Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού Παπαδιαμάντης Αναστάσιος Επιβλέπων: Δρ. Χαρίλαος Γκίνης Ακαδημαϊκό έτος

2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού Παπαδιαμάντης Αναστάσιος Επιβλέπων: Δρ. Χαρίλαος Γκίνης Η παρούσα εργασία υπεβλήθη στις 5/3/2007 ως μέρος των υποχρεώσεων για την απονομή του μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Οπτική και Όραση» και παρουσιάστηκε στην Τριμελή Επιτροπή αποτελούμενη από τους: 1. Δρ. Χαρίλαο Γκίνη 2. Μιλτιάδη Τσιλιμπάρη, Επίκουρο Καθηγητή Οφθαλμολογίας 3. Δημήτρη Παπάζογλου, Λέκτορα Τμήματος Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Ακαδημαϊκό έτος

3 Αφιερώνεται στην οικογένειά μου 1

4 Κατά την διάρκεια της φοίτησής μου στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα ειδίκευσης Οπτική και Όραση του Πανεπιστημίου Κρήτης, του οποίου ήμουν υπότροφος και στα πλαίσια της εκπόνησης και παρουσίασης της μεταπτυχιακής μου εργασίας με τίτλο: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού, θα ήθελα να ευχαριστήσω τα μέλη της τριμελής επιτροπής, κ. κ. Δρ. Χαρίλαο Γκίνη, Μιλτιάδη Τσιλιμπάρη, Επίκουρο Καθηγητή της Οφθαλμολογίας και Δημήτρη Παπάζογλου, Λέκτορα Τμήματος Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν και την ανάθεση της συγκεκριμένης μεταπτυχιακής εργασίας. Ιδιαίτερη αναφορά θα ήθελα να κάνω στον κ. Χαρίλαο Γκίνη για την συμπαράσταση και τη βοήθεια που μου έδειξε όλο αυτό το διάστημα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω επίσης τον κ. Άρη Παλλήκαρη για την παραχώρηση, παρόλα τα προβλήματα που του δημιούργησε, του απαραίτητου χώρου και εξοπλισμού που χρειάστηκα για την εκπόνηση της παρούσας εργασίας, καθώς και τον διδακτορικό φοιτητή Dirk De Brouwere για τη βοήθεια, τις ιδέες και τις συμβουλές του. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον σπουδαστή του Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής & Πολυμέσων του Τ. Ε. Ι. Κρήτης για τη βοήθεια του σε θέματα λογισμικού και επεξεργασίας εικόνας. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συμμετείχαν στην πραγματοποίηση των πειραμάτων. 2

5 Abstract Purpose: Visual perception begins on the retina. The light stimulus is captured from the photoreceptors (rod, cones) and converted to electrical signal. With the help of bipolar and ganglion cells the signal is driven to the optic nerve and the brain (LGN, V1, V2) for further processing. Retina is the light sensitive part of the human eye. Correct and thorough testing is essential for many reasons. Main one is that retina is considered to be part of the central nervous sytem. Purpose of this project is to build an instrument that projects fringes on the retina that can bypass the eye s optics. These fringes will be of varying spatial frequency and contrast. More specific contrast can be altered without changing the average retinal luminance. Using this device can be very helpful for studies concerning the retina. Methods: During the experimental procedure, a Michelson interferometer was built. The laboratory, where the procedure took place, was offered from V. E. I. C. and based on F. O. R. T. H. grounds. First step was to determine the most suitable, for the occasion, type of interferometer. Then building and grading of the device followed. Grading had to be made for the fringes spatial frequency and contrast. After the device was constructed, contrast sensitivity measurements were made in order to determine whether the interferometer was working correctly or not. These measurements were made on patients with normal retinas, but had high refractive errors. Results: The results were really satisfactory. Fringes were created for a wide range of spatial frequencies and contrasts. Taking into account the small size of the device, which makes it easy to move and use, the experimental procedure was successful. At the same time the measurements results were also satisfactory. There was, in fact, agreement between present results and other from older and similar research projects. 3

6 Conclusions: The Michelson interferometer that was built can be used for either research or clinical purposes. It s important though certain constructive improvements to be made. These improvements refer to the optic elements of the device. This way a wider zone of spatial frequencies can be attained. At the same time, necessary software is needed in order to make the device fully automated, something that will dramatically reduce the examination time. After all these improvements the interferometer will be ready for visual acuity measurements and studies concerning spatial vision and the optic nerve. In fact using this device in patients with cataract can be extremely interesting. This is because older people tend to develop cataract. With this device visual acuity measurement, prior to surgical removal, is possible. This way the benefits from the cataract removal, regarding the patient s visual acuity, can be determined. This is because, due to age, certain retinal diseases can be also present, reducing visual acuity of the patient. 4

7 Περίληψη Σκοπός: Η αντίληψη της όρασης ξεκινά στον αμφιβληστροειδή. Πιο συγκεκριμένα η υποδοχή του φωτεινού ερεθίσματος πραγματοποιείται στους φωτοϋποδοχείς. Το φωτεινό σήμα, στη συνέχεια, μετατρέπεται σε ηλεκτρικό και οδηγείται μέσω των δίπολων και γαγγλιακών κυττάρων στο οπτικό νεύρο και από εκεί στον εγκέφαλο (LGN, V1, V2) για περεταίρω επεξεργασία. Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί δηλαδή τον φωτοευαίσθητο χιτώνα του οφθαλμού. Η προσεκτική και όσο το δυνατό καλύτερη εξέταση του αμφιβληστροειδή ενδείκνυται για διάφορους λόγους. Σημαντικότερη αυτών είναι ότι αποτελεί μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η κατασκευή ενός οργάνου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών που παρακάμπτουν τα οπτικά του οφθαλμού. Οι κροσσοί αυτοί έχουν μεταβαλλόμενη χωρική συχνότητα και contrast. Πιο συγκεκριμένα το contrast μπορεί να μεταβληθεί χωρίς να αλλάξει η μέση φωτεινότητα στον αμφιβληστροειδή. Με τη βοήθεια της συσκευής αυτής είναι δυνατή η μελέτη της σωστής λειτουργίας του αμφιβληστροειδή. Μεθοδολογία: Κατά τη διάρκεια της πειραματικής διαδικασίας κατασκευάστηκε ένα συμβολόμετρο Michelson. Η κατασκευή έγινε σε εργαστήριο του Β. Ε. Μ. Μ. Ο. στο Ι. Τ. Ε.. Μετά τον αρχικό έλεγχο σχετικά με τον καταλληλότερο τύπο συμβολόμετρου, έγινε η κατασκευή και βαθμονόμηση της συσκευής. Η βαθμονόμηση αφορούσε τόσο τη χωρική συχνότητα όσο και το contrast των κροσσών. Με την ολοκλήρωση της κατασκευής έγιναν μετρήσεις της ευαισθησίας φωτεινής αντίθεσης σε ασθενείς που παρουσίαζαν μεγάλα διαθλαστικά σφάλματα με σκοπό τον έλεγχο σωστής λειτουργίας της συσκευής. 5

8 Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της εργασίας ήταν αρκετά ικανοποιητικά. Η κατασκευή του συμβολόμετρου κρίνεται επιτυχημένη καθώς δημιουργήθηκαν κροσσοί για ένα αρκετά μεγάλο εύρος χωρικών συχνοτήτων και contrast. Σημαντικό στοιχείο είναι και το μικρό μέγεθος του οργάνου, που το καθιστά εύκολα μετακινούμενο και εύχρηστο. Ταυτόχρονα τα αποτελέσματα των μετρήσεων που έγιναν με σκοπό τον έλεγχο της λειτουργίας του οργάνου ήταν αρκετά ικανοποιητικά. Υπάρχει μάλιστα συμφωνία με αποτελέσματα παρόμοιων ερευνών. Συμπεράσματα: Το συμβολόμετρο που κατασκευάστηκε, στη παρούσα εργασία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα είτε ερευνητικά είτε κλινικά. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να γίνουν κάποιες κατασκευαστικές βελτιώσεις, που αφορούν κυρίως τα οπτικά στοιχεία, με σκοπό την κάλυψη ενός ευρύτερου πεδίου χωρικών συχνοτήτων. Ταυτόχρονα πρέπει να γίνει και η ανάπτυξη κατάλληλου λογισμικού με σκοπό την πλήρη αυτοματοποίηση του οργάνου, κάτι που θα οδηγήσει και σε κατακόρυφη μείωση του χρόνου εξέτασης. Με το πέρας των βελτιώσεων το συμβολόμετρο θα είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για μέτρηση της οπτικής οξύτητας, μελέτη της χωρικής όρασης, αξιολόγηση της λειτουργίας του οπτικού νεύρου κ.α.. Ιδιαίτερα χρήσιμη μπορεί να αποδειχθεί, η παρούσα συσκευή, στην περίπτωση ασθενών με καταρράκτη. Λόγω του ότι καταρράκτη παρουσιάζουν άτομα προχωρημένης, κυρίως, ηλικίας, είναι δυνατή η αξιολόγηση της οπτικής τους οξύτητας και το αν η αφαίρεση του θα έχει ουσιαστικά οφέλη για τον ασθενή (περιπτώσεις ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς). 6

9 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Το Ανθρώπινο Οπτικό Σύστημα Οφθαλμός Οπτικό Νεύρο Οπτικό Χίασμα Οπτική Ταινία Έξω Γονατώδης Πυρήνας Κύριες Οπτικές Οδοί Οπτικός Φλοιός Νευροφυσιολογία Αμφιβληστροειδή Λειτουργική Οργάνωση Αμφιβληστροειδή Φωτοϋποδοχείς της Όρασης Μορφολογικά Χαρακτηριστικά Κατανομή Φωτοϋποδοχέων Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Φωτοϋποδοχέων Ποιότητα Αμφιβληστροειδικών Εικόνων Οπτικοί Παράγοντες...24 Κεφάλαιο 2: Συμβολομετρία και εφαρμογές στην οφθαλμολογία Εισαγωγή Συμβολή Πόλωση του φωτός Πόλωση μέσω επιλεκτικής απορρόφησης Τύποι συμβολόμετρων Συμβολομετρία και οφθαλμολογία...42 Κεφάλαιο 3: Πειραματική διάταξη Εισαγωγή Επιλογή τύπου συμβολόμετρου Κατασκευή συμβολόμετρου Mach-Zehnder Κατασκευή συμβολόμετρου Michelson Αρχική κατασκευή Τελική κατασκευή Βαθμονόμηση οργάνου Υπολογισμός χωρικής συχνότητας και προσανατολισμού κροσσών Αποτελέσματα βαθμονόμησης χωρικής συχνότητας Βαθμονόμηση contrast...64 Κεφάλαιο 4: Ενδεικτικές μετρήσεις Εισαγωγή Εισαγωγή στις ψυχοφυσικές μεθόδους Ψυχοφυσικές μέθοδοι Χαρακτηριστικά ερεθισμάτων Ευαισθησία φωτεινής αντίθεσης (Contrast Sensitivity) Λειτουργική όραση Μέτρηση ευαισθησίας φωτεινής αντίθεση Πειραματική διαδικασία Περιγραφή διαδικασίας

10 4.4.2 Ανάλυση μετρήσεων-αποτελέσματα Συμπεράσματα-προτάσεις...82 References

11 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Το Ανθρώπινο Οπτικό Σύστημα Οπτικό σύστημα είναι το κομμάτι εκείνο του νευρικού συστήματος που αναλύει τις ακτίνες του ορατού φωτός με σκοπό την αναπαράσταση του εξωτερικού περιβάλλοντος. Η διαδικασία αυτή είναι αρκετά περίπλοκη καθώς είναι αναγκαία η δημιουργία μιας τρισδιάστατης εικόνας από μία δισδιάστατη προβολή του γύρω κόσμου. Το οπτικό σύστημα αποτελείται από 7 υποσυστήματα που εξετάζονται περιληπτικά στη συνέχεια (1) Οφθαλμός (1) Η δομή του ανθρώπινου ματιού παρουσιάζεται στην εικόνα 1.1. Το εμπρόσθιο στρώμα χωρίζεται σε δύο μέρη. Τον κερατοειδή και τον σκληρό. Ο κερατοειδής είναι διαφανής και σχεδόν σφαιρικός με ακτίνα καμπυλότητας περίπου 8mm. Ο σκληρός είναι ένας πυκνός, αδιαφανής, λευκός, ινώδης ιστός με ακτίνα καμπυλότητας περίπου 12mm. Το ενδιάμεσο στρώμα αποτελείται από την ίριδα, το χοριοειδή και το ακτινωτό σώμα ανάμεσα τους. Το οπίσθιο στρώμα αποτελεί ο αμφιβληστροειδής που αποτελεί μια προέκταση του κεντρικού νευρικού συστήματος και συνδέεται με τον εγκέφαλο μέσω του οπτικού νεύρου και αποτελεί το φωτοευαίσθητο τμήμα του οφθαλμού. Τέλος το εσωτερικό του οφθαλμού χωρίζεται σε 3 μέρη. 1. Τον πρόσθιο θάλαμο, ανάμεσα στο κερατοειδή και την ίριδα, που περιέχει το υδατοειδές υγρό. 2. Τον οπίσθιο θάλαμο, ανάμεσα στην ίριδα, το φακό και το ακτινωτό σώμα που όπως και ο πρόσθιος περιέχει υδατοειδές υγρό. 3. Το υαλώδες, ανάμεσα στο φακό και τον αμφιβληστροειδή, που περιέχει ένα διαφανές, άχρωμο, ζελατινώδες υγρό το υαλώδες σώμα. 9

12 Εικόνα 1.1: Τομή του ανθρώπινου οφθαλμού Οπτικό Νεύρο (1) Η πληροφορία σχετικά με το είδωλο που σχηματίζεται στον αμφιβληστροειδή μεταφέρεται στον εγκέφαλο μέσω του οπτικού νεύρου. Στο άνθρωπο το οπτικό νεύρο συνδέεται απευθείας με τον εγκέφαλο, κάτι που επιτρέπει τη γρηγορότερη επεξεργασία πολύπλοκων οπτικών πληροφοριών. Το οπτικό νεύρο συνδέεται με τον αμφιβληστροειδή στον οπτικό δίσκο (οπτική θηλή) και σ αυτό καταλήγουν οι νευράξονες των γαγγλιακών κυττάρων. Βρίσκεται 4.5mm (~15 ο ) ρινικά της ωχράς κηλίδας, στερείται φωτοϋποδοχέων και αντιστοιχεί σε ένα τυφλό σημείο στο οπτικό πεδίο. Οι περισσότεροι άξονες των νευρώνων καταλήγουν στον έξω γονατώδη πυρήνα (LGN) και από εκεί η πληροφορία μεταφέρεται στον εγκέφαλο για επεξεργασία. 10

13 1.1.3 Οπτικό Χίασμα (1) Τα δύο οπτικά νεύρα ενώνονται στο χίασμα που βρίσκεται στη βάση του εμπρόσθιου εγκεφαλικού λοβού. Στο σημείο αυτό οι πληροφορίες από τα δύο μάτια συνδυάζονται και διαβιβάζονται ανάλογα με το οπτικό πεδίο. Το αριστερό και δεξί μισό του οπτικού πεδίου διαβιβάζονται στο δεξί και αριστερό μέρος του εγκεφάλου αντίστοιχα για επεξεργασία Οπτική Ταινία (1) Η οπτική ταινία εκτείνεται από το χίασμα έως τον έξω γονατώδη πυρήνα. Σ αυτήν οι νευρικές ίνες που ξεκίνησαν από την επιφάνεια του αμφιβληστροειδή συνάπτονται με νευρώνες οι οποίοι συνεχίζουν σαν οπτική ακτινοβολία, για να φτάσουν τελικά στον οπτικό φλοιό Έξω Γονατώδης Πυρήνας (3) Οι δύο κατηγορίες γαγγλιακών κυττάρων (Μ, Ρ), που θα αναλυθούν στην επόμενη παράγραφο, μεταφέρουν ελαφρώς διαφορετικές πληροφορίες τις οποίες μεταφέρουν στον έξω γονατώδη πυρήνα (LGN) του θαλάμου. Ο έξω γονατώδης πυρήνας περιέχει έξι στιβάδες κυτταρικών σωμάτων που χωρίζονται με τη παρεμβολή στιβάδων νευραξόνων και δενδριτών (Εικ. 1.2). Στις 2 κατώτερες στιβάδες του LGN καταλήγουν οι νευράξονες των Μ κυττάρων και ονομάζονται μεγαλοκυτταρικές (Magnocellular), ενώ στις 4 ανώτερες στιβάδες, μικροκυτταρικές (Parvocellular), καταλλήγουν οι νευράξονες των Ρ κυττάρων. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η ύπαρξη λεπτών κυτταρικών στιβάδων ανάμεσα στις μικροκυτταρικές που ονομάζονται Konio. Ο LGN περιέχει ουσιαστικά ένα τοπογραφικό χάρτη του αμφιβληστροειδή, που όμως δεν τον αντιπροσωπεύει σημείο προς σημείο. Αυτό οφείλεται στην διαφορετική κατανομή των φωτοϋποδοχέων ανά μονάδα επιφάνειας (ιδιαίτερα στο κεντρικό 11

14 βοθρίο). Η προβολή τέλος των νευραξόνων γίνεται με τοπογραφική οργάνωση, με αποτέλεσμα κάθε LGN να αποτελεί μια αμφιβληστροειδοτοπική αντιπροσώπευση του ετερόπλευρου οπτικού ημιπεδίου. Εικόνα 1.2: Ο έξω γονατώδης πυρήνας (LGN) είναι η κύρια υποφλοιική θέση επεξεργασίας οπτικών πληροφοριών (3) Κύριες Οπτικές Οδοί (3) Από τις δύο ομάδες στιβάδων του LGN εκφύονται δύο κύριες οδοί Μ, Ρ που καταλήγουν σε διαφορετικές στιβάδες στον πρωτοταγή οπτικό φλοιό (V1) και στη συνέχεια στον V2 και σε διάφορες άλλες περιοχές του φλοιού για ανώτερη επεξεργασία. Η μικροκυτταρική-μεσολωριδική/λεπτολωριδική οδός (Ρ οδός) ξεκινάει από τις μικροκυτταρικές στιβάδες του LGN και αντιστοιχεί στην αντίληψη των χρωμάτων, της μορφής και των σχημάτων. Η μεγαλοκυτταρική-παχυλωριδική οδός (Μ οδός) ξεκινάει από τις μεγαλοκυτταρικές στιβάδες του LGN και και είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο της κίνησης και των χωρικών σχέσεων και για την αντίληψη του βάθους. 12

15 Εικόνα 1.3: Περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου που εξυπηρετούν την όραση (3) Οπτικός Φλοιός (3) Ο οπτικός φλοιός (Εικ. 1.3) είναι το πιο μεγάλο λειτουργικό σύστημα στον ανθρώπινο εγκέφαλο και είναι υπεύθυνος για την ανώτερη επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω στον πρωτοταγή οπτικό φλοιό (V1) καταλήγουν οι 2 κύριες οπτικοί οδοί. Αρχικά η Ρ οδός συνδέεται στη 4Cβ στιβάδα του V1 και στη συνέχεια καταλήγει στις στιβάδες 2 (σχήμα ) και 3 (χρώμα) αυτού. Από τον V1 συνεχίζει στις λεπτές λωρίδες (ανάλυση σχετικά με το χρώμα, τις λεπτομέρειες και τη μορφή των εικόνων) και στις μεσολωριδικές (περίγραμμα, όρια και προσανατολισμός εικόνων) περιοχές του V2. Η οδός αυτή στη συνέχεια προβάλλει στον V4 και καταλήγει στον κάτω κροταφικό φλοιό που είναι υπεύθυνος για την αναγνώριση σύνθετων πραγμάτων και προσώπων. Η Μ οδός από τις μεγαλοκυτταρικές στιβάδες του LGN καταλλήγει αρχικά στην 4Cα στιβάδα του V1 και στη συνέχεια στη 4Β. Παρακάμπτοντας τις στιβάδες 2,3 φτάνει στις παχιές λωρίδες του V2 (στερεοσκοπική όραση, κατεύθυνση αντικειμένων) και μέσω τις ραχιαίας βρεγματικής οδού φτάνει στη μέση κροταφική περιοχή (ΜΤ ή V5) 13

16 που έχει σχέση με το βάθος και την κίνηση. Τέλος καταλήγει σε περιοχές του βρεγματικού λοβού που έχουν σχέση με τη λειτουργία της αντίληψης του χώρου. 1.2 Νευροφυσιολογία Αμφιβληστροειδή (3) Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί τον φωτοευαίσθητο χιτώνα του οφθαλμού και σ αυτόν εκτελείται η φωτομεταγωγή, η μετατροπή δηλαδή της φωτεινής ενέργειας από τα οπτικά ερεθίσματα σε ηλεκτρικά σήματα. Περιέχει δύο τύπους φωτοϋποδοχέων τα κωνία και τα ραβδία που είναι υπεύθυνα για τη σύλληψη των φωτεινών ακτινών. Ο αμφιβληστροειδής δεν διαβιβάζει ολόκληρη την οπτική εικόνα. Η διάταξη των νευρώνων στον αμφιβληστροειδή είναι τέτοια έτσι ώστε αυτός να ανιχνεύει και να συγκρίνει αλλαγές στην κατάσταση (π.χ. φωτεινότητα και χρωματικότητα) ενός αντικειμένου και να αγνοεί εντάσεις που είναι σταθερές στο χώρο και το χρόνο. Μια απότομη αλλαγή δηλαδή στην ένταση μιας αμφιβληστροειδικής εικόνας αναγνωρίζεται και διαβιβάζεται, ενώ χαρακτηριστικά που παραμένουν σταθερά όπως η συνολική ή η μέση φωτεινότητα αγνοούνται. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η υπερφόρτωση του οπτικού νευρικού συστήματος με πληροφορίες, κάτι που θα συνέβαινε αν σκεφτεί κανείς ότι υπάρχουν περίπου 120 εκατομμύρια φωτοϋποδοχείς που συγκλίνουν σε 1.25 εκατομμύρια νευρικές οπτικές ίνες Λειτουργική Οργάνωση Αμφιβληστροειδή (3) Ο αμφιβληστροειδής έχει 32mm μήκος στον οριζόντιου άξονα, έκταση 1049mm 2 και πάχος 150μm στο κεντρικό βοθρίο, 400μm στο όριο του βοθρίου και 200μm στην περιφέρεια. Είναι συνδεδεμένος με το χωριοειδή στο οπτικό νεύρο και την πριονωτή περιφέρεια (Εικ. 1.4) και περιέχει 3 χαρακτηριστικές περιοχές. Την ωχρά κηλίδα με διάμετρο περίπου 5mm (~17 ο οπτικής γωνίας), το βοθρίο με διάμετρο περίπου 1.5mm (5 ο ) και τη θηλή του οπτικού νεύρου που βρίσκεται 4.5mm (~15 ο ) ρινικά του κεντρικού βοθρίου (Εικ. 1.5): 14

17 1. Η ωχρά κηλίδα περιέχει τη χρωστική ξανθοφύλλη που παρουσιάζει μεγάλη πυκνότητα στους νευρίτες των φωτοϋποδοχέων. Έχει διάμετρο 5mm (~17 ο οπτικής γωνίας) και αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των πρωτευόντων θηλαστικών. 2. Το βοθρίο καταλαμβάνει τη κεντρική περιοχή της ωχράς (διάμετρος 1.5mm ~ 5o) και έχει μειωμένο πάχος επειδή τα κυτταρικά σώματα των γύρω νευρώνων έχουν μετατοπιστεί έτσι ώστε οι φωτοϋποδοχείς της περιοχής αυτής (μόνο κωνία) να λαμβάνουν τα οπτικά ερεθίσματα με την ελάχιστη δυνατή παραμόρφωση. Η κεντρική περιοχή ονομάζεται κεντρικό βοθρίο (1 ο ), αποτελεί την λεπτότερη περιοχή του αμφιβληστροειδή (~150μm) και παρουσιάζει την υψηλότερη ευκρίνεια καθώς στερείται ραβδίων και έχει τη μέγιστη πυκνότητα κωνίων. 3. Η θηλή του οπτικού νεύρου αποτελεί το σημείο απ το οποίο οι ίνες του οπτικού νεύρου εγκαταλείπουν τον αμφιβληστροειδή. Βρίσκεται 4.5mm (15 ο ) ρινικά του κεντρικού βοθρίου στερείται φωτοϋποδοχέων και δημιουργεί ένα τυφλό σημείο στο οπτικό πεδίο. Εικόνα 1.4: Η θέση του αμφιβληστροειδή στον οφθαλμό φαίνεται αριστερά. Συνδέεται με το χοριοειδή στο οπτικό νεύρο και τη πριονωτή περιφέρεια. Όπως φαίνεται δεξιά στο μεγαλύτερο μέρος του το φως πρέπει να περάσει μέσα από στιβάδες νευρικών κυττάρων πριν φτάσει στους φωτοϋποδοχείς. Στη περιοχή του κεντρικού βοθρίου οι νευρώνες έχουν μετατοπιστεί προς τα πλάγια με αποτέλεσμα το φως να χει άμεση πρόσβαση στους φωτοϋποδοχείς. Κατά συνέπεια, η εικόνα που σχηματίζεται στο κεντρικό βοθρίο έχει την ελάχιστη παραμόρφωση (3). 15

18 Ο αμφιβληστροειδής αποτελείται από 5 διαφορετικές κατηγορίες νευρώνων. Τους φωτοϋποδοχείς, τα οριζόντια, τα δίπολα, τα βραχύινα και τα γαγγλιακά κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά συνδέονται κατά ένα πολύπλοκο τρόπο, αλλά παρουσιάζουν μια συστηματική στιβαδωτή διάταξη. Πιο συγκεκριμένα από το εξωτερικό προς το εσωτερικό του οφθαλμού παρατηρούμε τη στιβάδα των φωτοϋποδοχέων, Η έξω αφοριστική μεμβράνη είναι μια σειρά σφιχτών συνδέσεων μεταξύ του νευρογλοιακού ιστού και των φωτοϋποδοχέων. Οι πυρήνες των φωτοϋποδοχέων σχηματίζουν την έξω κοκκώδη στιβάδα και οι άξονες τους και οι απολήξεις τους συνάπτονται με άλλους νευρώνες και σχηματίζουν την έξω συναπτική (δικτυωτή) στιβάδα. Η έσω κοκκώδης περιέχει τους πυρήνες όλων των υπόλοιπων νευρώνων (βραχύινα, οριζόντια, δίπολα), ενώ η έσω συναπτική είναι το σημείο που οι απολήξεις των δίπολων κυττάρων πραγματοποιούν συνάψεις με τα γαγγλιακά και τα βραχύινα κύτταρα, ενώ ταυτόχρονα περιέχει τους δενδρίτες των γαγγλιακών κυττάρων. Στη συνέχεια βρίσκεται η στιβάδα των νευρικών ινών που αποτελείται από τους άξονες των γαγγλιακών κυττάρων που συρρέουν προς το οπτικό νεύρο και μεταφέρουν δυναμικά ενέργειας στο θάλαμο που βρίσκεται στον ενδιάμεσο εγκέφαλο. Η τελευταία στιβάδα του αμφιβληστροειδή είναι η έσω αφοριστική μεμβράνη, που διαμορφώνεται από τις απολήξεις των κυττάρων του Muller που εκτείνονται από το εσωτερικό του αμφιβληστροειδή προς τους φωτοϋποδοχεις και αποτελούν το νευρογλοιακό ιστό αυτού. Εικόνα 1.5: Φυσιολογικός βυθός του δεξιού οφθαλμού. Περιοχή της ωχράς αριστερά. (a) Κεντρικό βοθρίο (κεντρική 1 ο ), (b) Βοθρίο (κεντρικές 5 ο ), (c) Parafovea (5 ο -9 ο ), (d) Perifovea (9 ο - 18 ο ) (3). 16

19 Στην εικόνα 1.6 φαίνεται σχηματικά η διάταξη των 5 κατηγοριών των αμφιβληστροειδικών νευρώνων. Οι φωτοϋποδοχείς απορροφούν το φως και μεταφέρουν το σήμα στα δίπολα κύτταρα. Στη συνέχεια η πληροφορία μεταφέρεται είτε απευθείας στα γαγγλιακά κύτταρα (vertical pathway) είτε μέσω των οριζόντιων κυττάρων (lateral pathway). Αυτό σημαίνει ότι το σήμα σε ένα υποδοχέα επηρεάζεται από τη δραστηριότητα των γειτονικών. Επιπλέον, τα βραχύινα κύτταρα εκτελούν πλάγια αλληλεπίδραση σε διαφορετικό επίπεδο, μεταξύ των δίπολων και των γαγγλιακών κυττάρων. Εικόνα 1.6: Οι πέντε κυριότερες κατηγορίες αμφιβληστροειδικών νευρώνων (3). 17

20 (3), (4), (5) Φωτοϋποδοχείς της Όρασης Στον αμφιβληστροειδή υπάρχουν δύο κατηγορίες φωτοϋποδοχέων. Τα ραβδία που ανταποκρίνονται σε χαμηλά επίπεδα φωτεινότητας (σκοτοπική όραση) και τα κωνία που αποκρίνονται σε υψηλά επίπεδα φωτεινότητας (φωτοπική όραση). Τα κωνία και τα ραβδία σε αντίθεση με τους περισσότερους νευρώνες δεν παράγουν δυναμικά ενέργειας αλλά αποκρίνονται στο φως με διαβαθμισμένες αλλαγές του δυναμικού μεμβράνης Μορφολογικά Χαρακτηριστικά (3), (4) Οι φωτοϋποδοχείς είναι υπεύθυνοι για τη μετατροπή του φωτεινού ερεθίσματος σε νευρικές ώσεις (ηλεκτρικά σήματα). Τόσο τα κωνία όσο και τα ραβδία έχουν ένα εσωτερικό και ένα εξωτερικό τμήμα που συνδέονται με ένα κροσσό. Το εσωτερικό τμήμα περιέχει τον πυρήνα του κυττάρου και το μεγαλύτερο μέρος των βιοσυνθετικών οργανιδίων και βρίσκεται προς την εγγύς επιφάνεια του αμφιβληστροειδή. Το τμήμα αυτό είναι υπεύθυνο για το μεταβολισμό του κυττάρου. Το εξωτερικό τμήμα είναι μια περιοχή εξειδικευμένη στη φωτομετατροπή και αποτελείται από μια στήλη μεμβρανικών δισκίων που περιέχουν τις οπτικές χρωστικές. Μια άλλη μορφολογική διαφορά των φωτοϋποδοχέων αφορά τις συναπτικές απολήξεις τους, όπου συνάπτονται τα οριζόντια και τα δίπολα κύτταρα. Η συναπτική απόληξη των κωνίων είναι επίπεδη, ονομάζεται ποδίσκος και αποτελείται από 3-5 κολπίσκους. Η συναπτική απόληξη των ραβδίων είναι στρογγυλωπή, ονομάζεται σφαιρίδιο και περιέχει ένα ενιαίο κολπίσκο υποδοχής. 18

21 Εικόνα 1.7: Μορφολογικά χαρακτηριστικά φωτοϋποδοχέων (3) Κατανομή Φωτοϋποδοχέων (4) Η κατανομή των φωτοϋποδοχέων στον αμφιβληστροειδή ποικίλλει. Τα ραβδία, σε ένα φυσιολογικό αμφιβληστροειδή, είναι κατά πολύ περισσότερα (~200 εκατομμύρια) από τα κωνία (~5 εκατομμύρια). Μεγαλύτερη πυκνότητα κωνίων συναντάται στο κεντρικό βοθρίο και μειώνεται απότομα με την εκκεντρότητα. Τα ραβδία, αντίθετα, απουσιάζουν από το βοθρίο, παρουσιάζουν μέγιστη πυκνότητα στις 20 ο περίπου και στη συνέχεια μειώνονται πάλι (Εικ. 1.8). Και τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων απουσιάζουν από την οπτική θηλή. Το μέγεθος των κωνίων μεταβάλλεται καθώς απομακρυνόμαστε από το κεντρικό βοθρίο. Έτσι ενώ στο κέντρο τα κωνία έχουν ένα μέγεθος της τάξης των 0.5arcmin οπτικής γωνίας, στις περίπου 1.4 ο -1.8 ο αυξάνεται στο 1arcmin. Στο σημείο αυτό το μέγεθος των κωνίων είναι 3 φορές περίπου μεγαλύτερο από το μέγεθος των ραβδίων. Εκτός από τις διαφορές στο μέγεθος και την πυκνότητα των κωνίων και των ραβδίων, τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων παρουσιάζουν διαφορές και στη διάταξη τους στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδή. Στο κεντρικό βοθρίο τα κωνία έχουν τριγωνική διάταξη, που πολλές φορές χαρακτηρίζεται και σαν εξαγωνική (Εικ. 1.9). Καθώς μετακινούμαστε προς την περιφέρεια η απόσταση ανάμεσα στα κωνία μεγαλώνει και στο κενό που σχηματίζεται εμφανίζονται τα ραβδία. Ταυτόχρονα η τριγωνική (ή 19

22 εξαγωνική) διάταξη των κωνίων μειώνεται καθώς προχωράμε προς την περιφέρεια και εξαφανίζεται στις 2 ο -3 ο από το κέντρο της ωχράς. Εικόνα 1.8: Μεταβολή της πυκνότητας των κωνίων και των ραβδίων συναρτήσει της απόστασης από την ωχρά. Τα κωνία παρουσιάζουν μέγιστη πυκνότητα στο κέντρο, ενώ τα ραβδία στις 20 ο περίπου. Και τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων απουσιάζουν από την οπτική θηλή (3). 20

23 Σχήμα 1.9: Διάταξη των κωνίων στο κεντρικό βοθρίο. Τα κωνία είναι τοποθετημένα ώστε να σχηματίζουν μια τριγωνική (μπλε) ή εξαγωνική (διάταξη) (4) Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Φωτοϋποδοχέων (4), (5) Η διάταξη και το μέγεθος των κωνίων και των ραβδίων καθορίζουν τα όρια στη διακριτική ικανότητα του ματιού. Το μωσαϊκό των φωτοϋποδοχεων αντιστοιχεί στο pixel μιας ψηφιακής κάμερας που καθορίζει τη διακριτική της ικανότητα. Η λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι ακριβώς η ίδια. Συλλαμβάνουν φωτόνια και τα μετατρέπουν σε ηλεκτρικά σήματα. Λόγω του ότι το μωσαϊκό των φωτοϋποδοχέων μεταβάλλεται από το κέντρο προς την περιφέρεια, η διακριτική ικανότητα του βοθρίου και του περιφερικού αμφιβληστροειδή θα εξεταστεί ξεχωριστά. Στη περιοχή του κεντρικού βοθρίου, όπου απαντάται και η μέγιστη οπτική οξύτητα, η διακριτική ικανότητα εξαρτάται από τη χωρική κατανομή των κωνίων. Στη περιοχή αυτή τα κωνία παρουσιάζουν το μικρότερο μέγεθος και επομένως τη μέγιστη πυκνότητα. Σε φωτοπικές συνθήκες κάθε κωνίο μεταδίδει τις πληροφορίες σε ένα μόνο γαγγλιακό κύτταρο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η τελική διακριτική ικανότητα του οφθαλμού να περιορίζεται από τη μέση απόσταση μεταξύ των κωνίων του κεντρικού βοθρίου. Επειδή όμως ένα είδωλο γίνεται αντιληπτό όταν δύο παρακείμενες σημειακές πηγές εστιάζονται σε δύο παρακείμενα κωνία, η διάκριση των δύο ειδώλων ως δύο ξεχωριστά σημεία είναι δυνατή εφόσον ανάμεσα στα δύο κωνία που ερεθίζονται υπάρχει ένα ανερέθιστο (όριο Nyquist). 21

24 Εικόνα 1.10: Τα όρια της διακριτικής ικανότητας του οφθαλμού εξαρτώνται από δύο παράγοντες. Το αμφιβληστροειδικό είδωλο πρέπει να παρουσιάζει συνάρτηση διασποράς σημείων με 2 μέγιστα και 1 τοπικό ελάχιστο (κριτήριο Rayleigh). Επίσης η διάταξη των φωτοϋποδοχέων πρέπει να είναι τέτοια ώστε ανάμεσα στα δύο κωνία που εστιάζονται οι σημειακές πηγές να υπάρχει ένα ανερέθιστο κωνίο (5). Η μέση απόσταση των κωνίων σε ένα φυσιολογικό αμφιβληστροειδή είναι περίπου 2.5μm (οπτική γωνία Θ=0.50arcmin). Η ελάχιστη λοιπόν οπτική γωνία ευκρίνειας, λόγω της τριγωνικής διάταξης, καθορίζεται από το ύψος του τριγώνου και αντιστοιχεί σε 3 Θ /2. Λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι είναι απαραίτητος ο ερεθισμός 3 παρακείμενων κωνίων η τελική τιμή της ελάχιστης γωνίας ευκρίνειας είναι 3Θ. Στη περιφέρεια κυρίαρχο ρόλο παίζουν τα ραβδία. Τα ραβδία είναι πιο ευαίσθητα σε σκοτοπικές συνθήκες. Αυτό οφείλεται στο ότι τα ραβδία περιέχουν περισσότερη φωτοευαίσθητη οπτική χρωστική από τα κωνία, γεγονός που τους επιτρέπει να δεσμεύουν περισσότερο φως. Επιπλέον, το σύστημα των ραβδίων είναι συγκλίνον: πολλά ραβδία συνάπτονται με τον ίδιο ενδιάμεσο νευρώνα. Με τον τρόπο αυτό τα σήματα των ραβδίων αλληλοενισχύονται, δυναμώνοντας την απόκριση του κυττάρου και επιτρέποντας στον εγκέφαλο να ανιχνεύει αμυδρό φως στο σκοτάδι. 22

25 Εικόνα 1.11: Διάγραμμα που παρουσιάζει τη σύγκλιση πολλών ραβδίων σε ένα δίπολο κύτταρο. Κοντά στο βοθρίο ένα δίπολο κύτταρο λαμβάνει σήματα από περίπου 15 ραβδία. Ο αριθμός αυτός αυξάνει καθώς προχωράμε στην περιφέρεια (5). 1.3 Ποιότητα Αμφιβληστροειδικών Εικόνων (8), (9), (14), (28) Η ποιότητα ενός αμφιβληστροειδικού ειδώλου καθορίζεται τόσο από οπτικούς όσο και από νευρωνικούς παράγοντες. Από τους οπτικούς παράγοντες τα διαθλαστικά σφάλματα, οι οφθαλμικές εκτροπές και η περίθλαση εξαρτώνται από το μήκος κύματος της ακτινοβολίας και το μέγεθος της κόρης, ενώ η σκέδαση εξαρτάται και από το μέγεθος και τη χωρική κατανομή των επιφανειών που τη προκαλούν. Νευρωνικοί παράγοντες είναι το μέγεθος και η χωρική κατανομή των αμφιβληστροειδικών κυττάρων, η επεξεργασία από τον αμφιβληστροειδή στον οπτικό φλοιό και η ανώτερη εγκεφαλική επεξεργασία. 23

26 (2), (6), (7), (8), (9) Οπτικοί Παράγοντες Σφαιρική εκτροπή: Σφαιρικό σφάλμα είναι το φαινόμενο κατά το οποίο οι ακτίνες φωτός διαθλώμενες απ το φακό του ματιού τέμνουν τον οπτικό άξονα σε διαφορετικά σημεία (Εικόνα 12). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σχηματισμό μιας κηλίδας αντί ενός σημείου κατά την εστίαση και κατά συνέπεια την δημιουργία μη ευκρινούς ειδώλου. Εικόνα 1.12: Σφαιρική εκτροπή στον ανθρώπινο οφθαλμό. Κόμη: Σ ένα περιστροφικά συμμετρικό σύστημα η κόμη είναι μία μη αξονική εκτροπή. Αν μια δέσμη φωτός πέσει σε ένα φακό παράλληλα με έναν δευτερεύοντα άξονα του, οι διαφορετικές ζώνες του φακού δίνουν και διαφορετικές εστίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό ενός ειδώλου ιδιόμορφου σχήματος και άνισης φωτεινότητας. Η ένταση μάλιστα είναι μεγαλύτερη στην μυτερή άκρη του ειδώλου. Στο μάτι κόμη παρουσιάζεται στο βοθρίο λόγω του ότι το μάτι δεν είναι συμμετρικό σε έναν κατάλληλο άξονα αναφοράς. 24

27 Εικόνα 1.13: Κόμη. Μια σημειακή πηγή δεν απεικονίζεται σαν σημείο αλλά εκτεταμένη. Η ένταση του φωτός μάλιστα είναι μεγαλύτερη στην μυτερή άκρη του ειδώλου. Καμπύλωση πεδίου: Άλλη μια μη αξονική εκτροπή. Σε ένα παραξονικό σύστημα ένας φακός ή ένα σύστημα φακών παράγει μια επίπεδη εικόνα ή ένα επίπεδο αντικείμενο. Απουσία όμως όλων των άλλων εκτροπών το είδωλο ενός επίπεδου αντικειμένου δεν είναι επίπεδο αλλά παρουσιάζει καμπύλωση. Η καμπύλη αυτή επιφάνεια πάνω στην οποία σχηματίζεται το είδωλο ονομάζεται επιφάνεια Petzval. Εικόνα 1.14: Καμπύλωση πεδίου Παραμόρφωση: Η παραμόρφωση είναι εκτροπή παρόμοια με την καμπύλωση πεδίου. Αφορά την ανικανότητα ενός οπτικού συστήματος να αναπαράγει με ακρίβεια ένα πιστό είδωλο του αντικειμένου. Έτσι ενώ τα σημεία του ειδώλου βρίσκονται σε ακριβή εστίαση στο σωστό επίπεδο του ειδώλου, το οποίο θα είναι επίπεδο αν έχουν εξαλειφθεί όλες οι άλλες εκτροπές, λόγω της παραμόρφωσης θα καταλαμβάνουν θέσεις κοντύτερα ή μακρύτερα από τις ιδανικές. Η παραμόρφωση 25

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ 7.1 ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Όταν φωτεινή παράλληλη δέσμη διαδιδόμενη από οπτικό μέσο α με δείκτη διάθλασης n 1 προσπίπτει σε άλλο οπτικό μέσο β με δείκτη διάθλασης n 2 και

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Κεφάλαιο Ι Δεξιότητες 1-8 i. Παθοφυσιολογία όρασης ii. Κινητικότητα-Στραβισμός iii. Διόφθαλμη

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια.

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια. Η ελάχιστη απαίτηση για τη δημιουργία οφθαλμού είναι η ύπαρξη συμπλέγματος φωτοϋποδεκτικών κυττάρων που περιβάλλονται από κύτταρα που περιέχουν προστατευτική μαύρη χρωστική. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957 Polyak 1957 ΗΡΑΚΛΕΙΟ 12/01/2005 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Hubel & Weisel ήδη από το 1959 πειραµατιζόµενοι σε γάτες έδειξαν ότι πολλοί από τούς νευρώνες του πρωτοταγούς οπτικού φλοιού V1 αποκρίνονται διαφορετικά σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2 Απριλίου 20 Η δομή του οφθαλμού Ιδωμένος ως ένα οπτικό όργανο, ο ανθρώπινος οφθαλμός επιτελεί την ακόλουθη λειτουργία. Δέχεται εισερχόμενες ακτίνες φωτός από απομακρυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation)

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

Το οπτικό μικροσκόπιο II

Το οπτικό μικροσκόπιο II Το οπτικό μικροσκόπιο II Παρατήρηση βιολογικών δειγμάτων Τα βιολογικά δείγματα (κύτταρα, βακτήρια, ζύμες, ιστοί, κ.λ.π.) και τα συστατικά τους είναι σχεδόν διαφανή Για την παρατήρησή τους πρέπει να δημιουργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα)

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Περίληψη ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Σωτήρης Πλαΐνης, PhD ΒΕΜΜΟ Visual Science Lab Αξιολόγηση οπτικής συµπεριφοράς Οπτική οξύτητα Ελάχιστη γωνία α ευκρίνειας περιοριστικοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010 ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 2010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να περιγράψετε ποιοτικά το φαινόμενο της περίθλασης του φωτός καθώς επίσης να μπορείτε να διακρίνετε τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα διάλεξης

Περιεχόμενα διάλεξης 7η Διάλεξη Οπτικές ίνες Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 1 Περιεχόμενα διάλεξης Διασπορά Πόλωσης Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. Page 1 Πόλωση Γενική θεωρία Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 3 Μηχανικό ανάλογο Εγκάρσια

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r

r r r r r r r r r r r ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη του ηλεκτροοπτικού φαινομένου (φαινόμενο Pockels) σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για κρύσταλλο KDP και ο προσδιορισμός της τάσης V λ/4. Στοιχεία Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα

ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα 1. Εισαγωγή Ψυχοφυσική της Όρασης (Visual Psychophysics) Η αίσθηση της όρασης αποτελεί ένα αµάλγαµα µιας οµάδας διαφορετικών ικανοτήτων, που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΜΑΤΑ Θέμα1: Α. Η ταχύτητα διάδοσης ενός ηλεκτρομαγνητικού κύματος: α. εξαρτάται από τη συχνότητα ταλάντωσης της πηγής β. εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα

7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα 7α Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα Εισαγωγή ορισμοί Φύση του φωτός Πηγές φωτός Δείκτης διάθλασης Ανάκλαση Δημιουργία ειδώλων από κάτοπτρα Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/katsiki Ηφύσητουφωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 05 2 0 ΘΕΡΙΝΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -4 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@maerals.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Η ιδέα την απεικόνισης Σημειακή πηγή Στιγματική απεικόνιση Η ανακατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ Συζευγμένα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία τα οποία κινούνται με την ταχύτητα του φωτός και παρουσιάζουν τυπική κυματική συμπεριφορά Αν τα φορτία ταλαντώνονται περιοδικά οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα.

συνίστανται από πολωτή που επιτρέπει να περνούν µόνο τα κατακόρυφα πολωµένα κύµατα. Γραµµικά πολωµένο ηλεκτροµαγνητικό κύµα. Νόµος του Malus Η κλασσική κυµατική θεωρία του φωτός µοντελοποιεί το φως (ή ένα τυχόν ηλεκτροµαγνητικό κύµα κατ επέκταση), στον ελεύθερο χώρο, ως ένα εγκάρσιο ηλεκτροµαγνητικό

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 0 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ . Γεωμετρική οπτική ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Η Γεωμετρική οπτική είναι ένας τρόπος μελέτης των κυμάτων και χρησιμοποιείται για την εξέταση μερικών

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ

Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Ανατομία - φυσιολογία του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΠΘ - ΑΧΕΠΑ Οφθαλμικός κόγχος Εξωφθάλμιοι βολβοκινητικοί μύες Άνω ορθός Κάτω ορθός Έσω ορθός Έξω ορθός Άνω λοξός Κάτω λοξός

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1 ο ΘΕΜΑ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ 1. Μια ακτίνα φωτός προσπίπτει στην επίπεδη διαχωριστική επιφάνεια δύο µέσων. Όταν η διαθλώµενη ακτίνα κινείται παράλληλα προς τη διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 Κίνηση Κυµάτων Περιεχόµενα Κεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά των Κυµάτων Είδη κυµάτων: Διαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της Διάδοσης κυµάτων Η Εξίσωση του Κύµατος

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ

Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ ΟΜΑΔΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)... 3)... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ Με το πείραµα αυτό θα προσδιορίσουµε: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 (ΚΥΜΑΤΑ) ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ 5 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

Μέσα στην τάξη. Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία

Μέσα στην τάξη. Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία Φωτοελαστικότητα. Το πολωμένο φως και το ταπεινό σελοτέηπ σε μία πολύχρωμη συνεργασία Παναγιώτης Λάζος Η οπτική είναι ένας μάλλον περιθωριοποιημένος κλάδος της Φυσικής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Φωτοτεχνία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις

Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Εισαγωγή στις Ηλεκτρικές Μετρήσεις Σφάλματα Μετρήσεων Συμβατικά όργανα μετρήσεων Χαρακτηριστικά μεγέθη οργάνων Παλμογράφος Λέκτορας Σοφία Τσεκερίδου 1 Σφάλματα μετρήσεων Επιτυχημένη μέτρηση Σωστή εκλογή

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co

ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ. + 1) με Ν=0,1,2,3..., όπου d το μήκος της χορδής. 4 χορδή με στερεωμένο το ένα άκρο ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ. ,στο κενό (αέρα) co ΣΤΑΣΙΜΑ ΚΥΜΑΤΑ Κύματα που t x t x σχηματίζουν το y1 = A. hm2 p ( - ), y2 = A. hm2 p ( + ) T l T l στάσιμο Εξίσωση στάσιμου c κύματος y = 2 A. sun 2 p. hm2p t l T Πλάτος ταλάντωσης c A = 2A sun 2p l Κοιλίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

DARK ADAPTATION. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου

DARK ADAPTATION. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου DARK ADAPTATION Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ήταν το 1866 όταν ιστολογικές µελέτες του Max Schultze σε αµφιβληστροειδείς διαφόρων ειδών θηλαστικών οδήγησαν στο συµπέρασµα της ύπαρξης δύο διαφορετικών τύπων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση..

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΑ ΚΥΜΑΤΑ Θέμα 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή πρόταση, χωρίς δικαιολόγηση. 1. Α) Φορτία που κινούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΟΡΓΑΝΟΛΟΓΙΑ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗΣ: ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΦΘΟΡΙΣΜΟΥ, ΦΩΣΦΩΡΙΣΜΟΥ, ΣΚΕΔΑΣΗΣ ΕΚΠΟΜΠΗΣ, ΧΗΜΕΙΟΦΩΤΑΥΓΕΙΑΣ ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΡΑΜΜΩΝ ΚΟΙΛΗΣ ΚΑΘΟΔΟΥ & ΛΥΧΝΙΕΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης

Μοριακή Φασματοσκοπία I. Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης Μοριακή Φασματοσκοπία I Παραδόσεις μαθήματος Θ. Λαζαρίδης 2 Τι μελετά η μοριακή φασματοσκοπία; Η μοριακή φασματοσκοπία μελετά την αλληλεπίδραση των μορίων με την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΕΡΑΣΤΗΡΙ ΕΦΑΡΜΣΜΕΝΗΣ ΠΤΙΚΗΣ Άσκηση 1: Λεπτοί φακοί Εξεταζόμενες γνώσεις. Εξίσωση κατασκευαστών των φακών. Συστήματα φακών. Διαγράμματα κύριων ακτινών. Είδωλα και μεγέθυνση σε λεπτούς φακούς. Α. Λεπτοί

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 15 ΚίνησηΚυµάτων ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 15 Χαρακτηριστικά Κυµατικής Είδη κυµάτων: ιαµήκη και Εγκάρσια Μεταφορά ενέργειας µε κύµατα Μαθηµατική Περιγραφή της ιάδοσης κυµάτων ΗΕξίσωσητουΚύµατος Κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 007 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ZHTHMA Στις ερωτήσεις έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της άσκησης... 1. 2. Στοιχεία θεωρίας... 1. 2.1 Γεωμετρική οπτική... 1. 2.2 Ο νόμος της ανάκλασης... 1. 2.3 Ο νόμος της διάθλασης...

1. Σκοπός της άσκησης... 1. 2. Στοιχεία θεωρίας... 1. 2.1 Γεωμετρική οπτική... 1. 2.2 Ο νόμος της ανάκλασης... 1. 2.3 Ο νόμος της διάθλασης... 1. Λεπτοί Φακοί Σελίδα 1. Σκοπός της άσκησης.... 1 2. Στοιχεία θεωρίας... 1 2.1 Γεωμετρική οπτική... 1 2.2 Ο νόμος της ανάκλασης... 1 2.3 Ο νόμος της διάθλασης... 2 2.4 Είδωλα & παραξονική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5

Το πλάτος της ταλάντωσης του σημείου Σ, μετά τη συμβολή των δυο. α. 0 β. Α γ. 2Α δ. Μονάδες 5 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: Α (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04-01-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΑΡΧΩΝ Μ-ΑΓΙΑΝΝΙΩΤΑΚΗ ΑΝ-ΠΟΥΛΗ Κ ΘΕΜΑ Α Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας. Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ

ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ( ΝΟΜΟΣ SNELL ) Α. ΣΤΟΧΟΙ Η εξοικείωση με μετρήσεις μήκους. Η εξοικείωση με τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΘΕΜΑ 1 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) Α) Για κάθε μία

Διαβάστε περισσότερα