«Σιδηροπενία - Αναιμία στην Kαρδιακή Aνεπάρκεια. Θεραπευτικοί στόχοι/δεδομένα Μελετών»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Σιδηροπενία - Αναιμία στην Kαρδιακή Aνεπάρκεια. Θεραπευτικοί στόχοι/δεδομένα Μελετών»"

Transcript

1 «Σιδηροπενία - Αναιμία στην Kαρδιακή Aνεπάρκεια. Θεραπευτικοί στόχοι/δεδομένα Μελετών» Εμμανουήλ Σ. Κουβούσης Καρδιολόγος Υπεύθυνος Ιατρείου Λιπιδίων ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER

2 ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΑΜΜΙΑ

3

4 Η ΧΚΑ ευθύνεται για έως και το 3% των εισαγωγών στο Νοσοκομείο και έως και το 5% των έκτακτων νοσηλειών Εισαγωγές στο Νοσοκομείο λόγω ΧΚΑ 1 USA (2007) 2.9% England ( ) 0.4% Norway (2008) 1.1% Sweden (2011) 2.2% Netherlands (2010) 1.5% Poland (2010) 1.9% Germany (2007) 2.0% Παρά τη βέλτιστη καθιερωμένη θεραπεία, πολλοί ασθενείς με ΧΚΑ αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο νοσηλειών και θνητότητας 1-3 Θνητότητα σε διάστημα 5 ετών: 50% των ασθενών με ΧΚΑ 2 Spain (2011) 1.8% France (2008) 1.1% Adapted from Cowie MR. ESC Heart Failure 2014 Switzerland (2011) 1.1% Austria (2010) 1.0% Ο υψηλός κίνδυνος νοσηλειών και θνητότητας στη ΧΚΑ μπορεί να οδηγήσει σε ένα σημαντικό οικονομικό φορτίο για το δημόσιο Σύστημα Υγείας 1-3 Υπάρχει ανάγκη για νέες θεραπευτικές στρατηγικές και στόχους * ΧΚΑ: Χρόνια Καρδιακή Ανεπάρκεια 1. Cowie MR. et al. ESC Heart Failure 2014;1: Go AS et al. Circulation 2013; 127: e6-e Maggioni AP et al. Eur J Heart Fail. 2013; 15:

5 Η σημασία των συννοσηροτήτων για τους ασθενείς με KA Οι μη-καρδιαγγειακές συννοσηρότητες είναι συχνές στην KA, επηρεάζουν την πρόγνωση και μπορούν να προκληθούν από συχνούς παράγοντες κινδύνου ή άμεσες παθοφυσιολογικές δράσεις 1 Στεφανιαία νόσος / Ισχαιμία και υπέρταση Σ.Δ. και μεταβολικό σύνδρομο Κατάθλιψη και εγκεφαλικό επεισόδιο Αναιμία και Σιδηροπενία Νεφρική ανεπάρκεια και νεφρική βλάβη ΧΑΠ Ηπατική και εντερική δυσλειτουργία Καχεξία και απώλεια μυϊκής μάζας Η αντιμετώπιση των συννοσηροτήτων αποτελεί βασικό μέρος της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης των ασθενών με KA 2/20/ Rushton CA et al. Int J Cardiol. 2015;196: Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, et al. Eur Heart J doi: /eurheartj/ehw128

6 Σιδηροπενία/Αναιμία & Χρόνια Καρδιακή Ανεπάρκεια (ΧΚΑ): παρόμοια συμπτωματολογία Συμπτώματα της ΧΚΑ Κόπωση Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Προβλήματα με τον ύπνο Συμπτώματα της σιδηροπενίας/αναιμίας Προβλήματα νοητικής ικανότητας Κατακράτηση υγρών 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Falk K, et al. Eur J Heart Fail 2006;8:744 9 Killip S, et al. Am Fam Physician 2007;75:671 8 Dickstein K, et al. Eur Heart J 2008;29: McMurray JJ, et al. Eur Heart J 2012;33:

7 Αναιμία: ορισμός Η αναιμία αξιολογείται με μέτρηση των επιπέδων της Hb στο αίμα Guidelines World Health Organisation 1 Threshold <13 g/dl άνδρες <12 g/dl γυναίκες European Society of Cardiology 2 <13 g/dl άνδρες <12 g/dl γυναίκες National Kidney Foundation Disease Outcomes Quality Initiative 3 <13.5 g/dl άνδρες <12.0 g/dl γυναίκες 2/20/ Stoltzfus RL, Freyfuss ML. Guidelines for the use of iron supplements to prevent and treat iron deficiency anemia (1998). Available at: (Last accessed July 2012), 2. McMurray JJ, et al. Eur Heart J 2012;33: , 3. National Kidney Foundation Disease Outcomes Quality Initiative. Am J Kidney Dis 2006;47(5 Suppl 3):S16 85.

8 Schematic design based on studies Sandhu A. et al Vasc Health Risk Manag. 2010; 6:

9 Επιπολασμός της αναιμίας στη ΧΚΑ Registry analyses Clinical trials 15 50% in cohorts of CHF patients in observational or registry-based studies 10 25% in CHF patients in clinical trials EHFS-I (Hb <12 g/dl) 1 ValHeFT (Hb <12 g/dl m, <11 w) 10,11 EHFS-II (Hb <12 g/dl) 2 ADHERE (Hb <12 g/dl) 3 ELITE-II (Hb <12.5 g/dl) 12 In-CHF (Hb <12 g/dl m, <11 w) 4 Renaissance (Hb <12 g/dl) 13 Horwich (Hb <12.3 g/dl) 5 Silverberg (Hb <12 g/dl) 6 COMET men (Hb <13 g/dl) 14 McClellan (Hct <35%) 7 COMET women (Hb <12 g/dl) 14 Golden (Hct <35%) 8 Alberta (ICD-9 codes) 9 CHARM (Hb <12 g/dl w, <13 m) Patients (%) Patients (%) 2/20/ Cleland JG, et al. Eur Heart J 2003;24:442 63, 2. Komajda M, et al. Eur Heart J 2003;24:464 74, 3. Adams KF, et al. Am Heart J 2005;149: Maggioni AP, et al. J Card Fail 2005;11:91 8, 5. Horwich TB, et al. J Am Coll Cardiol 2002;39:1780 6, 6. Silverberg DS, et al. J Am Coll Cardiol 2000;35: McClellan W, et al. Curr Med Res Opin 2004;20: , 8. van Tellingen A, et al. Neth J Med 2001;59:270 9, 9. Ezekowitz JA, et al. Circulation 2003;107: Cohn JN, et al. N Engl J Med 2001;345: , 11. Anand IS, et al. Circulation 2005;112:1121 7, 12. Sharma R, et al. Eur Heart J 2004;25: Anand I, et al. Circulation 2004;110:149 54, 14. Komajda M, et al. Eur Heart J 2006;27:1440 6, 15. O Meara E, et al. Circulation 2006;113:986 94

10 Αναιμία & Θνητότητα σε ασθενείς με ΚΑ 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Sandhu A. et al Vasc Health Risk Manag. 2010; 6:

11 2/20/2017 Anemia and Mortality in HF : A Systematic review and Meta- Analysis H. Groenveld et al.

12 Η αναιμία (Hb <12 g/dl) εμφανίζεται νωρίς στην εξέλιξη της ΧΚΑ Patients (%) A retrospective chart study of 142 CHF out-patients (mean age: 70 years, LVEF: 32.5%) found that 9% of patients with NYHA class I were anaemic (haemoglobin levels <12 g/dl), rising to 19% in NYHA class II patients 1 The prevalence rates in NYHA class I and II CHF patients in this study were similar to the general population and elderly (~25%) 2 By contrast, the prevalence of anaemia increased to 52% and 79% in CHF patients with NYHA class III and IV, respectively 1 Study limitation: Small number of patients assessed (n=142) NYHA I NYHA II NYHA III NYHA IV 1. Silverberg DS. J Am Coll Cardiol 2000;35: Worldwide prevalence of anaemia : WHO Global Database on Anaemia. Eds. Benoist BB, McLean E, Egli I, Cogswell M. Available at: qlibdoc.who.int/publications/2008/ _eng.pdf (Last accessed July 2012).

13 Συνήθη αίτια της αναιμίας στη ΧΚΑ Άλλο Σιδηροπενία 14% 5% Νεφρική νόσος 24% Σιδηροπενία από ανεπαρκή ερυθροποίηση (High stfr and/or low Tsat) Αναιμία Χρονίας Νόσου 57% Ελλιπής ενδογενής σύνθεση ερυθροποιητίνης N=148 αναιμικοί ασθενείς με ΧΚΑ (mean age: 65 years, LVEF: 31%, NYHA class II/III/IV: 58/69/21) 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Opasich C, et al. Eur Heart J 2005;26:2232 7

14 2/20/2017

15 Οι συνέπειες της σιδηροπενίας: Ελλιπής παροχή οξυγόνου και αξιοποίηση Defective oxygen delivery (erythropoiesis) Defective oxygen utilization (energy metabolism) ATP synthesis - Heart - Skeletal muscles - Kidney 2/20/2017 Anker SD, et al. Eur J Heart Fail 2009;11: Haas JD, et al. Nutr 2001;131:676S 90S. Dallman PR. J Intern Med 1989;226:

16 Αίτια της σιδηροπενίας στην ΚΑ Κακή θρέψη Απώλεια όρεξης: πρόσληψη <50% Δυσαπορρόφηση: Οίδημα του γαστρεντερικού PPI, φωσφοροδεσμευτικά Απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό Αντι-αιμοπεταλιακά Αντιπηκτικά ΜΣΑΦ Κατάσταση του βλεννογόνου Μειωμένη αποθήκευση σιδήρου: Απόλυτη σιδηροπενία Φερριτίνη <30mg/dL Φλεγμονή Κυτοκίνες, IL-6, IL-1, TNF-α Μειωμένη ανταπόκριση στην EPO Απόπτωση των πρόδρομων ερυθρών Δυσαπορρόφηση επαγόμενη από την εψιδίνη και συσσώρευση του σιδήρου στο δικτυο-ενδοθηλιακό σύστημα Μειωμένη διαθεσιμότητα σιδήρου: Λειτουργική σιδηροπενία Φερριτίνη 30-99mg/dL ή Φερριτίνη mg/dL και TSAT<20% 2/20/2017 Jankowska EA, et al. Eur. Heart J 2013;34:

17 Η σιδηροπενία είναι συχνή στη χρόνια ΚΑ N= 1506 ID/Anaemia ID/No-Anaemia No-ID/Anaemia No-ID/No-Anaemia Anaemic Non-Anaemic Whole population Η βαρύτητα της νόσου όπως αυτή αξιολογήθηκε από την κατηγορία NYHA και τα επίπεδα NT-proBNP, ήταν ισχυρός και ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας των διαταραχών στα επίπεδα του σιδήρου Χρησιμοποιήθηκαν οι ακόλουθοι δείκτες για τη διάγνωση της σιδηροπενίας: Φερριτίνη ορού <100 µg/l ή Φερριτίνη ορού µg/l και TSAT <20% Klip IT, et al. Am Heart J 2013;165:575-82

18 Percentage of patients Επιπολασμός της σιδηροπενίας στη ΧΚΑ Iron deficient anaemia ,9 5,4 2,7 Etiology of anaemia Anaemia of chronic disease Haemodilution Drug induced Προοπτική μελέτη σε 37 ασθ. με σοβαρή ΧΚΑ για τη διερεύνηση των αιτίων της αναιμίας 73% των ασθενών είχε σιδηροπενία σύμφωνα με τις βιοψίες μυελού παρά τις φυσιολογικές τιμές φερριτίνης ορού (μέση τιμή 113 ng/ml) Η σιδηροπενία υποεκτιμάται όταν αξιολογείται με βάση τις αιματολογικές μετρήσεις 2/20/2017 Nanas JN, et al. J Am Coll Cardiol 2006;48:2485 9

19 Η μείωση της λειτουργικής ικανότητας ήδη εμφανίζεται στο στάδιο της σιδηροπενίας και πριν αυτή εξελιχθεί σε αναιμία Iron stores Functioning Haemoglobin Normal Iron deficiency Iron deficiency and anaemia 2/20/2017 Adapted from Beard JL. J Nutr 2001;131:568S 580S

20 Η σιδηροπενία σε ασθενείς με ΧΚΑ σχετίζεται με μειωμένη ικανότητα για άσκηση Peak VO 2 (ml/min/kg) VE-VCO 2 slope Μέγιστη κατανάλωση οξυγόνου Απόκριση του αναπνευστικού στην άσκηση Iron deficiency p<0.001 Iron deficiency p<0.001 Anaemia p= Anaemia p=0.102 Interactions p=0.94 Interactions p= ( ) anaemia ( ) ID (+) anaemia ( ) ID ( ) anaemia (+) ID (+) anaemia (+) ID 40 ( ) anaemia ( ) ID (+) anaemia ( ) ID ( ) anaemia (+) ID (+) anaemia (+) ID Σιδηροπενία: φερριτίνη ορού <100μg/L ή φερριτίνη ορού μg/L και TSAT <20% Αναιμία: Hb <12g/dL στις γυναίκες και <13g/dL στους άνδρες 2/20/2017 Jankowska EA, et al. J Cardiac Fail 2011;17:

21 Η σιδηροπενία σε ασθενείς με ΧΚΑ σχετίζεται με κακή έκβαση N= 1506 *P <0.01 P< /20/2017 Η σιδηροπενία οδηγεί σε αυξημένη θνητότητα ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Η σιδηροπενία είναι ένας ισχυρότερος, αρνητικός προγνωστικός παράγοντας συγκριτικά με την αναιμία Klip IT, et al. Am Heart J 2013;165:

22 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

23 Φερριτίνη ορού < 30μg/L Φερριτίνη ορού <100 µg/l ή Φερριτίνη ορού µg/l και TSAT <20% 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

24 Αίτια της σιδηροπενίας στην ΚΑ Κακή θρέψη Απώλεια όρεξης: πρόσληψη <50% Δυσαπορρόφηση: Οίδημα του γαστρεντερικού PPI, φωσφοροδεσμευτικά Απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό Αντι-αιμοπεταλιακά Αντιπηκτικά ΜΣΑΦ Κατάσταση του βλεννογόνου Μειωμένη αποθήκευση σιδήρου: Απόλυτη σιδηροπενία Φερριτίνη <30mg/dL Φλεγμονή Κυτοκίνες, IL-6, IL-1, TNF-α Μειωμένη ανταπόκριση στην EPO Απόπτωση των πρόδρομων ερυθρών Δυσαπορρόφηση επαγόμενη από την εψιδίνη και συσσώρευση του σιδήρου στο δικτυο-ενδοθηλιακό σύστημα Μειωμένη διαθεσιμότητα σιδήρου: Λειτουργική σιδηροπενία Φερριτίνη 30-99mg/dL ή Φερριτίνη mg/dL και TSAT<20% 2/20/2017 Jankowska EA, et al. Eur. Heart J 2013;34:

25 Εψιδίνη: ο κεντρικός ρυθμιστής μεταβολισμού του σιδήρου Η εψιδίνη αποτελεί τον κεντρικό ρυθμιστή της ομοιόστασης του σιδήρου. Κατέχει εξέχουσα θέση στην παθογένεια της αναιμίας χρονίας νόσου. Ορμόνη που παράγεται από τα ηπατοκύτταρα και η έκκρισή της εξαρτάται από την ποσότητα του κυκλοφορούντα Fe, τη φλεγμονή, την υποξία και την ερυθροποιητική δραστηριότητα του οργανισμού.

26 Εψιδίνη: ο κεντρικός ρυθμιστής μεταβολισμού του σιδήρου Τα αυξημένα επίπεδά της οδηγούν σε: μειωμένη απορρόφηση Fe από τον εντερικό σωλήνα, εμποδίζουν την ανακύκλωση Fe από τα μακροφάγα και ελαττώνουν την διαθεσιμότητά Fe για ερυθροποίηση Ενας από τους πιο συχνούς μηχανισμούς που εχει ενοχοποιηθεί για την σχετική ή απόλυτη έλλειψη Fe είναι η ύπαρξη φλεγμονής και η συνακόλουθη υπερέκκριση εψιδίνης από το ήπαρ. 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

27 Εψιδίνη: ο κεντρικός ρυθμιστής μεταβολισμού του σιδήρου Σε μοριακό επίπεδο η εψιδίνη δρα δεσμεύοντας τη φερροπορτίνη, η οποία είναι υπεύθυνη για την απόδοση του σιδήρου από τον ενδοκυττάριο χώρο προς τη συστηματική κυκλοφορία. H εψιδίνη εμποδίζει την έξοδο του σιδήρου από τα εντεροκύτταρα, τα ηπατοκύτταρα και τα μακροφάγα.

28

29

30 Soluble Transferrin Receptor (stfr) H συγκέντρωση των stfr αποτελεί βιοδείκτη της κατάστασης του Fe στον οργανισμό. Η σιδηροπενία προκαλεί υπερέκφραση των υποδοχέων τρανσφερρίνης stfr, ενώ η αναπλήρωση σε Fe εχει σαν αποτέλεσμα την μείωση των επιπέδων stfr. Eνώ η μέτρηση της φερριτίνης αποτελεί αποδεκτή μέθοδο για την εκτίμηση της έλλειψης σιδήρου, παρόλα ταύτα είναι μια πρωτείνη οξείας φάσης και αυξάνει σε απάντηση διεργασιών (συμπεριλαμβανομένης της οξείας και χρόνιας φλεγμονής, κακοήθειας, λοίμωξης)που δεν σχετίζονται με την κατάσταση του σιδήρου. Οι stfrs δεν είναι πρωτείνες οξείας φάσης και η ερμηνεία της κατάστασης του σιδήρου όταν χρησιμοποιείται η μέτρηση των stfr δεν επηρεάζεται από αυτές τις νοσολογικές οντότητες. Reference Values: mg/l It is reported that African Americans may have slightly higher values. 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

31 Η σιδηροπενία είναι συχνή στην οξεία ΚΑ Σιδηροπενία (νέος ορισμός): εξαντλημένες αποθήκες σιδήρου (χαμηλή εψιδίνη ορού) ανεπαρκής ποσότητα Fe για το μεταβολισμό των κυττάρων (υψηλά επίπεδα stfr ορού) % of AHF pts 80% 75% of AHF pts - impaired iron status 60% 40% 20% Preserved iron status Isolated high stfr Isolated low hepcidin Iron deficiency ( hepcidin & stfr) 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Jankowska EA, et al. Eur Heart J 2014;35:

32 Cumulative survival Η σιδηροπενία σχετίζεται με κακή έκβαση στην οξεία ΚΑ χ 2 =29.45, p<0.001 Iron deficiency (both low hepcidin and high stfr) (1) Isolated high stfr (2) Isolated low hepcidin (3) Preserved iron status (4) Follow-up (months) 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Jankowska EA, et al. Eur Heart J 2014:35:

33

34 Προτεινόμενος αλγόριθμος για τη διάγνωση της σιδηροπενίας στη ΧΚΑ Χρόνια ΚΑ (NYHA II-IV) Ναι Σιδηροπενία: Φερριτίνη <100 ng/ml ή Φερριτίνη ng/ml και TSAT <20% Όχι Αναιμία Άντρας Hb <13g/dL Γυναίκα Hb <12 g/dl Αναιμία Άντρας Hb <13g/dL Γυναίκα Hb <12 g/dl Όχι Χορήγηση θεραπείας για τη σιδηροπενία όχι άλλο αίτιο Ναι Ναι Απέκλεισε άλλα αίτια για αναιμία ανάλογα με την κλινική κατάσταση: Λανθάνουσα αιμορραγία (π.χ. γαστρεντερικό, κακοήθεια) Νεφρική ανεπάρκεια (ερυθροποιητίνη) Άλλες ανεπάρκειες (π.χ. βιταμίνη B12, φολικό οξύ) Άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες (π.χ. μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία) Όχι Όχι θεραπεία 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. McDonagh T, et al. Eur J Heart Fail 2015;17: McMurray JJ, et al. Eur Heart J 2012;33:

35 Σιδηροπενία και σιδηροπενική αναιμία Θεραπευτικές επιλογές Μεταγγίσεις (σε σοβαρή αναιμία, πολύ δαπανηρές και με κίνδυνο μετάδοσης λοιμώξεων!!) Demetri GD et al. Br J Cancer 2001 Ερυθροποιητίνη (EPO) σε συνδυασμό με IV σίδηρο ή με βιταμίνη B12 / φολικό οξύ Silverberg D et al. J Am Coll Cardiol ( RED-HF) Mancini DM et al., Circulation 2003 Μονοθεραπεία με ESA (ή σε κάποιες περιπτώσεις και συνδυασμός με per os Fe) Amgen Study Programme (Φάση ΙΙΙ) : RED-HF με ουδέτερα αποτελέσματα) Σίδηρος (per os ή IV) FAIR-HF, CONFIRM-HF EFFECT HF IRONOUT-HF 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

36 Η αντιμετώπιση της σιδηροπενίας/αναιμίας στη ΧΚΑ Μετάγγιση αίματος EPOs (ερυθροποιητίνη) ESAs Fe Per os Ενδοφλέβιος (i.v.)

37 Μεταγγίσεις αίματος Πλεονεκτήματα Γρήγορη και αποτελεσματική αποκατάσταση των απωλειών αίματος και διόρθωση των επιπέδων Hb στο χειρουργείο και στα ΙΦΝΕ όπου η απώλεια αίματος είναι συχνή Οι μεταγγίσεις αίματος δεν χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία της Σ.Α. Μειονεκτήματα Οι συχνές μεταγγίσεις αίματος δεν αποτελούν την κατάλληλη θεραπεία στις χρόνιες απώλειες αίματος Σε χειρουργημένους ασθενείς, η θνητότητα και ο χρόνος παραμονής στο Νοσοκομείο αυξάνονται με τη συχνή χρήση των μεταγγίσεων Η σημασία της αιμορραγίας, της αιμοδυναμικής κατάστασης, της Hb, της ηλικίας και των συνυπαρχόντων νοσημάτων πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη Η μετάγγιση αίματος δεν υποκαθιστά τη θεραπεία της Σ.Α. με i.v. Fe, πιθανά σε συνδυασμό με ESAs. Ο i.v. Fe πιθανά σε συνδυασμό με ESAs αποτελεί καλύτερη επιλογή θεραπείας Κόστος και έλλειψη προμηθειών Κίνδυνος οξείας ηπατικής βλάβης και μετάδοσης ιογενών λοιμώξεων 1. Kumar A et al. Cleve Clin J Med 2009;76 (Suppl 4 ):S Gasche C et al. Inflamm Bowel Dis 2007;13:

38 Η αντιμετώπιση της σιδηροπενίας/αναιμίας στη ΧΚΑ Μετάγγιση αίματος EPOs (ερυθροποιητίνη) ESAs Fe Per os Ενδοφλέβιος (i.v.)

39 NHS η χορήγηση εποετίνης για την αύξηση του Ht σε επίπεδα 42% δεν συνιστάται σε ασθενείς με κλινικά έκδηλη CHF ή ισχαιμική καρδιακή νόσο Αιματοκρίτης (%) Πιθανότητα θανάτου ή ΕΜ (%) Κύριο τελικό σημείο: Χρόνος έως τον θάνατο ή το μη θανατηφόρο ΕΜ Αναλογία κινδύνου: 1,3 (95% CI: 0,9 1,9) 45 Υψηλή Hb: 14 g/dl* (n = 618) Συνήθης Hb: 10 g/dl* (n = 615) p < 0, Μήνες Μήνες Ομάδα υψηλού αιματοκρίτη (42%): 183 θάνατοι, 19 μη θανατηφόρα ΕΜ Ομάδα συνήθους αιματοκρίτη (30%): 150 θάνατοι, 14 μη θανατηφόρα ΕΜ NHS = Μελέτη Φυσιολογικού Αιματοκρίτη, Htc = αιματοκρίτης, CHF = συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, ΕΜ = έμφραγμα του μυοκαρδίου *Οι τιμές της Hb υπολογίστηκαν από τα στοχευόμενα επίπεδα αιματοκρίτη, με τη χρήση του τύπου: Hb (g/dl) = αιματοκρίτης / 3, σύμφωνα με τη Σειρά Τεχνικών Εκθέσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ Υγείας (ΠΟΥ), Αρ. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 405, η οποία ΟΜΑΔΩΝ διατίθεται στο 2/20/2017 ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Besarab et al. N Engl J Med 1998;339:

40 Αιμοσφαιρίνη (g/dl) Ελεύθερη συμβάντων επιβίωση CREATE Η πρώιμη και πλήρης διόρθωση της αναιμίας δεν μείωσε τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων σε ασθενείς με ΧΝΝ Κύριο τελικό σημείο: Χρόνος έως το πρώτο καρδιαγγειακό επεισόδιο Αναλογία κινδύνου: 0,78, 95% CI, 0,53 1,14, p = 0,20 Υψηλή Hb: 13,0 15,0 g/dl (n = 301) Συνήθης Hb: 10,5 11,5 g/dl (n = 302) 16 1, ,8 0,6 0,4 0, Μήνες Μήνες 58 συμβάντα (υψηλή Hb) έναντι 47 συμβάντων (χαμηλή Hb) CREATE = Μείωση Καρδιαγγειακού Κινδύνου μέσω Πρώιμης Θεραπείας της Αναιμίας με Εποετίνη Βήτα (Cardiovascular Risk Reduction by Early Anemia Treatment with Epoetin beta) Drüeke et al. N Engl J Med 2006;355:

41 Η αντιμετώπιση της σιδηροπενίας/αναιμίας στη ΧΚΑ Μετάγγιση αίματος EPOs (ερυθροποιητίνη) ESAs Fe Per os Ενδοφλέβιος (i.v.)

42 Ερυθροποιητικοί παράγοντες (ESAs) Πλεονεκτήματα Σε χειρουργημένους ασθενείς, η χορήγηση των ESAs μειώνει την ανάγκη για περι-χειρουργική μετάγγιση αίματος συγκριτικά με το placebo 1 Σε ασθενείς με ΧΚΑ, η καρδιακή λειτουργία και η απόδοση κατά την άσκηση βελτιώνονται 2 Μειονεκτήματα Η χρήση των ESAs σε χειρουργημένους ασθενείς σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θρομβωτικών επεισοδίων 1 Η χορήγηση των ESAs έχει σημασία μόνο εάν τα επίπεδα του διαθέσιμου Fe επαρκούν για την ερυθροποίηση 3 Η έλλειψη Fe είναι συχνά υπεύθυνη για την αντοχή στη θεραπεία με ESAs 3 Ανάλυση θνητότητας σε ασθενείς με ΧΚΑ, δεν έδειξε σημαντική διαφορά στην ομάδα που έλαβε θεραπεία με ESA (RR, 0.71; 95% CI: 0.41,1.24; p=0.23) 2 Πιθανή δημιουργία νεοπλασιών 4 1. Kumar A et al.cleve Clin J Med 2009;76 (Suppl 4 ):S Jin B et al. Eur J Heart Fail 2010;12: Qunibi WY et al. Nephrol Dial Transplant Oct Bohlius J et al. Acta Haematol 2011;125(1-2):55-67

43 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

44

45

46 Η θεραπεία της ΣΑ στη ΧΚΑ Μετάγγιση αίματος ΕPOs ESAs Fe Per os Ενδοφλέβιος (IV)

47 Fe από του στόματος Πλεονεκτήματα O per os Fe είναι μια απλή και φτηνή λύση για την αναπλήρωση του Fe που λείπει από την κακή διατροφή Ο per os Fe μπορεί να χορηγηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα Μειονεκτήματα Το κύριο πλεονέκτημα του per os Fe είναι η ευκολία και όχι η αποτελεσματικότητα Ο per os Fe έχει μικρότερη αποτελεσματικότητα, παρουσιάζει αργή ανταπόκριση, είναι λιγότερο καλά ανεκτός ενώ βελτιώνει την ποιότητα ζωής σε μικρότερο βαθμό συγκριτικά με τον i.v. Fe Σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με ESAs η χορήγηση της μέγιστης δόσης per os Fe δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξημένες απαιτήσεις σε Fe Συχνές ΑΕ που οδηγούν σε φτωχή συμμόρφωση και μικρή αποτελεσματικότητα Macdougall IC. Kidney Int 1999;69:S61 6.

48

49 H δομή του IV σιδήρου Πυρήνας πολυπυρηνικού σιδήρου - οξυ-υδροξειδίου Περίβλημα υδατάνθρακα Γλυκονικό Δεξτράνη Σουκρόζη Καρβοξυμαλτόζη Φερουμοξυτόλη Ισομαλτόζη Όλα τα σκευάσματα i.v. σιδήρου μπορεί να προκαλέσουν αναφυλακτoειδείς αντιδράσεις 1 Η δεξτράνη μπορεί να προκαλέσει αναφυλακτικές αντιδράσεις 1,2 Τα μεγαλύτερα (με βάση το Μ.Β.) σύμπλοκα σιδήρου υδατάνθρακα είναι περισσότερο σταθερά συγκριτικά με τα μικρότερα σύμπλοκα 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. 1. Macdougall IC. Kidney Int 1999;69:S Macdougall IC. J Ren Care 2009;35 Suppl 2:8-13.

50 Eνδοφλέβια χορήγηση Fe Πλεονεκτήματα Διόρθωση της αναιμίας: σημαντικές αυξήσεις της Hb σε συνδυασμό με ESA ή χωρίς ESA 1 4 Γρήγορη διόρθωση της σιδηροπενίας: σημαντικές αυξήσεις της φερριτίνης ορού και του TSAT 1 4 Σημαντικές βελτιώσεις στη συμπτωματολογία της ΧΚΑ (δείκτης NYHA 1 5 και ικανότητα άσκησης 1 3 ) Σημαντικές βελτιώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΧΚΑ (PGA, 3,5 MLHFQ, 1,2 KCCQ, 5 EQ-5D 5 ) Η αναπλήρωση των αποθηκών Fe οδηγεί σε μείωση της δόσης των ESAs και σε εξοικονόμηση κόστους Υψηλότερη συμμόρφωση συγκριτικά με τον per os Fe Καλύτερο προφίλ ασφάλειας συγκριτικά με τον per os Fe Μειονεκτήματα Πιθανότητα αναφυλακτικών αντιδράσεων Σκευάσματα i.v. Fe με παράγωγα δεξτράνης ή χωρίς δεξτράνη εμφανίζουν μικρή ανοσογονικότητα, 1 με πιθανότητα αναφυλακτοειδών αντιδράσεων Σε κάποιες μορφές i.v. Fe απαιτείται δοκιμαστική δόση 3 Το κόστος του i.v. Fe (αξία φαρμάκου+ χορήγηση) είναι υψηλότερο συγκριτικά με τον per os Fe 1.Bolger AP et al. J Am Coll Cardiol 2006;48:1225 7; 2. Toblli JE et al. J Am Coll Cardiol 2007;50: ; 3. Okonko DO et al. J Am Coll Cardiol 2008;51:103 12; 4. Usmanov RI et al. J Nephrol 2008;21:236 42; Anker SD et al. N Engl J Med 2009;361:

51 Τα βασικά χαρακτηριστικά και οφέλη με τον καρβοξυμαλτοζικό σίδηρο (FCM) Χαρακτηριστικό Σταθερό σύμπλοκο πολυπυρηνικού σιδήρου Δεν αποδεσμεύει μεγάλες ποσότητες ιόντων σιδήρου στην κυκλοφορία Πλεονέκτημα Ο σίδηρος αποδεσμεύεται με ελεγχόμενο τρόπο στα όργανα όπου είναι απαραίτητος, χωρίς τον κίνδυνο τοξικότητας ή οξειδωτικού στρες Ευρύ θεραπευτικό φάσμα Με περίβλημα υδατάνθρακα-καρβοξυμαλτόζη χωρίς δεξτράνη ή ανάλογο δεξτράνης Όπως και τα άλλα σκευάσματα IV σιδήρου μπορεί να προκαλέσει αναφυλακτικές αντιδράσεις, αλλά δεν σχετίζεται με αντιδράσεις υπερευαισθησίας που προκαλούνται από τη δεξτράνη Δεν απαιτείται δοκιμαστική δόση Εύκολη και ασφαλής χορήγηση Ταχεία χορήγηση (IV ένεση και έγχυση) έως και mg σιδήρου σε ελάχιστο χρονικό διάστημα 15 λεπτών Ευκολία για τους ασθενείς και ευελιξία για το γιατρό. Πιθανή εξοικονόμηση κόστους για τους επαγγελματίες υγείας Geisser P. Port J Nephrol Hypertens 2009;23:11 16 FCM (ferric carboxymaltose). Summary of Product Characteristics

52 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

53 Stuart D. Katz Progress in Cardiovascular Disease January February, 2016 Volume 58, Issue 4, Pages

54 Jorge Eduardo Toblli, MD, PhD et al. Hospital Alemán, Buenos Aires, Argentina JACC, Vol.50, Issue17, 23 October 2007, Pages Stuart D. Katz Progress in Cardiovascular Disease January February, 2016 Volume 58, Issue 4, Pages

55 FERRIC -HF Trial Darlington O.Okonko et al. JACC Vol. 51, Issue 2, 15 Jan pg Stuart D. Katz Progress in Cardiovascular Disease January February, 2016 Volume 58, Issue 4, Pages

56 FAIR - HF Trial Stefan D. Anker et al. N Engl J Med 2009; 361: December 17, 2009 DOI: /NEJMoa Stuart D. Katz Progress in Cardiovascular Disease January February, 2016 Volume 58, Issue 4, Pages

57 CONFIRM - HF Trial Piotr Ponikowski et al. Eur Heart J (2014) 36 (11): Stuart D. Katz Progress in Cardiovascular Disease January February, 2016 Volume 58, Issue 4, Pages

58 Η μελέτη FAIR-HF Anker SD, et al. N Engl J Med 2009;361:

59 Σχεδιασμός της μελέτης Κριτήρια ένταξης: NYHA class II / III, LVEF 40% (NYHA II) ή 45% (NYHA III) Hb: g/dL Σιδηροπενία: φερριτίνη ορού <100 µg/l ή <300 µg/l εάν TSAT <20% Αλγόριθμος τροποποίησης θεραπείας: Διακοπή: Hb>16.0g/dL ή φερριτίνη>800µg/l ή φερριτίνη>500µg/l εάν TSAT>50% Επανέναρξη: Hb <16.0g/dL και φερριτίνη ορού <400µg/L και TSAT<45% * Η συνολική δόση αναπλήρωσης υπολογίστηκε με τη φόρμουλα Ganzoni Anker SD, et al. Eur J Heart Fail 2009;11:

60 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

61 Δοσολογία Συνολικά Ασθενείς με αναιμία (Hb 12 g/l) Ασθενείς χωρίς αναιμία (Hb >12 g/l) Φάση διόρθωσης Φάση συντήρησης Φάση διόρθωσης Φάση συντήρησης Αριθμός ασθενών Μέση δόση ±SD (mg σιδήρου) Διάμεση δόση (mg σιδήρου) Εύρος δόσης (mg σιδήρου) 1850± ± ± ± ± /20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Filippatos G, et al. Eur J Heart Fail 2013;1:

62 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

63 Το FCM βελτιώνει το δείκτη PGA και την ταξινόμηση NYHA σε ασθενείς με αναιμία και χωρίς αναιμία κατά Week 24 results FCM Placebo p value* Patients with anaemia (at BL) Serum ferritin (μg/l) 275±18 68±11 <0.001 TSAT (%) 29±1 17±1 <0.001 Haemoglobin (g/l) 127±1 118±2 <0.001 Patients without anaemia (at BL) Serum ferritin (μg/l) 349±19 80±11 <0.001 TSAT (%) 30±1 22±1 <0.001 Haemoglobin (g/l) 133±1 132± *Mean treatment effect, adjusted for the baseline value Anker SD, et al. N Engl J Med 2009;361:

64 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

65 Η μελέτη CONFIRM-HF 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Ponikowski P, et al. Eur Heart J 2015;36:

66 Σχεδιασμός της μελέτης Σχεδιασμός: Πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη (1:1), διπλά-τυφλή, ελεγχόμενη μελέτη έναντι placebo Κριτήρια ένταξης: NYHA class II / III, LVEF 45% BNP > 100 pg/ml ή NT-proBNP > 400 pg/ml Σιδηροπενία: φερριτίνη ορού <100 µg/l ή <300 µg/l εάν TSAT <20% Hb 15 g/dl FCM up to 2000mg (2x1000mg) Treatment continues if ID is not corrected Screening R n=300 Placebo 1 EP: 6MWT Safety EP D0 W6 W12 W24 W36 W52 Κύριο καταληκτικό σημείο Ικανότητα άσκησης: η μεταβολή της διανυόμενης απόστασης σε 6 λεπτά (6MWT) από την έναρξη έως την εβδομάδα 24 Δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία Η μεταβολή των βιοδεικτών για τη σιδηροπενία, των καρδιακών βιοδεικτών, της λειτουργικής κατηγορίας NYHA, του δείκτη PGA και της ποιότητας ζωής (QoL) Συνολικά η ασφάλεια στην περίοδο της θεραπείας Ponikowski P, et al. ESC Heart Failure 2014;1:52-58.

67 Κύριο καταληκτικό σημείο: Η μεταβολή της διανυόμενης απόστασης σε 6 λεπτά (6MWT) την εβδομάδα 24 LSM change in 6MWT distance from baseline (m) To FCM βελτίωσε την απόσταση 6MWT την εβδομάδα 24 FCM vs placebo: 33 ± 11 m (least squares mean ± SE) P=0.002 FCM Placebo Week 24 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε. Ponikowski P, et al. Eur Heart J 2015;36:

68 Η κλινική σημασία του δείκτη (6MWT) Έρευνα στη βάση δεδομένων PubMed για τις λέξεις κλειδιά 6 minute walk test ΚΑΙ failure ΚΑΙ mortality οδήγησε σε 150 αναφορές (Aug 29, 2015) Ο δείκτης 6MWT έχει χρησιμοποιηθεί για την έγκριση θεραπειών

69 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

70 Δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία: Οι μεταβολές του δείκτη PGA και της κατηγορίας NYHA Odds ratio (95% CI) Odds ratio (95% CI) Placebo better FCM better FCM better Placebobetter Self-reported Patient Global Assessment (PGA) score P=0.29 P=0.035 P=0.047 P=0.001 P= No. of patients FCM Placebo Weeks since randomization New York Heart Association Functional (NYHA) class P<0.001 P< P= P=0.067 P= /20/ No. of patients FCM Placebo Weeks since randomization Ponikowski P, et al. Eur Heart J 2015;36:

71 Δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία: Οι μεταβολές του 6MWT και της βαθμολογίας κόπωσης

72 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

73 Δευτερεύον καταληκτικό σημείο: Πρώτη νοσηλεία λόγω επιδείνωσης της ΚΑ Cumulative Hospitalization Rate (in %) 30 Log rank test P=0.009 Placebo FCM Time (days) No. of subjects at risk Placebo FCM Ponikowski P, et al. Eur Heart J 2015;36:

74 CONFIRM-HF: Ασφάλεια Στη μελέτη CONFIRM-HF και σε διάστημα 1 έτους το FCM ήταν καλά ανεκτό, επιβεβαιώνοντας το τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας του φαρμάκου 1 3 Η επίπτωση των αναφερόμενων ΑΕ και ΣΑΕ ήταν παρόμοια στις δύο ομάδες θεραπείας του FCM και του placebo στη διάρκεια του 1 έτους της μελέτης 1 Δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ΑΕ ή σοβαρές ΑΕ σχετιζόμενες με τη θεραπεία, στις δύο ομάδες θεραπείας του FCM και του placebo στη διάρκεια του 1 έτους της μελέτης 1 Το FCM ήταν καλά ανεκτό με τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας 1 1. Ponikowski P, et al. 2014a. Eur Heart J 2014 Aug 31. pii: ehu385. [Epub ahead of print]; 2. Anker SD, et al. N Engl J Med 2009;361(25): ; 3. Ferinject SmPC revised October 2013.

75 CONFIRM-HF: Δοσολογία >75% των ασθενών που έλαβαν FCM χρειάστηκε έως και 2 εγχύσεις για τη διόρθωση και διατήρηση των παραμέτρων σιδήρου ** σε διάστημα 1 έτους 1 3 Η ολική μέση και διάμεση δόση του FCM ήταν 1500 mg * σε διάστημα 1 έτους 1 Προσδιορισμός της αθροιστικής δόσης σιδήρου Hb (g/dl) Ασθενείς με Σ.Β. 35 εως <70 kg Ασθενείς με Σ.Β. 70 kg < mg 2000 mg 10 < mg 1500 mg mg 500 mg Σημείωση: μια αθροιστική δόση σιδήρου 500 mg δεν θα πρέπει να υπερβαίνεται για ασθενείς με σωματικό βάρος <35 kg Το δοσολογικό σχήμα καθορίζεται με βάση την Hb και το σωματικό βάρος του ασθενή (βλέπε SmPC) 2 * Διακύμανση mg ** Παράμετροι σιδήρου: φερριτίνη ορού και TSAT Σε διάστημα 1 έτους, η πλειοψηφία των ασθενών που έλαβε έως και 2 εγχύσεις FCM πέτυχε και διατήρησε τη βελτίωση της ικανότητας άσκησης, της συμπτωματολογίας και της ποιότητας ζωής 1. Ponikowski P, et al. 2014a. Eur Heart J 2014 Aug 31. pii: ehu385. [Epub ahead of print]; 2. Ferinject SmPC revised October 2013; 3. Anker SD, et al. N Engl J Med 2009;361:

76 Effect of Ferric Carboxymaltose on Exercise Capacity in Patients With Iron Deficiency and Chronic Heart Failure (EFFECT-HF) Dirk J. van Veldhuisen, Piotr Ponikowski, Marco Metra, Michael Böhm, Peter van der Meer, Artem Doletsky, Adriaan A. Voors, Iain MacDougall, Bernard Roubert, Stefan D. Anker, Alain Cohen Solal for the EFFECT-HF Investigators. Dept. of Cardiology, University Medical Center Groningen Groningen, The Netherlands

77 Rationale for EFFECT-HF Exercise intolerance (dyspnea and fatigue) is a key symptom of HF 1 Cardiopulmonary exercise testing defines maximum exercise capacity through measurement of peak oxygen uptake (peak VO 2 ) 1 Peak VO 2 is a powerful predictor of prognosis in HF, is objective, reproducible, and used to evaluate cardiac transplantation and LVAD 2 Even a modest increase in peak VO 2 has been associated with a more favorable outcome in HF patients 2 HF, heart failure; LVAD, left ventricular assist device; NYHA, New York Heart Association 1. Malhotra R, et al. JACC Heart Fail 2016;4: Swank AM, et al. Circ Heart Fail 2012;5:

78 Primary endpoint analysis: Change in peak VO 2 from baseline to Week 24 Full analysis set (N=172) Per-protocol set (N=146)* Contrast FCM vs placebo for pvo 2 : LS means ± SE difference of 1.04 ± 0.44 ml/kg/min (95% CI: 0.164, 1.909) P=0.02 Contrast FCM vs placebo for pvo 2 : LS means ± SE difference of 1.32 ± 0.51 ml/kg/min (95% CI: 0.306, 2.330) P=0.01 *population consisted of all subjects who, in addition to the full analysis set criteria, had no major protocol violations. FCM, ferric carboxymaltose; LOCF, last observation carried forward; LSM, least-square means No significant interaction when adjusted to baseline Hb <12 g/dl or > 12 g/dl

79 Conclusions In symptomatic patients with HF and iron deficiency, treatment with IV ferric carboxymaltose (FCM) over a 24-week period resulted in: A significantly beneficial effect on peak VO 2 compared with the SoC arm (irespective of baseline anemia) These findings confirm and extend the results of previous studies (FAIR-HF 1 and CONFIRM-HF 2 ) that treatment with ferric carboxymaltose improves exercise capacity and symptoms in patients with HF and iron deficiency SoC, standard of care 1. Anker SD, et al. N Engl J Med 2009;361: Ponikowski P, et al. Eur Heart J 2015;36:

80

81

82

83

84 Οι νέες Ευρωπαϊκές Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διάγνωση και θεραπεία της Οξείας και Χρόνιας Καρδιακής Ανεπάρκειας Η θέση του FCM ESC Guidelines /20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

85 Η σημασία των συννοσηροτήτων στις κατευθυντήριες οδηγίες για την ΚΑ Guidelines 2016 Guidelines 2012 ESC: European Society of Cardiology, HF: heart failure, HFpEJ: Heart failure preserved ejection fraction, HFrEF: heart failure with reduced ejection fraction, COPD, chronic obstructive pulmonary disease 1. Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, et al. Eur Heart J doi: /eurheartj/ehw McMurray JJ, et al. Eur Heart J. 2012;33:

86 Η σιδηροπενία στις Νέες Κατευθυντήριες Οδηγίες - ESC HF 2016 Nέες οδηγίες 2016 Adapted from reference 1 Η Σιδηροπενία χωρίς αναιμία σε ασθενείς με ΚΑ αποκτά μεγαλύτερη σημασία Η αποτελεσματικότητα του FCM σε ασθενείς με ΚΑ περιγράφεται αποκλειστικά HF: heart failure, RCT: randomised clinical trial, i.v: intravenous Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, et al. Eur Heart J doi: /eurheartj/ehw128.

87 ESC Guidelines 2016: Περίληψη Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την ΚΑ (ESC HF 2016 Guidelines): Επιβεβαιώνουν τη σιδηροπενία ως μια σημαντική συννοσηρότητα στην ΚΑ Συστήνουν τον έλεγχο και τη διάγνωση της σιδηροπενίας σε όλους τους πρόσφατα διαγνωσμένους ασθενείς με συστολική ΚΑ με μέτρηση της φερριτίνης και του TSAT (Class I, Level C) Συστήνουν το FCM σε συμπτωματικούς ασθενείς με συστολική ΚΑ και σιδηροπενία για την ανακούφιση από τα συμπτώματα της ΚΑ, τη βελτίωση της ικανότητας άσκησης και της ποιότητας ζωής (Class IIa, Level A) Η αναθεώρηση των κατευθυντήριων οδηγιών το 2016, προτείνει ένα νέο πρότυπο θεραπείας το οποίο οι Καρδιολόγοι στην Ευρώπη και παγκοσμίως θα πρέπει να εφαρμόσουν στην πλειοψηφία των ασθενών τους Συνεπώς παρουσιάζεται μια σημαντική ευκαιρία για αύξηση του ποσοστού διάγνωσης της σιδηροπενίας, και αύξηση της χρήσης του FCM σε ασθενείς με ΧΚΑ Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, et al. Eur Heart J doi: /eurheartj/ehw128.

88

89

90 Κλινικές μελέτες σχετικά με τη θεραπεία της σιδηροπενίας στη ΧΚΑ Symptom, QoL, Function Mortality systolic diastolic Meta-analysis II (syst CHF) CONFIRM-HF 1 FAIR-HF 1 Meta-analysis III (all CHF) FAIR-HFpEF 2 IRONOUT 3 ichf 2 EFFECT-HF 1 Meta-analysis I (syst CHF/double-blind) Meta-analysis I (syst CHF/double-blind) Meta-analysis II (syst CHF) Meta-analysis III (CHF) FAIR-HF2 4 IRON-MAN 5 1. Vifor Pharma sponsored (FCM), 2. IIT funded by grant from Vifor Pharma (FCM) 3. IIT funded by NHLBI (oral iron), 4. IIT funded by German CV Research Center (FCM), 5. IIT funded by British Heart Foundation (IM1000)

91 Προτεινόμενος αλγόριθμος για τη θεραπεία της σιδηροπενίας στη ΧΚΑ Σιδηροπενία Θεραπεία FCM: mg μία ή περισσότερες δόσεις των mg για τη διόρθωση της σιδηροπενίας Έλεγχος της φερριτίνης/tsat στην επόμενη προγραμματισμένη επίσκεψη (διάστημα 1-3 μήνες) Ο αλγόριθμος βασίστηκε στο σχεδιασμό της CONFIRM-HF FCM: 500mg για τη διατήρηση της φερριτίνης και του TSAT στο στόχο Έλεγχος της φερριτίνης/tsat σε περίπτωση μεταβολής στην κλινική εικόνα ή μείωσης της Hb ή 1-2 φορές ετησίως Ponikowski P et al. Eur Heart J 2015; 36: McDonagh T; Mcdougall IC. Eur J Heart Fail 2015;17:: SmPC Ferinject

92 2/20/2017 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ε.Κ.Ε.

93 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (i) Η σιδηροπενία αποτελεί ένα νέο θεραπευτικό στόχο στη ΧΚΑ με την αξιολόγηση συγκεκριμένων δεικτών όπως η φερριτίνη και το TSAT Ολοι οι ασθενείς με ΚΑ θα πρέπει (ρουτινα) να εχουν Fe ορού, Τsat% και φερριτίνη ορού πέραν του συνήθους αιματολογικού ελέγχου και ανεξάρτητα παρουσίας ή όχι αναιμίας. Θεραπεία με i.v. Fe μπορεί να χορηγείται σε ασθενείς με ΚΑ και φερριτίνη ορού < 100 µg/l ή φερριτίνη ορού µg/L με %Tsat <20% μέχρι να ευοδωθεί μια τιμή %TSat of 30% ή φερριτίνη ορού 500μg/L Ολες οι τρέχουσες μορφές i.v. Fe είναι πολύ ασφαλείς και μπορούν να χρησιμοποιηθούν με μόνη εξαίρεση την μορφή High Molecular Weight Dextran η οποία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω του ενδεχόμενου αλλεργικής αντίδρασης. Εάν η κλινική κατάσταση του ασθενούς δεν είναι οξεία,ασταθής,ή συμπτωματική τότε θα ήταν δόκιμη η θεραπεία με i.v. χορήγηση Fe που διορθώνει άμεσα αμφότερες αναιμία και σιδηροπενία, σε μεγαλύτερο και υψηλότερο βαθμό αλλά και σε μεγαλύτερο % ασθενών από την από του στόματος σιδηροθεραπεία, ενώ παράλληλα διορθώνει πιο αποτελεσματικά και ολοκληρωμένα την σιδηροπενία. H φ.α. με ερυθροποιητίνη θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο εφόσον εχει διορθωθεί η σιδηροπενία ενώ η Hb παραμένει <10 g/dl Αν χρησιμοποιηθούν ESAs, θα πρέπει να γίνεται χρήση τους αποκλειστικά σε χαμηλές δόσεις για την αποφυγή του ρίσκου θρομβοεμβολικών φαινομένων και υπερτασικής απάντησης που παρατηρείται με τις υψηλές δόσεις ΕSAs. Ο στόχος Hb στην ΚΑ είναι συνήθως αποδεκτός να είναι ~ 11,5 g/dl

94 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (ii) H αντιμετώπιση της ΚΑ με i.v. Fe μπορεί να προλαμβάνει και την εξέλιξη της νεφρικής νόσου αλλά και της καρδιακής νόσου Δευτερογενείς αιτίες απορρύθμισης και επιδείνωσης της ΚΑ αλλά και της ΧΝΑ, όπως η χρήση ΜΣΑΦ,υπόταση, κατακράτηση ούρων και υπερβολική λήψη άλατος, θα πρέπει να αναζητώνται ως ρουτίνα στην καθημερινή κλινική πράξη Προεγχειρητική διόρθωση της σιδηροπενίας με i.v. Fe θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σαν πρόληψη για μεταγγίσεις και τις σχετιζόμενες με σιδηροπενία καρδιαγγειακές επιπλοκές στην μετεγχειρητική περίοδο Οι βιτ. B12 και το φολικό οξύ θα πρέπει να υπολογίζονται σε όλους τους ΚΑ ασθενείς και οι ελλείψεις να ρυθμίζονται αμεσα Κάθε σιδηροπενία που ανιχνεύεται θα πρέπει να ψάχνεται η αιτία που την προκάλεσε

95 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (i) Η i.v. χορήγηση Fe εχει μελετηθεί ειδικά σε 2 τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες σε ασθενείς με ΚΑ και σιδηροπενία ( Φερριτίνη ορού <100 µg/l ή Φερριτίνη μεταξύ 100 και 299μg/L και Tsat (Fe/TIBC <20%) με ή χωρίς αναιμία FAIR-HF : βελτίωση σκόρ της συνολικής εκτίμησης των ασθενών ( σύμφωνα με δική τους δήλωση ) ποιότητα ζωής και την λειτουργική τους κατάσταση κατά ΝΥΗΑ ( στους 6 μήνες ) CONFIRM HF ικανότητα για άσκηση σε αυτούς τους ασθενείς βελτιώθηκε σε διάστημα 24 εβδ. Δευτερεύοντα καταληκτικά σημεία Μειώθηκε το ρίσκο των εισαγωγών για ΚΑ στο Νοσοκομείο σε σιδηροπενικούς ασθενείς με HFrEF Μετανάλυση (CONFIRM HF ) ασθενών με HFr EF και σιδηροπενία κατόπιν χορήγησης i.v. Fe μέχρι και 52 εβδ. εδειξε : μειωμένα ποσοστά νοσηλειών, βελτίωση των συμπτωμάτων της ΚΑ, αυξημένη ικανότητα άσκησης και ποιότητας ζωής.

96 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (ii) Η αντιμετώπιση με i.v. Fe (FCM) της συμπτωματικής ΚΑ με σιδηροπενία (με ή χωρίς αναιμία ) μπορεί να αποφέρει : - σταθερή βελτίωση της λειτουργικής ικανότητας, των συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής των ασθενών - σημαντική μείωση των νοσηλειών για απορρύθμιση της ΚΑ. Ο αριθμός των θανάτων και η εμφάνιση ανεπιθυμήτων ενεργειών ήταν παρόμοια. Καμία από τις μελέτες με i.v. Fe δεν απέδειξε θετική επίδραση στις μείζονες εκβάσεις ή να έδειξε διαφορετική έκβαση στους ασθενείς με αναιμία ή όχι. Το αποτέλεσμα της i.v. Fe σε ασθενείς με HFpEF/HFmrEF και η μακροχρόνια ασφάλεια της σιδηροθεραπείας στους HFpEF,HFmrEF, HFrEF είναι άγνωστη. Η ασφάλεια της i.v. σιδηροθεραπείας είναι παντελώς άγνωστη σε ασθενείς με ΚΑ και Hb >15 g/dl. Oι ασθενείς με σιδηροπενία χρήζουν προσεκτικής εξέτασης για το ενδεχόμενο αποκάλυψης αναστρέψιμων-θεραπεύσιμων αιτίων (π.χ. αιμορραγίες του γαστρεντερικού )

97 «Σιδηροπενία - Αναιμία στην Kαρδιακή Aνεπάρκεια. Θεραπευτικοί στόχοι/δεδομένα Μελετών» ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ

Αλέξανδρος Λ. ούρας Καρδιολόγος" ιευθυντής Καρδιολογικό Τήα Γ.Ν.Νοσοκοείο

Αλέξανδρος Λ. ούρας Καρδιολόγος ιευθυντής Καρδιολογικό Τήα Γ.Ν.Νοσοκοείο Αναιία & Ελλειψη σιδήρου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια Αλέξανδρος Λ. ούρας Καρδιολόγος" ιευθυντής Καρδιολογικό Τήα Γ.Ν.Νοσοκοείο Βόλου«Aχιλλοπούλειο» The harmful Interaction : HF& Anemia &Renal Failure Definition

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ Ο Σίδηρος ενέχει κεντρικό ρόλο στην μεταφορά του οξυγόνου

Διαβάστε περισσότερα

Αναιμία και καρδιακή ανεπάρκεια. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση

Αναιμία και καρδιακή ανεπάρκεια. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση Αναιμία και καρδιακή ανεπάρκεια. Διαγνωστική προσέγγιση και αντιμετώπιση Π.Α. Κυριάκου Καρδιολόγος επιμελήτρια Α Διδάκτωρ ΑΠΘ Γ Καρδιολογική κλινική, ΙΓΠΝΘ Anemia Is Common in Heart Failure and Is Associated

Διαβάστε περισσότερα

«Αναιµία στην Καρδιακή Ανεπάρκεια Πού βρισκόµαστε σήµερα?»

«Αναιµία στην Καρδιακή Ανεπάρκεια Πού βρισκόµαστε σήµερα?» 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο «Αναιµία στην Καρδιακή Ανεπάρκεια Πού βρισκόµαστε σήµερα?» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Πανεπιστηµιακό Νοσοκοµείο Πάτρας Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ

Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Επιδηµιολογικά δεδοµένα και οικονοµικές επιπτώσεις στην ΚΑ ΣΤΡΑΤΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΓΙΑΝΝΑΚΟΣ, MD, PhD Ιατρείο Καρδιακής Ανεπάρκειας Γ Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση αναιμίας σε ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια. Α. Καραβίδας Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α Γ. Γεννηματάς

Αντιμετώπιση αναιμίας σε ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια. Α. Καραβίδας Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α Γ. Γεννηματάς Αντιμετώπιση αναιμίας σε ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια Α. Καραβίδας Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α Γ. Γεννηματάς Επιπολασμός της αναιμίας στην καρδιακή ανεπάρκεια : 15-61% Ορισμό της αναιμίας Π.Ο.Υ Άνδρες Hb

Διαβάστε περισσότερα

Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη

Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη Α. Ξανθόπουλος 1, Ι. Σκουλαρίγκης 1, Ε. Μουσταφέρη 2, Ε. Καστρινέλλη 3, C. Lougovoi 3, Ε. Παρασκευοπούλου 4,

Διαβάστε περισσότερα

Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ

Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Heart failure: Therapy in 2012 ΓΕΏΡΓΙΟΣ Κ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Καρδιακή Ανεπάρκεια Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από Δοµική ή λειτουργική διαταραχή της καρδιάς Αδυναµία επαρκούς παροχής στους ιστούς Παρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι πληροφορίες που περιέχονται είναι ακριβείς κατά τη δημιουργία της παρουσίασης.

Οι πληροφορίες που περιέχονται είναι ακριβείς κατά τη δημιουργία της παρουσίασης. Η παρουσίαση αυτή προορίζεται μόνο για μη-προωθητικό επιστημονικό σκοπό και μπορεί να περιέχει πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα ή τις ενδείξεις τους, που επί του παρόντος μπορεί να είναι υπό διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό Εισαγωγή στο νοσοκοµείο λόγω οξείας απορρύθµισης χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας στις 28/08/2008 Άνδρας, 48 ετών Καρδιακή ανεπάρκεια λόγω διατα

Ιστορικό Εισαγωγή στο νοσοκοµείο λόγω οξείας απορρύθµισης χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας στις 28/08/2008 Άνδρας, 48 ετών Καρδιακή ανεπάρκεια λόγω διατα Ασθενής µε καρδιακή ανεϖάρκεια και σιδηροϖενία Β. Μϖιστόλα Καρδιολόγος Ιστορικό Εισαγωγή στο νοσοκοµείο λόγω οξείας απορρύθµισης χρόνιας καρδιακής ανεπάρκειας στις 28/08/2008 Άνδρας, 48 ετών Καρδιακή ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μια κριτική ματιά στην κλινική. μελέτη GRIPHON

Μια κριτική ματιά στην κλινική. μελέτη GRIPHON Μια κριτική ματιά στην κλινική μελέτη GRIPHON Κατερίνα Μαραθιά Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Διευθύντρια ΚΧ ΜΕΘ Διακλινικό Ιατρείο Πνευμονικής Υπέρτασης Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Δήλωση σύγκρουσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΓΕΝ.ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ ΣΥΝΟΣΗΡΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗ ΧΑΠ Απλά

Διαβάστε περισσότερα

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο MID-RANGE EJECTION FRACTION Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις πρόσφατες οδηγίες της ESC διατυπώθηκε η άποψη ότι η διαφοροποίηση του κλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ. Η αναγνώριση της σηµασίας της θρόµβωσης στα οξέα καρδιαγγειακά συµβάµατα, οδήγησε σε πολλές µεγάλες µελέτες, µε στόχο την εκτίµηση της αποτελεσµατικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη

Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΟΥΡΑΚΛΗΣ Στρατηγική µεταγγίσεων: Περιοριστική vs Ελεύθερη Δ. ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΗΣ ΕΠ. ΚΑΘ.

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Circulation. 2014;129:e28-e292

Circulation. 2014;129:e28-e292 Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία Σταµάτης Σ. Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία 30-40% 13% πληθυσµού παρουσιάζουν νεφρική δυσλειτουργία (AHA για τις ΗΠΑ) 6% για τις ηλικίες

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

κ. Χαράλαμπος Καρβούνης

κ. Χαράλαμπος Καρβούνης κ. Χαράλαμπος Καρβούνης Καθηγητής Καρδιολογίας, Διευθυντής Α Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «ΑΧΕΠΑ» Χ. Καρβούνης 1, Β. Γραμματικού 2, E. Καλλίστρατος 2, Σ. Αδαμόπουλος 3 1: Π.Γ.Ν.Θ. «ΑΧΕΠΑ»,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ερευνητικού έργου

Παρουσίαση ερευνητικού έργου Παρουσίαση ερευνητικού έργου Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων B Καρδιολογική Κλινική Study of peripheral circulation in patients with Heart Failure 11/2/2016 Μπεχλιούλης Άρης, MD, PhD Kαρδιολόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ AΠΙΝΙΔΩΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Οι εµφυτεύσιµοι απινιδωτές µε ή χωρίς δυνατότητες για αµφικοιλιακή βηµατοδότηση µειώνουν την θνητότητα σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για αιφνίδιο καρδιακό θάνατο και σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα «Μελέτη TECOS» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 30 ο Επετειακό Πανελλήνιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Σιδηροπενική Αναιμία Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 15/12/2014. ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗ ΜΑΡΙΝΑ Επίκ. Καθηγήτρια

Σιδηροπενική Αναιμία Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 15/12/2014. ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗ ΜΑΡΙΝΑ Επίκ. Καθηγήτρια Σιδηροπενική Αναιμία Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 15/12/2014 ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗ ΜΑΡΙΝΑ Επίκ. Καθηγήτρια ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ Αναιμία είναι η μείωση ενός ή περισσοτέρων παραμέτρων των ερυθρών αιμοσφαιρίων δηλ. αριθμού ερυθρών,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Οφέλη της προσθήκης της Ιβαµπραδίνης σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια και µειωµένο κλάσµα εξώθησης υπό βέλτιστη φαρµακευτική αγωγή. Καρβούνης, Β. Γραµµατικού,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να συνδυαστεί η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα με την ασφάλεια;

Μπορεί να συνδυαστεί η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα με την ασφάλεια; Μπορεί να συνδυαστεί η μακροχρόνια αποτελεσματικότητα με την ασφάλεια; Οι ασθενείς φαίνεται να παραμένουν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε θεραπεία Efficacy and Survival of Systemic Psoriasis Treatments:

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF 37 0 Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 21/10/2016 Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF Ε. Φοροζίδου 1, Δ. Βασδέκη

Διαβάστε περισσότερα

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή

Β Π Μ Hρεμία. Αναστροφή. Οστεόλυση. Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Οστεόλυση Οστεοπαραγωγή Β Π Μ Hρεμία Αναστροφή Αύξηση αριθμού οστεοκλαστών Αύξηση Μείωση διάρκειας του δράσης χρόνου για τους ασβεστοποίηση του οστού Αύξηση ενεργοποιημένων μονάδων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού εορτάζεται από το 2006 κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου στοχεύοντας στην κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ Λασανιάνος Ν.1, Mουζόπουλος Γ. 2, Νικολάρας Γ. 1, Λύγδας Π. 1, Τσουτσαίος Ν. 1, Γεωργιλάς Ι. 1, Γαρνάβος

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα 2.5 Hazard ratio 2.0 1.5 1.0 0.5 0

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας

Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής. Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής Γεώργιος Θεοδ. Νικήτας Ειδικευόμενος Καρδιολογίας Αντιμετώπιση των οξέων ισχαιμικών επεισοδίων στα θύματα της ανακοπής ΟΞΕΙΑ ΜΥΟΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα

Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας. Κυριακή Μποκή Λευκάδα Η θέση των αντι-tnf παραγόντων στην αντιμετώπιση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας Κυριακή Μποκή Λευκάδα 23-6-2012 Κύριες κλινικές εκδηλώσεις της Ψωριασικής Αρθρίτιδας, σύμφωνα με την ομάδα GRAPPA 94% % 53% 46%

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

«Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ.

«Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο «Διαστρωµάτωση κινδύνου στην Καρδιακή Ανεπάρκεια µε διατηρηµένο κλάσµα εξώθησης» Αναστασία Δαµέλου Καρδιολόγος Εντατικολόγος Γεν. Νοσ. Κορίνθου Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΑΝΝΑ Π. ΑΝΤΩΝΙΟΥ

KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΑΝΝΑ Π. ΑΝΤΩΝΙΟΥ KOΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΑΝΝΑ Π. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Κολπική Μαρμαρυγή Projected Number of Adults With Atrial Fibrillation in the US: 1995-2050 Go A et al., JAMA 2001 Ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

GDF-15 is a predictor of cardiovascular events in patients presenting with suspicion of ACS

GDF-15 is a predictor of cardiovascular events in patients presenting with suspicion of ACS GDF-15 is a predictor of cardiovascular events in patients presenting with suspicion of ACS Δρ Στέργιος Z. Τζήκας 30.10.2015 36 ο Διεθνές Καρδιολογικό Συνέδριο, Θεσσαλονίκη Σύγκρουση συμφερόντων Δεν έχω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ.

ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Σταματελάτου Mαρία, Κοντολαιμάκη Καλλιόπη, Δασενάκη Μαρία. Παθολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου- Κέντρου Υγείας Σητείας, Σητεία ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: H ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: H ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: H ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ Π. Δάρδας, Δ. Τσικαδέρης, Ν. Μεζίλης, Β. Νινιός, Σ. Θεοφιλογιαννάκος Κλινική Άγιος Λουκάς Θεσσαλονίκη 12/09/2015 ΟΔΗΓΙΕΣ-ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Όλοι

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

«Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής»

«Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής» «Νεότερα δεδομένα και η σημασία τους στην λήψη της απόφαση για την επιλογή αντιπηκτικής αγωγής» Φυσική εξέταση Αρτηριακή πίεση Αιματολογικές εξετάσεις Mayer κοπράνων ωχρότητα 110/84 mmhg Hb: 8.6 g/dl,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Βραχυπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου ανάλογα µε τη βαρύτητα της νόσου: επιδηµιολογική µελέτη Hellenic Heart Failure study. Μ. Κούβαρη 1,2, Χ. Χρυσοχόου 1, Π. Αγγελόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ & ΕΠΙΠΕΔΑ BNP ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΤΑΘΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ & ΕΠΙΠΕΔΑ BNP ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΤΑΘΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΥΠΕΡΗΧΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΔΙΑΣΤΟΛΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΚΟΙΛΙΑΣ & ΕΠΙΠΕΔΑ BNP ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΤΑΘΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Δ. Τσούνης 1, Α. Ιωαννίδης 2, Α. Χαμαϊδή 1, Ν. Μαγκούτης 3, Ν.

Διαβάστε περισσότερα

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες ΧΛΛ Η συχνότερη Λευχαιμία Μονοκλωνικά Β κύτταρα > 5x10 9 /L τυχαία εξέταση αίματοςà Λεμφοκυττάρωση! Διογκωμένοι LN αναιμία ηπατοσπληνομεγαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΑ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ- ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΝΕΟΤΕΡΑ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ- ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΝΕΟΤΕΡΑ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΑ- ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ Αθανάσιος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος EUROMEDICA-Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Κολπική μαρμαρυγή και ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό 4-5

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους;

Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους; Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου σε μετεμφραγματικούς ασθενείς. Πότε, πώς και σε ποιους; Νικόλαος Δαγρές Επίκουρος Καθηγητής Β Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

Patient Compliance in Clinical Trials Συμμόρφωση των Ασθενών στις Κλινικές Μελέτες

Patient Compliance in Clinical Trials Συμμόρφωση των Ασθενών στις Κλινικές Μελέτες Patient Compliance in Clinical Trials Συμμόρφωση των Ασθενών στις Κλινικές Μελέτες Giorgos Kraniou PhD Medical Affairs Manager Creative Pharma Services SA PubMed Search Patient Adherence [Title] Δεκαετία

Διαβάστε περισσότερα

Η Aξία των Κλινικών Μελετών στην Ανάπτυξη Καινοτόμων Φαρμάκων Mελέτιος A. Δημόπουλος

Η Aξία των Κλινικών Μελετών στην Ανάπτυξη Καινοτόμων Φαρμάκων Mελέτιος A. Δημόπουλος Η Aξία των Κλινικών Μελετών στην Ανάπτυξη Καινοτόμων Φαρμάκων Mελέτιος A. Δημόπουλος Πρύτανης Ε.Κ.Π.Α. Καθηγητής Αιματολογίας-Ογκολογίας Σήμερα, οι κλινικές μελέτες αποτελούν το κύριο μέσο, μέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια

Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Θωμάς Γκόσιος Εργαστήριο Μυοκαρδιοπαθειών Α Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Οικογενειακό δένδρο I 1 2 II III IV Proband (ΙΙΙ-3)

Διαβάστε περισσότερα

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος

Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος A Καρδιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Δοκιμασίας Κόπωσης και Αποκατάστασης Καρδιοπαθών Δοκιμασία κόπωσης και μυοκαρδιοπάθειε Βασίλειος ς Καμπερίδης Κατάταξη Μυοκαρδιοπαθει

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΟΡΤΙΚΗΣ ΒΑΛΒΙΔΑΣ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΚΕΝΤΡΟ Πέτρος Δάρδας, Δημήτρης Τσικαδέρης, Νίκος Μεζίλης, Βλάσης Νινιός, Στράτος Θεοφιλογιαννάκος Κλινική Άγιος Λουκάς 26/05/2016 ΟΔΗΓΙΕΣ Όλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Epidemiology and Public Health Dept of Epidemiology and Public Health N. TZANAKIS M.D. Consultant in Respiratory Medicine Assistant Professor in Epidemiology P.O. Box 1352, 71110

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER

Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Πρόληψη καρδιοπαθειών στις γυναίκες ΜΟΥΣΙΑΜΑ ΤΕΡΕΖΑ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Β Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ HOSPITAL CENTER Διαφορές γένους (gender) και φύλου (sex) Οι διαφορές στην υγεία των

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ»

ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» ΛΟΥΚΑΣ Κ. ΠΑΠΠΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΓΝΑ «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» Βασικά Ερωτήματα Ποια είναι η βέλτιστη δόση ασπιρίνης; Ποιος είναι ο ρόλος των αναστολέων GP IIb/IIIa; Ποια είναι η βέλτιστη δόση φόρτισης με κλοπιδογρέλη;

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές µείωσης των αναγκών για µετάγγιση Σίδηρος- Ερυθροποιητίνη

Στρατηγικές µείωσης των αναγκών για µετάγγιση Σίδηρος- Ερυθροποιητίνη Στρατηγικές µείωσης των αναγκών για µετάγγιση Σίδηρος- Ερυθροποιητίνη Ειρήνη Κατωδρύτου Αιµατολόγος-Διευθύντρια ΕΣΥ Αιµατολογική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο, Θεσσαλονίκης Ορισµός αναιµίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο)

ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο) ΑΝΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ ΝΟΣΟΥ (σύνδρομο) ΟΡΙΣΜΟΣ Ήπια/μέτρια αναιμία που συνοδεύει αρκετές λοιμώξεις, φλεγμονώδεις καταστάσεις και αρκετές κακοήθειες, που διορθώνεται όταν αντιμετωπιστεί το υποκείμενο νόσημα (σιδηροαχρηστική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΞΕΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΧΡΟΝΙΑΣ ΛΗΨΗΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. ΚΑΛΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΘΡΙΑΣΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εκτιμάται ότι ένα με δύο εκατομμύρια ευρωπαίων λαμβάνουν από του στόματος αντιπηκτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Αγγελική Κυπράκη, Ιατρός Άνοια και συννοσηρότητα Η άνοια ορίζεται ως διαταραχή κατά την οποία παρατηρείται έκπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Αναιμία & καρδιαγγειακός κίνδυνος. Γεωργία Δ. Καϊάφα Λέκτορας Αιματολογίας Α.Π.Θ. Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ.

Αναιμία & καρδιαγγειακός κίνδυνος. Γεωργία Δ. Καϊάφα Λέκτορας Αιματολογίας Α.Π.Θ. Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αναιμία & καρδιαγγειακός κίνδυνος Γεωργία Δ. Καϊάφα Λέκτορας Αιματολογίας Α.Π.Θ. Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Frequency Ορισμός Αναιμίας κατά WHO 3000 2500 2000 1500 Women:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα θεραπευτική προσέγγιση: Από το the lower the better στο Lowest is best

Νέα θεραπευτική προσέγγιση: Από το the lower the better στο Lowest is best Νέα θεραπευτική προσέγγιση: Από το the lower the better στο Lowest is best Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη

ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης. Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ στη θεραπεία της Ψωρίασης Γιώργος Χρ. Χαϊδεμένος, MD, PhD Θεσσαλονίκη Πορταριά Βόλου ΕΔΑΕ, Ιαν, 2012 Αποτελεσματικότητα Βιολογικών Παραγόντων: μετά από 20 μέρες Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Gillebert T et al. European Heart Journal (2013) 34,

Gillebert T et al. European Heart Journal (2013) 34, Καρδιολόγος: O Ειδικός των Καρδιαγγειακών Nοσηµάτων. H σύγχρονη Ευρωπαϊκή Πρόταση Λ. Κ. Μιχάλης, MRCP(UK), FESC Καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Core Curriculum in Cardiology Gillebert T

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ. Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Μαυρουδή Μελαχρινή Επιμελήτρια της ΓΚΚ Καρδιακή Ανεπάρκεια δεν είναι νόσος είναι σύνδρομο που προκαλείται από πολλές αιτίες συγκλίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε.

Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε. Ο ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ Β12 ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ ΚΑΙ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΛΗΨΗΣ ΜΕΤΦΟΡΜΙΝΗΣ Ε. Πάσχου, E. Γαβριηλάκη, Α. Καλαϊτζόγλου, Ε. Άμπλα, Ε. Παππάς,

Διαβάστε περισσότερα

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας

UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής. Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας UroSwords I (ΚΥΠ) Μονοθεραπεία ή συνδυαστική φαρμακοθεραπεία; Η μονοθεραπεία είναι επαρκής Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην κατ οίκον θεραπεία του ασθενούς με καρδιακή ανεπάρκεια. Παναγιώτα Σταυριανοπούλου Νοσηλεύτρια Τ.Ε.

Ο ρόλος του νοσηλευτή στην κατ οίκον θεραπεία του ασθενούς με καρδιακή ανεπάρκεια. Παναγιώτα Σταυριανοπούλου Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Ο ρόλος του νοσηλευτή στην κατ οίκον θεραπεία του ασθενούς με καρδιακή ανεπάρκεια Παναγιώτα Σταυριανοπούλου Νοσηλεύτρια Τ.Ε. Πλάνο ομιλίας Βασικές γνώσεις για την καρδιακή ανεπάρκεια Ο ρόλος του νοσηλευτή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΟΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ. ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ MD, MSc, PhD ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν.

ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΟΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ. ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ MD, MSc, PhD ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν. ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΟΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΙΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ MD, MSc, PhD ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Γ.Ν.ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Ο ομιλητής έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ INOSET: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΕΠΛΕΡΕΝΟΝΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ INOSET: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΕΠΛΕΡΕΝΟΝΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗ INOSET: ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΕΠΛΕΡΕΝΟΝΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ "! Αλεξία Σταυράτη, Κατηφένια Τζορμπατζόγλου, Θεοδώρα Τσιανάκα, Ιωάννης Ματζίρης, Ιωάννης Πασατάς, Ιωάννης Ζαρίφης Καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Κολπική μαρμαρυγή βραχείας διάρκειας (μικρότερη των 30sec). Χρειάζεται αντιπηκτική αγωγή;

Κολπική μαρμαρυγή βραχείας διάρκειας (μικρότερη των 30sec). Χρειάζεται αντιπηκτική αγωγή; Κολπική μαρμαρυγή βραχείας διάρκειας (μικρότερη των 30sec). Χρειάζεται αντιπηκτική αγωγή; Γκίνος Σ. Χαρίλαος Αρχίατρος καρδιολόγος Επιμελητής καρδιολογικής κλινικής 401 ΓΣΝΑ Δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Πολλοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με καρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα

Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη. Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ

Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη. Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ Τί σημαίνει η επιβεβαίωση ή η απόρριψη του κύριου ερωτήματος που θέτει μια κλινική μελέτη Χαρά άγιατρά Αιματολογική και Λεμφωμάτων Κλινική/ΜΜΜΟ Γ.Ν.Α. Ο Ευαγγελισμός Εισαγωγή Κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ε. Τζατζάκη, Δ. Τσιάπρας, Σ. Κυρζόπουλος, Β. Βούδρης Εργαστήριο Ηχωκαρδιογραφίας Β Καρδιολογικός Τομέας Ωνάσειο Κ/Χ Κέντρο Παρούσα Νόσος Άρρεν 42 ετών παραπέμπεται στο ΩΚΚ για χειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργική ανεπάρκεια μιτροειδούς. Μελαδίνης Βασίλειος Επικουρικός καρδιολόγος Γ.Ν.Ι «Γ.Χατζηκώστα»

Λειτουργική ανεπάρκεια μιτροειδούς. Μελαδίνης Βασίλειος Επικουρικός καρδιολόγος Γ.Ν.Ι «Γ.Χατζηκώστα» Λειτουργική ανεπάρκεια μιτροειδούς Μελαδίνης Βασίλειος Επικουρικός καρδιολόγος Γ.Ν.Ι «Γ.Χατζηκώστα» DISCLOSURES ΝΟΝΕ Άνδρας 68 ετών 1 μήνα μετά από ΟΕΜ με πρωτογενή PCI Οξύ πνευμονικό οίδημα Άνδρας 72

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι. gr

Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι.  gr Dr ΣΑΡΡΗΣ Ι. - αµ. επ. καθηγ. ΑΒΡΑΜΙ ΗΣ Α. ενδοκρινολόγοι ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά τη διάρκεια υποσιτισµού ή βαριάς µη θυρεοειδικής νόσου, παρατηρούνται µεταβολές των επιπέδων των θυρεοειδικών ορµονών στο αίµα, που

Διαβάστε περισσότερα

Η γενόσημη κλοπιδογρέλη στην δευτερογενή πρόληψη ισχαιμικών αγγειακών συμβαμάτων. Ελληνική πολυκεντρική κλινική μελέτη.

Η γενόσημη κλοπιδογρέλη στην δευτερογενή πρόληψη ισχαιμικών αγγειακών συμβαμάτων. Ελληνική πολυκεντρική κλινική μελέτη. Η γενόσημη κλοπιδογρέλη στην δευτερογενή πρόληψη ισχαιμικών αγγειακών συμβαμάτων. Ελληνική πολυκεντρική κλινική μελέτη. Ι.Σκιαδάς 1, Ε. Χατζησταματίου 1, Δ. Κωνσταντινίδης 1, Α. Κασιακόγιας 1, Χ. Στεφανάδης

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Δυσλιπιδαιμία και καρδιαγγειακός κίνδυνος Ομοιότητες και διαφορές στην αντιμετώπιση ασθενή υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου με πρωτοπαθή υπερχοληστερολαιμία έναντι ασθενή με μεικτή αθηρογόνο δυσλιπιδαιμία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ: ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΣΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ: ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΣΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ: ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΣΩΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Κλινικές Μελέτες Πείραμα σε ανθρώπους ώστε να μετρηθούν η αποτελεσματικότητα και οι κίνδυνοι νέων θεραπευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Ε.Σ.Υ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

ΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Ε.Σ.Υ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Ε.Σ.Υ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ! Συνυπάρχει στο 30% των ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια.!

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα