Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών"

Transcript

1 Καρδιολογική Γνώμη (2009) 4(4): Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών Άρης Αναστασάκης Μονάδα Κληρονομικών Παθήσεων, Ειδικό Κέντρο Καρδιάς Αθλητών και Νέων, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Λέξεις ευρετηρίου: Αιφνίδιος θάνατος, Αθλητές, Κληρονομικά νοσήματα καρδιάς Ο αιφνίδιος θάνατος των αθλητών οφείλεται στη στεφανιαία νόσο πρώιμης εμφάνισης και στα κληρονομικά νοσήματα της καρδιάς. Η κλινική εξέταση, το ιστορικό και το ΗΚΓ αποτελούν την βάση του προαγωνιστικού ελέγχου. Υπάρχει παράλληλα συγκεκριμένη μεθοδολογία εντόπισης των ομάδων υψηλού κινδύνου ενώ οι εξωτερικοί απινιδωτές δεν πρέπει να απουσιάζουν από τους αγωνιστικούς χώρους. Η άσκηση και η αθλητική δραστηριότητα έχουν συνδυαστεί με τον αιφνίδιο θάνατο των νέων και αθλητών με κίνδυνο να δημιουργηθούν παρερμηνείες. Για το λόγο αυτό οι θέσεις στα ζητήματα άσκησης και υγείας πρέπει να είναι σαφείς. Η άσκηση βελτιώνει όλες τις παραμέτρους υγείας. Προγραμματισμένη και προσαρμοσμένη άσκηση ακόμα και στις περιπτώσεις καρδιολογικών ή άλλων παθήσεων μπορεί να επιφέρει σημαντική βελτίωση της πρόγνωσης και της ποιότητας ζωής. Πρόβλημα προκύπτει από τη στιγμή που κάποιος ασκείται ενώ έχει κάποιο καρδιολογικό πρόβλημα το οποίο δεν γνωρίζει 1-9. Η αθλητική καρδιά Η αθλητική δραστηριότητα και ιδιαίτερα συγκεκριμένα αθλήματα μπορούν να προκαλέσουν μεταβολές στη δομή της καρδιάς στα πλαίσια προσαρμογής της στη συγκεκριμένη δραστηριότητα (οι οποίες μοιάζουν με δομικά καρδιολογικά νοσήματα). Η καρδιά του Μαραθωνοδρόμου συνήθως έχει αυξημένες διαστάσεις της αριστερής κοιλίας κάτι που συμβαίνει και στη διατατική μυοκαρδιοπάθεια. Η καρδιά του Κωπηλάτη και του Ποδηλάτη παρουσιάζει υπερτροφία των τοιχωμάτων της αριστερής κοιλίας κάτι που συμβαίνει και στην περίπτωση της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας. Φυσικά στις περιπτώσεις των προσαρμογών δεν υπάρχει σύμφωνα με ότι γνωρίζουμε σήμερα καμία άσχημη συνέπεια στην υγεία του αθλητή σε αντίθεση με τις περιπτώσεις των δομικών καρδιολογικών νοσημάτων που αναφέραμε 1,9. * Διεύθυνση Επικοινωνίας: Άρης Αναστασάκης, Αλεξ. Παπαναστασίου 32, Ν. Ψυχικό, ΤΚ , Αθήνα Αιφνίδιος θάνατος Ο αιφνίδιος καρδιακός θάνατος είναι θάνατος που συμβαίνει ξαφνικά εντός μιας ώρας σε ένα φαινομενικά φυσιολογικό άτομο. Το φαινόμενο που διαδραματίζεται είναι η απότομη απώλεια συνείδησης που δεν ανατάσσεται. Πρόσφατα στον ορισμό του αιφνιδίου καρδιακού θανάτου περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις που έχουν καρδιολογικό ιστορικό αλλά είναι ασυμπτωματικές με τη φαρμακευτική τους αγωγή. Ο αιφνίδιος θάνατος καλύπτει περίπου το 50% των θανάτων που οφείλονται σε καρδιαγγειακή αιτιολογία. Μπορεί να συμβεί σε όλες τις ηλικιακές ομάδες Η κύρια αιτία αιφνιδίου θανάτου σε ηλικίες άνω των 30 είναι η στεφανιαία νόσος 1,2,20. Σε ηλικίες κάτω των 30 οι κύριες αιτίες αιφνιδίου θανάτου είναι κατά σειρά συχνότητας οι εξής: 1. Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. 2. Συγγενείς ανωμαλίες στεφανιαίων αγγείων. 3. Αρρυθμιογόνες μυοκαρδιοπάθειες όπως η μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας και η νόσος ΝΑΞΟΣ. 4. Αγνώστου αιτίας αιφνίδιος (θάνατος με φυσιολογική καρδιά χωρίς να έχει προκληθεί από άλλα αίτια). Σήμερα πλέον γνωρίζουμε ότι ο θάνατος αυτός οφείλεται σε υποκλινικές μορφές κληρονομικών καρδιαγγειακών νοσημάτων και σε οικογενή αρρυθμιογενή σύνδρομα. Στη ηλικιακή ομάδα κάτω των 30 ετών το 60% των αιφνιδίων θανάτων οφείλεται συνολικά στα κληρονομικά καρδιαγγειακά νοσήματα 2,3,5,20,22. Τα κληρονομικά καρδιαγγειακά νοσήματα είναι οι αρρυθμιογόνες μυοκαρδιοπάθειες και τα οικογενή ηλεκτρικά σύνδρομα (Σύνδρομο Brugada, Σύνδρομο μακρού QT, Σύνδρομο WPW) 2,9,20-32 (Εικόνες 1-4).

2 Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών 271 Οι αθλητές υγρού στίβου Eικονα 1. Yπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Από τον έλεγχο των 90 αθλητών υγρού στίβου στο τμήμα μας καθώς και από τις αναφορές της διεθνούς βιβλιογραφίας προκύπτει μια εικόνα ότι οι αθλητές υγρού στίβου δεν παρουσιάζουν δομικές διαταραχές προσαρμογής ενώ σπάνια έχουν ηλεκτροκαρδιογραφικές διαταραχές στα πλαίσια του συνδρόμου αθλητικής καρδιάς. Oι κολυμβητές δεν παύουν να είναι αθλητές και νέοι στην ηλικία. Όσον αφορά τον αιφνίδιο θάνατο επομένως υπάγονται στην κατηγορία των νέων κάτω των 30 που η βασική αιτία αιφνιδίου θανάτου είναι τα κληρονομικά νοσήματα της καρδιάς. Επιπλέον όμως στους αθλητές αυτούς εντοπίζεται μια ιδιαιτερότητα. Έχουμε αυξημένη συχνότητα αιφνιδίων θανάτων που οφείλονται στα οικογενή ηλεκτρικά σύνδρομα, σύνδρομα μακρού QT (Εικόνα 3, Πίνακας 5), πολύμορφη κοιλιακή ταχυκαρδία. Έχουμε συχνότερα εδώ περιπτώσεις αιφνιδίων θανάτων που εκδηλώνονται στα πλαίσια μιας δομικά φυσιολογικής καρδιάς. Η αιτία για το γεγονός αυτό είναι οικογενείς ηλεκτρικές διαταραχές. Στις διαταραχές αυτές έχουμε κυρίως ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα ενώ αντίθετα δεν υπάρχουν ευρήματα από την κλασσική νεκροτομή και ιστολογική μελέτη. Οι αθλητές επομένως του υγρού στίβου και ιδιαίτερα οι κολυμβητές έχουν αυξημένες πιθανότητες θανάτου σε σχέση με αυτούς που η αιτία θανάτου οφείλεται σε δομικά φυσιολογική καρδιά. Αυτό καθιστά τη διευκρίνηση της αιτίας του θανάτου γριφώδη. Η τελική διάγνωση συνήθως τίθεται όχι με την κλασσική νεκροτομή αλλά με τον έλεγχο του οικογενειακού ιστορικού 6,8, Η Ελλάδα Στη χώρα μας, στην περιοχή της Αττικής και των Κυκλάδων καταγράφησαν σε διάστημα 4 ετών ( ) 134 αιφνίδιοι θάνατοι νέων κάτω των 35 ετών που αντιστοιχούν σε 2-3 αιφνιδίους θανάτους τον μήνα (Πίνακας 3). Πρώτη αιτία αιφνιδίου θανάτου σε ηλικίες κάτω των 20 ετών είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια ενώ σημαντικό ποσοστό από 15-20% καταλάμβαναν οι αιφνίδιοι θάνατοι αγνώστου αιτιολογίας που σήμερα ξέρουμε ότι οφείλονται σε υποκλινικές μορφές μυοκαρδιοπαθειών και σε οικογενή αρρυθμιογόνα σύνδρομα. Ανάλογα ευρήματα υπάρχουν στην διεθνή βιβλιογραφία. Δυστυχώς στη φάση αυτή στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμα μια οργανωμένη και συστηματική καταγραφή του αιφνιδίου θανάτου που θα αποτελέσει και ένα σημαντικό άξονα για την «δευτερογενή» πρόληψη του αιφνιδίου θανάτου στους νέους (μέσω του ελέγχου των οικογενειών). Αιφνίδιος θάνατος και κληρονομικότητα Εικόνα 2. Αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια δεξιάς κοιλίας. Τα νοσήματα που οδηγούν σε αιφνίδιο θάνατο σε ηλικίες κάτω των 30 ετών είναι κυρίως κληρονομικά νοσήματα της καρδιάς, όπως:

3 272 Ά. Αναστασάκης Εικόνα 3. ΗΚΓ με παρατεταμένο QTc διάστημα Εικόνα 4. ΗΚΓ με εικόνα σημείου Brugada σε Υ 1, Υ Οι αρρυθμιογόνες μυοκαρδιοπάθειες (Εικόνες 1, 2 και Πίνακες 4, 7). 2. Τα κληρονομικά ηλεκτρικά σύνδρομα (Εικόνες 3, 4 και Πίνακες 5, 6). Είναι σημαντικό επομένως όταν ένα τέτοιο νόσημα εντοπίζεται ή υπάρχει ισχυρή υποψία να ελέγχεται όχι μόνο ο ασθενής αλλά και όλη η οικογένειά του (Eικόνα 5). Ο λόγος που γίνεται αυτό στηρίζεται στην αυξημένη πιθανότητα να εντοπιστούν στις οικογένειες που έχουν ήδη έναν ασθενή ή έναν αιφνίδιο θάνατο νεαρού μέλους τους, περιπτώσεις σιωπηλών ή υποκλινικών μορφών κληρονομικών καρδιαγγειακών νοσημάτων 4,6,8,9,20, Οι σιωπηλές ή υποκλινικές μορφές των κληρονομικών καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι το φαινόμενο εκείνο που κάποιος μπορεί να έχει το νόσημα χωρίς να το γνωρίζει και κυρίως χωρίς να του προκαλεί συμπτώματα. Αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το νόσημα να εκφραστεί με εκρηκτικό τρόπο και η πρώτη κλινική του έκφραση να είναι ο αιφνίδιος θάνατος 6, Ιατροδικαστική μελέτη και κλινικός έλεγχος Οι οικογενείς αρρυθμιογόνες διαταραχές αποτελούσαν ένα γρίφο στο χώρο της κλινικής καρδιολογίας τόσο στο

4 Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών 273 Πίνακας 1. Καρδιαγγειακές ανωμαλίες σε 134 νέους αθλητές που πέθαναν αιφνίδια. Καρδιαγγειακή ανωμαλία Αριθμός αθλητών (%) Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (HCM) 48 (36%) Ανεξήγητα αυξημένη καρδιακή μάζα (πιθανή υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια) 14 (10%) Ανώμαλη έκφυση στεφανιαίων αρτηριών 17 (13%) Άλλες ανωμαλίες στεφανιαίων αρτηριών 8 (6%) Ρήξη ανευρύσματος αορτής 6 (5%) Ενδομυοκαρδιακή πορεία πρόσθιου κατιόντα κλάδου 6 (5%) Στένωση αορτικής βαλβίδος 5 (4%) Βλάβες συμβατές με μυοκαρδίτιδα 4 (3%) Ιδιοπαθής διατατική μυοκαρδιοπάθεια (DCM) 4 (3%) ARVD 4 (3%) Ιδιοπαθής εντοπισμένη ίνωση του μυοκαρδίου 4 (3%) Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας 3 (3%) Αθηρωματική νόσος στεφανιαίων αγγείων 3 (2%) Άλλες συγγενείς ανωμαλίες 2 (2%) Σύνδρομο μακρού QT 1 (1.5%) Σαρκοείδωση 1 (0.5%) Δρεπανοκυτταρική αναιμία 1 (0.5%) «Φυσιολογική καρδιά» 3 (2%) Maron et al, JAMA 1996; 876:199 Πίνακας 2. Αίτια αιφνιδίου θανάτου σε αθλητές και μη αθλητές ηλικίας μικρότερης των 35 ετών στην περιοχή Veneto της Ιταλίας ( ). Αίτια Αθλητές Μη αθλητές Σύνολο Αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας 11 (22.4) 18 (8.2) 29 (10.8) Απόφραξη στεφανιαίων λόγω αθηρωμάτωσης 9 (18.4) 36 (16.4) 45 (16.7) Ανώμαλη έκφυση στεφανιαίων αρτηριών 6 (12.2) 1 (0.5) 7 (2.6) Νόσος του συστήματος αγωγής 4 (8.2) 20 (9.1) 24 (8.9) Πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας 5 (10.2) 21 (9.5) 26 (9.7) Υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια 1 (2.0) 16 (7.3) 17 (6.3) Μυοκαρδίτιδα 3 (6.1) 19 (8.6) 22 (8.2) Μυοκαρδιακή «γέφυρα» 2 (4.1) 5 (2.3) 7 (2.6) Πνευμονική εμβολή 1 (2.0) 3 (1.4) 4 (2.6) Διαχωρισμός ανευρύσματος αορτής 1 (2.0) 11 (5.0) 12 (4.5) Διατατική μυοκαρδιοπάθεια 1 (2.0) 9 (4.1) 10 (3.7) Άλλα 5 (10.2) 61 (27.7) 66 (24.5) Corrado et al, N Engl J Med 1998; 339:364 επίπεδο της διάγνωσης όσο και στο επίπεδο της πρόγνωσης και της θεραπείας. Στην επιστημονική αυτή περιοχή τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν γίνει μεγάλα βήματα 29,30,32. Στο χώρο των κληρονομικών νοσημάτων ο πάσχων δεν είναι μόνο ο ασθενής αλλά όλη η οικογένεια. Αυτός είναι ο παράγοντας που χρειάζονται αποκρυπτογράφηση. Οι οικογένειες που έχουν πληγεί από νεανικό αιφνίδιο θάνατο ή από πολλούς θανάτους σε μεγάλο φάσμα ηλικιών αντιμετωπίζονται σαν οικογένειες με αυξημένη πιθανότητα να κρύβουν κληρονομικό καρδιαγγειακό νόσημα (Eικόνα 5). Αυτό μπορεί να πιστοποιηθεί αρχικά από το αποτέλεσμα της νεκροτομής χωρίς να αποκλείουμε το ενδεχόμενο οι υποκλινικές μορφές μυοκαρδιοπαθειών και τα ηλεκτρικά γενετικά σύνδρομα να διαφύγουν της κλασικής ιατροδικαστικής διάγνωσης. Στις οικογένειες με νεανικό αιφνίδιο θάνατο ή με ιστορικό κληρονομικού καρδιαγγειακού νοσήματος η προσέγγιση χρει-

5 274 Ά. Αναστασάκης Εικόνα 5. Παρατηρητήριο αιφνιδίου νεανικού θανάτου και έλεγχος οικογενειών. Πίνακας 3. Αίτια αιφνιδίου θανάτου νέων στην Ελλάδα ( ) περιοχή Αττικής. Αίτια αιφνιδίου θανάτου Αριθμός περιπτώσεων (%) Καρδιακά αίτια 83 (62%) - υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια 23 - αθηρωματική στεφανιαία νόσος 32 - συγγενείς ανωμαλίες στεφανιαίων 12 - μυοκαρδίτιδα 4 - αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια δεξιάς κοιλίας-νόσος Νάξου 3 - διατατική μυοκαρδιοπάθεια 4 - άλλες μυοκαρδιοπάθειες 5 Αγγειακά αίτια 16 (12%) Φυσιολογική καρδιά 30 (22%) Μη καρδιακά αίτια 5 (4%) Σύνολο 134 (100%) Πίνακας 4. Διαγνωστικά κριτήρια ΑΜΔΚ. 1. ΚΕΣ ή ΚΤ (LBBB) Ε ΗΚΓ, HOLTER 2. Δ. ΕΠΑΝΑΠΟΛΩΣΗΣ Ε ΗΚΓ 3. Δ. ΕΚΠΟΛΩΣΗΣ Μ ή Ε ΗΚΓ, SAECG 4. ΜΟΡΦΟ/ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ Μ ή Ε ECHO, ANGIO, MRI 5. ΕΝΔΟΜΥΟΚ. ΛΙΠΟΣ Μ ΒΙΟΨΙΑ (MRI) 6. ΟΙΚΟΓ.ΙΣΤΟΡ.ARVC Μ ή Ε ΙΣΤΟΡΙΚΟ Διάγνωση: (2Μ) ή (1Μ+2Ε) ή (4Ε) McKenna W, et al. Br Heart J 1994

6 Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών 275 Πίνακας 5. Διαγνωστικά κριτήρια του συνδρόμου μακρού QT. HΚΓ Βαθμοί QTc >480ms ms 2 450ms (για άνδρες) 1 Κοιλιακή ταχυκαρδία (torsades de pointes) 2 Μεταβλητότητα επαρμάτων Τ 1 Κομβωμένα επάρματα Τα σε 3 απαγωγές 1 Χαμηλή καρδιακή συχνότητα (σε σχέση με την ηλικία) 0.5 Κλινικό ιστορικό Συγκοπτικό επεισόδιο - παρουσία stress 2 - απουσία stress 1 Συγγενής κώφωση 0.5 Οικογενειακό ιστορικό Γνωστό σύνδρομο μακρού QT στην οικογένεια 1 Ανεξήγητος αιφνίδιος θάνατος πριν από την ηλικία των 30 ετών σε συγγενείς 1 ου βαθμού 0.5 Πίνακας 6. Διαγνωστικά κριτήρια του συνδρόμου BRUGADA. Mείζονα κριτήρια 1. Παρουσία του σημείου Βrugada στο ηλεκτροκαρδιογράφημα επιφανείας σε ασθενείς με δομικά φυσιολογική καρδιά 2. Εμφάνιση στο ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας του σημείου Brugada μετά από χορήγηση αναστολέων των καναλιών νατρίου (sodium channel blockers) Ελάσσονα κριτήρια 1. Οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου 2. Συγκοπτικό επεισόδιο αγνώστου αιτιολογίας 3. Καταγεγραμμένο επεισόδιο κοιλιακής ταχυκαρδίας ή κοιλιακής μαρμαρυγής 4. Πρόκληση κοιλιακής ταχυκαρδίας ή κοιλιακής μαρμαρυγής κατά την προγραμματισμένη διέγερση των κοιλιών στα πλαίσια ηλεκτροφυσιολογικού ελέγχου 5. Εντόπιση γενετικής μετάλλαξης των καναλιών νατρίου Σημείωση: Αν και το σύνδρομο Brugada ως μια πρωτοπαθής ηλεκτρική διαταραχή νόσος της καρδιάς δεν έχει απόλυτα προσδιοριστεί, στην παρούσα φάση προτείνονται ένα μείζον και ένα έλασσον από τα κριτήρια που αναφέρονται στον πίνακα. άζεται να είναι πολύπλευρη και να αφορά τη σύνθεση των ιατροδικαστικών των κλινικών και των γενετικών πληροφοριών. Ο κλινικός έλεγχος των οικογενειών είναι κατά βάση μη επεμβατικός και συχνά οδηγεί σε διάγνωση του κληρονομικού νοσήματος, εάν υπάρχει. Τη διάγνωση ακολουθεί η διαστρωμάτωση κινδύνου. Η γενετική επιβεβαίωση της διάγνωσης μας δίνει τη δυνατότητα να ελέγξουμε όλη την οικογένεια γενετικά για να αποκαλυφθούν τόσο οι υποκλινικές μορφές που δεν εντοπίζονται κλινικά (γιατί υπάρχουν και υποκλινικές μορφές που κλινικά εντοπίζονται) όσο και «φυσιολογικοί φορείς» του παθολογικού γονιδίου. Κληρονομικό νόσημα και κλινική έκφραση Το κληρονομικό νόσημα της καρδιάς αφορά την οικογένεια και μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες μορφές. 1. Η τυπική μορφή: Είναι η μορφή εκείνη που παρουσιάζει συμπτώματα και μπορεί να διαγνωστεί από τον καρδιολογικό έλεγχο. 2. Σιωπηλή μορφή: Είναι οι ασυμπτωματικές περιπτώσεις ατόμων που έχουν όμως παθολογικό υπόστρωμα. Τα άτομα αυτά αν ελεγχθούν τυχαία ή σε προαγωνιστικό έλεγχο μπορούν επίσης να εντοπιστούν κλινικά. 3. Υποκλινική μορφή: Είναι συμπωματικές ή ασυμπτωμα-

7 276 Ά. Αναστασάκης Πίνακας 7. Διαγνωστικά κριτήρια ιδιοπαθούς διατατικής μυοκαρδιοπάθειας. Α. Διάγνωση ασθενών (τυπικές μορφές) 1. Κλάσμα εξώθησης <0,45 και/ή κλάσμα βράχυνσης <25% 2. Επίσης η τελοδιαστολική διάμετρος της αριστεράς κοιλίας >112% της προβλεπομένης διαμέτρου, σύμφωνα με το BSA του ασθενούς Κριτήρια αποκλεισμού 1. Συστηματική υπέρταση (αρτηριακή πίεση πάνω από 160/100 mmhg) 2. Στεφανιαία νόσος (στένωση πάνω από 50% σε ένα ή σε περισσότερους κύριους κλάδους) 3. Χρόνια χρήση αλκοόλ (πάνω από 40 γρ. την ημέρα στις γυναίκες, και πάνω από 80 γρ. την ημέρα στους άνδρες για πάνω από 5 χρόνια) 4. Συστηματική νόσος που προκαλεί διατατική μυοκαρδιοπάθεια (Πίνακας 1) 5. Περικαρδιακή νόσος 6. Συγγενής καρδιοπάθεια 7. Πνευμονική καρδία τικές περιπτώσεις ατόμων που η διάγνωση είναι δύσκολή με τα κλινικά μέσα και χρειάζεσαι παρέμβαση εξειδικευμένου καρδιολόγου ή ειδικού κέντρου για να ολοκληρωθεί η διάγνωση 6,22,23,31. Υποκλινική μορφή της νόσου έχουμε όταν δεν πληρούνται τα τυπικά διαγνωστικά κριτήρια της νόσου παρόλο που ο ασθενής φέρει το παθολογικό γενετικό υπόστρωμα. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε γιατί λόγω ηλικίας η νόσος δεν έχει ακόμα πλήρως εκδηλωθεί είτε γιατί το γενετικό υπόστρωμα παρουσιάζει χαμηλή διεισδυτικότητα και η νόσος δεν εκδηλώνεται πλήρως κατά την διάρκεια της ζωής. Από τις κλινικογενετικές συσχετίσεις των οικογενειών με υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια που έχουν έως τώρα γονοτυπηθεί έχουν προκύψει τα διαγνωστικά κριτήρια των συγγενών ασθενών με την υποκλινική νόσο. Πρόσφατα παρουσιάστηκαν μελέτες που υπόσχονται πολλά για τον ρόλο του TDI (Tissue Doppler Imaging) στη διάγνωση των υποκλινικών αυτών μορφών 22, Φυσιολογικοί φορείς παθολογικού γονιδίου: Είναι άτομα που δεν έχουν εκδηλώσει καμία διαταραχή και όμως φέρουν το παθολογικό γονίδιο και μπορούν να το μεταδώσουν στην επόμενη γενιά. Τα άτομα αυτά εντοπίζονται στα πλαίσια του γενετικού ελέγχου της οικογένειας όταν γνωρίζουμε τη μετάλλαξη κάποιου μέλους της οικογένειας που πάσχει 29,30. Στρατηγική πρόληψης του αιφνιδίου θανάτου στους αθλητές Οι άξονες γενικά πάνω στους οποίους στηρίζεται μια στρατηγική αντιμετώπισης του αιφνιδίου θανάτου στους νέους και ιδιαίτερα στους αθλητές είναι οι εξής: Εντόπιση των ομάδων υψηλού κινδύνου ανάμεσα στους νέους και στους αθλητές. Προαγωνιστικός έλεγχος των αθλητών και αθλουμένων. Χρήση φιλικών απινιδωτών στους χώρους άθλησης. Πρώτος άξονας Ομάδες στόχοι ομάδες υψηλού κινδύνου ανάμεσα στους νέους και αθλητές είναι αυτοί που: 1. Έχουν οικογενειακό ιστορικό αιφνιδίου θανάτου, ιδιαίτερα νεαρού μέλους της οικογένειας. 2. Έχουν διάγνωση κληρονομικού καρδιαγγειακού νοσήματος στην οικογένεια. 3. Εμφανίζουν συμπτώματα. Αυτές οι κατηγορίες παραπέμπονται για περαιτέρω έλεγχο κλινικό και γενετικό σε ειδικά κέντρα που έχουν εμπειρία στην διαγνωστική προσπέλαση τέτοιων νοσημάτων. Η Κλινική προσέγγιση των νέων αυτών που ανήκουν στις ομάδες στόχους γίνεται ως εξής: α. Διάγνωση επιβεβαίωση διάγνωσης κληρονομικού καρδιαγγειακού νοσήματος. β. Διαστρωμάτωση κινδύνου όσον αφορά τον αιφνίδιο θάνατο και λήψη μέτρων πρόληψης. γ. Γενετικός έλεγχος ασθενών. δ. Κλινικός και γενετικός έλεγχος της οικογένειας με στόχο τον εντοπισμό σιωπηλών υποκλινικών μορφών των νοσημάτων αυτών. Δεύτερος άξονας Προαγωνιστικός έλεγχος των αθλουμένων, νέων που αθλούνται συστηματικά πρέπει να ελέγχονται, ιδιαίτερα αν είναι έφηβοι, μια φορά τον χρόνο. Ο έλεγχος που γίνεται είναι αρχικά κλινικός και στη συνέχεια αν διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα με βάση συγκεκριμένες ενδείξεις μπορεί να προχωρήσουμε και σε περαιτέρω κλινικό ή γενετικό έλεγχο. Στον προαγωνιστικό έλεγχο την ευθύνη πρέπει να την έχει κυρίως η οικογένεια και κατά δεύτερο λόγο το αθλητικό σωματείο. Τρίτος άξονας Ο τρίτος άξονας μιας στρατηγικής πρόληψης του αιφνιδίου θανάτου των νέων είναι η αξιοποίηση της νέας τεχνο-

8 Αιφνίδιος θάνατος των αθλητών 277 λογίας στους φιλικούς απινιδωτές. Η νέα τεχνολογία μας δίνει τη δυνατότητα της χρήσης των αυτόματων φιλικών απινιδωτών στους μαζικούς χώρους άθλησης όχι μόνο από γιατρούς αλλά και από απλούς διασώστες εκπαιδευμένους που βρίσκονται στον χώρο. Στην συντριπτική του πλειοψηφία το φαινόμενο του αιφνιδίου καρδιακού θανάτου είναι ένα ηλεκτρικό φαινόμενο ένας ηλεκτρικός θάνατος. Αυτός είναι ο πιο άδικος θάνατος, με την έννοια ότι είναι ένας θάνατος που μπορεί να αποφευχθεί-αναταχθεί από τη στιγμή που γρήγορα θα χρησιμοποιήσουμε τη μέθοδο της ηλεκτρικής απινίδωσης με στόχο την ανάταξη της αρρυθμίας. Ο χρόνος που μεσολαβεί ως την παρέμβαση δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 3 λεπτά. Στις περιπτώσεις των οικογενών ηλεκτρικών συνδρόμων που είναι και δύσκολα στη διάγνωσή τους και όπως αναφέραμε εκδηλώνονται περισσότερο σε αθλητές του υγρού στίβου, η παρουσία του απινιδωτή είναι αναγκαία και σωτήρια. Σε αυτόν τον τρίτο άξονα πρέπει να τοποθετηθεί και η εκπαίδευση των ανθρώπων οι οποίοι εμπλέκονται στους χώρους δραστηριότητας της νεολαίας ή είναι γιατροί και θέλουν να μετεκπαιδευτούν στα ζητήματα πρόληψης του αιφνιδίου θανάτου των νέων και των αθλητών. Σήμερα σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία προωθείται ένα ειδικό μετεκπαιδευτικό σεμινάριο σε όλη την Ευρώπη όπου θα μετεκπαιδεύονται γιατροί που θέλουν να περιλάβουν στη δραστηριότητά τους την πρόληψη του αιφνιδίου θανάτου αθλητών και αθλουμένων. Ο βασικός κλινικός έλεγχος Tα βασικά μέτρα ελέγχου που προτείνει η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία με βάση τις δημοσιεύσεις του 2005 από την ανάλογη ομάδα εργασίας (Καρδιολογία των Σπορ) είναι τα εξής: α. Κλινική εξέταση β. Ατομικό και οικογενειακό ιστορικό γ. Ηλεκτροκαρδιογράφημα Με βάση τον απλό και φθηνό αυτό τρόπο ελέγχου ένας καρδιολόγος, που γνωρίζει τι ακριβώς ψάχνει, μπορεί να προσανατολιστεί και να παραπέμψει τους νέους που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο 9. Η θεραπευτική παρέμβαση Τη στιγμή που θα διαγνωστεί ένα αρρυθμιογόνο κληρονομικό νόσημα οι θεραπευτικές μας δυνατότητές είναι πολλές και ανάλογα με τη διαστρωμάτωση κινδύνου του κάθε ατόμου. Στα άτομα χαμηλού κινδύνου συστήνουμε απλώς μια αλλαγή του τρόπου ζωής ενώ σε άτομα υψηλού κινδύνου φτάνουμε μέχρι και στην εμφύτευση αυτόματου καρδιακού απινιδωτή. Οι κλειστές κοινότητες Στη χώρα μας λόγω των νησιών μας καθώς και των ορεινών περιοχών εμφανίζονται φαινόμενα κλειστής κοινότητας που αποτελούν ιδανικές δεξαμενές για την ανάπτυξη κληρονομικών καρδιαγγειακών νοσημάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νόσος Νάξος που αναπτύχθηκε στο σύμπλεγμα των Κυκλάδων και εντοπίστηκε πρώτη φορά στο νησί της Νάξου. Η νόσος Νάξος χαρακτηρίζεται από πελματοπαλαμιαίες υπερκερατώσεις και μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας και αποτελεί την πρώτη αιτία αιφνιδίου θανάτου των νέων στην περιοχή αυτή. Σήμερα γνωρίζουμε τη συγκεκριμένη μετάλλαξη που αφορά τη νόσο αυτή και ο οποιοσδήποτε μπορεί να ελεγχθεί για το αν φέρει ή όχι αυτή τη μετάλλαξη. Η νόσος Νάξος είναι γενετικό νόσημα που μεταδίδεται με τον υπολειπόμενο χαρακτήρα με αυτοσωματικό τύπο κληρονομικότητας. Έτσι οι απλοί φορείς του γονιδίου (ετεροζυγώτες) δεν πάσχουν δεν εκδηλώνουν τη νόσο. Εάν όμως και οι δύο γονείς είναι φορείς της μετάλλαξης υπάρχει 25% πιθανότητα κάθε παιδί που γεννιέται να νοσήσει. Στην περίπτωση της νόσου Νάξου εφαρμόζεται στρατηγική ανάλογη με αυτή της β-μεσογειακής αναιμίας όπου οι γονείς πριν παντρευτούν μπορούν να γνωρίζουν αν είναι φορείς της μετάλλαξης. Αυτή είναι η πρώτη εφαρμογή πρόληψης γενετικού καρδιολογικού νοσήματος στη χώρα μας Επίλογος Η δεκαετία του 90 μας τροφοδότησε με ένα τεράστιο αριθμό πληροφοριών πάνω στα γενετικά- κληρονομικά νοσήματα. Η παραγωγή των πληροφοριών αυτών συνεχίζεται με έντονους ρυθμούς με αποτέλεσμα οι γνώσεις αυτές να μην αφομοιώνονται με τον απαιτούμενο τρόπο από το σύνολο των υπηρεσιών υγείας μιας χώρας. Το γεγονός αυτό γεννά την ανάγκη δημιουργίας ειδικών κέντρων τα οποία να μελετούν τα κληρονομικά νοσήματα της καρδιάς και να αποτελούν τα κέντρα περαιτέρω ελέγχου νέων με ειδικά καρδιαγγειακά προβλήματα. Παράλληλα τα κέντρα αυτά πρέπει να συντονίζουν και να εκπαιδεύουν ένα δίκτυο σε όλη τη χώρα, ενταγμένο στις υπηρεσίες υγείας τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα που θα αναλαμβάνουν την ευθύνη του προαγωνιστικού ελέγχου των αθλουμένων και διακρίνοντας στις ομάδες υψηλού κινδύνου να τους παραπέμπουν για περαιτέρω έλεγχο. Η συζήτηση αυτή ήδη αναπτύσσεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας και σύντομα θα έχουμε τα πρώτα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα σχέδιο συζήτησης και προσαρμοσμένων εφαρμογών στη χώρα μας 32. Βιβλιογραφία 1. Priori SG, Aliot E, Blomstrom-Lundqvist C, Bossaert L, Breithardt G, Brugada P, Camm AJ, Cappato R, Cobbe SM, Di Mario C, Maron BJ, McKenna WJ, Pedersen AK, Ravens U, Schwartz PJ, Trusz-Gluza M, Vardas P, Wellens HJ, Zipes DP: Task Force on Sudden Cardiac Death of

9 278 Ά. Αναστασάκης the European Society of Cardiology. Eur Heart J 2001; 22: Maron BJ, Doerer JJ, Haas TS, Tierney DM, Mueller FO. Sudden deaths in young competitive athletes: analysis of 1866 deaths in the United States, Circulation 2009; 119: Karvouni E, Anastasakis A, Spiliopoulou C, et al. Sudden death in children and young adults: still cases of unknown cause. Eur Heart J 2002 (abstracts). 4. Anastasakis A, Theopistou A, Rigopoulos A, et al. Inherited cardiovascular diseases: Identification of silent/subclinical forms by screening target groups. J Am Coll Cardiol 2002; 39(5)Suppl A. 5. Bowker TJ, Wood DA, Davies MJ, Sheppard MN, Cary NR, Burton JD, Chambers DR, Dawling S, Hobson HL, Pyke SD, Riemersma RA, Thompson SG. Sudden, unexpected cardiac or unexplained death in England: A national survey. QJM 2003; 96: Behr E, Wood DA, Wright M, Syrris P, Sheppard MN, Casey A, Davies MJ, McKenna W. Sudden Arrhythmic Death Syndrome Steering Group: cardiological assessment of first-degree relatives in sudden arrhythmic death syndrome. Lancet 2003; 362: Kyriakides M, Triposkiades F, Anastasakis A, et al. Hypertrophic Cardiomyopathy in Greece: clinical course and outcome. Chest 1998; 114: Anastasakis A, Kotta C, Kyriakogonas S. Phenotype reveals genotype in a Greek long QT syndrome family. Europace 2006; 8: Corrado D, Pelliccia A, Bjornstad HH, et al; Study Group of Sport Cardiology of the Working Group of Cardiac Rehabilitation and Exercise Physiology and the Working Group of Myocardial and Pericardial Diseases of the European Society of Cardiology. Cardiovascular preparticipation screening of young competitive athletes for prevention of sudden death: proposal for a common European protocol. Consensus Statement of the Study Group of Sport Cardiology of the Working Group of Cardiac Rehabilitation and Exercise Physiology and the Working Group of Myocardial and Pericardial Diseases of the European Society of Cardiology. Eur Heart J 2005; 26(5): Theopistou A, Anastasakis A, Miliou A, Rigopoulos A, Toutouzas P, Stefanadis C. Clinical features of hypertrophic cardiomyopathy caused by an Arg278Cys missense mutation in the cardiac troponin T gene. Am J Cardiol 2004; 94(2): Kaplan SR, Gard JJ, Protonotarios N, Tsatsopoulou A, Spiliopoulou C, Anastasakis A, Squarcioni CP, McKenna WJ, Thiene G, Basso C, Brousse N, Fontaine G, Saffitz JE. Remodeling of myocyte gap junctions in arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy due to a deletion in plakoglobin (Naxos disease). Heart Rhythm 2004; 1: Protonotarios N, Tsatsopoulou A, Anastasakis A, Sevdalis E, McKoy G, Stratos K, Gatzoulis K, Tentolouris K, Spiliopoulou C, Panagiotakos D, McKenna W, Toutouzas P Genotype-phenotype assessment in autosomal recessive arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy (Naxos disease) caused by a deletion in plakoglobin. J Am Coll Cardiol 2001; 38(5): Gatzoulis K, Protonotarios N, Anastasakis A, Tsatsopoulou A, Vlasseros J, Gialafos J, Toutouzas P. Implantable defibrillator therapy in Naxos disease. Pacing Clin Electrophysiol 2000; 23: McKoy G, Protonotarios N, Crosby A, Tsatsopoulou A, Anastasakis A, Coonar A, Norman M, Baboonian C, Jeffery S, McKenna WJ. Identification of a deletion in plakoglobin in arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy with palmoplantar keratoderma and woolly hair (Naxos disease). Lancet 2000; 355: Niimura H, Bachinski LL, Sangwatanaroj S,et al. Mutations in the gene for cardiac myosin-binding protein C and late-onset familial hypertrophic cardiomyopathy. N Engl J Med 1998; 338: Maron BJ. Sudden death in young athletes. Lessons from the Hank Gathers affair. N Engl J Med 1993; 329: Corrado D, Fontaine G, Marcus FI, McKenna WJ, Nava A, Thiene G, Wichter T. Arrhythmogenic right ventricular dysplasia/cardiomyopathy: need for an international registry. European Society of Cardiology and the Scientific Council on Cardiomyopathies of the World Heart Federation. J Cardiovasc Electrophysiol 2000; 11: Sen-Chowdhry S, Lowe MD, Sporton SC, McKenna WJ. Arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy: clinical presentation, diagnosis, and management. Am J Med 2004; 117: Corrado D, Basso C, Schiavon M, Thiene G. Screening for hypertrophic cardiomyopathy in young athletes. N Engl J Med 1998; 339: Maron BJ, McKenna WJ, Danielson GK, Kappenberger LJ, Kuhn HJ, Seidman CE, Shah PM, Spencer WH 3rd, Spirito P, Ten Cate FJ, Wigle ED; American College of Cardiology Foundation Task Force on Clinical Expert Consensus Documents; European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines: American College of Cardiology/European Society of Cardiology Clinical Expert Consensus Document on Hypertrophic Cardiomyopathy. A report of the American College of Cardiology Foundation Task Force on Clinical Expert Consensus Documents and the European Society of Cardiology Committee for Practice Guidelines. Eur Heart J 2003; 24: Anastasakis A, Sharma S, McKenna W. Hypertrophic cardiomyopathy. Cardiology-textbook, Toutouzas P, Stefanadis C, Boudoulas H. (2001). 22. McKenna WJ, Spirito P, Desmos M, et al. Experience from clinical genetics in HCM:Proposal for new diagnostic criteria of adult members of affected Families. Heart 1997; 77: Nagueh S, McFalls J, Meyer D, et al. Tissue Doppler Imaging predicts the development of Hypertrophic cardiomyopathy in subjects with subclinical disease. Circulation 2003; 108: Basso C, Maron BJ, Corrado D, Thiene G. Clinical profile of congenital coronary artery anomalies with origin from the wrong aortic sinus leading to sudden death in young competitive athletes. J Am Coll Cardiol 2000; 35: Nava A, Bauce B, Basso C, Muriago M, Rampazzo A, Villanova C, Daliento L, Buja G, Corrado D, Danieli GA, Thiene G. Clinical profile and long-term follow-up of 37 families with arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy. J Am Coll Cardiol 2000; 36: Hamid MS, Norman M, Quraishi A, Firoozi S, Thaman R, Gimeno JR, Sachdev B, Rowland E, Elliott PM, McKenna WJ. Prospective evaluation of relatives for familial arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy/dysplasia reveals a need to broaden diagnostic criteria. J Am Coll Cardiol 2002; 40: Bauce B, Basso C, Rampazzo A, Beffagna G, Daliento L, Frigo G, Malacrida S, Settimo L, Danieli GA, Thiene G, Nava A. Clinical profile of four families with arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy caused by dominant desmoplakin mutations. Eur Heart J 2005; 26: Sen-Chowdhry S, Syrris P, McKenna WJ: Desmoplakin disease in arrhythmogenic right ventricular cardiomyopathy: early genotype-phenotype studies. Eur Heart J 2005; 26: Schwartz PJ, Priori SG, Spazzolini C, Moss AJ, Vincent GM, Napolitano C, Denjoy I, Guicheney P, Breithardt G, Keating MT, Towbin JA, Beggs AH, Brink P, Wilde AA, Toivonen L, Zareba W, Robinson JL, Timothy KW, Corfield V, Wattanasirichaigoon D, Corbett C, Haverkamp W, Schulze-Bahr E, Lehmann MH, Schwartz K, Coumel P, Bloise R. Genotypephenotype correlation in the long-qt syndrome: gene-specific triggers for life-threatening arrhythmias. Circulation 2001; 103: Antzelevitch C, Brugada P, Borggrefe M, Brugada J, Brugada R, Corrado D, Gussak I, LeMarec H, Nademanee K, Perez Riera AR, Shimizu W, Schulze-Bahr E, Tan H, Wilde A. Brugada syndrome: report of the second consensus conference: endorsed by the Heart Rhythm Society and the European Heart Rhythm Association. Circulation 2005; 111: McKenna WJ, Thiene G, Nava A, Fontaliran F, Blomstrom-Lundqvist C, Fontaine G, Camerini F. Diagnosis of arrhythmogenic right ventricular dysplasia/cardiomyopathy. Task Force of the Working Group Myocardial and Pericardial Disease of the European Society of Cardiology and of the Scientific Council on Cardiomyopathies of the International Society and Federation of Cardiology. Br Heart J 1994; 71: Priori SG, Napolitano C, Vicentini A. Inherited arrhythmia syndromes: applying the molecular biology and genetic to the clinical management. J Interv Card Electrophysiol 2003; 9:

ΚαρδιολογικA προβλhματα στους αθλητeς του υγροy στiβου

ΚαρδιολογικA προβλhματα στους αθλητeς του υγροy στiβου 16 KEΦΑΛΑΙΟ B ΚαρδιολογικA προβλhματα στους αθλητeς του υγροy στiβου Α. ΑναστασAκης Η άσκηση και η αθλητική δραστηριότητα έχουν συνδυαστεί με τον αιφνίδιο θάνατο νέων και αθλητών με κίνδυνο να δημιουργηθούν

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπή στους αθλητές Κριτική προσέγγιση. Νικόλαος Ι. Γκουζούμας Καρδιολόγος Διδάκτωρ ΑΠΘ Επιμελητής Α ΕΣΥ Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς»

Συγκοπή στους αθλητές Κριτική προσέγγιση. Νικόλαος Ι. Γκουζούμας Καρδιολόγος Διδάκτωρ ΑΠΘ Επιμελητής Α ΕΣΥ Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Συγκοπή στους αθλητές Κριτική προσέγγιση Νικόλαος Ι. Γκουζούμας Καρδιολόγος Διδάκτωρ ΑΠΘ Επιμελητής Α ΕΣΥ Γ.Ν.Θ. «Γ.Γεννηματάς» Ποιος θεωρείται αθλητής και ποιος όχι Αθλητής είναι όποιος συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014

4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 4 η Επιστημονική συνάντηση Παιδιάτρων- Καρδιολόγων Θεσσαλονίκη 20-12-2014 Τυχαίο εύρημα καρδιακής αρρυθμίας σε ασυμπτωματικό παιδί Κωνσταντίνος Θωμαϊδης Καρδιολογική Κλινική, Γ.Ν. «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+

Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Υπερτροφική+Μυοκαρδιοπάθεια:+ Ρόλος+της+ηχωκαρδιογραφίας+στην+πρώιμη+ διάγνωση+και+τη+διαστρωμάτωση+κινδύνου+ Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής

Διαβάστε περισσότερα

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ Αρρυθμιολογικά προβλήματα ασθενών με βαλβιδοπάθεια Γ. ΚΟΥΡΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΟΛΟΓΟΣ 251 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ 1.ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ 2.ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΕΝΕΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ 3.ΑΟΡΤΙΚΗ/ΜΙΤΡΟΕΙΔΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑ 1.ΥΠΕΡΚΟΙΛΙΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΟΣ, MD EΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ & ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ,ΩΚΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιαφέρουσα Περίπτωση. Αρρυθμιογόνος Μυοκαρδιοπάθεια/Δυσπλασία Δεξιάς Κοιλίας

Ενδιαφέρουσα Περίπτωση. Αρρυθμιογόνος Μυοκαρδιοπάθεια/Δυσπλασία Δεξιάς Κοιλίας Ενδιαφέρουσα Περίπτωση Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση 2010, 51: 301-311 Αρρυθμιογόνος Μυοκαρδιοπάθεια/Δυσπλασία Δεξιάς Κοιλίας Δημητριος Αβραμιδης, 1 Νικολαος Πρωτονοταριος, 2 Αγγελικη Ασημακη, 3 Ευαγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια;

Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια; Οµάδες εργασίας Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Ιωάννινα 26-28 Φεβρουαρίου 2015 Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια; Αγάθη-Ρόζα Βρεττού Επιµελήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA

ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ MD ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΚΥΑΝΟΥΣ ΣΤΑΥΡΟΣ EUROMEDICA Φύσηµα της καρδιάς!! Το καρδιακό φύσηµα οφείλεται πάντα σε κάποια παθολογία της καρδιάς. Το παιδί µας έχει ΦΥΣΗΜΑ στην καρδιά!!

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση

Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση (www.pegkaspanagiotis.gr) Καρδιολογικός Έλεγχος για Άθληση...1 Γενικά...2 Αίτια- μηχανισμοί αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε αθλητές...3 Πρωτόκολλο καρδιολογικού ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΣΥΓΚΟΠΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΥΓΚΟΠΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Σ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΪΔΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ NOΣOKOMEIO AXEΠA ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΥΓΚΟΠΗΣ παροδική απώλεια συνείδησης λόγω παροδικής εγκεφαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο Ανασκόπησης Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Καρδιολογικό Έλεγχο Αθλητών

Άρθρο Ανασκόπησης Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Καρδιολογικό Έλεγχο Αθλητών Άρθρο Ανασκόπησης Κατευθυντήριες Οδηγίες για τον Καρδιολογικό Έλεγχο Αθλητών Ασ τ ε ρ ι ο ς Δε λ η γ ι α ν ν η ς 1, Αρ η ς Αν α σ τ α σ α κ η ς 2, Λο ϊ ζ ο ς Αν τ ω ν ι α δ η ς 3, Πα ν α γ ι ω τ η ς Βα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΝΟΣΟΥ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Πιέρος Γεωργίου, Δρ. Ανδρέας Χριστοδούλου, Καρδιολογικό Τμήμα Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού Γυναίκα ασθενής ετών 60, παχύσαρκη (106kg) και ύψος 1,65cm προσήλθε

Διαβάστε περισσότερα

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος

4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Αρρυθμίες στις γυναίκες. Τι ιδιαίτερο; 4 o Συνέδριο Eπεμβατικής καρδιολογίας και Ηλεκτροφυσιολογίας Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος - Ηλεκτροφυσιολόγος Karen Yee A recent report of the Euro Heart project

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας;

Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας; Πόσο συχνές και πόσο επικίνδυνες είναι οι αρρυθμίες της παιδικής ηλικίας; Δημήτρης Ζ. Ψυρρόπουλος -Καρδιολόγος -Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. -Συντονιστής Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Θ. «Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακήταχυκαρδία. ταχυκαρδίασεασθενείς χωρίςδοµική. δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια

Κοιλιακήταχυκαρδία. ταχυκαρδίασεασθενείς χωρίςδοµική. δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια Κοιλιακήταχυκαρδία ταχυκαρδίασεασθενείς µεκαι χωρίςδοµική δοµικήκαρδιοπάθειακαρδιοπάθεια ιονύσιος Θ. Καλπάκος Γενικός Αρχίατρος Καρδιολογική Κλινική 401 ΓΣΝΑ Τµήµα Ηλεκτροφυσιολογίας/Βηµατοδότησης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες

Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες Επικίνδυνες για τη ζωή κοιλιακές αρρυθμίες Σκεύος Σιδερής Επιμελητής Α Καρδιολογικό Τμήμα Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών Ventricular Arrhythmias Ventricular arrhythmias, ranging from asymptomatic ventricular

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη.

ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. ΗΦΜ. Ποια η σηµασία της στην κλινική πράξη. Πότε πρέπει να εφαρµόζεται; «Ιπποκράτειες Ηµέρες Καρδιολογίας» Μέλανη Κωνσταντινίδου Καρδιολόγος Ηλεκτροφυσιολόγος Αγ Λουκάς Disclosures None ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακή Ταχυκαρδία Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας

Κοιλιακή Ταχυκαρδία Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΑΡΡΥΘΜΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑΤΟΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ ΑΠ2 ΤΟ ΗΚΓ Κοιλιακή Ταχυκαρδία Βογιατζής Ιωάννης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Βέροιας Άξονας Cοcordace στις προκάρδιες

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ

ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ 91 ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΥΟΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Το ΗΚΓ/φημα συμπλήρωσε ήδη έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση

Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Στεφανιαία νόσος: Σύγχρονη διάγνωση - θεραπευτική αντιμετώπιση Αθανάσιος Μανώλης Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ασκληπιείου Βούλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Emory University, Ατλάντα, ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα

Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Συστολική καρδιακή ανεπάρκεια και µυοκαρδίτιδα Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Ιστορικό εργαστηριακό προφίλ! Αθλητής, 17 ετών από 4ηµέρου αναφέρει εµπύρετο, οπισθοστερνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Eλληνική Καρδιολογική Εταιρεία Μαθήματα ειδικευομένων

Eλληνική Καρδιολογική Εταιρεία Μαθήματα ειδικευομένων Eλληνική Καρδιολογική Εταιρεία Μαθήματα ειδικευομένων ΠΟΤΕ ΤΟ ΗΚΓ ΣΤΟ STEMI ΘΕΛΕΙ ΑΠΟΚΡΥΠΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Ή ΗΚΓ ΣΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Κωνσταντίνος Τσιούφης Επίκουρος Καθηγητής Καρδιολογίας Α Καρδιολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Θα μας εξηγήσεις τη μελέτη που έκανες πάνω στην αρρυθμιογενή μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας;

Θα μας εξηγήσεις τη μελέτη που έκανες πάνω στην αρρυθμιογενή μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας; Θαύμασα την Αγγελική Ασημάκη από την πρώτη φορά που τη συνάντησα στο Dallas, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του American Heart Association, το Νοέμβριο του 2013. Είναι νέα, αυτοδημιούργητη και πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς Αγαπητοί/ές συνάδελφοι, Για 10 η συνεχή χρονιά η Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Αττικόν» Νοσοκομείο πραγματοποιεί το Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο «Εξελίξεις και Προοπτικές στην Καρδιολογία». Κατά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα

8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα 1 8 ο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Μετεκπαιδευτικά Μαθήματα Καρδιολογική Κλινική Γ. Ν. Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς» 2013-2014 2 Σεπτέμβριος 2013, Θεσσαλονίκη Ετήσια Μετεκπαιδευτικά μαθήματα Ετήσιο Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον

20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον 20ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Με τα μάτια στο μέλλον Σύγκριση μηριαίας και κερκιδικής προσπέλασης στον καρδιακό καθετηριασμό. Συστηματική Ανασκόπηση Καλλιρρόη Κοζομπόλη, RN, MSc, Ωνάσειο

Διαβάστε περισσότερα

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015

EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2014-2015 Τρίτη, 08:15 09:00, 7ος όροφος: Εκπαιδευτικά μαθήματα ειδικευομένων σε βασικά γνωστικά αντικείμενα της Καρδιολογίας. Την 1η Τετάρτη κάθε μήνα, 08:15 09:00,

Διαβάστε περισσότερα

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο

2015-2016 ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα. 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 η ΥΠΕ Αττικής, Γενικό Νοσοκομειο Αθηνών Ιπποκράτειο Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 2015-2016 Συντονιστής Διευθυντής: Ι.Ε. Καλλικάζαρος EBΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΑΡΑΠΕΜΦΘΕΙ ΣΕ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ

ΠΟΙΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΑΡΑΠΕΜΦΘΕΙ ΣΕ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ ΠΟΙΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΑ ΠΑΡΑΠΕΜΦΘΕΙ ΣΕ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟ Κεϊβανίδου Αναστασία Καρδιολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Β Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής ΑΧΕΠΑ 4η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΙΔΙΑΤΡΩΝ-ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΘΥΕΛΛΑ

ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΘΥΕΛΛΑ ΚΑΤΑΛΥΣΗ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΘΥΕΛΛΑ Θεµιστοκλής Μαούνης ΩΚΚ ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΕ, 16.2.2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Καµία ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΘΥΕΛΛΑ > 2 επεισόδια αιµοδυναµικά ασταθούς

Διαβάστε περισσότερα

Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ - ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Ιωάννης Χ. Στυλιάδης ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Σταύρος Γαβριηλίδης Γεώργιος Γιαννόγλου Κωνσταντίνος Γκεμιτζής Χαράλαμπος Καρβούνης ΕΠΙΚΟΥΡΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Βασίλειος Βασιλικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες.

Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες. Πρακτικές οδηγίες για ανταγωνιστική και ψυχαγωγική άσκηση σε ασθενείς µε υπερκοιλιακές αρρυθµίες και βηµατοδότες. ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ Επιµελητής Α ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΜΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ Η συγκοπή και ο αιφνίδιος θάνατος

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του αυτόματου εξωτερικού απινιδιστή στους χώρους άθλησης Η ελληνική πραγματικότητα

Η χρήση του αυτόματου εξωτερικού απινιδιστή στους χώρους άθλησης Η ελληνική πραγματικότητα Η χρήση του αυτόματου εξωτερικού απινιδιστή στους χώρους άθλησης Η ελληνική πραγματικότητα Ανδρονίκη Τασούλη Καρδιολόγος Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α, ΜΕΘ, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Η καρδιακή ανακοπή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια

ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός. 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΓΡΑΪΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Επεμβατικός Καρδιολόγος, FSCAI Euromedica-Κυανούς Σταυρός 31 Ιανουαρίου-1 Φεβρουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Αιγές, Βέροια ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Γυναίκα ηλικίας 36 ετών με επανειλημμένα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΝΟΣΟΣ ΝΑΞΟΣ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΟΝΟΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΙΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΝΟΣΟΣ ΝΑΞΟΣ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΟΝΟΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΙΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΕΥΠ, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΝΟΣΟΣ ΝΑΞΟΣ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΟΝΟΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΙΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΑΛΟΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρρυθμογενετική δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας. ΛΔΜΟΝΗ ΠΥΡΙΓΩΝ ΚΑΡΓΙΟΛΟΓΟ 3 ο ΝΟ. ΙΚΑ ΒΡΑΧΔΙΑ ΝΟΗΛΔΙΑ

Η Αρρυθμογενετική δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας. ΛΔΜΟΝΗ ΠΥΡΙΓΩΝ ΚΑΡΓΙΟΛΟΓΟ 3 ο ΝΟ. ΙΚΑ ΒΡΑΧΔΙΑ ΝΟΗΛΔΙΑ Η Αρρυθμογενετική δυσπλασία της δεξιάς κοιλίας ΛΔΜΟΝΗ ΠΥΡΙΓΩΝ ΚΑΡΓΙΟΛΟΓΟ 3 ο ΝΟ. ΙΚΑ ΒΡΑΧΔΙΑ ΝΟΗΛΔΙΑ ΕΙΑΓΩΓΗ Η αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας (AΜΔΚ) χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του

Διαβάστε περισσότερα

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς.

Tο φύσημα Ορισμός Γενικά . Έτσι λοιπόν υπάρχουν και φυσιολογικά φυσήματα που παράγονται από τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Tο φύσημα Ορισμός Φύσημα είναι το ακροαστικό εύρημα «ο θόρυβος» που ακούει ο γιατρός με το στηθοσκόπιό του -το ακουστικό- όταν το τοποθετεί στο θώρακα ενός ασθενούς. Γενικά Το φύσημα παράγεται από τη ροή

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α 19.00-19.30 Τελετή Έναρξης Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ.

ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ. ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ( DE) ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΩΝ. Μισιχρόνη Ι., Βελονάκης Γ., Πούλου Λ., Κμπνάρου Σ., Κρβσίλης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΟΡΤΟΠΑΘΕΙΕΣ: ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ 2014 Βαγενάκης Γεώργιος Παιδοκαρδιολογική Κλινική Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Συγγενείς Αορτοπάθειες Δίπτυχη αορτική βαλβίδα Στένωση ισθμού της αορτής Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς;

Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς; Χειρισµός ασθενούς µε προκάρδιο άλγος: αξονική στεφανιαιογραφία ή µαγνητική καρδιάς; Νικόλαος Αλεξόπουλος, Καρδιολόγος Επιστηµονικός Συνεργάτης, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών, Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ 85 ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ Κωνσταντίνος Δ. Μάλλιος Α.Ε. Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών. Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Θεραπευτηρίου ΥΓΕΙΑ Από τις διάφορες ναρκωτικές ουσίες η

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Επιγενετικές Μεταβολές στην ιαμόρφωση και Λειτουργία του Μυοκαρδίου. Ιωάννης Ρίζος Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο

Επιγενετικές Μεταβολές στην ιαμόρφωση και Λειτουργία του Μυοκαρδίου. Ιωάννης Ρίζος Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο Επιγενετικές Μεταβολές στην ιαμόρφωση και Λειτουργία του Μυοκαρδίου Ιωάννης Ρίζος Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Αττικό Νοσοκομείο Ερώτημα Ποια είναι η αντίδραση της καρδιάς μυοκαρδίου στα επιγεννετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α

Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ό Π ρ ό γ ρ α μ μ α Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013 19.00-19.30 Έναρξη - Xαιρετισμοί 19.30-20.00 Διάλεξη «Καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης της αριστερής κοιλίας: η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Eπίκτητες & κληρονοµικές καρδιοπάθειες στην παιδική ηλικία

Eπίκτητες & κληρονοµικές καρδιοπάθειες στην παιδική ηλικία Εικονικό Εργαστήριο Παιδοκαρδιολογίας Σηµειώσεις Μαθήµατος 2011 I. Γερµανάκης Eπίκτητες & κληρονοµικές καρδιοπάθειες στην παιδική ηλικία Ι. Γερµανάκης Η παρούσα παρουσίαση απευθύνεται αποκλειστικά στους

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 9: Ανυσματική ανάλυση καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανακοπή - Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος

Καρδιακή Ανακοπή - Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Καρδιακή Ανακοπή - Αιφνίδιος Καρδιακός Θάνατος Ονοματεπώνυμο Καθηγητή: Ονοματεπώνυμο Σπουδαστών: Παπαδημητρίου Ευάγγελος Βασιλαράκη Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2015 ΙΟΥΝΙΟΣ 2016 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Σας παρουσιάζουμε το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα του Καρδιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

29 ο Συνέδριο Κλινικής Καρδιολογίας

29 ο Συνέδριο Κλινικής Καρδιολογίας 29 ο Συνέδριο Κλινικής Καρδιολογίας Οργάνωση ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Αθήνα, ξενοδοχείο Caravel 25 26 Απριλίου 2014 Παρασκευή 25

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογικό Συνέδριο

Καρδιολογικό Συνέδριο 09-11 Οκτωβρίου 2015 Ξενοδοχείο Larissa Imperial Λάρισα Καρδιολογικό Συνέδριο Κεντρικής Ελλάδος Xορήγηση Πιστοποιητικού με μόρια (credits) Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD) Διοργάνωση: σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Νόσος Pompe: Νεότερα κλινικά, γενετικά, διαγνωστικά και θεραπευτικά

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology

4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology 4 ο Διεθνές Συνέδριο Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου Current Advances in Cardiac Surgery and Cardiology ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Μέσα στο 2007 αναμένεται να αρχίσει και στο Ωνάσειο η διαδερμική αντιμετώπιση των

Διαβάστε περισσότερα