζεσξία ηνπ γηα ην δηεζλέο εκπφξην δελ ήηαλ απαιιαγκέλε απφ πξνβιήκαηα, µε θπξηφηεξν απηφ πνπ ζα επηζεκάλνπλε ζηελ ηξίηε ελφηεηα ηνπ παξφληνο), ν δηεζλήο θαηακεξηζκφο ηεο εξγαζίαο αθνινπζεί ην λφκν ηνπ ζςγκπιηικού πιενλεθηήκαηνο. Δπεηδή, πξψηνλ, ην πνζνζηφ θέξδνπο θάζε επηρείξεζεο απνηειεί αχμνπζα ζπλάξηεζε ησλ ιφγσλ πνπ νξίδνληαη αλάκεζα ζηηο ηηκέο ησλ εθξνψλ θαη ηηο ηηκέο ησλ εηζξνψλ ηεο θαη, δεχηεξνλ, νη επηρεηξήζεηο πνπ ιεηηνπξγνχλ ζην εζσηεξηθφ δηαθνξεηηθψλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ ραξαθηεξίδνληαη απφ δηαθνξεηηθά πνζνζηά θέξδνπο θαη πξαγκαηηθά σξνκίζζηα, έπεηαη φηη: 1. Τθίζηαληαη άπεηξνη ιφγνη δηεζλνχο αληαιιαγήο ησλ εκπνξεπκάησλ νη νπνίνη εγγπψληαη ηελ αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο ηφζν ζηηο εκεδαπέο φζν και ζηηο αιινδαπέο επηρεηξήζεηο. 2. Κάζε εζληθή νηθνλνκία εμεηδηθεχεηαη ζηα εκπνξεχκαηα εθείλα ηα νπνία παξάγεη ζπγθξηηηθά (θαη φρη απνιχησο) θηελφηεξα. Γηα απηφ αθξηβψο, ζην πιαίζην ηνπ δηεζλνχο ζπζηήκαηνο, θαη ρσξίο λα απαηηείηαη θαλελφο είδνπο θξαηηθή παξέκβαζε, φρη κφλνλ επηβηψλνπλ νη έρνπζεο, ζε δηεζλείο φξνπο, 6

7 απφιπην κεηνλέθηεκα επηρεηξήζεηο, αιιά θαη ηνπο αληηζηνηρεί έλα πςειφηεξν πνζνζηφ θέξδνπο απφ απηφ πνπ ζα ηνπο αληηζηνηρνχζε ζηελ πεξίπησζε εθείλε, θαηά ηελ νπνία ζα πεξηφξηδαλ ηε ιεηηνπξγία ησλ ζην πιαίζην ηεο εζληθήο αγνξάο. Γηακέζνπ, ινηπφλ, ησλ δηεζλψλ αληαιιαγψλ, ηφζν νη εκεδαπέο φζν θαη νη αιινδαπέο επηρεηξήζεηο απνθηνχλ ζπγθξηηηθά θηελφηεξα ηηο εηζξνέο ησλ (ζε κέζα παξαγσγήο ή/θαη ζε κηζζηαθά εκπνξεχκαηα), ζπκπηέδνπλ, έηζη, ην θφζηνο παξαγσγήο αλά κνλάδα παξαγφκελνπ πξντφληνο θαη, ηειηθά, απμάλνπλ ην πνζνζηφ θέξδνπο ησλ. Γηαθνξεηηθά εηπσκέλν, ην δηεζλέο εκπφξην ζπληζηά µηα έκκεζε, πην θεξδνθφξα, κέζνδν παξαγσγήο θαη ηζνδπλακεί, ινγηθά, µε ηερλνινγηθή πξφνδν. Γηφηη, µε ζηαζεξφ ην πξαγκαηηθφ σξνκίζζην, κφλνλ δηακέζνπ ηεο ηερλνινγηθήο πξνφδνπ είλαη δπλαηφλ νη ιεηηνπξγνχζεο ζε θαζεζηψο απηάξθεηαο επηρεηξήζεηο λα απμάλνπλ καθξνπξφζεζκα ην πνζνζηφ θέξδνπο ησλ. Απνδείρζεθε, ινηπφλ, φηη ην «επηρείξεκα ππέξ ηεο απνκφλσζεο» είλαη εζθαικέλν. Σψξα, γηα λα ήηαλ νξζφ ην «επηρείξεκα ηεο ππακεηβφκελεο εξγαζίαο», ζα έπξεπε λα ηζρχεη ην εμήο: Ζ δηεζλήο αληαγσληζηηθφηεηα κίαο εζληθήο νηθνλνκίαο ζπλδέεηαη επζέσο µε ην χςνο ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ θαη, κάιηζηα, θαηά ηξφπν πνπ θάζε κείσζε ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ νδεγεί ζε αχμεζε ηεο δηεζλνχο αληαγσληζηηθφηεηαο. Γείμακε ήδε φηη ε ιεγφκελε δηεζλήο αληαγσληζηηθφηεηα δελ θαζνξίδεηαη απφ ην απφιπην πιενλέθηεκα, αιιά απφ ην ζπγθξηηηθφ θαη, επνκέλσο, απφ ηε ζρέζε δηάηαμεο αλάκεζα ζηηο ζρεηηθέο ηηκέο ησλ εκπνξεπκάησλ (ήηνη ηνπο εγρψξηνπο ιφγνπο αληαιιαγήο) ζηελ εκεδαπή θαη ηελ αιινδαπή νηθνλνκία (ή ελ γέλεη αλάκεζα ζηελ εκεδαπή θαη ζηνλ ππφινηπν θφζκν). Φαίλεηαη, ινηπφλ, φηη φινη φζνη επηθαινχληαη ην ελ ιφγσ επηρείξεκα, ππνλννχλ ην εμήο: θάζε κείσζε ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ νδεγεί ζηε κείσζε ησλ απφιπησλ ηηκψλ φισλ ησλ εκπνξεπκάησλ, θαη επεηδή ε δηεζλήο αληαγσληζηηθφηεηα θαζνξίδεηαη απφ ηηο απφιπηεο ηηκέο, έπεηαη φηη απηή βειηηψλεηαη. Όζνη, ινηπφλ, ην επηθαινχληαη, αθελφο, αλαπαξάγνπλ ηε ζεκειηψδε παξαλφεζε πνπ ελέρεηαη ζην ιεγφκελν «επηρείξεκα ππέξ ηεο απνκφλσζεο» θαη, αθεηέξνπ, δηαηείλνληαη ηελ χπαξμε κίαο «αληίζηξνθεο» ζπζρέηηζεο αλάκεζα ζην χςνο ησλ απνιχησλ ηηκψλ θαη ζην χςνο ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ. Μπνξεί λα απνδεηρζεί φηη ε ελ ιφγσ ζπζρέηηζε είλαη αλχπαξθηε (φπσο είρε επηζεκαλζεί ήδε απφ ηνλ Ρηθάξλην, [1821] 1938, ζει. 41) θαη φηη, κάιηζηα, δελ είλαη απίζαλν, φηαλ ππάξρνπλ ελαιιαθηηθέο κέζνδνηηερληθέο παξαγσγήο, ζε δχν δηαθνξεηηθά χςε ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ λα αληηζηνηρνχλ αθξηβψο νη ίδηεο απφιπηεο ηηκέο εκπνξεπκάησλ (φπσο απνδείρζεθε, θαηά πξψηνλ, απφ ηνλ Sraffa, 1960, ch. 12 βιέπε θαη, γηα παξάδεηγκα, Pasinetti, [1977] 1991, θεθ. 6). ηε γεληθή πεξίπησζε, ε κείσζε ηνπ πξαγκαηηθνχ σξνκηζζίνπ κεηαβάιιεη θαηά µε κνλνζήκαλην ηξφπν ηηο 7

8 ζρεηηθέο ηηκέο ησλ εκπνξεπκάησλ θαη, έηζη, ηα ππνζχλνια ησλ εκπνξεπκάησλ ηα νπνία µία εζληθή νηθνλνκία παξάγεη ζπγθξηηηθά θζελφηεξα [5]. Απνδείρζεθε, ινηπφλ, φηη θαη απηφ ην επηρείξεκα είλαη εζθαικέλν [6]. 3. Οθέλη και ζημίες από ηο ελεύθερο διεθνές εμπόριο Γλσξίδνπκε, µε θάζε δπλαηή αθξίβεηα, φηη, ζηνλ κεθαλαιοκπαηικό ηξφπν παξαγσγήο, ε ηερλνινγηθή πξφνδνο, θαίηνη θαηά θαλφλα σθειεί ηηο επηρεηξήζεηο, δελ σθειεί αλαγθαζηηθά ην ζύνολο ηεο θνηλσλίαο. Μήπσο, ινηπφλ, ην ειεχζεξν εκπφξην, ην νπνίν ηζνδπλακεί, φπσο είδακε, µε ηερλνινγηθή πξφνδν, δελ σθειεί νξηζκέλεο απφ ηηο εζληθέο νηθνλνκίεο (ή θαη φιεο, ηαπηνρξφλσο) πνπ ζπκκεηέρνπλ ζε απηφ; Δάλ, σζηφζν, ζπκβαίλεη θάηη ηέηνην, ηφηε γηαηί νη θπξίαξρεο (εθηφο ή εληφο εηζαγσγηθψλ) θαη ζρεηηθά αλεμάξηεηεο εζληθέο νηθνλνκίεο ζπκκεηέρνπλ ζην δηεζλή θαηακεξηζκφ εξγαζίαο; ε αληίζεζε φρη κφλνλ µε ηνλ ηζρπξηζκφ ηνπ Ricardo, πεξί χπαξμεο ακνηβαίσλ νθειψλ, αιιά θαη κε φ,ηη επηρεηξεί λα δηαθεξχμεη, πνηθηινηξφπσο, ν λενθηιειεπζεξηζκφο, βάζεη ηεο παξαδνζηαθήο λενθιαζηθήο νηθνλνκηθήο ζεσξίαο, απνδεηθλχνληαη ηα εμήο: 1. Σν ειεχζεξν εκπφξην ζε ζπλζήθεο ηέιεηνπ αληαγσληζκνχ, θαίηνη ζπλεπάγεηαη ηελ άλνδν ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο θαη, έηζη, σθειεί ηηο επηρεηξήζεηο, δελ σθειεί αλαγθαζηηθά θάζε εζληθή νηθνλνκία, δηφηη ελδέρεηαη λα νδεγεί ζε κείσζε ησλ δηαζεζίκσλ γηα θαηαλάισζε εκπνξεπκάησλ (θαζψο επίζεο θαη ηεο ζπλνιηθήο απαζρφιεζεο). Μάιηζηα, απηφ, δειαδή ε χπαξμε αξλεηηθνχ νθέινπο ή, αιιηψο, δεκίαο («negative gain from free trade»), δχλαηαη λα ηζρχεη θαη γηα όλερ, ηαπηνρξφλσο, ηηο εζληθέο νηθνλνκίεο [7]. 2. Σίπνηε δελ εγγπάηαη φηη ην ειεχζεξν εκπφξην ζε ζπλζήθεο ηέιεηνπ αληαγσληζκνχ πξνσζεί ηε ζχγθιηζε ησλ επηκέξνπο εζληθψλ νηθνλνκηψλ ζε φξνπο θαηαλνκήο θαη κεγέζπλζεο ηνπ εηζνδήκαηνο (ζε πην ηερληθνχο φξνπο, ην «ζεψξεκα εμίζσζεο ησλ ακνηβψλ ησλ ζπληειεζηψλ παξαγσγήο» δελ ηζρχεη). 3. Όηαλ θάζε εζληθή νηθνλνκία επηζσξεχεη ην ζχλνιν ηνπ ππεξπξντφληνο ηεο (θαη επνκέλσο δελ πθίζηαληαη θεθαιαηνθξάηεο, δηφηη απηνί πάληνηε θαηαλαιψλνπλ ηκήκα ηνπ ππεξπξντφληνο θαη, ζπλεπψο, δελ ην επηζσξεχνπλ πνηέ εμ νινθιήξνπ), ηφηε, ζε ζπλζήθεο ηέιεηνπ αληαγσληζκνχ, κφλνλ ακνηβαία νθέιε πξνθχπηνπλ απφ ην ειεχζεξν εκπφξην. Με άιια ιφγηα ην ειεχζεξν εκπφξην πνπ δεν βαζίδεηαη ζηε κεγηζηνπνίεζε ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο, αιιά ζηε κεγηζηνπνίεζε ηεο θαηαλάισζεο αλά απαζρνινχκελν θαη ζηελ πιήξε απαζρφιεζε ηεο εξγαζίαο, είλαη ακνηβαίσο επσθειέο [8]. 4. Ζ ελδερφκελε χπαξμε δεκηψλ γηα ην ζχλνιν ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ δελ είλαη δηφινπ παξάδνμε, αθξηβψο επεηδή, ζε ζπλζήθεο ειεχζεξνπ εκπνξίνπ, δεν 8

9 είλαη νη «ρψξεο» απηέο πνπ απνθαζίδνπλ ηε κεηαηξνπή ησλ ζε αλνηρηά θαη, άξα, αιιειεμαξηψκελα ππνζπζηήκαηα, αιιά νη θεθαιαηνθξάηεο, νη νπνίνη ζηνρεχνπλ, ππφ ηελ πίεζε ηνπ αληαγσληζκνχ (θαη «επί πνηλή ζαλάηνπ»), ζηε κεγηζηνπνίεζε ηνπ αηνκηθνχ πνζνζηνχ θέξδνπο ησλ. Οη επηπηψζεηο απηψλ ησλ αηνκηθψλ απνθάζεσλ ζηελ θαηαλάισζε θαη ζηελ αλεξγία απνηεινχλ, απιψο, παπάπλεςπερ επηπηψζεηο. 5. Ζ θαηαλνκή ησλ νθειψλ-δεκηψλ αλάκεζα ζηηο εζληθέο νηθνλνκίεο πξνζδηνξίδεηαη απφ ηηο ζρέζεηο ησλ επηπέδσλ αλάπηπμήο ησλ. Οη ελ ιφγσ ζρέζεηο δελ εθθξάδνπλ παξά δηαθνξέο ζηελ παξαγσγηθφηεηα ηεο εξγαζίαο θαη ηνπ θεθαιαίνπ (νη νπνίεο θπξίσο εμαξηψληαη, µε ηε ζεηξά ησλ, απφ ηα πνζνζηά επηζψξεπζεο ησλ θεθαιαηνθξαηψλ θαη ηελ θαηαλνκή ηνπ εηζνδήκαηνο), ζηε ζχλζεζε ηεο παξαγσγήο, ζηελ έθηαζε ησλ ιεγνκέλσλ εζσηεξηθψλ θαη εμσηεξηθψλ νηθνλνκηψλ θιίκαθαο, ζηηο εηζνδεκαηηθέο ειαζηηθφηεηεο δήηεζεο ησλ εμαγνκέλσλ εκπνξεπκάησλ, ζην χςνο ησλ σξνκηζζίσλ (σο έθθξαζε ηνπ ζπζρεηηζκνχ δχλακεο αλάκεζα ζηηο δηάθνξεο θνηλσληθέο ηάμεηο) θαη ην ξπζκφ αχμεζεο ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ (ν νπνίνο εμαξηάηαη ελ κέξεη απφ ην χςνο ησλ σξνκηζζίσλ). 6. Δηδηθφηεξα, ε χπαξμε νηθνλνκηψλ θιίκαθαο, ε νπνία ηζηνξηθά θαη ινγηθά ζπλδέεηαη επζέσο µε ηελ εδξαίσζε κνξθψλ κνλνπσιηαθνχ θαη νιηγνπσιηαθνχ αληαγσληζκνχ, απνδεηθλχεη νξηζηηθά φηη ηα πεξί «ακνηβαίσλ νθειψλ» απφ ηελ απειεπζέξσζε ηνπ εκπνξίνπ ζπληζηνχλ ηδενιφγεκα. πγθεθξηκέλα, ε χπαξμε εζωηεπικών νηθνλνκηψλ θιίκαθαο, ε νπνία ραξαθηεξίδεη ηνπο θιάδνπο ρεκείαο, εμνπιηζκνχ γηα ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο, παξαγσγήο κεηάιισλ, θαηαζθεπήο κεραλψλ, ειεθηξνηερλίαο, απηνθηλεηνβηνκεραλίαο θαη ιεπηψλ κεραληθψλ θαηαζθεπψλ-νπηηθψλ, πξνάγεη ηελ έληνλε αλάπηπμε ηνπ ενδοκλαδικού εκπνξίνπ αλάκεζα ζε εζληθέο νηθνλνκίεο µε παξφκνην, θαη πξνθαλψο πςειφ, επίπεδν ηερλνινγηθήο αλάπηπμεο. Καηά ζπλέπεηα, νη εζληθέο νηθνλνκίεο µε ζπγθξηηηθά ρακειφ επίπεδν ηερλνινγηθήο αλάπηπμεο πεξηνξίδνληαη, αλαγθαζηηθά, ζηελ αλάπηπμε ηνπ εκπνξίνπ αλάκεζα ζηνπο ιεγφκελνπο παξαδνζηαθνχο θιάδνπο (δηαηξνθή, πθαληνπξγία, έλδπζε, θαηεξγαζία δεξκάησλ, πξψηεο χιεο). Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ε χπαξμε εξωηεπικών νηθνλνκηψλ παγηψλεη ηνλ ήδε ηζηνξηθά δηακνξθσκέλν δηεζλή θαηακεξηζκφ, δηφηη απνηξέπεη µηα εζληθή νηθνλνκία απφ ηελ παξαγσγή εκπνξεπκάησλ, ζηα νπνία θα κπνξνχζε λα εκθαλίζεη ζπγθξηηηθφ πιενλέθηεκα. ηηο πεξηπηψζεηο, κάιηζηα, πνπ ζπλδπάδεηαη µε ηελ απειεπζέξσζε ηεο θίλεζεο ησλ ρξεκαηηθψλ θεθαιαίσλ θαη ηνπ εξγαηηθνχ δπλακηθνχ ζηα φξηα κίαο δηεζλνχο πεξηνρήο (π.ρ. ΟΝΔ), ελεξγνπνηεί µία έληνλα απηνηξνθνδνηνπκέλε δηαδηθαζία αληζφκεηξεο αλάπηπμεο ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ, ην ηειηθφ απνηέιεζκα ηεο νπνίαο είλαη ε επηβίσζε ησλ ρσξψλ θαη 9

10 ησλ πεξηθεξεηψλ πνπ δηαζέηνπλ απφιπην πιενλέθηεκα (θαη κφλνλ). Δπεηδή ν θεθαιαηνθξαηηθφο ηξφπνο παξαγσγήο έρεη κεηαβεί, νξηζηηθά θαη ακεηάθιεηα, ζηε θάζε θπξηαξρίαο κνξθψλ αηεινχο αληαγσληζκνχ, ην δήηεκα δελ πεξηνξίδεηαη ζην φηη µε ην ειεχζεξν εκπφξην ελδέρεηαη λα εκθαλίδνληαη δεκίεο. Σν νπζηψδεο εληνπίδεηαη, πιένλ, ζην φηη έλα ζχλνιν εζληθψλ νηθνλνκηψλ ππνβαζκίδεηαη, απφ θάζε άπνςε, ζην εζσηεξηθφ ηνπ δηεζλνχο θαηακεξηζκνχ. Γηαθαίλεηαη, ινηπφλ, φηη δηεπξχλεηαη θαη βαζαίλεη ε «θάζεηε» θαη ε «νξηδφληηα» δηαίξεζε ηνπ θφζκνπ. Ζ «θάζεηε» δηαίξεζε αθνξά ζηε δηαθιαδηθή εμεηδίθεπζε αλάκεζα ζε πξνεγκέλεο θαη κε νηθνλνκίεο, θαη ε «νξηδφληηα» δηαίξεζε αθνξά, απφ ηε κία πιεπξά, ζηελ ελδνθιαδηθή εμεηδίθεπζε αλάκεζα ζε πξνεγκέλεο, θαη κφλνλ, νηθνλνκίεο θαη, απφ ηελ άιιε πιεπξά, ζηε δηαθιαδηθή εμεηδίθεπζε αλάκεζα ζε κε πξνεγκέλεο, θαη κφλνλ, νηθνλνκίεο. Έηζη, εγείξνληαη ζνβαξέο ακθηβνιίεο γηα ην εάλ, πξαθηηθά, ε «παγθνζκηνπνίεζε» ζπληζηά νηθνλνκηθή ή, θπξίσο, ηδενινγηθή δηαδηθαζία ελνπνίεζεο ηνπ Γ.Ο Βαζηδφκελεο ζε δαζκνινγηθέο θαη µε δαζκνινγηθέο κνξθέο πξνζηαζίαο, νη εζληθέο εκπνξηθέο πνιηηηθέο είλαη ζε ζέζε λα εμαιείςνπλ ηηο δεκίεο απφ ην εκπφξην θαη λα πξνάγνπλ ηηο ελ δπλάκεη επεξγεηηθέο επηπηψζεηο ηνπ ζηε κεγέζπλζε ηνπ εηζνδήκαηνο. Βεβαίσο, ν ζρεδηαζκφο θαη ε εθαξκνγή απηψλ ησλ πνιηηηθψλ δελ είλαη απιφ θαη εληαίν γηα θάζε ρψξα δήηεκα. Τπάξρνπλ, σζηφζν, ζνβαξέο ελδείμεηο φηη πξέπεη λα θαηεπζχλνληαη πξνο εθείλνπο ηνπο θιάδνπο νη νπνίνη, αθελφο, δελ αληηπξνζσπεχνπλ ηφζν ην άκεζν-ζηαηηθφ ζπγθξηηηθφ πιενλέθηεκα ηεο νηθνλνκίαο φζν ην καθξνρξφλην-δπλακηθφ ζπγθξηηηθφ πιενλέθηεκα απηήο θαη, αθεηέξνπ, ραξαθηεξίδνληαη απφ ηαρεία ηερλνινγηθή αλάπηπμε, ζεκαληηθή δπλαηφηεηα εθκεηάιιεπζεο ησλ νηθνλνκηψλ θιίκαθαο, παξαγσγή δηαρεφκελεο, ζηνπο ππνινίπνπο ηνκείο, ηερλνινγηθήο γλψζεο θαη πςειή εηζνδεκαηηθή ειαζηηθφηεηα δήηεζεο. Σέινο, ν ζςνηονιζμόρ ησλ εκπνξηθψλ πνιηηηθψλ αλάκεζα ζηηο ππνβαζκηδφκελεο ζην εζσηεξηθφ ηνπ ππάξρνληνο δηεζλνχο θαηακεξηζκνχ εζληθέο νηθνλνκίεο εκθαλίδεηαη σο ε κνλαδηθή, ξεαιηζηηθή θαη αλαγθαία (γηα ηηο ρψξεο απηέο) επηινγή, ε νπνία ζπγθεληξψλεη, επηπιένλ, ηηο κέγηζηεο δπλαηέο πξνυπνζέζεηο επηηπρίαο [9]. 4. Ο Π.Ο.Ε και ο διεθνής καηαμεριζμός εργαζίας Σν πεξηερφκελν ηνπ λένπ γχξνπ δηαπξαγκαηεχζεσλ γηα ηελ απειεπζέξσζε ηνπ δηεζλνχο εκπνξίνπ, νη νπνίεο ζα αξρίζνπλ ζηηο 30/11/1999 ζην ηάηι ησλ ΖΠΑ, ππφ ηελ αηγίδα ηνπ Π.Ο.Δ., είλαη γλσζηφ ζηε γεληθή ηνπ γξακκή. Οη πξνεγνχκελνη γχξνη δηαπξαγκαηεχζεσλ, νη νπνίνη μεθίλεζαλ µε ηηο «πλνκηιίεο ηεο Οπξνπγνπάεο» (1986), νδήγεζαλ, νπζηαζηηθά, ζηελ απειεπζέξσζε ηνπ εκπνξίνπ ησλ βηνκεραληθψλ πξντφλησλ. ην πιαίζην ηνπ 10

11 λένπ γχξνπ ζα επηρεηξεζεί, πξψηνλ, ε απειεπζέξσζε ησλ ππεξεζηψλ (πξνσζείηαη απφ ηηο ΖΠΑ, ελψ αληηδξά θπξίσο ε Ηαπσλία, ε νπνία εμάγεη ειάρηζηεο ππεξεζίεο) θαη ησλ αγξνηηθψλ πξντφλησλ (πξνσζείηαη απφ ηηο ΖΠΑ, ελψ αληηδξά θπξίσο ε ΔΔ, ηεο νπνίαο ε ζρεηηθή παξαγσγή είλαη ζεκαληηθή θαη ζηεξίδεηαη απφ ηελ Κνηλή Αγξνηηθή Πνιηηηθή) θαη, δεχηεξνλ, ε παγίσζε ηνπ πξνβαδίζκαηνο ησλ πεξηζζφηεξν αλεπηπγκέλσλ ρσξψλ ζηνλ ηνκέα ηεο ηερλνινγίαο (ε νπνία κεηαθξάδεηαη ζε κνλνπψιεζε ησλ δηεζλψλ αγνξψλ θαη ζε κνληκνπνίεζε ηεο δπλαηφηεηαο απφζπαζεο ππεξθεξδψλ), µέζσ ηεο δηάηαμεο πεξί πξνζηαζίαο ησλ «δηθαησκάησλ πλεπκαηηθήο ηδηνθηεζίαο», φζνλ αθνξά, θπξίσο, ζηηο ελζσκαησκέλεο θαη δπλάκελεο λα ελζσκαησζνχλ ζηα πξντφληα ηερλνινγηθέο θαηλνηνκίεο (πεξηιακβαλνκέλσλ ησλ πξντφλησλ ηεο θαξκαθνβηνκεραλίαο), θαζψο θαη ζην ινγηζκηθφ ησλ ειεθηξνληθψλ ππνινγηζηψλ. Πνηα είλαη ε νπζία ηνπ δεηήκαηνο; Καηά ηελ πξνζπάζεηα ππέξβαζεο ηεο νηθνλνκηθήο θξίζεο, ε νπνία μέζπαζε ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1970 θαη κεηαηξάπεθε, ελ ζπλερεία, ζε µηα «γεληθή θξίζε αλαπαξαγσγήο» [10], νη εγεκνληθέο, ζην εζσηεξηθφ ησλ ηξηψλ κεγάισλ ππεξεζληθψλ ελψζεσλ (EU, NAFTA, APEC), εζληθέο νηθνλνκίεο ηείλνπλ, ζε ζπλζήθεο θπξηαξρίαο κνλνπσιηαθψλ θαη νιηγνπσιηαθψλ κνξθψλ αληαγσληζκνχ, λα πξνάγνπλ έλαλ φιν θαη πεξηζζφηεξν ππαγφκελν ζην λφκν ηνπ απολύηος πιενλεθηήκαηνο δηεζλή θαηακεξηζκφ. ηε βάζε ηεο ζεσξεηηθήο αλάιπζεο πνπ πξνεγήζεθε, ν ραξαθηήξαο θαη νη ζπλέπεηεο απηήο ηεο δηαδηθαζίαο είλαη πξνθαλείο: Ο Π.Ο.Δ. δηεπζεηεί, αλαιφγσο µε ην ζπζρεηηζκφ δπλάκεσλ πνπ θάζε θνξά δηακνξθψλεηαη θαη ζην κέηξν ηνπ εθηθηνχ, ηηο ζρέζεηο αληαγσληζκνχ αλάκεζα ζηηο εγεκνληθέο εζληθέο νηθνλνκίεο θαη, ηαπηνρξφλσο, πξνσζεί ηε βέιηηζηε, γηα απηέο ηηο νηθνλνκίεο, γεληθή ζηξαηεγηθή ζην δηεζλέο επίπεδν, ε νπνία πξνο ην παξφλ θαη ρσξίο λα ππνηηκψληαη νη κεηαμχ ησλ αληηζέζεηο δελ είλαη άιιε απφ απηήλ ηεο απειεπζέξσζεο ηνπ εκπνξίνπ [11]. Γηφηη, δηακέζνπ ηεο απειεπζέξσζεο αλαβαζκίδεηαη θαζνξηζηηθά ε ζέζε ησλ, ηφζν ζην εζσηεξηθφ ησλ ππεξεζληθψλ ησλ ελψζεσλ φζν θαη ζε παγθφζκηα θιίκαθα (εηδηθά γηα ηελ ΟΝΔ, βιέπε θαη Μαξηφιεο, 1999α, β). Απφ ηελ άιιε πιεπξά, νη εζληθέο νηθνλνκίεο πνπ ζπλεπεία ηεο απειεπζέξσζεο αλαδηαξζξψλνληαη, είηε ζα κεηαηξέπνληαη βαζκηαία ζε ζρεηηθά παξεθκαζκέλεο πεξηθέξεηεο ησλ ππεξεζληθψλ ελψζεσλ, ζηηο νπνίεο ππάγνληαη, είηε ζα πξνζηξέρνπλ, αξγά ή γξήγνξα, ζην δαλεηζκφ απφ ηελ Παγθφζκηα Σξάπεδα, θάησ απφ ηνπο φξνπο θαη ηελ επίβιεςε ηνπ ΓΝΣ, ην νπνίν θαη ζα επηβάιιεη έλα λέν γχξν παξάδνζεο ηνπ εζσηεξηθνχ θαη ηνπ εμσηεξηθνχ ηνκέα ησλ ελ ιφγσ νηθνλνκηψλ ζηηο «πγηείο δπλάκεηο» ηεο παγθφζκηαο αγνξάο. Γηα παξάδεηγκα, ζε πνηα εκπνξεχκαηα ε Διιάδα δηαζέηεη απφιπην πιενλέθηεκα θαη πνην ζα είλαη ην 11

12 εηδηθφ βάξνο ηεο εληφο ηεο ΟΝΔ, φηαλ, πξψηνλ, 9 θαη κφλνλ βηνκεραληθά πξντφληα ηεο θαιχπηνπλ πάλσ απφ ην 50% ησλ εμαγσγψλ ηεο, ελψ ν αληίζηνηρνο αξηζκφο είλαη 15 γηα ηελ Πνξηνγαιία, 24 γηα ηε Γαλία θαη 28 γηα ηελ Ηζπαλία, δεχηεξνλ, ηα αγξνηηθά πξντφληα θαιχπηνπλ πάλσ απφ ην 25% ησλ εμαγσγψλ ηεο, θαη, ηξίηνλ, ε δηαξθψο κεηνχκελε ζπκκεηνρή ησλ εμαγσγψλ ηεο ζην παγθφζκην εκπφξην πέξαζε απφ ην 0.27%, ην 1980, ζε 0.21%, ην 1994; 5. Σσμπεραζμαηικές παραηηρήζεις Σν 1848, ν K. Marx, ζην «Γηα ην Εήηεκα ηνπ Διεπζέξνπ Δκπνξίνπ», ιφγν ηνλ νπνίν εθθψλεζε ζε δεκφζηα ζπλεδξίαζε ηνπ «Γεκνθξαηηθνχ πλδέζκνπ Βξπμειιψλ», ππεξάζπηζε ην ειεχζεξν εκπφξην απέλαληη πξνζηαηεπηηζκφ (ζρεηηθά, βιέπε θαη Έλγθειο, [1888] 2000). Μεξηθά ρξφληα αξγφηεξα, ζην άξζξν ηνπ «Σα κειινληηθά απνηειέζκαηα ηεο βξεηαληθήο θπξηαξρίαο ζηηο Ηλδίεο» (1853), ηφληζε ηα εμήο: «Ξέξσ φηη ε αγγιηθή βηνκεραληθή αζηηθή ηάμε ζθνπεχεη λα πξνηθίζεη ηηο Ηλδίεο κε ζηδεξνδξφκνπο απνθιεηζηηθά θαη κφλν γηα λα ηξαβά απφ απηέο κε ειαηησκέλα έμνδα βακβάθη θαη άιιεο πξψηεο χιεο γηα ηα εξγνζηάζηά ηεο. Όηαλ φκσο έρεη θαλείο κπάζεη ηηο κεραλέο ζηηο κεηαθνξέο κίαο ρψξαο πνπ δηαζέηεη ζίδεξν θαη θάξβνπλν, δελ είλαη πηα ζε ζέζε λα ηελ εκπνδίζεη λα θαηαζθεπάζεη η ίδια ηέηνηεο κεραλέο. Γελ κπνξεί θαλείο λα ζπληεξήζεη έλα ζηδεξνδξνκηθφ δίρηπ ζε κία απέξαληε ρψξα, ρσξίο λα εηζάγεη όλερ εθείλεο ηηο βηνκεραληθέο κεζφδνπο πνπ είλαη αλαγθαίεο γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ άκεζσλ θαη θαζεκεξηλψλ αλαγθψλ ησλ ζηδεξνδξνκηθψλ κεηαθνξψλ απ ηηο νπνίεο πξνθχπηεη ε αλάγθε λα ρξεζηκνπνηεζνχλ κεραλέο θαη ζε θιάδνπο ηεο βηνκεραλίαο πνπ δελ ζπλδένληαη άκεζα κε ηνπο ζηδεξνδξφκνπο. Γη απηφ νη ζηδεξφδξνκνη ζα γίλνπλ ζηηο Ηλδίεο πξαγκαηηθά ν πξφδξνκνο ηεο ζύγσπονηρ βιομησανίαρ.» (Μαξμ θαη Έλγθειο, ρ.ρ., ζει. 415 πξφζζεηε έκθαζε). Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ην 1961, δειαδή αθνχ κεζνιάβεζαλ δχν παγθφζκηνη πφιεκνη θαη μέζπαζε πιήζνο αληηαπνηθηνθξαηηθψλ θαη εζληθναπειεπζεξσηηθψλ θηλεκάησλ, ν ζεκαληηθφο καξμηζηήο νηθνλνκνιφγνο Oscar Lange, ζε µηα αμηνζεκείσηε, απφ πνιιέο απφςεηο, ζεηξά δηαιέμεψλ ηνπ ζηελ Κεληξηθή Σξάπεδα ηεο Αηγχπηνπ, πξνζδηφξηζε µε ζαθήλεηα ηνπο ανηικειμενικούρ ιφγνπο πνπ ψζεζαλ νξηζκέλεο ρψξεο ζην λα αθνινπζήζνπλ ελαιιαθηηθά, δηαθξηηά απφ ην θιαζηθά θεθαιαηνθξαηηθφ, πξφηππα νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη δηεζλνχο ζπλεξγαζίαο, ήηνη φπσο ηα απνθάιεζε ν ίδηνο ην «ζνζηαιηζηηθφ» θαη ην «εζληθφ επαλαζηαηηθφ πξφηππν, ην νπνίν εκθαλίδεηαη, απφ κφλν ηνπ, ζε ρψξεο πνπ ρεηξαθεηνχληαη απφ απνηθηαθή ή εκηαπνηθηαθή εμάξηεζε»: «Οη ζεκειησηέο ηνπ ζχγρξνλνπ επηζηεκνληθνχ ζνζηαιηζκνχ, ν Μαξμ θαη ν Έλγθειο, πίζηεπαλ φηη φιεο νη ρψξεο έπξεπε λα πεξάζνπλ απφ έλα ζηάδην θαπηηαιηζηηθήο αλάπηπμεο, 12

13 ζαλ πξνυπφζεζε γηα ηελ εμέιημε ηεο ζνζηαιηζηηθήο θνηλσλίαο. [ ] Αιιά απφ ηελ ηζηνξηθή εμπειπία [δειαδή, απφ ηα γεγνλφηα θαη φρη απφ ηδεαιηζηηθέο αλαδεηήζεηο ή επηζπκίεο Θ. Μ.] γλσξίδνπκε φηη έρνπλ εκθαληζηεί θαη άιια πξφηππα νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ζηηο ζνζηαιηζηηθέο ρψξεο θαη, πην πξφζθαηα, ζηηο ρψξεο πνπ ηηο δηέθξηλα ζαλ ηηο εζληθέο επαλαζηαηηθέο ρψξεο. Μπνξνχκε λα ξσηήζνπκε: ηη ζπλέβε, ηη έθακε ηνλ θαπηηαιηζηηθφ δξφκν αλάπηπμεο αδιάβαηο γηα ηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ ησλ ππαλάπηπθησλ ρσξψλ θαη εξανάγκαζε ηηο ρψξεο ηνχηεο λα ηξαβήμνπλ άιινπο δξφκνπο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο; Ζ απάληεζε είλαη φηη ππεηζήιζε έλαο καινούπγιορ παξάγνληαο. Ο παξάγνληαο ηνχηνο είλαη ε αλάπηπμε ηνπ μονοπωλιακού θαπηηαιηζκνχ θαη ηνπ ιμπεπιαλιζμού. Ο κνλνπσιηαθφο θαπηηαιηζκφο θαη ν ηκπεξηαιηζκφο έθαλαλ αδύναηη ηελ πξνζέγγηζε ηνπ παξαδνζηαθνχ πξνηχπνπ ηεο θαπηηαιηζηηθήο αλάπηπμεο γηα ηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο. Σνχην ζπκβαίλεη γηα αξθεηνχο ιφγνπο. Ο πην ζεκαληηθφο είλαη απηφο: κε ηελ αλάπηπμε ησλ κεγάισλ θαπηηαιηζηηθψλ κνλνπσιίσλ ζηηο εγεηηθέο θαπηηαιηζηηθέο ρψξεο, νη θαπηηαιηζηέο απηψλ ησλ ρσξψλ έραζαλ ην ελδηαθέξνλ ηνπο γηα αλαπηπμηαθέο επελδχζεηο ζηηο ιηγφηεξν αλεπηπγκέλεο ρψξεο, δηφηη νη επελδχζεηο ηνχηεο απεηινχζαλ ηηο εδξαησκέλεο μονοπωλιακέρ ηοςρ θέζειρ. πλεπψο νη επελδχζεηο θεθαιαίνπ ησλ ππεξαλαπηπγκέλσλ ρσξψλ ζηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο απνθηνχζαλ ηδηαίηεξν ραξαθηήξα. Καηεπζχλνληαλ θπξίσο πξνο ηελ εθκεηάιιεπζε ησλ θπζηθψλ πινπηνπαξαγσγηθψλ πφξσλ γηα λα ηνπο ρξεζηκνπνηήζνπλ ζαλ πξψηεο χιεο ζηηο βηνκεραλίεο ησλ αλεπηπγκέλσλ ρσξψλ, θαη πξνο ηελ αλάπηπμε ηεο παξαγσγήο ηξνθίκσλ ζηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο γηα λα ηξέθεηαη ν πιεζπζκφο ησλ αλεπηπγκέλσλ θαπηηαιηζηηθψλ ρσξψλ. Δπίζεο θαηεπζχλνληαλ πξνο ηελ αλάπηπμε ηεο νηθνλνκηθήο ππνδνκήο, φπσο είλαη νη κεηαθνξέο, ηα ιηκάληα, θαη άιιεο δηεπθνιχλζεηο, πνπ απαηηεί ε δηαηήξεζε ησλ νηθνλνκηθψλ ζρέζεσλ κε ηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο. Καηά ζπλέπεηα νη νηθνλνκίεο ησλ ππαλάπηπθησλ ρσξψλ έγηλαλ μονόπλεςπερ νηθνλνκίεο πξψησλ πιψλ θαη εμαγσγήο ηξνθίκσλ. Σα θέξδε πνπ απνκπδνχζε ην μέλν θεθάιαην απφ ηηο ρψξεο απηέο δεν ηα ρξεζηκνπνηνχζε γηα επαλεπελδχζεηο ζε ηούηερ ηηο ρψξεο, αιιά ηα έζηειλε πίζσ ζηηο ρψξεο θαηαγσγήο ηνπ. Καη αλ θακηά θνξά ηα ρξεζηκνπνηνχζε γηα επελδχζεηο ζηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο, ηα επέλδπε ζηελ παξαγσγή πξψησλ πιψλ, ηξνθίκσλ θαη γηα ηε δεκηνπξγία ππνδνκήο. Γελ ηα ρξεζηκνπνηνχζε γηα βηνκεραληθέο επελδχζεηο ζε επξχηεξε θιίκαθα, νη νπνίεο, θαζψο μέξνπκε απφ ηελ πείξα, είλαη ν πξαγκαηηθφο δπλακηθφο παξάγνληαο ηεο ζχγρξνλεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο [βιέπε θαη Thirlwall, 2001, ibid. Θ. Μ.]. Απηή είλαη ε πξσηαξρηθή αηηία πνπ νη ππαλάπηπθηεο ρψξεο δελ κπφξεζαλ λ αθνινπζήζνπλ ην θιαζζηθφ θαπηηαιηζηηθφ κνλνπάηη ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. Δπηπιένλ ππήξραλ πξφζζεηνη παξάγνληεο. Γηα πολιηικούρ ιφγνπο νη 13

14 κεγάιεο θαπηηαιηζηηθέο δπλάκεηο ππνζηήξηδαλ ηα θενπδαξρηθά ζηνηρεία ησλ ππαλάπηπθησλ ρσξψλ, ζα κέζν γηα ηελ δηαηήξεζε ηεο νηθνλνκηθήο θαη πνιηηηθήο ηνπο επηξξνήο. Σνχην ζήθσλε έλα αθφκε εκπφδην γηα ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε ησλ ρσξψλ απηψλ. Ζ επαλάιεςε ηνπ θιαζζηθνχ πξνηχπνπ νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο ζηηο ππαλάπηπθηεο ρψξεο, κε κεξηθέο εμαηξέζεηο, αποδείσηηκε αδχλαηε. αλ απνηέιεζκα, λέα πξφηππα νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο εκθαλίζηεθαλ.» (Lange, 1974, Γνθίκην 1 πξφζζεηε έκθαζε. Βιέπε θαη Νηνκπ, [1963] 1984). Ζ αδπλακία πηνζέηεζεο ηνπ θιαζηθνχ πξνηχπνπ αλάπηπμεο (ην νπνίν επηρείξεζε λα ζπιιάβεη θαη λα αλάγεη ζε παγθφζκηα λνκνηέιεηα ε ζεσξία ησλ «ζηαδίσλ κεγέζπλζεο» ηνπ Rostow, 1960) ζρεηίδεηαη άκεζα, ινηπφλ, κε ηε βαζκηαία κεηάβαζε (θαηά κήθνο ηεο παξαηεηακέλεο δηεζλνχο χθεζεο ηεο πεξηφδνπ ) ηνπ θεθαιαηνθξαηηθνχ ζπζηήκαηνο πξνο ηνλ κνλνπσιηαθφ αληαγσληζκφ. Απηφ είλαη φ,ηη αθξηβψο ιεζκνλνχλ φζνη επηθαινχληαη ηηο πξναλαθεξζείζεο (ή παξφκνηεο) ηνπνζεηήζεηο ηνπ Marx θαη ηνπ Engels (νη νπνίνη δελ πξφιαβαλ, βέβαηα, λα δνπλ απηήλ ηε κεηάβαζε ή, αληηζηνίρσο, ηελ νινθιήξσζε θαη ηηο ζπλέπεηεο ηεο), πξνθεηκέλνπ λα παξνπζηάζνπλ ηελ «παγθνζκηνπνίεζε» (πεξηιακβαλνκέλσλ ησλ ππεξεζληθψλ νινθιεξψζεσλ ηχπνπ ΟΝΔ) σο αλαπφθεπθηε θαη πξννδεπηηθή δηαδηθαζία, ηφζν γηα ηελ αλζξσπφηεηα, γεληθά, φζν θαη γηα ηηο ιηγφηεξν αλεπηπγκέλεο νηθνλνκίεο, εηδηθά. ηελ ηξέρνπζα πεξίνδν νμχλεηαη απνθαζηζηηθά, φπσο ππνζηεξίρζεθε, ε ζεκειηψδεο αληίθαζε ηνπ Γ.Ο.., δηφηη ε αληζφκεηξε αλάπηπμε δηαπιέθεηαη µε ηελ ελ γέλεη ππνβάζκηζε ελφο ζπλφινπ εζληθψλ νηθνλνκηψλ. Θα κεηαηξαπεί, άξαγε, ζε αληίζεζε θαη ζα εκθαληζηνχλ, σο άκεζε ή έκκεζε ζπλέπεηα απηήο ηεο θαηάζηαζεο, λέα ελαιιαθηηθά πξφηππα νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη δηεζλνχο ζπλεξγαζίαο; Απηφ είλαη ην ζεκαληηθφηεξν, ίζσο, δήηεκα ηεο ηξέρνπζαο πεξηφδνπ, ζην νπνίν δελ είλαη αθφκα δπλαηφλ, σζηφζν, λα δνζεί νξηζηηθή απάληεζε [12]. Ζ επηζήκαλζε φηη «[ε] αλαδήηεζε ελαιιαθηηθήο ιχζεο απένανηι ζηνλ θαπηηαιηζκφ είλαη κάηαηε ζ έλαλ θφζκν ηνλ νπνίν ε θαπηηαιηζηηθή νηθνλνκία έρεη θπξηεχζεη πιήξσο [, ελψ] εθείλνη πνπ επηζπκνχλ λα κεηακνξθψζνπλ ηνλ θφζκν ζα πξέπεη λα εζηηάζνπλ ηελ πξνζνρή ηνπο ζηε δπλαηφηεηα γηα αιιαγή μέζα ζηνλ θαπηηαιηζκφ» (Fulcher, 2006, ζει. 173) κνηάδεη λα είλαη εμαηξεηηθά νμπδεξθήο αιιά φρη αθιφλεηε. Σημειώζεις [1]. Πην αλαιπηηθά, βιέπε ην Γνθίκην 2 ηνπ παξφληνο. [2]. Κάζε άιιε παξαλφεζε δχλαηαη λα αλαρζεί ζε απηέο ηηο δχν, µε εμαίξεζε νξηζκέλεο κφλνλ πηπρέο ηνπ επηρεηξήκαηνο πεξί «άληζεο αληαιιαγήο θαη κεηαθνξάο 14

15 ππεξαμίαο», ην νπνίν ζρεηίδεηαη κε ηελ Π1. Γηα κία αλαιπηηθή θξηηηθή ηνπ, βιέπε Μαξηφιεο (2000). [3]. Βιέπε Rymes (1971), Steedman (1983), Kurz and Salvadori (1995, chs 4-5), ελψ γηα κία πξφζθαηε θξηηηθή δηεξεχλεζε, βιέπε Mariolis (2008). [4]. Αλαιπηηθά, βιέπε, γηα παξάδεηγκα, Μαξηφιεο (2010, Γνθίκην 10). [5]. Γηα πξφζθαηεο ζρεηηθέο εκπεηξηθέο κειέηεο, νη νπνίεο αθνξνχλ ζηηο νηθνλνκίεο ηεο Διιάδαο θαη ηεο Κίλαο, βιέπε Tsoulfidis and Mariolis (2007) θαη Mariolis and Tsoulfidis (2009), αληηζηνίρσο. [6]. Ο εμνηθεησκέλνο κε ηε ιεγφκελε «Καζαξή Θεσξία ηνπ Δμσηεξηθνχ Δκπνξίνπ» αλαγλψζηεο ζα έρεη αληηιεθζεί φηη ε επηρεηξεκαηνινγία καο δελ βαζίδεηαη κφλνλ ζηελ θπξίαξρε, λενθιαζηθή ζεσξία (βιέπε π.ρ. Krugman θαη Obstfeld, 2002, θεθ. 2-4) αιιά, θπξίσο, ζηε «λενξηθαξδηαλή» ή, αιιηψο, «ζξαθθαταλή» (Piero Sraffa) ζεσξία (βιέπε, θπξίσο, Parrinello, 1970, Mainwaring, 1974, Steedman, 1979, 1993, θαη Evans, 1989, ch. 6), ε νπνία εκπεξηέρεη ηελ πξψηε σο εηδηθή, θαη κάιινλ ηεηξηκκέλε, πεξίπησζε (βιέπε θαη Mariolis, 2004, Μαξηφιεο, 2005). [7]. Ζ ππεξάζπηζε ηεο «παγθνζκηνπνίεζεο» πνπ πξνζθέξνπλ νη Paul Krugman θαη Maurice Obstfeld, ζηε λέα αλαζεσξεκέλε έθδνζε ηνπ εγρεηξηδίνπ ησλ (βιέπε Krugman θαη Obstfeld, 2011, ηδίσο ζζ ), βαζίδεηαη, ζε πνιχ κεγάιν βαζκφ, ζηελ παξάθακςε απηνχ, αθξηβψο, ηνπ (αληη-) ζεσξήκαηνο ηεο ζξαθθαταλήο ζεσξίαο. Καηά ηνπο ζπγγξαθείο, φπσο θαη θαηά ηελ θπξίαξρε νηθνλνκηθή ζεσξία, ην ειεχζεξν εκπφξην ζε ζπλζήθεο ηέιεηνπ αληαγσληζκνχ είλαη, καηανάγκην, ακνηβαίσο επσθειέο. [8]. Απηή ε πξφηαζε απνδείρζεθε, θαηά πξψηνλ, απφ ηνλ Lyn Mainwaring, ζην πιαίζην ηεο δηδαθηνξηθήο ηνπ δηαηξηβήο (βιέπε Mainwaring, 1974, pp , θαζψο επίζεο θαη Steedman and Metcalfe, 1974), θαη απνξξέεη, άκεζα, απφ φ,ηη ειέρζε ζην ζεκείν 1 ηεο παξνχζεο ελφηεηαο. Γελ είκαη ζε ζέζε λα γλσξίδσ εάλ νη ζπκκεηέρνληεο ζηελ ALBA (βιέπε ην Πξνινγηθφ εκείσκα ηνπ παξφληνο θεηκέλνπ) δξνπλ κε γλψκνλα (θαη) απηά ηα πνξίζκαηα ηεο ζξαθθαταλήο ζεσξίαο. [9]. Γηα ηα ζεκεία 1 έσο θαη 4, βιέπε Steedman (1979, 1993) θαη Mariolis (2004, 2005a, b). Γηα ηα ζεκεία 5 έσο θαη 7, βιέπε Mainwaring (1976, 1991, Μέξνο 2), Ros (1990), Thirlwall (2001, ζζ θαη ), Krugman θαη Obstfeld (2002, θεθ. 6 θαη 10-11) θαη Greenwald and Stiglitz (2006). [10]. Απηή ε έλλνηα ζπλαληάηαη ζηελ θιαζηθή αιιά θαη ζηε λεφηεξε καξμηζηηθή αλάιπζε: βιέπε, γηα παξάδεηγκα, Μπνπράξηλ ([1921] ρ.ρ., ζζ ) θαη, αληηζηνίρσο, O Connor ([1973] 1977). Δδψ, πάλησο, ρξεζηκνπνηείηαη ζε ζπκθσλία, πεξηζζφηεξν, κε ηελ αλάιπζε ηνπ ηακάηε ([1979] 1993, θεθ. 10, 1999), θαη ηα ππνδείγκαηα πνπ ζπγθξνηήζεθαλ ζην Mariolis et al. (2010) θαη Μαξηφιεο (2010, ζζ ). [11]. Ωο παξάδεηγκα, πνπ ελέρεη αληηθαηηθέο πιεπξέο, ζα κπνξνχζε λα αλαθεξζεί φηη, ην Μάξηην ηνπ 2002, νη ΖΠΑ επέβαιαλ δαζκφ ηεο ηάμεο ηνπ 30% ζηα πξντφληα ράιπβα, ππνζηεξίδνληαο φηη ν θιάδνο αληηκεησπίδεη έληνλν αληαγσληζκφ θαη απαηηείηαη ρξφλνο γηα ηελ αλαδηνξγάλσζή ηνπ. Έπεηηα απφ πξνζθπγέο ηεο ΔΔ, Ηαπσλίαο, Κίλαο θαη Ν. Κνξέαο, ν Π.Ο.Δ. έθξηλε, ηνλ Ηνχιην ηνπ 2003, φηη ε ελ ιφγσ 15

16 επηβνιή ήηαλ αδηθαηνιφγεηε (!), ελψ ε ΔΔ απείιεζε, κε ηελ άδεηα ηνπ Π.Ο.Δ. (!), φηη ζα επέβαιε, σο αληίπνηλα, δαζκνχο ηεο ηάμεο ησλ 2 εθαηνκκπξίσλ δνιαξίσλ ζε πξντφληα ησλ ΖΠΑ. Σειηθά, ην Γεθέκβξην ηνπ 2003, νη ηειεπηαίεο εμάιεηςαλ ηνπο δαζκνχο. Άιια, ζπλαθή, παξαδείγκαηα είλαη νη δηακάρεο ζην εκπφξην ηεο κπαλάλαο, φπνπ εκπιέθνληαη, επί πάλσ απφ κία δεθαεηία, νη ΔΔ, ΖΠΑ θαη ρψξεο ηεο Λαηηληθήο Ακεξηθήο, ε αληίδξαζε ηεο Βξαδηιίαο (2005) πξνο ηηο επηδνηήζεηο ησλ βακβαθνπαξαγσγψλ ζηηο ΖΠΑ, θαη, ηέινο, ε απνηπρία ησλ δηαπξαγκαηεχζεσλ πνπ μεθίλεζαλ κε ηνλ «Γχξν ηεο Νηφρα» (2001) θαη θαηέιεμαλ ζηε «πλάληεζε ηνπ Πφηζδακ» (2007), φπνπ αληηπαξαηέζεθαλ νη ΔΔ-ΖΠΑ κε ηηο Βξαδηιία-Ηλδία. [12]. Ζ ιέμε «νξηζηηθή» πξνζηέζεθε ζηελ παξνχζα εθδνρή ηνπ θεηκέλνπ, ιακβάλνληαο ππφςε ηηο ζρεηηθέο εμειίμεηο πνπ κεζνιάβεζαλ. Αναθορές Έλγθειο, Φ. ([1888] 2000) Πξφινγνο ζην έξγν ηνπ Κ. Μαξμ «Γηα ην δήηεκα ηνπ Διεπζέξνπ Δκπνξίνπ», Κομμοςνιζηική Επιθεώπηζη, 4, ζζ Evans, H. D. (1989) Comparative Advantage and Growth. Trade and Development in Theory and Practice, New York, Harvester Wheatsheaf. Fulcher, J. (2006) Καπιηαλιζμόρ, Αζήλα, Διιεληθά Γξάκκαηα. Fukuyama, F. (1993) Το Τέλορ ηηρ Ιζηοπίαρ και ο Τελεςηαίορ Άνθπωπορ, Αζήλα, Ληβάλεο. Greenwald, B. and Stiglitz, J. (2006) Helping infant economies grow: foundations of trade policies for developing countries, The American Economic Review, 96, pp Krugman, P. θαη Obstfeld, M. (2002) Διεθνήρ Οικονομική, ηφκνο 1, Αζήλα, Κξηηηθή. Krugman, P. θαη Obstfeld, M. (2011) Διεθνήρ Οικονομική, ηφκνο 1, Αζήλα, Κξηηηθή. Kurz, H. D. and Salvadori, N. (1995) Theory of Production. A Long-Period Analysis, Cambridge, Cambridge University Press. Lange Ο. ([1961] 1974) Οικονομικόρ Σσεδιαζμόρ και Πολιηικέρ Σσέζειρ, Αζήλα, Κάιβνο. Μαξηφιεο, Θ. (1999α) ρεηηθά κε νξηζκέλεο ζεσξεηηθέο αληηιήςεηο γηα ην Δπξσπατθφ Ννκηζκαηηθφ χζηεκα, ζην: Μαξηφιεο, Θ. θαη ηακάηεο, Γ. (1999) Ο.Ν.Ε. και Νεοθιλελεύθεπη Πολιηική, Αζήλα, Διιεληθά Γξάκκαηα. Μαξηφιεο, Θ. (1999β) Δπξσπατθή Οηθνλνκηθή θαη Ννκηζκαηηθή Έλσζε, ζην: Μαξηφιεο, Θ. θαη ηακάηεο, Γ. (1999) Ο.Ν.Ε. και Νεοθιλελεύθεπη Πολιηική, Αζήλα, Διιεληθά Γξάκκαηα. Μαξηφιεο, Θ. (2000) Μεηαθνξά ππεξαμίαο θαη δηεζλήο θαηακεξηζκφο εξγαζίαο, Οςηοπία, η. 41, ζζ Μαξηφιεο, Θ. (2005) Απσέρ Θεωπίαρ Εξωηεπικού Εμποπίος, mimeo (αλαζεσξεκέλε κνξθή νκφηηηιεο εξγαζίαο πνπ δεκνζηεχζεθε ζηα Τεηπάδια Επγαζίαρ, αξ. 57 (2003) Αζήλα, Πάληεην Παλεπηζηήκην). Μαξηφιεο, Θ. (2010) Δοκίμια ζηη Λογική Ιζηοπία ηηρ Πολιηικήρ Οικονομίαρ, Αζήλα, Matura. 16

17 Μαξμ, Κ. θαη Έλγθειο, Φ., ρ.ρ., Διαλεσηά Έπγα, ηφκνο 1, Αζήλα, Μπνπράξηλ, Ν. ([1921] ρ.ρ.) Θεωπία ηος Ιζηοπικού Υλιζμού, Αζήλα, Αλαγλσζηίδεο Νηνκπ, Μ. (1984) Οικονομική Ανάπηςξη και Υπανάπηςκηερ Φώπερ, Αζήλα, Κάιβνο. Mainwaring, L. (1974) A Neo-Ricardian Analysis of Trade, Ph.D. thesis, University of Manchester, Mimeo. Mainwaring, L. (1976) The correction of the neo-ricardian trade losses, Economia Internazionale/International Economics, 29, pp Mainwaring, L. (1991) Dynamics of Uneven Development, Aldershot, Edward Elgar. Mariolis, T. (2004) Pure joint production and international trade: a note, Cambridge Journal of Economics, 28, pp Mariolis, T. (2005a) Endogenous growth and ambiguous steady-state gains from free trade, Indian Development Review. An International Journal of Development Economics, 3, pp Mariolis, T. (2005b) A neo-ricardian critique of the traditional static theory of trade, customs unions and common markets, in: V. B. Jugale (ed.) World Trade Organisation and Indian Economic Reforms, vol. 1, Delhi, Serials Publications. Mariolis, T. (2008) Heterogeneous capital goods and the Harrod-Balassa-Samuelson effect, Metroeconomica, 59, pp Mariolis, T. and Tsoulfidis, L. (2009) Decomposing the changes in production prices into capital-intensity and price effects: theory and evidence from the Chinese economy, Contributions to Political Economy, 28, pp Mariolis, T., Soklis, G. and Groza, E. (2010) An input-output approach to the estimation of the maximum attainable economic dependency ratio in four European economies, MPRA Paper No (http://mpra.ub.uni-muenchen.de/22661/1/mpra_paper_22661.pdf). O Connor, J. ([1973] 1977) Η Οικονομική Κπίζη ηος Κπάηοςρ, Αζήλα, Παπαδήζεο. Parrinello, S. (1970) Introduzione ad una teoria neoricardiana del commercio internazionale, Studi Economici, 25, pp Pasinetti, L. ([1977] 1991) Παπαδόζειρ Θεωπίαρ ηηρ Παπαγωγήρ, Αζήλα, Κξηηηθή. Ricardo, D. ([1821] 1938), Απσαί Πολιηικήρ Οικονομίαρ και Φοπολογίαρ, Αζήλα, Γθνβφζηεο. Ros, J. (1990) Trade, growth and the pattern of specialization, in: K. Bharadwaj and B. Schefold (eds) Essays on Piero Sraffa: Critical Perspectives on the Revival of Classical Theory, London, Unwin Hyman. Rostow, W. W. (1960) The Stages of Economic Growth: A Non-Communist Manifesto, Cambridge, Cambridge University Press. Rymes, T. K. (1971) On Concepts of Capital and Technical Change, Cambridge, Cambridge University Press. ηακάηεο, Γ. ([1979] 1993) Τεσνολογική Εξέλιξη και Ποζοζηό Κέπδοςρ ζηον Marx, Αζήλα, Κξηηηθή. 17

18 ηακάηεο, Γ. (1999) Θέζεηο γηα ηνπο ζθνπνχο ηεο ακεξηθαλν-επξσπατθήο επίζεζεο θαηά ηεο Γηνπγθνζιαβίαο, ζην: Μαξηφιεο, Θ. θαη ηακάηεο, Γ. (2000) Η Ενηόρ ΟΝΕ Εποσή, Αζήλα, ηάρπ. ηακάηεο, Γ. (1999) Με αλαπαξαγσγηθέο δαπάλεο, θξαηηθέο δαπάλεο, θνηλσληθή αλαπαξαγσγή θαη θεξδνθνξία θεθαιαίνπ, ζην: Μαξηφιεο, Θ. θαη ηακάηεο, Γ. (1999) Ο.Ν.Ε. και Νεοθιλελεύθεπη Πολιηική, Αζήλα, Διιεληθά Γξάκκαηα. Steedman Η. (1993) Διεθνέρ Εμπόπιο, Αζήλα, Κξηηηθή. Sraffa, P. (1960) Production of Commodities by Means of Commodities. Prelude to a Critique of Economic Theory, Cambridge, Cambridge University Press (ειιεληθή έθδνζε (1985): Θεζζαινλίθε, χγρξνλα Θέκαηα). Steedman, I. (ed.) (1979) Fundamental Issues in Trade Theory, London, Macmillan. Steedman, I. (1983) On the measurement and aggregation of productivity increase, Metroeconomica, 35, pp Steedman, I. and Metcalfe, J. S. (1974) The golden rule and the gain from trade, in: I. Steedman (ed.) (1979) Fundamental Issues in Trade Theory, London, Macmillan. Thirlwall, A. P. (2001) Μεγέθςνζη και Ανάπηςξη, ηφκνο 1, Αζήλα, Παπαδήζεο. Tsoulfidis, L. and Mariolis, T. (2007) Labour values, prices of production and the effects of income distribution: evidence from the Greek economy, Economic Systems Research, 19, pp

Αναµνήσεις από το Μέλλον: Ο «Νέος» ιεθνής Καταµερισµός Εργασίας (ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ)

Αναµνήσεις από το Μέλλον: Ο «Νέος» ιεθνής Καταµερισµός Εργασίας (ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ) Αναµνήσεις από το Μέλλον: Ο «Νέος» ιεθνής Καταµερισµός Εργασίας (ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ) Θεόδωρος Μαριόλης Αν. Καθηγητής Πολιτικής Οικονοµίας, Τµήµα ηµόσιας ιοίκησης, Πάντειο Πανεπιστήµιο 5. Συµπερασµατικές παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

10 Ο Νόκνο ηεο Πηωηηθήο Σάζεο ηνπ Πνζνζηνύ Κέξδνπο ηνπ

10 Ο Νόκνο ηεο Πηωηηθήο Σάζεο ηνπ Πνζνζηνύ Κέξδνπο ηνπ Σν παξόλ είλαη ην Δνθίκην 10 ηνπ βηβιίνπ: Μαξηόιεο, Θ. (2010) Δοκίμια στη Λογική Ι- στορία της Πολιτικής Οικονομίας, Αζήλα, Matura. 10 Ο Νόκνο ηεο Πηωηηθήο Σάζεο ηνπ Πνζνζηνύ Κέξδνπο ηνπ K. Marx: Καηαλνκή

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΣΟ ΝΔΟ ΠΑΓΚΟΜΗΟ ΤΣΖΜΑ Ζ λέα επνρή ηεο νηθνλνκίαο ηεο αγνξάο, πνπ ζπλνδεχεηαη κε ην άλνηγκα ησλ δηεζλψλ αγνξψλ θαη ησλ ζπλφξσλ ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ απνηειεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Για ηο Βιβλίο ηος Thomas Piketty: «Το Κεθάλαιο ζηον 21 ο Αιώνα» *

Για ηο Βιβλίο ηος Thomas Piketty: «Το Κεθάλαιο ζηον 21 ο Αιώνα» * Για ηο Βιβλίο ηος Thomas Piketty: «Το Κεθάλαιο ζηον 21 ο Αιώνα» * Θεφδσξνο Μαξηφιεο Αλαπιεξσηήο Καζεγεηήο Πνιηηηθήο Οηθνλνκίαο, Σκήκα Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην, θαη Ιλζηηηνχην Κνηλσληθψλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Εγκώμιο ζηο Εσρώ. Θεόδωρος Μαριόλης Τκήκα Δεκόζηαο Δηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην Email: mariolis@hotmail.gr. 1. Ειζαγωγή

Εγκώμιο ζηο Εσρώ. Θεόδωρος Μαριόλης Τκήκα Δεκόζηαο Δηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην Email: mariolis@hotmail.gr. 1. Ειζαγωγή Εγκώμιο ζηο Εσρώ Θεόδωρος Μαριόλης Τκήκα Δεκόζηαο Δηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην Email: mariolis@hotmail.gr 1. Ειζαγωγή λ θαη ην ηειεπηαίν δηάζηεκα έρνπλ ππθλψζεη νη θξηηηθέο απέλαληη «ζην επξψ», εμαθνινπζνχλ

Διαβάστε περισσότερα

Department of Public Administration, Panteion University

Department of Public Administration, Panteion University MPRA Munich Personal RePEc Archive Critical Exposition of The Marxian aw of the Falling Rate of Profit : Income Distribution, Capital Accumulation and Technological Change in the ong-run Theodore Mariolis

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I

ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I Θανάσης Μανιάτης Όκηινο Μαξμηζηηθώλ Δξεπλώλ Σκήκα Οηθνλνκηθώλ Δπηζηεκώλ Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ --------------------------------------------------------- ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΦΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΦΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΦΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Τμήμα Μηχανικών Οικονομίας και Διοίκησης Οικονομική και Κοινυνιολογία ηηρ Τεσνολογίαρ Διδακηικέρ Σημειώζειρ Αναζηαζία Κυνζηανηέλος Επικ. Καθηγήηπια ΧΙΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Β) Αλαιχζηε ηηο έλλνηεο αλεξγία ηξηβήο, δηαξζξσηηθή αλεξγία θαη θπζηθφ πνζνζηφ αλεξγίαο. Πνηα είλαη ε ρξεζηκφηεηα ηνπ λφκνπ ηνπ Okun; (30%)

Β) Αλαιχζηε ηηο έλλνηεο αλεξγία ηξηβήο, δηαξζξσηηθή αλεξγία θαη θπζηθφ πνζνζηφ αλεξγίαο. Πνηα είλαη ε ρξεζηκφηεηα ηνπ λφκνπ ηνπ Okun; (30%) 1 Αλαιχζηε δχν (2) απφ ηα παξαθάησ ζέκαηα: 1. Α) Έζησ κία νηθνλνκία πνπ θαηά ηα ηειεπηαία δέθα ρξφληα έρεη απμήζεη ην ζπλνιηθφ ηεο πξντφλ απφ 1000 ζε 1300 κνλάδεο. Καηά ηελ ίδηg. πεξίνδν ην απφζεκα θεθαιαίνπ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες.

Η απνξξόθεζε ηνπ νξαηνύ θσηόο γίλεηαη κέζσ ρξσζηηθώλ νπζηώλ πνπ νλνκάδνληαη τλωροθύλλες. ΦΩΣΟΤΝΘΔΗ Δλαιιαθηηθή δηεξγαζία παξαγσγήο ελέξγεηαο Υξεζηκνπνηείηαη από ηνπο νλνκαδόκελνπο θσηνζπλζεηηθνύο νξγαληζκνύο Οπζηαζηηθά ε αληίζηξνθε δηεξγαζία ηεο αλαπλνήο πλίζηαηαη ζηελ δέζκεπζε ειηαθήο ελέξγεηαο

Διαβάστε περισσότερα

Δςναμική ηηρ ανεπγίαρ, σπημαηοδόηηζη ηος εξωηεπικού ηομέα, και αναδιάπθπωζη ηηρ ελληνικήρ οικονομίαρ

Δςναμική ηηρ ανεπγίαρ, σπημαηοδόηηζη ηος εξωηεπικού ηομέα, και αναδιάπθπωζη ηηρ ελληνικήρ οικονομίαρ Δςναμική ηηρ ανεπγίαρ, σπημαηοδόηηζη ηος εξωηεπικού ηομέα, και αναδιάπθπωζη ηηρ ελληνικήρ οικονομίαρ Θεφδσξνο Μαξηφιεο Αλ. Καζεγεηήο Πνιηηηθήο Οηθνλνκίαο, Σκήκα Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

Απιζηεπέρ Παπαμςθίερ πεπί Κεπδών-Μεγέθςνζηρ και η πεπίπηωζη ηηρ Ελληνικήρ Οικονομίαρ

Απιζηεπέρ Παπαμςθίερ πεπί Κεπδών-Μεγέθςνζηρ και η πεπίπηωζη ηηρ Ελληνικήρ Οικονομίαρ Απιζηεπέρ Παπαμςθίερ πεπί Κεπδών-Μεγέθςνζηρ και η πεπίπηωζη ηηρ Ελληνικήρ Οικονομίαρ Θεφδσξνο Μαξηφιεο Αλ. Καζεγεηήο Πνιηηηθήο Οηθνλνκίαο, Σκήκα Γεκφζηαο Γηνίθεζεο, Πάληεην Παλεπηζηήκην Δθδνρή ηνπ παξφληνο

Διαβάστε περισσότερα

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS ΟΤΑ Επισειπηζιακή Νοημοζύνη: Οδεγίεο πξνο ηνπο εθπαηδεπόκελνπο γηα ηε ζύλδεζε κε ην ύζηεκα Γηαρείξηζεο Δπηρεηξεζηαθώλ Γηαδηθαζηώλ γηα ηελ εθηέιεζε ηωλ Πξαθηηθώλ Αζθήζεωλ ηωλ ππν(δλνηήηωλ) Bc1.1.4, Bc1.1.5,

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ

ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΓΗΑΓΩΛΗΠΚΑ ΠΡΝ ΚΑΘΖΚΑ ΔΞΗΙΝΓΖΠ ΑΟΣΔΠ ΝΗΘΝΛΝΚΗΘΖΠ ΘΔΩΟΗΑΠ ΝΚΑΓΑ Α ΔΡΩΣΖΔΗ ΩΣΟΤ- ΙΑΘΟΤ 1. Γηα έλα αγαζό όηαλ ε ζηαζεξά γ είλαη ίζε κε ην κεδέλ ηόηε ε θακπύιε πξνζθνξάο δηέξρεηαη από ηελ αξρή ηωλ αμόλωλ.

Διαβάστε περισσότερα

όπου R η ακηίνα ηου περιγεγραμμένου κύκλου ηου ηριγώνου.

όπου R η ακηίνα ηου περιγεγραμμένου κύκλου ηου ηριγώνου. ΕΩΜΕΤΡΙ ΛΥΚΕΙΟΥ - ΕΜΔ ΝΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΣ Ι ΤΗΝ ΛΥΣΗ ΣΚΗΣΕΩΝ ΕΜΔ Πρόηζε Ίζ πολυγωνικά χωρί έχουν ίζ εμβδά Το νηίζηροθο δεν ιζχύει ηλδή δύο ιζοεμβδικά χωρί δεν είνι κηά νάγκη ίζ Εκβδόλ ηεηργώλοσ πιεσράς Εκβδόλ

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ» ΓΗΔΘΝΔ ΔΜΠΟΡΗΟ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΜΔΓΔΘΤΝΖ

«ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ» ΓΗΔΘΝΔ ΔΜΠΟΡΗΟ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΜΔΓΔΘΤΝΖ ΠΑΡΑΡΣΖΜΑ ΠΡΔΒΔΕΑ ρνιή: ΓΗΟΗΚΖΖ θαη ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ Σκήκα: ΥΡΖΜΑΣΟΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΑΗ ΔΛΔΓΚΣΗΚΖ «ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ» ΓΗΔΘΝΔ ΔΜΠΟΡΗΟ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΜΔΓΔΘΤΝΖ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΤΡΡΟ ΝΔΚΣΑΡΗΟ ΔΠΗΜΔΛΔΗΑ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΗΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο:

ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ. Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Γηα ηηο ΑΕ, ηηο ΕΠΕ, ηηο ΟΕ θαη ηηο ΕΕ, ε πξνζεζκία ππνβνιήο νξίδεηαη ωο εμήο: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ -1980- ΔΕΛΣΙΟ ΣΤΠΟΤ Αθήνα, 4 Οκτωβρίοσ 2012 Νέες προθεσμίες απογραυής των επιτειρήσεων στο Γ.Ε.ΜΗ. Τελ παξάηαζε ηωλ πξνζεζκηώλ γηα ηελ απνγξαθή ηωλ επηρεηξήζεωλ ζην Γ.Ε.ΜΗ., απνθάζηζε

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΗ

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ρνιή Οηθνλνκηθψλ θαη Πνιηηηθψλ Δπηζηεκψλ Τμήμα Πολιηικήρ Επιζηήμηρ και Δημόζιαρ Διοίκηζηρ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΚΗ Νίθνο Κνπηζηαξάο ζε ζπλεξγαζία κε ηνπο Κπξηάθν

Διαβάστε περισσότερα

Αγποτική Οικονομική X. Α.ΛΑΔΙΑΣ Εβδομάδα 9η. Σηόσοι κπαηικήρ παπέμβαζηρ

Αγποτική Οικονομική X. Α.ΛΑΔΙΑΣ Εβδομάδα 9η. Σηόσοι κπαηικήρ παπέμβαζηρ Αγποτική Οικονομική X. Α.ΛΑΔΙΑΣ Εβδομάδα 9η Σηόσοι κπαηικήρ παπέμβαζηρ Πανεπιζηήμιο Σηεπεάρ Ελλάδαρ Τμήμα Πεπιθεπειακήρ Οικονομικήρ Ανάπηςξηρ Μάθημα :Αγποηική Οικονομική Διδάζκων: Χ. Α. ΛΑΔΙΑΣ caladias@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΣΗ ΕΠΙΔΟΗ ΕΠΙΥΕΙΡΗΕΩΝ ΣΟΤ ΚΛΑΔΟΤ ΕΞΟΡΤΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΙΑ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Ισάλλεο Σζψιαο Λέκηωπ, Εθνικό Μεηζόβιο Πολςηεσνείο Λέξειρ κλειδιά: Ανάλςζη αποδοηικόηηηαρ, απιθμοδείκηερ, διεςπςμένη εξίζωζη DuPont,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΗ ΝΔΔ ΠΡΟΟΠΣΗΚΔ ΣΧΝ ΔΤΡΧΠΑΨΚΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗΝΟΣΟΜΗΑ ΚΑΗ ΤΝΟΥΖ

ΟΗ ΝΔΔ ΠΡΟΟΠΣΗΚΔ ΣΧΝ ΔΤΡΧΠΑΨΚΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗΝΟΣΟΜΗΑ ΚΑΗ ΤΝΟΥΖ ΟΗ ΝΔΔ ΠΡΟΟΠΣΗΚΔ ΣΧΝ ΔΤΡΧΠΑΨΚΧΝ ΠΟΛΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗΝΟΣΟΜΗΑ ΚΑΗ ΤΝΟΥΖ Μειέηε πξνο ηε Μνλάδα Οξγάλσζεο ηεο Γηαρείξηζεο Αλαπηπμηαθψλ Πξνγξακκάησλ - ΜΟΓ ΑΔ Γηάλλεο Καινγήξνπ, Αλ. Καζεγεηήο Σερλνινγηθήο Οηθνλνκηθήο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ.

ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ. ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ. 1.1 Ζ ΘΔΖ ΣΧΝ ΖΠΑ ΣΟ ΝΔΟ ΠΑΓΚΟΜΗΟ ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΤΣΖΜΑ 1.2 Ζ ΠΟΡΔΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 15/03/2015 ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 15/03/2015 ΟΜΑΔΑ Α ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 15/03/2015 ΟΜΑΔΑ Α Για τις παρακάτω προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α.5. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς, και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΔΘΝΗΚΖ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΗΝΣΗΣΟΤΣΟ

ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΔΘΝΗΚΖ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΗΝΣΗΣΟΤΣΟ ΤΠΟΤΡΓΔΗΟ ΔΘΝΗΚΖ ΠΑΗΓΔΗΑ ΚΑΗ ΘΡΖΚΔΤΜΑΣΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΗΝΣΗΣΟΤΣΟ ΠΑΗ 2νο Σφκνο ΓΗΑ ΜΑΘΖΣΔ Γ ΣΑΞΖ ΓΔΝΗΚΟΤ ΛΤΚΔΗΟΤ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΖ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ ΗΝΣΗΣΟΤΣΟ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΧΝ ΚΑΗ ΔΚΓΟΔΧΝ «ΓΗΟΦΑΝΣΟ» 2νο ΣΟΜΟ Κεγάιν

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΘΕΜΑ 1 Ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 εως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ..

Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Θξήηε & Δμαγωγέο Κ Α Λ Α Μ Π Ο Κ Η Α Λ Κ Ι Β Ι Α Γ Η Π Ρ Ο Δ Γ Ρ Ο Γ.. Ο ύλδεζκνο Δμαγωγέωλ Θξήηεο Από ηελ ίδξπζή ηνπ ην 1995 πξνβαίλεη ζε ελέξγεηεο πνπ πξωηαξρηθό ζθνπό έρνπλ ηελ πξνώζεζε ηωλ εμαγωγώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΣΡΟ Γ. ΝΣΟΤΚΟ. Ζ ΜΔΓΑΛΖ ΜΔΣΑΒΑΖ Πνιηηηθή δπλακηθή ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε, εζληθφ πνιηηηθφ ζχζηεκα θαη παγθνζκηνπνίεζε Ζ πεξίπησζε ηεο Διιάδαο

ΠΔΣΡΟ Γ. ΝΣΟΤΚΟ. Ζ ΜΔΓΑΛΖ ΜΔΣΑΒΑΖ Πνιηηηθή δπλακηθή ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε, εζληθφ πνιηηηθφ ζχζηεκα θαη παγθνζκηνπνίεζε Ζ πεξίπησζε ηεο Διιάδαο ΠΔΣΡΟ Γ. ΝΣΟΤΚΟ Ζ ΜΔΓΑΛΖ ΜΔΣΑΒΑΖ Πνιηηηθή δπλακηθή ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε, εζληθφ πνιηηηθφ ζχζηεκα θαη παγθνζκηνπνίεζε Ζ πεξίπησζε ηεο Διιάδαο GUTENBERG ΑΘΖΝΑ 2000 ηε κλήκε ηνπ Xξηζηφθνξνπ Σζαληνχια ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο

Δεςηέπα 18/05/2015. Απόνηερ : 1) Γεκόπνπινο Υξήζηνο 2) Καπώλεο πήιηνο 3) Κπξηαθόπνπινο Κπξηάθνο 4) Παλαγόπνπινο Βαζίιεο 1 ΕΝΩΗ ΠΟΔΟΦΑΙΡΙΚΩΝ ΩΜΑΣΕΙΩΝ ΗΛΕΙΑ ΕΣΟ ΙΔΡΤΕΩ 1969 ΕΔΡΑ: ΠΤΡΓΟ Οδόο: Γξαγαηζαλίνπ 34 & Παπαθιέζζα Σει: 26210 33311 e-mail:epsilia@otenet.gr Φαμ: 26210 34004 Ππακηικό 35 ηρ ζςνεδπίαζηρ ηος Δ ηηρ ΕΠ Ηλείαρ

Διαβάστε περισσότερα

pasp-oikonomikou.gr 1

pasp-oikonomikou.gr 1 1 Βαζκνί 2 1. Να δψζεηε ηνπο νξηζκνχο: Ιζνδχγην Σξερνπζψλ πλαιιαγψλ Δκπνξηθφ Ιζνδχγην Ιζνδχγην Πιεξσκψλ Υξεκαηννηθνλνκηθφ Ιζνδχγην Ιζνδχγην Δπηζήκσλ πλαιιαγψλ Πξαγκαηηθή ζπλαιιαγκαηηθή ηζνηηκία ρεηηθή-απφιπηε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ

ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗΡΙΟ ΡΔΘΤΜΝΗ ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ 1) Μέγεζνο επηρείξεζεο: 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% ειπά1 20,0% 10,0% 0,0% 0 1 2-9 10 ευρ 49 50 έυρ 249 2) Σνκέαο θύξηαο δξαζηεξηόηεηαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα