Πασχαλία Τραυλού, 2011 Φωτογραφίας εξωφύλλου: SHUTTERSTOCK. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2011, αντίτυπα ISBN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πασχαλία Τραυλού, 2011 Φωτογραφίας εξωφύλλου: SHUTTERSTOCK. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2011, 20.000 αντίτυπα ISBN 978-960-496-266-2"

Transcript

1

2

3

4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Τα ρόδα της σιωπής ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Πασχαλία Τραυλού ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ííá Êáæïýñç ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Βίκυ Αυδή ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ ÂÉÂËÉÏÄÅÓÉÁ: CPI books Πασχαλία Τραυλού, 2011 Φωτογραφίας εξωφύλλου: SHUTTERSTOCK EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2011 Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2011, αντίτυπα ISBN Ôõðþèçêå óå áñôß åëåýèåñï çìéêþí ïõóéþí, προερχόµενο αποκλειστικά και µόνο από δάση που καλλιεργούνται για την παραγωγή χαρτιού. To ðáñüí Ýñãï ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò ðñïóôáôåýåôáé êáôü ôéò äéáôüîåéò ôïõ Åëëçíéêïý Íüìïõ (Í. 2121/1993 üðùò Ý åé ôñïðïðïéçèåß êáé éó ýåé óþìåñá) êáé ôéò äéåèíåßò óõìâüóåéò ðåñß ðíåõìáôéêþò éäéïêôçóßáò. Áðáãïñåýåôáé áðïëýôùò ç Üíåõ ãñáðôþò αäåίáò ôïõ åêäüôç êáôü ïðïéïνäþðïôå ôñüðï Þ ìýóï áíôéãñáöþ, öùôïáíáôýðùóç êáé åí ãýíåé áíáðáñáãùãþ, åêìßóèùóç Þ äáíåéóìüò, ìåôüöñáóç, äéáóêåõþ, áíáìåôüäïóç óôï êïéíü óå ïðïéáäþðïôå ìïñöþ (çëåêôñïíéêþ, ìç áíéêþ Þ Üëëç) êáé ç åí ãýíåé åêìåôüëëåõóç ôïõ óõíüëïõ Þ ìýñïõò ôïõ Ýñãïõ. ÅÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. äñá: ÔáôïÀïõ 121 Head office: 121, Tatoiou Str Ìåôáìüñöùóç Metamorfossi, Greece Âéâëéïðùëåßï: Ìáõñïìé Üëç 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str ÁèÞíá Áthens, Greece Ôçë.: Tel.: Telefax: Telefax:

5

6 Άλλα έργα της Πασχαλίας Τραυλού που κυκλοφορούν αðü ôéò Åêäüóåéò ØÕ ÏÃÉÏÓ: Ìå ìðáëáíôýñ ôç ìïíáîéü, 2002 ¹èåëá ìüíï Ýíá áíôßï, 2003 Ç ìáôæßêá ôçò áãüðçò, 2005 Κλειδωµένο συρτάρι, 2006 Φτερά από µετάξι, 2008 Έστω µια φορά, 2009 Η γυναίκα του φάρου, 2010 Οι εραστές της γραφής, 2011

7 Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις να µην τις παίρνει ο άνεµος Μανόλης Αναγνωστάκης

8 Περιεχόµενα Μέρος Πρώτο Τα πέτρινα µάτια της µνήµης Το άγαλµα στη σοφίτα Το γέλιο Καµία ενοχή Στρατονίκη Χαλκιδικής «Το Μπρίκι» Το άστρο του αβίδ Η ρωγµή της σιωπής Συγγνώµη Το άλογο του φόβου Τα ξύλινα άνθη «Γράµµατα στον άλλο µου εαυτό» Το άδικο δίκιο Η αντάµωση Το τέταρτο πρόσωπο της αλήθειας Μέρος εύτερο Το φιλί του θανάτου Η άφιξη των δαιµόνων Καρλ Λούντβιχ Θα σε προσέχω

9 Ερειπωµένη φωλιά ερειπωµένη καρδιά Η σιωπή και ο χρυσός Ο σωτήρας Το δίληµµα Οι πληγές Η επιστροφή Αποχαιρετισµοί Το γράµµα Η αποκάλυψη Ο σουγιάς Τα πρόσωπα της αλήθειας Μέρος Τρίτο Όνειρα κάτω από τις στάχτες Εγώ Η σκυτάλη της αγάπης Οι άνθρωποι της σιωπής Επίλογος Σηµείωµα της συγγραφέως...555

10 Μέρος Πρώτο «Η µνήµη συχνά σκοντάφτει στο σκοτάδι και αργεί να βρει την έξοδο από το λαβύρινθο της σιωπής. Η µνήµη είναι συχνά πηγή οδύνης. Και η οδύνη είναι η πρώτη ύλη της τέχνης».

11 Τα πέτρινα µάτια της µνήµης Η ταν ρητή η εντολή του Καρλ Λούντβιχ: «Κανείς δεν αγγίζει το άγαλµα». Για είκοσι πέντε χρόνια δεν είχε τολµήσει κανένα χέρι να µετακινήσει ετούτο το γλυπτό από τη θέση του, θαρρείς και αποτελούσε ένα από τα θε- µέλια του βερολινέζικου αρχοντικού που το φιλοξενούσε, και, αν κάποιος άλλαζε θέση στο έργο τέχνης, θα διασαλευόταν η ισορροπία του σύµπαντος. «Τα πέτρινα µάτια της µνήµης». Έτσι το είχε ονοµάσει ο δη- µιουργός του βάζοντας γρίφους στους θαυµαστές και στους κριτικούς τέχνης για τον παράδοξο συσχετισµό µιας όµορφης γυναίκας µε την έννοια της θύµησης. «Είναι ένας εκκεντρικός καλλιτέχνης», έλεγαν κάποιοι. «Είναι ένας παρανο κός καλλιτέχνης», διαφωνούσαν κάποιοι άλλοι. Όµως όλοι συµφωνούσαν στο ένα σκέλος του χαρακτηρισµού: ήταν καλλιτέχνης Και γνώριζε πολύ καλά γιατί έδωσε αυτό το περίεργο όνοµα σ εκείνο το άγαλµα, παρότι οι άλλοι αδυνατούσαν να συλλάβουν τους κώδικες της έµπνευσής του. «Η µνήµη συχνά σκοντάφτει στο σκοτάδι και αργεί να βρει την έξοδο από το λαβύρινθο της σιωπής. Η µνήµη είναι συχνά πηγή οδύνης. Και η οδύνη είναι η πρώτη ύλη της τέχνης». Κάθε φράση του αποτελούσε κι ένα αίνιγµα για κριτικούς και δηµο-

12 14 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ σιογράφους και συχνά γινόταν προµετωπίδα σε βαρύγδουπα άρθρα αναλυτών έργων τέχνης. Μπορεί να το έκανε σκόπιµα ο Λούντβιχ, χάριν εντυπωσιασµού, µπορεί και όχι ίσως αποτελούσε έµφυτο χάρισµα του δηµιουργού αυτή η παράδοξη προσέγγιση των πραγµάτων, πάντως ο Καρλ Λούντβιχ ήταν εξαίρετος καλλιτέχνης µα αλλόκοτος άνθρωπος Όπως και το άγαλµά του ήταν εξαίρετο, παρά τα αντιφατικά συναισθήµατα που προκαλούσε. Το σώµα του αγάλµατος, λοιπόν, ήταν καλοσµιλεµένο σε κάθε του λεπτοµέρεια. Παρίστανε µια νέα γυναίκα στην ηλικία που το κορµί αναδίνει το άρωµα της νιότης, και τα στήθη του ήταν σφριγηλά και ζουµερά σαν ρόδια έτοιµα να σκάσουν. Τα µαλλιά, σκαλισµένα µε σχολαστική λεπτοµέρεια, απλώνονταν στη ράχη του γλυπτού σαν γλώσσες φωτιάς, ενώ το πρόσωπο είχε καθαρές γραµµές, φρύδια τοξωτά και χείλη κοντυλένια. Η έκφραση του γλυπτού, όµως, θύµιζε κάπως «τη βιβλική γυναίκα του Λωτ µόλις αντίκρισε τη φρίκη στην πόλη των Σοδόµων», όπως έγραψε σε κάποια εφηµερίδα ένας κριτικός τέχνης, από εκείνους που αποδίδουν στη σκέψη των καλλιτεχνών ό,τι σκαρφίζεται πολλές φορές ο δικός τους υπερφίαλος εγκέφαλος. «Το άγαλµα στραφτάλιζε κάτω από το φως της µέρας όπως λαµπυρίζει το νερό τη νύχτα από τους ιριδισµούς της αστραπής Φως και σκοτάδι πάνω του, απλωµένα σε απόλυτη αρµονία. Όµως τα µάτια του» Έτσι συνεχιζόταν εκείνο το άρθρο, αφού εξυ- µνούσε πρώτα την τεχνική τελειότητα του γλυπτού, τη φυσικότητα της κίνησης και την ενάργεια της έκφρασής του. «Μάτια σαν θάνατος», διάβαζε ο αναγνώστης στη συνέχεια. «Μάτια που ξεγελούν ότι κοιτούν τον κόσµο, ενώ στην πραγµατικότητα ατενίζουν το χάος. Μάτια δίχως βλέµµα, δίχως όνειρα. Κρύπτες όπου καταφεύγουν εφιάλτες. Μάτια πληµµυρισµένα από δυσάρεστες εικόνες που δε χωρούν ούτε µια καινούργια παράσταση µέσα τους. Νεκρή όραση σ ένα θάλλον κορµί Μάτια που βυθίζονται θαρρείς στο χρόνο που σµιλεύει µνήµες στις ανθρώπινες ψυχές µε την αµείλικτη σµίλη του πόνου. Μάτια άρρωστα. Από µοναξιά Το βλέµµα προδίδει τα µυστικά της ψυχής

13 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 15 και ευθύνεται για την έκφραση κάθε προσώπου. Αλλά ποιο είναι αυτό το πρόσωπο, κύριε Λούντβιχ; Και ποιο το µυστικό σας;» ίκαιη η απορία του αναλυτή, καθώς κανείς δε γνώριζε τίποτε για το µοντέλο και για το έναυσµα αυτής της καλλιτεχνικής δηµιουργίας. Πικρογελούσε ο Λούντβιχ διαβάζοντας στην εφηµερίδα την ερώτηση. «Μα το φανερώνει το όνοµά του, αγαπητέ µου. Τα µάτια γνωρίζουν το αλφαβητάρι της ψυχής. Το άγαλµά µου έχει το βλέµµα της µνήµης που πετρώνει το παρελθόν για να µην ξεχαστεί. Να µην ξεχνά ποτέ η ψυχή κάποιο ανεξόφλητο χρέος», µουρµούριζε πίνοντας τον πικρό καφέ του.

14 Το άγαλµα στη σοφίτα Η ταν ρητή, λοιπόν, η εντολή του Καρλ Λούντβιχ: «Κανείς δεν αγγίζει το άγαλµα». ύο αινίγµατα, ο άγνωστος κόσµος του Γερµανού καλλιτέχνη και η άγνωστη αιτία της δηµιουργίας του αγάλµατος, ήταν πολλά για την απλο κή σκέψη των χωριατοκόριτσων που γύρεψαν δουλειά σ εκείνο το αρχοντικό λίγο µετά την πτώση του Τρίτου Ράιχ, την εποχή που οι άνθρωποι, όχι µόνο στο Βερολίνο και στη Γερµανία αλλά σ ολόκληρο τον κόσµο, προσπαθούσαν να σβήσουν τους εφιάλτες του Β~ Παγκόσµιου Πολέµου και να συµµαζέψουν τα κοµµάτια τους. Εξαιτίας αυτού του αγάλµατος, αρκετές οικιακές βοηθοί απολύθηκαν όταν ο Καρλ Λούντβιχ τις έπιανε επ αυτοφώρω να βεβηλώνουν µε τα ξεσκονόπανά τους την κατά κάποιον τρόπο ιερή σκόνη µε την οποία ήταν πασπαλισµένο το αγαπηµένο του γλυπτό. Άλλες τόσες το έβαλαν µονάχες τους στα πόδια έπειτα από την πρώτη τους ξενάγηση στους χώρους του σπιτιού, ευθύς µόλις αντίκρισαν το χάος της σοφίτας όπου µεγαλουργούσε ο καλλιτέχνης. Ήταν µια σοφίτα επενδυµένη µε ξύλο ρουστίκ, και τα πλεγ- µένα µε το βελονάκι χιονάτα κουρτινάκια επέτρεπαν στο ψυχρό γερµανικό φως να περνάει κρυφά µέσα απ τις πλέξεις των λε- µονανθών, αγγίζοντας ερωτικά τα ατάκτως ερριµµένα σε κάθε

15 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 17 γωνιά πράγµατα του καλλιτέχνη. Σµίλες, σκαρπέλα, καλούπια, χυτήρια διαφόρων µεγεθών και η διάχυτη µυρωδιά του λιωµένου µετάλλου, όλα πρόδιδαν µεµιάς τι έκανε µέσα σ εκείνο το χώρο ο ιδιοκτήτης της σοφίτας. Ονειρευόταν και οργάνωνε αποδράσεις µέσα σ έναν κάµπο ακαταστασίας. Εργαλεία και προπλάσµατα, έργα και καλλιτεχνικά οράµατα σε χαρτιά, αριθµοί και χρώµατα πάνω σε προσχέδια, χάρακες, µοιρογνωµόνια και διαβήτες, µετρήσεις και συνάµα σκέψεις και αισθήµατα σηµειωµένα πρόχειρα σε κουτιά τσιγάρων στοιβαγ- µένα πάνω σ ένα µονίµως ακατάστατο πάγκο εργασίας, φανέρωναν κάτι που υπήρχε διάχυτο ως και στον αέρα αυτού του χώρου: την αγωνία του καλλιτέχνη και συγχρόνως τη µοναξιά του ανθρώπου που ανασταίνει τα νεκρά του όνειρα πάνω στην πέτρα. Ολόγυρα, άλλα σε ράφια και άλλα στο δάπεδο, βρίσκονταν τοποθετηµένα διαφόρων µεγεθών αγάλµατα-αντίγραφα περίφηµων αρχαιοελληνικών γλυπτών, καµωµένα µε κάθε λεπτοµέρεια στην αντιγραφή, για να µη βεβηλωθεί το αρχαιοελληνικό ιδεώδες. Όµως υπήρχαν και άλλα, ολότελα διαφορετικής έµπνευσης και τεχνοτροπίας, µε έµφαση πάντοτε στην έκφραση των αγαλµάτινων µατιών. Πέτρινα µάτια, λοιπόν, άλλοτε µειλίχια κι άλλοτε αγριεµένα, πότε φοβισµένα και πότε νεκρά, κάποτε ερωτευµένα και άλλες φορές µε αποτυπωµένη την απόγνωση στις ίριδές τους, και µάτια άδεια, ερεβώδη εκείνα του περίοπτου αγάλµατος, τρόµαζαν τις υποψήφιες εργαζόµενες, θυµίζοντάς τους τα αγαλµάτινα οµοιώµατα των προτεσταντών αγίων ή τις µακάβριες προτοµές στα µνήµατα. Έπειτα από ολιγοήµερη παραµονή, τα κορίτσια εγκατέλειπαν τον Καρλ και το σπίτι-µαυσωλείο. Έτσι, ο εκκεντρικός καλλιτέχνης απόµενε για καιρό παραδοµένος στην ανδρική µοναξιά του αυτή τη µοναξιά που ντύνεται µε τσαλακωµένα πουκάµισα, τρέφεται µε πρόχειρο φαγητό και πίνει αφειδώς ποτάµια µπίρας, χωρίς το φόβο της επίπληξης ή ακόµη και της σιωπηλής αποδοκιµασίας από µέρους µιας γυναικείας συντροφιάς.

16 18 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ Ώσπου εµφανίστηκε η Φρίντα. Ετών δεκαεννιά, όµορφη καθόλου, άσκηµη ούτε, µάλλον αδιάφορη όσο ένα βάζο χωρίς κοµψό σχήµα, το οποίο αφήνει κάποιος σε µια γωνιά του σπιτιού του και το συνηθίζει τόσο, ώστε δεν το προσέχει πια. Ωστόσο ετούτο το γιγαντόσωµο κορίτσι, όταν χαµογελούσε, θύµιζε περισσότερο παιδί παρά γυναίκα. Η Φρίντα πρόβαλε στην είσοδο του σπιτιού κρατώντας µια ξηλωµένη καρό βαλίτσα^ φορούσε µαύρο φουστάνι µε λευκό κολλαριστό γιακά και είχε δυο χοντρές κοτσίδες σαν ξεφτισµένα καραβόσκοινα που της έφταναν ως τη µέση. Η όψη της παρέπε- µπε σε βαυαρική επαρχία, καθαρό αέρα, χωριάτικα ξύλινα τσόκαρα και βαριά φαγητά τίγκα στα λιπαρά. Το επαρχιώτικο τα- µπεραµέντο της γέµισε αµφιβολίες τον Καρλ για το αν θα µπορούσε να ανταποκριθεί στο ρόλο τον οποίο καλείτο να υπηρετήσει. Στη σκέψη των ξύλινων υποδηµάτων ο άντρας ενοχλήθηκε πολύ και έκανε µια περίεργη γκριµάτσα. Επειδή συνήθιζε να πίνει τις νύχτες, δεν άντεχε οποιονδήποτε οξύ ήχο τη µέρα, πόσο µάλλον το άκουσµα ξυλοπάπουτσων στα δρύινα σκαλοπάτια του σπιτιού του. Ωστόσο, έχοντας απαυδήσει µε την αρνητική όψη της ανδρικής µοναξιάς, έπεισε τον εαυτό του να της δώσει µια ευκαιρία, και η Φρίντα την άδραξε όπως ο ναυαγός µια σανίδα, έχοντας µεγάλη ανάγκη το µεροκάµατο, κόρη πάµφτωχης πολυ- µελούς οικογένειας καθώς ήταν. «Ποτέ δεν αγγίζουµε το άγαλµα», της τόνισε, κουνώντας αυστηρά το δείκτη του αριστερού χεριού του µπροστά στα µάτια της^ και: «Απαγορεύονται τα ξύλινα τσόκαρα µες στο σπίτι». Του αρκούσε να τηρούνται απ την κοπέλα αυτοί οι δυο αλλόκοτοι κανόνες και την προσέλαβε µε την ευκολία που κάποιος αγοράζει κάτι αναλώσιµο, πιστεύοντας ότι σύντοµα θα πρέπει να το αντικαταστήσει. Ούτε την πρώτη ούτε τη δεύτερη απαγόρευση κατάλαβε η Φρίντα, µιας και ποτέ στη ζωή της δεν είχε φορέσει τέτοιο είδος παπουτσιού. Πάντως η πρώτη, µάλλον ανακούφιση της προκάλεσε παρά άγχος. Ο Καρλ την απάλλαξε εξαρχής από τον µπελά του ξεσκονίσµατος ενός ακόµη αντικειµένου µέσα σ εκείνο το τε-

17 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 19 ράστιο σπίτι. Εξάλλου ήταν εξοικειωµένη κατά κάποιον παράδοξο τρόπο µε τη γλυπτική, έχοντας συνηθίσει από παιδί να βλέπει µαρµάρινους και γύψινους πιο φτηνούς αγγέλους, σταυρούς και βρεφοκρατούσες Μαντόνες βγαλµένες από καλούπια χυτηρίων, αφού ο πατέρας της ήταν λιθοξόος τάφων, και στο εργαστήρι του υπήρχαν σε αφθονία τέτοια µακάβρια γλυπτά µαζικής παραγωγής, τα οποία, παρά τα αλλοιωµένα πολλές φορές χαρακτηριστικά τους, υπηρετούσαν άψογα το αίσθηµα της µακαριότητας και του πένθους. Πότε η γύψινη µύτη αυτών των προτοµών ήταν ελαφρώς τριµµένη, κάνοντας τον απεικονιζόµενο να µοιάζει παραµορφωµένος, πότε τα δάχτυλα της Μαντόνας έµοιαζαν µε τροµακτικά δάχτυλα µαγισσών, πότε το κεφάλι του θείου βρέφους ήταν προκλητικά µεγαλύτερο απ της πανάγιας µητέρας του. Έτσι, προτού καν δει το άγαλµα, διαβεβαίωσε αυθόρ- µητα τον Καρλ ότι µπορούσε να είναι ήσυχος για την τήρηση και των δύο υποσχέσεων που της γύρεψε να του δώσει. «Προσλαµβάνεστε υπό δοκιµή», της ανακοίνωσε εκείνος µε στεντόρεια φωνή, και ακολούθησε η πρώτη από τις αµέτρητες χειραψίες που θα αντάλλασσαν στη µακροχρόνια συµβίωσή τους. Εξάλλου, από την πρώτη στιγµή που η Φρίντα αντίκρισε τον εκκεντρικό άντρα µε τα µαλλιά στο χρώµα του σταχυού, το ευθυτενές παράστηµα και τα πέτρινα σκουροπράσινα µάτια, το κατάλαβε ότι δε θα ξανάφευγε από ετούτο το σπίτι η τρεµούλα που την έπιασε στην πρώτη τους χειραψία δεν ήταν απλώς αγωνία για την επικείµενη πρόσληψή της, αλλά συναγερµός του πεπρω- µένου της ο ίδιος συναγερµός που χτύπησε στο µυαλό της κι όταν αντίκρισε το άγαλµα, κάνοντάς τη να νιώσει σαν γυναίκα αντιµέτωπη µε την αντίζηλό της. Τι γραµµές Και το πρόσωπο Τόσο φυσικό, τόσο όµορφο Αλλά τα µάτια εν είχε ξαναδεί παρόµοιο έργο, κι όσο κι αν θέλησε να ελέγξει την έκπληξή της στάθηκε αδύνατο να συγκρατηθεί. Όλη τη µέρα επανέφερε στο νου της την εικόνα του γλυπτού µπαινοβγαίνοντας συνεχώς στη σοφίτα για να το θαυµάσει από κοντά, παραγνωρίζοντας αρχικά την εκκεντρική συµπεριφορά του αφε-

18 20 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ ντικού της. Ούτε λέξη δεν είχαν ανταλλάξει απ τη στιγµή που ο Καρλ Λούντβιχ της είχε ανακοινώσει µε στόµφο εκείνη τη λακωνική απόφαση : «Προσλαµβάνεστε υπό δοκιµή», αφήνοντάς τη µόνη να ανακαλύψει το άγνωστο σύµπαν εκείνου του σπιτιού και τις «νάρκες» που θα µπορούσαν να την εξοστρακίσουν µια και καλή απ τον περίεργο κόσµο του. Ο πόλεµος µε τη συσσωρευµένη σκόνη και ο ζήλος της να αποδείξει από την πρώτη κιόλας µέρα την αξιοσύνη της, την εξάντλησαν, στέλνοντάς τη στο κρεβάτι της από νωρίς. Ήταν ήδη περασµένα µεσάνυχτα, όταν άκουσε περίεργους µεταλλικούς ήχους που προέρχονταν από το πάνω πάτωµα. Τρέµοντας, ανέβηκε ξυπόλυτη τη σκάλα που οδηγούσε στη σοφίτα. Το κύµα των µεταλλικών θορύβων ανάκατο µε υπόκωφους λυγµούς ξεχυνόταν µέσα από την κλειστή πόρτα του καλλιτεχνικού εργαστηρίου. Τουρτουρίζοντας µες στο λινό της νυχτικό, τόλµησε να κρυφοκοιτάξει από την κλειδαρότρυπα, µένοντας άναυδη από τη σκηνή που αντίκρισαν τα µάτια της: ο Λούντβιχ, γονατιστός µπροστά στο άγαλµα, κρατούσε αγκαλιά τα πέτρινα πόδια του γλυπτού και έκλαιγε. Από εκείνη τη νύχτα η Φρίντα κατάλαβε καλά ότι η σκάλα που οδηγούσε στη σοφίτα ήταν η µόνη σύνδεση του Καρλ µε τον έξω κόσµο, και συνάµα ο µόνος τρόπος για να προσεγγίσει κάποιος όσο περισσότερο γινόταν την ψυχή αυτού του παράξενου ανθρώπου. Η σκάλα δεν οδηγούσε απλώς στη σοφίτα οδηγούσε στον κρυφό, ευάλωτο εαυτό του Καρλ. Ξάγρυπνη έµεινε εκείνη τη νύχτα ως το ξηµέρωµα, ζυγίζοντας τα υπέρ και τα κατά της παραµονής της κοντά στον αλλοπρόσαλλο Λούντβιχ. Ένα καλό επιχείρηµα για να παραµείνει αποτελούσε αναµφίβολα το δελεαστικό βδοµαδιάτικο που γενναιόδωρα της πρότεινε ο Καρλ, αλλά στο νου της κοπέλας φάνταζε ασή- µαντο σε σχέση µε το τίµηµα: να υποµείνει την αλλόκοτη ατµόσφαιρα που επικρατούσε στο βερολινέζικο αρχοντικό. Από την άλλη, η περιέργειά της δεν την άφηνε σε ησυχία, ωθώντας τη να εξιχνιάσει τους λόγους της συµπεριφοράς αυτού του γοητευτικού άντρα, και τούτη η δικαιολογία πρόβαλε στο µυαλό της ως περισσότερο λογική ώσπου ξεθώριασαν τα περιθώρια αµφιβολίας

19 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 21 µόλις κυρίεψε αιφνίδια τη µνήµη της η µορφή του σαγηνευτικού γλύπτη όπως τον πρωταντίκρισε κατά την πρώτη τους συνάντηση, και αυθαίρετα ο Καρλ αναλάµβανε το ρόλο του ερωτικού της παρτενέρ σε τολµηρές φαντασιώσεις που µόνο από περιγραφές παντρεµένων γυναικών του χωριού της είχε ακουστά. Σταυροκοπήθηκε έντροµη µε τον γλυκό πειρασµό που απειλούσε την αγνότητά της^ κι ενώ έπρεπε να αποµακρυνθεί από κοντά του ως όφειλε από την αυστηρά περιχαρακωµένη γερµανική ηθική της και τις επιταγές του προτεσταντικού της δόγµατος, αισθανόταν τα µέλη της να βγάζουν ήδη ρίζες και να ταξιδεύουν βαθιά, κάτω απ τα θεµέλια αυτού του σπιτιού. Άραγε αυτό το κορµί που έµελλε να ριζώσει εκεί µέσα θα άνθιζε ποτέ; Το µυρµήγκιασµα που αισθανόταν κάθε φορά που η µορφή του Καρλ καταλάµβανε άλλοτε τη µνήµη και άλλοτε την εξεγερ- µένη της φαντασία, ήταν το ισχυρό αντίβαρο που δεν επέτρεψε στο σώµα και στη σκέψη της να τραπούν σε φυγή, προτού η νεαρή οικονόµος βυθιστεί στην απόγνωση του ανεκπλήρωτου έρωτα. Γιατί το µήνυµα του Καρλ ήταν σαφές από την πρώτη στιγµή που το βλέµµα του ξαπόστασε πάνω στην όψη της: δεν την είδε ούτε µια στιγµή σαν γυναίκα. Αντιθέτως, η κοπέλα ερωτεύτηκε τον Καρλ όπως αρπάζει κάποιος ένα αιφνίδιο κρυολόγηµα το οποίο ίσως εξελιχθεί σε χρόνια ασθένεια αν δεν τύχει εγκαίρως της κατάλληλης θεραπείας. Θεραπεία βεβαίως στην περίπτωση της Φρίντας ήταν µόνο η φυγή η φυγή που δεν επέλεξε, καθώς µες στην πρωτόγνωρη ερωτική της παραφορά αγνόησε την αιτία της «ασθένειας» ακολουθώντας την πιο εσφαλµένη θεραπεία, µε επώδυνο αποτέλεσµα: την εξάρτηση που επήλθε από την παραµονή της κοντά στον Λούντβιχ. Μέσα σ ένα φαύλο κύκλο παγιδεύτηκε το κορίτσι, το οποίο, άµαθο καθώς ήταν στις παγίδες που στήνει ο έρωτας, αφέθηκε να παρασυρθεί από το ορµητικό ρεύµα ενός πρωτόγνωρου συναισθήµατος, αδιαφορώντας για τον κίνδυνο να καταποντιστεί η άδολη νιότη του στα αβυσσαλέα βάθη του πόνου. Θα έκανε υποµονή, λοιπόν, και θα έµενε κοντά στον Καρλ µέχρι να σπάσει το λουκέτο της κλειδωµένης σιωπής του.

20 22 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ Υπό δοκιµή της είχε πει ο Καρλ ότι την προσέλαβε, υπό δοκι- µή θα του πρόσφερε κι αυτή τις υπηρεσίες της, και θα αποφάσιζε προσεχώς αν θα µπορούσε να συνηθίσει αυτή την απίστευτα προκλητική για τη λογική της κατάσταση. Με την ψευδαίσθηση ότι ήταν ακόµη ελεύθερη να αποφασίσει ανάµεσα στην παραµονή ή στη φυγή, έκλεισε την πρώτη νύχτα τα µάτια της. Από την επόµενη κιόλας µέρα, επίκεντρο της προσοχής της έγινε η σοφίτα, αυτός ο κοιτώνας των καλλιτεχνικών οραµάτων του Λούντβιχ, το άβατο και συνάµα το άδυτο της καλλιτεχνικής ψυχής του. Ώρες ώρες, καθώς κυλούσαν τα χρόνια, συλλογιζόταν ότι ίσως ανεχόταν την κυκλοθυµική συµπεριφορά του Καρλ χάρη στην ασυλία που του χάριζε στη σκέψη της η καλλιτεχνική του ιδιότητα. Ήταν γοητευτικός άντρας και εξαίρετος καλλιτέχνης. Αυτός ο επιτυχηµένος συνδυασµός χαρακτηριστικών τού εξασφάλιζε συγχωροχάρτι για κάθε του παραξενιά. Συγχωροχάρτι ωστόσο δεν µπόρεσε να δώσει ποτέ η γυναίκα στην τσαπατσούλικη πλευρά του αφεντικού της. Τη δεύτερη κιόλας µέρα ανάληψης των καθηκόντων της τόλ- µησε να σκαρώσει µια χαριτωµένη εργαλειοθήκη από ένα παλιό µεταλλικό κουτί που το έντυσε µε βελούδινο ύφασµα σαν µπιζουτιέρα, νοικοκυρεύοντας το χάος της σοφίτας του, γεγονός που ο Καρλ το υποδέχτηκε µ ένα µειδίαµα ευχαρίστησης. Όταν µάλιστα ο καλλιτέχνης διαπίστωσε µέσα σε µικρό χρονικό διάστηµα ότι η Φρίντα ήξερε να σαγηνεύει και τον ουρανίσκο του µε τα λουκούλλεια γεύµατα που του ετοίµαζε και ταυτόχρονα γνώριζε να περιποιείται µε ευαισθησία και τρυφερότητα τα πανάκριβα κασµιρένια κοστούµια του, τότε καταλήφθηκε από µια αίσθηση εµπιστοσύνης για το χωριατοκόριτσο που είχε αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στο εκκεντρικό αφεντικό του. Ωστόσο ο Καρλ Λούντβιχ, παρά τις θετικές πρώτες εντυπώσεις, στην αρχή την παρακολουθούσε στενά, όπως ένας γονιός παρακολουθεί την γκουβερνάντα του παιδιού του για να είναι σίγουρος ότι το εµπιστεύεται σε σίγουρα χέρια. Έκανε εφόδους

21 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 23 χωρίς καµία δικαιολογία ή πρόφαση όταν η Φρίντα έµπαινε στη σοφίτα για να καθαρίσει. Ορµούσε µέσα σαν σίφουνας, και η οικονόµος κοκάλωνε σαν το στρατιώτη που χτυπάει προσοχή µόλις αντικρίζει ανώτερό του. Πάντως η Φρίντα πέρασε µε επιτυχία όλες τις δοκιµασίες το πρώτο εξάµηνο της παραµονής της στο σπίτι. Αφοσιωµένη στο σαφάρι της σκόνης, καµία διάθεση δεν είχε και κανένα δευτερόλεπτο δε σπατάλησε για να χώνει τη µύτη της σε ξένες υποθέσεις. «Μόνο η σκόνη εισβάλλει απρόσκλητη», της επισήµανε η µητέρα της λίγο πριν η κόρη γυρέψει δουλειά στο σπίτι του Λούντβιχ, τονίζοντάς της ότι όφειλε να είναι ευγενική και διακριτική^ και η Φρίντα τηρούσε ευλαβικά τη συµβουλή της. Ακολουθούσε λοιπόν κατά γράµµα τις απαγορεύσεις του αφεντικού της και τις µητρικές συµβουλές, και ο καλλιτέχνης βαθµολογούσε τις επιδόσεις της µε εκνευριστική σχολαστικότητα, κόβοντάς της πότε πότε τα ήπατα µε τις εφόδους του που πάντα αποδείκνυαν τον άψογο χαρακτήρα της και τις εξαιρετικές της υπηρεσίες. Η γιγαντόσωµη γυναίκα περνούσε ξυστά από το «απαγορευ- µένο» έργο τέχνης, πατώντας στις µύτες των πασουµιών της σαν καρικατούρα µπαλαρίνας, προσπαθώντας να µην παρασύρει ούτε έναν κόκκο σκόνης από εκείνους που «κατοικοέδρευαν» πάνω στους µαρµάρινους ώµους του γλυπτού. Τακτοποιούσε επιδέξια τα πεταµένα ολόγυρα εργαλεία της γλυπτικής και τα εναπόθετε µε επιµέλεια στην εργαλειοθήκη, συνειδητοποιώντας όλο και περισσότερο πόσο µεγάλη ευθύνη είναι να γίνεσαι απαραίτητος σε έναν καλλιτέχνη. Μόνο οι ιστοί της αράχνης πότε πότε αναρριγούσαν, όταν άνοιγε κρυφά το παράθυρο για να καταπολεµήσει ο φρέσκος αέρας τη µυρωδιά της κλεισούρας και των λιωµένων µετάλλων, αφού ο Καρλ είχε προσθέσει κι αυτή την απαγόρευση σε όσες εξαρχής της έθεσε: «Το παράθυρο της σοφίτας µε τα αγάλµατα θα είναι πάντα κλειστό». Ίσως ήταν η µόνη απαγόρευση που την ενοχλούσε κάπως^ οι βερολινέζικοι χει- µώνες θα µπορούσαν να απειλήσουν µε πνευµονία έναν άνθρωπο, µα σε καµιά περίπτωση ένα γλυπτό. Βέβαια, όποτε ο εκκεντρικός ιδιοκτήτης του σπιτιού αντιλαµ-

22 24 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ βανόταν την παρασπονδία της ν ανοίγει στα κλεφτά το παράθυρο της σοφίτας, τη µάλωνε µε το πέτρινο βλέµµα του, σµίγοντας τα φρύδια και εκτοξεύοντας σαν βουρδουλιά την πιο στυγνή σιωπή του, λες και φοβόταν µην του κρυολογήσει το γλυπτό Η γυναίκα υπάκουε χωρίς να καταλαβαίνει^ όπως συµβαίνει όταν νοιάζεσαι κάποιον αληθινά ε σκαλίζεις τη σιωπή του, δεν προσπαθείς να τον αλλάξεις. Τον αποδέχεσαι και τον φροντίζεις επειδή απλώς θέλεις ή πρέπει να µεταµορφώνεσαι σε ό,τι έχει εκείνος ανάγκη Η Φρίντα έγινε ο φρουρός της «αντιζήλου» της µόνο και µόνο για να εισπράττει την εµπιστοσύνη του Καρλ και για να προστατεύει την εύθραυστη µοναξιά του, µε ανταµοιβή, µια υπόνοια χαµόγελου από µέρους του. Κάτι τον τρυγούσε το γλύπτη^ κάτι τον µάραινε, τον µαχαίρωνε ενδόµυχα, τον έκανε να θωρακίζεται στη σιωπή. Κι ενώ η Φρίντα στην αρχή τον φοβήθηκε, έπειτα τον λυπήθηκε, τον συ- µπόνεσε και τελικά τον αγάπησε, µε εκείνη τη σιωπηλή αγάπη που θεριεύει όταν της δίνεται η ευκαιρία να απαλύνει τον πόνο του αγαπηµένου προσώπου. Έπειτα από είκοσι πέντε χρόνια η Βερολινέζα γεροντοκόρη εξακολουθούσε να ζει στο περιθώριο της ζωής του εκκεντρικού Καρλ Λούντβιχ, να προλαβαίνει κάθε ανάγκη και επιθυµία του, να περιφρουρεί το άγαλµά του και να του συµπαραστέκεται αδιαµαρτύρητα στους ανεξιχνίαστους εφιάλτες του. Χωρίς να ψάχνει απαντήσεις. Χωρίς να σκαλίζει το παρελθόν. Χωρίς να κάνει όνειρα για το µέλλον. Ήσυχη σαν νεκρή, καθόταν τα βράδια στον καναπέ κι αφουγκραζόταν το ροκάνισµα ενός ποντικού στην κουζίνα που έβγαινε από µια τρύπα στο κάτω δεξί ντουλάπι για να καταβροχθίσει το τυρί που του άφηνε κάθε απόγευµα δίπλα σε µια άδεια φάκα, λες και το τρωκτικό ήταν το αγαπηµένο της κατοικίδιο. «Σιχαίνοµαι τα ποντίκια!» της είχε δηλώσει σε µια χαραµάδα της σιωπής του ο Καρλ, αφήνοντας µπροστά της τη φάκα κι ένα σακουλάκι µε ποντικοφάρµακο.

23 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 25 Ποτέ δεν παγίδεψε η Φρίντα τον ποντικό ίσως επειδή τον χρειαζόταν ως υποκατάστατο νυχτερινής συντροφιάς, αφού δεν υπήρχε ένας άνθρωπος για ν ανταλλάξει µαζί του δυο κουβέντες. Όχι βεβαίως πως µιλούσε στο ποντίκι η ισχυρή κατά τα άλλα λογική της δεν είχε φτάσει στο σηµείο να παραπαίει ανά- µεσα σε παραισθήσεις µε οµιλούντες ποντικούς, εµπνευσµένες από παραµυθένιους ήρωες, αλλά και µόνο η παρουσία ενός ζωντανού πλάσµατος µες στην ερηµιά της και η απουσία του Καρλ που ζούσε κλεισµένος στη µυστηριώδη σοφίτα, της εξασφάλιζαν µια περίεργη ψυχική ισορροπία. Ο απών Καρλ ενέτεινε µέσα της το αίσθηµα της µοναξιάς, ενώ ο πάντα παρών ποντικός έκανε τη µοναξιά της κάπως υποφερτή. Οι λέξεις έσταζαν από τα χείλη του Καρλ µε την ίδια συχνότητα που πέφτουν στάλες βροχής στην έρηµο, όµως στα µάτια του η Φρίντα διέκρινε πότε πότε αµυδρά ίχνη επιδοκιµασίας, κι αυτό της αρκούσε. Της άρεσε, για παράδειγµα, που µε τον καιρό ο αφέντης της άρχισε να τακτοποιεί και ο ίδιος τα εργαλεία της γλυπτικής µέσα στο βελούδινο κουτί της για να βάλει σε τάξη το άναρχο χάος της σοφίτας. Ωστόσο η γυναίκα απολάµβανε το ότι µε τον καιρό κάποιες συνήθειές της είχαν γίνει συνήθειες και του Καρλ. Είχε πια την ψευδαίσθηση ότι οι δυο τους αποτελούσαν ένα ιδιόµορφο ζευγάρι, από κείνα που παλιώνουν όµορφα, καθώς το µόνο πράγµα που έχουν ξεχάσει είναι το πάθος. Τη συγκατάβασή του την είχε βέβαια κερδίσει µε το σπαθί της, αφού ήταν η πιο ικανή «εξολοθρεύτρια σκόνης» και η πιο δεινή «διαχειρίστρια σιωπής». Ποτέ δε µετάνιωσε ο άντρας για την είσοδο της Φρίντας στη ζωή του και ουδέποτε σκέφτηκε να την απολύσει αφότου αντάλλαξαν την πρώτη τυπική χειραψία τους. Ακολούθησαν έκτοτε πολλές χειραψίες σε γιορτές και σε επετείους, και µακρόσυρτες σιωπές. Σιωπές µε ποικίλες συναισθη- µατικές αποχρώσεις σιωπές λύπης, καλλιτεχνικού οίστρου, οδύνης, και σιωπές αινιγµατικές. Και αυτές τις αποχρώσεις της σιωπής µε τον καιρό η Φρίντα έµαθε να τις διακρίνει, να τις κατανοεί και να τις σέβεται.

24 26 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ Με έχει ανάγκη Και τον έχω ανάγκη Είµαστε εξαρτηµένοι ο ένας απ τον άλλο και κανείς δεν µπορεί να µας χωρίσει. Κανείς δεν µπορεί να καταλάβει Έτσι η απλο κή γυναίκα σκεφτόταν κατά τις ώρες της ρέµβης, ερµηνεύοντας το λόγο για τον οποίο ουδέποτε σκέφτηκε να πάρει τη βαλίτσα της και να εξαφανιστεί από εκείνο το σπίτι, «το σπίτι των λυγµών» όπως το είχε βαφτίσει µες στο µυαλό της. Ζούσε κοντά στον άντρα περιµένοντας κάθε νύχτα τη στιγµή που το πέτρινο βλέµµα του Καρλ αναλίγωνε σαν πάγος, µετά τους λυγµούς, µετά την εκτόνωση της ψυχικής του έντασης πάνω στην πέτρα, µετά το άφθονο ποτό τότε που εκείνος, αποκαµω- µένος πια, έπαιρνε επιτέλους µειλίχια όψη, γαληνεύοντας λίγο πριν πέσει στο λήθαργο της µέθης τη στιγµή που η άγνωστη ανάµνηση έπαυε να τον υποβάλλει σε βασανιστήρια, αφήνοντάς του λίγο χρόνο για να ανακτήσει το ψυχικό σθένος να αντέξει τη θύµηση που επανερχόταν δριµύτερη την επόµενη νύχτα για να επαναλάβει τα αφόρητα µαρτύριά της. Έτσι, µε τον καιρό ο κρυφός καηµός του αφεντικού της έγινε και δικός της, κι ας µην ήξερε την αιτία του. Είκοσι πέντε χρόνια µετά ήταν απόλυτα σίγουρη^ και κατανοούσε ότι ο Καρλ µες στον κατακερµατισµένο κόσµο του έψαχνε ένα χαµένο κοµµάτι του εαυτού του Γι αυτό η Φρίντα υπέµενε τα ξεσπάσµατά του, µάζευε σιωπηλή το πρωί τις άδειες µπουκάλες που έβρισκε διάσπαρτες στη σοφίτα, µετά τις µαραθώνιες νύχτες οδύνης, κι αυτό για εκείνη σήµαινε αγάπη. Το ξηµέρωµα ο Καρλ, εξουθενωµένος, έκοβε το νήµα της νυχτερινής περιήγησης στα άγνωστα σοκάκια του µυστικού του και παραδινόταν σ έναν ύπνο σαν θάνατο πάνω στο πάτωµα, δίπλα στο άγαλµα πάντα. Η Φρίντα ουδέποτε σκέφτηκε να διαταράξει την ολιγόωρη ξεκούρασή του για να τον οδηγήσει στο κρεβάτι του, µόνο έριχνε πάνω στο ταλαιπωρηµένο του σώµα µια κουβέρτα πλεγµένη απ τα χεράκια της κι εναπόθετε τρυφερά, αν και µε δυσκολία, κάτω απ το κεφάλι του ένα πουπουλένιο µαξιλάρι για να του χαρίσει λίγες στιγµές ανεπαίσθητης τρυφερότητας την ώρα που εκείνος κοιµόταν. Τότε µόνο

25 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 27 µπορούσε επιτέλους να τον αγγίζει. Εκείνες τις στιγµές ευχόταν να εξοστρακίσει ακόµη και τους εφιάλτες του, µε τους οποίους της φαινόταν ότι βρισκόταν αντιµέτωπος κάτω από τα σφαλιστά βλέφαρά του. εν αντέχω να ζήσω µακριά σου, καλέ µου συλλογιζόταν, ωστόσο φυλάκιζε πάντα τη φράση πίσω απ τα δόντια. Κοκαλωµένη αντίκρυ στο αποκοιµισµένο αφεντικό της, είκοσι πέντε χρόνια µετά, συνέχιζε να παρατηρεί τα σηµάδια της ηλικίας να χαράζουν τη µορφή του, τις εποχές να εναλλάσσονται αφήνοντας χνάρια ωριµότητας πάνω του, τα χρυσά σαν το στάχυ µαλλιά του να µεταµορφώνονται σε τούφες χιονιού. Οι πληγές στα χέρια του απ τη σµίλη και το σκαρπέλο τα εργαλεία που τις νύχτες άρπαζαν µες στη χούφτα του φωτιά έγιναν αχνές µνήµες ύστερα από τις περιπέτειες τέχνης, και τα κύ- µατα των ρυτίδων στο µέτωπο και στις γωνίες των µατιών του, σαν έργα τέχνης κι αυτά στον καµβά της µορφής του, απεικόνιζαν τις τρικυµίες της ψυχής του σ εκείνη τη σοφίτα που δεν ήταν απλώς ένα δωµάτιο ύπνου όπως τόσες και τόσες άλλες σοφίτες στο Βερολίνο του Είκοσι πέντε χρόνια µαζί του, µα στην ουσία ολοµόναχη, θα έπρεπε να είχε µετανιώσει, ωστόσο δεν το µετάνιωσε παρά τα όσα είχε στερηθεί ως γυναίκα, αφιερώνοντας στον Καρλ τη ζωή της. Μόνο που όποτε ξεµπέρδευε µε τις δουλειές της έπλαθε ένα αθώο όνειρο: κάπως, κάποτε, να µπορέσει να διαλύσει το έρεβος που σκίαζε το βλέµµα του αφεντικού της. Τι ήταν αυτό που είχε στραγγίξει από µέσα του κάθε διάθεση για ζωή; Τι τον είχε διαλύσει; Είκοσι πέντε χρόνια η Φρίντα έψαχνε έναν τρόπο για να χαράξει στο πρόσωπο του Καρλ το χαµόγελο.

26 Το γέλιο Τ ους τελευταίους έξι µήνες ο Καρλ Λούντβιχ γελούσε. Όχι από ευθυµία ή ευτυχία. Γελούσε στα καλά καθούµενα, ξεκάρφωτα ή τουλάχιστον χωρίς καµία προφανή στους άλλους αιτία. Εκεί που καθόταν σιωπηλός και ρέµβαζε ή δούλευε, η Φρίντα άκουγε τα τρανταχτά γέλια του από τη σοφίτα σαν άξαφνες τουφεκιές µες στη γαλήνη της περισυλλογής της. Άλλοτε της έπεφταν γυαλικά απ τα χέρια κι άλλοτε πλήγωνε τα δάχτυλά της µε τη βελόνα του κεντήµατος. Κάτι έτρεχε µε τον Καρλ Σαν να γινόταν µες στο µυαλό του κάποια γιορτή, ενώ η γυναίκα τον παρακολουθούσε αποσβολωµένη, αµέτοχη σ αυτό το πανηγύρι. Ο άντρας ξέσπασε ανεξήγητα σε ηχηρά γέλια τη µέρα των πεντηκοστών όγδοων γενεθλίων του^ τη µέρα που πρωτοκάθισε στην κουνιστή πολυθρόνα που του δώρισε η Φρίντα το µοναδικό, για την ακρίβεια, δώρο που του πρόσφερε στα τόσα χρόνια συµβίωσης.ηπάντοτε καλά κρυµµένη τρυφερότητά της για κείνον την παρακίνησε να αγοράσει αυτή την καλολουστραρισµένη και αναπαυτική καρέκλα ευθύς µόλις έπεσε στην αντίληψή της, σε µια βιτρίνα γνωστού επιπλοποιείου. Την τοποθέτησε µε τρυφερότητα αντίκρυ στο φεγγίτη, δίπλα στο άγαλµα, ελπίζοντας ότι ο κύριός της θα έβρισκε το δώρο της

27 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 29 ευχάριστο ύστερα από τις επώδυνες, ταραγµένες του νύχτες, και ίσως θα της χάριζε επιτέλους το επιδοκιµαστικό χαµόγελο που λαχταρούσε. Στα γενέθλιά του ο Καρλ ακολουθούσε απαρέγκλιτα µια τελετουργική διαδικασία. Γιόρταζε κλεισµένος στη σοφίτα, όπως εξάλλου περνούσε όλα τα βράδια του, κλαίγοντας, µεθώντας και δουλεύοντας, µε τη µόνη διαφορά ότι αντικαθιστούσε το αγαπη- µένο του κρασί µε δυο µποτίλιες γαλλική σαµπάνια. Την πρώτη την άνοιγε στο σαλόνι, λίγο προτού χαθεί στο άδυτο του εργαστηρίου του όπου θα την έπινε απνευστί και όπου θα άνοιγε τη δεύτερη, στην οποία θα «επέτρεπε» να έχει µια πιο αργή ηδονική επαφή µε τον ουρανίσκο του, απολαµβάνοντάς την ως αργά τη νύχτα. Από την πρώτη µποτίλια γέµιζε δυο κολονάτα ποτήρια και πρόσφερε πάντα το ένα στη Φρίντα. Αυτή το έπαιρνε στα χέρια της υπάκουα, το σήκωνε ψηλά όπως κι εκείνος, και έπινε µόνο µια γουλιά, ίσα να βρέξει τα χείλη της. Ποτέ δεν της άρεσε αυτή η στυφή αφρώδης γεύση του φηµισµένου ποτού^ το θεωρούσε υπερεκτιµηµένο, σε αντίθεση µε την µπίρα, της οποίας ο βελούδινος αφρός γαργαλούσε ερεθιστικά τη γεύση της. Ο Καρλ αντιθέτως δεν έπινε ούτε γουλιά στο σαλόνι. Έπαιρνε το γεµάτο ποτήρι του στο ένα χέρι, ενώ µε το άλλο κρατούσε τις δυο µποτίλιες της σαµπάνιας την ανοιγµένη και την άθικτη, και µε βήµα σαν σε λιτανεία ανέβαινε τη σκάλα προς τη σοφίτα. Η Φρίντα αφουγκραζόταν την πετούγια της πόρτας να κλείνει, κι έπειτα από λίγη ώρα έφτανε στ αυτιά της ο κρότος από τον δεύτερο φελλό που σηµατοδοτούσε την έναρξη µιας άγριας µέθης. Ακολουθούσε µια τυποποιηµένη νύχτα του Καρλ: κλάµατα, ήχοι από σµίλη και σκαρπέλο, σπασµένα γυαλιά και, κατ εξαίρεση τη µέρα των γενεθλίων του, µουσική^ ένα βαλς του Γιόχαν Στράους σε χαµηλή ένταση, εκτελεσµένο από πιάνο και βιολί, που αντηχούσε από το παλιό βραχνιασµένο γραµµόφωνο, εισχωρώντας ως τα πιο ευαίσθητα εγκεφαλικά κύτταρα της γυναίκας, ενεργοποιώντας το πιο µύχιο όνειρό της: κάποτε ο Καρλ να κατέβει αργά τη σκάλα της σοφίτας και να της γυρέψει να χορέψουν µαζί αυτόν το χορό.

28 30 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ Εκείνο που τη συντάρασσε περισσότερο απ όλα ήταν ότι την εποµένη των γενεθλίων του έβρισκε τον Καρλ κουλουριασµένο σαν βρέφος στο πάτωµα, πλάι στο άγαλµα, µε την άδεια µποτίλια της σαµπάνιας αγκαλιά, και το γεµάτο ποτό κολονάτο ποτήρι στο περβάζι του φεγγίτη, µπροστά στο άγαλµα. Τι να σήµαινε άραγε ετούτη η περίεργη σπονδή; Την ηµέρα που η οικονόµος τοποθέτησε δίπλα στο άγαλµα την κουνιστή πολυθρόνα, ο Καρλ, µετά το άνοιγµα της σαµπάνιας αποσύρθηκε στο εργαστήρι του τηρώντας το τελετουργικό των γενεθλίων του. Παραδόξως, έπειτα από λίγη ώρα το πρωτόγνωρο τρανταχτό του γέλιο συγκλόνισε το σπίτι και την ψυχή της γυναίκας. Ήταν η µέρα που εκείνη έσπασε από το ξάφνιασµα το πρώτο γυαλικό και, χωρίς να νοιαστεί να µαζέψει τα θρύψαλα, όπως θα έκανε σε µια συνηθισµένη περίσταση, έσπευσε να βρεθεί κοντά στον άντρα. Το θέαµα που αντίκρισε την έκανε να κοκαλώσει στη θέση της, ενώ ο µορφασµός έκπληξης που σχηµατίστηκε στο πρόσωπό της αλλοίωσε τα γαλήνια χαρακτηριστικά της. Ο Καρλ, καθισµένος στην πολυθρόνα δίπλα στο άγαλµα, κουνιόταν πέρα-δώθε σαν εκκρεµές, µε τον ενθουσιασµό που ένα παιδί ανακαλύπτει τις χάρες ενός καινούργιου παιχνιδιού. Για λίγα λεπτά σπαρταρούσε από τα γέλια, παραδοµένος σ ένα συναίσθηµα που είχε µετατραπεί σε αραχνιασµένη ανάµνηση στο βάθος της ψυχής του. Έµοιαζε ευτυχισµένος, χωρίς σκοτούρες ένας άλλος άνθρωπος, ξαναγεννηµένος ή αναστηµένος, τόσο αλλιώτικος από τη συνήθη εικόνα του, σαν να µην είχε µεσολαβήσει το σκοτεινό, άγνωστο στη Φρίντα παρελθόν του. Ταυτόχρονα έδινε την εντύπωση ότι δεν έβλεπε την οικιακή βοηθό ούτε αφουγκράστηκε τον ήχο της πετούγιας µόλις η γυναίκα άνοιξε έντροµη την πόρτα της σοφίτας χωρίς προηγουµένως να χτυπήσει. Έµεινε άναυδη όταν αντίκρισε τον άντρα να υψώνει το ποτήρι µε τη σαµπάνια προς την πλευρά του αγάλµατος κι έπειτα να σηκώνεται από την πολυθρόνα, ν ανοίγει διάπλατα την αγκα-

29 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 31 λιά του και να κλείνει στο στήθος του το γλυπτό. Αγκάλιαζε το σώ- µα της µαρµάρινης γυναίκας µε τη λαχτάρα που κάποιος αγκαλιάζει ένα αγαπηµένο πρόσωπο έπειτα από καιρό απουσίας και µε το πάθος που συνοδεύει µια συνάντηση εραστών που είχαν χωρίσει για χρόνια και ξαναβρέθηκαν. Κατόπιν τα γέλια µετατράπηκαν σε λυγµούς, ώσπου οι ήχοι της ευθυµίας αναµείχθηκαν µε ήχους θλίψης, όµοιους µε βουητό σεισµού. Η Φρίντα έχασε πλέον επαφή µε τα συναισθήµατα του αφεντικού της και παγιδεύτηκε σε µια νέα απορία. εν ήξερε πού θα οδηγούσε τον Λούντβιχ αυτή η πρωτόγνωρη ψυχική κατάσταση και το σηµαντικότερο: ένιωθε για άλλη µια φορά αδύναµη να τον βοηθήσει. Καθώς τον εγκατέλειπε η λήθη της µέθης και οι αναµνήσεις κατέκλυζαν ξανά την ψυχή του σαν δηλητήριο, η επάνοδός του στο παρόν φάνταζε ιδιαίτερα επώδυνη^ αυτό τουλάχιστον µαρτυρούσαν οι αλυσιδωτοί λυγµοί του. Η γυναίκα τον παρατηρούσε φοβισµένη, συνειδητοποιώντας ότι δεν επιθυµούσε να τον ξαναδεί σ αυτή τη χωρίς λογική και ειρµό κατάσταση ευθυµίας. Αυτό που ευχόταν όσα χρόνια βρισκόταν κοντά του είχε ήδη µετατραπεί στον χειρότερο εφιάλτη της. Έπειτα από εκείνο το συµβάν έµεινε για ώρα κλεισµένη στην κουζίνα πίνοντας άφθονο ζεστό φασκόµηλο για να καταλαγιάσει την ταραχή της. Πώς µπορεί τα µάτια του Καρλ να αλλάζουν τόσο γρήγορα αποχρώσεις έκφρασης; Τι του συµβαίνει; Πού χάνεται και από ποια κόλαση δραπετεύει όταν το πρόσωπό του ντύνεται εκείνο το απαίσιο γέλιο; η σταθερή της απορία, ενόσω οι ιαµατικοί ατµοί του φασκόµηλου παιδεύονταν να µερώσουν την ταραχή της. Ο Καρλ εµφανίστηκε το επόµενο πρωί στην κουζίνα για να πιει νερό, νηφάλιος όσο ποτέ. Συµπεριφερόταν σαν να µην είχε τίποτε προηγηθεί. Αυτή η συµπεριφορά του έβαλε σε χειρότερη ανησυχία τη Φρίντα, βυθίζοντάς τη σε µια αδιέξοδη πια ανασφάλεια. Είναι κάτι τυχαίο, κάτι προσωρινό Λόγω της συγκίνησης των γενεθλίων του θέλησε ωστόσο να καθησυχάσει τον εαυτό της.

30 32 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ Μια εβδοµάδα, δυο εβδοµάδες, ένας ολόκληρος µήνας, δύο µήνες Ο χρόνος κυλούσε αέναα, και µαζί του παρέσυρε και το ενδεχόµενο της επανάληψης εκείνης της κρίσης. Μα ένα βράδυ, καθώς ανέβαινε τη σκάλα της σοφίτας µε το δίσκο του βραδινού φαγητού στα χέρια, η Φρίντα αντίκρισε ένα ακόµη πιο παράδοξο σκηνικό: η πόρτα ασυνήθιστα ορθάνοιχτη, ο πολυέλαιος αναµµένος σαν ολάνθιστη ορτανσία, τα αγάλµατα τοποθετηµένα γύρω από την πέτρινη γυναίκα σαν στρατιωτάκια σε σκακιέρα, έτοιµα να υπερασπιστούν τη βασίλισσά τους δίπλα τους, ο βασιλιάς τους, ο Καρλ. Καθισµένος στην κουνιστή πολυθρόναθρόνο γελούσε ακατάπαυστα και µιλούσε στο πέτρινο αντικεί- µενο της λατρείας του. Τα σύνεργα της γλυπτικής παραδόξως αναπαύονταν στην εργαλειοθήκη. Μια περίεργη τάξη επικρατούσε στο χώρο, σαν να προετοιµαζόταν µια συνωµοσία ή σαν να επρόκειτο να αποκαλυφθεί ένα άγνωστο, λουφαγµένο έως τώρα πρόσωπο του Λούντβιχ. Ολόγυρα, µια θάλασσα κιτρινισµένων χαρτιών πρόδιδε το µελτέ- µι της ψυχής του. Κάποια συρτάρια ορθάνοιχτα «κατηγορήθηκαν» ευθύς από τη νοηµοσύνη της οικονόµου για αναµνήσεις ύποπτες για τις αλλόκοτες µεταµορφώσεις του άντρα. Ο Λούντβιχ είχε µεταµορφωθεί ξανά σ ένα πλάσµα που η Φρίντα δεν αναγνώριζε. Αφουγκραζόταν τις λέξεις του αφεντικού της που στ αυτιά της έφταναν σαν υγροί ήχοι, µε πολλά «λ» και «ρ», µε καταλήξεις σε «ία» και «ος», τόσο ξένες προς τη γερ- µανική γνώριµη προφορά και τονικότητα. Το βαλς του Στράους που έφτανε ασταµάτητα στ αυτιά της από την κολληµένη βελόνα του γραµµοφώνου είχε καταντήσει εκνευριστικό. Μα δεν είναι τα γενέθλιά του απόρησε σιωπηλά, όπως πάντα. Πλησίασε τον Καρλ µε το δίσκο στα τρεµάµενα χέρια της. Έριξε µια κλεφτή µατιά στα απλωµένα χαρτιά. Μια άγνωστη γραφή Ίδιος γραφικός χαρακτήρας Ένας κώδικας απροσπέλαστος από τις περιορισµένες της γνώσεις Μια εικόνα-γρίφος και πάλι, όπως και οι άγνωστοι ήχοι που επαναλάµβανε ο Καρλ Κάποια στιγµή στάθηκε αντίκρυ στα µάτια του. Μια λάµψη φωλιασµένη µες στο αλλοτινό σκοτάδι των βολβών του, της

31 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 33 επιβεβαίωσε για άλλη µια φορά ότι ο άντρας που στεκόταν απέναντί της της ήταν ολότελα ξένος, παρά την οµοιότητά του µε τον Καρλ Λούντβιχ, µε τον οποίο συγκατοικούσε τόσα χρόνια, υπηρετώντας τον πιστά και συλλαβίζοντας τις σιωπές του. «Θέλω να µείνω µόνος...» ακούστηκε η γνώριµη φωνή του, βγάζοντάς την αµέσως από την περισυλλογή της. ε θα της έκανε εντύπωση η χιλιοειπωµένη κουβέντα του που συνήθως συνοδευόταν τα βράδια από την προσθήκη: «Να µη µ ενοχλήσει κανείς», αν ετούτη τη φορά, έπειτα από λίγων δευτερολέπτων σιγή, ο Καρλ δεν πρόσθετε τη φράση: «µαζί της». Η Φρίντα ένιωσε τη λογική της να σχοινοβατεί πάνω σ αυτές τις δύο λέξεις που χάραξαν στο νου της ένα νέο κύκλο αποριών. Συνδέοντας τα σπασµένα κοµµάτια της πρότασης του αφεντικού της ένιωσε βελονιές πανικού να γαζώνουν τη σκέψη της. Ήξερε ότι ο Καρλ και η γυναίκα που απεικονιζόταν στο άγαλ- µα είχαν µια πολύ σκοτεινή σχέση, ένα παρελθόν που πρέπει να τους έδενε µε αδιάρρηκτους δεσµούς, µα ήταν η πρώτη φορά που ο άντρας προέβαινε σε µια τέτοια ξεκάθαρη δήλωση, αφήνοντας σαφέστατα το υπονοούµενο της ύπαρξης µιας γυναίκας που σάρωσε τη ζωή του και σκόρπισε στο µυαλό του σκοτάδι. «Θέλω να µείνω µόνος µαζί της» Αισθάνθηκε τη φράση του σαν ηλεκτρικό ρεύµα και παραδόθηκε για λίγα δευτερόλεπτα στη σκοτοδίνη που τύλιξε σαν µαύρη γάζα το νου της. Παραπάτησε µε το δίσκο στα χέρια, µε κίνδυνο να σκορπιστεί το περιεχόµενο στο πάτωµα. Εκείνος της χαµογέλασε µε το γέλιο το αλλόκοτο, το χαµένο, το επικίνδυνο Η Φρίντα παράτησε όπου βρήκε το δίσκο, έκλεισε υπάκουα πίσω της την πόρτα και κατέβηκε αργά τα σκαλιά, ακούγοντας το γέλιο του Λούντβιχ να αντηχεί για αρκετά λεπτά, όσο εκείνη προσευχόταν να βρει µια άκρη στο µπερδεµένο κουβάρι της ψυχής του αφεντικού της. Έκτοτε ο Καρλ γελούσε όλο και συχνότερα, αλλόκοτα, απρόσµενα, ανεξήγητα. Όποτε τον έβλεπε στην κορφή της σκάλας,

32 34 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ συλλάβιζε µε αγωνία τους µορφασµούς του προσώπου του για να διαβάσει τα δρώµενα της ψυχής του. Έµαθε πια να διακρίνει πότε ήταν ο γνώριµος Λούντβιχ και πότε ο άλλος, ο άγνωστος και πιο τροµακτικός. Βέβαια, το παράταιρο γέλιο του δεν αντηχούσε συνέχεια µέσα στο σπίτι. Μεσολαβούσαν αρκετά µεγάλα διαστήµατα φυσιολογικής µε τη γνωστή πινελιά εκκεντρικότητας συµπεριφοράς του Καρλ, ώσπου κάποια απογεύµατα η Φρίντα άκουγε τα γέλια του να ξεχύνονται από τις χαραµάδες της σοφίτας και να πυροδοτούν ξανά το φιτίλι του φόβου της. Χαιρόταν πια όποτε ο Καρλ δε γελούσε. Το γέλιο είχε γίνει στο νου της ένα επικίνδυνο σύµπτωµα, ένα εισιτήριο για ταξίδι µυστικό που της τον έπαιρνε µακριά, και τον έχανε µόλις κόντευε να τον µάθει. Τρόµαζε στην αρχή, γνωρίζοντας ότι το γέλιο αυτό ήταν η πύλη µέσα απ την οποία ο Καρλ τρύπωνε σ ένα λαβύρινθο µνήµης, και κάθε φορά που εκείνη έµενε πίσω, ανησυχούσε αν ο άντρας θα έβρισκε το δρόµο του γυρισµού. Kάποιες φορές ο Λούντβιχ έδινε την εντύπωση ότι έχανε κάθε επαφή µε την καλλιτεχνική του πτυχή και µε την αίγλη που είχε αποκτήσει χάρη σ αυτή του την ιδιότητα. Κοιτούσε αποσβολωµένος τα εργαλεία στο εργαστήρι του σαν άγνωστης χρηστικότητας αντικείµενα ή παραξενευόταν όταν στο δρόµο ο άλλοτε αγαπητός του γείτονας ποιητής, µε τον οποίο παλιότερα αντάλλασσαν απόψεις περί τέχνης, τον αποκαλούσε µε το γνωστό πλέον επίθετό του. «Καληµέρα, κύριε Λούντβιχ», του έλεγε, σηκώνοντας µε εγκαρδιότητα το καπέλο του. «Κάποιο λάθος θα κάνετε», η κατά καιρούς απόκριση του Καρλ, που έκανε γείτονες και φίλους να σαστίζουν µε την απερίγραπτη συµπεριφορά του, µην ξέροντας τι να υποθέσουν κι αν θα έπρεπε να επικρατήσει εντός τους ο θυµός ή ο οίκτος για τη θλιβερή συµπεριφορά του γλύπτη. Η Φρίντα ίσως και να συνήθιζε τα διαστήµατα της «χάσης» του καλλιτέχνη, αν σε µια από αυτές τις περίεργες κρίσεις του δεν τον είχε βρει αιµόφυρτο µε κοµµένες τις φλέβες του αριστε-

33 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 35 ρού του χεριού, και µε µια λίµνη αίµατος στο πάτωµα του ατελιέ του να της επιβεβαιώνει αυτό που υποπτευόταν τόσα χρόνια ότι βασάνιζε το αφεντικό της: απέραντη απόγνωση. Τότε συνειδητοποίησε ότι τα ψέµατα έφτασαν στο τέλος τους και ότι η υποµονή, η σιωπή και το σταυροκόπηµα δεν αρκούσαν για να βοηθήσει τον εκκεντρικό Λούντβιχ να υποµείνει τη δική του µυστική σταύρωση. Ποιο είναι το πρόσωπο και ποιο το προσωπείο του; Μπορεί ένας άνθρωπος να έχει δύο πρόσωπα; Ή µήπως, µην ξέροντας ούτε ο ίδιος ποιος είναι, αλλάζει συνεχώς προσωπεία για να βρει αυτό που του ταιριάζει; Τόσα χρόνια η Φρίντα κοντά του, καταντούσε αστεία, προσπαθώντας να ψυχαναλύσει το αφεντικό της µε τις στοιχειώδεις και µπερδεµένες γνώσεις που αποκόµιζε από τα βιβλία ψυχολογίας τα οποία προµηθευόταν απ τη βιβλιοθήκη του ίδιου του Καρλ. Κατά κάποιον τρόπο σου ανήκει όποιος είναι εξαρτηµένος από σένα, δε σου ανήκει; αναρωτιόταν την ώρα που του ετοίµαζε τα αγαπηµένα του φαγητά, φρόντιζε τα ρούχα του ή τακτοποιούσε τον ακατάστατο πάγκο εργασίας του. Ολοένα και συχνότερα πια εκείνος καθόταν στην κουνιστή πολυθρόνα του στη σοφίτα, αδιαφορώντας για τις παλιές καλλιτεχνικές του αναζητήσεις. Τα σύνεργα απόµεναν παραµελη- µένα µες στη µεταλλική εργαλειοθήκη, άγνωστα αντικείµενα για το βλέµµα του που είχε γλυκάνει τώρα, σαν να αντίκριζε µες στη λήθη ό,τι λαχταρούσε να βλέπει. Τα αγάλµατα από τα ράφια έµοιαζαν να κοιτούν απορηµένα τον άλλοτε δραστήριο καλλιτέχνη. Και η µαρµάρινη γυναίκα, αγέρωχη όπως πάντα, ατένιζε µε τα ανέκφραστα µάτια της την πόλη, µαζί του. Έτσι όπως η Φρίντα κοιτούσε τον άντρα και το άγαλµα, που έµοιαζαν µε ηλικιωµένο αντρόγυνο που περνούσε το απόγευµά του µαζί, συλλογιζόταν ό,τι δεν πήρε και ό,τι έχασε µένοντας πιστή σ αυτό τον άντρα. Στο τέλος έπαιρνε το ξεσκονόπανό της και µπορούσε επιτέ-

34 36 ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΤΡΑΥΛΟΥ λους να αγγίξει το άγαλµα, παραβιάζοντας µια απαγόρευση που πλέον δεν επέσειε καµία τιµωρία. Μ αυτό τον τρόπο αποκαθήλωνε την αντίζηλό της από το βάθρο της, απαρνιόταν αυτή την αλλόκοτη ειδωλολατρία που της είχε επιβάλει ο Λούντβιχ. Τι είναι εκείνο που κάνει τον Καρλ να εµπιστεύεται περισσότερο µια πέτρα απ ό,τι τους ανθρώπους; η µόνιµη ωστόσο απορία της που γεννούσε µέσα της οίκτο δυνατότερο από τον έρωτα. Έρωτας και οίκτος είχαν φτιάξει ένα µείγµα συναισθήµατος τέτοιο, ώστε η Φρίντα το είχε πάρει απόφαση πως ποτέ δε θα τολµούσε να ξαναγεµίσει εκείνη την ξεφτισµένη καρό βαλίτσα που βρισκόταν φυλαγµένη στην ντουλάπα της και να αναζητήσει την τύχη της µακριά από την παράξενη σοφίτα και τον ακόµη πιο παράξενο ιδιοκτήτη της. Τα αγάλµατά του µε τα πέτρινα µάτια τους παρακολουθούσαν θαρρείς το δηµιουργό τους να καταρρέει, κι εκείνη φρόντιζε να απαλύνει όσο µπορούσε τη λαίλαπα του βασανιστικού µυστικού του. Και η ζωή της όλη περιστρεφόταν γύρω απ τις ανάγκες του Καρλ. Κι αυτό εντάθηκε όταν ο γιατρός που κάλεσε µια µέρα, µόλις αντίκρισε τις µατωµένες φλέβες του Καρλ να σταλάζουν θαρρείς τη χρόνια θλίψη του πάνω στο καλολουστραρισµένο πάτωµα της σοφίτας, έδωσε την επιστηµονική εξήγηση για τη σµπαραλιασµένη µνήµη του γλύπτη και τα ανεξήγητα πηγαινέλα του στο χρόνο, κουνώντας απογοητευµένος το κεφάλι του: «Ίσως έχουµε να κάνουµε µε τη νόσο του Αλτσχάιµερ εν µπορώ να βγάλω άκρη. Τα συµπτώµατα είναι περίεργα. Λυπά- µαι. Σίγουρα πρόκειται για µια ασθένεια που επηρεάζει τη µνή- µη», ψέλλισε, προσπαθώντας να καλύψει την επιστηµονική του ανεπάρκεια στην περίπτωση του Καρλ. Η Φρίντα, πάλι, στηριγµένη στη µακρόχρονη εµπειρία της από τη συνύπαρξή της µε τον εκκεντρικό καλλιτέχνη, διατηρούσε τις αµφιβολίες της παρακολουθώντας τα ψελλίσµατα του ειδικού, τολµώντας να αµφισβητήσει ακόµη και την επιστήµη. Τι µπορεί να ήξερε για τον Καρλ ο γιατρός περισσότερο από την ίδια που ζούσε κοντά του, που αφουγκραζόταν τον ήχο των λυγ- µών του, τις µεθυσµένες κραυγές του τη νύχτα, τις φοβισµένες

35 ΤΑ ΡΟ Α ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ 37 σιωπές του τη µέρα, τις παράξενες συλλαβές µιας ξένης γλώσσας ανάµεσα στις λιγοστές λέξεις που πρόφεραν τα χείλη του; Ποια στοιχειωµένα λάθη είχαν άραγε στοιβαχτεί µέσα του και γύρευαν εκτόνωση; Ήταν σίγουρη ότι άλλου είδους αρρώστια τον ταλαιπωρούσε, και δεν ήταν διαγνώσιµη από ιατρικές εξετάσεις ούτε ορατή από τα µικροσκόπια. Πράγµατι^ δεν ήταν µια ασθένεια που σχετιζόταν απλώς µε τη µνήµη, όπως παρατήρησε ο γιατρός, αλλά µια άλλη πιο σοβαρή που είχε να κάνει µε την ψυχή του. Την έλεγαν ενοχή

36 «Λάθος, λάθρα, όλεθρος» Ένα σφάλμα, ένα μυστικό, μια καταστροφή. Το λάθος της Άννας να παντρευτεί τον Λουκά, η κρυφή ενοχή του Καρλ Λούντβιχ, η αμαρτία των γονέων που παίδεψε αδυσώπητα τον Σπύρο, η φυλάκιση που γίνεται λύτρωση... Ο γλύπτης Καρλ Λούντβιχ ανασταίνει τις μνήμες του με τη σμίλη του πάνω στην πέτρα, ξορκίζοντας τον παλιό του εαυτό, τον Καρλ Σβάιτς, εκείνον που έσβησε μέσα στις εικόνες του Άουσβιτς, εκείνον που άφησε ενθύμιο στην αγκαλιά της Άννας. Μια αγαλμάτινη γυναίκα, που δημιουργήθηκε από τα χέρια του καλλιτέχνη, ατενίζει με άδειο βλέμμα το μεταπολεμικό Βερολίνο, ενώ το μοντέλο του αναλογίζεται, στον κήπο με τα ρόδα της σιωπής, τα χαμένα του χρόνια. Μια ιστορία για όσους κάτω απ τη λαίλαπα του Γ Ράιχ απέτυχαν να γίνουν «πολεμάνθρωποι», παραμένοντας απλώς άνθρωποι

Πασχαλία Τραυλού, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, 15.000 αντίτυπα ISBN 978-960-453-759-4

Πασχαλία Τραυλού, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, 15.000 αντίτυπα ISBN 978-960-453-759-4 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η γυναίκα του φάρου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Πασχαλία Τραυλού ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: ííá Êáæïýñç ÓÕÍÈÅÓÇ ÅÎÙÖÕËËÏÕ: Κατερίνα ηµοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ: Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Λήδα Βαρβαρούση ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Μερκούριος Αυτζής, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-273-0

Εικονογράφηση: Λήδα Βαρβαρούση ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Μερκούριος Αυτζής, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2011 ÉSBN 978-960-496-273-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Ορφέας και οι νταήδες µε τα κίτρινα ποδήλατα ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Μερκούριος Αυτζής ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Λήδα Βαρβαρούση ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης ελώνης, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2008

Αντώνης ελώνης, 2008. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2008 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: O άσος των γηπέδων ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αντώνης ελώνης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Γιάννης Αποστολογιάννης ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ραλλού Ρουχωτά EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολυράκης, 2011. Πρώτη έκδοση: Ιούνιος 2011, 9.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-496-255-6

Γιώργος Πολυράκης, 2011. Πρώτη έκδοση: Ιούνιος 2011, 9.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-496-255-6 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Έγκληµα στην Παλαιών Πατρών Γερµανού ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Πολυράκης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Κυριάκος Αθανασιάδης ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙ ΟΠΟΙΗΣΗ: Μερσίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 50.000 ANTITYΠΑ

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 50.000 ANTITYΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 50.000 ANTITYΠΑ ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Όσο αντέχει η ψυχή ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Λένα Μαντά ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΕΙΡΑΣ ΤΙΤΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ρεµούνδος, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, 2.000 αντίτυπα

Γιάννης Ρεµούνδος, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2010, 2.000 αντίτυπα TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο θείος µου ο κατσικοπόδαρος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιάννης Ρεµούνδος ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Χρήστος ήµος ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Πένυ Παπαδάκη, 2012 φωτογραφίας εξωφύλλου: Liz Dalziel/τrevillion Images UK. Πρώτη έκδοση: ιούνιος 2012, 2.000 αντίτυπα. ιsbn 978-960-496-895-4

Πένυ Παπαδάκη, 2012 φωτογραφίας εξωφύλλου: Liz Dalziel/τrevillion Images UK. Πρώτη έκδοση: ιούνιος 2012, 2.000 αντίτυπα. ιsbn 978-960-496-895-4 τιτλοσ βιβλιου: Το ζεϊμπέκικο της Κατίνας συγγραφεασ: Πένυ Παπαδάκη επιμελεια Διορθωση κειμενου: αρετή κολλάτου συνθεση εξωφυλλου: Χρυσούλα μπουκουβάλα ηλεκτρονικη σελιδοποιηση: μερσίνα λαδοπούλου εκτυπωση:

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-675-7

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2010. Ðñþôç Ýêäïóç: Ιανουάριος 2010, 2.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-675-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το ψαράκι που φορούσε γυαλιά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Λιάνα ενεζάκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ATSS Publications, LLC 2007 All rights reserved. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 6.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-397-8

ATSS Publications, LLC 2007 All rights reserved. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2008, 6.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-453-397-8 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: A THOUSAND SPLENDID SUNS Aðü ôéò Åêäüóåéò Penguin Books, Λονδίνο 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Στη χώρα των χρυσών ήλιων ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Khaled Hosseini ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Βασιλική Κοκκίνου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Ίρις Σαµαρτζή ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0482-0

Εικονογράφηση: Ίρις Σαµαρτζή ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου, 2014. Ðñþôç Ýêäïóç: Φεβρουάριος 2014 ÉSBN 978-618-01-0482-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Θέλω να γίνω µάγος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώτα Κ. Αλεξάνδρου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ίρις Σαµαρτζή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

λένα Μαντά, 2010 εικόνας εξωφύλλου: stockfood/visualphotos.com πρώτη έκδοση: νοέμβριος 2010, 20.000 αντίτυπα πρώτη ανατύπωση: Μάρτιος 2012

λένα Μαντά, 2010 εικόνας εξωφύλλου: stockfood/visualphotos.com πρώτη έκδοση: νοέμβριος 2010, 20.000 αντίτυπα πρώτη ανατύπωση: Μάρτιος 2012 τιτλοσ βιβλιου: Δεν μπορεί, θα στρώσει! συγγραφεασ: λένα Μαντά επιμελεια Διορθωση κειμενου: Χρυσούλα τσιρούκη συνθεση εξωφυλλου: γιώργος παζάλος ηλεκτρονικη σελιδοποιηση: ελένη σταυροπούλου εκτυπωση: σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 8.000 ANTITYΠΑ

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 8.000 ANTITYΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 8.000 ANTITYΠΑ ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Έρωτας στην ομίχλη ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Κυριάκος Αθανασιάδης ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

O.W. Toad, 2009 Εικονογράφησης εξωφύλλου: Victoria Sawdon. Πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2010, 2.500 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-855-3

O.W. Toad, 2009 Εικονογράφησης εξωφύλλου: Victoria Sawdon. Πρώτη έκδοση: Οκτώβριος 2010, 2.500 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-855-3 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE YEAR OF THE FLOOD Aπό τις Εκδόσεις Bloomsbury, Λονδίνο 2009 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η χρονιά της πλημμύρας ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Margaret Atwood ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Μπελίκα Κουμπαρέλη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

I. Biggi, 2007 Editorial Seix Barral S.A., 2007. Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2010, 3.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-704-4

I. Biggi, 2007 Editorial Seix Barral S.A., 2007. Πρώτη έκδοση: Απρίλιος 2010, 3.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-704-4 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: LA FORMULA STRADΙVARIUS Από τις Εκδόσεις Seix Barral S.A., Βαρκελώνη 2007 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Τα δώδεκα Στραντιβάριους ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: I. Biggi ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Χρύσα Θ. Μπανιά ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Παπαθεοδώρου, 2009. φωτογραφίας εξωφύλλου: Virgil Mlesnita. Πρώτη έκδοση: οκτώβριος 2009, 5.000 αντίτυπα. ιsbn 978-960-453-654-2

Θοδωρής Παπαθεοδώρου, 2009. φωτογραφίας εξωφύλλου: Virgil Mlesnita. Πρώτη έκδοση: οκτώβριος 2009, 5.000 αντίτυπα. ιsbn 978-960-453-654-2 τιτλοσ βιβλιου: Οι κόρες της λησμονιάς συγγραφεασ: Θοδωρής Παπαθεοδώρου επιμελεια ΔιορΘωση κειμενου: Άννα μαράντη συνθεση εξωφυλλου: ηλίας μασούρης ηλεκτρονικη σελιδοποιηση: ελένη σταυροπούλου, ραλλού

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Παπαθεοδώρου, 2015 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Alexandr Ivanov/123RF ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε., Αθήνα 2015

Θοδωρής Παπαθεοδώρου, 2015 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Alexandr Ivanov/123RF ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε., Αθήνα 2015 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Ζωές του ανέμου ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Θοδωρής Παπαθεοδώρου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Μερσίνα Λαδοπούλου, Ραλλού Ρουχωτά

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Γκίκα, 2010. πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2010, 3.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-941-3

Ελένη Γκίκα, 2010. πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2010, 3.000 αντίτυπα ΙSBN 978-960-453-941-3 τιτλοσ βιβλιου: Αιώνια επιστροφή ΣΥΓΓρΑφΕΑΣ: Ελένη Γκίκα ΕπΙμΕΛΕΙΑ ΔΙΟρθωΣΗ ΚΕΙμΕΝΟΥ: Αρετή Κολλάτου ΣΥΝθΕΣΗ ΕΞωφΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα μπουκουβάλα ΗΛΕΚτρΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟπΟΙΗΣΗ: μερσίνα Λαδοπούλου ΕΚτΥπωΣΗ: Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Matthew Dicks, 2012 φωτογραφιών εξωφύλλου: Lakhesis, Gemenacom/123rf.com ΕκΔοσΕισ ΨΥΧογιοσ α.ε., αθήνα 2012. Πρώτη έκδοση: ιούνιος 2012

Matthew Dicks, 2012 φωτογραφιών εξωφύλλου: Lakhesis, Gemenacom/123rf.com ΕκΔοσΕισ ΨΥΧογιοσ α.ε., αθήνα 2012. Πρώτη έκδοση: ιούνιος 2012 τιτλοσ ΠΡΩτοτΥΠοΥ: MEMOIRS OF AN IMAGINARY FRIEND από τις Εκδόσεις Sphere, λονδίνο 2012 τιτλοσ βιβλιου: Αναμνήσεις ενός φανταστικού φίλου συγγραφεασ: Matthew Dicks μεταφραση: Χρήστος οικονόμου ΕΠιμΕλΕια

Διαβάστε περισσότερα

Arundhati Roy, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-649-8

Arundhati Roy, 2009. Ðñþôç Ýêäïóç: Νοέµβριος 2009 ÉSBN 978-960-453-649-8 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: LISTENING TO GRASSHOPPERS FIELD NOTES ON DEMOCRACY Aðü ôéò Åêäüóåéò Penguin Books Ltd., Λονδίνο 2009 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Η σκοτεινή πλευρά της δηµοκρατίας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Arundhati Roy ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Μάρω Βαμβουνάκη, 2015. Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2015, 8.000 αντίτυπα. Έντυπη έκδοση ΙSBN 978-618-01-1324-2 Ηλεκτρονική έκδοση ISBN 978-618-01-1325-9

Μάρω Βαμβουνάκη, 2015. Πρώτη έκδοση: Νοέμβριος 2015, 8.000 αντίτυπα. Έντυπη έκδοση ΙSBN 978-618-01-1324-2 Ηλεκτρονική έκδοση ISBN 978-618-01-1325-9 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η δικηγόρος ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Μάρω Βαμβουνάκη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Xρυσούλα Μπουκουβάλα Πίνακας εξωφύλλου: Οι ερωτευμένοι (Les Amoureux) του Émile Friant,

Διαβάστε περισσότερα

Arendsoog Ltd / stan Lauryssens Εικόνας εξωφύλλου: gheorghe Matei, Ρουμανία ΕκδοσΕισ Ψυχογιοσ Α.Ε., Αθήνα 2011

Arendsoog Ltd / stan Lauryssens Εικόνας εξωφύλλου: gheorghe Matei, Ρουμανία ΕκδοσΕισ Ψυχογιοσ Α.Ε., Αθήνα 2011 τιτλοσ ΠΡΩτοτυΠου: dali & I: the surreal story τιτλοσ βιβλιου: Ο Νταλί κι εγώ Από τις Εκδόσεις tomas dunne BooKs, Νέα υόρκη 2008 συγγραφεασ: stan Lauryssens μεταφραση: σέβυ σπυριδογιαννάκη ΕΠιμΕλΕιΑ διορθωση

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2007, 2015. Φωτογραφιών εξωφύλλου: Lena Okuneva/Trevillion Images, Samot/Shutterstock

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2007, 2015. Φωτογραφιών εξωφύλλου: Lena Okuneva/Trevillion Images, Samot/Shutterstock ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μην πιστεύεις στην αλήθεια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Κατερίνα Λελούδη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Ραλλού Ρουχωτά Φωτογραφιών

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Στεφανάκης, 2009, 2014 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Norman Parkinson Ltd/Courtesy Norman Parkinson Archive ΙSBN 978-618-01-0565-0

Δημήτρης Στεφανάκης, 2009, 2014 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Norman Parkinson Ltd/Courtesy Norman Parkinson Archive ΙSBN 978-618-01-0565-0 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Δημήτρης Στεφανάκης ΘΕΩΡΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Ραλλού Ρουχωτά ΕΚΤΥΠΩΣΗ: Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

στέφανος Δάνδολος, 2013 φωτογραφίας εξωφύλλου: Ilona Wellmann/Trevillon Images UK πρώτη έκδοση: φεβρουάριος 2013, 8.000 αντίτυπα

στέφανος Δάνδολος, 2013 φωτογραφίας εξωφύλλου: Ilona Wellmann/Trevillon Images UK πρώτη έκδοση: φεβρουάριος 2013, 8.000 αντίτυπα τιτλοσ βιβλιου: Η Χορεύτρια του Διαβόλου συγγραφεασ: στέφανος Δάνδολος επιμελεια Διορθωση κειμενου: Άννα μαράντη συνθεση εξωφυλλου: Χρυσούλα μπουκουβάλα ηλεκτρονικη σελιδοποιηση: ελένη σταυροπούλου φωτογραφια

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2008, 2016 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Marta Bevacqua/Trevillion Images

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2008, 2016 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Marta Bevacqua/Trevillion Images ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Βαθύ γαλάζιο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Κατερίνα Λελούδη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Βίκυ Αυδή ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Ραλλού Ρουχωτά Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2008, 2016

Διαβάστε περισσότερα

Πένυ Παπαδάκη, 2014 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Kamil Akca/Trevillion Images nobeastsofierce/www.shutterstock.com cluckva/www.shutterstock.

Πένυ Παπαδάκη, 2014 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Kamil Akca/Trevillion Images nobeastsofierce/www.shutterstock.com cluckva/www.shutterstock. ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Αντίο, φιλενάδα ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Πένυ Παπαδάκη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ EΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Ανδρεάδης ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Ραλλού Ρουχωτά Πένυ Παπαδάκη, 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ. Χάρι Πότερ. Γιατί λοιπόν δεν αγοράζεις καινούργιο; Να γράφεις στο δικό σου βιβλίο, Ερμιόνη

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ. Χάρι Πότερ. Γιατί λοιπόν δεν αγοράζεις καινούργιο; Να γράφεις στο δικό σου βιβλίο, Ερμιόνη ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΥΤΟ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ Χάρι Πότερ Συνεταιρικά με τον Ρον Ουέσλι Επειδή το δικό του έχει διαλυθεί Γιατί λοιπόν δεν αγοράζεις καινούργιο; Να γράφεις στο δικό σου βιβλίο, Ερμιόνη Αγόρασες ένα σωρό βόμβες

Διαβάστε περισσότερα

Ãá ëü ôåéá Ãñç ãï ñéü äïõ-óïõ ñý ëç, 2008. Ðñþ ôç Ýê äï óç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôß ôõ ðá ÉSBN 978-960-453-448-7

Ãá ëü ôåéá Ãñç ãï ñéü äïõ-óïõ ñý ëç, 2008. Ðñþ ôç Ýê äï óç: Οκτώβριος 2008, 3.000 áíôß ôõ ðá ÉSBN 978-960-453-448-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Μύθοι του Λα Φοντέν ÓÕÃ ÃÑÁ ÖÅ ÁÓ: Ãá ëü ôåéá Ãñç ãï ñéü äïõ-óïõ ñý ëç ÅÉ ÊÏ ÍÏ ÃÑÁ ÖÇ ÓÇ: Ëé Ü íá Äå íå æü êç ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉ ÌÅ ÍÏÕ: ñõ óïý ëá Ôóé ñïý êç ÇËÅ ÊÔÑÏ ÍÉ ÊÇ ÓÅ ËÉ ÄÏ ÐÏÉ Ç

Διαβάστε περισσότερα

13Ανακτήστε. δυνατοί. πράγματα. άνθρωποι ΕΪΜΙ ΜΟΡΙΝ. δεν κάνουν. που οι ψυχικά

13Ανακτήστε. δυνατοί. πράγματα. άνθρωποι ΕΪΜΙ ΜΟΡΙΝ. δεν κάνουν. που οι ψυχικά 13Ανακτήστε τη δύναμή σας, ενστερνιστείτε την αλλαγή, αντιμετωπίστε τους φόβους σας και εκπαιδεύστε το μυαλό σας για ευτυχία και επιτυχία. πράγματα που οι ψυχικά δυνατοί άνθρωποι δεν κάνουν ΕΪΜΙ ΜΟΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

συντριβη ΚΑΡΙΝ ΣΛΟΤΕΡ CRIME

συντριβη ΚΑΡΙΝ ΣΛΟΤΕΡ CRIME ΚΑΡΙΝ ΣΛΟΤΕΡ συντριβη CRIME ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: BROKEN Από τις Εκδόσεις Delacorte, Νέα Υόρκη 2010 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Συντριβή ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Karin Slaughter ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Χρήστος Καψάλης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Χάουαρντ Τζέικομπσον Η περίπτωση Φίνκλερ

Χάουαρντ Τζέικομπσον Η περίπτωση Φίνκλερ ΒΡΑΒΕΙΟ ΒOOKER 2010 Χάουαρντ Τζέικομπσον Η περίπτωση Φίνκλερ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: THE FINKLER QUESTION Από τις Εκδόσεις Bloomsbury, Λονδίνο 2010 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η περίπτωση Φίνκλερ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΗΜΑΡΧΟΥ ΙΛΙΟΥ, Κ. ΝΙΚΟΥ ΖΕΝΕΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙ Α «ΜΙΤΟΣ» ΚΑΙ ΤΗ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΡΑΚΗ» 4.11.2008

«ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΗΜΑΡΧΟΥ ΙΛΙΟΥ, Κ. ΝΙΚΟΥ ΖΕΝΕΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙ Α «ΜΙΤΟΣ» ΚΑΙ ΤΗ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΡΑΚΗ» 4.11.2008 ΝΙΚΟΣ ΖΕΝΕΤΟΣ «ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΗΜΑΡΧΟΥ ΙΛΙΟΥ, Κ. ΝΙΚΟΥ ΖΕΝΕΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙ Α «ΜΙΤΟΣ» ΚΑΙ ΤΗ ΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ ΑΘΗΝΑ ΠΕΡΡΑΚΗ» 4.11.2008 1. Κύριε ήµαρχε θα θέλαµε να µας κάνετε µια µικρή αναφορά στα σηµαντικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Will Adams, 2007. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008, 4.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-344-2

Will Adams, 2007. Ðñþôç Ýêäïóç: Απρίλιος 2008, 4.000 áíôßôõðá ÉSBN 978-960-453-344-2 TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: ΤΗΕ ALEXANDER CIPHER Aðü ôéò Åêäüóåéò HarperCollinsPublishers, Ëïíäßíï 2007 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: O τάφος του Αλεξάνδρου ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Will Adams ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Εύη Παπαγεωργίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

περισσότερο από το γεγονός του ότι αυτό δεν ήταν τότε ένα ζήτηµα έγκρισης του ίδιου του κοινοβουλευτισµού αλλά κριτικής στην αστική εξουσία.

περισσότερο από το γεγονός του ότι αυτό δεν ήταν τότε ένα ζήτηµα έγκρισης του ίδιου του κοινοβουλευτισµού αλλά κριτικής στην αστική εξουσία. Οµιλία του Αµαντέο Μπορντίγκα, εκπροσώπου της Αριστερής Αποχικής Φράξιας του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος, στο 2 ο Συνέδριο της Κοµµουνιστικής ιεθνούς Η Αριστερή Φράξια του Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόµµατος

Διαβάστε περισσότερα

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ 62 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Ε.Μ.Π. 11 & 12 Δεκεµβρίου 2009, Λαύριο ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

από τις Εκδόσεις Pear Press, σιάτλ 2010

από τις Εκδόσεις Pear Press, σιάτλ 2010 τιτλοσ ΠΡΩτοτΥΠοΥ: BRAIN RULES FOR BABY από τις Εκδόσεις Pear Press, σιάτλ 2010 τιτλοσ βιβλιου: Πώς να μεγαλώσετε έξυπνα παιδιά συγγραφεασ: John Medina μεταφραση: Έλλη συλογίδου ΕΠιμΕλΕια ΔιοΡθΩση κειμενου:

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν

Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ Η ιστορία της Εκκλησίας ενδιαφέρει όχι μόνο τα μέλη της αλλά και κάθε άνθρωπο που επιθυμεί να γνωρίσει τα διάφορα πνευματικά ρεύματα που διαμόρφωσαν τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Anthony Horowitz, 1985, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009 ÉSBN 978-960-453-559-0

Anthony Horowitz, 1985, 2006. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2009 ÉSBN 978-960-453-559-0 ÓÅÉÑÁ: ÌÉÊÑÇ ÐÕÎÉÄÁ TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: EVIL STAR Aðü ôéò Åêäüóåéò Walker Books, Ëïíäßíï 2006 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το Αστέρι του Κακού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Anthony Horowitz ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ: Φωτεινή Μοσχή ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΕ 1.1. Ύψος του φιλέ Κεφάλαιο 2: ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ 2.1. Παίκτης µε τεχνητό πόδι

Διαβάστε περισσότερα

35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) 35η ιδακτική Ενότητα ΕΝΟΧΙΚΕ ΧΕΕΙ ( ΕΝΟΧΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) Εργασία για το σχολείο Ο καθηγητής θα µοιράσει µισθωτήρια κατοικιών στους µαθητές, θα τους χωρίσει ανά θρανίο σε εκµισθωτές και µισθωτές και αφού τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα «Εισαγωγή στο ίκαιο και τους Πολιτικούς Θεσµούς» ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005

Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 2005 Υποψήφιοι Σχολικοί Σύμβουλοι 1986 25 Για τους /τις εκπαιδευτικούς που υπέβαλαν αίτηση υποψηφιότητας για τη θέση Σχολικού Συμβούλου υπάρχουν μας διατέθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΠΘ, για τα έτη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΙΑΚΙΝΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ηµοσιοποιείται από το Γραφείο Παρακολούθησης και Καταπολέµησης της Παράνοµης ιακίνησης Ανθρώπων 12 Ιουνίου 2007 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι καταθέσεις των θυµάτων που περιλαµβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

C. Bertelsmann Verlag, 2014 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Lisa Bonowicz/Trevillion Images. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2016

C. Bertelsmann Verlag, 2014 Φωτογραφιών εξωφύλλου: Lisa Bonowicz/Trevillion Images. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2016 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: DIE WAHRHEIT UND ANDERE LÜGEN Από τις Εκδόσεις Random House, Μόναχο 2014 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η αλήθεια και άλλα ψέματα ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Sascha Arango ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Τάνια Σταύρου ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. C 372 της 09/12/1997 σ. 0005-0013

Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. C 372 της 09/12/1997 σ. 0005-0013 Επίσηµη Εφηµερίδα αριθ. C 372 της 09/12/1997 σ. 0005-0013 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ όσον αφορά τον ορισµό της σχετικής αγοράς για τους σκοπούς του κοινοτικού δικαίου ανταγωνισµού (97/C 372/03) (Κείµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠ.Ε.Π.Θ. / ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ»

ΥΠ.Ε.Π.Θ. / ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» ΥΠ.Ε.Π.Θ. / ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ» Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΡΓO ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΟΥΜΕΝO ΚΑΤΑ 80% ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΤ ΚΑΙ ΚΑΤΑ 20% ΑΠΟ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ «Ολοκληρωµένη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων

Ενότητα 2. Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Ενότητα 2 Γενικά Οργάνωση Ελέγχου (ΙΙ) Φύλλα Εργασίας Εκθέσεις Ελέγχων Φύλλα Εργασίας (Γενικά) Με τον όρο "φύλλα εργασίας" εννοούµε, το σύνολο των φύλλων που περιέχουν όλο το αποδεικτικό υλικό, το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο Λύκειο Καισαριανής ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: Κείμενα Προβληματισμού

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο Λύκειο Καισαριανής ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: Κείμενα Προβληματισμού Τι θα πρέπει να λάβει υπόψη του ο νέος, πριν τελικά επιλέξει το επάγγελμα που θα ασκήσει Το επάγγελμα, είτε είναι λειτούργημα είτε όχι, έχει ζωτική σημασία για τον άνθρωπο. Συντελεί στην προσωπική του

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2009

Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2009 TÉÔËÏÓ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: UNE BRÈVE HISTOIRE DE LA PHILOSOPHIE Από τις Εκδόσεις Flammarion, Παρίσι 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Το βιβλίο της Φιλοσοφίας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Roger-Pol Droit ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Γιώργος Παρλαλόγλου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,»

ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» ΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 183 «για την αναθεώρηση της (αναθεωρηµένης) σύµβασης για την προστασία της µητρότητας,» Η γενική Συνδιάσκεψη της ιεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, που συγκλήθηκε στη Γενεύη από το ιοικητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Στρατής ούκας, Ιστορία ενός αιχµαλώτου (απόσπασµα) Από την κούραση πείνα δε νιώθαµε, µονάχα η δίψα µας έκοβε. Ξαπλωµένοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ ΥΠ.ΓΕΩΡΓΙΑΣ 4.9.2001 ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Κωνσταντίνος Γείτονας): Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας κ. Μπασιάκος έχει το λόγο. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΑΣΙΑΚΟΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/05/2001. Στοιχεία της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας από τα Κέντρα Υποδοχής. Πρωταθλητές οι µορφωµένοι στις κακοποιήσεις γυναικών

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/05/2001. Στοιχεία της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας από τα Κέντρα Υποδοχής. Πρωταθλητές οι µορφωµένοι στις κακοποιήσεις γυναικών ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 12/05/2001 Στοιχεία της Γενικής Γραµµατείας Ισότητας από τα Κέντρα Υποδοχής Πρωταθλητές οι µορφωµένοι στις κακοποιήσεις γυναικών Της ΜΑΙΡΗΣ ΠΙΝΗ Ξεκίνησαν τη ζωή τους γεµάτες όνειρα. Ήθελαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ A1. Με αυτά λοιπόν τα μέσα εφοδιασμένοι οι άνθρωποι κατοικούσαν στην αρχή διασκορπισμένοι, πόλεις όμως δεν υπήρχαν κατασπαράσσονταν λοιπόν από τα θηρία, γιατί ήταν από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Ενηµερωτικό σηµείωµα για το πρόβληµα της παράνοµης υλοτοµίας και ειδικά αυτό της καυσοξύλευσης 1 Ιωάννης Κέκερης ασοπόνος Επίτιµος Πρόεδρος Ένωσης ασοπόνων Μακεδονίας Θράκης Μέλος.Σ. Πανελλήνιας Ένωσης ασοπόνων και ιαχειριστών Φυσικού Περιβάλλοντος ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: Αρναία 16/12/2012 Κα Πρόεδρο Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

4 ο ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ. Ε ιµέλεια Εργασίας :Τµήµα Α4

4 ο ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ. Ε ιµέλεια Εργασίας :Τµήµα Α4 4 ο ΛΥΚΕΙΟ ΛΑΜΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ε ιµέλεια Εργασίας :Τµήµα Α4 Ε ιβλέ ων Καθηγητής :Φράγκος Κων/νος Σχολικό Έτος : 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα βρίσκεται αυτή τη στιγµή στο πιο κρίσιµο σταυροδρόµι µετά τη µεταπολίτευση.

Η Ελλάδα βρίσκεται αυτή τη στιγµή στο πιο κρίσιµο σταυροδρόµι µετά τη µεταπολίτευση. Η οµιλία του προέδρου της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξη Τσίπρα Συντρόφισσες και σύντροφοι, Επιτρέψτε µου να ξεκινήσω από µια θεµελιακή, κατά τη γνώµη µου, διαπίστωση: Η Ελλάδα βρίσκεται αυτή τη στιγµή στο πιο κρίσιµο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ «ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ»

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ «ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ» ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ «ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΑ ΖΩΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ : Ποιο είναι το αγαπημένο ζώο των εφήβων? ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Από τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι ανέπτυξαν μια ιδιαίτερη σχέση με τα ζώα. Τα χρησιμοποιούσαν

Διαβάστε περισσότερα

James Reston, Jr., 2001 Χαρτών: Jackie Aher Εικόνας Εξωφύλλου: APEIRON PHOTOS HELLAS/Bettmann/CORBIS EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å.

James Reston, Jr., 2001 Χαρτών: Jackie Aher Εικόνας Εξωφύλλου: APEIRON PHOTOS HELLAS/Bettmann/CORBIS EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å. TIÔËÏÓ ÐÑÙÔÏÔÕÐÏÕ: WARRIORS OF GOD Από τις Εκδόσεις Anchor Books, Νέα Υόρκη 2001 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πολεµιστές του Θεού ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: James Reston, Jr. ÌÅÔÁÖÑÁÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρήστος Καψάλης ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ 2015 1 Το επιστημονικό περιεχόμενο του παρόντος βιβλίου έχει υποβληθεί σε κριτική ανάγνωση και εγκριθεί με το σύστημα των κριτών. Η κριτική ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσηίδα ηµουλίδου, 2013 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Visualhellas.gr. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013, 50.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-980-7

Χρυσηίδα ηµουλίδου, 2013 Φωτογραφίας εξωφύλλου: Visualhellas.gr. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2013, 50.000 αντίτυπα ÉSBN 978-960-496-980-7 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το Σπίτι των Σκιών ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρυσηίδα ηµουλίδου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Μαρία Μπανούση ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου, Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης»

ΘΕΜΑ: «Παραθεριστικοί Οικοδοµικοί Συνεταιρισµοί. Μελέτη Περίπτωσης του «Βραχόκηπου» ήµου Γουβών Ηρακλείου Κρήτης» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ: ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ - ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ ΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ Ι ΑΣΚΟΝΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Με τον όρο δικαίωµα εκφράζεται η εξουσία που παρέχεται από το σύστηµα δικαίου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί ότι οι πέρα από τα κοινά µέτρα δηµιουργικοί άνθρωποι στον τοµέα του πνεύµατος έχουν σιδερένιαν αντοχή και µπορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης

ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου. Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης ΔΙΑΔΟΣΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Φυσική Β' Γυμνασίου Επιμέλεια: Ιωάννης Γιαμνιαδάκης Σύνδεση με προηγούμενο Μάθημα Στο κεφάλαιο Θερμότητα έχουμε μάθει: Τι είναι θερμότητα & θερμοκρασία μακροσκοπικά & μικροσκοπικά Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

4 Περίοδοι µε 3ωρα ιαγωνίσµατα ΕΚΤΟΣ ωραρίου διδασκαλίας!!! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 2013 2014

4 Περίοδοι µε 3ωρα ιαγωνίσµατα ΕΚΤΟΣ ωραρίου διδασκαλίας!!! ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ 2013 2014 Έναρξη ιαγωνισµών 1 ης περιόδου (Θερινά Τµήµατα) Έναρξη µαθηµάτων για τα Θερινά Τµήµατα Συγκέντρωση µαθητών ενηµέρωση Έναρξη µαθηµάτων νέων τµηµάτων Αργία 28 ης Οκτωβρίου Έναρξη ιαγωνισµών 2 ης Περιόδου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ Α ΤΑΞΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 3 Σημειώνεται ότι για την ετοιμασία και εφαρμογή της ενότητας συνέδραμαν και οι συνάδελφοι Μαρία Ανθίμου και Χριστίνα Κκαΐλη (Δημοτικό Σχολείο Μενεού) ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗ ΠΕΡΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΩΜΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ ISBN 978-9963-2959-1-3 Βιβλίον εκδοθέν εν έτει 2013 Τύποις: Κ. Ταπακούδης Εκδόσεις:

ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗ ΠΕΡΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΩΜΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ ISBN 978-9963-2959-1-3 Βιβλίον εκδοθέν εν έτει 2013 Τύποις: Κ. Ταπακούδης Εκδόσεις: 2 ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗ ΠΕΡΙ ΑΞΙΟΘΕΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΩΜΟΠΟΛΕΩΣ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ ISBN 978-9963-2959-1-3 Βιβλίον εκδοθέν εν έτει 2013 Τύποις: Κ. Ταπακούδης Εκδόσεις: www.chlorakasefimerida.com 3 ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗ ΠΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

Όμιλος Λογοτεχνίας. Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα

Όμιλος Λογοτεχνίας. Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα Όμιλος Λογοτεχνίας Δράκογλου Αναστασία, Κιννά Πασχαλίνα Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Σερρών «Κων/νος Καραμανλής» Δράκογλου Αναστασία, adrakogl@yahoo.gr Κιννά Πασχαλίνα, kinpash@yahoo.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia.

/νση: ΧΑΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Μ. Αλεξάνδρου 49, 66100, ράµα Τηλ&φαξ: +2521021972, κιν.: + 6973585563 www.akademia.gr, e-mail: info@akademia. ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (Οδηγίες) Α. ΠΕΡΙΛΗΨΗ (25 µονάδες) ιαβάζουµε µια φορά προσεκτικά το κείµενο, κατανοούµε το περιεχόµενό του κι επισηµαίνουµε το θεµατικό του κέντρο. ουλεύουµε ανά παράγραφο. Υπογραµµίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΥ - ΦΑΥ ΕΡΓΟΥ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΜΙΝΩΑ ΠΕ ΙΑ ΑΣ /νση Τεχνικών Υπηρεσιών.

ΣΑΥ - ΦΑΥ ΕΡΓΟΥ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΜΙΝΩΑ ΠΕ ΙΑ ΑΣ /νση Τεχνικών Υπηρεσιών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΗΜΟΣ ΜΙΝΩΑ ΠΕ ΙΑ ΑΣ /νση Τεχνικών Υπηρεσιών Έργο: Προϋπολογισµός: 320.000,00 Βελτίωση - αντικατάσταση αρδευτικού δικτύου τ.κ. Σκινιά

Διαβάστε περισσότερα

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: ΙΙ. Επί των άρθρων του σχεδίου Νόµου: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Πρωτοβάθµιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις» Προς τη Βουλή των Ελλήνων I.Επί της Αρχής του σχεδίου Νόµου: Με τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Victor Sebestyen, 2009 EÊÄÏ ÓÅÉÓ ØÕΧÏ ÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞ íá 2011. Ðñþ ôç Ýê äï óç: Νοέμβριος 2011

Victor Sebestyen, 2009 EÊÄÏ ÓÅÉÓ ØÕΧÏ ÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞ íá 2011. Ðñþ ôç Ýê äï óç: Νοέμβριος 2011 ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: REVOLUTION 1989 The Fall of the Soviet Empire Από τις Εκδόσεις Weidenfeld & Nicolson, Λονδίνο 2009 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η πτώση της σοβιετικής αυτοκρατορίας Η επανάσταση του 1989 ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2009 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ν. Ιωνία, ΒΟΛΟΣ Τη συγκέντρωση της ύλης του και την επιμέλεια της έκδοσης είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΥΨΗΛΑΝΤΗ 1 35100 ΛΑΜΙΑ. Λαµία 28-6-2013 ΠΡΟΣ: Μ.Μ.Ε.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΥΨΗΛΑΝΤΗ 1 35100 ΛΑΜΙΑ. Λαµία 28-6-2013 ΠΡΟΣ: Μ.Μ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΥΨΗΛΑΝΤΗ 1 35100 ΛΑΜΙΑ Λαµία 28-6-2013 ΠΡΟΣ: Μ.Μ.Ε. ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τακτική Συνεδρίαση του Περιφερειακού Συµβουλίου µε ενηµέρωση από τον

Διαβάστε περισσότερα

Συλλόγου ιπλωµατούχων Νοσηλευτριών και Νοσηλευτών Χειρουργείου

Συλλόγου ιπλωµατούχων Νοσηλευτριών και Νοσηλευτών Χειρουργείου Κ Α Τ Α Σ Τ Α Τ Ι Κ Ο Συλλόγου ιπλωµατούχων Νοσηλευτριών και Νοσηλευτών Χειρουργείου Άρθρο 1 ο ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ Ε ΡΑ Ιδρύεται Σωµατείο µε την επωνυµία «Σύλλογος ιπλωµατούχων Νοσηλευτριών και Νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή: ακαδηµαϊκά αδικήµατα και κυρώσεις

Εισαγωγή: ακαδηµαϊκά αδικήµατα και κυρώσεις Εισαγωγή: ακαδηµαϊκά αδικήµατα και κυρώσεις Σύµφωνα µε τον εσωτερικό κανονισµό του Πανεπιστηµίου Κρήτης κυρίαρχα δικαιώµατα των φοιτητών είναι το δικαίωµα στη µάθηση και η ελεύθερη διακίνηση των ιδεών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ «ΕΝΑ ΟΝΕΙΡΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΚΝΩΣΟ» - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 9.1 Επιλογή δείγµατος Το λογισµικό «Ένα ονειρικό ταξίδι στην Κνωσό» δοκιµάστηκε και αξιολογήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Φιλολογικό Φροντιστήριο http://www.filologikofrontistirio.gr

Φιλολογικό Φροντιστήριο http://www.filologikofrontistirio.gr Φιλολογικό Φροντιστήριο http://www.filologikofrontistirio.gr Πανελλήνιες 2014 Ενδεικτικές απαντήσεις στη Νεοελληνική Λογοτεχνία Α1 Είναι γνωστό ότι η ειδοποιός διαφορά μεταξύ πεζογραφίας και δραματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

Α. KEIMENO Γιώργος Ιωάννου, Το Γάλα (απόσπασµα)

Α. KEIMENO Γιώργος Ιωάννου, Το Γάλα (απόσπασµα) ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Α. KEIMENO Γιώργος Ιωάννου, Το Γάλα (απόσπασµα) Γάλα έχω χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ο Έλληνας αντιβασιλέας του Σιάμ

ο Έλληνας αντιβασιλέας του Σιάμ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της.

Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει. πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. Η παρακμή του εργατικού κινήματος είναι μια διαδικασία που έχει ήδη διαρκέσει πολλά χρόνια, τώρα ζούμε τα επεισόδια του τέλους της. 1 / 7 Αυτή η διαδικασία, φυσικά, δεν ήταν μια ευθεία πορεία από την ακμή

Διαβάστε περισσότερα

[Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001]

[Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001] ΣΥΝΤΑΓΜΑ 1975/1986/2001 [Σηµ: Ο ένας αστερίσκος σηµειώνει τα άρθρα που αναθεωρήθηκαν το 1986 και οι δύο, αυτά που αναθεωρήθηκαν το 2001] Άρθρο 2 (αξία του ανθρώπου, διεθνείς σχέσεις) 1. Ο σεβασµός και

Διαβάστε περισσότερα

Αντωνία Αθανασοπούλου

Αντωνία Αθανασοπούλου Πίνακας 1. Μέθοδοι αντιµετώπισης της διάβρωσης (ορύγµατα) Λοφίσκος στην κορυφή του ορύγµατος Ανάχωµα παροχέτευσης Αναβαθµοί Αγωγοί στράγγισης Σπορά / Κάλυψη µε άχυρα Χλοοτάπητας Προσωρινή κάλυψη Οδοντωτή

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Όταν μια καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων είναι ευθεία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας

Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Ο Οδικός Χάρτης για την Ελλάδα της δημιουργίας Από την κρίση και τα ελλείμματα στην ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. Αντιμέτωποι με την κρίση: τα πρώτα βήματα για τη σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά

Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Το Μουσείο των Βαλκανικών Πολέμων στη Γέφυρα και ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Χασάν Ταχσίν πασά Έφη Αλλαμανή Τον περασμένο Σεπτέμβριο (2011) είχα την τύχη να επισκεφτώ το Στρατιωτικό Μουσείο των Βαλκανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-201 0

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-201 0 1 5 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-201 0 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Φαμέλου Σεβαστή, δασκάλα Α! τάξης Σέντα Θεοδώρα, δασκάλα Β!

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ

ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ-ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 20 Ο ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΔΟΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΕΣ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟ ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ Καθηγητή Ε.Μ.Π., Σχολή Αρχιτεκτόνων ΔΗΜΗΤΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική

Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ Η εξέλιξη της επιστηµονικής σκέψης και του πειραµατισµού στην Ελληνιστική εποχή Παρά τους διαρκείς πολέµους και το κλίµα σχετικής ανασφάλειας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. 3.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 3.1 Εισαγωγή Η Ελληνική Προεδρία πραγµατοποιείται σε µια κρίσιµη, για την Ευρωπαϊκή Ένωση, περίοδο. Μια Ένωση που προετοιµάζει την µεγαλύτερη διεύρυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η κοινωνικοποίηση του παιδιού στα πλαίσια του ολοήµερου σχολείου και της οικογένειας.

ΘΕΜΑ: Η κοινωνικοποίηση του παιδιού στα πλαίσια του ολοήµερου σχολείου και της οικογένειας. ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: Ολοήµερο σχολείο ΘΕΜΑ: Η κοινωνικοποίηση του παιδιού στα πλαίσια του ολοήµερου σχολείου και της οικογένειας. ηµαράς Σεραφείµ Α.Μ. 3811 Θεοχάρης Θωµάς Α.Μ. 3818 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΝΤΥΠΟ ΥΛΙΚΟ 8 ης ΙΑΛΕΞΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΙ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Τις δύο τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα έγιναν σηµαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη του αγροτουρισµού, ως µοχλό για την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΑΡΘΡΟ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Αξία καινούργιου: Είναι το ποσό που απαιτείται για την ανακατασκευή του κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΩ ΥΠΕΡ Η ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΤΖΑΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΥΣΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΟΙΚΙΑΚΉ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ 1.Καύση απόδοση καυσίμων υλών (Χημεία) 2.Ενέργεια (Φυσική) 3.Ασθένειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Από τα πρακτικά της με αριθμό 13ης/2013, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 2013 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από τα πρακτικά της με αριθμό 3ης/203, συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου την Τρίτη 9 Ιουλίου 203 στην Κέρκυρα με τηλεδιάσκεψη. Αριθ. Απόφασης:

Διαβάστε περισσότερα