Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ."

Transcript

1 Ανασκόπηση To φαινόμενο Koebner Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο Γερμανός δερματολόγος Ηeinrich Κoebner, το 1876 περιέγραψε την εμφάνιση ψωριασικών βλαβών σε υγιές δέρμα ασθενών με ψωρίαση που προέκυψε ως συνέπεια τραυματισμού του δέρματος. Το φαινόμενο Κoebner, μια από τις πιο γνωστές οντότητες στη δερματολογία, γνωστό και ως ισομορφικό φαινόμενο, παρατηρείται σήμερα σε πληθώρα δερματοπαθειών, όπως η λεύκη, ο ομαλός λειχήνας και η ψωρίαση. Μπορεί να αποτελέσει σημαντικό κλινικό δείκτη αξιολόγησης της δραστηριότητας της υποκείμενης δερματικής νόσου. Η παθογένεια του φαινομένου παραμένει άγνωστη και απαιτεί περαιτέρω έρευνες. Οι κλινικές εκδηλώσεις του φαινομένου Κoebner, οι πιθανοί παθογενετικοί μηχανισμοί, οι προδιαθεσικοί και εκλυτικοί παράγοντες και οι δερματοπάθειες που το εμφανίζουν, παρουσιάζονται σε αυτό το άρθρο. Summa ry Τhe Koebner Phenomenon Tzompanaki S., Dessinioti C., Antoniou Ch. The German dermatologist Ηeinrich Κoebner first descrided in 1876 the appearance of psoriatic lesions in the uninvolved skin of psoriatic patients as a consequence of cutaneous trauma. The Koebner phenomenon, one of the most well-known entities in dermatology, also called isomorphic response, (from greek equal shape ) is present in diseases such as vitiligo, lichen planus and psoriasis. The isomorphic response may function as a clinical indicator for assessing the activity of the underlying skin disease. The pathogenesis of this phenomenon is still unknown and requires further investigation. The clinical manifestations of the Koebner response, the suggested pathogenetic mechanisms, the predisposing factors and the dermatoses characterized by the Koebner phenomenon, are presented in this article. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Φαινόμενο Koebner, ισομορφική απάντηση, λεύκη, ψωρίαση KEY WORDS Koebner phenomenon, isomorphic response, vitiligo, proriasis ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το φαινόμενο Κoebner είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα φαινόμενα στη δερματολογία και πήρε το όνομα του από το Γερμανό δερματολόγο του 19ου αιώνα, Ηeinrich Κoebner, ο οποίος πρώτος το περιέγραψε το Ο Κoebner παρατήρησε ότι ασθενείς με ψωρίαση είχαν αναπτύξει ψωριασικές βλάβες σε σημεία εκδορών, δηγμάτων ή δερματοστίξεων. Το 1872 σε συνέδριο παρουσίασε το φαινόμενο, δίνοντάς του το όνομά του και 4 χρόνια αργότερα δημοσίευσε εργασία που αφορούσε σχετικό περιστα- Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 23: , 2012

2 98 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, Χ. Αντωνίου τικό. Το φαινόμενο του Κoebner συναντάται σήμερα σε αρκετές δερματοπάθειες, όπως η λεύκη και η ψωρίαση. Σε άτομα με συγκεκριμένες δερματοπάθειες, όπως η ψωρίαση, μετά τον τραυματισμό υγιούς δέρματος δημιουργείται στο συγκεκριμένο σημείο, νέα βλάβη η οποία κλινικά και ιστοπαθολογικά είναι πανομοιότυπη με αυτήν της υποκείμενης νόσου. Το φαινόμενο αυτό ορίζεται ως φαινόμενο Κoebner ή ισομορφικό φαινόμενο ή ισομορφική απάντηση που σημαίνει όμοια απάντηση. 2 ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚOEBNER Oι αναφορές του φαινομένου Κoebner, ταξινομήθηκαν από τους Βoyd και Neldner 3 σε 4 διαφορετικές ομάδες: 1. Αληθές ισομορφικό φαινόμενο: Aναπαράγεται με κάθε μηχανικό τρόπο στο δέρμα των ασθενών, όχι όμως μετά από αλλεργικές αντιδράσεις ή λοιμώξεις σε 3 βασικές δερματοπάθειες, στη ψωρίαση, στον ομαλό λειχήνα (Eικόνα 1) και στη λεύκη. Το αληθές ισομορφικό φαινόμενο πρέπει να διαχωριστεί από την παθέργεια, η οποία αποτελεί μια μη-ειδική αντίδραση υπερευαισθησίας που αναπτύσσεται σε σημείο μικρού τραύματος ή σημείο νυγμού, όπως συμβαίνει χαρακτηριστικά στη νόσο Αδαμαντιάδη-Βehcet Ψευδοϊσομορφικό φαινόμενο: Παρατηρείται σε λοιμώξεις μετά από λύση της συνεχείας του δέρματος και όχι κατά συνέχεια ιστού. Περιγράφεται σε μολυσματικές δερματοπάθειες όπως κονδυλώματα, μολυσματική τέρμινθος, μυρμηκιές. 3. Περιστασιακή εμφάνιση του φαινομένου: Σε αυτή την ομάδα, περιστασιακές βλάβες εντοπίζονται σε περιοχές τραύματος, στη νόσο Darier, το πολύμορφο ερύθημα, και τη νόσο Hailey-Hailey. 4. Αμφίβολο ισομορφικό φαινόμενο: Σ αυτή την ομάδα περιλαμβάνονται νοσήματα που σχετίζονται με το φαινόμενο Κoebner, για τα οποία όμως υπάρχουν μεμονωμένες αναφορές. όπως η ερπητοειδής δερματίτιδα, ο στιλπνός λειχήνας, η μελαγχρωματική κνίδωση, η μορφέα, η διαβητική λιποειδική νεκροβίωση, το δακτυλοειδές κοκκίωμα, η οξεία λειχηνοειδής πιτυρίαση (Pityriasis lichenoides et varioliformis acuta- PLEVA). A B Åé êü íá 1 Ομαλός λειχήν: Α. Ιώδεις βλατίδες στις κνήμες, Β. Φαινόμενο Koebner, με έκθυση βλαβών λειχήνα σε γραμμοειδή διάταξη σε σημείο ξεσμού στο αντιβράχιο. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ KOEBNER 99 Σε μερικές περιπτώσεις ερυθηματώδους λύκου έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο Κoebner, σε υγιές δέρμα μετά από τραυματισμό, εκδορά, χειρουργικές ουλές, δερματίτιδα εξ επαφής, σημεία πίεσης, έκθεση σε έντονο ηλιακό φώς κ.α. Στον πίνακα 1, αναφέρονται δερματικά νοσήματα, στα οποία έχει παρατηρηθεί το ισομορφικό φαινόμενο. 5 ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚOEBNER Η αντίδραση Κoebner μπορεί να προκληθεί από: 1. Μηχανικό ή θερμικό τραύμα (δήγματα ζώων και εντόμων, εγκαύματα, εκδορές, κρυοπαγήματα, τριβή ή πίεση, τραύματα από πυροβολισμό, περιποίηση νυχιών, στενά παπούτσια, ξύρισμα, χειρουργικές τομές), 2. Δερματοπάθειες (όπως δοθιήνες, δερματίτιδα, ερπητοειδής δερματίτιδα, δερματοφυτίες, έκζεμα, επιδερμικές κύστες, θυλακίτιδες, απλός έρπητας, έρπητας ζωστήρας, ομαλός λειχήνας, περιπρωκτική νευροδερματίτιδα, ροδόχρους πιτυρίαση, ψωρίαση, ψώρα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ανεμευλογιά, λεύκη), 3. Αλλεργικές ή ερεθιστικές αντιδράσεις (μετά από εμβολιασμό για ιούς ή φυματίωση, βαφές και spray μαλλιών, φωτοευαισθησία, θετικές αλλεργικές δοκιμασίες, δερματοστιξίες, κνίδωση) και θεραπείες (υπεριώδης ακτινοβολία, ακτινοθεραπεία). Στον πίνακα 2, συνοψίζονται οι πιθανές αιτίες ανάπτυξης του φαινομένου Κoebner. 5 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΚOEBNER Η παθογένεια του φαινομένου Κoebner είναι άγνωστη. Έχουν γίνει αρκετές πειραματικές μελέτες στην προσπάθεια κατανόησης του μοναδικού αυτού φαινομένου, οι οποίες συμβάλλουν συγχρόνως και στη διαλεύκανση των παθογενετικών μηχανισμών των υποκείμενων νοσημάτων. Δυο πιθανοί παθογενετικοί μηχανισμοί εμπλέκονται στην εμφάνιση του φαινομένου Κoebner. Ο πρώτος μηχανισμός αφορά σε μη ειδική φλεγμονώδη αντίδραση, η οποία οδηγεί στην έκφραση και παραγωγή ουσιών, όπως κυτοκίνες, πρωτεΐνες, μόρια προσκόλλησης ή αυτοαντιγόνα που μετατοπίζονται από τις ενδοκυττάριες περιοχές. Ο δεύτερος μηχανισμός αναφέρεται σε ειδικές αντιδράσεις, σχετικές με το βασικό νόσημα, κυρίως ανοσολογικές, που περιλαμβάνουν τα Β-, Τ- λεμφοκύτταρα, αυτοαντισώματα και το γενετικό υπόβαθρο του ασθενούς. 6 Ðß íá êáò 1 Δερματοπάθειες όπου έχει αναφερθεί το φαινόμενο Koebner Τύποι του φαινομένου Koebner Αληθές ισομορφικό φαινόμενο Ψευδοϊσομορφικό φαινόμενο Περιστασιακή εμφάνιση φαινομένου μετά από τραύμα Αμφίβολο ισομορφικό φαινόμενο Δερματικά νοσήματα Ψωρίαση, ομαλός λειχήν, λεύκη. Μολυσματική τέρμινθος, κονδυλώματα, μυρμηκιές, γαγγραινώδες πυόδερμα. Πολύμορφο ερύθημα, νόσος Αδαμαντιάδη-Βehcet, νόσος Darier, δακτυλιοειδές κοκκίωμα, σάρκωμα Κaposi, νόσος Hailey-Ηailey, νόσος Κyrle, μορφέα, λιποειδική νεκροβίωση, διατιτραίνουσα θυλακίτιδα, σκληροατροφικός λειχήνας, αντιδραστικές διατιτραίνουσες κολλαγονώσεις. Νόσος Still, αναφυλακτοειδής πορφύρα, πομφολυγώδες πεμφιγοειδές, ερπητοειδής δερματίτιδα, δισκοειδής ερυθηματώδης λύκος, έκζεμα, λειχηνοειδής αμυλοείδωση, στιλπνός λειχήν, ερυθρά ιόνθιος πιτυρίαση, ποροκεράτωση Μibelli, μελαγχρωματική κνίδωση, νόσος Grover, σαρκοείδωση, σύνδρομο Sweet, αγγειΐτιδες, κοινή πέμφιγα. Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

4 100 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, Χ. Αντωνίου Ðß íá êáò 2 Αιτίες ανάπτυξης του φαινομένου Koebner Τραυματισμοί Δερματοπάθειες Θεραπευτικές μέθοδοι Δήγμα, Έγκαυμα, Κρυοπάγημα Εκδορά, Τριβή, πίεση Ξύρισμα Δερματοστιξία Χειρουργική επέμβαση Δοθιήνας, δερματίτιδα Δερματοφυτία, έκζεμα Επιδερμιδική κύστη Θυλακίτιδα, έρπης ζωστήρ Ομαλός λειχήν, λεμφαγγειίτιδα Ιλαρά, ροδόχρους πιτυρίαση Ψωρίαση, λεύκη Σμηγματορροϊκή δερματίτιδα Σύφιλη, ανεμευλογιά Εμβολιασμός Φαρμακευτική αντίδραση Ακτινοθεραπεία Υπεριώδες φως (UVB θεραπεία) Pulsed dye laser Ο ρόλος του νευρικού αυξητικού παράγοντα (nerve growth factor, NGF) στο φαινόμενο του Koebner αξιολογήθηκε λόγω της συμμετοχής του στην παθογένεια της ψωρίασης. Διαπιστώθηκαν αυξημένα επίπεδα του παράγοντα στην επιδερμίδα, 24 ώρες μετά τον τραυματισμό υγιούς δέρματος ψωριασικών ασθενών, καθώς επίσης και αύξηση του παράγοντα νέκρωσης των όγκων (Tumor Necrosis Factor, TNF), ενώ στους υγιείς μάρτυρες και στους αρνητικούς για Κoebner ασθενείς δεν παρατηρήθηκε αύξηση αυτών των παραγόντων στο δέρμα. 7,8,9 Η εμφάνιση ψωριασικών βλαβών σε περιοχές έρπητα ζωστήρα και ανεμευλογιάς σε ασθενείς με ψωρίαση, οδήγησαν στην υπόθεση ότι κάποια ενδογενή νευροπεπτίδια (όπως η ουσία P) που εμπλέκονται σε ιογενείς λοιμώξεις, ίσως παίζουν ρόλο στον μηχανισμό ανάπτυξης του φαινομένου Κoebner. 10,11 Η αντίδραση Κoebner παρατηρήθηκε και σε περιπτώσεις πέμφιγας και πομφολυγώδους πεμφιγοειδούς. Στην προσπάθεια να ερμηνευθεί η εμφάνιση του φαινομένου στα νοσήματα αυτά, υπέθεσαν ότι η απάντηση Κoebner πιθανόν να σχετίζεται με την έκφραση αντιγόνων του πεμφιγοειδούς στο τραυματισμένο επιθήλιο ή την έκθεση νέων επιτόπων, τα οποία κινητοποιούν το σχηματισμό αντισωμάτων. 12 Ορισμένα φάρμακα, όπως το λίθιο, οι β-αδρενεργικοί αναστολείς, κυρίως η προπανολόλη, τα ΜΣΑΦ (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη), η τοπική εφαρμογή ανθραλίνης και παραγώγων πίσσας, μπορεί να επιδεινώσουν την ψωρίαση και να προκαλέσουν την αντίδραση Κoebner μέσω χημικών αλληλεπιδράσεων με γενετικά ευαισθητοποιημένα επιδερμικά κύτταρα. 13 Οι μηχανισμοί αυτοί περιλαμβάνουν αλλαγές στη χημειοταξία των πολυμορφοπύρηνων λευκοκυττάρων, μείωση ή ενίσχυση της παραγωγής των μεταβολιτών του αραχιδονικού οξέος και τροποποίηση της παραγωγής των λεμφοκινών. Τα φάρμακα πυροδοτούν αλλεργική ή ερεθιστική αντίδραση ή αντίδραση φωτοευαισθησίας στον ασθενή, η οποία θα αποτελέσει μη ειδικό έναυσμα της ανάπτυξης του φαινομένου. 2 Από την άλλη μεριά, διάφορες μέθοδοι έχουν χρησιμοποιηθεί με σκοπό να ανασταλεί το φαινόμενο Κoebner. Ψωριασικές βλάβες δεν εμφανίστηκαν μετά την ενδοδερμική χορήγηση ομολόγου ορού ασθενών με ενεργό ψωρίαση. Έχει αναφερθεί, επίσης, ότι και ο ορός ασθενών με ψωρίαση σε αποδρομή, ίσως περιέχει ανασταλτικούς παράγοντες για την ανάπτυξη φαινομένου Κoebner. Σε άλλες μελέτες επισημαίνεται ο ανασταλτικός ρόλος της αγγειοσύσπασης στην ανάπτυξη του φαινομένου. Ενέσεις αδρεναλίνης φάνηκε πως καθυστέρησαν την εκδήλωση της αντίδρασης Κoebner. Μηχανική αγγειοσύσπαση που προκλήθηκε ασκώντας πίεση σε συγκεκριμένο σημείο του δέρματος, ανέστειλε την εμφάνιση του φαινομένου. 5 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚOEBNER ΣΤΗΝ ΨΩΡΙΑΣΗ Το φαινόμενο Κoebner έχει μελετηθεί εκτενώς κυρίως στην ψωρίαση και συναντάται περίπου στο 25% των ψωριασικών ασθενών. 3 Η λανθάνουσα περίοδος από τον τραυματισμό του υγιούς δέρματος μέχρι την εμφάνιση των βλαβών, είναι συνήθως ημέρες, ωστόσο μπορεί να κυμαίνεται από 3 ημέρες έως και μερικά χρόνια. H μακρά λανθάνουσα περίοδος εξαρτάται από το βαθμό ευαισθησίας που μπορεί να παρουσιάζει το δέρμα κάθε ασθενούς στην ανάπτυξη της αντίδρασης Κoebner. 2 Η αντίδραση Κoebner φαίνεται πως δεν έχει ανατομικές προτιμήσεις. Μπορεί να εμφανιστεί τόσο στις κλασσικές περιοχές εντόπισης της ψωρίασης, ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ KOEBNER 101 δηλαδή σε κορμό, άνω, κάτω άκρα, τριχωτό κεφαλής, παρατριμματικές περιοχές, όσο και σε σημεία που σπάνια συναντώνται ψωριασικές βλάβες, όπως το πρόσωπο. 2 Η πιθανή απάντηση σε τραυματισμό του δέρματος σε ψωριασικούς ασθενείς διακρίνεται σε: α. Μέγιστη απάντηση Κoebner (maximum Koebner response): όταν η βλάβη θα εμφανιστεί και σε άλλα σημεία εκτός τραυματισμού. β. Ελάχιστη απάντηση (minimum Koebner response): όταν η βλάβη θα εμφανιστεί μόνο στο σημείο τραυματισμού. γ. Εκτρωτική απάντηση (abortive koebnerization): όταν η βλάβη θα εμφανιστεί μετά το τραυματισμό και αυτόματα θα εξαφανιστεί μέσα στις επόμενες ημέρες. δ. Καμία απάντηση μετά από τραυματισμό. Το τραυματισμένο δέρμα επουλώνεται, χωρίς τη δημιουργία ψωριασικής βλάβης. 2 Παράγοντες που συμβάλλουν στην πυροδότηση της απάντησης Κoebner στην ψωρίαση: 1. Εποχή: Ευνοείται η εμφάνιση του το χειμώνα απ ότι το καλοκαίρι. Πιθανώς αυτό να σχετίζεται με την ευεργετική επίδραση που έχει η ηλιακή ακτινοβολία γενικότερα στην ψωρίαση τους καλοκαιρινούς μήνες. 2. Βαρύτητα της νόσου: Η απάντηση Κoebner μπορεί να εμφανιστεί σε εκτεταμένες μορφές ψωρίασης, αλλά και σε περιπτώσεις ασθενών με ελάχιστες ψωριασικές βλάβες, παρόλα αυτά, θεωρείται ότι το φαινόμενο συναντάται πιο συχνά σε ασθενείς που έχουν λάβει αρκετές προηγούμενες θεραπείες και σε ασθενείς που μόλις εκδήλωσαν την ψωρίαση. Επιπλέον, είναι πιο πιθανό να εμφανιστεί όταν η ψωρίαση είναι σε έξαρση, ή ασταθής 14 και λιγότερο πιθανό όταν ο ασθενής βρίσκεται σε θεραπεία και όταν οι βλάβες της ψωρίασης είναι σε αποδρομή. 3. Έκταση του δερματικού τραυματισμού: Σχετικές μελέτες αναφέρουν πως το τραύμα πρέπει να προκαλέσει τόσο καταστροφή της επιδερμίδας όσο και φλεγμονή του υποκείμενου δέρματος για να αναπτυχθεί η αντίδραση Κoebner. Πιο σοβαροί τραυματισμοί μπορεί να οδηγήσουν σε πιο εκτεταμένες ψωριασικές βλάβες Ουλώδης ιστός: Ο ουλώδης ιστός έχει την τάση να αναπτύσσει ευκολότερα την αντίδραση Κoebner. Το γεγονός αυτό οφείλεται στις μεταβολές που συμβαίνουν στην αγγείωση του σημείου ή στη χρόνια διήθηση των μαστοκυττάρων που επηρεάζει τα περιφερικά ενδοθηλιακά κύτταρα. 5. Συναισθηματική φόρτιση (stress): O παράγοντας αυτός συσχετίστηκε με την επιδείνωση της ψωρίασης σε μια ανασκόπηση 2000 ψωριασικών ασθενών. 2 Η απελευθέρωση νευροχυμικών διαβιβαστών κατά τη διάρκεια της έντονης συναισθηματικής φόρτισης, πιθανολογείται πως πυροδοτεί την απάντηση Κoebner και προκαλεί την έξαρση της ψωρίασης. 2 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚOEBNER ΣΤΗ ΛΕΥΚΗ Η λεύκη είναι μια επίκτητη δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από την αιφνίδια εμφάνιση περιγεγραμμένων αχρωμικών κηλίδων, λόγω εξαφάνισης των μελανινοκυττάρων. Πρόκειται για μια συχνή δερματοπάθεια που προσβάλλει κατά μέσο όρο το 1%- 2% του γενικού πληθυσμού σε όλες τις φυλές, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας. Η λεύκη έχει απρόβλεπτη πορεία και η ανταπόκρισή της στη θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με την έκταση της νόσου και την ηλικία εμφάνισης. 16 Προκειμένου ο κλινικός γιατρός, αφενός να ενημερώσει τους ασθενείς του σχετικά με τις μελλοντικές προσδοκίες για την πρόγνωση της νόσου και αφετέρου να επιλέξει την κατάλληλη θεραπεία για αυτούς, είναι απαραίτητο να καθορίσει τα χαρακτηριστικά της νόσου που θα τον βοηθήσουν να προβλέψει την πορεία και το αποτέλεσμα της θεραπείας. Ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά είναι και το φαινόμενο Κoebner, το οποίο συναντάται στη λεύκη και υποδεικνύει την δραστηριότητα της νόσου. Η αναφερόμενη επίπτωση του φαινομένου Κoebner στη λεύκη κυμαίνεται από 21%-62%. 17 Το ευρύ αυτό φάσμα αντανακλά τις δυσκολίες και την έλλειψη ομοφωνίας στην εκτίμηση και αξιολόγηση του φαινομένου, η οποία μέχρι το 2011 στηριζόταν μόνο στο ιατρικό ιστορικό. Σήμερα για την αξιολόγηση του φαινομένου του Κoebner στη λεύκη, χρησιμοποιείται η ταξινόμηση 18 όπως φαίνεται στο πίνακα 3, η οποία διακρίνει 3 τύπους βασιζόμενη στο ιστορικό, στην κλινική εξέταση και στην πρόκληση του φαινομένου. Σε αναδρομική μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο το 2011, σε 700 ασθενείς με λεύκη, διαπιστώθηκε ότι το φαινόμενο Κoebner, το οποίο εκτιμήθηκε με βάση το ιστορικό και την κλινική εξέταση των ασθενών, μπορεί να αποτελέσει κλινική παράμετρο που θα καθορίσει ως ένα βαθμό την πρόγνωση και την κλινική πορεία της νόσου, καθώς επίσης και Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

6 102 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, Χ. Αντωνίου Ðß íá êáò 3 Προτεινόμενη ταξινόμηση του φαινομένου Koebner στη λεύκη Τύποι του φαινομένου Koebner Αξιολόγηση Τύπος 1 Αποχρωματισμός μετά από τραύμα τον τελευταίο χρόνο. Ιστορικό Τύπος τραύματος: 1. Φυσικό (πληγές, εκδορές) 2. Μηχανικό (τριβή) 3. Χημικό/Θερμικό (εγκαύματα) 4. Αλλεργικό (δερματίτιδα ερεθιστική ή εξ επαφής) 5. Χρόνια πίεση 6. Φλεγμονώδεις δερματοπάθειες 7. Θεραπευτικές εφαρμογές (ακτινοβολία, φωτοθεραπεία) Τύπος 2 Κλινική εξέταση Α. Αποχρωματισμός που εντοπίζεται σε περιοχές χρόνιας πίεσης ή τριβής (γόνατα, αγκώνες) ή περιοχές χρόνιας τριβής από ρούχα ή αξεσουάρ. Β. Αποχρωματισμός ξεκάθαρα επαγόμενος από τραύμα (γραμμοειδούς διάταξης) Τύπος 3 Πειραματικά επαγώμενο Προκλητό τραύμα: I. Επαναλαμβανόμενη πίεση ή τριβή II. Επιφανειακό τραύμα (επιδερμιδικό) III. Δερμοεπιδερμιδικό τραύμα την ανταπόκριση στην τοπική θεραπεία. Ασθενείς που εκδήλωσαν την αντίδραση, είχαν πιθανώς ενεργό λεύκη και ήταν πιο ευάλωτοι στο να αναπτύξουν περισσότερες αχρωμικές βλάβες παρά τη θεραπεία. Επιπλέον, ήταν ασθενείς των οποίων η λεύκη παρουσίαζε ανθεκτικότητα στη θεραπεία. Είχαν εμφανίσει λεύκη σε μικρή ηλικία και είχαν εκτεταμένη λεύκη. Το φαινόμενο Κoebner που οφείλεται στην τριβή, βρέθηκε να συσχετίζεται με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως θυρεοειδοπάθεια, γυροειδής αλωπεκία, σακχαρώδης διαβήτης, ρευματοειδής αρθρίτιδα, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, νόσος Αddison, ενώ αυτό που προκαλείται από τραύμα, δεν συνδεόταν με αυτοάνοσο νόσημα. 16 ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΟΕΒΝΕR Οι ασθενείς με δερματοπάθειες στις οποίες έχει αναφερθεί η αντίδραση Κoebner, θα πρέπει να είναι ενήμεροι σχετικά με τον κίνδυνο έκθυσης βλαβών μετά από τραυματισμούς. Ο κλινικός γιατρός, κατά συνέπεια, οφείλει να δώσει στον ασθενή γενικές οδηγίες και συμβουλές προκειμένου να αποτρέψει την εμφάνιση νέων βλαβών που θα οφείλονται σε εξωγενείς παράγοντες. Αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης της αντίδρασης υπάρχει όταν η νόσος βρίσκεται σε έξαρση, οπότε κάθε τραυματισμός πρέπει να αποφεύγεται την περίοδο αυτή. Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα, τα οποία ενδέχεται να πυροδοτήσουν την απάντηση Κoebner, οπότε συστήνεται αποφυγή έντονης ηλιακής έκθεση και χρήση αντηλιακού. Η προστασία με ρουχισμό που καλύπτει τα άκρα κρίνεται αναγκαία κατά την ενασχόληση των ασθενών με εργασίες σε εξωτερικούς χώρους ή κατά τη χρήση αιχμηρών αντικειμένων. Τα νύχια πρέπει να είναι κομμένα κοντά και να μην καλύπτονται από τεχνητά νύχια. Προσοχή απαιτείται επίσης, κατά το βούρτσισμα ή χτένισμα των μαλλιών και κατά το ξύ- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ KOEBNER 103 ρισμα. Συστήνεται προσεκτική εφαρμογή θεραπειών με laser και έγκαιρη αντιμετώπιση σε περίπτωση εμφάνισης του φαινομένου πάνω σε ουλές χειρουργικών επεμβάσεων. Σε περίπτωση τραυματισμού, συστήνεται σχολαστικός καθαρισμός και περιποίηση του σημείου, που να μειώνει τις πιθανότητες επιμόλυνσης που θα ευνοούσε περαιτέρω την εμφάνιση του φαινομένου. Η ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΚOEBNER Η αντίστροφη αντίδραση Κoebner (reverse Koebner response) συναντάται, όταν μια περιοχή της ψωρίασης καθαρίζει μετά από τραυματισμό. Σχετική αναφορά της αντίδρασης αυτής περιγράφηκε πολύ νωρίς με την περίπτωση ενός 44χρονου ασθενή, στον οποίο οι ψωριασικές βλάβες υποχώρησαν μετά την εφαρμογή ηλεκτροαποξήρανσης. Μετά από ιστολογική εξέταση της βλάβης περιγράφηκε ότι η καταστροφή των δερματικών θηλών στον τραυματισμένο ιστό εμπόδισε την υπερπλασία της επιδερμίδας. 5 Άλλοι παράγοντες που έχουν σχετιστεί με την υποχώρηση της ψωρίασης, είναι λοιμώξεις όπως η ερυθρά, η γρίπη και η οξεία αμυγδαλίτιδα. 5 Σε σχετική μελέτη 7 ψωριασικοί ασθενείς ανέφεραν την υποχώρηση των ψωριασικών βλαβών με την εμφάνιση του πυρετού. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, της εμμηνόπαυσης και μετά την εφαρμογή θεραπευτικών τεχνικών όπως η κρυοθεραπεία, επίσης έχει αναφερθεί βελτίωση της ψωρίασης. 19 Η αντίστροφη αντίδραση Κoebner δεν περιγράφεται μόνο σε περιπτώσεις ψωρίασης αλλά και σε περιστατικά λεύκης. Σε σχετική μελέτη το 1998 αναφέρεται ο αυτόματος επαναχρωματισμός λευκών πλακών που βρίσκονταν σε απόσταση από τα αυτόλογα μεταμοσχευθέντα τμήματα δέρματος σε ασθενείς με λεύκη. 20 Καταλήγουν πως οι κυτοκίνες από τα μεταμοσχευθέντα τμήματα δέρματος διεγείρουν τα μελανοκύτταρα στην περιφέρεια των λευκών πλακών και των τριχικών θυλάκων και μετά από την τοπική τους απορρόφηση, ίσως παίζουν ρόλο στον επαναχρωματισμό των πλακών που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές. 21 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η απάντηση Κoebner έχει περιγραφεί σε πολλές δερματικές παθήσεις, όπως η λεύκη και η ψωρίαση. Το φαινόμενο Κoebner έχει μεγάλη κλινική σημασία καθώς μαρτυρεί τη δραστηριότητα της δερματικής νόσου. Επίσης, κατευθύνει τον κλινικό γιατρό να αποφύγει χημικούς και μηχανικούς ερεθισμούς και χειρουργικές επεμβάσεις. Η παθογένεια του φαινομένου δεν είναι πλήρως γνωστή και απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για τη διαλεύκανση των μηχανισμών ανάπτυξης του. Η κατανόηση των μηχανισμών αυτών, ίσως συνεισφέρει στην κατανόηση της παθογένειας της ψωρίασης και των λοιπών νοσημάτων, στα οποία συναντάται. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Kuner N, Hartschuh W, Khan-Durani B. Heinrich Koebner and the isomorphic phenomenon.history and review of the literature. Hautarzt 2003; 54: Lion S, Henri Trau. The Koebner phenomenon. Clin Dermatol 2011; 29: Boyd AS, Neldner KH. The isomorphic response of Koebner. Int J Dermatol 1990; 29: Gul A, Esin S, Dilsen N et al.immunohistology of skin pathergy reaction in Behcet's disease. Br J Dermatol 1995; 132: Weiss G, Shemer A, Trau H. The Koebner phenomenon: review of the literature. J Eur Acad Dermatol Venereol 2002; 16: Ueki H. Koebner phenomenon in lupus erythematosus with special consideration of clinical findings. Autoimmun Rev 2005; 4: Raychaudhuri SP, Jiang WY, Raychaudhuri SK. Revisiting the Koebner phenomenon: role of NGF and its receptor system in the pathogenesis of psoriasis. Am J Pathol 2008; 172: Grellner W. Time-dependent immunohistochemical detection of proinflammatory cytokines (IL-1beta, IL-6, TNF-alpha) in human skin wounds. Forensic Sci Int 2002; 130: Reilly DM, Green MR. Eicosanoid and cytokine levels in acute skin irritation in response to tape stripping and capsaicin. Acta Derm Venereol 1999; 79: Farber EM, Rein G, Lanigan SW. Stress and psoriasis. Psychoneuroimmunologic mechanisms. Int J Dermatol 1991; 30: Veraldi S, Rizzitelli G. Varicella, Koebner phenomenon, and psoriasis. Int J Dermatol 1994; 33: Rotunda AM, Bhupathy AR, Dye R, et al. Pemphigus foliaceus masquerading as postoperative wound infection: report of a case and review of the Koebner and related phenomenon following surgical procedures. Dermatol Surg 2005; 31: Abel EA, DiCicco LM, Oremberg EK et al. Drugs in exacerbation of psoriasis. J Am Acad Dermatol 1986; 15: Melski JW, Bernhard JD, Stern RS. The Koebner (isomor- Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

8 104 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, Χ. Αντωνίου phic) response in psoriasis. Associations with early age at onset and multiple previous therapies. Arch Dermatol 1983; 119: Powles AV, Baker BS, Rutman AJ, et al. Epidermal rupture is the initiating factor for the Koebner response in psoriasis. Acta Derm Venereol 1990; 70: Van Geel N, Speeckaert R, J.De Wolf et al. Clinical significance of Koebner phenomenon in vitiligo.br J Dermatol 2012; 167: Mazereeuw-Hautier J, Bezio S, Mahe E et al. Segmental and nonsegmental childhood vitiligo has distinct clinical characteristics: a prospective observational study. J Am Acad Dermatol 2010; 62: Van Geel N, Speeckaert R, Taieb A et al. Koebner's phenomenon in vitiligo:europian position paper. Pigment Cell Melanoma Res 2011; 24: Shamsadini S, Varesvazirian M, Shamsadini A. Cryotherapy as a treatment for psoriasis. Dermatol Online J 2005; 11: Malakar S, Dhar S. Spontaneous repigmentation of vitiligo patches distant from the autologous skin graft sites: a remote reverse Koebner's phenomenon? Dermatology 1998; 197: Agarwal US, Gulati R, Shukla SR, et al. Satellite repigmentation after punch grafting. Int J Dermatol 2004; 43: Áë ëç ëï ãñá ößá: Σ. Τζομπανάκη Íï óï êï ìåßï Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Á. Óõã ãñüò, Ι. Äñá ãïý ìç 5, Êá é óá ñéá íþ, Αθήνα Ôçë.: ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Συνοπτική παρουσίαση διδακτέας ύλης Εισαγωγικά σχόλια Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ιστολογίας Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης

Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Φαρμακευτικοί παράγοντες που προκαλούν εξάρσεις ψωρίασης Χριστίνα Φωτιάδου Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστ. Συνεργ. Α Δερματολογικής Κλινικής Α.Π.Θ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Γενετική προδιάθεση

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Καθηγητής Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Λέκτορας Δερματολογίας, Νοσοκομείο Αφροδισίων και

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Κοκκίωµα (granuloma

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης Κυριαζή Μαρία Τραχανά Μαρία Εισαγωγή Η λειχηνοειδής πιτυρίαση (Λ.Π.) είναι μια λεμφοϋπερπλαστική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Ψωρίαση: Πέρα από τα όρια Πορταριά, 18-20 Ιανουαρίου 2013 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επικ. Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αντιμικροβιακά

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειαστεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

Eνδιαφέρουσα περίπτωση

Eνδιαφέρουσα περίπτωση Eνδιαφέρουσα περίπτωση Σύνδρομο βραχύβιων αναγενών τριχών Χασάπη-Κελεπέση Β. Κατσαρού Α. Πετρίδης Α. Καπελάρη Μ.Α. Λιόσης Γ. Παπαδημητράκη Ε. Παπανίκου Σ. Πανούση Σ. Ραγιαδάκου Δ. Υφαντή Α. Αντωνίου Χ

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Φύλλο Οδηγιών χρήσης. Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειασθεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015

Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος. Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Νοσοι από ψειρες και από αλλα παρασιτα του δερματος Δρ.Πολύκαρπος Ευριπίδου C.D.A. College Limassol 2014/2015 Μερικα από τα παρασιτα του δερματος,αν και φαινομενικα εμφανιζονται ακινδυνα στη συμβιωση τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Καλούνται οι φοιτητές της Ιατρικής που δικαιούνται εξετάσεις στο μάθημα Δερματολογία -Αφροδισιολογία να δηλώσουν συμμετοχή έως στις 20/08/2014 στο email adermaclinic@yahoo.gr Οι εξετάσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ

Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός. SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός SOS ΙΑΤΡΟΙ, Μάρτιος 2014 XΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΩΝ Σύντομα ιατρικά νέα Ενδιαφέροντα άρθρα Γνώμες ασθενών BIOFILMS Κύκλος του biofilm

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BETAFUSIN κρέμα (2 + 0,1)% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε γραμ. κρέμας περιέχει 20,00

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ Πληροφορίες : Τηλ.: 2310991472, 2313323826 Fax 2310991473 e- mail : iros@med.auth.gr Κτίριο:

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης

Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης Δ. Μήτσης 1, Θ. Χατζημπαλής 2, Β. Καραμπατάκης 2 Οι ερωτήσεις αυτοαξιολόγησης αποτελούν εδώ και πολύ καιρό μία μόνιμη στήλη του περιοδικού, που έχει σαν σκοπό να δώσει στους οφθαλμιάτρους

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, ΝΟσ. Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Το σημείο Nikolsky και άλλα σχετικά κλινικά σημεία στις πομφολυγώδεις δερματοπάθειες

Το σημείο Nikolsky και άλλα σχετικά κλινικά σημεία στις πομφολυγώδεις δερματοπάθειες Ανασκόπηση Το σημείο Nikolsky και άλλα σχετικά κλινικά σημεία στις πομφολυγώδεις δερματοπάθειες Tσαρακλής Α. Κιουλαχίδης Κ. Τσακνάκης Δ. Παπουτσάκη Μ. Α Πανεπιστημιακή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άρρεν βρέφος ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Propiosalic 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε γραμμάριο Propiosalic Ointment ext. use περιέχει 0,64mg διπροπιονικής βηταμεθαζόνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

PEELINGS Τα peelings ή απολέπιση µε χηµικά ή µηχανικά ( δερµοαπόξεση peelings µε κρυστάλλους )µέσα σηµαίνει την εφαρµογή στο δέρµα ενός ή περισσότερων αποφολιδωτικών παραγόντων µε αποτέλεσµα την καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας

Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής ιδιοπαθούς αρθρίτιδας ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ "ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ - ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ" Ο ρόλος των αντισωμάτων κατά του κυκλικού κιτρουλλιωμένου πεπτιδίου στη διάγνωση και θεραπεία της νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας 39 ετών, με γνωστή νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού

Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού Παρουσίαση Περιστατικού Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού Τζουβέκα Ε.Π. Αντωνίου Χ. Σταυρόπουλος Π.Γ. Αυγερινού Γ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ. Αφροδισίων &

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ.

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ανασκόπηση Κλινική περίπτωση δυσχερούς διάγνωσης σπογγοειδούς μυκητίασης Φαχαντίδης Π. Απάλλα Ζ. Σωτηρίου Ε. Ιωαννίδης Δ. Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ðå ñß ëç øç Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας

ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ στόμα Η Στοματολογία αποτελεί σημαντικό μέρος της Παθολογίας ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ Αν και το στόμα αποτελεί μικρό τμήμα του σώματος είναι στόχος πολυάριθμων νόσων, τοπικών και συστηματικών Νοσήματα βλεννογόνου στόματος Νοσήματα χειλέων Νοσήματα σιαλογόνων αδένων Νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ

Ψωρίαση. Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ Ψωρίαση Δημήτριος Ιωαννίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Δερματολογίας, ΑΠΘ ΟΡΙΣΜΟΣ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΠΑ ψωρίαση προσβάλλει κυρίως το δέρμα και είναι αρκετά συχνή πάθηση, αφού αφορά το 1-3% του γενικού πληθυσμού. Επομένως,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Πνευμονολόγος, Ιδιωτικό Ιατρείο Δερματολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014

ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 ρ Έλενα Κουλλαπή 2014 Η προσεκτική εξέταση του δέρµατο πρέπει να αποτελεί µέρο κάθε ολοκληρωµένη φυσική εξέταση για σωστή διάγνωση µια δερµατολογική πάθηση Η δερµατολογική εξέταση πρέπει να γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: Mία νόσος με πολλαπλές συνέπειες στην ποιότητα ζωής των ασθενών και το σύστημα υγείας

Ψωρίαση: Mία νόσος με πολλαπλές συνέπειες στην ποιότητα ζωής των ασθενών και το σύστημα υγείας Aνασκόπηση Ψωρίαση: Mία νόσος με πολλαπλές συνέπειες στην ποιότητα ζωής των ασθενών και το σύστημα υγείας Βέργου Θ. Παπουτσάκη Μ. Αντωνίου Χρ. Ðå ñß ëç øç Το παρόν άρθρο ανασκόπησης αναφέρεται στα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί,

αυτοάνοσα νοσήματα πενήντα εκατομμύρια Αμερικανοί, Αυτοάνοσα Νοσήματα Τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι ασθένειες που προκύπτουν γιατί το σώμα μας επιτίθεται και καταστρέφει τα δικά του κύτταρα και όργανα. Ένας στους δέκα πολίτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΗΛΙΟΣ, Ο καλύτερός μας φίλος ο χειρότερός μας εχθρός. Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές αρνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις

Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Εμβόλια : Συχνά Ερωτήματα & Απαντήσεις Τί είναι εμβόλια; Ο Εμβολιασμός είναι ένας τρόπος προστασίας από σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες. Το «αμυντικό» σύστημα του ανθρώπου που έχει εμβολιαστεί, μπορεί τις

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ Παρουσίαση Θυλακίτιδα ΕΛΕΝΗ ΣΑΜΠΛΙΔΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΘΥΛΑΚΙΤΙΔΑ (FOLLICULITIS) 1 Φλεγμονή του τριχικού θυλάκου η οποία κατά κανόνα προκαλείται από το σταφυλόκοκκο, όπου μετά από τοπική κάκωση

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο.

Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φύλλο Οδηγιών χρήσης Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε αυτό το φύλλο οδηγιών χρήσης. Ίσως χρειασθεί να το διαβάσετε ξανά. Εάν

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Budesonide/Target SPC

Budesonide/Target SPC Budesonide/Target ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Budesonide/Target 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά Κάθε ml δερµατικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος

Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος Η ολοκληρωμένη αγωγή για τη θεραπεία και αναζωογόνηση του δέρματος AΠΟΚΛΕIΣΤΙΚΟΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑI ΚΥΠΡΟ: MIMI D.lux - SQOOM Concept HELLAS Εμπορικό Κέντρο Μεγ. Αλεξάνδρου 65302 Καβάλα, ΕΛΛΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα