ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; Ανατομία της κρίσης. Τι χρειάζεται να εξηγηθεί

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; Ανατομία της κρίσης. Τι χρειάζεται να εξηγηθεί"

Transcript

1 1 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; Ανατομία της κρίσης Τι χρειάζεται να εξηγηθεί Σε κάθε εποχή όλα τα καθοριστικής σημασίας γεγονότα αποτελούν απόρροια συγκυριών της συσχέτισης ασύνδετων υπό φυσιολογικές συνθήκες συμβάντων που βγάζουν με έντονους κλυδωνισμούς την ανθρωπότητα από τη συνήθη πορεία της και τη θέτουν σε νέα τροχιά. Αυτές οι απρόοπτες συγκυρίες δημιουργούν τους Μαύρους Κύκνους, όπως τους ονόμασε ο Nassim Taleb απρόβλεπτα γεγονότα με τεράστιο αντίκτυπο. Ο Taleb θεωρεί ότι ένας μικρός αριθμός Μαύρων Κύκνων «ερμηνεύουν σχεδόν τα πάντα στον κόσμο μας». 4 Η σημερινή οικονομική κρίση δεν είναι παρά ένας Μαύρος Κύκνος μια θύελλα που ξεπηδά μέσα από έναν σχεδόν ανέφελο ουρανό, εντελώς αιφνίδια και απρόβλεπτα, για να ξεσπάσει σε έναν κόσμο που σκέφτεται και ενεργεί βάσει της παραδοχής ότι ακραία συμβάντα αυτού του είδους ανήκουν πλέον στο παρελθόν και ότι μια νέα Μεγάλη Ύφεση αποκλείεται να συμβεί ξανά στο μέλλον. Πώς και γιατί οδηγηθήκαμε σε αυτή την κρίση; Όπως όλοι γνωρίζουμε, η κρίση ξεκίνησε από τον τραπεζικό τομέα, γι αυτό και οι πρώτες προσπάθειες ερμηνείας της εστιάστηκαν στην αναζήτηση των γενεσιουργών αιτίων αυτής της αποτυχίας του τραπεζικού συστήματος. Η πιο προσφιλής ερμηνεία απέδωσε την κρίση στην αποτυχία των

2 34 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ τραπεζών να «διαχειριστούν» τους νέους «κινδύνους» που εγκυμονούσε η «χρηματοπιστωτική καινοτομία». Η δήλωση του Alan Greenspan ότι αιτία της κρίσης ήταν η «υποτίμηση του κινδύνου σε παγκόσμιο επίπεδο» συνιστά την πιο περιεκτική έκφραση της αντίληψης αυτής. 5 Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ερμηνεία, η τραπεζική κρίση άρα και η παγκόσμια οικονομική κάμψη στην οποία έχει οδηγήσει προκλήθηκε από την τεχνική αποτυχία των μοντέλων διαχείρισης κινδύνου και ιδιαίτερα από την αδυναμία τους να διαχειριστούν τον κίνδυνο κατάρρευσης ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ιδιαίτερη προσοχή αποδόθηκε στο ρόλο που διαδραμάτισε η αγορά ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου (subprime mortgage market) ως πρωταρχική πηγή των λεγόμενων «τοξικών στοιχείων του ενεργητικού» (toxic assets) που έφτασαν να κυριαρχούν στους ισολογισμούς των τραπεζών. Οι πρώτες συνταγές για την αντιμετώπιση της οικονομικής κάμψης εστιάστηκαν στη «διάσωση» (bailing out) ή αναχρηματοδότηση των τραπεζών, ώστε να είναι και πάλι σε θέση να παρέχουν δάνεια. Τα πακέτα νομισματικής και χρηματοοικονομικής ώθησης («stimulus» packages) που θεσπίστηκαν στη συνέχεια αποσκοπούσαν στην αναζωογόνηση της φθίνουσας πραγματικής οικονομίας. Η αντιπαράθεση για τις βαθύτερες αιτίες της οικονομικής κατάρρευσης φαίνεται ότι θα συνεχίζεται επί χρόνια, μιας και ακόμη δεν υπάρχει γενικώς παραδεκτή άποψη ούτε καν για τις αιτίες της Μεγάλης Οικονομικής Κρίσης της δεκαετίας του Ουσιαστικά, η αντιπαράθεση αυτή εξαρτάται από την εικόνα ή το μοντέλο της οικονομίας που έχουν κατά νου οι αντίθετες πλευρές. Για όσους πιστεύουν ότι η οικονομία της αγοράς μπορεί να αυτορρυθμίζεται κατά βέλτιστο τρόπο, μια κατάρρευση ανάλογη με αυτή που βιώνουμε στην παρούσα φάση δεν μπορεί παρά να οφείλεται σε τραύματα που προκλήθηκαν από εξωτερικούς παράγοντες. Σε αυτό το πλαίσιο τοποθετείται η ερμηνεία που βασίζεται στην «υπεραφθονία χρήματος» (money glut). Το προβαλλόμενο επιχείρημα είναι ότι η χαλαρή δημοσιονομική και νομισματική πολιτική διευκόλυνε τους Αμερικανούς να υιοθετήσουν έναν τρόπο ζωής που υπερέβαινε τις οικονομικές τους δυνατότητες. Ειδικότερα, υποστηρίζεται ότι η πολιτική του εύκολου χρήματος (easy money) που άσκησε επί μακρόν το κρίσιμο διάστημα πριν από το

3 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / ο Alan Greenspan, πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ, συνετέλεσε στην ολοένα και μεγαλύτερη διόγκωση και τελικά στη ρήξη της φούσκας στον τραπεζικό τομέα. Στον αντίποδα, η θέση της «υπεραφθονίας αποταμιεύσεων» (saving glut), απορρέει από την κεϋνσιανή άποψη ότι οι οικονομικές κάμψεις λαμβάνουν χώρα όταν «ο ρυθμός αποταμίευσης υπερβαίνει το ρυθμό επένδυσης». Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη αντίληψη, η κρίση οφείλεται στο ότι η υπερβολική συσσώρευση αποταμιεύσεων στη Ανατολική Ασία δεν μπορούσε να αντισταθμιστεί σε ικανοποιητικό βαθμό από τις νέες επενδύσεις στις ΗΠΑ. Ενώ το πρώτο σενάριο εστιάζεται στην εσφαλμένη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής, το δεύτερο υπογραμμίζει την αδυναμία να παρασχεθεί η απαραίτητη «ώθηση προς επένδυση». Όπως θα δούμε στη συνέχεια, η αντιπαράθεση αυτή δεν αποτελεί παρά αναβίωση της διένεξης ανάμεσα στους συντηρητικούς και τους κεϋνσιανούς οικονομολόγους σχετικά με τα αίτια της Μεγάλης Κρίσης. Διαχωρίζει όσους υποστηρίζουν ότι η οικονομία της αγοράς είναι κυκλικά σταθερή, όταν δεν υπάρχουν διαταραχές στον νομισματικό τομέα, από εκείνους που υποστηρίζουν ότι αυτή είναι κυκλικά ασταθής όταν δεν υπάρχει κρατικά χρηματοδοτούμενη επένδυση. Ο τελευταίος αυτός ισχυρισμός αποτελεί τη βασική θέση της κεϋνσιανής επανάστασης, την οποία θα περιγράψουμε στο Κεφάλαιο 4. Η κρίση: συνοπτική περιγραφή Παρότι είναι αρκετά πολύπλοκο να παρακολουθήσει κανείς διεξοδικά πώς εκτυλίχθηκε η οικονομική κρίση που ξέσπασε το διάστημα , είναι αρκετά εύκολο να προβεί στη γενική σκιαγράφησή της. Αυτό που συνέβη ήταν ότι μια παγκόσμια ανεστραμμένη πυραμίδα οικιακού και τραπεζικού χρέους οικοδομήθηκε πάνω σε μια βάση περιουσιακών στοιχείων πολύ περιορισμένου εύρους τις τιμές των αμερικανικών ακινήτων. Όταν αυτές άρχισαν να πέφτουν, η φούσκα του χρέους άρχισε να ξεφουσκώνει, με αργό ρυθμό αρχικά και με φρενήρη ταχύτητα στο τέλος. Μεγάλο μέρος από τα τραπεζικά δάνεια είχαν δοθεί σε δανειολήπτες ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου («subprime» mortgage borrowers) σε δανειολήπτες δηλαδή με πενιχρές προοπτικές αποπληρωμής. Οι χρεωστικοί τίτλοι

4 36 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ που βασίζονταν σε χρέος αυτού του είδους άρχισαν να καταλαμβάνουν μέρος του ισολογισμού των τραπεζών σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν οι τιμές στην αγορά ακινήτων άρχισαν να πέφτουν, οι τράπεζες είδαν αίφνης την αξία των χρεογράφων αυτών να μειώνεται. Φοβούμενες ενδεχόμενη αδυναμία εξόφλησης οφειλών, και καθώς ήταν άγνωστο το ύψος των ζημιών που είχαν υποστεί, σταμάτησαν να δανείζουν η μια την άλλη, καθώς και τους πελάτες τους. Αυτό οδήγησε σε «πιστωτική συμπίεση» (credit crunch). Όλα εξελίχθηκαν με εκπληκτική ταχύτητα. Οι τιμές των χρηματιστηριακών εμπορευμάτων άρχισαν να πέφτουν από τον Ιούλιο του Η κατάρρευση της εμπιστοσύνης, που επιταχύνθηκε από τη χρεοκοπία της Lehman Brothers τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, οδήγησε σε κατακόρυφη πτώση τις χρηματιστηριακές αγορές. Όταν οι τράπεζες άρχισαν να χρεοκοπούν και τα χρηματιστήρια να καταγράφουν απώλειες, άρχισε η διολίσθηση της οικονομίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να επικρατήσουν παγκοσμίως γενικευμένες συνθήκες κρίσης που βάθυναν ακόμη περισσότερο σε όλη τη διάρκεια του Σε αντίθεση με τη Μεγάλη Οικονομική Κρίση της δεκαετίας του 1930, οι κυβερνήσεις φάνηκαν διατεθειμένες να θεσπίσουν πακέτα μέτρων για την ανάκαμψη της οικονομίας τα οποία εμπόδισαν την πτωτική πορεία της οικονομίας να λάβει ραγδαίες διαστάσεις οδηγώντας έτσι σε βαθιά οικονομική κρίση όπως συνέβη τη δεκαετία του Στην επόμενη ενότητα θα αναφερθούμε στα κυριότερα ορόσημα σε αυτή τη διαδρομή προς την καταστροφή. Η ρήξη της στεγαστικής φούσκας Οι τιμές των ακινήτων στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 124% από το 1997 ως το 2006, ενώ ο δείκτης Standard & Poor 500 μειώθηκε κατά 8%: η αγορά ακινήτων συμμετείχε στην οικονομική μεγέθυνση σε ποσοστό 50%. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν κατά 97% την ίδια περίοδο, ενώ ο FTSE 100 μειώθηκε κατά 10%. Από το 1994 ώς το 2005, το ποσοστό ιδιόκτητων κατοικιών αυξήθηκε από 64% σε 69%. Η μέση τιμή μιας αμερικανικής κατοικίας, που επί μεγάλο χρονικό διάστημα κυμαινόταν σε τριπλάσια περίπου επίπεδα από ό,τι ο μέσος ετήσιος μισθός, το 2006 έφτασε να είναι 4,6 φορές μεγαλύτε-

5 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / 37 ρη. Όπως υποστηρίζουν η Reinhart και ο Rogoff, «καμιά άλλη προηγούμενη έκρηξη στον στεγαστικό τομέα δεν μπορούσε να συγκριθεί με αυτή των τελευταίων ετών ως προς την εμβέλεια και τη διάρκεια. 6 Δύο ήταν οι κινητήριοι μοχλοί της εκρηκτικής άνθησης στον στεγαστικό τομέα. Ο πρώτος ήταν ότι η θητεία του Κλίντον στην προεδρία των ΗΠΑ ενθάρρυνε ιδρύματα που χρηματοδοτούνταν από το κράτος, όπως την εταιρεία στεγαστικής πίστης Fannie Mae η οποία ιδρύθηκε το 1938 για να παρέχει στεγαστικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους σε ομάδες χαμηλού εισοδήματος, να επεκτείνουν τις δανειοδοτικές τους δραστηριότητες. Ο δεύτερος ήταν ότι οι ιδιώτες δανειστές ενυπόθηκων δανείων, έχοντας εξαντλήσει τη ζήτηση της μεσαίας τάξης για ενυπόθηκο δανεισμό, άρχισαν να προσελκύουν τους λεγόμενους «νίνζα» (ninja) 7 δανειολήπτες χωρίς εισόδημα, χωρίς δουλειά, χωρίς περιουσιακά στοιχεία. Οι δανειολήπτες δελεάστηκαν από τα ιδιαίτερα χαμηλά, σχεδόν μηδενικά επιτόκια που ίσχυαν κατά την αρχική περίοδο στα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου (adjustable-rate mortgage [ARM]) και τα οποία ανέβαιναν ραγδαία ύστερα από ένα δύο χρόνια. Με τις αθετήσεις πληρωμών να βρίσκονται την περίοδο στο ιστορικό χαμηλό τους, η επέκταση του ενυπόθηκου δανεισμού φαινόταν να ενέχει χαμηλό ποσοστό κινδύνου, παρότι το 1/3 των δανείων «μειωμένης εξασφάλισης» (subprime-loans) αντιστοιχούσαν στο 100% και πλέον της αξίας των ακινήτων και στο εξαπλάσιο της αξίας των ετήσιων εισοδημάτων των δανειοληπτών. Το 2006 περισσότερο από το 1/5 όλων των νέων ενυπόθηκων δανείων αξίας περί τα 600 εκατομμύρια δολάρια ήταν δάνεια υψηλού κινδύνου. Η ευκολία αναχρηματοδότησης μεγέθυνε το χρέος των καταναλωτών. Ο δανεισμός έναντι της υπεραξίας ενός ακινήτου (mortgage equity withdrawals) για την αγορά διαρκών καταναλωτικών αγαθών και δεύτερη κατοικία από 29 δισ. δολάρια που ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 (ή 1% της προσωπικής κατανάλωσης) ανήλθε στα δισ. δολάρια στα μέσα της δεκαετίας του 2000 (ή 8-10% της προσωπικής καταναλωτικής δαπάνης). Ανάλογη εκρηκτική άνθηση γνώρισε ο στεγαστικός τομέας και στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Αυστραλία, αλλά οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέχουν τα πρωτεία όσον αφορά την εξάρτησή τους από τη χρηματοδότηση χρέους (debt financing). Στα τέλη του 2007, το χρέος των νοικο-

6 38 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ κυριών στο Ηνωμένο Βασίλειο έφτασε το 177% του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ το χρέος του ενυπόθηκου δανεισμού το 132%. O Martin Wolf έγραψε στους Financial Times τον Σεπτέμβριο του 2008 ότι οι νομισματικές αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Βρετανίας μετέτρεψαν τον πληθυσμό των χωρών τους σε «υπερχρεωμένους κερδοσκόπους επί ενός πάγιου στοιχείου του ενεργητικού». 8 Η παρατήρηση του Wolf φαίνεται να ενισχύεται περαιτέρω από το γεγονός ότι ο λόγος των νέων κατασκευών προς τις πωλήσεις κατοικιών μειώθηκε από 50% περίπου την περίοδο σε ποσοστό κατά τι ανώτερο του 20% την περίοδο Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι αγοραστές κατοικιών προτίμησαν να προβούν σε αγοραπωλησίες τίτλων σε σχέση με υφιστάμενες ιδιοκτησίες αντί να επενδύσουν σε νέες. Την περίοδο η αγορά ακινήτων δέχτηκε τα εξής δύο πλήγματα: από τη μια, αυξήθηκε το κόστος δανεισμού και, από την άλλη, μειώθηκαν οι τιμές των ακινήτων. Από τον Ιούνιο του 2004 ώς τον Ιούλιο του 2006 η Fed, έχοντας ως στόχο τη μείωση του πληθωρισμού και την επαναφορά των βραχυπρόθεσμων επιτοκίων σε πιο φυσιολογικά επίπεδα, αύξησε τα επιτόκια βραχυπρόθεσμου διατραπεζικού δανεισμού από 1% σε 5,25% αύξηση που διατήρησε ως και τον Αύγουστο του Στις ΗΠΑ οι τιμές στην αγορά ακινήτων έχουν έως σήμερα μειωθεί κατά 33% από το 2006, ενώ προβλέπεται ότι θα υπάρξει περαιτέρω μείωση της τάξης του 4% πριν οι τιμές υποχωρήσουν στο χαμηλότερο φετινό ποσοστό τους. Μειώσεις μικρότερου μεγέθους έχουν καταγραφεί στο σύνολο των προηγμένων χωρών. Τον Αύγουστο του 2007 καταγράφηκε αδυναμία πληρωμής για το 16% των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου με κυμαινόμενο επιτόκιο. Οι ζημιές από τα δάνεια υψηλού κινδύνου το 2007 ήταν «η σφαίρα που έπληξε θανάσιμα τις τράπεζες». 9 Κατέστρεψαν τα ισχύοντα έως τότε μοντέλα διαχείρισης κινδύνου. Ο David Viniar, οικονομικός διευθυντής της πιο επιτυχημένης επενδυτικής τράπεζας της Wall Street, της Goldman Sachs, δήλωσε στους Financial Times τον Αύγουστο του 2007 ότι η ομάδα του «κατέγραψε πράγματα που εμφάνιζαν είκοσι πέντε τυπικές αποκλίσεις πάνω από τον μέσο όρο και μάλιστα επί αρκετές μέρες στη σειρά» 10 ή, με άλλα λόγια, συμβάντα που σύμφωνα με τα μοντέλα τους μπορούσαν να λάβουν χώρα κάθε δέκα 140 χρόνια. Ο παραλογισμός της δήλωσης αυτής αποτυπώθηκε στον υπολογισμό του Jon Danielsson

7 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / 39 ότι οι απώλειες που υπέστη η Goldman Sachs επί αρκετές συνεχόμενες μέρες ήταν ανάλογες με εκείνες που σύμφωνα με τα υπάρχοντα μοντέλα συμβαίνουν μία φορά κάθε δεκατέσσερα σύμπαντα. 11 Με πιο πεζούς όρους θα λέγαμε επίσης ότι η Moody s, o αμερικανικός οίκος αξιολόγησης της δανειοληπτικής ικανότητας, αξιολόγησε λανθασμένα με τρία Α χρηματοοικονομικά μέσα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων λόγω ενός σφάλματος κωδικοποίησης στα μοντέλα της. 12 Χρηματοοικονομική καινοτομία Καθώς η ραγδαία στεγαστική άνθηση οικοδομήθηκε στην τιτλοποίηση (securitization), αυτή αποτέλεσε το μέσο για τη διείσδυση των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα. Η τιτλοποίηση είναι η διαδικασία κατά την οποία οι απαιτήσεις από ενυπόθηκα δάνεια ανακατεύονται και μετατρέπονται σε τίτλους διαχωρισμένους σε μερίδια (tranches) διαφορετικού κινδύνου που μπορούν να πουληθούν από την εκδότρια τράπεζα. Επειδή τα tranches υψηλότερου κινδύνου αποτελούσαν μικρό μονάχα ποσοστό επί του συνόλου, οι κίνδυνοι του δανεισμού χρημάτων σε δανειολήπτες υψηλής αφερεγγυότητας μπορούσαν να εξαπλωθούν ευρέως. Ωστόσο, καθώς τα παράγωγα αυτά αποτελούσαν αντικείμενο εξωχρηματιστηριακής εμπορίας καθότι οι συναλλαγές δεν γίνονταν μέσω ενός κεντρικού χρηματιστηριακού οργάνου, κανένας δεν ήξερε ούτε πόσος κίνδυνος αποτελούσε αντικείμενο εμπορίας ούτε πώς θα μπορούσε αυτός να αντισταθμιστεί. Τα δελεαστικά αλλά τοξικά αυτά δολώματα, συνοδευόμενα από τις εγγυήσεις που παρείχε η αξιολόγηση της πιστοληπτικής τους ικανότητας στη βαθμίδα «investment grade» (δηλαδή από την βαθμίδα ΒΒΒ και άνω) και έχοντας τη διασφάλιση των συμβολαίων ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (credit default swaps), έγιναν ανάρπαστα από τους επενδυτές σε ολόκληρο τον κόσμο που αδημονούσαν η προσδοκώμενη «άνοδος των αποδόσεων» να αντισταθμίσει τις μειωμένες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, καθώς τα επιτόκια στα κρατικά ομόλογα βρίσκονταν στα ιστορικά κατώτερα επίπεδά τους. Η μεγάλη εμπορευσιμότητά τους αύξησε δυσθεώρητα τις δυνατότητες μόχλευσης ή δανεισμού των κατόχων τους, οδηγώντας σε άμεση αύξηση του χρέους.

8 40 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ Η τιτλοποίηση των ενυπόθηκων δανείων δεν ήταν πρωτόγνωρο φαινόμενο οι εκρηκτικές ωστόσο διαστάσεις που έλαβε μετά το 2000 αποτελούσε απόρροια τριών απορρυθμιστικών πολιτικών αποφάσεων: (α) της άρσης το 1999 της Πράξης Glass-Steagal του 1933, που απαγόρευε στις τράπεζες λιανικής να επιδίδονται σε επενδυτικές δραστηριότητες όπως η αναδοχή (unterwriting) και η πώληση χρεογράφων, (β) της απόφασης της κυβέρνησης Clinton να μη θέσει περιορισμούς στα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης, και (γ) της απόφασης που έλαβε το 2004 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (US Securities and Exchange Commission) να επιτρέψει στις τράπεζες να αυξήσουν το δείκτη μόχλευσης ή κεφαλαιακής εξάρτησής τους (leverage ratio) το λόγο του συνόλου του παθητικού προς τα ίδια κεφάλαια ή την καθαρή θέση από 10:1 σε 30:1. Οι συμφωνίες της Βασιλείας του 1992 και του 2004 επιδίωξαν να ελέγξουν τις συνέπειες της χρηματοοικονομικής απορρύθμισης θεσπίζοντας ένα μέγιστο καθορισμένο όριο για το δείκτη μόχλευσης των μεγάλων παγκόσμιων τραπεζών. Ωστόσο, καθώς δεν οριζόταν με σαφήνεια τι αποτελεί «κεφάλαιο» και τι «στοιχείο του ενεργητικού», οι τράπεζες είχαν τη δυνατότητα να «εκμεταλλευτούν» την ασάφεια αυτή στο κανονιστικό πλαίσιο προκειμένου να διογκώσουν τα ίδια κεφάλαιά τους για να συμπεριλάβουν τίτλους διασφαλισμένους με ενυπόθηκα δάνεια (mortgage-backed securities). Αυτό αποσαφηνίζει τους λόγους για τους οποίους «οι τράπεζες βρέθηκαν να έχουν τεράστια ποσά χρέους διασφαλισμένου με ενυπόθηκα δάνεια όταν σκοπός της τιτλοποίησης της μετατροπής δηλαδή των στοιχείων του ενεργητικού τους σε τίτλους είναι να καταστήσει δυνατή την πώληση δανείων». 13 Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ, οι παγκόσμιες τράπεζες θα καταγράψουν απομείωση της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων της τάξης των 2,8 τρισ. δολαρίων. Η απομείωση αυτή εκτιμάται ότι για τις τράπεζες των ΗΠΑ θα ανέλθει σε 1,025 δισ. δολάρια, για αυτές του Ηνωμένου Βασιλείου σε 604 δισ. δολάρια, ενώ για τις τράπεζες της ζώνης του ευρώ σε 814 δισ. δολάρια. Ποτέ άλλοτε στη χρηματοοικονομική ιστορία, η αγορά δεν πραγμάτωσε σε τόσο μεγάλο βαθμό τα όνειρα για άμεση απόκτηση πλούτου. Ωστόσο, η εξάρτηση αυτού του σαθρού εκ βάθρων οικοδομήματος από τη συνεχή αύξηση των τιμών στην αγορά ακινήτων δεν κατέ-

9 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / 41 στη εμφανής παρά σε σπάνιες μόνο περιπτώσεις. Αν η αγορά ακινήτων άρχιζε να παρουσιάζει καθοδική πορεία, οι συγκεκριμένοι τίτλοι θα μετατρέπονταν, όπως προέβλεψε ο Warren Buffett το 2002, σε «χρηματοοικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής». 14 Η τραπεζική πίστη και η χρηματοοικονομική καταβαράθρωση Οι πιο αδύναμες τράπεζες όσες δηλαδή βασίζονταν σε μεγαλύτερο βαθμό σε βραχυπρόθεσμα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς (money-market funding) για να χρηματοδοτήσουν τη δανειοδότησή τους ήταν οι πρώτες που άρχισαν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Τον Αύγουστο του 2007, η BNP Paribas, η μεγαλύτερη τράπεζα της Γαλλίας, αναγκάστηκε να αναστείλει προσωρινά την εξόφληση μεριδίων σε τρία από τα επενδυτικά της ταμεία, αποδίδοντας την ευθύνη γι αυτό στην «ολοκληρωτική έλλειψη ρευστότητας σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς τιτλοποίησης των ΗΠΑ». Όταν στις 13 Σεπτεμβρίου 2007, η βρετανική τράπεζα Northern Rock, που είχε χορηγήσει στεγαστικά δάνεια αξίας μέχρι και 125% της αξίας των ακινήτων και το 60% της συνολικής δανειοδοτικής δραστηριότητάς της χρηματοδοτούνταν από βραχυπρόθεσμο δανεισμό, ζήτησε επειγόντως υποστήριξη από την Τράπεζα της Αγγλίας, υπήρξε μαζική ανάληψη καταθέσεων η πρώτη που συνέβη σε βρετανική τράπεζα έπειτα από έναν αιώνα και πλέον. Η εθνικοποίηση, τελικά, της Northern Rock η πρώτη εθνικοποίηση βρετανικής τράπεζας από τη δεκαετία του 1970 στις 17 Φεβρουαρίου 2008 κόστισε στο βρετανικό δημόσιο 100 δισ. στερλίνες. Στις 8 Μαρτίου 2008, η πέμπτη μεγαλύτερη επενδυτική τράπεζα των ΗΠΑ, η Bear Stearns, που είχε προβεί σε τεράστιες επενδύσεις στην αγορά ενυπόθηκων δανείων χαμηλής φερεγγυότητας, πωλήθηκε, σχεδόν πριν από το χείλος της χρεοκοπίας, στην JP Morgan Chase στην εξευτελιστική τιμή του 1,2 δισ. δολαρίων. Για το δάνειο που η Fed χορήγησε στην Bear Stearns, η τράπεζα εγγυήθηκε με μέρος των μη ρευστοποιήσιμων πλέον διασφαλισμένων με ενυπόθηκα δάνεια τίτλων της, έτσι ώστε να μην υποχρεωθεί να τους διαθέσει στην έντονα πτωτική αγορά. Οι κυβερνήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο επιδόθηκαν στο μακρύ και επίπονο έργο να διασώσουν από την κατάρρευση τόσο τα τραπεζικά τους συστήματα όσο και τις παραπαίουσες οικονομίες τους.

10 42 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ Το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου του ίδιου έτους η χρηματοοικονομική κρίση έλαβε κυριολεκτικά διαστάσεις πανικού. Πρώτα πανικοβλήθηκαν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που οδηγήθηκαν σε δέσμευση ρευστότητας, ενώ στη συνέχεια η πλημμυρίδα των δυσάρεστων ειδήσεων έφερε στην ίδια θέση και τους μεμονωμένους επενδυτές. Το τέταρτο τρίμηνο του 2008, όλα τα μεγάλα ονόματα από το χώρο της επενδυτικής τραπεζικής άρχισαν να καταρρέουν. Στις 7 Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση των ΗΠΑ έθεσε, μετά τη ραγδαία πτώση της τιμής των μετοχών τους, την Fae Mae, καθώς και την ομόλογη εταιρεία ενυπόθηκου δανεισμού, την Freddie Mac, υπό κρατική κηδεμονία ή υπό κρατική ιδιοκτησία, ενώ εγγυήθηκε χρέη ύψους δισ. δολαρίων. Στις 15 Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτε για να αποτρέψει τη χρεοκοπία μιας από τις πιο γνωστές ιδιωτικές τράπεζες επενδύσεων στη Wall Street, της Lehman Brothers, οι οφειλές της οποίας ανέρχονταν σε 600 δισ. δολάρια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εταιρική χρεοκοπία στην ιστορία των ΗΠΑ. Από πολλούς εκφράστηκε η άποψη ότι εκείνο που επίσπευσε την πορεία της εταιρείας προς τη χρεοκοπία ήταν η αποτυχία της κυβέρνησης των ΗΠΑ να διασώσει την εταιρεία. Η Merrill Lynch, προκειμένου να αποφύγει ανάλογη κατάληξη, πωλήθηκε στην Bank of America. Την επομένη της χρεοκοπίας της Lehman Brothers, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την εξαγορά έναντι δανείου 85 δισ. δολαρίων του 79,9% της AIG, της μεγαλύτερης ασφαλιστικής εταιρείας παγκοσμίως στο πεδίο της παροχής ασφαλιστικής κάλυψης σε χρηματοπιστωτικά μέσα (issuer of financial insurance), η μετοχή της οποίας είχε σημειώσει ραγδαία πτώση χάνοντας το 95% της αξίας της. Στις 21 Σεπτεμβρίου η Goldman Sachs, η μεγαλύτερη επενδυτική τράπεζα παγκοσμίως, και η Morgan Stanley μετέβαλαν το νομικό καθεστώς τους από επενδυτικές τράπεζες σε τράπεζες συμμετοχών (holding banks), μεταβολή που κατέστησε ευνοϊκότερους τους όρους δανεισμού τους από τη Fed μέσω της θυρίδας προεξοφλήσεων (discount window), θέτοντάς τις υπό μεγαλύτερο κρατικό έλεγχο. Στις 25 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε η χρεοκοπία της Washington Mutual που τέθηκε υπό διαχειριστικό έλεγχο ύστερα από τις μαζικές αναλήψεις ύψους 16,7 δισ. δολαρίων από την πλευρά των πελατών της. Πόσο κοντά στην κατάρρευση ήταν το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα; Ο δημοκρατικός Paul Kanjorski (μέλος του Κογκρέσου από

11 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / 43 την Πενσυλβάνια και πρόεδρος της Υποεπιτροπής Κεφαλαιαγοράς [Capital Markets Subcommittee]) σε τηλεοπτική εμφάνισή του προέβη σε μια μελοδραματική περιγραφή της όλης κατάστασης, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές τράπεζες βρίσκονται προ των πυλών της χρεοκοπίας, ακολουθώντας το παράδειγμα της Lehman Brothers. O Kanjorski ισχυρίστηκε ότι αυτή η περιγραφή της κατάστασης δεν αποτελούσε παρά αναπαραγωγή όσων του είπαν ο Henry Paulson, Υπουργός Οικονομικών, και ο Ben Bernanke, πρόεδρος της Fed: Την Πέμπτη [18 Σεπτεμβρίου], στις 11 π.μ. η Fed επισήμανε μια τρομακτική ανάληψη χρημάτων από λογαριασμούς των χρηματαγορών στις ΗΠΑ [χρήματα] ύψους 550 δισ. δολαρίων αναλήφθηκαν σε διάστημα μίας ή δύο ωρών. Το Υπουργείο Οικονομικών τροφοδότησε το σύστημα με 105 δισ. δολάρια, ωστόσο γρήγορα κατάλαβε ότι αυτά δεν ήταν αρκετά για να αναχαιτιστεί το επερχόμενο παλιρροϊκό κύμα. Ήταν η αρχή μιας μαζικής ηλεκτρονικής ανάληψης καταθέσεων από τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Αποφασίστηκε άμεσα να διακοπεί η λειτουργία του συστήματος, να παγώσουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί, ενώ ανακοινώθηκε ότι παρέχεται εγγύηση δολαρίων ανά λογαριασμό για την αποφυγή περαιτέρω πανικού. Αν δεν είχαν γίνει αυτές οι ενέργειες, εκτιμάται ότι μέχρι τις 2 το απόγευμα της ίδιας μέρας 5,5 τρισ. δολάρια θα είχαν αποσυρθεί από τις χρηματαγορές των ΗΠΑ, γεγονός που θα είχε οδηγήσει στην άμεση κατάρρευση ολόκληρης της αμερικανικής οικονομίας και στην κατάρρευση της παγκόσμιας οικονομίας κατά το επόμενο 24ωρο. Θα ήταν το τέλος του οικονομικού μας συστήματος και του πολιτικού μας συστήματος όπως το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. 15 Παρά τις υπερβολές που μπορεί να χαρακτηρίζουν τις επιμέρους λεπτομέρειες της παραπάνω περιγραφής, είναι αναμφισβήτητος ο πανικός που κατέλαβε το Υπουργείο Οικονομικών και τη Fed εξαιτίας της χρεοκοπίας της Lehman. Δίχως ένα συνολικό σχέδιο διάσωσης «μπορεί να μην έχουμε οικονομία τη Δευτέρα» υποστήριξε την Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου ο Bernanke, πρόεδρος της Fed. 16 O Marvin King, πρόεδρος της Bank of England, διακήρυξε ότι «Ποτέ άλλοτε με-

12 44 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ τά την έναρξη του Α Παγκοσμίου Πολέμου το τραπεζικό μας σύστημα δεν έχει βρεθεί τόσο κοντά στη χρεοκοπία». 17 (Για την κρίση του 1914, βλ. Κεφ. 3.) Το πρώτο πακέτο διάσωσης του αμερικανικού τραπεζικού συστήματος σε εθνική κλίμακα ήρθε στις 25 Σεπτεμβρίου, όταν ο Υπουργός Οικονομικών Paulson ανακοίνωσε την εφαρμογή ενός κρατικού προγράμματος διάσωσης ύψους 700 δισ. δολαρίων, του λεγόμενου Προγράμματος Ανακούφισης Προβληματικών Χρεoγράφων (Troubled Asset Relief Programme [TARP]) που προέβλεπε την αγορά τοξικών τίτλων από τις τράπεζες επιπροσθέτως, η Fed υποσχέθηκε να διαθέσει και άλλα 600 δισ. δολάρια για τον ίδιο σκοπό. Παρ όλα αυτά, οι χρεοκοπίες έρχονταν η μία μετά την άλλη: Wanchovia, Pentagon Capital Management, Peloton Partners, Drake, Andor Capital Management Sowod, GOCapital, Redkite, RAB Capital PLC. Η βρετανική επενδυτική τραπεζική δέχτηκε την ίδια περίοδο ένα θανάσιμο σχεδόν πλήγμα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2008 η Lloyd TSB ανακοίνωσε την εξαγορά της απειλούμενης με χρεοκοπία HBOS (Halifax Bank of Scotland) έναντι του ποσού των 12 δισ. στερλινών. Τα ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου κατείχαν υπερβολικά μεγάλο μέρος του χαρτοφυλακίου της HBOS, ενώ μόνο κατά το 58% χρηματοδοτούνταν από τις καταθέσεις. Η τιμή εξαγοράς που πρόσφερε η Lloyd ήταν 2,32 στερλίνες ανά μετοχή, ενώ μόλις ένα χρόνο πριν η τιμή της μετοχής ανερχόταν στις 10 στερλίνες. Διαμεσολαβητής στη μεγαλύτερη αυτή συγχώνευση στην ιστορία του βρετανικού τραπεζικού τομέα λέγεται ότι ήταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός Gordon Brown, που αψήφησε τους κανόνες του ανταγωνισμού. (Η συγχώνευση επικυρώθηκε επίσημα στις 12 Ιανουαρίου 2009). Στον όμιλο που δημιουργήθηκε από τη συγχώνευση απέμεινε το 28% της βρετανικής αγοράς ενυπόθηκων δανείων και το 1/3 των τρεχούμενων λογαριασμών. Ο σκανδαλοθηρικός βρετανικός τύπος, που άρχισε πλέον να «κραυγάζει για αίμα», απαίτησε η Royal Bank of Scotland να ακυρώσει τα συμβόλαια χορηγίας που είχε συνάψει με επώνυμα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο σκοτσέζος τενίστας Andy Murray. Στις 29 Σεπτεμβρίου, η Bradford & Bingley μια «αποαμοιβαιοποιημένη» (demutualized) πρώην στεγαστική εταιρεία κτηματικής πίστης η οποία είχε το μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά ακινήτων που αγορά-

13 ΤΙ ΠΗΓΕ ΣΤΡΑΒΑ; / 45 ζονται προς ενοικίαση (buy-to-let market), εθνικοποιήθηκε έναντι του ποσού των 41,3 δισ. στερλινών, ενώ το δίκτυο υποκαταστημάτων της πουλήθηκε στην ισπανική τράπεζα Santander. Τα μέτρα που εφάρμοσαν η Βρετανία και άλλες χώρες για την αντιμετώπιση της κρίσης ακολούθησαν τα αμερικανικά πρότυπα. Στις 8 Οκτωβρίου η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι κατέβαλε 37 δισ. στερλίνες για την αγορά «προνομιούχων μετοχών» (preference shares) μετοχών που προηγούνται στην είσπραξη του μερίσματός τους έναντι των κοινών μετοχών και η κατοχή τους δεν συνοδεύεται από δικαίωμα ψήφου των τραπεζών που αντιμετώπιζαν προβλήματα. Εκτός από το 70% της Northern Rock, στο βρετανικό δημόσιο ανήκει και το 43% του νέου ομίλου Lloyds Banking Group, το 58% της Royal Bank of Scotland. Οι κυβερνήσεις της Ισλανδίας, της Γερμανίας και των χωρών της Μπενελούξ ανακοίνωσαν τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους προγράμματα μερικής διάσωσης του τραπεζικού τους συστήματος. Τον Οκτώβριο, οι κεντρικές τράπεζες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την ΕΕ, τη Σουηδία, την Ελβετία και τον Καναδά μείωσαν τα επιτόκια κατά 0,5%, ενώ στην Κίνα κατά 0,27%, σε μια συντονισμένη προσπάθεια να καταστήσουν ευνοϊκότερους τους όρους χρηματοδότησης. Επίσης στην Ισλανδία και το Πακιστάν χορηγήθηκαν δάνεια από το ΔΝΤ. Κοινή συνισταμένη σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ήταν η κατάρρευση που επήλθε στο ενεργητικό των ισολογισμών των τραπεζών. Οι τράπεζες πάντοτε δανείζονταν βραχυπρόθεσμα και δάνειζαν μακροπρόθεσμα. Η απορρύθμιση που χαρακτήρισε τον τραπεζικό τομέα παγκοσμίως ιδιαίτερα η άρση της πράξης Glass-Steagall επέτρεψε στις εμπορικές τράπεζες να γίνουν και επενδυτικές. Αυτές, εκτός από το να επενδύουν τα χρήματα των καταθετών τους, πραγματοποίησαν άκρως μοχλευμένες κερδοσκοπικές επενδύσεις σε νεοδημιουργηθέντες τίτλους, ενώ η πίστη τους στα μοντέλα διαχείρισης κινδύνων έφτασε στα όρια της ύβρης. Καθώς οι ιδιοκτήτες ακινήτων άρχισαν να αθετούν τις υποχρεώσεις αποπληρωμής των δανείων τους, οι επενδύσεις κατέστησαν μη ευχερώς ρευστοποιήσιμες και ο τραπεζικός δανεισμός από τη χονδρική ή διατραπεζική χρηματαγορά αποσκοπούσε στην εξόφληση ή την αναχρηματοδότησή τους. Οι τράπεζες αντιμετώπιζαν όλο και περισσότερες δυσκολίες να συγκε-

14 46 / KEYNES: ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ντρώσουν φρέσκο χρήμα από άλλες τράπεζες. Το πάγωμα των πιστώσεων επεκτάθηκε από την αγορά χονδρικής στη λιανική: από τους τράπεζες στους πελάτες τους. Όλα αυτά αποτέλεσαν το σκηνικό για την επερχόμενη τυπική καθοδική μετακύλιση της τραπεζικής κατάρρευσης στην αγορά εμπορευμάτων και τη χρηματιστηριακή αγορά, καθώς και για την κάμψη στην πραγματική οικονομία. Μέχρι περίπου και τα μέσα του 2008 οι αναδυόμενες αγορές έβλεπαν με αρκετή δόση χαιρεκακίας τους κολοσσούς της παγκόσμιας οικονομίας να παραπαίουν. Οι τράπεζες στη Ρωσία, την Κίνα, τη Μέση Ανατολή, αλλά ακόμη και στην Ιαπωνία, ήταν λιγότερο εκτεθειμένες σε τοξικούς τίτλους και προσέβλεπαν στην περαιτέρω μετακίνηση της οικονομικής δύναμης σε παγκόσμιο επίπεδο προς όφελός τους, καθώς τα κρατικά κεφάλαιά τους εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία να αγοράσουν δυτικές τράπεζες σε εξευτελιστικές τιμές. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2008, η αυτοπεποίθηση αυτή άρχισε να εξανεμίζεται, καθώς οι τιμές των αγαθών και οι εξαγωγικές αγορές τις συμπαρέσυραν στη δίνη της κρίσης.

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Χρήστος Καμπόλης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών & Χρηματοοικονομικής, ALBA Graduate Business School, και Επιστημονικός Συνεργάτης, International

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις

Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις Παγκόσμια Χρηματοπιστωτική Κρίση: Αίτια και Επιπτώσεις Καθηγητής Νικόλαος Γ. Τραυλός Κάτοχος της Επώνυμης Ακαδημαϊκής Έδρας στη Χρηματοοικονομική «Καίτη Κυριακοπούλου» Πρύτανης, ALBA Graduate Business

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ. Σηµαντικές Πτυχές και Ιστορική Αναδροµή. Τι είχε προηγηθεί

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ. Σηµαντικές Πτυχές και Ιστορική Αναδροµή. Τι είχε προηγηθεί ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Σηµαντικές Πτυχές και Ιστορική Αναδροµή του Χρίστου Παναγίδη Αναµφίβολα, τον τελευταίο καιρό, το ενδιαφέρον κάθε πολίτη, µονοπωλούν οι εξελίξεις γύρω από την οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής

Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Investment Banking Διάλεξη 2 Αρχές Τραπεζικής Διοικητικής Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr 1 Βασικά στοιχεία της τραπεζικής

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα B Τριμήνου 2009 Αύξηση καθαρών κερδών σε 88εκ., 9% υψηλότερα σε σχέση με το Α τρίμηνο Διπλασιασμός οργανικών κερδών σε 61εκ. το Β τρίμηνο, από 33εκ. το Α τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων Ομίλου προς

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010

Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010 Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2010 Βελτίωση δεικτών ρευστότητας και κεφαλαιακής επάρκειας του Ομίλου παρά τη δυσμενή συγκυρία Καθαρά κέρδη 105εκ. 1 το εννεάμηνο του 2010, μειωμένα κατά 62% έναντι της αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

Credit Risk Διάλεξη 5

Credit Risk Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Credit Risk Διάλεξη 5 Μια αναφορά στα τιτλοποιημένα αξιόγραφα Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Β Τριμήνου 2014 29 Αυγούστου Αποτελέσματα Β Τριμήνου Ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και ρευστότητα: Δείκτες κεφαλαίων κοινών μετοχών CET1 17,8% και δανείων προς καταθέσεις 103,4%. Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2009 Καθαρά κέρδη 81εκ. έναντι 5εκ. το προηγούμενο τρίμηνο Αύξηση χορηγήσεων κατά 12% και καταθέσεων κατά 17% σε ετήσια βάση Βελτίωση δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις στο 114%

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 26Αυγούστου 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά κέρδη Ομίλου: 71,3εκ. (+1,8%), Τράπεζα: 84,7 (+56,9%) Διατήρηση υψηλών ρυθμών αύξησης χορηγήσεων (22,9% έναντι 7,6% της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2012

Αποτελέσματα Έτους 2012 Αποτελέσματα Έτους Αύξηση καταθέσεων κατά 2,7δισ. το Β εξάμηνο του και μείωση εξάρτησης από το Ευρωσύστημα κατά 13δισ. τους τελευταίους 8 μήνες. Το σύνολο καταθέσεων εξωτερικού υπερέβη το σύνολο των δανείων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 9: Σύγχρονα Προβλήματα στη Διεθνή Τραπεζική (2) Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Μια κρίση εντός Ευρωζώνης

Μια κρίση εντός Ευρωζώνης Occasional Policy Paper 1 January 2014 1 Το Κυπριακό τραπεζικό σύστημα: Μια κρίση εντός Ευρωζώνης Duncan Lindo, RMF Η ένταξη στο ευρώ, ακολουθούμενη από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης και στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ

ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ Σύντομη Περιγραφή της μελέτης περίπτωσης / Εκπαιδευτικοί στόχοι Η συγκεκριμένη μελέτη επιχειρεί μία εστιασμένη προσέγγιση στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΡΕΥΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ι. Δάνεια ή πιστωτικά όρια προς 1. Το τελευταίο τρίμηνο, ποιες μεταβολές σημειώθηκαν όσον αφορά τα κριτήρια της τράπεζάς σας για τη χορήγηση δανείων ή πιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης Οργανισμοί που δέχονται καταθέσεις Εμπορικές τράπεζες ΣυνεταιριστικέςτράπεζεςΣ έ ά ζ Πιστωτικές ενώσεις Οργανισμοί αποταμιεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2008

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2008 Αθήνα, 6 Μαΐου 2008 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2008 Αύξηση Καθαρών Κερδών Ομίλου κατά 5,7% σε 215εκ. Ενίσχυση Οργανικών προ φόρων Κερδών κατά 24,2% σε 234εκ. Πενταπλασιασμός Κερδών από τη «Νέα Ευρώπη» σε

Διαβάστε περισσότερα

Το Εποπτικό Σύστημα στο μεταίχμιο της Παγκόσμιας Πιστωτικής Κρίσης

Το Εποπτικό Σύστημα στο μεταίχμιο της Παγκόσμιας Πιστωτικής Κρίσης Το Εποπτικό Σύστημα στο μεταίχμιο της Παγκόσμιας Πιστωτικής Κρίσης Γεώργιος Χαντζηνικολάου, Α` Αντιπρόεδρος Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Ελληνικό Ινστιτούτο Εσωτερικών Eλεγκτών Αθήνα 15 Μαρτίου, 2010 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση IMF Survey ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤ Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση Τμήμα στρατηγικής, πολιτικής και επανεξέτασης του ΝΤ 28 Σεπτεμβρίου 2009 Η στήριξη του ΔΝΤ επέτρεψε

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Περιβάλλον

Οικονομικό Περιβάλλον Το Οικονομικό Περιβάλλον Γκίκας Χαρδούβελης* Θεσσαλονίκη, 12 Φεβρουαρίου,, 29 * Οικονομικός Σύμβουλος,, Eurobank EFG Group Καθηγητής, Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 93/

ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 93/ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΡΙΘ. 93/05.08.2014 ΘΕΜΑ: Tροποποίηση της Πράξης ΣΝΠ 87/28.2.2013 σχετικά με συμπληρωματικά προσωρινά μέτρα όσον αφορά τις πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017

Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017 Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017 Καθαρά Κέρδη 37εκ. το Α τρίμηνο 2017, εκ των οποίων 29εκ. από τις διεθνείς δραστηριότητες Οργανικά κέρδη προ προβλέψεων αυξημένα κατά 9,6% σε ετήσια βάση Νέα μη εξυπηρετούμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007 Αθήνα, 31 Ιουλίου 2007 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2007 Αύξηση Κερδοφορίας κατά 31% σε 417εκ. Επιτάχυνση Χορηγήσεων Νέας Ευρώπης κατά 109% 1 και Ομίλου κατά 33% Ενίσχυση Παρουσίας στο Εξωτερικό, με

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2016

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2016 Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2016 Καθαρά Κέρδη 85εκ. το Γ τρίμηνο και 192εκ. το εννεάμηνο 2016 Αύξηση καθαρών εσόδων από τόκους κατά 0,3% έναντι του B τριμήνου σε 389εκ. Αύξηση εσόδων από προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [ ]

Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [ ] Ελεγμένα Οικονομικά Αποτελέσματα έτους 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd [26.4.2016] Κύριες εξελίξεις - Ισχυρή Κεφαλαιακή Θέση με δείκτη κεφαλαίων Κοινών Μετοχών Κατηγορίας Ι (CET Ι) 17,5% την 31.12.2015

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 9: Η Χρηματοπιστωτική κρίση του και η κρίση χρέους της Ευρωζώνης

Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 9: Η Χρηματοπιστωτική κρίση του και η κρίση χρέους της Ευρωζώνης Οικονομικές Κρίσεις και Διεθνές Σύστημα Ενότητα 9: Η Χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-09 και η κρίση χρέους της Ευρωζώνης Δημήτριος Κατσίκας Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2010

Αποτελέσματα Έτους 2010 Αποτελέσματα Έτους 2010 Καθαρά κέρδη Ομίλου 113εκ. 1 το 2010, μειωμένα κατά 69% έναντι του 2009 Βελτίωση κερδών από την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη στα 32εκ. το 2010 έναντι ζημιών 44εκ. το 2009

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών

Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Μάρκετινγκ Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών Ενότητα 1: Εφαρμογή των αρχών του Μάρκετινγκ στον χρηματοπιστωτικό τομέα Δρ. Καταραχιά Ανδρονίκη Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης

Ανησυχία για τους καταθέτες από τη συμφωνία για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών της Ευρωζώνης Weekly Financial Report Δευτέρα 01- -07-2013 Σημαντικές ήταν οι ειδήσεις για την Ευρωζώνη την εβδομάδα που πέρασε καθώς η ΕΚΤ διέψευσε τις φήμες περί εξέτασης σχεδίου προγράμματος αγοράς ομολόγων, όπως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Βασικά Οικονομικά Μεγέθη & Αποτελέσματα Χρήσης 2008

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΤΗΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Βασικά Οικονομικά Μεγέθη & Αποτελέσματα Χρήσης 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 24 Μαρτίου 2009 ΕΤΗΣΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2008 Βασικά Οικονομικά Μεγέθη & Αποτελέσματα Χρήσης 2008 Η πορεία των βασικών οικονομικών μεγεθών της ASPIS BANK και των θυγατρικών της Εταιριών,

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015

Οικονομικά Στοιχεία Γ Τριμήνου 2015 3 Νοεμβρίου Οικονομικά Στοιχεία Τριμήνου Αύξηση των κερδών προ προβλέψεων κατά 8,4% έναντι του Β τριμήνου σε 230εκ. Ανθεκτικότητα καθαρών εσόδων από τόκους (-1,8% στο τρίμηνο) παρά τους κεφαλαιακούς ελέγχους.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Κεφαλαιαγορές και Χρηματαγορές και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Διεθνείς Κεφαλαιαγορές και Χρηματαγορές και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Διεθνείς Κεφαλαιαγορές και Χρηματαγορές και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Οι Διεθνείς Κεφαλαιαγορές Λόγω εξωτερικών οικονομιών και ιστορικών συγκυριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2008

Αποτελέσματα Έτους 2008 Αθήνα, 4 Μαρτίου 2009 Αποτελέσματα Έτους 2008 Αύξηση Καταθέσεων Πελατών κατά 26,3% σε 45,7δισ. Αύξηση Χορηγήσεων κατά 22,4% σε 57,1δισ. - Ενίσχυση υπολοίπων δανείων προς ελληνικές επιχειρήσεις άνω των

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής

Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Διάρθρωση και προβλήματα της ελληνικής οικονομίας Γ. Μπήτρος: Τι πήγε στραβά και τι κάνουμε (1) Διδάσκων: Ιωάννα-Σαπφώ Πεπελάση Τμήμα: Οικονομικής Επιστήμης Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 214 Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο και τομέα του εμπορίου η πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd

Οικονομικά Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd Οικονομικά Αποτελέσματα Εννεαμήνου 2015 της Alpha Bank Cyprus Ltd Τα Οικονομικά Αποτελέσματα της Alpha Bank Cyprus Ltd του εννεαμήνου 2015 εμφάνισαν ζημίες μετά από φόρους ύψους Ευρώ 6,8 εκατ. σε σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2014 7 Νοεμβρίου Αποτελέσματα Γ Τριμήνου Αύξηση των οργανικών κερδών προ προβλέψεων κατά 8,0% το Γ τρίμηνο. Περαιτέρω μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 3,7% το Γ τρίμηνο και 11,4% σε συγκρίσιμη βάση το εννεάμηνο.

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου. 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου Αγαπητοί Μέτοχοι

Χαιρετισμός Προέδρου. 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου Αγαπητοί Μέτοχοι Χαιρετισμός Προέδρου 15 η Ετήσια Γενική Συνέλευση 9 Σεπτεμβρίου 2015 Αγαπητοί Μέτοχοι Το 2014 ήταν το δεύτερο έτος δημοσιονομικής προσαρμογής της κυπριακής οικονομίας μετά την τραπεζική και τη δημοσιονομική

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2014

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2014 Αποτελέσματα Α Τριμήνου Συνεχιζόμενη ανάκαμψη των κερδών προ προβλέψεων κατά 9,0% έναντι του Δ τριμήνου σε 194εκ. Μείωση των λειτουργικών δαπανών κατά 12,7% έναντι του Δ τριμήνου και 11,0% σε συγκρίσιμη

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Β Τριμήνου

Οικονομικά Στοιχεία Β Τριμήνου 1 Οικονομικά Στοιχεία Β Τριμήνου 2016 1 Καθαρά Κέρδη 46εκ. το Β τρίμηνο και 106εκ. το Α εξάμηνο 2016 Αύξηση καθαρών εσόδων από τόκους κατά 1,3% έναντι του Α τριμήνου σε 388εκ. Αύξηση εσόδων από προμήθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΕΩΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΤΑΚΤΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Κύριοι Μέτοχοι, Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ν. 2190/1920 σας υποβάλλουμε την παρούσα Έκθεση Διαχειρίσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2011

ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ALPHA BANK CYPRUS LIMITED ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ. Για την τριμηνία που έληξε στις 31 Μαρτίου 2011 0 ΕΝΔΙΑΜΕΣΕΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση συνολικών εσόδων 1 Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση οικονομικής θέσης 2 Ενδιάμεση ενοποιημένη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΔΟΣΗΣ 1 ου 3ΜΗΝΟΥ Αποτελέσματα

ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΔΟΣΗΣ 1 ου 3ΜΗΝΟΥ Αποτελέσματα Έμφαση στην Ποιότητα Ενεργητικού και Ιδίων Κεφαλαίων Ποιότητα ενεργητικού, επάρκεια κεφαλαίων, υψηλή ρευστότητα, σημαντική συγκράτηση δαπανών ήταν οι προτεραιότητές μας για το α τρίμηνο 2009, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής. Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση Εργαστήριο Εκπαίδευσης και Εφαρμογών Λογιστικής Εισαγωγή στην Χρηματοοικονομική Ανάλυση 1 Χρηματοοικονομική ανάλυση Χρηματοοικονομική Ανάλυση είναι η ανάλυση που σκοπός της είναι: ο προσδιορισμός των δυνατών

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές).

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1. Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: 1) Πραγματοποιούνται ειδικού τύπου συναλλαγές. 2) Γίνεται η έκδοση των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσάριο χρηματοπιστωτικών όρων

Γλωσσάριο χρηματοπιστωτικών όρων Γλωσσάριο χρηματοπιστωτικών όρων Η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε το 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers πυροδότησε τη μεγαλύτερη ύφεση που έχει γνωρίσει μεταπολεμικά η παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ MARFIN POPULAR BANK ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ

ΟΜΙΛΟΣ MARFIN POPULAR BANK ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΟΜΙΛΟΣ MARFIN POPULAR BANK ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΙΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ 30.09. Τα καθαρά κέρδη του Ομίλου ανήλθαν σε 88.5 (1)(2) εκατ. για το εννεάμηνο και 10.7

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έτους 2011

Αποτελέσματα Έτους 2011 Αποτελέσματα Έτους 2011 Ικανοποιητικά Λειτουργικά Αποτελέσματα (- 29εκ.) το 2011, παρά τη βαθιά ύφεση της ελληνικής οικονομίας Συνολικές Ζημιές Μετά από Φόρους 5,5δισ., εκ των οποίων 4,6δισ. από το PSI

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012

Η λειτουργία των τραπεζών 1. Περιεχόμενα. Ιούλιος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Ο ισολογισμός της τράπεζας... 2 3. Ο Λογαριασμός Αποτελεσμάτων Χρήσης... 4 4. Μεγιστοποίηση του κέρδους...

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η Κεντρική Τράπεζα. του Σαράντη Λώλου

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η Κεντρική Τράπεζα. του Σαράντη Λώλου Το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η Κεντρική Τράπεζα του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή...1 2. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα...3 3. Η Κεντρική Τράπεζα...4

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2006

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2006 Αθήνα, 1 Αυγούστου 2006 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Α ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2006 Ισχυρή Αύξηση Καθαρών Κερδών κατά 41,6% σε 318εκ. Επέκταση Χορηγήσεων κατά 24,5% και Κεφαλαίων υπό ιαχείριση κατά 22,9% υναµική Αύξηση Εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 10: Μηχανισμοί και διαδικασία Τιτλοποίησης Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2011

Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2011 Αποτελέσματα Γ Τριμήνου 2011 Αύξηση λειτουργικών κερδών σε 1εκ. το Γ τρίμηνο, από εκ. το Β τρίμηνο. 89εκ. καθαρά λειτουργικά κέρδη το εννεάμηνο του 2011 (- 575εκ. μετά το PSI της 21 ης Ιουλίου) 1 Κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ομοσπονδία Τραπεζοϋπαλληλικών Οργανώσεων Ελλάδος Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Η ΜΕΓΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων Ομίλου

Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων Ομίλου Κύρια Σημεία Αποτελεσμάτων Ομίλου Τα κέρδη προ φόρων και προβλέψεων του Ομίλου το 2ο 3μηνο 2016 αυξήθηκαν ετησίως 48% στα 362 εκατ. Με προσαρμογή για τα έκτακτα στοιχεία, η αύξηση ήταν 10% ετησίως στα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ Εισαγωγή Αν μια τράπεζα θέλει να μειώσει τις διακυμάνσεις των κερδών που προέρχονται από τις μεταβολές των επιτοκίων θα πρέπει να έχει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Εισαγωγή Ο σκοπός της διαχείρισης του ενεργητικού και παθητικού μιας τράπεζας είναι η μεγιστοποίηση του πλούτου των μετόχων. Η επίτευξη αυτού

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999

Σύγκριση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Περιεχόμενα. Μάρτιος 1999 με τα αντίστοιχα άλλων ευρωπαϊκών χωρών του Σαράντη Λώλου Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής ς Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Διάρθρωση του Ενεργητικού... 2 3. Διάρθρωση του Παθητικού... 3 4. Κερδοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ASSET ALLOCATION. 11 Φεβρουαρίου 2016 ΑΠΟΥΣΙΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΟΜΟΛΟΓΩΝ, ΔΙΕΥΡΥΜΕΝΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ

ASSET ALLOCATION. 11 Φεβρουαρίου 2016 ΑΠΟΥΣΙΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΟΜΟΛΟΓΩΝ, ΔΙΕΥΡΥΜΕΝΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ ASSET ALLOCATION 11 Φεβρουαρίου 2016 ΑΠΟΥΣΙΑ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΟΜΟΛΟΓΩΝ, ΔΙΕΥΡΥΜΕΝΑ ΠΙΣΤΩΤΙΚΑ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ ΟΜΟΛΟΓΑ: Απουσία ρευστότητας, διευρυμένα πιστωτικά περιθώρια Μείωση θέσης σε δολαριακούς τίτλους

Διαβάστε περισσότερα

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015

Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Κέρδη 0,5 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2015 Οριακή κερδοφορία για τους πρώτους έξι μήνες Στο 61% τα ΜΕΔ Παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση Ενθαρρυντικές οι εξελίξεις στην αγορά ακινήτων Θετικό το μομέντουμ

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010

Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ Σημαντική βελτίωση της λειτουργικής απόδοσης το Τα υψηλότερα ετήσια Λειτουργικά Κέρδη προ προβλέψεων των δύο τελευταίων χρόνων Η συνδυασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2011

Αποτελέσματα B Τριμήνου 2011 Αποτελέσματα B Τριμήνου 2011 Καθαρά λειτουργικά κέρδη εκ. το Β τρίμηνο και 76εκ. το Α εξάμηνο του 2011 1 Σημαντική ενίσχυση κερδοφορίας από τις εργασίες στο εξωτερικό κατά 5% σε 20εκ. το Β τρίμηνο Συμμετοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΔΗΜ.ΑΘ.ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ.» ΑΡ. Μ.Α.Ε ΕΩΣ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΔΗΜ.ΑΘ.ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ.» ΑΡ. Μ.Α.Ε ΕΩΣ ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ «ΔΗΜ.ΑΘ.ΤΣΕΚΟΥΡΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ Α.Ε.Π.Ε.Υ.» ΑΡ. Μ.Α.Ε. 23604/06/Β/91/18 ΕΠΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ 01.01.2014 ΕΩΣ 31.12.2014 Κύριοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Β01: ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΠΤΙΚΩΝ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ 1 ΣΥΝΟΛΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ Δ.Κ.Ε. 1.1 ΒΑΣΙΚΑ ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1.1.1 Κεφάλαια (εποπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΜΕΧΡΙ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010. σύμφωνα με την Απόφαση 4/507/28.04.2009. του Διοικητικού Συμβουλίου της

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΜΕΧΡΙ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010. σύμφωνα με την Απόφαση 4/507/28.04.2009. του Διοικητικού Συμβουλίου της ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΜΕΧΡΙ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 σύμφωνα με την Απόφαση 4/507/28.04.2009 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς της Ελλάδας Τα παρακάτω στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής 1 Στόχος του Tradeview είναι να σας ενημερώσει για την πορεία των αγορών και διαφόρων asset classes σε διεθνές επίπεδο ενώ ταυτόχρονα να εκφράσει κάποιες απόψεις και trading ιδέες για τις αγορές κεφαλαίου,

Διαβάστε περισσότερα

ALPHA BANK. Αποτελέσµατα Α τριµήνου 2005. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2005

ALPHA BANK. Αποτελέσµατα Α τριµήνου 2005. Αθήνα, 29 Ιουνίου 2005 ALPHA BANK Αποτελέσµατα Α τριµήνου Αθήνα, 29 Ιουνίου Το Χρηµατοοικονοµικό Περιβάλλον Ικανοποιητικό χρηµατοοικονοµικό περιβάλλον Αµετάβλητα βραχυπρόθεσµα επιτόκια Υψηλοί ρυθµοί πιστωτικής επέκτασης Ταχεία

Διαβάστε περισσότερα