Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού Παπαδιαμάντης Αναστάσιος Επιβλέπων: Δρ. Χαρίλαος Γκίνης Ακαδημαϊκό έτος

2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού Παπαδιαμάντης Αναστάσιος Επιβλέπων: Δρ. Χαρίλαος Γκίνης Η παρούσα εργασία υπεβλήθη στις 5/3/2007 ως μέρος των υποχρεώσεων για την απονομή του μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Οπτική και Όραση» και παρουσιάστηκε στην Τριμελή Επιτροπή αποτελούμενη από τους: 1. Δρ. Χαρίλαο Γκίνη 2. Μιλτιάδη Τσιλιμπάρη, Επίκουρο Καθηγητή Οφθαλμολογίας 3. Δημήτρη Παπάζογλου, Λέκτορα Τμήματος Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Ακαδημαϊκό έτος

3 Αφιερώνεται στην οικογένειά μου 1

4 Κατά την διάρκεια της φοίτησής μου στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα ειδίκευσης Οπτική και Όραση του Πανεπιστημίου Κρήτης, του οποίου ήμουν υπότροφος και στα πλαίσια της εκπόνησης και παρουσίασης της μεταπτυχιακής μου εργασίας με τίτλο: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού, θα ήθελα να ευχαριστήσω τα μέλη της τριμελής επιτροπής, κ. κ. Δρ. Χαρίλαο Γκίνη, Μιλτιάδη Τσιλιμπάρη, Επίκουρο Καθηγητή της Οφθαλμολογίας και Δημήτρη Παπάζογλου, Λέκτορα Τμήματος Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν και την ανάθεση της συγκεκριμένης μεταπτυχιακής εργασίας. Ιδιαίτερη αναφορά θα ήθελα να κάνω στον κ. Χαρίλαο Γκίνη για την συμπαράσταση και τη βοήθεια που μου έδειξε όλο αυτό το διάστημα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω επίσης τον κ. Άρη Παλλήκαρη για την παραχώρηση, παρόλα τα προβλήματα που του δημιούργησε, του απαραίτητου χώρου και εξοπλισμού που χρειάστηκα για την εκπόνηση της παρούσας εργασίας, καθώς και τον διδακτορικό φοιτητή Dirk De Brouwere για τη βοήθεια, τις ιδέες και τις συμβουλές του. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τον σπουδαστή του Τμήματος Εφαρμοσμένης Πληροφορικής & Πολυμέσων του Τ. Ε. Ι. Κρήτης για τη βοήθεια του σε θέματα λογισμικού και επεξεργασίας εικόνας. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συμμετείχαν στην πραγματοποίηση των πειραμάτων. 2

5 Abstract Purpose: Visual perception begins on the retina. The light stimulus is captured from the photoreceptors (rod, cones) and converted to electrical signal. With the help of bipolar and ganglion cells the signal is driven to the optic nerve and the brain (LGN, V1, V2) for further processing. Retina is the light sensitive part of the human eye. Correct and thorough testing is essential for many reasons. Main one is that retina is considered to be part of the central nervous sytem. Purpose of this project is to build an instrument that projects fringes on the retina that can bypass the eye s optics. These fringes will be of varying spatial frequency and contrast. More specific contrast can be altered without changing the average retinal luminance. Using this device can be very helpful for studies concerning the retina. Methods: During the experimental procedure, a Michelson interferometer was built. The laboratory, where the procedure took place, was offered from V. E. I. C. and based on F. O. R. T. H. grounds. First step was to determine the most suitable, for the occasion, type of interferometer. Then building and grading of the device followed. Grading had to be made for the fringes spatial frequency and contrast. After the device was constructed, contrast sensitivity measurements were made in order to determine whether the interferometer was working correctly or not. These measurements were made on patients with normal retinas, but had high refractive errors. Results: The results were really satisfactory. Fringes were created for a wide range of spatial frequencies and contrasts. Taking into account the small size of the device, which makes it easy to move and use, the experimental procedure was successful. At the same time the measurements results were also satisfactory. There was, in fact, agreement between present results and other from older and similar research projects. 3

6 Conclusions: The Michelson interferometer that was built can be used for either research or clinical purposes. It s important though certain constructive improvements to be made. These improvements refer to the optic elements of the device. This way a wider zone of spatial frequencies can be attained. At the same time, necessary software is needed in order to make the device fully automated, something that will dramatically reduce the examination time. After all these improvements the interferometer will be ready for visual acuity measurements and studies concerning spatial vision and the optic nerve. In fact using this device in patients with cataract can be extremely interesting. This is because older people tend to develop cataract. With this device visual acuity measurement, prior to surgical removal, is possible. This way the benefits from the cataract removal, regarding the patient s visual acuity, can be determined. This is because, due to age, certain retinal diseases can be also present, reducing visual acuity of the patient. 4

7 Περίληψη Σκοπός: Η αντίληψη της όρασης ξεκινά στον αμφιβληστροειδή. Πιο συγκεκριμένα η υποδοχή του φωτεινού ερεθίσματος πραγματοποιείται στους φωτοϋποδοχείς. Το φωτεινό σήμα, στη συνέχεια, μετατρέπεται σε ηλεκτρικό και οδηγείται μέσω των δίπολων και γαγγλιακών κυττάρων στο οπτικό νεύρο και από εκεί στον εγκέφαλο (LGN, V1, V2) για περεταίρω επεξεργασία. Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί δηλαδή τον φωτοευαίσθητο χιτώνα του οφθαλμού. Η προσεκτική και όσο το δυνατό καλύτερη εξέταση του αμφιβληστροειδή ενδείκνυται για διάφορους λόγους. Σημαντικότερη αυτών είναι ότι αποτελεί μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η κατασκευή ενός οργάνου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών που παρακάμπτουν τα οπτικά του οφθαλμού. Οι κροσσοί αυτοί έχουν μεταβαλλόμενη χωρική συχνότητα και contrast. Πιο συγκεκριμένα το contrast μπορεί να μεταβληθεί χωρίς να αλλάξει η μέση φωτεινότητα στον αμφιβληστροειδή. Με τη βοήθεια της συσκευής αυτής είναι δυνατή η μελέτη της σωστής λειτουργίας του αμφιβληστροειδή. Μεθοδολογία: Κατά τη διάρκεια της πειραματικής διαδικασίας κατασκευάστηκε ένα συμβολόμετρο Michelson. Η κατασκευή έγινε σε εργαστήριο του Β. Ε. Μ. Μ. Ο. στο Ι. Τ. Ε.. Μετά τον αρχικό έλεγχο σχετικά με τον καταλληλότερο τύπο συμβολόμετρου, έγινε η κατασκευή και βαθμονόμηση της συσκευής. Η βαθμονόμηση αφορούσε τόσο τη χωρική συχνότητα όσο και το contrast των κροσσών. Με την ολοκλήρωση της κατασκευής έγιναν μετρήσεις της ευαισθησίας φωτεινής αντίθεσης σε ασθενείς που παρουσίαζαν μεγάλα διαθλαστικά σφάλματα με σκοπό τον έλεγχο σωστής λειτουργίας της συσκευής. 5

8 Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της εργασίας ήταν αρκετά ικανοποιητικά. Η κατασκευή του συμβολόμετρου κρίνεται επιτυχημένη καθώς δημιουργήθηκαν κροσσοί για ένα αρκετά μεγάλο εύρος χωρικών συχνοτήτων και contrast. Σημαντικό στοιχείο είναι και το μικρό μέγεθος του οργάνου, που το καθιστά εύκολα μετακινούμενο και εύχρηστο. Ταυτόχρονα τα αποτελέσματα των μετρήσεων που έγιναν με σκοπό τον έλεγχο της λειτουργίας του οργάνου ήταν αρκετά ικανοποιητικά. Υπάρχει μάλιστα συμφωνία με αποτελέσματα παρόμοιων ερευνών. Συμπεράσματα: Το συμβολόμετρο που κατασκευάστηκε, στη παρούσα εργασία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα είτε ερευνητικά είτε κλινικά. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να γίνουν κάποιες κατασκευαστικές βελτιώσεις, που αφορούν κυρίως τα οπτικά στοιχεία, με σκοπό την κάλυψη ενός ευρύτερου πεδίου χωρικών συχνοτήτων. Ταυτόχρονα πρέπει να γίνει και η ανάπτυξη κατάλληλου λογισμικού με σκοπό την πλήρη αυτοματοποίηση του οργάνου, κάτι που θα οδηγήσει και σε κατακόρυφη μείωση του χρόνου εξέτασης. Με το πέρας των βελτιώσεων το συμβολόμετρο θα είναι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για μέτρηση της οπτικής οξύτητας, μελέτη της χωρικής όρασης, αξιολόγηση της λειτουργίας του οπτικού νεύρου κ.α.. Ιδιαίτερα χρήσιμη μπορεί να αποδειχθεί, η παρούσα συσκευή, στην περίπτωση ασθενών με καταρράκτη. Λόγω του ότι καταρράκτη παρουσιάζουν άτομα προχωρημένης, κυρίως, ηλικίας, είναι δυνατή η αξιολόγηση της οπτικής τους οξύτητας και το αν η αφαίρεση του θα έχει ουσιαστικά οφέλη για τον ασθενή (περιπτώσεις ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς). 6

9 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή Το Ανθρώπινο Οπτικό Σύστημα Οφθαλμός Οπτικό Νεύρο Οπτικό Χίασμα Οπτική Ταινία Έξω Γονατώδης Πυρήνας Κύριες Οπτικές Οδοί Οπτικός Φλοιός Νευροφυσιολογία Αμφιβληστροειδή Λειτουργική Οργάνωση Αμφιβληστροειδή Φωτοϋποδοχείς της Όρασης Μορφολογικά Χαρακτηριστικά Κατανομή Φωτοϋποδοχέων Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Φωτοϋποδοχέων Ποιότητα Αμφιβληστροειδικών Εικόνων Οπτικοί Παράγοντες...24 Κεφάλαιο 2: Συμβολομετρία και εφαρμογές στην οφθαλμολογία Εισαγωγή Συμβολή Πόλωση του φωτός Πόλωση μέσω επιλεκτικής απορρόφησης Τύποι συμβολόμετρων Συμβολομετρία και οφθαλμολογία...42 Κεφάλαιο 3: Πειραματική διάταξη Εισαγωγή Επιλογή τύπου συμβολόμετρου Κατασκευή συμβολόμετρου Mach-Zehnder Κατασκευή συμβολόμετρου Michelson Αρχική κατασκευή Τελική κατασκευή Βαθμονόμηση οργάνου Υπολογισμός χωρικής συχνότητας και προσανατολισμού κροσσών Αποτελέσματα βαθμονόμησης χωρικής συχνότητας Βαθμονόμηση contrast...64 Κεφάλαιο 4: Ενδεικτικές μετρήσεις Εισαγωγή Εισαγωγή στις ψυχοφυσικές μεθόδους Ψυχοφυσικές μέθοδοι Χαρακτηριστικά ερεθισμάτων Ευαισθησία φωτεινής αντίθεσης (Contrast Sensitivity) Λειτουργική όραση Μέτρηση ευαισθησίας φωτεινής αντίθεση Πειραματική διαδικασία Περιγραφή διαδικασίας

10 4.4.2 Ανάλυση μετρήσεων-αποτελέσματα Συμπεράσματα-προτάσεις...82 References

11 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Το Ανθρώπινο Οπτικό Σύστημα Οπτικό σύστημα είναι το κομμάτι εκείνο του νευρικού συστήματος που αναλύει τις ακτίνες του ορατού φωτός με σκοπό την αναπαράσταση του εξωτερικού περιβάλλοντος. Η διαδικασία αυτή είναι αρκετά περίπλοκη καθώς είναι αναγκαία η δημιουργία μιας τρισδιάστατης εικόνας από μία δισδιάστατη προβολή του γύρω κόσμου. Το οπτικό σύστημα αποτελείται από 7 υποσυστήματα που εξετάζονται περιληπτικά στη συνέχεια (1) Οφθαλμός (1) Η δομή του ανθρώπινου ματιού παρουσιάζεται στην εικόνα 1.1. Το εμπρόσθιο στρώμα χωρίζεται σε δύο μέρη. Τον κερατοειδή και τον σκληρό. Ο κερατοειδής είναι διαφανής και σχεδόν σφαιρικός με ακτίνα καμπυλότητας περίπου 8mm. Ο σκληρός είναι ένας πυκνός, αδιαφανής, λευκός, ινώδης ιστός με ακτίνα καμπυλότητας περίπου 12mm. Το ενδιάμεσο στρώμα αποτελείται από την ίριδα, το χοριοειδή και το ακτινωτό σώμα ανάμεσα τους. Το οπίσθιο στρώμα αποτελεί ο αμφιβληστροειδής που αποτελεί μια προέκταση του κεντρικού νευρικού συστήματος και συνδέεται με τον εγκέφαλο μέσω του οπτικού νεύρου και αποτελεί το φωτοευαίσθητο τμήμα του οφθαλμού. Τέλος το εσωτερικό του οφθαλμού χωρίζεται σε 3 μέρη. 1. Τον πρόσθιο θάλαμο, ανάμεσα στο κερατοειδή και την ίριδα, που περιέχει το υδατοειδές υγρό. 2. Τον οπίσθιο θάλαμο, ανάμεσα στην ίριδα, το φακό και το ακτινωτό σώμα που όπως και ο πρόσθιος περιέχει υδατοειδές υγρό. 3. Το υαλώδες, ανάμεσα στο φακό και τον αμφιβληστροειδή, που περιέχει ένα διαφανές, άχρωμο, ζελατινώδες υγρό το υαλώδες σώμα. 9

12 Εικόνα 1.1: Τομή του ανθρώπινου οφθαλμού Οπτικό Νεύρο (1) Η πληροφορία σχετικά με το είδωλο που σχηματίζεται στον αμφιβληστροειδή μεταφέρεται στον εγκέφαλο μέσω του οπτικού νεύρου. Στο άνθρωπο το οπτικό νεύρο συνδέεται απευθείας με τον εγκέφαλο, κάτι που επιτρέπει τη γρηγορότερη επεξεργασία πολύπλοκων οπτικών πληροφοριών. Το οπτικό νεύρο συνδέεται με τον αμφιβληστροειδή στον οπτικό δίσκο (οπτική θηλή) και σ αυτό καταλήγουν οι νευράξονες των γαγγλιακών κυττάρων. Βρίσκεται 4.5mm (~15 ο ) ρινικά της ωχράς κηλίδας, στερείται φωτοϋποδοχέων και αντιστοιχεί σε ένα τυφλό σημείο στο οπτικό πεδίο. Οι περισσότεροι άξονες των νευρώνων καταλήγουν στον έξω γονατώδη πυρήνα (LGN) και από εκεί η πληροφορία μεταφέρεται στον εγκέφαλο για επεξεργασία. 10

13 1.1.3 Οπτικό Χίασμα (1) Τα δύο οπτικά νεύρα ενώνονται στο χίασμα που βρίσκεται στη βάση του εμπρόσθιου εγκεφαλικού λοβού. Στο σημείο αυτό οι πληροφορίες από τα δύο μάτια συνδυάζονται και διαβιβάζονται ανάλογα με το οπτικό πεδίο. Το αριστερό και δεξί μισό του οπτικού πεδίου διαβιβάζονται στο δεξί και αριστερό μέρος του εγκεφάλου αντίστοιχα για επεξεργασία Οπτική Ταινία (1) Η οπτική ταινία εκτείνεται από το χίασμα έως τον έξω γονατώδη πυρήνα. Σ αυτήν οι νευρικές ίνες που ξεκίνησαν από την επιφάνεια του αμφιβληστροειδή συνάπτονται με νευρώνες οι οποίοι συνεχίζουν σαν οπτική ακτινοβολία, για να φτάσουν τελικά στον οπτικό φλοιό Έξω Γονατώδης Πυρήνας (3) Οι δύο κατηγορίες γαγγλιακών κυττάρων (Μ, Ρ), που θα αναλυθούν στην επόμενη παράγραφο, μεταφέρουν ελαφρώς διαφορετικές πληροφορίες τις οποίες μεταφέρουν στον έξω γονατώδη πυρήνα (LGN) του θαλάμου. Ο έξω γονατώδης πυρήνας περιέχει έξι στιβάδες κυτταρικών σωμάτων που χωρίζονται με τη παρεμβολή στιβάδων νευραξόνων και δενδριτών (Εικ. 1.2). Στις 2 κατώτερες στιβάδες του LGN καταλήγουν οι νευράξονες των Μ κυττάρων και ονομάζονται μεγαλοκυτταρικές (Magnocellular), ενώ στις 4 ανώτερες στιβάδες, μικροκυτταρικές (Parvocellular), καταλλήγουν οι νευράξονες των Ρ κυττάρων. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η ύπαρξη λεπτών κυτταρικών στιβάδων ανάμεσα στις μικροκυτταρικές που ονομάζονται Konio. Ο LGN περιέχει ουσιαστικά ένα τοπογραφικό χάρτη του αμφιβληστροειδή, που όμως δεν τον αντιπροσωπεύει σημείο προς σημείο. Αυτό οφείλεται στην διαφορετική κατανομή των φωτοϋποδοχέων ανά μονάδα επιφάνειας (ιδιαίτερα στο κεντρικό 11

14 βοθρίο). Η προβολή τέλος των νευραξόνων γίνεται με τοπογραφική οργάνωση, με αποτέλεσμα κάθε LGN να αποτελεί μια αμφιβληστροειδοτοπική αντιπροσώπευση του ετερόπλευρου οπτικού ημιπεδίου. Εικόνα 1.2: Ο έξω γονατώδης πυρήνας (LGN) είναι η κύρια υποφλοιική θέση επεξεργασίας οπτικών πληροφοριών (3) Κύριες Οπτικές Οδοί (3) Από τις δύο ομάδες στιβάδων του LGN εκφύονται δύο κύριες οδοί Μ, Ρ που καταλήγουν σε διαφορετικές στιβάδες στον πρωτοταγή οπτικό φλοιό (V1) και στη συνέχεια στον V2 και σε διάφορες άλλες περιοχές του φλοιού για ανώτερη επεξεργασία. Η μικροκυτταρική-μεσολωριδική/λεπτολωριδική οδός (Ρ οδός) ξεκινάει από τις μικροκυτταρικές στιβάδες του LGN και αντιστοιχεί στην αντίληψη των χρωμάτων, της μορφής και των σχημάτων. Η μεγαλοκυτταρική-παχυλωριδική οδός (Μ οδός) ξεκινάει από τις μεγαλοκυτταρικές στιβάδες του LGN και και είναι υπεύθυνη για τον έλεγχο της κίνησης και των χωρικών σχέσεων και για την αντίληψη του βάθους. 12

15 Εικόνα 1.3: Περιοχές του ανθρώπινου εγκεφάλου που εξυπηρετούν την όραση (3) Οπτικός Φλοιός (3) Ο οπτικός φλοιός (Εικ. 1.3) είναι το πιο μεγάλο λειτουργικό σύστημα στον ανθρώπινο εγκέφαλο και είναι υπεύθυνος για την ανώτερη επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω στον πρωτοταγή οπτικό φλοιό (V1) καταλήγουν οι 2 κύριες οπτικοί οδοί. Αρχικά η Ρ οδός συνδέεται στη 4Cβ στιβάδα του V1 και στη συνέχεια καταλήγει στις στιβάδες 2 (σχήμα ) και 3 (χρώμα) αυτού. Από τον V1 συνεχίζει στις λεπτές λωρίδες (ανάλυση σχετικά με το χρώμα, τις λεπτομέρειες και τη μορφή των εικόνων) και στις μεσολωριδικές (περίγραμμα, όρια και προσανατολισμός εικόνων) περιοχές του V2. Η οδός αυτή στη συνέχεια προβάλλει στον V4 και καταλήγει στον κάτω κροταφικό φλοιό που είναι υπεύθυνος για την αναγνώριση σύνθετων πραγμάτων και προσώπων. Η Μ οδός από τις μεγαλοκυτταρικές στιβάδες του LGN καταλλήγει αρχικά στην 4Cα στιβάδα του V1 και στη συνέχεια στη 4Β. Παρακάμπτοντας τις στιβάδες 2,3 φτάνει στις παχιές λωρίδες του V2 (στερεοσκοπική όραση, κατεύθυνση αντικειμένων) και μέσω τις ραχιαίας βρεγματικής οδού φτάνει στη μέση κροταφική περιοχή (ΜΤ ή V5) 13

16 που έχει σχέση με το βάθος και την κίνηση. Τέλος καταλήγει σε περιοχές του βρεγματικού λοβού που έχουν σχέση με τη λειτουργία της αντίληψης του χώρου. 1.2 Νευροφυσιολογία Αμφιβληστροειδή (3) Ο αμφιβληστροειδής αποτελεί τον φωτοευαίσθητο χιτώνα του οφθαλμού και σ αυτόν εκτελείται η φωτομεταγωγή, η μετατροπή δηλαδή της φωτεινής ενέργειας από τα οπτικά ερεθίσματα σε ηλεκτρικά σήματα. Περιέχει δύο τύπους φωτοϋποδοχέων τα κωνία και τα ραβδία που είναι υπεύθυνα για τη σύλληψη των φωτεινών ακτινών. Ο αμφιβληστροειδής δεν διαβιβάζει ολόκληρη την οπτική εικόνα. Η διάταξη των νευρώνων στον αμφιβληστροειδή είναι τέτοια έτσι ώστε αυτός να ανιχνεύει και να συγκρίνει αλλαγές στην κατάσταση (π.χ. φωτεινότητα και χρωματικότητα) ενός αντικειμένου και να αγνοεί εντάσεις που είναι σταθερές στο χώρο και το χρόνο. Μια απότομη αλλαγή δηλαδή στην ένταση μιας αμφιβληστροειδικής εικόνας αναγνωρίζεται και διαβιβάζεται, ενώ χαρακτηριστικά που παραμένουν σταθερά όπως η συνολική ή η μέση φωτεινότητα αγνοούνται. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η υπερφόρτωση του οπτικού νευρικού συστήματος με πληροφορίες, κάτι που θα συνέβαινε αν σκεφτεί κανείς ότι υπάρχουν περίπου 120 εκατομμύρια φωτοϋποδοχείς που συγκλίνουν σε 1.25 εκατομμύρια νευρικές οπτικές ίνες Λειτουργική Οργάνωση Αμφιβληστροειδή (3) Ο αμφιβληστροειδής έχει 32mm μήκος στον οριζόντιου άξονα, έκταση 1049mm 2 και πάχος 150μm στο κεντρικό βοθρίο, 400μm στο όριο του βοθρίου και 200μm στην περιφέρεια. Είναι συνδεδεμένος με το χωριοειδή στο οπτικό νεύρο και την πριονωτή περιφέρεια (Εικ. 1.4) και περιέχει 3 χαρακτηριστικές περιοχές. Την ωχρά κηλίδα με διάμετρο περίπου 5mm (~17 ο οπτικής γωνίας), το βοθρίο με διάμετρο περίπου 1.5mm (5 ο ) και τη θηλή του οπτικού νεύρου που βρίσκεται 4.5mm (~15 ο ) ρινικά του κεντρικού βοθρίου (Εικ. 1.5): 14

17 1. Η ωχρά κηλίδα περιέχει τη χρωστική ξανθοφύλλη που παρουσιάζει μεγάλη πυκνότητα στους νευρίτες των φωτοϋποδοχέων. Έχει διάμετρο 5mm (~17 ο οπτικής γωνίας) και αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των πρωτευόντων θηλαστικών. 2. Το βοθρίο καταλαμβάνει τη κεντρική περιοχή της ωχράς (διάμετρος 1.5mm ~ 5o) και έχει μειωμένο πάχος επειδή τα κυτταρικά σώματα των γύρω νευρώνων έχουν μετατοπιστεί έτσι ώστε οι φωτοϋποδοχείς της περιοχής αυτής (μόνο κωνία) να λαμβάνουν τα οπτικά ερεθίσματα με την ελάχιστη δυνατή παραμόρφωση. Η κεντρική περιοχή ονομάζεται κεντρικό βοθρίο (1 ο ), αποτελεί την λεπτότερη περιοχή του αμφιβληστροειδή (~150μm) και παρουσιάζει την υψηλότερη ευκρίνεια καθώς στερείται ραβδίων και έχει τη μέγιστη πυκνότητα κωνίων. 3. Η θηλή του οπτικού νεύρου αποτελεί το σημείο απ το οποίο οι ίνες του οπτικού νεύρου εγκαταλείπουν τον αμφιβληστροειδή. Βρίσκεται 4.5mm (15 ο ) ρινικά του κεντρικού βοθρίου στερείται φωτοϋποδοχέων και δημιουργεί ένα τυφλό σημείο στο οπτικό πεδίο. Εικόνα 1.4: Η θέση του αμφιβληστροειδή στον οφθαλμό φαίνεται αριστερά. Συνδέεται με το χοριοειδή στο οπτικό νεύρο και τη πριονωτή περιφέρεια. Όπως φαίνεται δεξιά στο μεγαλύτερο μέρος του το φως πρέπει να περάσει μέσα από στιβάδες νευρικών κυττάρων πριν φτάσει στους φωτοϋποδοχείς. Στη περιοχή του κεντρικού βοθρίου οι νευρώνες έχουν μετατοπιστεί προς τα πλάγια με αποτέλεσμα το φως να χει άμεση πρόσβαση στους φωτοϋποδοχείς. Κατά συνέπεια, η εικόνα που σχηματίζεται στο κεντρικό βοθρίο έχει την ελάχιστη παραμόρφωση (3). 15

18 Ο αμφιβληστροειδής αποτελείται από 5 διαφορετικές κατηγορίες νευρώνων. Τους φωτοϋποδοχείς, τα οριζόντια, τα δίπολα, τα βραχύινα και τα γαγγλιακά κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά συνδέονται κατά ένα πολύπλοκο τρόπο, αλλά παρουσιάζουν μια συστηματική στιβαδωτή διάταξη. Πιο συγκεκριμένα από το εξωτερικό προς το εσωτερικό του οφθαλμού παρατηρούμε τη στιβάδα των φωτοϋποδοχέων, Η έξω αφοριστική μεμβράνη είναι μια σειρά σφιχτών συνδέσεων μεταξύ του νευρογλοιακού ιστού και των φωτοϋποδοχέων. Οι πυρήνες των φωτοϋποδοχέων σχηματίζουν την έξω κοκκώδη στιβάδα και οι άξονες τους και οι απολήξεις τους συνάπτονται με άλλους νευρώνες και σχηματίζουν την έξω συναπτική (δικτυωτή) στιβάδα. Η έσω κοκκώδης περιέχει τους πυρήνες όλων των υπόλοιπων νευρώνων (βραχύινα, οριζόντια, δίπολα), ενώ η έσω συναπτική είναι το σημείο που οι απολήξεις των δίπολων κυττάρων πραγματοποιούν συνάψεις με τα γαγγλιακά και τα βραχύινα κύτταρα, ενώ ταυτόχρονα περιέχει τους δενδρίτες των γαγγλιακών κυττάρων. Στη συνέχεια βρίσκεται η στιβάδα των νευρικών ινών που αποτελείται από τους άξονες των γαγγλιακών κυττάρων που συρρέουν προς το οπτικό νεύρο και μεταφέρουν δυναμικά ενέργειας στο θάλαμο που βρίσκεται στον ενδιάμεσο εγκέφαλο. Η τελευταία στιβάδα του αμφιβληστροειδή είναι η έσω αφοριστική μεμβράνη, που διαμορφώνεται από τις απολήξεις των κυττάρων του Muller που εκτείνονται από το εσωτερικό του αμφιβληστροειδή προς τους φωτοϋποδοχεις και αποτελούν το νευρογλοιακό ιστό αυτού. Εικόνα 1.5: Φυσιολογικός βυθός του δεξιού οφθαλμού. Περιοχή της ωχράς αριστερά. (a) Κεντρικό βοθρίο (κεντρική 1 ο ), (b) Βοθρίο (κεντρικές 5 ο ), (c) Parafovea (5 ο -9 ο ), (d) Perifovea (9 ο - 18 ο ) (3). 16

19 Στην εικόνα 1.6 φαίνεται σχηματικά η διάταξη των 5 κατηγοριών των αμφιβληστροειδικών νευρώνων. Οι φωτοϋποδοχείς απορροφούν το φως και μεταφέρουν το σήμα στα δίπολα κύτταρα. Στη συνέχεια η πληροφορία μεταφέρεται είτε απευθείας στα γαγγλιακά κύτταρα (vertical pathway) είτε μέσω των οριζόντιων κυττάρων (lateral pathway). Αυτό σημαίνει ότι το σήμα σε ένα υποδοχέα επηρεάζεται από τη δραστηριότητα των γειτονικών. Επιπλέον, τα βραχύινα κύτταρα εκτελούν πλάγια αλληλεπίδραση σε διαφορετικό επίπεδο, μεταξύ των δίπολων και των γαγγλιακών κυττάρων. Εικόνα 1.6: Οι πέντε κυριότερες κατηγορίες αμφιβληστροειδικών νευρώνων (3). 17

20 (3), (4), (5) Φωτοϋποδοχείς της Όρασης Στον αμφιβληστροειδή υπάρχουν δύο κατηγορίες φωτοϋποδοχέων. Τα ραβδία που ανταποκρίνονται σε χαμηλά επίπεδα φωτεινότητας (σκοτοπική όραση) και τα κωνία που αποκρίνονται σε υψηλά επίπεδα φωτεινότητας (φωτοπική όραση). Τα κωνία και τα ραβδία σε αντίθεση με τους περισσότερους νευρώνες δεν παράγουν δυναμικά ενέργειας αλλά αποκρίνονται στο φως με διαβαθμισμένες αλλαγές του δυναμικού μεμβράνης Μορφολογικά Χαρακτηριστικά (3), (4) Οι φωτοϋποδοχείς είναι υπεύθυνοι για τη μετατροπή του φωτεινού ερεθίσματος σε νευρικές ώσεις (ηλεκτρικά σήματα). Τόσο τα κωνία όσο και τα ραβδία έχουν ένα εσωτερικό και ένα εξωτερικό τμήμα που συνδέονται με ένα κροσσό. Το εσωτερικό τμήμα περιέχει τον πυρήνα του κυττάρου και το μεγαλύτερο μέρος των βιοσυνθετικών οργανιδίων και βρίσκεται προς την εγγύς επιφάνεια του αμφιβληστροειδή. Το τμήμα αυτό είναι υπεύθυνο για το μεταβολισμό του κυττάρου. Το εξωτερικό τμήμα είναι μια περιοχή εξειδικευμένη στη φωτομετατροπή και αποτελείται από μια στήλη μεμβρανικών δισκίων που περιέχουν τις οπτικές χρωστικές. Μια άλλη μορφολογική διαφορά των φωτοϋποδοχέων αφορά τις συναπτικές απολήξεις τους, όπου συνάπτονται τα οριζόντια και τα δίπολα κύτταρα. Η συναπτική απόληξη των κωνίων είναι επίπεδη, ονομάζεται ποδίσκος και αποτελείται από 3-5 κολπίσκους. Η συναπτική απόληξη των ραβδίων είναι στρογγυλωπή, ονομάζεται σφαιρίδιο και περιέχει ένα ενιαίο κολπίσκο υποδοχής. 18

21 Εικόνα 1.7: Μορφολογικά χαρακτηριστικά φωτοϋποδοχέων (3) Κατανομή Φωτοϋποδοχέων (4) Η κατανομή των φωτοϋποδοχέων στον αμφιβληστροειδή ποικίλλει. Τα ραβδία, σε ένα φυσιολογικό αμφιβληστροειδή, είναι κατά πολύ περισσότερα (~200 εκατομμύρια) από τα κωνία (~5 εκατομμύρια). Μεγαλύτερη πυκνότητα κωνίων συναντάται στο κεντρικό βοθρίο και μειώνεται απότομα με την εκκεντρότητα. Τα ραβδία, αντίθετα, απουσιάζουν από το βοθρίο, παρουσιάζουν μέγιστη πυκνότητα στις 20 ο περίπου και στη συνέχεια μειώνονται πάλι (Εικ. 1.8). Και τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων απουσιάζουν από την οπτική θηλή. Το μέγεθος των κωνίων μεταβάλλεται καθώς απομακρυνόμαστε από το κεντρικό βοθρίο. Έτσι ενώ στο κέντρο τα κωνία έχουν ένα μέγεθος της τάξης των 0.5arcmin οπτικής γωνίας, στις περίπου 1.4 ο -1.8 ο αυξάνεται στο 1arcmin. Στο σημείο αυτό το μέγεθος των κωνίων είναι 3 φορές περίπου μεγαλύτερο από το μέγεθος των ραβδίων. Εκτός από τις διαφορές στο μέγεθος και την πυκνότητα των κωνίων και των ραβδίων, τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων παρουσιάζουν διαφορές και στη διάταξη τους στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδή. Στο κεντρικό βοθρίο τα κωνία έχουν τριγωνική διάταξη, που πολλές φορές χαρακτηρίζεται και σαν εξαγωνική (Εικ. 1.9). Καθώς μετακινούμαστε προς την περιφέρεια η απόσταση ανάμεσα στα κωνία μεγαλώνει και στο κενό που σχηματίζεται εμφανίζονται τα ραβδία. Ταυτόχρονα η τριγωνική (ή 19

22 εξαγωνική) διάταξη των κωνίων μειώνεται καθώς προχωράμε προς την περιφέρεια και εξαφανίζεται στις 2 ο -3 ο από το κέντρο της ωχράς. Εικόνα 1.8: Μεταβολή της πυκνότητας των κωνίων και των ραβδίων συναρτήσει της απόστασης από την ωχρά. Τα κωνία παρουσιάζουν μέγιστη πυκνότητα στο κέντρο, ενώ τα ραβδία στις 20 ο περίπου. Και τα δύο είδη φωτοϋποδοχέων απουσιάζουν από την οπτική θηλή (3). 20

23 Σχήμα 1.9: Διάταξη των κωνίων στο κεντρικό βοθρίο. Τα κωνία είναι τοποθετημένα ώστε να σχηματίζουν μια τριγωνική (μπλε) ή εξαγωνική (διάταξη) (4) Λειτουργικά Χαρακτηριστικά Φωτοϋποδοχέων (4), (5) Η διάταξη και το μέγεθος των κωνίων και των ραβδίων καθορίζουν τα όρια στη διακριτική ικανότητα του ματιού. Το μωσαϊκό των φωτοϋποδοχεων αντιστοιχεί στο pixel μιας ψηφιακής κάμερας που καθορίζει τη διακριτική της ικανότητα. Η λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι ακριβώς η ίδια. Συλλαμβάνουν φωτόνια και τα μετατρέπουν σε ηλεκτρικά σήματα. Λόγω του ότι το μωσαϊκό των φωτοϋποδοχέων μεταβάλλεται από το κέντρο προς την περιφέρεια, η διακριτική ικανότητα του βοθρίου και του περιφερικού αμφιβληστροειδή θα εξεταστεί ξεχωριστά. Στη περιοχή του κεντρικού βοθρίου, όπου απαντάται και η μέγιστη οπτική οξύτητα, η διακριτική ικανότητα εξαρτάται από τη χωρική κατανομή των κωνίων. Στη περιοχή αυτή τα κωνία παρουσιάζουν το μικρότερο μέγεθος και επομένως τη μέγιστη πυκνότητα. Σε φωτοπικές συνθήκες κάθε κωνίο μεταδίδει τις πληροφορίες σε ένα μόνο γαγγλιακό κύτταρο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα η τελική διακριτική ικανότητα του οφθαλμού να περιορίζεται από τη μέση απόσταση μεταξύ των κωνίων του κεντρικού βοθρίου. Επειδή όμως ένα είδωλο γίνεται αντιληπτό όταν δύο παρακείμενες σημειακές πηγές εστιάζονται σε δύο παρακείμενα κωνία, η διάκριση των δύο ειδώλων ως δύο ξεχωριστά σημεία είναι δυνατή εφόσον ανάμεσα στα δύο κωνία που ερεθίζονται υπάρχει ένα ανερέθιστο (όριο Nyquist). 21

24 Εικόνα 1.10: Τα όρια της διακριτικής ικανότητας του οφθαλμού εξαρτώνται από δύο παράγοντες. Το αμφιβληστροειδικό είδωλο πρέπει να παρουσιάζει συνάρτηση διασποράς σημείων με 2 μέγιστα και 1 τοπικό ελάχιστο (κριτήριο Rayleigh). Επίσης η διάταξη των φωτοϋποδοχέων πρέπει να είναι τέτοια ώστε ανάμεσα στα δύο κωνία που εστιάζονται οι σημειακές πηγές να υπάρχει ένα ανερέθιστο κωνίο (5). Η μέση απόσταση των κωνίων σε ένα φυσιολογικό αμφιβληστροειδή είναι περίπου 2.5μm (οπτική γωνία Θ=0.50arcmin). Η ελάχιστη λοιπόν οπτική γωνία ευκρίνειας, λόγω της τριγωνικής διάταξης, καθορίζεται από το ύψος του τριγώνου και αντιστοιχεί σε 3 Θ /2. Λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι είναι απαραίτητος ο ερεθισμός 3 παρακείμενων κωνίων η τελική τιμή της ελάχιστης γωνίας ευκρίνειας είναι 3Θ. Στη περιφέρεια κυρίαρχο ρόλο παίζουν τα ραβδία. Τα ραβδία είναι πιο ευαίσθητα σε σκοτοπικές συνθήκες. Αυτό οφείλεται στο ότι τα ραβδία περιέχουν περισσότερη φωτοευαίσθητη οπτική χρωστική από τα κωνία, γεγονός που τους επιτρέπει να δεσμεύουν περισσότερο φως. Επιπλέον, το σύστημα των ραβδίων είναι συγκλίνον: πολλά ραβδία συνάπτονται με τον ίδιο ενδιάμεσο νευρώνα. Με τον τρόπο αυτό τα σήματα των ραβδίων αλληλοενισχύονται, δυναμώνοντας την απόκριση του κυττάρου και επιτρέποντας στον εγκέφαλο να ανιχνεύει αμυδρό φως στο σκοτάδι. 22

25 Εικόνα 1.11: Διάγραμμα που παρουσιάζει τη σύγκλιση πολλών ραβδίων σε ένα δίπολο κύτταρο. Κοντά στο βοθρίο ένα δίπολο κύτταρο λαμβάνει σήματα από περίπου 15 ραβδία. Ο αριθμός αυτός αυξάνει καθώς προχωράμε στην περιφέρεια (5). 1.3 Ποιότητα Αμφιβληστροειδικών Εικόνων (8), (9), (14), (28) Η ποιότητα ενός αμφιβληστροειδικού ειδώλου καθορίζεται τόσο από οπτικούς όσο και από νευρωνικούς παράγοντες. Από τους οπτικούς παράγοντες τα διαθλαστικά σφάλματα, οι οφθαλμικές εκτροπές και η περίθλαση εξαρτώνται από το μήκος κύματος της ακτινοβολίας και το μέγεθος της κόρης, ενώ η σκέδαση εξαρτάται και από το μέγεθος και τη χωρική κατανομή των επιφανειών που τη προκαλούν. Νευρωνικοί παράγοντες είναι το μέγεθος και η χωρική κατανομή των αμφιβληστροειδικών κυττάρων, η επεξεργασία από τον αμφιβληστροειδή στον οπτικό φλοιό και η ανώτερη εγκεφαλική επεξεργασία. 23

26 (2), (6), (7), (8), (9) Οπτικοί Παράγοντες Σφαιρική εκτροπή: Σφαιρικό σφάλμα είναι το φαινόμενο κατά το οποίο οι ακτίνες φωτός διαθλώμενες απ το φακό του ματιού τέμνουν τον οπτικό άξονα σε διαφορετικά σημεία (Εικόνα 12). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη σχηματισμό μιας κηλίδας αντί ενός σημείου κατά την εστίαση και κατά συνέπεια την δημιουργία μη ευκρινούς ειδώλου. Εικόνα 1.12: Σφαιρική εκτροπή στον ανθρώπινο οφθαλμό. Κόμη: Σ ένα περιστροφικά συμμετρικό σύστημα η κόμη είναι μία μη αξονική εκτροπή. Αν μια δέσμη φωτός πέσει σε ένα φακό παράλληλα με έναν δευτερεύοντα άξονα του, οι διαφορετικές ζώνες του φακού δίνουν και διαφορετικές εστίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό ενός ειδώλου ιδιόμορφου σχήματος και άνισης φωτεινότητας. Η ένταση μάλιστα είναι μεγαλύτερη στην μυτερή άκρη του ειδώλου. Στο μάτι κόμη παρουσιάζεται στο βοθρίο λόγω του ότι το μάτι δεν είναι συμμετρικό σε έναν κατάλληλο άξονα αναφοράς. 24

27 Εικόνα 1.13: Κόμη. Μια σημειακή πηγή δεν απεικονίζεται σαν σημείο αλλά εκτεταμένη. Η ένταση του φωτός μάλιστα είναι μεγαλύτερη στην μυτερή άκρη του ειδώλου. Καμπύλωση πεδίου: Άλλη μια μη αξονική εκτροπή. Σε ένα παραξονικό σύστημα ένας φακός ή ένα σύστημα φακών παράγει μια επίπεδη εικόνα ή ένα επίπεδο αντικείμενο. Απουσία όμως όλων των άλλων εκτροπών το είδωλο ενός επίπεδου αντικειμένου δεν είναι επίπεδο αλλά παρουσιάζει καμπύλωση. Η καμπύλη αυτή επιφάνεια πάνω στην οποία σχηματίζεται το είδωλο ονομάζεται επιφάνεια Petzval. Εικόνα 1.14: Καμπύλωση πεδίου Παραμόρφωση: Η παραμόρφωση είναι εκτροπή παρόμοια με την καμπύλωση πεδίου. Αφορά την ανικανότητα ενός οπτικού συστήματος να αναπαράγει με ακρίβεια ένα πιστό είδωλο του αντικειμένου. Έτσι ενώ τα σημεία του ειδώλου βρίσκονται σε ακριβή εστίαση στο σωστό επίπεδο του ειδώλου, το οποίο θα είναι επίπεδο αν έχουν εξαλειφθεί όλες οι άλλες εκτροπές, λόγω της παραμόρφωσης θα καταλαμβάνουν θέσεις κοντύτερα ή μακρύτερα από τις ιδανικές. Η παραμόρφωση 25

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Κυματική οπτική. Συμβολή Περίθλαση Πόλωση

Κυματική οπτική. Συμβολή Περίθλαση Πόλωση Κυματική οπτική Η κυματική οπτική ασχολείται με τη μελέτη φαινομένων τα οποία δεν μπορούμε να εξηγήσουμε επαρκώς με τις αρχές της γεωμετρικής οπτικής. Στα φαινόμενα αυτά περιλαμβάνονται τα εξής: Συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση και εικόνα περίθλασης

Περίθλαση και εικόνα περίθλασης Περίθλαση και εικόνα περίθλασης Η περίθλαση αναφέρεται στη γενική συμπεριφορά των κυμάτων, τα οποία διαδίδονται προς όλες τις κατευθύνσεις καθώς περνούν μέσα από μια σχισμή. Ο όρος εικόνα περίθλασης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1: Ένα οπτικό φράγμα με δυο σχισμές που απέχουν μεταξύ τους απόσταση =0.0 mm είναι τοποθετημένο σε απόσταση =1,0 m από μια οθόνη. Το οπτικό φράγμα με τις δυο σχισμές φωτίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology Department of Physics, University

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ 7.1 ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Όταν φωτεινή παράλληλη δέσμη διαδιδόμενη από οπτικό μέσο α με δείκτη διάθλασης n 1 προσπίπτει σε άλλο οπτικό μέσο β με δείκτη διάθλασης n 2 και

Διαβάστε περισσότερα

Μεγεθυντικός φακός. 1. Σκοπός. 2. Θεωρία. θ 1

Μεγεθυντικός φακός. 1. Σκοπός. 2. Θεωρία. θ 1 Μεγεθυντικός φακός 1. Σκοπός Οι μεγεθυντικοί φακοί ή απλά μικροσκόπια (magnifiers) χρησιμοποιούνται για την παρατήρηση μικροσκοπικών αντικειμένων ώστε να γίνουν καθαρά παρατηρήσιμες οι λεπτομέρειες τους.

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα

Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Ειδικά Αισθητήρια Όργανα Οφθαλμός Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας-Εμβρυολογίας ΟΦΘΑΛΜΟΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥ ΒΟΛΒΟΥ 1. Σκληρός: εξωτερικός ινοκολλαγονώδης χιτώνας 2. Ραγοειδήςήμέσοςήαγγειώδης:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: ΜΗΧΑΝΙΚΑ- ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: ΜΗΧΑΝΙΚΑ- ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://www.study4exams.gr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Κεφάλαιο Ι Δεξιότητες 1-8 i. Παθοφυσιολογία όρασης ii. Κινητικότητα-Στραβισμός iii. Διόφθαλμη

Διαβάστε περισσότερα

Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό).

Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό). O12 Σφάλματα φακών (Σφαιρικό - Χρωματικό). 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή υπολογίζονται πειραματικά δυο από τα πιο σημαντικά οπτικά σφάλματα (η αποκλίσεις) που παρουσιάζονται όταν φωτεινές ακτίνες διέλθουν

Διαβάστε περισσότερα

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, July 2009

Q 40 th International Physics Olympiad, Merida, Mexico, July 2009 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ No. 2 ΔΕΙΚΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥ (MCA) Σκοπός αυτού του πειράματος είναι ο υπολογισμός του δείκτη διάθλασης ενός κρυσταλλικού υλικού (mica). ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ Επιπρόσθετα από τα υλικά

Διαβάστε περισσότερα

Κυματική Φύση του φωτός και εφαρμογές. Περίθλαση Νέα οπτικά μικροσκόπια Κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ

Κυματική Φύση του φωτός και εφαρμογές. Περίθλαση Νέα οπτικά μικροσκόπια Κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ Κυματική Φύση του φωτός και εφαρμογές Περίθλαση Νέα οπτικά μικροσκόπια Κρυσταλλογραφία ακτίνων Χ Επαλληλία κυμάτων Διαφορά φάσης Δφ=0 Ενίσχυση Δφ=180 Απόσβεση Κάθε σημείο του μετώπου ενός κύματος λειτουργεί

Διαβάστε περισσότερα

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη

ΌΡΑΣΗ. Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη ΌΡΑΣΗ Εργασία Β Τετράμηνου Τεχνολογία Επικοινωνιών Μαρία Κόντη Τι ονομάζουμε όραση; Ονομάζεται μία από τις πέντε αισθήσεις Όργανο αντίληψης είναι τα μάτια Αντικείμενο αντίληψης είναι το φως Θεωρείται η

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές διαδικασίες παραγωγής πολωμένου φωτός

Βασικές διαδικασίες παραγωγής πολωμένου φωτός Πόλωση του φωτός Βασικές διαδικασίες παραγωγής πολωμένου φωτός πόλωση λόγω επιλεκτικής απορρόφησης - διχρωισμός πόλωση λόγω ανάκλασης από μια διηλεκτρική επιφάνεια πόλωση λόγω ύπαρξης δύο δεικτών διάθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΩΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. H γραφική αναπαράσταση ενός κύματος φωτός δίνεται στο Σχήμα 1(α) που ακολουθεί: ΣΧΗΜΑ 1

ΠΟΛΩΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. H γραφική αναπαράσταση ενός κύματος φωτός δίνεται στο Σχήμα 1(α) που ακολουθεί: ΣΧΗΜΑ 1 ΠΟΛΩΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Το φως είναι ένα σύνθετο κύμα. Με εξαίρεση την ακτινοβολία LASER, τα κύματα φωτός δεν είναι επίπεδα κύματα. Κάθε κύμα φωτός είναι ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα στο οποίο τα διανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ερωτήσεις κλειστού τύπου. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ερωτήσεις κλειστού τύπου. Ερωτήσεις ανοικτού τύπου ΟΠΤΙΚΗ Περιεχόμενα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ... 2 Ερωτήσεις κλειστού τύπου... 2 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου... 2 Ασκήσεις... 3 ΚΥΜΑΤΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ... 4 Ερωτήσεις κλειστού τύπου... 4 Ερωτήσεις ανοικτού τύπου... 4 Ασκήσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΠΕΣ ΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΘΛΑΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ

ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΠΕΣ ΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΘΛΑΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΚΤΡΟΠΕΣ ΤΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΥ ΚΑΙ ΙΑΘΛΑΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Σ. ΤΣΙΚΛΗΣ Outline Drifting technique (Sekiguchi et al.) Περιορισµοί στην διακριτική ικανότητα του οφθαλµού ιαθλαστικό σφάλµα & Wavefront aberration

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητικά συστήματα. Σωματοαισθητικό σύστημα. Όραση Ακοή/Αίσθηση ισορροπίας Γεύση Όσφρηση. Αφή Ιδιοδεκτικότητα Πόνος Θερμοκρασία

Αισθητικά συστήματα. Σωματοαισθητικό σύστημα. Όραση Ακοή/Αίσθηση ισορροπίας Γεύση Όσφρηση. Αφή Ιδιοδεκτικότητα Πόνος Θερμοκρασία Αισθητικά συστήματα Σωματοαισθητικό σύστημα Αφή Ιδιοδεκτικότητα Πόνος Θερμοκρασία Όραση Ακοή/Αίσθηση ισορροπίας Γεύση Όσφρηση Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία!1 1 Δομή αισθητικών συστημάτων Υποδοχέας Πρωτοταγής

Διαβάστε περισσότερα

EΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ

EΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΚΥΜΑΤΑ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΟΛΙΚΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://wwwstudy4examsgr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια.

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια. Η ελάχιστη απαίτηση για τη δημιουργία οφθαλμού είναι η ύπαρξη συμπλέγματος φωτοϋποδεκτικών κυττάρων που περιβάλλονται από κύτταρα που περιέχουν προστατευτική μαύρη χρωστική. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Άσκηση 4: Σφάλματα φακών: Ι Σφαιρική εκτροπή Εξεταζόμενες γνώσεις: σφάλματα σφαιρικής εκτροπής. Α. Γενικά περί σφαλμάτων φακών Η βασική σχέση του Gauss 1/s +1/s = 1/f που

Διαβάστε περισσότερα

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957 Polyak 1957 ΗΡΑΚΛΕΙΟ 12/01/2005 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Hubel & Weisel ήδη από το 1959 πειραµατιζόµενοι σε γάτες έδειξαν ότι πολλοί από τούς νευρώνες του πρωτοταγούς οπτικού φλοιού V1 αποκρίνονται διαφορετικά σε

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Σχηματισμός ειδώλων. Εισαγωγή

Σχηματισμός ειδώλων. Εισαγωγή Σχηματισμός ειδώλων Είδωλα πραγματικών αντικειμένων σχηματίζονται όταν οι ακτίνες φωτός (που εκπέμπονται από αυτά τα αντικέιμενα) συναντούν επίπεδες ή καμπύλες επιφάνειες που βρίσκονται μεταξύ δύο μέσων.

Διαβάστε περισσότερα

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν:

2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που συναντάμε στο ανθρώπινο σώμα και να καταγράψετε τις αλλαγές που ανιχνεύουν: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 10 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ» ΜΕΡΟΣ Α: ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ 1. Τι είναι οι υποδοχείς και ποιος είναι ο ρόλος τους; 2. Να ονομάσετε τους διαφορετικούς τύπους υποδοχέων που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2 Απριλίου 20 Η δομή του οφθαλμού Ιδωμένος ως ένα οπτικό όργανο, ο ανθρώπινος οφθαλμός επιτελεί την ακόλουθη λειτουργία. Δέχεται εισερχόμενες ακτίνες φωτός από απομακρυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας

Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Μέτρηση μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Η πειραματική διάταξη φαίνεται στο ακόλουθο σχήμα: Θα χρησιμοποιήσουμε: Ένα φακό Laser κόκκινου χρώματος. Ένα φράγμα περίθλασης. Μια οθόνη που φέρει πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation)

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

γ) Να σχεδιάσετε τις γραφικές παραστάσεις απομάκρυνσης - χρόνου, για τα σημεία Α, Β και Γ, τα οποία απέχουν από το ελεύθερο άκρο αντίστοιχα,,

γ) Να σχεδιάσετε τις γραφικές παραστάσεις απομάκρυνσης - χρόνου, για τα σημεία Α, Β και Γ, τα οποία απέχουν από το ελεύθερο άκρο αντίστοιχα,, 1. Κατά μήκος μιας ελαστικής χορδής μεγάλου μήκους που το ένα άκρο της είναι ακλόνητα στερεωμένο, διαδίδονται δύο κύματα, των οποίων οι εξισώσεις είναι αντίστοιχα: και, όπου και είναι μετρημένα σε και

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής 1. To βάθος µιας πισίνας φαίνεται από παρατηρητή εκτός της πισίνας µικρότερο από το πραγµατικό, λόγω του φαινοµένου της: α. ανάκλασης β. διάθλασης γ. διάχυσης

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Βιοφυσική. Ενότητα 11. Μαρκοπούλου Μυρσίνη Γεωργακίλας Αλέξανδρος

Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Βιοφυσική. Ενότητα 11. Μαρκοπούλου Μυρσίνη Γεωργακίλας Αλέξανδρος Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Βιοφυσική Ενότητα 11 Μαρκοπούλου Μυρσίνη Γεωργακίλας Αλέξανδρος Άδεια Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειτα σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα

Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 Επαναληπτικό διαγώνισµα στα Κύµατα Θέµα 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή του φωτός και η μέτρηση του μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας

Η συμβολή του φωτός και η μέτρηση του μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Η συμβολή του φωτός και η μέτρηση του μήκους κύματος μονοχρωματικής ακτινοβολίας Α. Στόχοι Οι μαθητές: Να παρατηρήσουν το φαινόμενο της συμβολής / περίθλασης Να αξιοποιήσουν το φαινόμενο της περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά?

Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? Πως διαδίδονται τα Η/Μ κύματα σε διαφανή διηλεκτρικά? (Μη-μαγνητικά, μη-αγώγιμα, διαφανή στερεά ή υγρά με πυκνή, σχετικά κανονική διάταξη δομικών λίθων). Γραμμικά πολωμένο κύμα προσπίπτει σε ηλεκτρόνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη

ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ εγκάρσια διαμήκη ΕΙΔΗ ΚΥΜΑΤΩΝ Τα οδεύοντα κύματα στα οποία η διαταραχή της μεταβλητής ποσότητας (πίεση, στάθμη, πεδίο κλπ) συμβαίνει κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης του κύματος ονομάζονται εγκάρσια κύματα Αντίθετα,

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Γαζέας Λέκτορας Παρατηρησιακής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής Εργαστήριο Αστρονομίας και Εφαρμοσμένης Οπτικής

Κοσμάς Γαζέας Λέκτορας Παρατηρησιακής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής Εργαστήριο Αστρονομίας και Εφαρμοσμένης Οπτικής Κοσμάς Γαζέας Λέκτορας Παρατηρησιακής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής Εργαστήριο Αστρονομίας και Εφαρμοσμένης Οπτικής Διαλέξεις Δευτέρα 18:00-19:00 Πέμπτη 16:00-19:00 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Τι είναι το γλαύκωμα; Τι είναι το γλαύκωμα; Το γλαύκωμα περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που βλάπτουν το οπτικό νεύρο, προκαλώντας διαταραχές όρασης, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορούν να εξελιχθούν και να επιφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑ ΔΡ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΠΙΝΑΣ Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης Email: binasbill@iesl.forth.gr Thl. 1269 Crete Center for Quantum Complexity and Nanotechnology Department of Physics, University

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Το οπτικό μικροσκόπιο II

Το οπτικό μικροσκόπιο II Το οπτικό μικροσκόπιο II Παρατήρηση βιολογικών δειγμάτων Τα βιολογικά δείγματα (κύτταρα, βακτήρια, ζύμες, ιστοί, κ.λ.π.) και τα συστατικά τους είναι σχεδόν διαφανή Για την παρατήρησή τους πρέπει να δημιουργήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΘΕΩΡΙΑ - ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΘΕΩΡΙΑ - ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ - ΘΕΩΡΙΑ - ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ 1 2 Ισχύς που «καταναλώνει» μια ηλεκτρική_συσκευή Pηλ = V. I Ισχύς που Προσφέρεται σε αντιστάτη Χαρακτηριστικά κανονικής λειτουργίας ηλεκτρικής συσκευής Περιοδική

Διαβάστε περισσότερα

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ :

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : 10.64.5.777 ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 014 ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτεινής δέσμης σε διαφανές υλικό (Επιβεβαίωση, αξιοποίηση του νόμου Snell)

Διάθλαση φωτεινής δέσμης σε διαφανές υλικό (Επιβεβαίωση, αξιοποίηση του νόμου Snell) Διάθλαση φωτεινής δέσμης σε διαφανές υλικό (Επιβεβαίωση, αξιοποίηση του νόμου Snell) 1. Σκοπός Αξιοποιώντας τις μετρήσεις των γωνιών πρόσπτωσης, διάθλασης α και δ αντίστοιχα μίας πολύ στενής φωτεινής δέσμης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/9/2013 ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα)

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Περίληψη ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Σωτήρης Πλαΐνης, PhD ΒΕΜΜΟ Visual Science Lab Αξιολόγηση οπτικής συµπεριφοράς Οπτική οξύτητα Ελάχιστη γωνία α ευκρίνειας περιοριστικοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Ενδεικτικές Λύσεις Θεµάτων Τελικών εξετάσεων στη Θεµατική Ενότητα ΦΥΕ34. Ιούλιος 2008 KYMATIKH. ιάρκεια: 210 λεπτά

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Ενδεικτικές Λύσεις Θεµάτων Τελικών εξετάσεων στη Θεµατική Ενότητα ΦΥΕ34. Ιούλιος 2008 KYMATIKH. ιάρκεια: 210 λεπτά Κυµατική ΦΥΕ4 5/7/8 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Ενδεικτικές Λύσεις Θεµάτων Τελικών εξετάσεων στη Θεµατική Ενότητα ΦΥΕ4 Ιούλιος 8 KYMATIKH ιάρκεια: λεπτά Θέµα ο (Μονάδες:.5) A) Θεωρούµε τις αποστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΘΛΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Του Αλέκου Χαραλαμπόπουλου Η συμβολή και η περίθλαση του φωτός, όταν περνά λεπτή σχισμή ή μικρή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΦΩΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΦΩΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΦΩΣ Α] Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα Τι είναι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα Πρόκειται για μια σύνθεση που μπορεί να περιγραφεί με όρους ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου. Πράγματι τα διανύσματα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα διάλεξης

Περιεχόμενα διάλεξης 7η Διάλεξη Οπτικές ίνες Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 1 Περιεχόμενα διάλεξης Διασπορά Πόλωσης Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. Page 1 Πόλωση Γενική θεωρία Γ. Έλληνας, Διάλεξη 7, σελ. 3 Μηχανικό ανάλογο Εγκάρσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ & ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ & ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΥΝΕΧΩΝ ΦΑΣΜΑΤΩΝ ΕΚΠΟΜΠΗΣ & ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΣΤΕΡΕΟΥ Α. ΣΤΟΧΟΙ Η παραγωγή λευκού φωτός με τη χρήση λαμπτήρα πυράκτωσης. Η χρήση πηγών φωτός διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

A4. Η δύναμη επαναφοράς που ασκείται σε ένα σώμα μάζας m που εκτελεί

A4. Η δύναμη επαναφοράς που ασκείται σε ένα σώμα μάζας m που εκτελεί ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 0 ΙΟΥΝΙΟΥ 04 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Μικροκυμάτων ΜΚ 1, ΜΚ 2

Οπτική Μικροκυμάτων ΜΚ 1, ΜΚ 2 Οπτική Μικροκυμάτων ΜΚ 1, ΜΚ 2 1 Εισαγωγή Μικροκύματα είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα με μήκος κύματος 0.1cm

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος Ο1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ιάθλαση µέσω πρίσµατος Φασµατοσκοπικά χαρακτηριστικά πρίσµατος 1. Εισαγωγή Όταν δέσµη λευκού φωτός προσπέσει σε ένα πρίσµα τότε κάθε µήκος κύµατος διαθλάται σύµφωνα µε τον αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 1. ιάταξη κατασκευής ολογράµµατος ανάκλασης. ΕΜΠ. Εργαστήριο ολογραφίας

Εικόνα 1. ιάταξη κατασκευής ολογράµµατος ανάκλασης. ΕΜΠ. Εργαστήριο ολογραφίας Ο Λ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α Ο Λ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α Ο όρος ολογραφία, προέρχεται από τις λέξεις «όλος» και «γραφή», είναι δε ένα είδος απεικόνισης που επιτρέπει την τρισδιάστατη αναπαραγωγή της εικόνας ενός αντικειµένου

Διαβάστε περισσότερα

Τα πρώτα δύο ελάχιστα της έντασης βρίσκονται συμμετρικά από το μέγιστο σε απόσταση φ=±λ/α.

Τα πρώτα δύο ελάχιστα της έντασης βρίσκονται συμμετρικά από το μέγιστο σε απόσταση φ=±λ/α. Φασματόμετρα & Ιντερφερομετρα Τα φασματόμετρα και ιντερφερόμετρα (συμβολόμετρα) χρησιμοποιούνται στη φασματοσκοπία για τη μέτρηση είτε του μήκους κύματος, αλλά τα βρίσκουμε και σε συσκευές λέιζερ όπου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11Α «Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα» Εισαγωγή - Ανάκλαση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11Α «Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα» Εισαγωγή - Ανάκλαση ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α «Γεωμετρική οπτική - οπτικά όργανα» Εισαγωγή - Ανάκλαση Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Ηφύσητουφωτός 643-77 Netwon Huygens 69-695 Το φως είναι δέσμη σωματιδίων Το φως

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 0 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ . Γεωμετρική οπτική ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Η Γεωμετρική οπτική είναι ένας τρόπος μελέτης των κυμάτων και χρησιμοποιείται για την εξέταση μερικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη του ηλεκτροοπτικού φαινομένου (φαινόμενο Pockels) σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για κρύσταλλο KDP και ο προσδιορισμός της τάσης V λ/4. Στοιχεία Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

1ο Κριτήριο Αξιολόγησης ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ-ΑΝΑΚΛΑΣΗ, ΙΑΘΛΑΣΗ- ΕΙΚΤΗΣ ΙΑΘΛΑΣΗΣ

1ο Κριτήριο Αξιολόγησης ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ-ΑΝΑΚΛΑΣΗ, ΙΑΘΛΑΣΗ- ΕΙΚΤΗΣ ΙΑΘΛΑΣΗΣ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Φύση του φωτός - Ανάκλαση, διάθλαση - είκτης διάθλασης 2. ιασκεδασµός - Ανάλυση του φωτός από πρίσµα 3. Επαναληπτικό στο 1ο κεφάλαιο 4. Επαναληπτικό στο 1ο κεφάλαιο 11. 12. 1ο Κριτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r

r r r r r r r r r r r ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

1 Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ημιτελείς προτάσεις - 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία τη συμπληρώνει σωστά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010 ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 2010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να περιγράψετε ποιοτικά το φαινόμενο της περίθλασης του φωτός καθώς επίσης να μπορείτε να διακρίνετε τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

HMY 333 Φωτονική Διάλεξη 12 Οπτικοί κυματοδηγοί

HMY 333 Φωτονική Διάλεξη 12 Οπτικοί κυματοδηγοί 4 Hsiu. Ha Ανάκλαση και μετάδοση του φωτός σε μια διηλεκτρική επαφή HMY 333 Φωτονική Διάλεξη Οπτικοί κυματοδηγοί i i i r i si c si v c hp://www.e.readig.ac.u/clouds/awell/ c 3 Γωνία πρόσπτωσης < κρίσιμη

Διαβάστε περισσότερα