Βρίζας Μιχαήλ. Αλεξανδρούπολη 8/2/2013

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βρίζας Μιχαήλ. Αλεξανδρούπολη 8/2/2013"

Transcript

1 Βρίζας Μιχαήλ ιαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Επιβλέπων Καθηγητής : Κων/νος Βαδικόλιας Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας ΠΘ Αλεξανδρούπολη 8/2/23

2 Υπολογιστική Νοημοσύνη Σχεδιάζει συστήματα και προγράμματα, τα οποία εκτελούν διεργασίες που κατά μια έννοια είναι ευφυείς με βάση τα ακόλουθα: Μάθηση (learning) Προσαρμογή (adaptation) Εξέλιξη (evolution) Ασαφή λογική (fuzzy logic) Σύγχρονες κατηγορίες: Συμβολική Τεχνητή Νοημοσύνη (Symbolic Artificial Intelligence) Τεχνητά Νευρωνικά ίκτυα (Artificial Neural Networks) Γενετικοί Αλγόριθμοι (Genetic Algorithms) Ασαφής Λογική (Fuzzy Logic) (Konar, 2)

3 Άνοια Ένα σύνολο διαταραχών με προϊούσα νοητική έκπτωση ή/και διαταραχές της συμπεριφοράς, σε ένα άτομο με φυσιολογικές τις λειτουργίες αυτές πριν την εκδήλωσή τους. Προϊούσα εξέλιξη και προοδευτική εξασθένιση των γνωστικών λειτουργιών, όπως: μάθηση, μνήμη, λόγος ικανότητα αρίθμησης, οπτική αντίληψη του χώρου, αφαιρετική σκέψη ικανότητα ανάλυσης και επίλυσης των προβλημάτων

4 Άνοια - αιτιολογία Εκφυλιστική Αγγειακή Μεταβολική Τοξική Φλεγμονώδης Νεοπλασματική Λοιμώδης Τραυματική

5 Άνοια - εκφυλιστικής αιτιολογίας Νόσος Alzheimer Μετωποκροταφική άνοια (παλιά νόσος του Pick) Φλοιοβασική άνοια Προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση Άνοια των σωματίων του Lewy Νόσος του Hantington Κληρονομικές αταξίες

6 Νόσος Alzheimer - Παράγοντες κινδύνου Η περίμετρος της κεφαλής την πρώτη δεκαετία της ζωής Η γενική ανάπτυξη του σώματος κατά τη δεύτερη δεκαετία της ζωής Η χαμηλού επιπέδου μόρφωση (Vadikolias, et al., 22) (Larson, Wang, Bowen, & al, 26) Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση Η κάκωση κεφαλής Η παχυσαρκία Η αντίσταση στην ινσουλίνη Η υπέρταση Η υπερλιπιδαιμία (Roe, Xiong, Miller, & Morris, 27) (Deng, Zhou, Li, & al, 26) Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ Η μέτρια κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών Άτομα μέσης ηλικίας σε απομόνωση (Zakzanis, Graham, & Campbell, 23) Η κατάθλιψη της όψιμης ηλικίας (Cummings, 24) Η αποφρακτική υπνική άπνοια (Laitinen Ngandu Rovio & al 26)

7 Άνοια - Εξέλιξη (Grand, Caspar, & MacDonald, 2)

8 Τεχνητά Νευρωνικά ίκτυα Artificial Neural Networks (ANNs)

9 Τεχνητά Νευρωνικά ίκτυα Ένα ΤΝ : Παράλληλο, Κατανεμημένο Υπολογιστικό σύστημα Υπολογιστικές μονάδες (Τεχνητοί νευρώνες) Αποθηκεύει γνώση Ένα ΤΝ δεν απαιτεί: Προηγούμενη γνώση Συμβολική αναπαράσταση των κανόνων ενός προβλήματος Σχεδίαση ενός ΤΝ : Σημαντικό στάδιο για την ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής του

10 Τεχνητός Νευρώνας Βάρη W i, x W i,2 Αθροιστής Έξοδος Είσοδοι x 2 W i,j Σ h i g(.) y i x j b i Κατώφλι ή πόλωση W i,r x N Γραμμική συμπεριφορά Μη-γραμμική απόκριση Ενεργοποίηση: Συνάρτηση ενεργοποίησης: h i N k w k x k g b g x N Έξοδος : y i g h i k w k x k b i

11 Χαρακτηριστικά Τεχνητών Νευρωνικών ικτύων Μη-γραμμικότητα (non-linearity) Προσαρμοστικότητα (Adaptability, adaptation) Γενίκευση (Generalization) Ανοχή σε σφάλματα (Fault Tolerance) ή Ευρωστία (Robustness) Υλοποίηση σε VLSI (Very Large Scale Integration) Αναλογία με Νευροβιολογία

12 ΤΝ στην Ιατρική Έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον στην Ιατρική Εκτεταμένη εφαρμογή στα επόμενα χρόνια.

13 Αισθητήριο (Perceptron) o Πρώτη επιτυχής προσπάθεια νευρωνικού δικτύου o Hard limit o a = hardlim(wp + b)

14 3

15 Νευρωνικά ίκτυα Πολλαπλών Στρωμάτων Multi-Layer Perceptron (MLP) o Περισσότερα από ένα στρώματα νευρώνων o Μη-γραμμικά διαφορίσιμες συναρτήσεις μεταφοράς.

16 ίκτυα Ακτινικής Βάσης GRNN o Αριθμός νευρώνων στο κρυφό και το επίπεδο εξόδου: Ισούται με το πλήθος των διανυσμάτων εισόδου/ εξόδου (Q). o o o o PNN Bayesian στατιστική τεχνική Προβλήματα ταξινόμησης Νευρώνες κρυφού επιπέδου: Πλήθος διανυσμάτων εισόδου/ εξόδου (Q) Νευρώνες επιπέδου εξόδου: Πλήθος κλάσεων ταξινόμησης (Κ)

17 3 6 6 Νευρώνες 65

18 Εκπαίδευση ΤΝ Εκπαίδευση: Η διαδικασία κατά την οποία τα συναπτικά βάρη του ΤΝ προσαρμόζονται μέσω ερεθισμάτων (εισόδων) που δέχεται από το περιβάλλον. Κανόνες μάθησης Επιβλεπόμενη Μη-επιβλεπόμενη Στόχος: Το ΤΝ να υπολογίζει τη σωστή έξοδο για όλες τις γνωστές καταστάσεις

19 Εκπαίδευση ΤΝ Επιβλεπόμενη

20 Παράμετροι Νευρωνικών ικτύων Επιλογή κριτηρίου τερματισμού εκπαίδευσης Επιλογή των συνόλων που θα χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση και τον έλεγχο του ΤΝ Αναπαράσταση του διανύσματος εισόδου του ΤΝ Εύρεση χαρακτηριστικών του ΤΝ - Βέλτιστος αριθμός κρυμμένων επιπέδων - Πλήθος αντίστοιχων νευρώνων Επιλογή κατάλληλων συναρτήσεων μεταφοράς Εύρεση βέλτιστων τιμών για τις παραμέτρους εκπαίδευσης (ορμή και ρυθμός εκπαίδευσης)

21 Σκοπός της μελέτης Η ανάπτυξη ενός εργαλείου έξυπνο υπολογιστικό αλγόριθμο - δυνητικά χρήσιμου στην ταξινόμηση και διαφοροδιάγνωση των διαφόρων τύπων της άνοιας με ταυτόχρονη κατεύθυνση προς την καταλληλότερη φαρμακευτική επιλογή.

22 Υλικό- Μέθοδος Τα δεδομένα της βάσης πληροφοριών του Ιατρείου Άνοιας της Πανεπιστημιακής Νευρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης Τα καταχωρημένα στοιχεία αφορούσαν στην κλινική εκτίμηση, στο νευροψυχολογικό έλεγχο, στα εργαστηριακά δεδομένα και στη θεραπευτική αγωγή ταυτόχρονα με την κατηγοριοποίηση σε τύπο άνοιας Από ένα σύνολο 4 καταγραφών οι οποίες αντιστοιχούσαν σε ασθενείς με διάφορους τύπους άνοιας επιλέχθηκαν οι με τους πιο πρόσφατους αριθμούς καταχώρησης Από τα περιστατικά αποκλείσθηκαν λόγω ασαφούς τελικής κλινικής διάγνωσης. Το σύνολο των 9 ασθενών χωρίστηκε σε δυο υποσύνολα, όπου το πρώτο χρησιμοποιήθηκε για την εκπαίδευση των νευρωνικών δικτύων (training set) και το δεύτερο υποσύνολο για τον έλεγχο των υλοποιημένων ΤΝ (testing set) Από τα υπόλοιπα 9 περιστατικά του συνόλου δεδομένων, διακρίθηκαν ένα σύνολο αποτελούμενο από 5 περιστατικά για τη φάση εκπαίδευσης του MLP και την κατασκευή του PNN, κι ένα άλλο από 4 περιστατικά για την προσομοίωση και τον έλεγχο των MLP και PNN. Στη συνέχεια, τα δυο σύνολα τροποποιήθηκαν ώστε να αποτελούνται από 65 και 25 περιστατικά, αντίστοιχα

23 Ορολογία και ταξινόμηση της άνοιας Ήπια Γνωστική ιαταραχή: Hardy και Selkoe Νόσος Alzheimer: Το ιαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Νοητικών ιαταραχών, 4η έκδοση (DSM-IV) Η ταξινόμηση του Αμερικανικού Εθνικού Ιδρύματος Νευρολογικών και Επικοινωνιακών ιαταραχών και Εγκεφαλικού και της Εταιρίας Νόσου Alzheimer και σχετικών διαταραχών ( NINCDS- ARDA) Συμπεριφορική παραλλαγή της Μετωποκροταφικής Άνοιας: Neary D, Snowden JS, Gustafson J, et al, 998 International Behavioural Variant Frontotemporal Dementia Criteria Consortium Αγγειακή γνωστική διαταραχή Gorelick et al, 2 (American Health Association /American Stroke Association Scientific statement)

24 Ήπια Γνωστική ιαταραχή - ιαγνωστικά Κριτήρια Λειτουργικός ορισμός: υποκειμενικά προβλήματα με τη μνήμη χαμηλές βαθμολογίες σε δοκιμασίες μνήμης που δεν ανταποκρίνονται στην ηλικία και στο μορφωτικό επίπεδο. φυσιολογική γενική γνωστική επίδοση. φυσιολογική εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων. μη ύπαρξη κλινικής άνοιας. (Hardy & Selkoe)

25 Νόσος Alzheimer ιαγνωστικά Κριτήρια () ιαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο νοητικών διαταραχών (4 η έκδοση, αναθεωρημένο κείμενο) Ύπουλη έναρξη με προοδευτική μείωση της γνωστικής λειτουργίας οδηγώντας σε διαταραχή της κοινωνικής και επαγγελματικής λειτουργικότητας από ένα προηγούμενο υψηλότερο επίπεδο. ιαταραχή στην πρόσφατη μνήμη. ιαταραχή σε μια τουλάχιστον από τις ακόλουθες γνωστικές περιοχές: Αφασία Απραξία Αγνωσία Εκτελεστική λειτουργικότητα (σχεδιασμός, οργανωτικότητα, διαδοχοκινησία, αφαιρετικότητα) Γνωστικά ελλείμματα που ΕΝ οφείλονται σε άλλα νευρολογικά, ψυχιατρικά, τοξικά, μεταβολικά, ή συστηματικά νοσήματα. (Birks, 26)

26 Νόσος Alzheimer ιαγνωστικά Κριτήρια (2) Εθνικό Ίδρυμα Νευρολογικών και Επικοινωνιακών ιαταραχών και Εγκεφαλικών και Εταιρεία Νόσου Alzheimer και Συναφών ιαταραχών Ενδεχόμενη Νόσος Alzheimer Άνοια αποδεδειγμένη με την κλινική εξέταση Άνοια επιβεβαιωμένη με γνωστική εξέταση Ελλείμματα σε δύο η περισσότερες γνωστικές περιοχές Προοδευτική μείωση στη μνήμη και σε άλλες γνωστικές λειτουργίες ιατήρηση της συνείδησης Έναρξη μεταξύ των ηλικιών 4 και 9 ετών Απουσία συστηματικών η άλλων εγκεφαλικών νόσων που λογαριάζονται για συμπτώματα Πιθανή Νόσος Alzheimer Μη τυπική έναρξη, παρουσίαση ή κλινική πορεία της άνοιας Άλλη ασθένεια ικανή να προκαλέσει άνοια είναι παρούσα αλλά δεν θεωρείται ότι είναι η πρωταρχική αιτία Οριστική Νόσος Alzheimer Ιστολογική διάγνωση με αυτοψία ή βιοψία Κλινικά κριτήρια για ενδεχόμενη Νόσο Alzheimer (Birks, 26)

27 ιαγνωστικά κριτήρια της συμπεριφορικής παραλλαγής της μετωποκροταφικής άνοιας (σπμτκα) The International Behavioural Variant Frontotemporal Dementia Criteria Consortium

28 Ι.Νευροεκφυλιστ ική νόσος ΙΙ. υνατή σπμτκα Τρία από τα ακόλουθα Παρουσιάζει προοδευτική έκπτωση της συμπεριφοράς και/ή των γνωστικών λειτουργιών μέσα από την παρατήρηση ή το ιστορικό (όπως παρέχεται από ένα γνωστικό πληροφοριοδότη A. Πρώιμη έλλειψη αναστολών {ένα από τα ακόλουθα}: Κοινωνικά ακατάλληλη συμπεριφορά Έλλειψη τρόπων ή ευπρέπειας Παρορμητικές, απερίσκεπτες ή απρόσεκτες πράξεις D. Πρώιμη επίμονη, στερεότυπη ή καταναγκαστική/τυπολατρική συμπεριφορά {ένα από τα ακόλουθα}: Απλές επαναλαμβανόμενες κινήσεις Σύνθετες, καταναγκαστικές ή τυπολατρικές συμπεριφορές Στερεοτυπία στον λόγο B. Πρώιμη απάθεια ή αδράνεια {ένα από τα ακόλουθα: Απάθεια Αδράνεια C.Πρώιμη απώλεια της εναισθησίας - ένα από: Μειωμένη ανταπόκριση στις ανάγκες και τα συναισθήματα των άλλων ανθρώπων Μειωμένο κοινωνικό ενδιαφέρον, συσχέτιση με αλλήλους ή προσωπική θέρμη E. Μεταβολές στη διατροφή {ένα από τα ακόλουθα}: ιαφοροποιημένες προτιμήσεις στο φαγητό Καταχρήσεις σε φαγητό, αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ (επεισόδια μέθης) ή τσιγάρων ια του στόματος εξερεύνηση ή κατανάλωση μη βρώσιμων αντικειμένων F.Νευροψυχολογικά: έλειμμα εκτελεστικής λειτουργικότητας - λιγότερη βαρύτητα στην έκπτωση μνήμης και των οπτικοχωρικών λειτουργιών {όλα}: Ελλείμματα στα εκτελεστικά καθήκοντα Σχετική διατήρηση της επεισοδιακής μνήμης Σχετική διατήρηση των οπτικοχωρικών ικανοτήτων ΙΙΙ. Πιθανή σπμτκα Όλα από τα ακόλουθα συμπτώματα πρέπει να είναι ισχύουν: Α. Ισχύουν τα κριτήρια για δυνατή σπμτκα Β. Σημαντική λειτουργική έκπτωση (από αναφορά των φροντιστών ή από αποδεδειγμένα αποτελέσματα C. Νευροαπεικόνιση συμβατή με σπμτκα {ένα από τα ακόλουθα}: Μετωπιαία και/ή πρόσθια κροταφική ατροφία στην MRI ή CT Μετωπιαία και/ή πρόσθια κροταφική του CDRScale ή τουfaq) μειωμένη διάχυση ή υπομεταβολισμός στοpet ήspect IV. Οριστική σπμτκα Α και, είτε Β είτε το C A. Ισχύουν τα κριτήρια για δυνατή ή πιθανή σπμτκα B. Ιστοπαθολογικά στοιχεία σπμτκα παθολογοανατομικά C. Παρουσία μιας γνωστής παθογενετικής μετάλλαξης V. Κριτήρια Αποκλεισμού για τη σπμτκα Α. Το πρότυπο των ελλειμμάτων ερμηνεύεται καλύτερα από άλλες μη εκφυλιστικές νευρολογικές ή παθολογικές διαταραχές Β. ιαταραχή συμπεριφοράς που ερμηνεύεται καλύτερα από μια ψυχιατρική διάγνωση C. Βιοδείκτες ισχυρά ενδεικτικοί της νόσου Alzheimer ή άλλης νευροεκφυλιστικής εξεργασίας

29 Μετωποκροταφική Άνοια - Διαγνωστικά Κριτήρια (2) ιαγνωστικά κριτηρία της σπμτκα σύμφωνα με τους Neary D, Snowden JS, Gustafson J, et al (998) Κεντρικά ιαγνωστικά Χαρακτηριστικά : Ύπουλη έναρξη και βαθμιαία πρόοδος Πρώιμη μείωση στην κοινωνική διαπροσωπική συμπεριφορά Πρώιμη διαταραχή στη ρύθμιση της προσωπικής συμπεριφοράς Πρώιμη συναισθηματική άμβλυνση Πρώιμη απώλεια της οξυδέρκειας Υποστηρικτικά Συμπεριφορικά ιαγνωστικά Χαρακτηριστικά : Μείωση στην προσωπική υγιεινή και καλλωπισμό Νοητική ακαμψία και δυσκαμψία Αφηρημάδα και ανυπομονησία Υπερφαγία και διαιτητικές μεταβολές Επίμονη και στερεοτυπική συμπεριφορά Συμπεριφορά αξιοποίησης Υποστηρικτικά Λεκτικά και Γλωσσικά ιαγνωστικά Χαρακτηριστικά : Οικονομική ή χωρίς αυθορμητισμό ή πιεσμένη ομιλία Επιμονή Στερεοτυπία στην ομιλία Αλαλία Ηχολαλία Υποστηρικτικά Φυσικά ιαγνωστικά Χαρακτηριστικά : Πρωτόγονα αντανακλαστικά Ακινησία, ακαμψία και τρόμος Ακράτεια Χαμηλή ή ασταθής πίεση αίματος ιερευνητικά Νευροψυχολογία : διαταραχή στα μετωπιαία τεστ σε απουσία σοβαρής αμνησίας, αφασίας ή διαταραχής αντίληψης Απεικόνιση εγκεφάλου (δομική και λειτουργική) :κυρίαρχη μετωπιαία ή πρόσθια κροταφική ανωμαλία Ηλεκτροεγκεφαλογράφημα : φυσιολογικό ή συμβατό (όλα τα κεντρικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι παρόντα / τα υποστηρικτικά χαρακτηριστικά είναι μόνο επιβεβαιωτικά)

30 Αγγειακή Άνοια ιαγνωστικά Κριτήρια

31 .Ο όρος Αγειακή Γνωστική ιαταραχή (ΑΓ ) (VascularCognitiveImpairment- VCI) χαρακτηρίζει όλες τις μορφές των γνωστικών ελλειμμάτων από την Αγγειακή Άνοια (ΑΑ) (VascularDementia- VaD) μέχρι την Ήπια Γνωστική ιαταραχή (ΗΓ ) (MildCognitiveImpairment- MCI) αγγειακής αιτιολογίας. 2. Αυτά τα κριτήρια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άτομα με ενεργή διάγνωση κατάχρησης/εξάρτησης από φάρμακα ή αλκοόλ. Τα άτομα πρέπει να είναι ελεύθερα κάθε τύπυ ουσίας για τουλάχιστον 3 μήνες. 3.Αυτά τα κριτήρια δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για άτομα με παραλήρημα. Άνοια.Η διάγνωση της άνοιας θα πρέπει να βασίζεται σε μια έκπτωση της γνωστικής λειτουργίας από ένα προηγούμενο επίπεδο και ένα έλλειμμα στην εκτελεστικότητα σε 2 γνωστικά πεδία τα οποία είναι αρκετά σοβαρά ώστε να επηρεάσουν τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής του ατόμου. 2. Η διάγνωση της άνοιας θα πρέπει να βασίζεται σε γνωστικές δοκιμασίες, και τουλάχιστον 4 γνωστικά πεδία θα πρέπει να εκτιμηθούν: εκτελεστικότητα/προσοχή, μνήμη, γλώσσα, και οπτικοχωρικές λειτουργίες. 3.Τα ελλείμματα στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής είναι ανεξάρτητα από τις δευτερογενείς κινητικές/αισθητικές συνέπειες ΑΕΕ. Πιθανή ΑΑ. Γνωστική διαταραχή και απεικονιστικά ευρήματα αγγειακής εγκεφαλικής νόσου και α. Σαφής χρονική συσχέτιση μεταξύ ενός αγγεικού επεισοδίου (π.χ. κλινικό ΑΕΕ) της έναρξης των γνωστικών ελλειμμάτων, ή β. Σαφής συσχέτιση με τη σοβαρότητα και το πρότυπο της γνωστικής διαταραχής και την παρουσία διάχυτης παθολογίας υποφλοιώδους αγγειακής εγκεφαλικής νόσου (π.χ. CADASIL). 2. εν υπάρχει ιστορικό σταδιακών προοδευτικών γνωστικών ελλειμμάτων πριν ή μετά από ΑΕΕ που υποδηλώνει την παρουσία εκφυλιστικής διαταραχής μη αγγειακής αιτιολογίας. υνατή ΑΑ Γνωστική διαταραχή και απεικονιστικά ευρήματα αγγειακής εγκεφαλικής νόσου αλλά. εν υπάρχει σαφής συσχέτιση (χρονική, σοβαρότητας, ή γνωστικού προτύπου) μεταξύ της αγγειακής νόσου (π.χ. σιωπηλά έμφρακτα, υποφλοιώδης νόσος των μικρών αγγείων) και της γνωστικής διαταραχής. 2. εν υπάρχει επαρκής πληροφόρηση για τη διάγνωση της ΑΑ (π.χ. κλινικά συμπτώματα που υποδηλώνουν την παρουσία αγγειακής νόσου, δεν είναι διαθέσιμες εξετάσεις CT/MRI). 3.Η σοβαρότητα της αφασίας αποκλείει την κατάλληλη γνωστική αξιολόγηση. Ωστόσο, ασθενείς με τεκμηριωμένα στοιχεία φυσιολογικής γνωστικής λειτουργίας (π.χ. ετήσια γνωστική εκτίμηση) πριν από το κλινικό επεισόδιο που προκάλεσε την αφασία ταξινομούνται σαν να έχουν probable ΑΑ. 4. Υπάρχουν στοιχεία άλλων νευροεκφυλιστικών νόσων ή καταστάσεων επιπρόσθετα στην αγγειακή εγκεφαλική νόσο που μπορεί να επηρεάζουν τη γνωστικότητα, όπως α. Ιστορικό άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών (π.χ. νόσο του Parkinson, προοδευτική υπερπυρηνική παράλυση, άνοια με σωμάτια Lewy)? β. Παρουσία βιολογικού υπόβαθρου νόσου του Alzheimer που επιβεβαιώνεται με βιοδείκτες (π.χ. PET, ΕΝΥ, αμυλοειδικά συνδετικά μόρια) ή γενετικές εξετάσεις (π.χ. μετάλλαξη Πρεσενιλίνης-)? ή γ Ιστορικό ενεργού καρκίνου ή ψυχιατρικών ή μεταβολικών διαταραχών που μπορεί να επηρεάζουν τη γνωστική λειτουργία

32 Είσοδοι ΤΝ ιαγνωστικοί Παράγοντες Μνημονικές διαταραχές, οι οποίες επιβεβαιώνονται και από το φροντιστή 2 Κατά βάση φυσιολογική συνολική γνωστική κατάσταση Παράμετροι αξιολόγησης- Ορισμός Πεδίων ημιουργία Εισόδων ΤΝ - Κωδικοποίηση Κατά μεγάλο μέρος φυσιολογικές δραστηριότητες της καθημερινής ζωής δε φαίνεται επίδραση των αναφερόμενων διαταραχών στην καθημερινή λειτουργικότητα ιαπιστώνεται κλινικά σημαντική διαταραχή μνήμης (διαταραχή απόκτησης-συγκράτησης νέας πληροφορίας) ιαπιστώνεται κλινικά σημαντική διαταραχή στις επιτελικές λειτουργίες (διαταραχές κρίσης λήψης αποφάσεων) 6 ιαπιστώνεται κλινικά σημαντική διαταραχή στις οπτικοχωρικές ικανότητες 7 ιαπιστώνεται κλινικά σημαντική διαταραχή στην εκφορά και κατανόηση του λόγου 8 ιαπιστώνεται κλινικά μεταβολή της προσωπικότητας συμπεριφοράς 9 Προοδευτική εγκατάσταση των διαταραχών Σαφής έκπτωση Έναρξη με διαταραχή στην πρόσφατη μνήμη 2 Έναρξη με διαταραχή στις οπτικοχωρικές ικανότητες 3 Έναρξη με διαταραχή στο λόγο 4 Έναρξη με διαταραχή στις επιτελικές λειτουργίες 5 Πρόωρη επιδείνωση στην κοινωνική διαπροσωπική επικοινωνία Κωδικοποίηση - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α)

33 Είσοδοι ΤΝ Παράμετροι αξιολόγησης- Ορισμός Πεδίων ημιουργία Εισόδων ΤΝ - Κωδικοποίηση (συνέχεια) ιαγνωστικοί Παράγοντες 6 Πρόωρη διαταραχή στους κανόνες της προσωπικής επαφής 7 Πρόωρη άμβλυνση συναισθήματος 8 Πρόωρη απώλεια ευαισθησίας 9 2 ιαταραχές συμπεριφοράς: έκπτωση στην προσωπική υγιεινή και ένδυση, ακαμψία και ανελαστικότητα στη σκέψη, διάσπαση προσοχής και ασυνέχεια, διατροφικές αλλαγές, στερεοτυπική συμπεριφορά, χρηστική συμπεριφορά ιαταραχές στο λόγο-γλώσσα: μεταβολή στην παραγωγή λόγου, απουσία αυθόρμητου και πλούσιου λόγου, συμπίεση λόγου, στερεοτυπία στον λόγο, ηχολαλία, εμμονές, αλαλία 2 Ενδείξεις εγκεφαλικής-αγγειακής νόσου με εστιακά ευρήματα στη νευρολογική εξέταση Συσχέτιση ανάμεσα στην άνοια και στην εγκεφαλική-αγγειακή νόσο ή οποία εκδηλώνεται με ένα ή με περισσότερα από τα παρακάτω: a. έναρξη άνοιας είτε αιφνίδια, είτε σε διάστημα 3 μηνών από ένα κλινικό εγκεφαλικό επεισόδιο, b. αιφνίδια επιδείνωση της γνωστικής λειτουργικότητας, c.κυμαινόμενη σταδιακή επιδείνωση των γνωστικών ελλειμμάτων. Ενδείξεις εγκεφαλικής-αγγειακής νόσου με απεικόνιση εγκεφάλου, η οποία δείχνει πολλαπλά μεγάλα αγγειακά έμφρακτα ή ένα αγγειακό σε στρατηγικό σημείο όπως στα βασικά γάγγλια, ή εκτεταμένη λευκοεγκεφαλοπάθεια ή ακόμη και συνδυασμό όλων των παραπάνω. Νευροψυχολογικές δοκιμασίες: ελλείμματα σε ανάκληση, επεισοδιακή μνήμη, βραχύχρονη μνήμη, εκτελεστική λειτουργικότητα, προσανατολισμό, συγκέντρωση, αφαιρετική σκέψη, κατονομασία Νευροψυχολογικές δοκιμασίες: ιαταραχή στη σημασιολογική μη λεκτική μνήμη, ιαταραχές συναισθήματος, Έλλειμμα στη μακρόχρονη μνήμη/ ανάκληση, ιαταραχή στην έκφραση/ ορισμοί 26 Μείωση ενδιαφερόντων για προσωπική υγιεινή/ καλλωπισμό, μείωση προσοχής 27 Υπερφαγία/ βουλιμία και διαιτητικές μεταβολές 28 Πρωτόγονα αντανακλαστικά 29 Ακράτεια 3 Απουσία κλινικών ή απεικονιστικών ενδείξεων συστηματικής ή άλλης νευρολογικής νόσου (δευτεροπαθής άνοια) Κωδικοποίηση - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α) - ( Α)

34 Πλήθος περιστατικών ανά τύπο άνοιας Αξιολόγηση πεδίων Βαρύτητα πεδίων στη διάγνωση Συνδέσεις πεδίων

35 Μορφές Άνοιας & Κωδικοποίηση Διάγνωση Κωδικοποίηση Ήπια γνωστική διαταραχή Άνοια τύπου Alzheimer 2 Μετωποκροταφική άνοια 3 Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια 4 Άνοια τύπου Alzheimer& Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Μετωποκροταφική άνοια & Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια 5 6

36 Μορφές άνοιας και συνιστώμενη φαρμακευτική αγωγή Κατά την κατασκευή του αλγορίθμου χρησιμοποιήθηκαν οι ενδείξεις φαρμακευτικής παρέμβασης σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες σε κάθε τύπο άνοιας που μελετήθηκε

37 Ήπια Γνωστική ιαταραχή Οι νοητικές ασκήσεις και οι φυσικές δραστηριότητες ως μέρος ενός γενικότερου υγιεινού τρόπου διαβίωσης Η θεραπεία των αγγειακών παραγόντων κινδύνου: αντιμετώπιση της υπέρτασης, με αναστολείς διαύλων ασβεστίου ή με αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης αντιαιμοπεταλιακή θεραπεία, χωρίς επαρκή στοιχεία για τη χρήση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος ΕΝ έχει ένδειξη η χορήγηση των αναστολέων ακετυλοχολινεστεράσης ή της μεμαντίνης (φάρμακα με ένδειξη για τη νόσο Alzheimer)

38 Νόσος Alzheimer Εγκεκριμένες ουσίες βάσει των γνωστών νευροχημικών διαταραχών: i. Αναστολείς χολινεστεράσης : ii. δονεπεζίλη, γκαλανταμίνη και ριβαστιγμίνη Μεμαντίνη (ανταγωνιστής υποδοχέων NMDA)

39 Φαρμακοδυναμική και Φαρμακοκινητική των παραγόντων στη Νόσο Alzheimer Δονεπεζίλη Γαλανταμίνη Ριβαστιγμίνη (από του στόματος) Ριβαστιγμίνη (διαδερμικός) Μεμαντίνη Μηχανισμός δράσης Αναστολέας Χολινεστεράσης Αναστολέας Χολινεστεράσης Αναστολέας Χολινεστεράσης Αναστολέας Χολινεστεράσης Ανταγωνιστής NMDA υποδοχέων Δόση (οδός χορήγησης, αρχική/μέγιστη) από του στόματος, 5 mg ημερησίως / mg ημερησίως από του στόματος, 4 mg δις ημερησίως /2 mgδις ημερησίως από του στόματος,,5 mg δις ημερησίως /6 mgδις ημερησίως διαδερμικώς, 4,6 mg ανά 24 ώρες /9,5 mg ανά 24 ώρες από του στόματος, 5 mg ημερησίως / mg δις ημερησίως Όχι (η απορρόφηση επηρεάζεται από τον τρόπο Απορρόφηση επηρεαζόμενη από την τροφή Όχι Ναι Ναι εφαρμογής του έμπλαστρου με τη μέγιστη έκθεση όταν εφαρμόζεται στο στήθος, στο άνω Όχι τμήμα της ράχης, ή στο άνω τμήμα του χεριού) Ώρες για τη μέγιστη συγκέντρωση στον ορό Χρόνος ημίσειας ζωής στον ορό (ώρες) 3-5,5-, (μετά τη μετακίνηση του έμπλαστρου) 6-8 Kelly BJ, Petersen RC, Alzheimer s Disease and Mild Cognitive Impairment, Neurol Clin, 27

40 Νόσος Alzheimer ιαταραχές Συμπεριφοράς Χρήση νευροληπτικών Η κατάθλιψη αντιμετωπίζεται τόσο με τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά (TCAs) όσο και με εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) Εξαιτίας των αντιχολινεργικών παρενεργειών στο προφίλ των TCAs, τα SSRIs αποτελούν την επιλογή πρώτης γραμμής Οι διαταραχές του ύπνου μπορεί να απαντήσουν σε ειδικές αντικαταθλιπτικές φαρμακευτικές αγωγές όπως η μιρταζαπίνη (Morris, Weintraub, Chui, & al, 26) Τα νευροψυχιατρικά συμπτώματα μπορεί να απαντούν στην έναρξη της αναστολής της χολινεστεράσης, στη μεμαντίνη ή στο συνδυασμό τους Ψυχιατρική παρέμβαση Ερωτηματικό χρήση νευροληπτικών (χαμηλότερη δυνατή δόση μικρότερος χρόνος)

41 Μετωποκροταφική Άνοια Συμπτωματική αντιμετώπιση Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης μπορεί να μειώσουν την έλλειψη αναστολών, την υπερφαγία και τις στερεοτυπικές συμπεριφορές. Χαμηλές δόσης τραζοδόνης ή άτυπων αντιψυχωτικών μπορούν να βοηθήσουν στον εκνευρισμό. Οι αναστολείς χολινεστεράσης δεν συνιστώνται επειδή μπορεί να προκαλέσουν εκνευρισμό. Η μεμαντίνη είναι υπό έρευνα για χρήση στη ΜΤΚΑ Συνιστώνται μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις, όπως υποστηρικτικές ομάδες για φροντιστές και παρεμβάσεις στη συμπεριφορά.

42 Αγγειακή Άνοια - Μορφές Άνοια σχετιζόμενη με Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ) Υποφλοιώδης αγγειακή άνοια (νόσος μικρών αγγείων ή νόσος του Binswanger) Σιωπηλά έμφρακτα λευκοεγκεφαλοπάθεια (CADASIL) Μικτή άνοια (Αγγειακή άνοια και ΝΑ) (alzheimers's society)

43 Αγγειακή Άνοια Φαρμακευτική αγωγή ανάλογα με τον τύπο του ΑΕΕ : Αντιαιμοπεταλιακά Aντιπηκτικά ( εξαίρεση σε περίπτωση αιμορραγίας) Ρύθμιση παραγόντων κινδύνου όπως Υψηλή αρτηριακή πίεση (αντιυπερτασικά) Υψηλή χοληστερόλη (στατίνες) ιαβήτης Καρδιακά προβλήματα Το National Institute for Health and Clinical Excellence έχει θέσει κατευθυντήριες οδηγίες για τη φαρμακοθεραπεία της ΝΑ (αναστολείς χολινεστεράσης και μεμαντίνη), όμως δε συνιστά αυτά τα φάρμακα για τη θεραπεία της αγγειακής άνοιας, τα οποία ωστόσο μπορούν να συνταγογραφηθούν για τη μικτή άνοια, ιδιαίτερα όταν η ΝΑ προεξάρχει. (www.alzheimer s)

44 Αγγειακή Άνοια Αλγόριθμος Αντιμετώπισης ιαπίστωση Βαθμού Αγγειακής Νόσου Γνωστό ΑΕΕ με Παρακολούθηση και ιερεύνηση Πρωτοδιαγνωζόμενη Αγγειακή Εγκεφαλική Νόσος Πλήρης ιερεύνηση Νόσος Μεγάλων Αγγείων Νόσος Μικρών Αγγείων Έλεγχος Καρδιοεμβολικού Παράγοντα Αντιαιμοπεταλιακή Αγωγή + Ρύθμιση Παραγόντων Κινδύνου +? Επεμβ. Αντιμετώπιση Αντιπηκτική Αγωγή + Ρύθμιση Παραγόντων Κινδύνου Συστηματική Νόσος Θεραπεία κατά Περίπτωση? Αγωγή για Άνοια

45 Προτεινόμενη Αρχιτεκτονική ΤΝ ιάνυσμα Εισόδουx 6x W Κρυφό Επίπεδο + W2 Επίπεδο Εξόδου + a b 6 5 b2

46 Αποτελέσματα

47 Από τα περιστατικά αποκλείσθηκαν λόγω ασαφούς τελικής κλινικής διάγνωσης. Από τα υπόλοιπα 9 περιστατικά του συνόλου δεδομένων, διακρίθηκαν ένα σύνολο αποτελούμενο από 5 περιστατικά για τη φάση εκπαίδευσης του MLP και την κατασκευή του PNN, κι ένα άλλο από 4 περιστατικά για την προσομοίωση και τον έλεγχο των MLP και PNN. Στη συνέχεια, τα δυο σύνολα τροποποιήθηκαν ώστε να αποτελούνται από 65 και 25 περιστατικά, αντίστοιχα

48 Πειραματικά αποτελέσματα (σε ποσοστά) των PNNs (PNN)για 5 περιστατικά στο σύνολο εκπαίδευσης και 4 περιστατικά στο σύνολο ελέγχου ΑΑ PNN Spread of radbas Σύνολο Ελέγχου Ποσοστό Επιτυχούς Πρόγνωσης Σύνολο Εκπαίδευσης Σύνολο Δεδομένων

49 Πειραματικά αποτελέσματα (σε ποσοστά) των PNNs (PNN2)για 65 περιστατικά στο σύνολο εκπαίδευσης και 25 περιστατικά στο σύνολο ελέγχου. ΑΑ PNN2 Spread of radbas Ποσοστό Επιτυχούς Πρόγνωσης Σύνολο Ελέγχου Σύνολο Εκπαίδε υσης Σύνολο Δεδομέν ων

50 Τα νευρωνικά δίκτυα με την καλύτερη απόδοση για την εκτίμηση της μορφής της άνοιας Νευρωνικά Δίκτυα Περιστατικά Εκπαίδευσης Περιστατικά Προσομοίωσης Επίπεδο Εισόδου Νευρώνες Συνάρτηση Μεταφοράς Κρυφό Επίπεδο Νευρώνες Συνάρτηση Μεταφοράς Επίπεδο Εξόδου Νευρώνες MLP Hyperbolic tangent sigmoid (tansig) 2 Linear (purelin) PNN Radial basis function (RBF) (spread = 9.5) 5 Competitive (compet) 6 MLP Hyperbolic tangent sigmoid (tansig) 4 Linear (purelin) PNN Radial basis function (RBF) (spread = 8.2) 65 Competitive (compet) 6

51 Αποδόσεις των νευρωνικών δικτύων με την καλύτερη απόδοση για την εκτίμηση της μορφής της άνοιας Νευρωνικά ίκτυα Σύνολο Ελέγχου Σύνολο Εκπαίδευσης Σύνολο εδομένων MLP PNN MLP PNN

52 Πλήθος περιστατικών ανά τύπο άνοιας ιάγνωση Κωδικοποίηση Πλήθος Περιστατικών Ήπια γνωστική διαταραχή 7 Άνοια τύπου Alzheimer 2 26 Μετωποκροταφική άνοια 3 Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Άνοια τύπου Alzheimer& Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Μετωποκροταφική άνοια & Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια

53 Φαρμακευτική Αγωγή και ιάγνωση ιάγνωση Κωδ. Φαρμακευτική Αγωγή Ήπια γνωστική διαταραχή Άνοια τύπου Alzheimer 2 Χωρίς ένδειξη χορήγησης φαρμακευτικού σκευάσματος Χορήγηση αναστολέων ακετυλ-χολινεστεράσης ή μεμαντίνης Μετωποκροταφική άνοια 3 Χωρίς ένδειξη χορήγησης αναστολέων ακετυλ-χολινεστεράσης ή μεμαντίνης- συζήτηση για χορήγηση SSRIs Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Άνοια τύπου Alzheimer& Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Μετωποκροταφική άνοια & Αγγειακή εγκεφαλική νόσος αγγειακή άνοια Χωρίς ένδειξη χορήγησης αναστολέων ακετυλ-χολινεστεράσης ή μεμαντίνης-χορήγηση αντιαιμοπεταλιακών ή αντιπηκτικών παραγόντων ανάλογα της αιτίας για την αγγειακή εγκεφαλική νόσο (εξαίρεση σε περίπτωση αιμορραγίας) Ενδειξη χορήγησης αναστολέων ακετυλ-χολινεστεράσης ή μεμαντίνης-χορήγηση αντιαιμοπεταλιακών ή αντιπηκτικών παραγόντων ανάλογα της αιτίας για την αγγειακή εγκεφαλική νόσο (εξαίρεση σε περίπτωση αιμορραγίας) Χωρίς ένδειξη χορήγησης αναστολέων ακετυλ-χολινεστεράσης ή μεμαντίνης- συζήτηση για χορήγηση SSRIs- χορήγηση αντιαιμοπεταλιακών ή αντιπηκτικών παραγόντων ανάλογα της αιτίας για την αγγειακή εγκεφαλική νόσο (εξαίρεση σε περίπτωση αιμορραγίας)

54 Συζήτηση-Συμπεράσματα Η μελέτη αυτή αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη στην ταξινόμηση της άνοιας καθώς και στην επιλογή της φαρμακευτικής αγωγής Υλοποίηση νευρωνικών δικτύων με δυο αρχιτεκτονικές σε συνδυασμό με διαφορετικό αριθμό νευρώνων για τον προσδιορισμό της φαρμακευτικής αγωγής βάσει του τύπου άνοιας. Ο υπολογιστικός αλγόριθμος που δημιουργήθηκε αξιολογήθηκε ως προς την ταύτιση της κλινικής διάγνωσης σε υποσύνολο περιστατικών της μελέτης.

55 Συζήτηση-Συμπεράσματα Η εφαρμογή των αλγορίθμων είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πλήθους νευρωνικών δικτύων με διαφορετικές αποδόσεις αναφορικά με την ικανότητά τους να διακρίνουν τις μορφές άνοιας καθώς και τη συνιστώμενη φαρμακευτική αγωγή. Η τεχνική υλοποίησης του MLP που αναπτύχθηκε στα πλαίσια της παρούσας εργασίας εξασφαλίζει την εύρεση του βέλτιστου αρχιτεκτονικά νευρωνικού δικτύου. Η κατασκευή του PNN απαιτεί την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων που προέκυψαν, ώστε να επιλεγεί το καταλληλότερο πιθανοκρατικό νευρωνικό δίκτυο.

56 Συζήτηση-Συμπεράσματα Με βάση τα αποτελέσματα όπως παρουσιάσθηκαν παραπάνω επιτεύχθηκε μία κωδικοποιημένη ταξινόμηση των τύπων της άνοιας (πίνακα) και των επιλογών φαρμακευτικής παρέμβασης, σύμφωνη με τα νεότερα δεδομένα και τις υπάρχουσες κατευθυντήριες οδηγίες

57 Συζήτηση-Συμπεράσματα Το πλεονέκτημα αυτού του Ευφυούς Αλγόριθμου έναντι άλλων πληροφοριακών συστημάτων είναι η επίκτητη γνώση του. Αυτή η γνώση λαμβάνεται από την ενσωματωμένη αρχιτεκτονική νευρωνικού δικτύου, σε συνδυασμό με τα αποθηκευμένα δεδομένα της προϋπάρχουσας βάσης δεδομένων. Παρά την αξιολόγηση του μοντέλου σε υποσύνολο της ομάδας μελέτης επόμενο στάδιο θα αποτελέσει η «τυφλή» εφαρμογή του σε προοπτική συλλογή νέων κλινικών περιστατικών με στόχο την αξιολόγηση της δυνατότητας αξιόπιστης εφαρμογής στην κλινική πράξη.

58 Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης Πανεπιστημιακή Νευρολογική Κλινική Εκτίμηση Άνοιας

59

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜIV ΜΗΛΙΩΝΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΙΙΙ ΓΑΤΣΙΑ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΙΙ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Παγκόσμια Ημέρα Alzheimer Η Παγκόσμια Ημέρα Αlzheimer γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Σεπτεμβρίου. Σκοπόs: ευαισθητοποίηση της

Διαβάστε περισσότερα

Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas

Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas Λιάπη Δέσποινα, Ψυχολόγος Dr Κουντή Φωτεινή, Νευροψυχολόγος Λυσίτσας Κωνσταντίνος, Νευρολόγος Alzheimer Hellas Άντρας 53 ετών Εκπαίδευση: 12 χρόνια Αστυνομικός Εναισθησία Περιθάλπουσα σύζυγος Παιδιά: 2

Διαβάστε περισσότερα

Η Φαρμακευτική θεραπεία των ανοιών

Η Φαρμακευτική θεραπεία των ανοιών Η Φαρμακευτική θεραπεία των ανοιών 1 Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Τμήμα Νοητικών και Εξωπυραμιδικών Διαταραχών 1 η Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer

Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την Άνοια νόσο Alzheimer Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών

Διαβάστε περισσότερα

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση

H νόσος Αλτσχάιμερ. Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση H νόσος Αλτσχάιμερ Για να τη θεραπεύσουμε, δεν υπάρχει φάρμακο. Μόνο πολλή αγάπη... Κοινωνική Οργάνωση Τι είναι η νόσος του Αλτσχάιμερ; Η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι μια εκφυλιστική νόσος, η οποία αργά

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA Γνωστικές λειτουργίες Γνωστική λειτουργία (cognition) είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δρα μέσα σε αυτόν. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14

διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 διοτι ολος ο νομος εις εναν λογο συμπληρουται εις τον θελεις αγαπα τον πλησιον σου ως σεαυτον Γαλάτας, κεφ. Ε, εδ. 14 το όραμα φιλοδοξούμε σε ένα κόσμο που η ανθρωπότητα πλήγεται καθημερινά από ασθένειες,

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών

9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer και Συγγενών Διαταραχών Στρογγυλό Τραπέζι Σωματική άσκηση και Άνοια. Από τη Γενική Ιατρική και την κοινότητα στο νοσοκομείο και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες: Παρέμβαση στην Ελλάδα του σήμερα 9 o Πανελλήνιο Συνέδριο Νόσου A lzheimer

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ Φίλιππος Γουρζής

ΨΥΧΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ Φίλιππος Γουρζής ΨΥΧΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ Φίλιππος Γουρζής Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ Κλάδος της ψυχιατρικής που ασχολείται με την προαγωγή της ψυχικής υγείας των ηλικιωμένων την πρόληψη τη διάγνωση των ψυχικών διαταραχών

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Νευροψυχολογικές Κλίμακες

Νευροψυχολογικές Κλίμακες Νευροψυχολογικές Κλίμακες Πόπτση Ελένη, Ψυχολόγος ΑΠΘ 9 t h P a n h e l l e n i c C o n f e r e n c e o n A l z h e i m e r ' s D i s e a s e a n d 1 s t M e d i t e r r a n e a n o n N e u r o d e g e

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΤΙΩΤΙΚΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ (Ι.Ρ.Τ.) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ε. Σαββίδου¹, Ε. Σπηλιώτη ¹, Ε. Κάττουλας², Λ. Μαντωνάκης ², Ε. Ανυφαντή ², Ν. Σμυρνής ¹ ² 1. Ερευνητικό Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Αγγειακή άνοια Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Τι είναι αγγειακή άνοια; Η αγγειακή άνοια θεωρείται η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή γνωστική απώλεια λόγω: αγγειακής εγκεφαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια

Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια ΗΠΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA 4 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΗΠΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ Ιουλία Γ. Αλεξίου Λογοθεραπεύτρια ioulalex27@yahoo.gr «ΤΩΡΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΞΕΧΝΑΩ ΠΟΛΥ» Είναι μια φράση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: «Η φαρμακευτική θεραπεία στις άνοιες»

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: «Η φαρμακευτική θεραπεία στις άνοιες» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1 ΚΛΑΔΟΣ ΝΟΗΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ-ΑΝΟΙΑΣ Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: «Η φαρμακευτική θεραπεία στις άνοιες» Εισαγωγή Ως άνοια θεωρείται η παθολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής

Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Εισαγωγή στην Ψυχιατρική Φίλιππος Γουρζής Απαρτιωμένη Διδασκαλία Εισαγωγή στην Ψυχιατρική 21 ος αιώνας μεγάλη πρόοδος των συναφών επιστημών: Νευροεπιστήμες, Ψυχολογία, Κοινωνιολογία Προηγήθηκε περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού. Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή. Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος

Παρουσίαση Περιστατικού. Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή. Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος Παρουσίαση Περιστατικού Αυτοκτονικός Ιδεασμός και Κατάθλιψη στην Ήπια Νοητική Διαταραχή Διαμαντίδου Αλεξάνδρα, Ψυχολόγος Δημογραφικά Στοιχεία Ηλικία:65 ετών Εκπαίδευση: 6 έτη Επάγγελμα: Μοντελίστ Τόπος

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997):

Ορισμός. Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997): Ορισμός Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το ICD-10 (1997): «Η άνοια είναι ένα σύνδρομο που οφείλεται σε εγκεφαλική νόσο συνήθως εξελικτική ή χρόνια, στο οποίο διαπιστώνεται διαταραχή πολλών ανώτερων φλοιωδών

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΘΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ALZHEIMER Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Μαρία Σκώκου Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ DSM-IV: Ντελίριο, άνοια, αμνησιακές και άλλες γνωστικές και ψυχικές διαταραχές που οφείλονται σε σωματική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4

ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4 ΝΕΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ EFA-4 Σοφία Γ. Ερκοτίδου MSc Λογοθεραπεύτρια s.erkotidou@hotmail.com ΛΟΓΟΣ Ο λόγος είναι το κύριο χαρακτηριστικό και η δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Διπλωματική Εργασία Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» Ιούλιος 2015 Ορισμοί Σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Ανοϊκά σύνδρομα. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος

Ανοϊκά σύνδρομα. ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος Ανοϊκά σύνδρομα ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γαστρεντερολόγος - Ηπατολόγος Απώλεια μνήμης Συμπτώματα Διαταραχές λόγου Δυσπραξία Εξωπυραμιδική συνδρομή Κατάθλιψη Ψευδαισθήσεις Ταραχή Κινητική ανησυχία Βίαιη

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία. Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Πορεία, Πρόγνωση και Θεραπεία Φίλιππος Γουρζής Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών Πορεία, Πρόγνωση Η πορεία είναι κρίσιμος παράγοντας για την εκτίμηση των κοινωνικών συνεπειών, του κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Focus Group. Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012. Παρασκευή Σακκά

Focus Group. Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012. Παρασκευή Σακκά Επιστημονικό Συμπόσιο ALCOVE Αθήνα 12 & 13 Οκτωβρίου 2012 Focus Group Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος της Εταιρεία Νόσου Alzheimer & Συναφών Διαταραχών Αθηνών Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Μετωποκροταφική Άνοια Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Δομή της παρουσίασης: Α. Pick, Νόσος Pick, Σωμάτια Pick Το πρόβλημα της ταξινόμησης: - μετωποκροταφική άνοια - γνωσιακή σημασιολογική άνοια - προϊούσα

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Χρουµπ- Παπαβάιου Α., Πλακιάς Σ., Δεληγιάννης Γ., Τσατίρης Κ., Μπράχος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου

ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου 1 ΑΝΟΙΕΣ Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου ΑΝΟΙΑ: Γενικά στοιχεία - Ορισμοί Ως άνοια (α + νούς) θεωρείται η παθολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από επίκτητη και σοβαρή έκπτωση των νοητικών λειτουργιών που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα. "Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα" (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων

Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα. Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα (Διαφάνειες), Α. Λύκας, Παν. Ιωαννίνων Εισαγωγή στα Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence) Ανάπτυξη μεθόδων και τεχνολογιών για την επίλυση προβλημάτων στα οποία ο άνθρωπος υπερέχει (?) του υπολογιστή Συλλογισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Κλασικοί παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακής νόσου Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες κινδύνου (άγχος, κατάθλιψη, κοινωνική τάξη, συμπεριφορά τύπου Α). Ψυχιατρικές διαταραχές Ψυχοκοινωνικά προβλήματα (ψυχολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο Τεύχος 6 ο - Άρθρο 3 ο ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΑ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER 11 Ιουνίου, 2010 Ομάδα εργασίας άνοιας νόσου Alzheimer Μετάφραση-επεξεργασία: Τσίντου Μαγδαληνή* Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. *Editor

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ελλήνων Εμπειρογνωμόνων για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση των Ανοιών. Αντώνιος Πολίτης, Αντώνιος Μούγιας, Ευερίνα Κατιρτζόγλου

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ελλήνων Εμπειρογνωμόνων για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση των Ανοιών. Αντώνιος Πολίτης, Αντώνιος Μούγιας, Ευερίνα Κατιρτζόγλου Κατευθυντήριες Οδηγίες Ελλήνων Εμπειρογνωμόνων για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση των Ανοιών Αντώνιος Πολίτης, Αντώνιος Μούγιας, Ευερίνα Κατιρτζόγλου Πρόγραμμα ΨΥΧΟΔΙΑΒΑΣΗ Ανάπτυξη Κατευθυντήριων Οδηγιών

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές για την άνοια

Βασικές αρχές για την άνοια Εγχειρίδιο για Επαγγελματίες Υγείας: Βασικές αρχές για την άνοια Το παρόν εγχειρίδιο αποτελεί υλικό του προγράμματος «Ανάπτυξη δικτύου συμβουλευτικών σταθμών για την προώθηση δράσεων πρόληψης και παρέμβασης

Διαβάστε περισσότερα

Η Νόσος Alzheimer σήμερα!

Η Νόσος Alzheimer σήμερα! Η Νόσος Alzheimer σήμερα! Δρ Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων Εγκεφάλου - Ιατρείου Μνήμης

Διαβάστε περισσότερα

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ευρετήριο Ομιλητών Αβραμίδης Θ. Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός Αρτέμης Ν. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βαδικόλιας Κ. Νευρολόγος, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA

2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA 2 ο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Άνοιας «Εκπαιδευτικά εργαστήρια για την Άνοια: πρακτικές απαντήσεις σε προβλήματα» Ξενοδοχείο CROWNE PLAZA ΤΕΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 2013 17:00-17:15 Προσέλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα

Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα Νόσος Alzheimer: Η πρόκληση του 21 ου αιώνα ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΚΚΑ Νευρολόγος Ψυχίατρος Διευθύντρια Τμήματος Νευροεκφυλιστικών Παθήσεων Εγκεφάλου - Ιατρείου Μνήμης Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση;

Υπέρταση. Τι Είναι η Υπέρταση; Από Τι Προκαλείται η Υπέρταση; Ποιοι Είναι Οι Παράγοντες Κινδύνου Για Την Υπέρταση; Υπέρταση Τι Είναι η Υπέρταση; Η πίεση του αίματος είναι η δύναμη που ασκεί το αίμα στις αρτηρίες όταν μεταφέρεται από την καρδιά στην κυκλοφορία. Η σταθερά αυξημένη πίεση, άνω των φυσιολογικών ορίων, αποκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ Η Νόσος Alzheimerή γεροντική άνοια είναι µια χρόνια νευροεκφυλιστικήασθένεια του Κεντρικού Νευρικού Συστήµατος, που χαρακτηρίζεται στην ήπια µορφή της από σταδιακή απώλεια της µνήµης και περιορισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ

Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Διαταραχές Μνήμης, Νόησης και Συμπεριφοράς Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επ. Καθ. Νευρολογίας ΕΚΠΑ Δυσαρθρία ΟΜΙΛΙΑ Φλοιός Υποφλοιικοί σχηματισμοί (βασικά γάγγλια, νευρωνικά δίκτυα) Νεύρα, μύες Δυσαρθρία- βλάβες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ 12&13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2012 Πρόγραμμα ALCOVE: Η χρήση των ψυχοτρόπων στην Άνοια, ευρωπαϊκές απόψεις και οδηγίες, Focus Group για την Ελλάδα Το ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ αξιολογείται με 6 μόρια

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER σήμερα ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210 317160-3 Το παρόν τεύχος επιμελήθηκε η επιστημονική ομάδα της ΚΛΙΜΑΚΑ Σύνταξη Αρχειοθέτηση Αφρ. Στελούδη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η νοσος 1 Alzheimer σήμερα Αρχικά στάδια 2 της νόσου Οφέλη από την 3 έγκαιρη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 o ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΗΜΕΡΕΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ` 04-05 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 ΠΑΤΡΑ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ PATRA PALACE ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Δ ι ο ρ γ ά ν ω σ η : Ελληνική Εταιρία Ηλεκτροεγκεφαλογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Ελπίδα Φωτιάδου Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: Δέσμη οδηγιών διάγνωσης και θεραπείας μίας νόσου, με βάση τα πορίσματα και την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις σε Σχέση με την Οδήγηση σε Ηλικιωμένους με Νόσο Alzheimer

Παρατηρήσεις σε Σχέση με την Οδήγηση σε Ηλικιωμένους με Νόσο Alzheimer Παρατηρήσεις σε Σχέση με την Οδήγηση σε Ηλικιωμένους με Νόσο Alzheimer Ιωάννα Κατσούρη, Τμήμα Εργοθεραπείας, ΤΕΙ Αθήνας Λουκάς Αθανασιάδης, 1η Ψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ΑΠΘ Ευάγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Ιατρικής Ψυχιατρική Κλινική Διευθυντής: Καθηγητής Φ. Γουρζής ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ακ. Έτος 2014-2015 Πάτρα, 2014 Επιστημονικό Προσωπικό Ψυχιατρικής Κλινικής Διευθυντής: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον

Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Φαρμακευτική Θεραπεία Νόσου του Πάρκινσον Η νόσος του Πάρκινσον είναι μία συχνή εκφυλιστική νόσος του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος η οποία εκδηλώνεται με κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα. Μέχρι σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα.

Σύναψη µεταξύ της απόληξης του νευράξονα ενός νευρώνα και του δενδρίτη ενός άλλου νευρώνα. ΟΙ ΝΕΥΡΩΝΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΑΨΗΣ Άντα Μητσάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήµιο Πατρών Γνωρίζουµε ότι είµαστε ικανοί να εκτελούµε σύνθετες νοητικές διεργασίες εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Μνήμης. Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί. Ζαγανάς Ιωάννης. Ιανουάριος 2011

Μηχανισμοί Μνήμης. Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί. Ζαγανάς Ιωάννης. Ιανουάριος 2011 Μηχανισμοί Μνήμης Άνοιες: Κλινική Εικόνα και Μοριακοί Μηχανισμοί Ζαγανάς Ιωάννης Ιανουάριος 2011 «Oι χαρές, οι απολαύσεις, το γέλιο και η ευχαρίστηση, αλλά και οι λύπες, ο πόνος, η μελαγχολία και ο θρήνος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Είναι μια χρόνια προοδευτικά εξελισσόμενη εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που επηρεάζει κυρίως την κίνηση. Τι προκαλεί την νόσο; Τι προκαλεί την νόσο; Για να γίνει η έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Βλάχος Σ. Ιωάννης Λέκτορας 407/80, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Σ Χρηστέας» Στάδια Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας

Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας WECHLER INTELLIGENCE SCALE FOR CHILDREN III (WISC -III) Κλινική Νευροψυχολογία του Παιδιού Διδάσκων: Α.Β. Καραπέτσας Υποκλίμακες του WISC Λεκτικές υποκλίμακες Πληροφορίες Λεξιλόγιο Ομοιότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε.

Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Υπό την αιγίδα της Ε.Ψ.Ε. Μήνυμα Προέδρου Οργανωτικής Επιτροπής Αγαπητοί συνάδελφοι και συνεργάτες, Με ικανοποίηση αλλά και αίσθημα ευθύνης σας προσκαλώ στην παρακολούθηση της σειράς «Σεμιναρίων Νευρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer

Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Τι πρέπει να ξέρουμε για τη νόσο Alzheimer Γιώργος Ανωγειανάκις καθηγητής Φυσιολογίας, Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Μαρία Καραγιαννίδου, Ψυχολόγος, B.Sc. Middlesex Univ., M.Sc. Univ. of Sheffield Βασίλειος Παπαλιάγκας,

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας»

Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Κλινικό Φροντιστήριο «Εφαρμόζοντας τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την Αρτηριακή Υπέρταση στο Σχεδιασμό της Νοσηλευτικής Φροντίδας» Παρουσίαση Κλινικής Περίπτωσης : Χατζοπούλου Μ., Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc,

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Έτος: Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα. Ζακοπούλου Βικτωρία

Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Έτος: Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα. Ζακοπούλου Βικτωρία «Πολυπαραγοντική προσέγγιση αναπτυξιακών διαταραχών σε επίπεδο διάγνωσης: Μελέτη περιπτώσεων παιδιών ηλικίας 3-7 ετών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ASE)» Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα