Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό: Έλεγχος αξιοπιστίας µε επαναλαµβανόµενη χορήγηση

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό: Έλεγχος αξιοπιστίας µε επαναλαµβανόµενη χορήγηση"

Transcript

1 Στο Μ. Γρηγοριάδου, Α. Ράπτης, Σ. Βοσνιάδου, & Χ. Κυνηγός (επιµ.) (2004) Οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Εκπαίδευση (Πρακτικά του 4 ου Πανελληνίου Συνεδρίου µε ιεθνή Συµµετοχή, Αθήνα 29 Σεπτεµβρίου 3 Οκτωβρίου), τ. Α, σελ Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε λογισµικό: Έλεγχος αξιοπιστίας µε επαναλαµβανόµενη χορήγηση Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Μαρούσι, Ελλάδα Χρήστος Σκαλούµπακας Ειδικός Παιδαγωγός Ιατροπαιδαγωγικό Κέντρο Αθήνας Νέο Ψυχικό, Ελλάδα Μελίνα Ηλιοπούλου Σύµβουλος Μαθησιακών Ιδιαιτεροτήτων Εκπαιδευτήρια Γείτονα Βάρη, Ελλάδα Παναγιώτης Βρόντος Υποδιευθυντής Γυµνασίου Εκπαιδευτήρια Γείτονα Βάρη, Ελλάδα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το λογισµικό εμα ύς κατασκευάστηκε στο Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου για τον εντοπισµό µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα. Η εγκυρότητα της ανίχνευσης έχει ελεγχθεί σε δείγµα 137 µαθητών Α' Γυµνασίου βάσει ανεξάρτητου κριτηρίου. Οι µετρήσεις από τις δοκιµασίες του λογισµικού βρίσκονται σε συνάφεια µε αντίστοιχες µετρήσεις µαθησιακής αξιολόγησης χορηγούµενης σε ατοµική συνέντευξη. Στην παρούσα µελέτη εξετάστηκε η σταθερότητα της ανίχνευσης από το λογισµικό σε επαναλαµβανόµενη χορήγηση. 49 µαθητές στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα εκτέλεσαν δύο φορές τις δοκιµασίες του λογισµικού, µε χρονική απόσταση 3 5 εβδοµάδων. Οι µη παραµετρικές συνάφειες (Spearman s ρ) µεταξύ των επιδόσεων των µαθητών στις δύο επαναλήψεις των δοκιµασιών µε τεκµηριωµένη προβλεπτική εγκυρότητα κυµάνθηκαν µεταξύ 0,38 και 0,84. Η αξιοπιστία της εξίσωσης διάκρισης ήταν 0,86. Από τις δύο χορηγήσεις εντοπίστηκαν 11 και 9 µαθητές, 7 από τους οποίους και τις δύο φορές (70%). Η σταθερότητα της ανίχνευσης, λαµβάνοντας υπόψη την εγκυρότητα κριτηρίου, επιβεβαιώνει ότι η αυτοµατοποιηµένη ανίχνευση αποτελεί εφικτή προσέγγιση. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙ ΙΑ: µαθησιακές δυσκολίες, ανίχνευση, εντοπισµός, αυτόµατη, λογισµικό

2 230 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) δηµιούργησε το λογισµικό εμα ύς για τον αυτόµατο εντοπισµό µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα. Η παραγωγή του λογισµικού έγινε µε ανάθεση, µετά από διαγωνισµό, από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (Π.Ι.), ως µέρος του έργου «υπηρεσίες προστιθέµενης αξίας στο ελληνικό δίκτυο σχολείων» (Papadopoulos κ. συν. 2000) στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΕΚ. Το εμα ύς έχει σχεδιαστεί για µαθητές της πρώτης τάξης του Γυµνασίου, λαµβάνοντας µέριµνα ώστε να είναι δυνατή η εφαρµογή του σε µαθητές µικρότερης ηλικίας, µε µικρές ή καθόλου τροποποιήσεις. Σε προηγούµενες ανακοινώσεις έχουν παρουσιαστεί οι αρχές σχεδίασης, το περιεχόµενο, και οι βασικές προσδοκίες για το εμα ύς (Πρωτόπαπας κ. συν Protopapas κ. συν. 2001), καθώς και προκαταρκτικές παρατηρήσεις από την πρώτη δοκιµαστική εφαρµογή του σε σχολεία, µε παράλληλη κλινική αξιολόγηση, για τη διαπίστωση της χρηστικότητας και της βασικής ψυχοµετρικής επάρκειας του λογισµικού (Πρωτόπαπας κ. συν. 2002). Στην παρούσα ανακοίνωση περιγράφονται καταρχήν συνοπτικά το λογισµικό και τα αποτελέσµατα από τη µελέτη της ψυχοµετρικής εγκυρότητάς του βάσει ανεξάρτητου εξωτερικού κριτηρίου, τα οποία έχουν ανακοινωθεί πρόσφατα (Πρωτόπαπας κ. συν. 2003). Στη συνέχεια παρουσιάζεται η µελέτη αξιοπιστίας του λογισµικού σε επαναλαµβανόµενη χορήγηση, τόσο κατά δοκιµασία όσο και συνολικά όσον αφορά στον εντοπισµό µαθησιακών δυσκολιών. Περιγράφονται οι συνθήκες εφαρµογής και τα αποτελέσµατα από τις δύο χορηγήσεις, και τέλος τα συµπεράσµατα που προκύπτουν από ποσοτικές αναλύσεις των µετρήσεων. ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΥΣΚΟΛΙΩΝ εμα ύς Η εµπειρία στον εντοπισµό µαθησιακών δυσκολιών µε χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι διεθνώς πολύ περιορισµένη. Είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει η αυτοµατοποίηση να παράγει έγκυρα και αξιόπιστα αποτελέσµατα, χρήσιµα στο γενικότερο εκπαιδευτικό πλαίσιο, µέσα από απλή διαδικασία που να είναι προσιτή σε χρήστες (µαθητές και εκπαιδευτικούς) χωρίς προηγούµενη εµπειρία ή εκπαίδευση. Προτού αναφερθούµε στα θέµατα αυτά όµως είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί ο στόχος και η φιλοσοφία της σχεδίασης του εμα ύς, και εν συνεχεία να περιγραφεί συνοπτικά και να δικαιολογηθεί το περιεχόµενό του. Προσδιορισµός των προς ανίχνευση δυσκολιών Για γενικότερη και εκτενέστερη συζήτηση του ορισµού, της αιτιολογίας και των µεθόδων εντοπισµού και διάγνωσης µαθησιακών δυσκολιών είναι απαραίτητη η παραποµπή σε άλλες πηγές (βλ. National Joint Committee on Learning Disabilities 1994, 1998, για συνοπτική παρουσίαση και Sternberg & Spear-Swerling 2000 για πολύπλευρη και σε βάθος συζήτηση). Το εμα ύς στοχεύει στον εντοπισµό ειδικών µαθησιακών δυσκολιών στον προφορικό και γραπτό λόγο µε έµφαση σε στοιχεία που απαρτίζουν το τυπικό δυσλεξικό προφίλ. Ο βασικός λόγος για την έµφαση αυτή είναι ότι το έλλειµµα στην αναγνωστική ικανότητα είναι η πιο διαδεδοµένη µαθησιακή δυσκολία και έχει σηµαντικές επιπτώσεις στη γνωστική, γλωσσική και κοινωνική ανάπτυξη. Επίσης την ίδια έµφαση υπαγορεύει και η αύξηση της ευαισθητοποίησης των εκπαιδευτικών και του κοινού στο ζήτηµα της δυσλεξίας, διότι η σύνδεση της διάγνωσης µε ειδικές εκπαιδευτικές παρεµβάσεις (π.χ. προφορικές εξετάσεις στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση) έχει δηµιουργήσει την ανάγκη για αξιόπιστο και έγκυρο εντοπισµό των διαταραχών στο γραπτό λόγο. Έτσι το εμα ύς στοχεύει και στην κάλυψη µιας πρακτικής ανάγκης του εκπαιδευτικού συστήµατος. Στόχοι του λογισµικού και κριτήρια αξιολόγησης Ο κύριος στόχος του λογισµικού εμα ύς είναι η παροχή αξιόπιστης και έγκυρης πληροφορίας σχετικά µε την πιθανότητα ύπαρξης µαθησιακών δυσκολιών για κάθε µαθητή της 1 ης τάξης του Γυµνασίου. Η χρήση του λογισµικού θα πρέπει να είναι τόσο απλή ώστε η εγκατάσταση και η επίβλεψη να µπορεί να γίνει από οποιονδήποτε εκπαιδευτικό. Το επιδιωκόµενο αποτέλεσµα

3 231 χρήσης του λογισµικού είναι η παροχή σύστασης παραποµπής ορισµένων µαθητών σε εξειδικευµένο προσωπικό για αξιολόγηση. Θέλουµε, δηλαδή, κάθε µαθητής να εκτελεί τις δοκιµασίες του λογισµικού και στο τέλος το λογισµικό να δίνει σύσταση παραποµπής του µαθητή αν το προφίλ της απόδοσής του στοιχειοθετεί υπόνοια για µαθησιακές δυσκολίες. Αυτό σηµαίνει ότι στόχος του λογισµικού σε καµία περίπτωση δεν είναι να παρέχει διάγνωση ή να αξιολογεί επιµέρους δεξιότητες ή γνώσεις του µαθητή. Βασικός στόχος χρήσης είναι το σχολικό περιβάλλον, ώστε να διευκολύνεται η διαδικασία επιλογής µαθητών προς παραποµπή στα αρµόδια δηµόσια κέντρα διάγνωσης, αξιολόγησης και υποστήριξης (Κ ΑΥ). Όµως το λογισµικό µπορεί να χρησιµοποιείται και κλινικά ως αξιολόγηση πρώτου επιπέδου, π.χ. από λογοπεδικούς και ειδικούς παιδαγωγούς για παιδιά µε αίτηµα δυσκολίας στη µάθηση, σε ιδιωτικά κέντρα διάγνωσης και αποκατάστασης ή ακόµα και στα Κ ΑΥ σε περίπτωση παραποµπών που δεν προήλθαν από χρήση του εμα ύς. Η χρήση του λογισµικού θα πρέπει να παρέχει σταθερά στο χρόνο και συνεπή µεταξύ των µερών του αποτελέσµατα (αξιοπιστία), τα οποία να συµφωνούν µε την εκτίµηση εξειδικευµένων ατόµων βασιζόµενων σε συνήθεις κλινικές παρατηρήσεις καθώς και µε τα αποτελέσµατα «παραδοσιακών» αξιολογήσεων (εγκυρότητα). Πέρα από την ψυχοµετρική επάρκεια, κριτήριο εφαρµοσιµότητας του εμα ύς αποτελεί η αποδοχή και ορθή χρήση από τους εκπαιδευτικούς και τους µαθητές. Το λογισµικό θα πρέπει να είναι αποδεκτό και εύκολο στη χρήση από οποιονδήποτε µαθητή και να παρέχει χρήσιµη και αξιοποιήσιµη πληροφορία. Ένας ακόµα στόχος του λογισµικού, πέρα από τον εντοπισµό µεµονωµένων µαθητών που ενδεχοµένως χρειάζονται ειδική αξιολόγηση και βοήθεια, είναι η παροχή επιδηµιολογικών στοιχείων, πολύτιµων για τη χάραξη µιας εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής στις µαθησιακές δυσκολίες, τα οποία θα είναι αυτόµατα διαθέσιµα σε περίπτωση ευρείας χρήσης του. Το εμα ύς µπορεί να αποτελέσει εργαλείο συλλογής οµοιογενών και συγκρίσιµων στοιχείων από όλη την επικράτεια. Με την πλήρη αυτοµατοποίηση στην εκτέλεση του λογισµικού, η οµοιογένεια των συνθηκών χρήσης θα είναι υψηλή ακόµα και αν υπάρχουν διαφορές σε εξοπλισµό ή σε βαθµό εξοικείωσης µε τους υπολογιστές. Με την παράλληλη συλλογή περιορισµένων δηµογραφικών στοιχείων θα ήταν δυνατή η κατάρτιση ενός χάρτη µαθησιακών δυσκολιών και η ανάλυσή του σε βασικές κοινωνικοπολιτικές και πολιτιστικές διαστάσεις. Σύντοµη περιγραφή των δοκιµασιών του λογισµικού Το λογισµικό εμα ύς περιλαµβάνει οκτώ δοκιµασίες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσµα ικανοτήτων σχετιζόµενων κυρίως µε την επίδοση στο λόγο, γραπτό και προφορικό. Η επιλογή των δοκιµασιών βασίστηκε σε ευρήµατα από τη διεθνή βιβλιογραφία περί συνάφειας γνωστικών και αντιληπτικών δεικτών µε την ύπαρξη µαθησιακών δυσκολιών (βλ. τεκµηρίωση στο Πρωτόπαπας κ. συν. 2001), µε γνώµονα την πρακτικότητα της εφαρµογής και όχι κάποιο θεωρητικό µοντέλο. Συγκεκριµένα, οι δοκιµασίες είναι οι εξής: ΑΝ: Ταχύτητα ανάγνωσης κειµένου µε κατανόηση. Καταγράφεται ο χρόνος για την ανάγνωση (ΑΝ-Χ) δέκα κειµένων αυξανόµενης δυσκολίας και η ορθότητα επιλογής (ΑΝ-Ν) µίας από τέσσερις εικόνες για καθένα. ΟΡ: ιόρθωση ορθογραφίας. Καταγράφεται ο χρόνος διόρθωσης (ΟΡ-Χ) εννέα κειµένων κυµαινόµενης δυσκολίας και ο συνολικός αριθµός λαθών (ΟΡ-Λ) στα κείµενα µετά από όποιες διορθώσεις πραγµατοποιήσει ο εξεταζόµενος. ΕΤ: Εντοπισµός τόνου. Περιλαµβάνει (α) απλό εντοπισµό τόνου (ΕΤ), όπου καταγράφεται η ελάχιστη ένταση στην οποία ένας σύντοµος τόνος γίνεται αντιληπτός, και (β) εντοπισµό σε συνθήκες αντίστροφης σκίασης (ΒΜ), όπου ο τόνος ακολουθείται από θόρυβο.

4 232 Σ: ιάκριση συχνοτήτων. Καταγράφεται η ελάχιστη διαφορά στη συχνότητα δύο απλών τόνων που είναι απαραίτητη ώστε να γίνει αντιληπτό ότι αυτοί είναι διαφορετικοί. ΕΑ: Επανάληψη αλληλουχιών. Καταγράφεται η ελάχιστη χρονική απόσταση µεταξύ διαδοχικών απλών τόνων στην οποία είναι δυνατή η αναπαραγωγή της ακολουθίας των τόνων. ιακρίνεται σε αλληλουχίες δύο τόνων (ΕΑ2) και τριών τόνων (ΕΑ3). ΜΨ: Μνήµη ψευδολέξεων. Καταγράφεται ο αριθµός ορθών αποκρίσεων στη γραφή 23 ακουστικά παρουσιαζόµενων ψευδολέξεων αυξανόµενου µήκους και πολυπλοκότητας. ΕΛ: Ταυτοποίηση εικόνας-λέξης. Καταγράφεται ο αριθµός των ορθών επιλογών µίας από τέσσερις λέξεις για καθεµία από 30 εικόνες (σκίτσα). Οι λανθασµένες επιλογές είναι φωνολογικοί γείτονες ή (ιστορικά ή µορφολογικά) ανορθόγραφα οµόηχα. ΜΓ: Μνήµη γραµµάτων. Καταγράφεται ο αριθµός των αλληλουχιών γραµµάτων (µετά από οπτική παρουσίαση) που αναπαράχθηκαν σωστά (ακολουθώντας τη δοµή του digit span). ΕΓΚΥΡΟΤΗΤΑ ΒΑΣΕΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ Για την τεκµηρίωση της εγκυρότητας του λογισµικού είναι απαραίτητο ένα ανεξάρτητο κριτήριο βάσει του οποίου εκτιµάται η ευαισθησία και εξειδίκευση των αποτελεσµάτων. Επειδή δεν υπάρχει µέθοδος που να εντοπίζει µε βεβαιότητα όλους τους µαθητές που έχουν µαθησιακές δυσκολίες, το κριτήριο αξιολόγησης του λογισµικού ορίστηκε ως εξής: Το λογισµικό πετυχαίνει το στόχο του αν εντοπίζει τους µαθητές εκείνους τους οποίους θα επέλεγε ένα εξειδικευµένο άτοµο, µε χρήση διαθέσιµων οργάνων και µετρήσεων, ως έχοντες πιθανά µαθησιακά προβλήµατα. ηλαδή η ευαισθησία και η εξειδίκευση του λογισµικού συγκρίνεται µε εκείνη του κατάλληλα εξοπλισµένου και καταρτισµένου ψυχολόγου, λογοπεδικού, ειδικού παιδαγωγού κλπ., που δε σκοπεύει στην τεκµηρίωση µιας διάγνωσης ή τον πλήρη χαρακτηρισµό µαθησιακού προφίλ, αλλά στη στοιχειοθέτηση µιας πιθανής µαθησιακής δυσκολίας και στην παραποµπή για περαιτέρω αξιολόγηση. Με βάση το σκεπτικό αυτό η εγκυρότητα του εμα ύς εκτιµήθηκε σε συνάρτηση µε εξωτερικό κριτήριο προερχόµενο από τη χορήγηση της «Κλίµακας Μαθησιακής Αξιολόγησης» (ΚΛΙΜΑ Σκαλούµπακας κ. συν. 2003), µιας συστοιχίας από σταθµισµένες ή ευρέως αποδεκτές και χρησιµοποιούµενες δοκιµασίες, υπαγορευµένη από τη συνήθη κλινική πρακτική για τον εντοπισµό µαθησιακών δυσκολιών. Η ΚΛΙΜΑ περιλαµβάνει τις εξής δοκιµασίες: Ανάγνωση ψευδολέξεων, επανάληψη ψευδολέξεων, ανάγνωση λέξεων, ανάγνωση και κατανόηση κειµένου, ορθογραφία κειµένου, ορθογραφία λέξεων, αποµόνωση φωνηµάτων, διάκριση φθόγγων, τυποποιηµένες προοδευτικές µήτρες του Raven, µνήµη αριθµών, και αριθµητική. Όπως έχει ανακοινωθεί στο παρελθόν (Πρωτόπαπας κ. συν. 2003), η εγκυρότητα του εμα ύς µελετήθηκε σε δείγµα 137 µαθητών και µαθητριών 1 ης Γυµνασίου από 4 σχολεία, καλύπτοντας ένα ευρύ κοινωνικοοικονοµικό φάσµα και όλα τα επίπεδα σχολικής επίδοσης. Οι ισχυρότερες συνάφειες µεταξύ µετρήσεων από το λογισµικό και αντίστοιχων µετρήσεων από την κλινική αξιολόγηση, ειδικά για ανάγνωση και ορθογραφία, ξεπέρασαν το 0,6. Αντίθετα, άλλες δοκιµασίες του εμα ύς, όπως η ακουστική επεξεργασία, δε φάνηκε να σχετίζονται ιδιαίτερα µε γνωστικούς και ακαδηµαϊκούς δείκτες. Σε ανάλυση διακριτικής ικανότητας το λογισµικό κατέταξε σωστά το 90% των 116 µαθητών που ταξινοµήθηκαν οµόφωνα από δύο ανεξάρτητους κριτές. Συνεπώς, ένας µαθητής, για τον οποίον υπάρχει συµφωνία µεταξύ ειδικών ότι πρέπει να παραπεµφθεί για µαθησιακή αξιολόγηση, έχει πιθανότητα 90% να εντοπιστεί από το εμα ύς. Αντίστοιχα, ένας µαθητής για τον οποίον υπάρχει συµφωνία ότι δεν πρέπει να παραπεµφθεί έχει πιθανότητα 10% να κριθεί λανθασµένα από το εμα ύς ότι χρειάζεται µαθησιακή αξιολόγηση. Λαµβάνοντας υπόψη το σύνολο των µαθητών του δείγµατος, µετά από συνεννόηση και συµφωνία µεταξύ των δύο κριτών για τις 21 αµφισβητούµενες περιπτώσεις, η ανάλυση διακριτικής ικανότητας του λογισµικού έδωσε 80% συνολική σωστή ταξινόµηση. Συγκρινόµενο µε την αξιοπιστία µεταξύ των κριτών (85%), το αποτέλεσµα κρίθηκε ιδιαίτερα ικανοποιητικό, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι η

5 233 ταξινόµηση του λογισµικού προέρχεται από εντελώς αυτοµατοποιηµένες διαδικασίες συνολικής διάρκειας λίγων µόνο λεπτών (µόνο όσες συµπεριλήφθηκαν τελικά στη συνάρτηση ταξινόµησης). ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑΣ ΜΕ ΕΠΑΝΑΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ εδοµένης της υψηλής εγκυρότητας κριτηρίου των αποτελεσµάτων του λογισµικού, λαµβάνει ιδιαίτερη σηµασία η σταθερότητα των αυτόµατων ταξινοµήσεων, δηλαδή κατά πόσον κάθε παραποµπή από το λογισµικό είναι αξιόπιστη και επαναλήψιµη για το συγκεκριµένο µαθητή ή µαθήτρια. Για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας χρησιµοποιήθηκε η συνηθισµένη µέθοδος της επαναλαµβανόµενης χορήγησης. Μέθοδος Η µελέτη αξιοπιστίας πραγµατοποιήθηκε στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα το Μάρτιο και Απρίλιο του 2004 µε τη συµµετοχή 28 µαθητών και 23 µαθητριών της 1 ης Γυµνασίου, ηλικίας µηνών. Κάθε µαθητής εκτέλεσε όλες τις δοκιµασίες του λογισµικού δύο φορές, µε χρονική απόσταση 3 5 εβδοµάδες. Η χρήση του λογισµικού έγινε σε αίθουσα εργαστηρίου ηλεκτρονικών υπολογιστών του σχολείου. Η χορήγηση των δοκιµασιών ήταν εντελώς αυτοµατοποιηµένη και ο επιβλέπων του εργαστηρίου δεν παρενέβη παρά µόνο σε περιπτώσεις αστοχίας του λειτουργικού συστήµατος για να επανεκκινήσει τον υπολογιστή και το λογισµικό. Λόγω απουσίας 2 µαθητών κατά την προγραµµατισµένη µέρα της επανάληψης, τελικά είναι διαθέσιµα στοιχεία από 49 παιδιά. Αποτελέσµατα Οι κατανοµές των αποτελεσµάτων των µετρήσεων από τις δύο επαναλήψεις εξετάστηκαν για αποκλίσεις από την κανονικότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραµορφωµένες κατανοµές και παρουσία έκτοπων τιµών. Επίσης, κατά την επισκόπηση των διαγραµµάτων σκεδασµού, παρατηρήθηκαν διµεταβλητές έκτοπες τιµές, και συνεπώς δεν κρίθηκε σκόπιµος ο υπολογισµός παραµετρικών συντελεστών συνάφειας (Pearson s r) µεταξύ των δύο επαναλήψεων. εδοµένου του µικρού δείγµατος δεν κρίθηκε επίσης σκόπιµη η αφαίρεση των ακραίων τιµών. Επειδή όµως δεν µας ενδιαφέρει καθεαυτή η κατανοµή ούτε υπήρχε λόγος περαιτέρω ανάλυσης διακύµανσης ή κάποιας πολυµεταβλητής ανάλυσης από τις µετρήσεις αυτές, προτιµήθηκε για τις επιµέρους δοκιµασίες η λύση των µη παραµετρικών συντελεστών συνάφειας, οι οποίοι βασίζονται στη σειρά των µετρήσεων και όχι στην τιµή τους. Για την ανάλυση της αξιοπιστίας, µας αρκεί να γνωρίζουµε ότι το λογισµικό κατατάσσει σταθερά τους µαθητές µε την ίδια σειρά ανά δοκιµασία, ανεξάρτητα από την ακριβή τιµή της κάθε µέτρησης και από την ποσοτική απόσταση µεταξύ των µαθητών. Επιλέχθηκε λοιπόν ο συντελεστής ρ κατά Spearman ο πίνακας 1 δείχνει τις συνάφειες µεταξύ των δύο επαναλήψεων για κάθε δοκιµασία του εμα ύς και τη στατιστική σηµαντικότητά τους όπως υπολογίστηκε µε το πρόγραµµα SPSS. εν παρουσιάζονται αποτελέσµατα για τον εντοπισµό τόνου υπό αντίστροφη σκίαση (ΒΜ) διότι, για λόγους που έχουν εξηγηθεί σε προηγούµενη ανακοίνωση (Πρωτόπαπας κ. συν., 2002), η ψυχοφυσική διαδικασία δεν συγκλίνει. ΑΝ-Ν ΑΝ-Χ ΟΡ-Λ ΟΡ-Χ ΕΤ Σ ΕΑ2 ΕΑ3 ΜΨ ΕΛ ΜΓ.39 *.58 **.84 ** **.79 **.61 **.70 **.59 **.38 * Πίνακας 1: Μη παραµετρικές συνάφειες (Spearman s ρ) µεταξύ των αποτελεσµάτων της πρώτης και δεύτερης χορήγησης των δοκιµασιών του εμα ύς. * p<0.01, ** p< Οι συντελεστές αυτοί δεν είναι άµεσα συγκρίσιµοι µε τους γνωστούς µας παραµετρικούς συντελεστές και δεν εκφράζουν ποσοστό αποδιδόµενης διακύµανσης, δίνουν όµως ένα ποσοτικό µέτρο για την αξιοπιστία της κάθε δοκιµασίας. Παρατηρούµε ότι η λιγότερο αξιόπιστη δοκιµασία είναι αυτή του εντοπισµού τόνου (ΕΤ), κάτι που είναι αναµενόµενο, διότι εξαρτάται κυρίως από τη θέση έντασης του ήχου του υπολογιστή και όχι από το γνωστικό δυναµικό ή άλλες ικανότητες

6 234 των µαθητών. Ο χρόνος διόρθωσης των λαθών ορθογραφίας είναι επίσης µη αξιόπιστη µέτρηση. Αντίθετα, ο αριθµός των λαθών ορθογραφίας είναι η πλέον αξιόπιστη µέτρηση, ακολουθούµενος από την επανάληψη αλληλουχιών δύο τόνων (γνωστή και ως τεστ Tallal). Το αποτέλεσµα της κατάταξης κάθε µαθητή από το λογισµικό δίνεται από την εξίσωση διάκρισης, η οποία υπολογίστηκε από το προαναφερθέν δείγµα των 137 µαθητών. Με βάση αυτήν, από τους 49 µαθητές και µαθήτριες του τρέχοντος δείγµατος παραπέµπονται προς αξιολόγηση 11 µαθητές από την πρώτη χορήγηση του λογισµικού και 9 από τη δεύτερη, από τους οποίους 7 εντοπίζονται και τις δύο φορές (επαναληψιµότητα της τάξης του 70%). Η αξιοπιστία της εξίσωσης διάκρισης µπορεί να υπολογιστεί µε τον κλασικό συντελεστή συνάφειας r κατά Pearson και είναι 0,89. Για τον υπολογισµό χρησιµοποιήθηκαν στοιχεία από 47 µαθητές, αφαιρώντας µια διµεταβλητή έκτοπη τιµή και ένα άτοµο για το οποίο δεν υπήρχε δεύτερη µέτρηση σε µια από τις µεταβλητές της εξίσωσης (λόγω αστοχίας του λογισµικού). Στο σχήµα 1 φαίνεται το διάγραµµα σκεδασµού των τιµών εντοπισµού που προκύπτουν εφαρµόζοντας την εξίσωση διάκρισης στα αποτελέσµατα των δύο χορηγήσεων του λογισµικού. (Η διµεταβλητή έκτοπη τιµή που δεν λήφθηκε υπόψη στον υπολογισµό της συνάφειας φαίνεται στο πάνω αριστερά τεταρτηµόριο.) 3 2 Πρώτη χορήγηση εύτερη χορήγηση Σχήµα 1: ιάγραµµα σκεδασµού των τιµών εντοπισµού από τις δύο χορηγήσεις του εμα ύς βάσει εξίσωσης διάκρισης που προέκυψε από το δείγµα τεκµηρίωσης της εγκυρότητας κριτηρίου. Οι διακεκοµµένες γραµµές διαχωρίζουν τα άτοµα «προς παραποµπή» (αρνητικές τιµές). Παρατηρήσεις Για την κατασκευή του διαγράµµατος, η εξίσωση διάκρισης που προέκυψε από το δείγµα εγκυρότητας των 137 µαθητών εφαρµόστηκε στα αποτελέσµατα της πρώτης και της δεύτερης χορήγησης του εμα ύς για καθένα από τους 47 µαθητές του τρέχοντος δείγµατος, δίνοντας έτσι δύο τιµές για κάθε άτοµο. Για κάθε χορήγηση, αρνητική τιµή οδηγεί σε σύσταση παραποµπής

7 235 ενώ θετική τιµή σηµαίνει ότι δεν εντοπίζονται µαθησιακές δυσκολίες. Με αντιστοίχιση των τιµών πρώτης χορήγησης στον κατακόρυφο άξονα και της δεύτερης χορήγησης στον οριζόντιο άξονα, απεικονίζεται γραφικά η σχέση µεταξύ των δύο επαναλήψεων, δείχνοντας καθαρά την τάση συσσώρευσης των σηµείων πάνω στη διαγώνιο. Οι διακεκοµµένες γραµµές που διέρχονται από τα µηδενικά σηµεία των δύο αξόνων διαχωρίζουν τους «προς παραποµπή» µαθητές που προκύπτουν µετά από κάθε χορήγηση, συνεπώς οι µαθητές που εντοπίζονται και τις δύο φορές αντιστοιχούν στα σηµεία που βρίσκονται στο κάτω αριστερά τεταρτηµόριο του διαγράµµατος. Είναι ενδιαφέρον ότι οι δύο πλέον αξιόπιστες µεµονωµένες µετρήσεις (ΟΡ-Λ και ΕΑ2) δεν συµπεριλαµβάνονται στην εξίσωση διάκρισης, αν και κατά τη µελέτη της εγκυρότητας η ΟΡ-Λ είχε σηµαντική διαφορά µεταξύ µαθητών µε και χωρίς µαθησιακές δυσκολίες. Αντίθετα, µερικές από τις µετρίως αξιόπιστες µετρήσεις συγκροτούν την εξίσωση, η οποία τελικά αποβαίνει σηµαντικά πιο αξιόπιστη από τις επιµέρους συνιστώσες της. Η υψηλή συνάφεια στην τιµή εντοπισµού, σε συνδυασµό µε τη γνωστή εγκυρότητα κριτηρίου, υποδεικνύει ότι ο βασικός στόχος του λογισµικού έχει επιτευχθεί, εφόσον εκείνο που κυρίως µας ενδιαφέρει δεν είναι η επίδοση σε επιµέρους δοκιµασίες αλλά η τελική σύσταση παραποµπής ή όχι. Έχουµε δείξει προηγουµένως ότι η σύσταση συνάδει µε την κρίση των αρµόδιων ειδικών, ενώ εδώ φαίνεται ότι η σύσταση χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, τουλάχιστον όσον αφορά στο µέγεθος της τιµής εντοπισµού. Μια µέτρηση µε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω της θεωρητικά προβλεπόµενης σχέσης της µε τις µαθησιακές δυσκολίες στο γραπτό λόγο, είναι ο αριθµός ορθών επιλογών εικόνας βάσει των κειµένων ανάγνωσης (ΑΝ-Ν), ως δείκτης κατανόησης κειµένου. Η µέτρηση αυτή έχει βρεθεί ότι διαφέρει σηµαντικά µεταξύ του γενικού πληθυσµού (σχολικό δείγµα) και κλινικού δείγµατος µε ισχυρό ποσοστό µαθησιακών δυσκολιών (βλ. Πρωτόπαπας κ. συν., 2003) και συµµετέχει στην εξίσωση διάκρισης. Παρόλα αυτά, η συνάφειά της µε παραδοσιακά χορηγούµενη δοκιµασία κατανόησης κειµένου δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή (r = 0,34), ενώ και στη διάκριση του κλινικού δείγµατος δεν µπορεί να της αποδοθεί µεγάλο ποσοστό διακύµανσης (η 2 = 0,06). Συνεπώς, η µέτρια αξιοπιστία που παρατηρείται στην επαναλαµβανόµενη χορήγηση µάλλον δεν είναι προϊόν κούρασης ή έλλειψης ενδιαφέροντος των παιδιών, αλλά εγγενής ιδιότητα της συγκεκριµένης δοκιµασίας. Άλλωστε η υψηλότερη αξιοπιστία παρατηρήθηκε στην πολύ πιο κουραστική και µακροσκελή δοκιµασία διόρθωσης λαθών ορθογραφίας (ΟΡ-Ν), κάτι που υποδηλώνει ότι η ύπαρξη στοιχείων «παιχνιδιού» σε µια δοκιµασία δεν προεξοφλεί ούτε το ενδιαφέρον και την προσοχή των παιδιών ούτε και καλύτερα ψυχοµετρικά χαρακτηριστικά. Αξιοσηµείωτη είναι επίσης η υψηλή αξιοπιστία στη µέτρηση της επανάληψης αλληλουχιών δύο τόνων (ΕΑ2), λαµβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριµένη µέτρηση δεν διαφέρει σηµαντικά µεταξύ σχολικού και κλινικού δείγµατος και δεν παρουσιάζει υψηλή συνάφεια µε µετρήσεις της κλίµακας µαθησιακής αξιολόγησης (µέγιστο r = 0,324 µε τη διάκριση φθόγγων). Άρα ενισχύεται το συµπέρασµα ότι η συγκεκριµένη µέτρηση δεν σχετίζεται µε τις µαθησιακές δυσκολίες στο γραπτό λόγο (τουλάχιστον για τους Έλληνες µαθητές της 1 ης Γυµνασίου) αντίθετα µε ορισµένα ευρήµατα που έχουν αναφερθεί παλαιότερα στη βιβλιογραφία (π.χ. Reed, 1989 Tallal, 1980) αλλά σε συµφωνία µε πιο πρόσφατες µελέτες (Nittrouer, 1999). Όσον αφορά στο ποσοστό των σταθερά παραπεµπόµενων µαθητών, αυτό θα πρέπει να κριθεί σε συνδυασµό µε την αξιοπιστία µεταξύ κριτών αλλά και µε τη γνωστή απόδοση του λογισµικού. Συγκεκριµένα, το 70% επαναληψιµότητας στον εντοπισµό είναι χαµηλότερο, αλλά παραµένει συγκρίσιµο µε το 85% συµφωνίας µεταξύ ειδικών που βρέθηκε κατά τη µελέτη της εγκυρότητας. Επιπλέον, θα πρέπει να λάβουµε υπόψη ότι µε βάση την εξίσωση εντοπισµού αναµένουµε 90% επιτυχία στον εντοπισµό. Για ένα υποθετικό δείγµα 100 µαθητών και µαθητριών, εκ των οποίων οι 10 έχουν µαθησιακές δυσκολίες (αντικειµενικά προσδιορισµένο, και χωρίς αµφισβητούµενες

8 236 περιπτώσεις), αναµένουµε το εμα ύς να εντοπίσει, σωστά, τους 9 από τους 10 µε µαθησιακές δυσκολίες (90% επιτυχία) και να υποδείξει επίσης, λανθασµένα, τους 9 από τους υπόλοιπους 90 ως έχοντες µαθησιακές δυσκολίες (10% αποτυχία). Συνεπώς αναµένουµε εντοπισµό 18 ατόµων, εκ των οποίων οι µισοί έχουν µαθησιακές δυσκολίες και οι άλλοι µισοί όχι (εξειδίκευση 50%). Η αξιοπιστία του λογισµικού µας ενδιαφέρει στο βαθµό που ισχύει για τους ορθά εντοπιζόµενους και όχι για τους (άλλους τόσους) µαθητές που δεν έχουν µαθησιακές δυσκολίες. Άρα, για να αξιολογηθεί το 70% στην επαναληψιµότητα, πρέπει να ελεγχθεί αν οι µαθητές που εντοπίζονται µε συνέπεια και τις δύο φορές είναι εκείνοι που έχουν µαθησιακές δυσκολίες, ή αν το 70% κατανέµεται οµοιόµορφα στους µαθητές µε και χωρίς δυσκολίες. Ο έλεγχος αυτός απαιτεί εξωτερικό κριτήριο για την ανεξάρτητη ταξινόµηση των µαθητών και θα γίνει στο µέλλον. ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η ευκολία χρήσης του λογισµικού και η αποδοχή του από τους µαθητές, που έχουν διαπιστωθεί από τις παλαιότερες µελέτες, επιβεβαιώθηκαν και πάλι, δεδοµένου ότι δεν παρατηρήθηκε κανένα πρόβληµα στην εκτέλεση των δοκιµασιών ή στην τήρηση των οδηγιών, ακόµα και στη δεύτερη χορήγηση του λογισµικού. Στη µελέτη αυτή υπολογίστηκε εµπειρικά η αξιοπιστία του λογισµικού εμα ύς για τον εντοπισµό µαθητών µε πιθανές µαθησιακές δυσκολίες µε τη µέθοδο της επαναλαµβανόµενης χορήγησης. Τα αποτελέσµατα, σε συνδυασµό µε τα προηγούµενα ευρήµατα σχετικά µε την εγκυρότητα εξωτερικού κριτηρίου του λογισµικού, είναι ενθαρρυντικά για την περαιτέρω ανάπτυξη και ευρεία εφαρµογή του λογισµικού. Το εμα ύς αποτελεί διεθνώς καινοτοµική εφαρµογή δεδοµένου ότι σπανίζουν οι προσπάθειες αυτοµατοποίησης στον τοµέα του εντοπισµού µαθησιακών δυσκολιών, ειδικά για τις µεγαλύτερες σχολικές ηλικίες. Στη βιβλιογραφία µπορεί να βρει κανείς αναφορές σε λογισµικό για την αξιολόγηση δεξιοτήτων του γραπτού λόγου σε διάφορες ηλικίες (επισκόπηση στο Balajthy, 2002), όµως η αξιολόγηση των επιµέρους γνωστικών διεργασιών που υποστηρίζουν τις αναγνωστικές δεξιότητες δεν σχετίζεται, λειτουργικά ή ψυχοµετρικά, µε τις απαιτήσεις και τις σχεδιαστικές προτεραιότητες µιας δοκιµασίας εντοπισµού. ιεθνώς, οι προσπάθειες εντοπισµού έχουν εστιάσει στην προσχολική ηλικία, µε στόχο να αποφευχθούν οι αρνητικές µελλοντικές εξελίξεις. Παρότι η αξιοπιστία του εντοπισµού γλωσσικών προβληµάτων σε µικρές ηλικίες έχει κατακριθεί έντονα (Law κ. συν., 1998), δε λείπουν οι προσπάθειες αυτοµατοποίησης διαδικασιών για τον εντοπισµό παιδιών προσχολικής ηλικίας µε σηµαντική πιθανότητα µετέπειτα αποτυχίας στο γραπτό λόγο (Singleton κ. συν., 1999, 2000). Ενδεικτικά αναφέρεται η δοκιµασία Get Ready to Read! του Εθνικού Κέντρου Μαθησιακών υσκολιών των Η.Π.Α. (Whitehurst, 2000), η οποία αποτελείται από ένα ερωτηµατολόγιο 20 ερωτήσεων, χορηγούµενο σε συνέντευξη ή µέσω διαδικτύου, µε στόχο την εκτίµηση των προαναγνωστικών ικανοτήτων και της αναγνωστικής ετοιµότητας των παιδιών. Χάρη στις ψυχοµετρικές ιδιότητές του, το ερωτηµατολόγιο αυτό αποτελεί χρήσιµο εργαλείο για την πρόληψη ή άµβλυνση των δυσκολιών στην κατάκτηση του γραπτού λόγου και την αποφυγή της σχολικής αποτυχίας, ειδικά για παιδιά από µειονεκτούντα κοινωνικά στρώµατα. Ο εντοπισµός µαθητών µεγαλύτερης ηλικίας, αν και λιγότερο χρήσιµος όσον αφορά στη δυνατότητα αποκατάστασης, παραµένει σηµαντικός στόχος στα πλαίσια του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήµατος, διότι πριν από τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση δεν προβλέπεται κάποια συγκεκριµένη διαδικασία παρέµβασης ή εναλλακτικού τρόπου εξέτασης. Έτσι και τα αιτήµατα αξιολόγησης αυξάνονται δυσανάλογα µετά την πρωτοβάθµια εκπαίδευση, στα πρώτα χρόνια του Γυµνασίου. Στην ηλικία αυτή είναι γενικά παραδεκτό ότι η αξιολόγηση των γνωστικών διεργασιών και ειδικά των αναγνωστικών δεξιοτήτων είναι πλέον αξιόπιστη και σταθερή. Είναι συνεπώς χρήσιµη µια εφαρµογή λογισµικού που θα βασίζεται στην εγγενή σταθερότητα των δυσκολιών και θα δίνει πληροφορία άµεσα αξιοποιήσιµη από το εκπαιδευτικό σύστηµα. Στην κατεύθυνση αυτή κινείται η σχεδίαση και η εφαρµογή του εμα ύς.

9 237 Η πρόταση του αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού αξιολογείται συγκριτικά µε την υφιστάµενη κατάσταση στο εκπαιδευτικό σύστηµα, αλλά και συγκριτικά µε µια ιδανική κατάσταση που προσδιορίζεται από τους σκοπούς του συστήµατος. Στη ρεαλιστική, πρώτη προσέγγιση, µια και δεν έχει ακόµα υλοποιηθεί κάποια ευρεία διαδικασία αξιολόγησης µέσα στο σχολικό σύστηµα, η σύγκριση γίνεται µεταξύ του αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού και του τίποτα. Το συµπέρασµα δεν είναι αυτονόητο, διότι µπορεί η αυτοµατοποίηση να έχει ανεπιθύµητες παρενέργειες. Για την περίπτωση του εμα ύς πιθανές παρενέργειες θα ήταν η κακή χρήση του λογισµικού ή των αποτελεσµάτων. Χάρη στην πλήρη αυτοµατοποίηση της αλληλεπίδρασης οι πιθανότητες κακής χρήσης του λογισµικού ελαχιστοποιούνται, µε µόνο ενδεχόµενο την έλλειψη προσοχής από τον εξεταζόµενου µαθητή. Σε µια τέτοια περίπτωση η χαµηλή επίδοση στις δοκιµασίες θα οδηγήσει σε παραποµπή για αξιολόγηση, χωρίς να υπάρχει µαθησιακό πρόβληµα. εδοµένης της µέτριας εξειδίκευσης του εντοπισµού (50%) θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους τους εµπλεκόµενους ότι παραποµπή δεν συνιστά διάγνωση. Πρέπει δηλαδή να εξασφαλιστεί η έγκαιρη και ουσιαστική ενηµέρωση των χρηστών του λογισµικού ώστε να αποφευχθούν παρερµηνείες. Το ενδεχόµενο κακής χρήσης των αποτελεσµάτων αντιµετωπίζεται σε µεγάλο βαθµό µε τον έλεγχο των παραληπτών τους. Η χρήση κωδικών αριθµών αντί ονοµάτων ελαχιστοποιεί την πιθανότητα διαρροής προσωπικών δεδοµένων. εν συνιστάται η χρήση του λογισµικού από άτοµα εντελώς ανυποψίαστα για την εκπαιδευτική και µαθησιακή αξιολόγηση (π.χ. γονείς). Και πάλι πρόκειται για θέµα ενηµέρωσης των χρηστών, ώστε οι εκπαιδευτικοί που θα λάβουν γνώση για τις συστάσεις παραποµπής των µαθητών να είναι σε θέση να διαχειριστούν σωστά (µε εκπαιδευτικά και δεοντολογικά κριτήρια) αυτήν την πληροφορία. Και αυτοί οι κίνδυνοι δεν οφείλονται στην αυτοµατοποίηση καθεαυτή, αλλά στη δυνατότητα ευρείας χρήσης από µη εξειδικευµένο προσωπικό. Συνεπώς, η υλοποίηση σε ευρεία κλίµακα του αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού πρέπει να γίνει προσεκτικά και µε έλεγχο της ροής και αξιοποίησης των πληροφοριών. Στην ιδεαλιστική, δεύτερη προσέγγιση, θα συνέκρινε κανείς τον αυτόµατο εντοπισµό µε την διαπροσωπική αξιολόγηση από έµπειρο και εξειδικευµένο προσωπικό, µέσα στο σχολικό χώρο, στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ως µέρος της συνήθους ακαδηµαϊκής αξιολόγησης. Η ύπαρξη ειδικών δεν µειώνει την ανάγκη για έγκυρα και αξιόπιστα εργαλεία αντικειµενικής αξιολόγησης και διάγνωσης, αντίθετα µάλιστα την καθιστά επιτακτική ώστε να εξασφαλιστεί η αποδοτικότητά τους. Έναντι ειδικών µε κατάλληλα εργαλεία η αυτοµατοποίηση δεν προσφέρει υψηλότερη ποιότητα υπηρεσιών, έχει όµως να αντιτάξει αφενός την εγγυηµένη αντικειµενικότητα και οµοιογένεια και αφετέρου το σχεδόν µηδενικό κόστος χωρίς µείωση αποτελεσµατικότητας. Η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών για τον αυτόµατο εντοπισµό µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα δεν µπορεί ποτέ να αντικαταστήσει τον αρµόδιο εξειδικευµένο επαγγελµατία ή τον έµπειρο και ευαισθητοποιηµένο παιδαγωγό. Όµως µια τέτοια σύγκριση δεν είναι ρεαλιστική, διότι η διαθεσιµότητα των ανθρώπινων και υλικών πόρων είναι περιορισµένη. Όταν τα εξειδικευµένα άτοµα είναι λιγότερα από όσα χρειάζεται το εκπαιδευτικό σύστηµα, µια αυτόµατη, έγκυρη και αξιόπιστη µέθοδος, µε γνωστά τα ισχυρά και ασθενή σηµεία της, µπορεί να αποτελέσει πολύτιµο εργαλείο για την ουσιαστική αναβάθµιση των υπηρεσιών του εκπαιδευτικού συστήµατος και την υποστήριξη των µαθητών και µαθητριών µε µαθησιακές ιδιαιτερότητες και ποικίλες εκπαιδευτικές ανάγκες. Χωρίς να αποτελεί πανάκεια, και αφού εξασφαλιστεί επιστηµονικά η εγκυρότητά της, η αυτοµατοποίηση ίσως να είναι η µόνη πρακτικά εφαρµόσιµη προσέγγιση του εκπαιδευτικού συστήµατος για την κάλυψη των αυξηµένων ειδικών απαιτήσεων και αναγκών των µαθητών. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστούµε θερµά τους µαθητές που έλαβαν µέρος στην έρευνα καθώς και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου που πρόθυµα διευκόλυναν τη µελέτη µας.

10 238 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Balajthy, E. (2002). Information technology and literacy assessment. Reading & Writing Quarterly: Overcoming Learning Difficulties 18 (4): Cisero, C.A., Royer, J.M., Marchant, H.G., & Jackson, S.J. (1997). Can the computer-based academic assessment system (CAAS) be used to diagnose reading disability in college students? Journal of Educational Psychology 89 (4): Law, J., Boyle, J., Harris, F., Harkness, A., Nye, C. (1998). Screening for speech and language delay: a systematic review of the literature. Health Technology Assessment 2 (9). National Joint Committee on Learning Disabilities (1998). Operationalizing the NJCLD definition of learning disabilities for ongoing assessment in schools. Asha, 40 (συµπλ. 18). National Joint Committee on Learning Disabilities (1994). Issues in learning disabilities: assessment and diagnosis. Στο Collective perspectives on issues affecting learning disabilities (σελ ). Austin, Texas: Pro-Ed. Nittrouer, S. (1999). Do temporal processing deficits cause phonological processing problems? Journal of Speech, Language, & Hearing Research 42 (4): A. Protopapas, M. Karamanis, C. Skaloumbakas, D. Nikolopoulos, και A. Kriba (2001). A distributed computer-based screening system for learning disabilities with centralised data processing. EdMedia Tampere, Φινλανδία, Ιουνίου. Άρθρο στα πρακτικά, τ. 2, σελ Α. Πρωτόπαπας,. Νικολόπουλος, Χ. Σκαλούµπακας, Μ. Καραµάνης και Ά. Κριµπά (2001). Σχεδίαση και υλοποίηση ενός συστήµατος αυτόµατου εντοπισµού µαθητών µε πιθανά µαθησιακά προβλήµατα. Ανακοίνωση στο 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας. Αλεξανδρούπολη, Μαΐου. Άρθρο στο Λογοπλοήγηση 9: (Σεπτέµβριος 2002) και στο Επικοινωνία: Λόγος Φωνή Οµιλία 14: Πρωτόπαπας, Α., Σκαλούµπακας, Χ., Νικολόπουλος,., Αρχοντή, Α., Τριανταφυλλάκος, Τ. (2002). Λογισµικό ανίχνευσης µαθητών µε πιθανές µαθησιακές δυσκολίες: Πρώτα αποτελέσµατα από δοκιµαστική εφαρµογή σε µαθητές 1 ης Γυµνασίου. Στο Α. ηµητρακοπούλου (επιµ.) Οι τεχνολογίες της πληροφορίας και της επικοινωνίας στην εκπαίδευση, τ. Α, σελ Πρωτόπαπας, Α., Σκαλούµπακας, Χ., Νικολόπουλος,. (2003). Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε το λογισµικό εμα ύς: Εγκυρότητα και προοπτικές. Στο Μ. Γλύκας & Γ. Καλοµοίρης (επιµ.) ιαταραχές Επικοινωνίας και Λόγου: Πρόληψη, Έρευνα, Παρέµβαση και Νέες Τεχνολογίες στην Υγεία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Reed, M.A. (1989). Speech perception and the discrimination of brief auditory cues in reading disabled children. Journal of Experimental Child Psychology 48 (2): Singleton, C., Horne, J., & Thomas, K. (1999). Computerized baseline assessment of literacy. Journal of Research in Reading 22 (1): Singleton, C., Thomas, K., & Horne, J. (2000). Computer-based cognitive assessment and the development of reading. Journal of Research in Reading 23 (2): Σκαλούµπακας, Χ., Πρωτόπαπας, Α. & Νικολόπουλος,. (2003). Παρουσίαση µιας κλίµακας µαθησιακής αξιολόγησης για την εξέταση των µαθησιακων δυσκολιών και στοιχεία από την χορήγησή της σε µαθητές πρώτης γυµνασίου. Στο Μ. Γλύκας & Γ. Καλοµοίρης (επιµ.) ιαταραχές Επικοινωνίας και Λόγου: Πρόληψη, Έρευνα, Παρέµβαση και Νέες Τεχνολογίες στην Υγεία. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Sternberg, R. J., & Spear-Swerling, L. (επιµ.) (2000). Perspectives on Learning Disabilities: Biological, Cognitive, Contextual. Boulder, CO: Westview Press. Tallal, P. (1980). Auditory temporal perception, phonics, and reading disabilities in children. Brain & Language 9 (2): Whitehurst, G.J. (2000). The NCLD Get Ready to Read! screening tool technical report. Τεχνική έκθεση διαθέσιµη από το

Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού µε πιθανές ειδικές µαθησιακές δυσκολίες: Ανάπτυξη και εφαρµογή

Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού µε πιθανές ειδικές µαθησιακές δυσκολίες: Ανάπτυξη και εφαρµογή Πρακτικά 5 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ε.Τ.Π.Ε. «Οι τεχνολογίες της πληροφορίας και των επικοινωνιών στην εκπαίδευση» Θεσσαλονίκη, 5 8 Οκτωβρίου 2006 Λογισµικό αυτοµατοποιηµένου εντοπισµού µαθητών δηµοτικού

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές

Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές Αυτόματη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών με το λογισμικό εμαδύς: εγκυρότητα και προοπτικές Αθανάσιος Πρωτόπαπας Τμήμα Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου protopap@ilsp.gr Χρήστος

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου

Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθητών με Πιθανές Μαθησιακές Δυσκολίες: Πρώτα Αποτελέσματα από Δοκιμαστική Εφαρμογή σε Μαθητές 1 ης Γυμνασίου Αθανάσιος Πρωτόπαπας Κύριος Ερευνητής Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου

Διαβάστε περισσότερα

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών

12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών 12 Σταθμισμένα διερευνητικά ανιχνευτικά εργαλεία κριτήρια μαθησιακών δυσκολιών Διαδικασίες διαχείρισης περίπτωσης Στάδιο 1 Εντοπισμός Στάδιο 2 Αξιολόγηση Στάδιο 3 Παρέμβαση Στάδιο 4 Υποστήριξη Παρακολούθηση

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε το λογισµικό εμα ύς: Έλεγχος εγκυρότητας σε ανεξάρτητο δείγµα

Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε το λογισµικό εμα ύς: Έλεγχος εγκυρότητας σε ανεξάρτητο δείγµα Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών 1 Υπέρτιτλος: Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών Αυτόµατη ανίχνευση µαθησιακών δυσκολιών µε το λογισµικό εμα ύς: Έλεγχος εγκυρότητας σε ανεξάρτητο δείγµα Αθανάσιος

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 2002 2004 Δ ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ Π ΕΡΙΛΗΨΗ: Η μελέτη αυτή έχει σκοπό να παρουσιάσει και να ερμηνεύσει τα ευρήματα που προέκυψαν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Περιεχόμενα 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Περιεχόμενα 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 14 Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ περίπου, οι έννοιες της δυσλεξίας και των μαθησιακών δυσκολιών κυριαρχούν στο πεδίο της σχολικής και εκπαιδευτικής ψυχολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Αιτία παραποµπής Ε Ω ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΛΟΓΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗΣ.

Αιτία παραποµπής Ε Ω ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΤΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΛΟΓΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗΣ. Στοιχεία εξέτασης Στοιχεία εξεταζοµένου παιδιού Ονοµατεπώνυµο: 1043 1043 (1043) Φύλο: Αγόρι Ηµ/νια γέννησης: 16-07-2011 Μητρική γλώσσα: Ελληνικά Προτίµηση χεριού: εξί Ηµ/νια εξέτασης: 21-11-2016 Χρονολογική

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ (ΑΔΜΕ) ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σ. Παπαϊωάννου, Α. Μουζάκη Γ. Σιδερίδης & Π. Σίμος ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αναπόσπαστο μέρος της ανθρώπινης δραστηριότητας Βασικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία. Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Εγκυρότητα και Αξιοπιστία Χριστίνα Καραμανίδου, PhD Η έννοια της εγκυρότητας Η εγκυρότητα της έρευνας είναι το βασικό κριτήριο με βάση το οποίο θα ληφθεί η απόφαση για αξιοποίηση ή όχι των ευρημάτων. Η

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ βιβλιο_layout 1 24/12/2015 11:50 πμ Page 7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 1. Εισαγωγή... 21 2. Τα αλφάβητα και οι λειτουργίες τους... 24 2.1 Το ελληνικό αλφάβητο: χαρακτήρες και χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της συμπεριφοράς παιδιών προσχολικής ηλικίας

Αξιολόγηση της συμπεριφοράς παιδιών προσχολικής ηλικίας Πολλές μορφές συμπεριφοράς των παιδιών κατά την προσχολική ηλικία αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό, όπως και άλλες όψεις της ανάπτυξης (π.χ. γνωστική, κινητική), με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα μεγάλο εύρος

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά άτυπης αξιολόγησης

Χαρακτηριστικά άτυπης αξιολόγησης Προσαρμογή Διδακτικών Στόχων σε μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες Νιάκα Ευγενία Ειδική παιδαγωγός, Σχολική Σύμβουλος Τι λάβαμε υπόψη; Το ατομικό ιστορικό των μαθητών Την αξιολόγηση της διεπιστημονικής ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης

Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης Αξιολόγηση της διδακτικής πράξης 1 } Ορισµός: Απόδοση αξίας Απόδοση προσήµου σε κάτι που αξιολογείται Σύγκρισης δύο πραγµάτων } Αξιολόγηση Αποτίµηση στόχου (σύγκριση του στόχου µε το αποτέλεσµα) Σηµασία

Διαβάστε περισσότερα

θέραπειν Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ ,

θέραπειν  Αγίας Σοφίας 3, Ν. Ψυχικό, Τ , θέραπειν Κέντρο Συµβουλευτικών Υπηρεσιών Ψυχικού Το κέντρο συμβουλευτικών υπηρεσιών θέραπειν αποτελεί ένα σύγχρονο κέντρο ειδικών θεραπειών, πρόληψης, διάγνωσης και αποκατάστασης. Στελεχώνεται από εξειδικευμένους

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας».

Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Πτυχιακή με θέμα: «Μαθησιακές δυσκολίες στη σχολική ηλικία και εφαρμογή του Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας». Επιβλέπων καθηγητής:κ.χριστοδουλίδης Παύλος Επιμέλεια: Κατσάνου Αλεξάνδρα (Α.Μ:11074) Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΜΕ BLENDED LEARNING (μάθημα αίθουσας και e-learning)

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΜΕ BLENDED LEARNING (μάθημα αίθουσας και e-learning) Προγράμματα εξειδικευμένων γνώσεων Οκτώβριος Δεκέμβριος 2012 Προκειμένου να καλυφθεί η ανάγκη των σύγχρονων στελεχών και των επιχειρήσεών τους για περιορισμό του χρόνου συμμετοχής σε εκπαίδευση στην τάξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 03. ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ & ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ

ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 03. ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ & ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ 03. ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ & ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΗ 1 ΠΟΣΟΤΙΚΟ ΓΝΩΡΙΣΜΑ ΑΑββΓΓδδεεΖΖ αριθμός φυτών 50 00 150 100 50 0 10 5 184 119 17 87 40 1 5 0-10 10-0 0-30 30-40 40-50 50-60 60-70 70-80 80-90 απόδοση/φ υτό

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάριο Επιμόρφωσης

Σεμινάριο Επιμόρφωσης Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ελληνικό Δημόσιο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ & ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 3. ΙΣΤΟΡΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πρωτόγονη και αρχαία περίοδος. Ελληνική και Ρωμαϊκή περίοδος.. Μεσαίωνας..

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 3. ΙΣΤΟΡΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Πρωτόγονη και αρχαία περίοδος. Ελληνική και Ρωμαϊκή περίοδος.. Μεσαίωνας.. 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α 1. ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Φύση και έννοια της αναπηρίας Η συνειδητοποίηση της αναπηρίας.. Η στάση της οικογένειας απέναντι στο παιδί με αναπηρία Στάσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας Ψυχολογία των ατομικών διαφορών Ψυχομετρική

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19. Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19. Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας Περιεχόμενα Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19 Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας 1.1. Η Εμφάνιση της Ψυχομετρίας 21 1.1.1. Κατά τη Νεολιθική Περίοδο 21 1.1.2. Κατά την Αιγυπτιακή και Σουμερική

Διαβάστε περισσότερα

πρόγραμμα εκπαίδευσης

πρόγραμμα εκπαίδευσης πρόγραμμα εκπαίδευσης στις μαθησιακέςδυσκολίες Υπεύθυνη: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη Ψυχολόγος Επίκ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Αθήνας Κάθε Τετάρτη, 20.30-22.00 με έναρξη στις 3 Μαρτίου 2010 και διάρκεια 8 μήνες Ψυχολογικό

Διαβάστε περισσότερα

«Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10»

«Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10» «Διαγνωστικές κατηγορίες και διαγνωστικά κριτήρια για όλες τις μαθησιακές δυσκολίες, σύμφωνα με το DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V & ICD-10» Περιεχόμενα Περιεχόμενα...1 Εισαγωγή...1 DSM-IV, DSM-IV TR, DSM-V...2

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 12 ο. Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο Πείραµα 12 ο Αρχική αξιολόγηση της κινητικής αδεξιότητας 2 Εισαγωγή Τα παιδιά µε κινητική αδεξιότητα (ή µε αναπτυξιακή διαταραχή της συναρµογής) είναι αυτά χωρίς (εµφανή)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος

Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών. Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος Διάγνωση ειδικού και μη ειδικού τύπου Μαθησιακών δυσκολιών Ελπίδα Καρδαρά Ψυχολόγος ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ «Οι Μαθησιακές Δυσκολίες κατά τον Hammill, 1990, είναι ένας γενικός όρος

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Το υπουργείο μας. Ατυχήματα - πρώτες βοήθειες στο σχολείο

Το υπουργείο μας. Ατυχήματα - πρώτες βοήθειες στο σχολείο Αθήνα 29 Το υπουργείο μας Ατυχήματα - πρώτες βοήθειες στο σχολείο Χρήστος Τριπόδης Αναστάσιος Χριστάκης Παναγιώτα Γ. Ψυχογιού Νικόλαος Τριπόδης Αθήνα 29 Ατυχήματα - πρώτες βοήθειες στο σχολείο Συγγραφείς:

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες:

Σχέδια Δράσης Πεδία: Τομείς: Δείκτες: 1 Σχέδια Δράσης Πεδία: 1. Εκπαιδευτικές διαδικασίες. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά αποτελέσματα. Τομείς: 1. Επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Κλίμα και σχέσεις στο σχολείο. 2. Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι. ο προσδιορισμός δεξιοτήτων με την υψηλότερη προβλεπτική αξία για την πρόγνωση της μετέπειτα σχολικής επίδοσης

Στόχοι. ο προσδιορισμός δεξιοτήτων με την υψηλότερη προβλεπτική αξία για την πρόγνωση της μετέπειτα σχολικής επίδοσης Η μελέτη Διερεύνηση της σχέσης μεταξύ γλωσσικών & γνωστικών δεξιοτήτων και δεξιοτήτων γραμματισμού στην προσχολική ηλικία και των αναγνωστικών και ορθογραφικών δεξιοτήτων κατά τη σχολική ηλικία Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ, ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚHΣ ΗΛΙΚΙΑΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑTEI Ηπείρου Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα: Λογοθεραπείας ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΜΕΤΑΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΦΩΝ ΤΕΣΤ»

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Στον πίνακα 2 εμφανίζονται οι αριθμοί των υποψηφίων που υπέβαλαν αίτηση συμμετοχής και των απόντων ανά επίπεδο και εξεταστικό κέντρο.

Στον πίνακα 2 εμφανίζονται οι αριθμοί των υποψηφίων που υπέβαλαν αίτηση συμμετοχής και των απόντων ανά επίπεδο και εξεταστικό κέντρο. Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία αποτελεσμάτων των εξετάσεων 22-24. Β μέρος 4 Σ ΤΑΤΙΣΤΙΚΗ A ΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ E ΡΜΗΝΕΙΑ A ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ E ΞΕΤΑΣΕΩΝ Μ ΑΪΟΥ 24 4.1 Γενικα Οι εξετάσεις για την πιστοποίηση ελληνομάθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΩΝ 1. Διαχείριση έργων Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται σημαντική αξιοποίηση της διαχείρισης έργων σαν ένα εργαλείο με το οποίο οι διάφορες επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

- Καθυστέρηση λόγου (LLI)

- Καθυστέρηση λόγου (LLI) Πολλά άτομα με βαρηκοΐα/κώφωση (Είναι η μερική ή ολική απώλεια των ηχητικών ερεθισμάτων μέσω της ακουστικής οδού. Γίνεται λοιπόν κατανοητό πως προκύπτει δυσκολία επεξεργασίας και παραγωγής των ήχων συνεπώς

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης

Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Αθανάσιος Φ. Κατσούλης Doctorate student, Université Paul Valéry - Montpellier III Master in Teaching and Psychological Methodologies in Education, University of L Aquila (Italy) Μ.A in Education (Education

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ 11 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΛΟΓΟΠΕΔΙΚΩΝ «Γλωσσικές δυσκολίες και γραπτός λόγος στο πλαίσιο της σχολικής μάθησης» Αθήνα, 23 25 Νοεμβρίου 2007 ΔΕΛΤΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ (Να

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ

Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ Μεθοδολογία Εκπαιδευτικής Έρευνας στη ΜΕ Χ Α Ρ Α Λ Α Μ Π Ο Σ Σ Α Κ Ο Ν Ι Δ Η Σ, Δ Π Θ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ν Α Τ Ζ Ε Κ Α Κ Η, Α Π Θ Α. Μ Α Ρ Κ Ο Υ, Δ Π Θ Α Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο 2 0 17-2018 2 ο παραδοτέο 8/12/2016

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την administrator Κυριακή, 31 Ιούλιος :53 - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 31 Ιούλιος :41

Συντάχθηκε απο τον/την administrator Κυριακή, 31 Ιούλιος :53 - Τελευταία Ενημέρωση Κυριακή, 31 Ιούλιος :41 Η ένταξη του παιδιού στο σχολείο είναι πολύ σημαντικό γεγονός για όλη την οικογένεια. Η απόκτηση γνώσεων θεωρείται αναγκαία και επιθυμητή για κάθε άνθρωπο... Όλα όμως τα παιδιά δεν απολαμβάνουν και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτική έκθεση δεδομένων και αποτελεσμάτων

Αναλυτική έκθεση δεδομένων και αποτελεσμάτων ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αναλυτική έκθεση δεδομένων και αποτελεσμάτων Υποέργο 3: Ετοιμασία Οργάνων Μέτρησης για την Γαλλική Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 o ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 o ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 o ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Εισαγωγή Η προσέγγιση του προβλήµατος της ατµοσφαιρικής ρύπανσης έγινε µε βάση την εµπειρία από χώρες που µελετούν το πρόβληµα αυτό συστηµατικά επί χρόνια. Τα συµπεράσµατα που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΑ. απαιτήσεις αξιοπιστίας, στις απαιτήσεις ασφάλειας, στις απαιτήσεις λειτουργίας κλπ.

ΟΡΟΛΟΓΙΑ. απαιτήσεις αξιοπιστίας, στις απαιτήσεις ασφάλειας, στις απαιτήσεις λειτουργίας κλπ. ΟΡΟΛΟΓΙΑ Γενικές έννοιες Ποιότητα: ο βαθμός στον οποίο ένα σύνολο εγγενών χαρακτηριστικών εκπληρώνει τις απαιτήσεις. Απαίτηση: ανάγκη ή προσδοκία που δηλώνεται ρητώς, συνάγεται ως συμπέρασμα ή προκύπτει

Διαβάστε περισσότερα

29. Βοηθητικό ρόλο στους μαθητές με δυσγραφία κατέχει η χρήση: Α) ηλεκτρονικών υπολογιστών Β) αριθμομηχανών Γ) λογογράφων Δ) κανένα από τα παραπάνω

29. Βοηθητικό ρόλο στους μαθητές με δυσγραφία κατέχει η χρήση: Α) ηλεκτρονικών υπολογιστών Β) αριθμομηχανών Γ) λογογράφων Δ) κανένα από τα παραπάνω ΔΥΣΓΡΑΦΙΑ Ερωτήσεις 1. Η δυσγραφία μπορεί να χωριστεί στις δύο ακόλουθες κατηγορίες: Α) γενική και μερική Β) γενική και ειδική Γ) αναπτυξιακή και επίκτητη Δ) αναπτυξιακή και μαθησιακή 2. Η αναπτυξιακή

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5 Θέματα Αξιολόγησης των Μαθησιακών Δυσκολιών Ελευθερία Ν. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο 9.1 ηµιουργία µοντέλων πρόβλεψης 9.2 Απλή Γραµµική Παλινδρόµηση 9.3 Αναλυτικά για το ιάγραµµα ιασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα

Επιλέξτε µία απάντηση. 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα 1 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Φύλλο Άνδρας Γυναίκα Επάγγελµα ιευθυντής Εκπαιδευτικός προσχολικής Εκπαιδευτικός πρωτοβάθµιας Εκπαιδευτικός δευτεροβάθµιας Εκπαιδευτικός Ειδικού Σχολείου Εκπαιδευτικός Ειδικής

Διαβάστε περισσότερα

Δ12 Διαδικασία Εσωτερικών Επιθεωρήσεων

Δ12 Διαδικασία Εσωτερικών Επιθεωρήσεων Δ12 Διαδικασία Εσωτερικών Επιθεωρήσεων Επάρκειας για την υλοποίηση Συγχρηµατοδοτούµενων Έργων Σύµφωνα µε το Πρότυπο ΕΛΟΤ 1429: 2008 Έκδοση Έγκριση 3 η 3 η Ηµεροµηνία 03/06/2016 03/06/2016 Από Εκπρόσωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ: Δ / Ακ. Έτος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ & ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ: Δ / Ακ. Έτος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ & ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ & ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Προγραμματισμός Μαθήματα 1-3: Εισαγωγή στην εκπαιδευτική έρευνα. Επίπεδα έρευνας, δεοντολογία εκπαιδευτικής έρευνας. Ερευνητικές διαδικασίες: Ερευνητικά πλαίσια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

1. Μετρήσεις και τεστ... 21

1. Μετρήσεις και τεστ... 21 Περιεχόμενα Πρόλογος........................................................ 13 Πρόλογος στη νεότερη έκδοση.................................... 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΕΣΤ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΘΕΩΡΙΕΣ, ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΝΕΟ βιβλιο_layout 1 23/9/2016 4:25 μμ Page 7 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος... 13 Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕφαλαιΟ 1 Διαθεματικότητα και η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης 1.1. Ενιαιοποιημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.).

ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). ΛΥΜΕΝΕΣ ΣΚΗΣΕΙΣ ΆΣΚΗΣΗ 1 Η διάμεσος τιμή της ηλικίας των Ελλήνων το 1990 ήταν 30 έτη. Το 2001, η διάμεσος τιμή ήταν 33,1 (Πηγή:Ε.Σ.Υ.Ε.). a. Τι μπορεί να συνέβη όταν η διάμεσος αυξήθηκε; Το γεγονός ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΜΑΘΗΣΙΑΚEς ΔΥΣΚΟΛIΕς: ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑ ΤΕΣΤ ΕΙΣΗΓΗΤHς: ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛIΔΗς ΠΑYΛΟς ΣΠΟΥΔΑΣΤEς: ΜΑΚΑΡΟYΝΑ ΚΑΛΛΙOΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (2) Αντίληψη της ομιλίας Απεικόνιση της πρότασης «θα σας διηγηθώ την ιστορία των δύο νέων» κυματομορφή Φασματόγραμμα Συνάρθρωση Οι φθόγγοι αλληλεπικαλύπτονται μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ

Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO. Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ Παρουσίαση Αποτελεσµάτων Έργου SPERO Παρασκευή Τζούβελη Υποψήφια ιδάκτωρ ΕΜΠ οµή Συστήµατος SPERO Βάση εδοµένων Εκπαιδευτικό Υλικό Στατιστική Ανάλυση Ερωτηµατολόγια Προγραµµατιστές Ειδικοί σε συστήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης

Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό πλαίσιο των ομάδων σχεδιασμού ανάπτυξης ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Αξιοποίηση Ψηφιακού Εκπαιδευτικού Περιεχομένου για τη Διδασκαλία Γνωστικών Αντικειμένων Κέρκυρα, 18.06.15 Εμπλουτισμός σχολικών εγχειριδίων με μαθησιακά αντικείμενα: το μεθοδολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική. Ενότητα # 10: Δοκιμασία εσωτερικών δικλίδων

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Ελεγκτική. Ενότητα # 10: Δοκιμασία εσωτερικών δικλίδων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ελεγκτική Ενότητα # 10: Δοκιμασία εσωτερικών δικλίδων Νικόλαος Συκιανάκης Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΜΕΛΕΤΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α Καραµητόπουλος Λεωνίδας Κώστογλου Βασίλης Τίγκας Οδυσσέας Τσιφετάκης Γεώργιος Χαρλαύτης Σπυρίδων ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μητρώο Τεκµηρίων Εκπαιδευτή ΕΝΟΤΗΤΑ/ΣΤΟΙΧΕΙΟ E/15 ΑΝΑΦΟΡΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ 15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ Χρίστου Χρίστος

Μητρώο Τεκµηρίων Εκπαιδευτή ΕΝΟΤΗΤΑ/ΣΤΟΙΧΕΙΟ E/15 ΑΝΑΦΟΡΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ 15 ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΣ Χρίστου Χρίστος 1. Προσδιορισµός κατάλληλων µέτρων αξιολόγησης για το πρόγραµµα ECDL α. Εφαρµογή διαφορετικών επιπέδων αξιολόγησης στο πρόγραµµα ECDL. Η αξιολόγηση του προγράµµατος ECDL πρέπει να διενεργείται σε 4 επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Στήριξης Δημοτικών Σχολείων με μεγάλο αριθμό/ποσοστό παιδιών με αυξημένες πιθανότητες για λειτουργικό αναλφαβητισμό

Αξιολόγηση του Προγράμματος Στήριξης Δημοτικών Σχολείων με μεγάλο αριθμό/ποσοστό παιδιών με αυξημένες πιθανότητες για λειτουργικό αναλφαβητισμό Αξιολόγηση του Προγράμματος Στήριξης Δημοτικών Σχολείων με μεγάλο αριθμό/ποσοστό παιδιών με αυξημένες πιθανότητες για λειτουργικό αναλφαβητισμό 1. Ταυτότητα της έρευνας Κατά τη σχολική χρονιά 2016-2017,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Παρατηρήσεις για τις Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικοχηµείας

Γενικές Παρατηρήσεις για τις Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικοχηµείας Γενικές Παρατηρήσεις για τις Εργαστηριακές Ασκήσεις Φυσικοχηµείας Σκοπός των ασκήσεων είναι η κατανόηση φυσικών φαινοµένων και µεγεθών και η µέτρησή τους. Η κατανόηση αρχίζει µε την µελέτη των σηµειώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε.

Α. Τηλεοπτικές συνήθειες-τρόπος χρήσης των Μ.Μ.Ε. 38 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ένας από τους βασικούς στόχους της παρούσας έρευνας ήταν η εύρεση εκείνων των χαρακτηριστικών των εφήβων τα οποία πιθανόν συνδέονται με τις μελλοντικές επαγγελματικές τους επιλογές. Ως

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕIΡΟΥ ΣΧΟΛH ΕΠΑΓΓΕΛΜAΤΩΝ ΥΓΕIΑς ΚΑΙ ΠΡOΝΟΙΑς ΤΜHΜΑ: ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕIΑς ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ: ΓΚΟΥΛΓΚΟΥΤΣΙΚΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ (11294) ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΤΟΚΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η διπλωµατική εργασία στο τµήµα μηχανικών σχεδίασης προϊόντων και συστημάτων Η ιπλωµατική Εργασία ( Ε) εκπονείται από τους τελειόφοιτους του Τμήματος προκειμένου να αποκτήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες

Σχολική Ψυχολογία Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4 Χαρακτηριστικά Παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες Ελευθερία Ν. Γωνίδα Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες μεταβλητές λέγονται ποσοτικές; (ΓΕΛ 2005) 2. Πότε μια ποσοτική μεταβλητή ονομάζεται διακριτή και πότε συνεχής; (ΓΕΛ 2005,2014) 3. Τι ονοµάζεται απόλυτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισµικού

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισµικού 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισµικού Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή Διάλεξη 8 2 AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΎ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Σύνθετη υπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων:

Η Ενέργεια περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες Πράξεων: Ενέργεια 2.1.2 : Αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου Για να βελτιωθεί η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου που αφορά την πρωτοβάθμια, την δευτεροβάθμια γενική και τεχνική

Διαβάστε περισσότερα