ΚΛΙΝΙΚΗ BIOXHMEIA 2015

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΛΙΝΙΚΗ BIOXHMEIA 2015"

Transcript

1 Διαταραχές Αιμοπρωτεϊνών, Πορφυρινών και Σιδήρου Διαταραχές Αιμοπρωτεϊνών, Πορφυρινών και Σιδήρου Σύνοψη Μαθήματος Αιμοσφαιρινοπάθειες Επίκτητες ανωμαλίες αιμοσφαιρίνης Πορφυρίες Σύνθεση αίμης Κατηγορίες Οξεία διαλείπουσα Βιολογικές λειτουργίες του σιδήρου - Ο ημερήσιος κύκλος του σιδήρου Απορρόφηση του σιδήρου της διατροφής - Ο σίδηρος στη κυκλοφορία Μέτρηση του σιδήρου στη κυκλοφορία Ανωμαλίες στον μεταβολισμό του σιδήρου Σιδηροπενική αναιμία - Αναιμία της χρόνιας ασθένειας Υπερφόρτωση σιδήρου (υπερσιδήρωση) - Κληρονομική Αιμοχρωμάτωση Διατήρηση της ομοιοστασίας του σιδήρου σε επίπεδο οργανισμού Ρύθμιση της συγκέντρωσης του σιδήρου στο πλάσμα από την εψιδίνη Ο άξονας εψιδίνης- φερροπορτίνης Ρύθμιση της έκφρασης της εψιδίνης Θεραπείες βασισμένες στην εψιδίνη Η αίμη είναι μια πολύ κοινή προσθετική ομάδα Φεροχελατάση Πρωτοπορφυρίνη IX + Fe(II) αίμη Μεταφέρει οξυγόνο Συμμετέχει σε αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων (κυτοχρώματα) Αποτελεί μέρος ενεργού κέντρου ενζύμων (οξειδάσες, υπεροξειδάσες, καταλάσες, ΝΟ-συνθάσες) Αιμοσφαιρίνη Μυοσφαιρίνη Αιμοσφαιρινοπάθειες: γενετικές ανωμαλίες σύνθεσης της αιμοσφαιρίνης Δρεπανοκυτταρική αναιμία Ι. Αιμοσφαιρινοπάθειες που εμπλέκουν υποκατάσταση αμινοξέος 1

2 Ανίχνευση δρεπανοκυτταρικής αναιμίας και στίγματος με ηλεκτροφορητική ανάλυση των αιμοσφαιρινών Ανίχνευση δρεπανοκυτταρικής αναιμίας με ανάλυση του DNA β6 glu à lys β6 glu à val ΙΙ. Αιμοσφαιρινοπάθειες με ποσοτικές διαταραχές σύνθεσης αιμοσφαιρίνης: θαλασσαιμίες (μεσογειακή αναιμία) 2

3 ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΙΜΗΣ Επίκτητες ανωμαλίες της αιμοσφαιρίνης 1. Μεθαιμοσφαιριναιμία Παραγωγή μεθαιμοσφαιρίνης (Fe2+à Fe3+), φυσιολ. 1%< Συγγενής (έλλειψη αναγωγικού ενζύμου) ή επίκτητη (φάρμακα, νιτρικά) Συμπτώματα: Κυάνωση, υποξία (συγγενής) Μεθαιμολευκωματίνη, καφέ πλάσμα ή ούρα, αναιμία, αγγειακή καταπληξία, θάνατος (οξεία τοξική) Αντιμετώπιση: αναγωγικές ουσίες (κυανούν του μεθυλενίου, ασκορβικό οξύ) 1. Συνθάση του 5- αμινολεβουλινικού (ALA συνθάση) 2. Συνθάση του πορφοχολινογόνου (PBG συνθάση/ala αφυδατάση) 3. Συνθάση της υδροξυμεθυλοχολίνης (PBG απαμινάση) 4. Συνθάση του ουροπορφυρινογόνου Πορφυρινογόνα 2. Καρβοξυαιμοσφαιριναιμία Παραγωγή καρβοξυαιμοσφαιρίνης, δέσμευση CO (COHb) >200 μεγαλύτερη συγγένεια από Ο2 Φυσιολ. 1-2%<, Καπνιστές >10% Αιτία: Δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άθρακα (ατελής καύση, καυσαέρια) Συμπτώματα: Υποξία, βλάβη ΚΝΣ, θάνατος [CO]= 100 ppm (0,01%) à πρώτα συμπτώματα, πονοκέφαλος, ζαλάδα [CO]= 6400 ppm (1,28%) à άμεση απώλεια αισθήσεων, θάνατος σε 3 λεπτά Αντιμετώπιση: χορήγηση οξυγόνου, θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο Οξείδωση Πορφυρίνες (πορφυρινουρία) ΣΥΝΘΕΣΗ Ερυθροποιητικός ιστός (αιμοσφαιρίνη) Ήπαρ (κυτόχρωμα P450, καταλάση, υπεροξειδάση) Μυς (Μυοσφαιρίνη) PBG Πορφυρίες Μερική έλλειψη ενός από τα ένζυμα σύνθεσης πορφυρίνης που οδηγεί σε ελαττωμένη σύνθεση αίμης και υπερπαραγωγή πρόδρομων ουσιών (ALA, PBG) και πορφυρινών. Πορφυρίες # * Συσσώρευση ALA, PBG (νευροτοξικά) à Νευρολογικά συμπτώματα Συσσώρευση πορφυρινών à Φωτοευαισθησία (ROS) * Οξείες ή χρόνιες Ηπατικές ή ερυθροποιητικές Περισσότερες αυτοσωματικές επικρατείς * Συνηθέστερη: Δερματική ηπατική πορφυρία (και επίκτητη) * Συνηθέστερη στη ΜΒ: Οξεία διαλείπουσα πορφυρία (1-2/ ) * * Αναστολή κατά την δηλητηρίαση από μόλυβδο # Σιδηροβλαστική αναιμία Οξεία διαλείπουσα πορφυρία AIP (αυτοσωματική επικρατής) Αιτία: Ανεπάρκεια απαμινάσης PBG. Συσσώρευση δ- αμινολεβουλινικού (ALA) και πορφοχολινογόνου (PBG) στο ήπαρ. Κρίσεις προκαλούνται από φάρμακα ή αλκοόλ (αναστολή ενζύμου, αυξημένη ανάγκη σύνθεσης αίμης κυτ. P450). Ορμονικοί παράγοντες. Συμπτώματα: Επεισόδια υπογαστρίου πόνου και νευρολογικών διαταραχών (ψυχιατρικές, περιφερική νευροπάθεια) «Η τρέλα του Βασιλιά Γεωργίου ΙΙΙ;» * * * * *(4 Ms) Διάγνωση: Εκκριση δ- αμινολεβουλινικού (ALA) και πορφοχολινογόνου (PBG) στα ούρα κατά την οξεία προσβολή (μωβ ούρα μετά από έκθεση σε UV) Ιστορικό περίπτωσης Νεαρή 19 ετών, κοιλιακά άλγη, εμετούς, ευαίσθητη κοιλιά (οξεία κοιλία;), σφυγμός 140/m, πίεση 160/100 mm Hg. Παρατήρηση: το δείγμα ούρων με φυσιολογικό χρώμα κατά την ούρηση πήρε βαθύ κόκκινο χρώμα μετά από λίγη ώρα. Προσεκτικότερη εξέταση: πόνοι από κράμπες στα χεριά, αμφίπλευρη πτώση καρπών Ευρήματα: Πορφοχολινογόνο (PBG) ούρων: ισχυρά θετικό Ποσοτική ανάλυση: πορφοχολινογόνο πολύ υψηλό ALA πολύ υψηλό ουροπορφυρίνη ελαφρά αυξημένη κοπροπορφυρίνη ελαφρά αυξημένη Διάγνωση: Οξεία διαλείπουσα πορφυρία (πρόκληση κρίσης από αντισυλληπτικά) Πιστοποίηση: Ελαττωμένη δραστικότητα PBG απαμινάσης των ερυθροκυττάρων Αγωγή: Αποφυγή παραγόντων, γλυκόζη, αναλγητικά, ενδοφλέβια έγχυση αιματίνης (αναστολή ALA συνθάσης) 3

4 Βιολογικές λειτουργίες του σιδήρου ² Μεταφορά οξυγόνου ² Αντιδράσεις μεταφοράς ηλεκτρονίων (αναπνευστική αλυσίδα) ² Καταλυτικές αντιδράσεις Η λειτουργία του σιδήρου βασίζεται σε δύο χημικές ιδιότητες v Την ικανότητα να δημιουργεί σύμπλοκα συναρμογής με οργανικά μόρια v Το ηλεκτροχημικό οξειδοαναγωγικό δυναμικό της αντίδρασης Fe(II) - e - Fe(III) ferrous ferric Ενεργές ρίζες οξυγόνου Reac ve oxygen species (ROS) ή termediates (ROI) Προκύπτουν από την ατελή αναγωγή του οξυγόνου e - e.- - 2e - O 2 O 2 H 2 O 2 2H 2 O Τα ROS ενέχονται u Στην Απόπτωση u Στη γήρανση u Στις ιστικές βλάβες (ισχαιμία- επαναιμάτωση) u Στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες (Parkson s, Alzheimer s) Ο σίδηρος είναι τοξικός κυρίως γιατί βοηθάει στη δημιουργία ενεργών μορφών οξυγόνου (ROS) (1) Fe 2+ + H 2 O 2 Fe 3+ + OH - + OH. (Fenton reaction) (2) Fe 3+ + O 2.- (1+2) H 2 O 2 + O 2.- Fe Fe 2+ + O 2 OH - + OH. + O 2 (Haber-Weiss reaction) OH. (hydroxyl radical) protes nucleic acids oxidation lipids mutagenesis membrane lipid peroxidation Η πρόκληση για τον μεταβολισμό ομοιοστασία του σιδήρου είναι u Η κάλυψη των μεταβολικών αναγκών των κυττάρων και του οργανισμού u Η ελαχιστοποίηση του κινδύνου τοξικότητας του σιδήρου στις αερόβιες συνθήκες Εφόσον ο ανθρώπινος οργανισμός δεν έχει την δυνατότητα απέκκρισης ή αποβολής του σιδήρου οφείλει να προσλαμβάνει από τη διατροφή όσο ακριβώς σίδηρο χρειάζεται για να αναπληρώσει αναπόφευκτες απώλειες. Ο ημερήσιος κύκλος του σιδήρου u Ο περισσότερος σίδηρος του σώματος (4 gr) βρίσκεται στην αιμοσφαιρίνη της κυκλοφορίας και επαναχρησιμοποιείται για τη σύνθεση αιμοσφαιρίνης μετά τον θάνατο τον ερυθρών κυττάρων. u Ο σίδηρος αποδίδεται από τα μακροφάγα στη τρανσφερίνη. u Η τρανσφερίνη παραδίδει τον σίδηρο στους ερυθροβλάστες στον μυελό των οστών και στα αλλά σημεία χρήσης (μυς) ή αποθήκευσης (ήπαρ). Απορρόφηση του σιδήρου της διατροφής Στα θηλαστικά η απορρόφηση του σιδήρου της διατροφής γίνεται κυρίως στο δωδεκαδάκτυλο Andrews, N. Engl. J. Med. (1999) u Η απορρόφηση του σίδηρου από τη τροφή είναι ακριβώς αρκετή για να καλύψει τις απώλειες. Τα ώριμα εντεροκύτταρα στις άκρες των μικρολαχνών προέρχονται από πρόδρομα κύτταρα κρύπτης (crypt cells) τα οποία είναι προγραμματισμένα να απορροφούν τον σίδηρο της διατροφής και να τον παραδίδουν στην κυκλοφορία. 4

5 Μεταφορά του σιδήρου δια μέσω της κορυφαίας και βασοπλευρικής μεμβράνης των ώριμων εντεροκυττάρων Donovan et al., Phys. Rev., (2006) u Η απορρόφηση ενέχει την αναγωγή του Fe(III) σε Fe(II) από το κυτόχρωμα b του δωδεκαδακτύλου (Dcytb) και μεταφορά του Fe(II) μέσω της κορυφαίας μεμβράνης από τον μεταφορέα δισθενών μετάλλων DMT1 u Η εξαγωγή του σιδήρου στη κυκλοφορία ενέχει μεταφορά του Fe(II) μέσω της βασοπλευρικής μεμβράνης από τον μεταφορέα σιδήρου φερροπoρτίνη (ferropor n- IREG1) και επανοξείδωση σε Fe(III) από την μεμβρανική φερροξειδάση ηφαιστίνη (hephaes n) Ο σίδηρος στη κυκλοφορία v Ο σίδηρος δεσμεύεται από τη τρανσφερίνη και παραμένει μη- τοξικός human serum transferr (recombant N-termal lobe) v Η σερουλοπλασμίνη είναι μια φερροξειδάση του πλάσματος ομόλογη με την ηφαιστίνη των εντεροκυττάρων v Η σερουλοπλασμίνη συμμετέχει στη παράδοση του σιδήρου στη τρανσφερίνη αλλά η τρανσφερίνη είναι και μόνη της ικανή να δεσμεύει σίδηρο (τουλάχιστον vitro) και έχει ενδογενή δράση φερροξειδάσης Είσοδος του σιδήρου στα κύτταρα Ενδοκυττάρωση του υποδοχέα της Τρανσφερρίνης Μέτρηση του σιδήρου στη κυκλοφορία (μεγαλη φυσιολ. διακύμανση) Σίδηρος πλάσματος: 9-29 μmol/lt ή μg/dl άρρενα 7-26 μmol/lt ή μg/dl θήλεα Με περιορισμένη αξία λόγω ευμεταβλητότητας σε φυσιολογικά άτομα και κάτω από πολλές καταστάσεις (μόλυνση, τραύμα, φλεγμονή, νεοπλασίες, ηπατίτιδα). Βοηθητικός στη διάγνωση υπερφόρτωσης και οξείας δηλητηρίασης. ανεπάρκεια σιδήρου (π.χ. σε σιδηροπενικές αναιμίες, βαρειές και χρόνιες λοιμώδεις νόσους, διαταραχές του πεπτικού κ.α.) υπερφόρτωση σιδήρου (πχ. σε αιμοχρωμάτωση, οξείες αιμολυτικές νόσους ή ηπατίτιδα, πολλαπλές μεταγγίσεις, υπερβολική λήψη σκευασμάτων σιδήρου, δηλητηρίαση από σίδηρο κ.α.). Ολική ικανότητα σύνδεσης σιδήρου (TIBC): μg/dl Oυσιαστικά μετρά την συγκέντρωση τρανσφερρίνης του ορού και έχει διαγνωστική σημασία κυρίως σε αιματολογικά νοσήματα. Μειώνεται στην οξεία φάση και σε κακή διατροφή. Αυξάνεται σε έλλειψη σιδήρου. Κορεσμός τρανσφερρίνης: Fe x 100 /TIBC %, φυσιολογικά 30% (<15%) ανεπάρκεια σιδήρου υπερφόρτωση σιδήρου Εκτίμηση αποθηκών σιδήρου Φερριτίνη ορού: μg/l Βρίσκεται σε ισορροπία με την φερριτίνη των αποθηκών σιδήρου του οργανισμού και δίνει μια καλή εκτίμηση του τελευταίου. Όμως αυξάνεται κατά την οξεία φάση, τραύμα, ηπατική νόσο ή κακοήθεια. (<12) απουσία αποθηκευμένου σιδήρου, σιδηροπενία υπερφόρτωση σιδήρου, υπερσιδήρωση (ιδιαίτερη διαγνωστική σημασία) Ανωμαλίες στον μεταβολισμό του σιδήρου Α. Έλλειψη σιδήρου ² Σιδηροπενική αναιμία (IDΑ: Iron anemia, υπόχρωμη μικροκυτταρική αναιμία) μια από τις πιο συχνές διατροφικές παθολογικές καταστάσεις επηρεάζει 20% του παγκοσμίου πληθυσμού. ² Αναιμία της χρόνιας ασθένειας (ACD: anemia chronic disease), σχετίζεται με καταστάσεις χρόνιας φλεγμονής και είναι πολύ συχνή σε νοσηλευόμενους ασθενείς Διαλυτός υποδοχέας τρανσφερρίνης (stfr) Σιδηροπενία (λιγότερο ευαίσθητος από την φερριτίνη αλλά δεν επηρεάζεται από φλεγμονώδεις νόσους αυξάνεται σε αιμοσφαιρινοπάθειες) 5

6 B. Υπερφόρτωση σιδήρου (υπερσιδήρωση) u Πρωτογενής (κληρονομική) λόγω κληρονομικής αιμοχρωμάτωσης (Hereditary Hemochromatosis - HH) u Δευτερογενής (επίκτητη, αιμοσιδήρωση) λόγω συχνών μεταγγίσεων, δηλητηρίασης, σιδήρωσης Baku u Οδηγεί σε χρόνια κόπωση, χρωματισμό του δέρματος (χαλκόχρους διαβήτης), σε βλάβες της καρδιάς, του ήπατος και του ενδοκρινούς συστήματος (διαβήτης, υπογοναδισμός). Αντιμετωπίζεται με αφαιμάξεις (πρωτογενής) ή συμπλοκοθεραπεία με σιδηρο- χηλικούς παράγοντες (δεσφεροξαμίνη) Περιστατικό 1: Άνδρας 45 ετών, απώλεια βάρους, ατονία, αδυναμία, ανικανότητα Εξέταση: Ηπατοσπληνομεγαλία, αραιό τρίχωμα, μελαψό δέρμα, μικροί όρχεις Ευρήματα: Ούρα Θετικά για γλυκόζη Γλυκόζη αίματος 10 mmol/lt (Φυσ. 4-5,5 mmol/lt) Σίδηρος ορού 70 μmol/l (Φυσ μmol/lt) TIBC 67 μmol/l Φερριτίνη 5000 μg/l (Φυσ μg/l) Διάγνωση: Αιμοχρωμάτωση Πιστοποίηση: Παρουσία υπερβολικού σιδήρου στο παρέγχυμα δείγματος ηπατικού ιστού διαδερμικής βιοψίας Κληρονομική Αιμοχρωμάτωση v Η πιο συχνή γενετική ασθένεια (1:200 ομοζυγώτες, 1:8 ετεροζυγώτες) v Προκαλείται από απώλεια της επανατροφοδοτούμενης ρύθμισης (feed- back regula on) στην απορρόφηση του σιδήρου της διατροφής: Υπερβολική εντερική απορρόφηση v Τα συμπτώματα επιδεινώνονται με την ηλικία και εμφανίζονται συνηθέστερα στους άνδρες άνω των 40 ετών v Εμφανίζεται με αύξηση του κορεσμού της τρανσφερίνης, συνεχίζει με συσσώρευση μη- δεσμευμένου σιδήρου στον ορό και τελικά οδηγεί σε υπερφόρτωση των ιστών με σίδηρο v >90% των ασθενών έχουν σημειακή μετάλλαξη στο γονίδιο HFE v Αρκετοί άλλοι τύποι αιμοχρωμάτωσης (π.χ. juvenile hemochromatosis) έγιναν πρόσφατα γνωστοί με μεταλλάξεις στα γονίδια TFR2, hemojuvel (HJV) και (HAMP). Διατήρηση της ομοιοστασίας του σιδήρου σε επίπεδο οργανισμού Η συγκέντρωση του σιδήρου στο αίμα εξαρτάται από την εντερική απορρόφηση, η οποία ρυθμιζεται από 1. Αποθήκες σιδήρου 2. Ανάγκες ερυθροποίησης (>αποθήκες) 3. Φλεγμονή, υποξία Ρυθμιστής αποθηκών Περιστατικό 2: Γυναίκα 42 ετών, λήθαργος, ζάλη, δύσπνοια. Εξέταση: Εύθραυστα νύχια και τρίχες, ταχυκαρδία, βαριές εμμηνορρυσίες Ευρήματα: Σίδηρος ορού 4 μmol/l (Φυσ μmol/lt) Κορεσμός φερριτίνης 10% (Φυσ. 30%) Φερριτίνη <5 μg/l Διάγνωση: Σιδηροπενική αναιμία Πιστοποίηση: Εξέταση πλακιδίου αίματος για την παρουσία υπόχρωμης μικροκυτταρικής αναιμίας Ρύθμιση της συγκέντρωσης του σιδήρου στο πλάσμα από την εψιδίνη (ηπατιδίνη, ) Υποξία Ρυθμιστής ερυθροποίησης Φλεγμονή Hentze et al., Cell 2004 HEPCIDIN, a Urary An microbial Pep de synsized liver (Park et al, JBC, 2001) προπεπτίδιο: 84 αμινοξέα Ώριμο πεπτίδιο: αμινοξέα Park et al., J. Biol. Chem Ganz & Nemeth, BBA 2006 Hentze et al., Cell 2004 Ganz, Blood

7 Η ΗΠΑΤΙΔΙΝΗ ΡΥΘΜΙΖΕΙ ΤΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ Η εψιδίνη δρα μέσω της δέσμευσής της στην φερροπορτίνη, την πρωτεΐνη εξαγωγής σιδήρου v Ποντίκια που δεν εκφράζουν εψιδίνη παρουσιάζουν υπερσιδήρωση λόγω αυξημένης απορρόφησης σιδήρου v Ποντίκια που υπερεκφράζουν εψιδίνη παρουσιάζουν έλλειψη σιδήρου και αναιμία v Η έκφραση της εψιδίνης αυξάνεται όταν παρέχεται περίσσεια σιδήρου v Η φλεγμονή αυξάνει την έκφραση της εψιδίνης σε ποντίκια και και σε ανθρώπους ασθενείς v Μεταλλάξεις στο γονίδιο της εψιδίνης (HAMP) προκαλούν νεανική αιμοχρωμάτωση Hepcid v Η έκφραση της εψιδίνης είναι μειωμένη και στους άλλους τύπους αιμοχρωμάτωσης (HFE, HJV, TFR2) Biochemistry Current Topic Η φερροπορτίνη εκφράζεται στα εντεροκύτταρα του δωδεκαδακτύλου, στα μακροφάγα, στα ηπατοκύτταρα, στους συνκυτιοτροφο- βλαστες του πλακούντα και σε κύτταρα του ΚΝΣ. Η εψιδίνη συνδέεται στη φερροπορτίνη και επάγει την ενδοκυττάρωση της και την επακόλουθη αποικοδόμηση της. Έτσι η εψιδίνη αναστέλλει την απελευθέρωση σιδήρου στη κυκλοφορία από τα εντεροκύτταρα, τα ηπατοκύτταρα και τα μακροφάγα. Pantopoulos et al., Biochemistry 2012 Figure 2. Regulation systemic iron metabolism. Organs cell types volved systemic iron balance are shown. Duodenal enterocytes absorb dietary iron via DMT1 located on apical surface upon reduction Fe3+ to Fe2+ by DcytB. Spleenic reticuloendolial macrophages recycle iron from senescent red blood cells. Both cell types release iron via ferroport aid hephaest, which oxidizes Fe2+ to Fe3+. Iron is also oxidized by ceruloplasm circulation. Plasma Tf captures circulates iron body. Hepatic hormone regulates efflux iron from se cells by regulatg stability ferroport. The synsis secretion by hepatocytes are fluenced by iron levels body as well as conditions that affect iron metabolism directly such as flammation, ER stress, erythropoiesis, hypoxia (see text for additional details) Ο άξονας εψιδίνης- φερροπορτίνης Hentze et al., Cell 2010 Figure 1. Regulation Systemic Iron Homeostasis Cells volved systemic iron regulation are shown. Divalent metal transporter 1 (DMT1) at apical membrane enterocytes takes up iron from lumen duodenum after DCYTB reduces Fe(III) to Fe(II). Ferroport at basolateral membrane cooperates hephaest that oxidizes Fe(II) to Fe(III). Iron-loaded (diferric) transferr (Tf-Fe2), dicated by red dots, supplies iron to all cells by bdg to transferr receptor 1 (TfR1) subsequent endocytosis. TfR1 is highly expressed on hemoglob-synsizg erythroblasts. Hepatocytes sense transferr saturation/iron stores release accordgly. Red cell iron is recycled by macrophages via ferroport ferroxidase ceruloplasm. In iron overload (left), high levels hibit ferroport-mediated iron export by some/lysosome compartment Later, if (right), iron isiron needed by 2000 ternalization by three different laboratories FPN (previously triggerg degradation [12 14], complex to reduce transferr saturation. Hepcid expression is high.[16,17]. In iron is released ferroport to Hemoglob-derived heme is catabolized macrophages by hemoxygenase-1 (HOX1). Hepcid expression is low. bone marrow for hemoglob synsis, production referred to as circulation. IREG1 or MTP1) is a multi-doma transmembrane Review ferroport causes tracellular iron retention.19,20 Hepcid has also been shown to promote proteasomal degradation DMT1.19 Pathological overexpression under prolonged flammatory conditions is associated anemia chronic disease, which is characterized by diversion iron to storage sites, hyperremia reduced iron availability for erythropoiesis (ref 20 Figure 2). Even more severe iron redistribution occurs patients hereditary ironrefractory iron deficiency anemia (IRIDA), a disease caused by genetic disruption TMPRSS6 gene encodg Regulation Body Iron Metabolism. Hormonal Regulation by Hepcid. The traffickg iron to plasma is largely controlled by iron regulatory hormone, which was first purified from plasma15 ure16 on basis its antimicrobial activity. This liver-derived peptide bds to ferroport on plasma membrane enterocytes, macrophages, hepatocytes, or cells, promotg its Jakdependent phosphorylation ternalization that leads to its lysosomal degradation.17,18 Ferroport is only exporter organic iron mammalian cells. Therefore, activation Hentze et al., Cell 2004 prote encoded by SLC40A1 gene. It is maly expressed by cells that play key roles mammalian iron metabolism, dx.doi.org/ /bi300752r Biochemistry 2012, 51, Ρύθμιση της έκφρασης της εψιδίνης Because iron cannot be excreted from organism a regcludg placental syncytiotrophoblasts, duodenal enterocytes, ulated way, iron absorption represents critically hepatocytes, reticuloendolial macrophages. Ascontrolled a result process. Normally, only circulatg 1 2 mg, iron per day absorbed to its teraction FPNare is ternalized compensate for iron losses, for example by sloughg tes degraded, reby dimishg cells ability to transfer iron to plasma [15]. N-termus tal epilial cells, compartment desquamation Through sk itsurary cells, doma, bds to extracellular FPN, causg blood loss, or sweat. Iron absorption canregion be enhanced when Jak2-mediated tyrose phosphorylation at residues needs are higher (for example, because creased eryth FPN s cytosolic loop. FPN is n ternalized, dephosphorylropoiesis or pregnancy) suppressed iron overload. The ated, ubiquitated, ultimately degraded late endolack an active mechanism for iron excretion accounts for development iron overload when regulation iron absorption is defective or bypassed (as occurs blood transfusions). decles, FPN is re-expressed at cell surface, iron export to bloodstream resumes. This negative-feedback mechanism (see review by Iolascon et al., 2009). A proposed additional keeps circulatg iron levels a range that will satisfy route erythroblastneeds ironout acquisition is ferrit released body s erythropoietic provokg oxidative damagefrom macrophages to body cells. so-called erythroblastic isls (LeimbergHepcid et al., 2008). However, severe iron responds to stimulatory hibitory signals. anemia The former flammatory stimuli iron load, but also(table stress S1) both clude mice patients transferr signals arisg cell,can suchatasbest those related to endoplassuggests that this process make a mor contribumic reticulum (ER) stress [18,19] (Fig. 1). The latter mostly origtion to erythroid iron acquisition. ate erythroid compartment are probably Erythroblasts not only acquire but also hle large hierarchically domant. In fact, matag a constant source amounts iron. Potentially, iron may be directly transported from endosomes to mitochondria by a kiss--run mechanism through a direct contact between both organelles, effectively bypassg cytosol (Sheftel et al., 2007). Iron is imported to mitochondria by ner membrane proanemia: Inflamma on te miterr 1 (Mfrn1/ SLC25A37, solute carrier family 25, member 37) (Shaw et al., 2006).Erythropoie c This process is facilitated by ABCB10 (ATP-bdg cassette, subfamily B, member drive 10) prote, which is thought to stabilize Mfrn1 (Chen et al., 2009). Mfrn2/SLC25A28 may represent housekeepg Mfrn1 homolog. To coordate synsis heme precursor protoporphyr IX iron availability, δ-amolevulic acid synthase 2 (ALAS2), erythroid-specific first enzyme protoporphyr IX synsis, is posttranscriptionally regulated by iron via iron-responsive element/iron-regulatory prote (IRE/IRP) system (see below). Genetic defects ALAS2 cause sideroblastic Τα σηματοδοτικά μονοπάτια που ρυθμίζουν την έκφρασης της εψιδίνης Plasma iron Iron Utilization: Erythropoiesis Hepa c iron The vast majority recycled iron (?25 mg/day) is dedicated to hemoglob synsis. TfR1 mediates erythroid iron acquisition, its expression parallels maturation erythroid progenitors. Mouse embryos lackg TfR1 die because severe anemia ( neurologic abnormalities), whereas Tfr1 haplosufficiency or dysfunction or components TfR1 endocytotic cycle (such as DMT1, STEAP3, or EXOC6, see below) cause microcytic anemia (characterized by abnormally small red blood cells) as a result defective iron utilization mice; mutations DMT1 humans elicit a similar phenotype cause liver iron accumulation (Table S1 available onle) Cell 142, July 9, Elsevier Inc. 25 Inhibi on Donovan et al., Phys. Rev., (2006) Pietrangelo, J. Hepatology 2011 Fig. 1. Signals pathways controllg expression liver. Hepcid responds to stimulatory signals, such as iron cytokes, or hibitory signals, maly lked to erythroid activity. The iron-sensg process volves local iron-duced production bone morphogenic protes (BMPs), such as BMP6, subsequent assembly a membrane-associated hetero-tetrameric signalg complex, composed two type I two type II sere threone kase receptors. This activates a common signal transduction cascade volvg phosphorylation tracellular receptor-activated Smad1, Smad5 Smad8, which teract Smad4 cytoplasm. The resultg complex n translocates to nucleus, where it activates transcription gene (see text for details). Neogen, a membrane receptor for RGM, has been proposed to stabilize HJV, participate HJV sheddg. The soluble form HJV (shjv), is thought to compete for BMP bdg its membrane-anchored counterpart (eir by sequesterg free ligs or by displacg HJV from its BMP-R bdg site), reby providg iron-sensitive modulation expression. SMAD7, which is stimulated by iron, seems to attenuate signal for activation. The sere protease/matriptase 2 (transmembrane sere protease 6, TMPRSS6), hibits expression, most likely by cleavg HJV. Normal HFE teracts TfR1, probably also TfR2. Toger, se three protes might constitute a functional sensg unit responsible for conveyg iron signal to. A key mediator response to flammation is terleuk 6 (IL-6) which stimulates transcription through STAT3, although a possible contribution BMP/SMD pathway has also been evoked. The C-AMP responsive element bdg prote H (CREBH), has been recently implicated transcriptional activation durg ER stress seems also to partially contribute to response to flammatory stimuli vivo. Inhibitory signals for transcription clude hypoxic ducible factor (HIF), erythropoiet (Epo), or circulatg factors derived from maturg erythroblasts bone marrow, such as growth differentiation factor (GDF15) twisted gastrulation prote homolog 1 (TWSG1) (see text for details). 174 Journal Hepatology 2011 vol. 54 j

8 Review Table 2. Hepcid rapy human iron disorders. Review Πιθανές θεραπείες που βασίζονται στην εψιδίνη JOURNAL OF HEPATOLOGY Πιθανές θεραπείες που βασίζονται στην εψιδίνη Table 2. Hepcid rapy human iron disorders. JOURNAL OF HEPATOLOGY BMP, bone morphogenetic protes; SMAD, Sma mors agast decapentaplegic homolog; EPO, erythropoiet; ESA, erythropoiesis stimulatg agents; TMPRSS6, transmembrane sere protease 6 gene; IBD, flammatory bowel disease; CKD, chronic kidney diseases. Pietrangelo, J. Hepatology 2011 JOURNAL OF HEPATOLOGY Disorders potentially treatable antagonists normal survival if itiated at early stages. However, patients underlyg anemias, severe heart disease or reduced venous Any genetic or acquired factor that causes creased access may not tolerate this form treatment, compliance synsis activity, will lead to decreased iron transfer to plasma may also be variable over time [77]. Therefore, if phlebotomy is BMP, bone morphogenetic protes; SMAD, Sma mors agast decapentaplegic homolog; EPO, erythropoiet; ESA, erythropoiesis stimulatg agents; TMPRSS6, transmembrane sere protease 6 gene; IBD, flammatory bowel disease; CKD, chronic kidney diseases. hyperremia. If stimulation does persist, ironcontradicated because severe anemia, cardiac failure, or poor restricted erythropoiesis anemia may follow. Three forms tolerance, or rapeutic strategies, such as iron chelators can anemia exist that are associated abnormalities; be considered. However, neir phlebotomy nor iron chelators one common form: anemia chronic disease (ACD); two represent true etiologic rapies HC. Hormone replacement Disorders potentially treatable antagonists normal survival if itiated at early stages. However, patients rare forms: iron-refractory iron anemia (IRIDA) could be an option future, severe forms disease underlyg anemias, severe heart disease or reduced venous anemia associated -producg hepatic adenomas. or when no or strategies are possible. Long-actg Any genetic or acquired factor that causes creased access may not tolerate this form treatment, compliance All se conditions may benefit rapies based on peptides (which overcome problem short-lived hepcisynsis activity, will lead to decreased iron transfer to plasma may also be variable over time [77]. Therefore, if phlebotomy is antagonists (Table 2). d molecule vivo) could be developed. Alternatively, use hyperremia. If stimulation does persist, ironcontradicated because severe anemia, cardiac failure, or poor restricted erythropoiesis anemia may follow. Three forms tolerance, or rapeutic strategies, such as iron chelators can Anemia chronic diseases (ACD), or anemia flammation, agonists could be a valuable strategy aimed at eir anemia exist that are associated abnormalities; be considered. However, neir phlebotomy nor iron chelators develops settg fections flammatory disorders, raisg serum levels, or favorg FPN ternalization/ one common form: anemia chronic disease (ACD); two represent true etiologic rapies HC. Hormone replacement such as rheumatologic diseases, flammatory bowel diseases, degradation. The former, could be achieved by targetg Fig. 2. Hepcid pathogenesis human hereditary acquired iron disorders. Abnormal regulation is responsible for iron disturbances rare forms: iron-refractory iron anemia (IRIDA) could be an option future, severe forms disease chronic kidney disease (CKD), fections, malignancies [80]. BMP/SMAD signalg pathway, latter by usg small-moleparadigmatic human disorders characterized by (HFE-hemochromatosis thalassemia) or excess (anemia chronic disease or anemia anemia associated -producg hepatic adenomas. or when no or strategies are possible. Long-actg In a activity number seferroport, pathologic cules able to trigger ternalization, ubiquitation or degraflammation). The Figure depicts liver, as ma site production, macrophage, a site for highly expressg conditions, elevated -target. HFE-Hemochromatosis: In HFE-HC, functional loss HFE due to C282Y mutation, leads to impaired BMP/SMAD signalg attenuated All se conditions may benefit rapies based on peptides (which overcome problem short-lived hepcihas been reported [81]. Even disorders associated mild dation FPN. The first approach has already shown some transcriptional activity (see text for details). The effect adequate levels circulatg leads to unchecked iron-export by ferroport macrophage, antagonists (Table 2). d molecule vivo) could be developed. Alternatively, use chronic flammation, such such as as obesity, iron has been potentialplasma pre-clical vivo settgs. Supra-physresponsible for progressive iron load, tissue ironvitro accumulation disease. Thalassemia: In hereditary anemias associated efficient erythropoiesis, Pietrangelo, J. Hepatology 2011 Anemia chronic diseases (ACD), or anemia flammation, agonists could be a valuable strategy aimed at eir thalassemia at early pre-transfusion stages, erythroid factors duced by efficient erythropoiesis (such as GDF15 TWSG1) hibits transcription, cause, associated elevated levels. In CKD, cause iological doses exogenous BMP6 Hfe!/! mice were recently 2. Hepcid pathogenesis human hereditary acquired iron disorders. Abnormal regulation is responsible for iron disturbances analogy HFE-HC, unrestricted iron release from macrophages toward bloodstream. Anemia flammation: Durg flammatory states develops settg fections flammatory disorders, raisg serum levels, or Fig. favorg FPN ternalization/ paradigmatic human disorders characterized by (HFE-hemochromatosis thalassemia) or excess (anemia chronic disease or anemia anemia multifactorial: able by-products to overcome impairment BMP SMAD signalg or fection, pathogen may lead to cytoke overproduction, particularly from macrophages resident Kupffer cellsis clearly liver. The latter may releaseadequate production erythflammation). The Figure liver, as ma site macrophage, adiseases, site for flammatory activity highly expressgbowel ferroport,diseases, suchproduction, as rheumatologic degradation. The former, could be achieved bydepicts targetg cytokes, such pathway as IL-6, that stimulate production expression by hepatocytes. Prolonged hyper-emia lead to iron sequestration macrophages, ropoiet (likely most important factor pathogenesis rescue Hfe!/! hepatocytes may n -target. HFE-Hemochromatosis: In HFE-HC, functional loss HFE due to C282Y mutation, leads to impaired BMP/SMAD signalg attenuated hyperremia iron-restricted anemia. In spite low serum iron, tissue iron excess flammatory mediators lead to elevation serum ferrit. transcriptional activity (see text small-molefor details). The effect adequate levels kidney circulatg leads (CKD), to uncheckedfections, iron-export by ferroport macrophage, chronic disease malignancies [80]. BMP/SMAD signalg pathway, latter by usg anemia, reason for treatg CKD patients erythro[56]. Moreover, vivo admistration exogenous BMP6 for responsible for progressive plasma iron load, tissue iron accumulation disease. Thalassemia: In hereditary anemias associated efficient erythropoiesis, such as Inbyaefficient number se pathologic conditions, elevated cules able to trigger ternalization, or degrathalassemiaubiquitation at early pre-transfusion stages, erythroid factors duced erythropoiesis (such as GDF15 TWSG1) hibits transcription, cause, poiet stimulatg agents, ESA) [82]; shortened erythrocyte sur10 days has improved, corrected serum analogy HFE-HC, unrestricted iron release from macrophages toward bloodstream. Anemia flammation: Durg flammatory states has been reported [81]. Even disorders associated mild dation FPN. The first approach has already shown some or fection, pathogen by-products may lead to cytoke overproduction, particularly from macrophages resident Kupffer cells liver. The latter may release iron Hfe!/! [78]. However, erythropoiesis-hibitory one vival; regulators, dependg on differenteffects accumulatg uremic unrestricted flux tissue iron to abnormalities bloodstream followed by tissuemice loss cytokes, such as IL-6, that stimulate production by hepatocytes. Prolonged hyper-emia lead to ironiron sequestration macrophages, chronic flammation, suchmay asn obesity, has been potential pre-clical vitro vivo settgs. Supra-physhyperremia iron-restricted anemia. In spite low serum iron, tissue iron excess flammatory mediators lead to elevation serum ferrit. exogenous BMP6 unsuccessful loss caused blood roles such a regulator toxs; iron transcription, will by result a trappg dialysis apparairon overload,longer treatment potential for toxicity damage. All se were associated elevated levels. In CKD, cause iological doses exogenous BMP6 Hfe!/! mice were recently different on actual level circulatg hormone,yet, some patients also have a conditions may benefit from rapies based on consistent or hepbecause peritoneal calcifications, effects known tus repeated phlebotomy. anemia is clearly multifactorial: adequate production erythable to overcome impairment BMP SMAD signalg consequently, on extent plasma iron loadg, tissue cid agonists (Table 2). Hereditary causes bone-ducg properties BMP6 [78]. Thus, exogenous BMP6 functional iron iron reticuloendolial cell iron blockloss one regulators, dependg on different unrestricted flux iron to bloodstream followed by tissue ropoiet (likely most important factor pathogenesis pathway rescue expression Hfe!/! hepatocytes excess, ultimate disease phenotype. The latter, will range are now classified hereditary hemochromatosis synroles such a regulator transcription, will result a iron overload, potential for toxicity damage. All se admistration its current form is not a viable rapy. Howade, low levels circulatg iron that limit erythropoiesis. anemia, reason fortreatg CKD erythro- human hereditary [56]. Moreover, vivo admistration may exogenous BMP6 based for on effects on actual level circulatg hormone conditions benefit from rapies or hep- different Fig. 2.patients Hepcid, pathogenesis iron referred disorders. to Abnormal regulation is responsible for iron disturbances from severe early onset HJV- HAMP-associated forms to dromes, foracquired simplicity, as hemochromatosis (HC) [70] ever, se data provide pro excess concept that activators This is likely due to high levels duced by a chronic consequently, on ESA) extent[82]; plasma iron loadg, tissue iron characterized cid agonists (Tablecorrected 2). Hereditaryserum causes stimulatg paradigmatic human disorders by (Table thalassemia) or (anemia chronic or anemia poiet agents, 10 days has improved, shortened erythrocyte surdisease milder adult onset HFE TfR2-associated forms. Fig. 2 1).(HFE-hemochromatosis Human HC has been associated common excess, ultimate disease phenotype. The latter, range are now classified hereditary hemochromatosis synflammation). The will Figure depicts liver, as ma site BMP6 SMAD production, signalg macrophage,pathway a site for activity highly ferroport, can be used toexpressg treat HC ifkey more flammatory state (Fig. 2) [83]. Beyond flammation, anor shows pathogenic events associated defic282y polymorphism HFE [71] or rare pathogenic mutations tissue iron abnormalities dromes, Hfe!/! mice [78]. However, vival; erythropoiesis-hibitory effects accumulatg uremic from severe early onset HJV- HAMP-associated forms to for simplicity, referred to as hemochromatosis (HC) [70] -target. HFE-Hemochromatosis: In HFE-HC, functional loss HFE due to C282Y mutation, leads to impaired BMP/SMAD signalg attenuated specific rapies be unchecked developed out bone ducg or mostfactor may creased CKD. Loss kidciency HFE-HC, common contribute paradigmaticto form HC. TfR2,[72] levels HJV [40], FPN [73] can HAMP [74]. iron-export All forms ferroport milder adult HFE trappg TfR2-associated forms. Fig. 2text for details). The effect (TableBMP6 1). Human HC has been associated common transcriptional (seeappara adequate circulatg leads toitself by macrophage, longer treatment exogenous were unsuccessful toxs; iron loss caused byonset blood activity dialysis shows key pathogenic events associated defic282y polymorphism HFE [71] or rare pathogenic mutations With this such scheme md, HC, like diabetes, appears essenhc are characterized by low or adequate hepciresponsible for progressive plasma iron load, tissue iron human accumulation disease. Thalassemia: In hereditary anemiaslevels associated efficient erythropoiesis, as or f-target effects. ney function could decrease clearance lead to because peritoneal calcifications, consistent known tus repeated phlebotomy. Yet, some patients also have a ciency HFE-HC, most commonthalassemia paradigmatic form HC. TfR2,[72] HJV [40], FPN [73] HAMP itself [74]. All forms at early pre-transfusion stages, erythroid factors by efficient erythropoiesis (such as GDF15 TWSG1) transcription, tially as anemias an cause, endocre disorder, caused bydefective synsis/ dduced [53,54,75,76]. In fact, HFE, TfR2, HJV all appear tohibits be desimilar strategies could be also applied to hereditary accumulation development iron-restrictive this scheme reticuloendolial md, HC, analogy like diabetes, appears essenare characterized by low BMP6 or adequate levels hepcibone-ducg properties BMP6human [78].HCThus, exogenous functional iron With cell iron block HFE-HC, unrestricted iron release macrophages toward bloodstream. Anemia flammation: Durg flammatory activity states iron hormone ; refore, HC is a human pendent butfrom complementary regulators synsis tially as an endocre disorder, caused by defective synsis/ d [53,54,75,76]. In fact, HFE, TfR2, HJV all appear to be deassociated efficient erythropoiesis, which, atlatter early anemia [81]. Hyper-emia may expla cases hyporeor that fection, pathogen by-products may lead to cytoke overproduction, particularly from macrophages resident Kupffer cells liver. The may prerelease admistration its current form is not a viable rapy. Howade, low levels circulatg iron limit erythropoiesis. disease that may benefit hormonal () rapy. Iron liver (Fig. 1). If HAMP gene is tact each three activity iron hormone ; refore, HCasisIL-6, a human pendent but complementary regulators synsis cytokes, such that stimulate production by hepatocytes. Prolonged hyper-emia may n lead to iron sequestration macrophages, are characterized bytranslow levels [79]form sponsiveness to rapeutic erythropoiet CKD [84]. ever, se data provide pro concept activators is likelydisease due to levels duced by aironchronic thathigh may benefit hormonal () rapy. liver (Fig.that 1). If HAMP gene is tact each This three overload any HC can be readily managed most is transfusion functiong asstages, itflammatory should, amount toiron hyperremia iron-restricted anemia. In spite lowregulators serum iron, tissue iron excess mediators lead elevation serum ferrit. overload any form HC Beyond can be readily managed most regulators is functiong it should, amount flammatory iron trans(likely caused erythroidtactors overproduced patients bone maririda is a hereditary microcytic anemia, refracby rapeutic phlebotomy [77]. Phlebotomy hypochromic, can treat ferred to blood will beby appropriate body s needs, BMP6 SMAD signalg pathway can be used to treatas HC if more state (Fig. 2) [83]. flammation, anor patients by rapeutic phlebotomy [77]. Phlebotomy can treat ferred to blood will be appropriate to body s needs, Σύνοψη αθήματος iron revertdeposimany symptoms to complications HC, excessiverow), iron deposition tissues will be avoided. Functional creased iron absorption, excess hepatic tory treatment oralprovide iron, only partially responsive to specific rapiesμcan be developed out ducg orbe avoided.factor may contribute to symptoms creased CKD. Loss kid revert many complications HC, provide excessive iron bone deposition tissues will Functional hepatocytes (Fig. 2). parenteral iron. The molecular basis is creased orf-target effects. ney function could decrease unrestricted clearance flux lead loss one regulators, dependg on different ironto to bloodstream followed bytion tissue periportal Αιμοσφαιρινοπάθειες j Hepatology 2011 vol. 54 j potential for toxicity damage. All se Journal Hepatology 2011 vol.will 54 result 177 roles such a regulator transcription, a iron overload, Similar strategies could be also applied to hereditary anemias Journal accumulation development iron-restrictive Επίκτητες ανωμαλίες αιμοσφαιρίνης different effects on actual level circulatg hormone, 2011 vol. 54 j conditions benefit from rapies based on or hepassociated efficient erythropoiesis, which, at early preanemia [81]. Hyper-emia may expla may cases hypore178 Journal Hepatology consequently, on extent plasma iron loadg, tissue iron cid agonists transfusion stages, are characterized by low levels [79] sponsiveness to rapeutic erythropoiet CKD(Table [84]. 2). Hereditary causes Πορφυρίες excess, ultimate disease phenotype. The latter, will range are now classified hereditary hemochromatosis syn(likely caused by erythroid factors overproduced bone maririda is a hereditary hypochromic, microcytic anemia, refracfrom severe early onset HJV- HAMP-associated forms to dromes, for simplicity, referred to as hemochromatosis (HC) [70] Σύνθεση α ίμης row), creased iron absorption, excess hepatic iron depository to treatment oral iron, only partially responsive to milder adult onset HFE TfR2-associated forms. Fig. 2 (Table 1). Human HC has been associated common tion periportal hepatocytes (Fig. 2). parenteral iron. The molecular basis is polymorphism creased shows key pathogenic events associated defic282y HFE [71] or rare pathogenic mutations Κατηγορίες Διαταραχές Αιμοπρωτεϊνών, Πορφυρινών και Σιδήρου TfR2,[72] HJV [40], FPN [73] HAMP itself [74]. All forms 178 ciency HFE-HC, most common paradigmatic form HC. Οξεία διαλείπουσα Journal Hepatology 2011 vol. 54 j With this scheme md, HC, like diabetes, appears essenhuman HC are characterized by low or adequate levels hepcitially as an endocre disorder, caused by defective synsis/ d [53,54,75,76]. In fact, HFE, TfR2, HJV all appear to be deβιολογικές λειτουργίες του σιδήρου - Ο ημερήσιος κύκλος του σιδήρου activity iron hormone ; refore, HC is a human pendent but complementary regulators synsis disease that may benefit hormonal () rapy. Iron liver (Fig. 1). If HAMP gene is tact each three Απορρόφηση του σιδήρου της διατροφής - Ο σίδηρος στη κυκλοφορία overload any form HC can be readily managed most regulators is functiong as it should, amount iron transμέτρηση του σιδήρου στη κυκλοφορία patients by rapeutic phlebotomy [77]. Phlebotomy can treat ferred to blood will be appropriate to body s needs, revert many symptoms complications HC, provide excessive iron deposition tissues will be avoided. Functional Ανωμαλίες στον μεταβολισμό του σιδήρου Journal Hepatology 2011 vol. 54 j Σιδηροπενική αναιμία - Αναιμία της χρόνιας ασθένειας Υπερφόρτωση σιδήρου (υπερσιδήρωση) - Κληρονομική Αιμοχρωμάτωση Διατήρηση της ομοιοστασίας του σιδήρου σε επίπεδο οργανισμού Ρύθμιση της συγκέντρωσης του σιδήρου στο πλάσμα από την εψιδίνη Ο άξονας εψιδίνης- φερροπορτίνης Ρύθμιση της έκφρασης της εψιδίνης Θεραπείες βασισμένες στην εψιδίνη 8

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ, MD ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ, Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ Ο Σίδηρος ενέχει κεντρικό ρόλο στην μεταφορά του οξυγόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΖΩΗ ΠΑΛΛΑΝΤΖΑ Δ/τρια Ν.Ιπποκράτειο

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΖΩΗ ΠΑΛΛΑΝΤΖΑ Δ/τρια Ν.Ιπποκράτειο ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ ΖΩΗ ΠΑΛΛΑΝΤΖΑ Δ/τρια Ν.Ιπποκράτειο ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ 1. ΣΙΔΗΡΟΠΕΝΙΚΗ ANAIMIA 2. ΣΙΔΗΡΟΒΛΑΣΤΙΚEΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ 3. ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΠΑΘΕΙΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΣΘΕΝΟΥΣ Υπάρχουν στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναιμία. Σταυρούλα Τσιάρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας

Αναιμία. Σταυρούλα Τσιάρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας Αναιμία Σταυρούλα Τσιάρα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παθολογίας Αναιμία Μειωμένα ερυθροκύτταρα Μειωμένη αιμοσφαιρίνη Η αναιμία είναι Σύμπτωμα! Προσδιορισμός της υποκείμενης νόσου -αιτιολογίας Προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΝΗΛΙΚΑ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΝΗΛΙΚΑ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΝΗΛΙΚΑ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ 29/9/2014 ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗ ΜΑΡΙΝΑ Επίκ. Καθηγήτρια ΟΡΙΣΜΟΣ Αναιμία είναι η μείωση ενός ή περισσοτέρων παραμέτρων των ερυθρών αιμοσφαιρίων δηλ. αριθμού ερυθρών,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade

Εγκατάσταση λογισμικού και αναβάθμιση συσκευής Device software installation and software upgrade Για να ελέγξετε το λογισμικό που έχει τώρα η συσκευή κάντε κλικ Menu > Options > Device > About Device Versions. Στο πιο κάτω παράδειγμα η συσκευή έχει έκδοση λογισμικού 6.0.0.546 με πλατφόρμα 6.6.0.207.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 8 Τίτλος: «Εκκεντρότητες αντισεισμικού σχεδιασμού ασύμμετρων

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΑΙΜΙΕΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αναιμία Γενετική αιτιολογία (ελαττωματικό γονίδιο για την δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης

Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Άσκηση, Οξειδωτικό στρες και ανοσιακό σύστημα Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας Αναπληρωτής Καθηγητής Βιοχημείας της Άσκησης Θέματα παρουσίασης Λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (URTI) και άσκηση (γιατί;)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Terabyte Technology Ltd

Terabyte Technology Ltd Terabyte Technology Ltd is a Web and Graphic design company in Limassol with dedicated staff who will endeavour to deliver the highest quality of work in our field. We offer a range of services such as

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ-EN ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΓΕΝΑΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ-EN ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΓΕΝΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ-EN ΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΒΑΓΕΝΑΚΗΣ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΟΡΦΗΣ ΑΙΜΟΧΡΩΜΑΤΩΣΕΩΣ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit

ίκτυο προστασίας για τα Ελληνικά αγροτικά και οικόσιτα ζώα on.net e-foundatio //www.save itute: http:/ toring Insti SAVE-Monit How to run a Herdbook: Basics and Basics According to the pedigree scheme, you need to write down the ancestors of your animals. Breeders should be able easily to write down the necessary data It is better

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΝΟΡΓΑΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Ανόργανα στοιχεία Απαραίτητες ουσίες που παίζουν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro

Quantifying the Financial Benefits of Chemical Inventory Management Using CISPro of Chemical Inventory Management Using CISPro by Darryl Braaksma Sr. Business and Financial Consultant, ChemSW, Inc. of Chemical Inventory Management Using CISPro Table of Contents Introduction 3 About

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ερυθρά. Κύτταρα του Αίµατος. Για την ταυτοποίηση και τον χαρακτηρισµό των βλαστικών κυττάρων του αίµατος χρησιµοποιούνται λειτουργικά test

Ερυθρά. Κύτταρα του Αίµατος. Για την ταυτοποίηση και τον χαρακτηρισµό των βλαστικών κυττάρων του αίµατος χρησιµοποιούνται λειτουργικά test Μυελική Αιµοποίηση & Ερυθρά Σειρά Ερυθρά Λευκά Αιµοπετάλια Κύτταρα 45% 2.5 λίτρα Αίµα Πλάσµα 55% 3 λίτρα Νερό (93%) Ηλεκτρολύτες (

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο

ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο ΧΡΟΝΙΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ στο σκύλο Τ. Σ. Ράλλης, Καθηγητής Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς, Τμήμα Κτηνιατρικής, ΑΠΘ Χρόνια Ηπατική Νόσος (ΧΗΝ) Ομάδα νοσημάτων του ήπατος χρόνιας διαδρομής με διακυμάνσεις στη βιοχημική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΑΓΓΙΓΜΑΤΟΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΩΣ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ ΑΝΤΡΕΑΣ ΠΙΤΣΙΛΛΟΣ Α.Φ.Τ 2007947541 ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ

ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ ΠΡΩΤOΚΟΛΛΟ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΔΙΑΤΡΟΧΑΝΤΗΡΙΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΙΣΧΙΟΥ Λασανιάνος Ν.1, Mουζόπουλος Γ. 2, Νικολάρας Γ. 1, Λύγδας Π. 1, Τσουτσαίος Ν. 1, Γεωργιλάς Ι. 1, Γαρνάβος

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Γνωρίζετε για τις μεταγγίσεις των ερυθρών αιμοσφαιρίων Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑ ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ C ΟΛΙΚΟ (CH 100) [03272] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 75-160 U/ml C1q [03288] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 100-250 mg/l C1r [03184] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 50-100 mg/l C1s [03185] ΑΡΡΕΝ-ΘΗΛΥ: 30-100 mg/l CRP ΠΟΙΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΧΗΜΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κατεχολαμίνες :Νοραδρεναλίνη, Αδρεναλίνη Αποστολάκης Μ. Στοιχεία Φυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ:ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ:ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:κ.ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΘΕΜΑ:ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΠΑΡΟΥΤΑ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαταραχές του μεταβολισμού

Οι διαταραχές του μεταβολισμού Αιμοσιδήρωση - Αποσιδήρωση Β. ΣΕΪΤΑΝΙΔΗΣ Α.Ε. Καθηγητής, Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Νοσοκομείου «Υγεία» Με τον όρο αιμοσιδήρωση εννοούμε την υπερφόρτωση του οργανισμού με σίδηρο σε τέτοιο βαθμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΒΙΟΚΥΤΟ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΜΟΣ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΒΙΟΚΥΤΟ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΜΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΒΙΟΚΥΤΟ) Οµοιοστασίαοξυγόνουκαισιδήρου: Ανάπτυξη διαγνωστικών και θεραπευτικών εφαρµογών ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΜΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΡΓ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ, ΤΜΗΜΑΙΑΤΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΜΕΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΩΝ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ ΤΗΓΑΝΙΣΜΑ Χριστοφόρου Ανδρέας Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Αίμα Πλάσμα Ιόντα-πρωτεΐνες Έμμορφα Συστατικά Ερυθρά Αιμοσφαίρια Λευκά Αιμοσφαίρια Αιμοπετάλια Κοκκιοκύτταρα Λεμφοκύτταρα Μονοκύτταρα Πλασματοκύτταρα 1 ΑΝΑΙΜΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση;

Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Καθιέρωση διατροφικών κατευθυντήριων γραµµών στην Ευρώπη σε ποιο βαθµό είναι εφικτή η εναρµόνιση; Παγώνα Λάγιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδηµιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών Scientific

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο

Κορινθιακή σταφίδα, ένα «παραδοσιακό» τρόφιμο ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού ΓΓΕΤ ΕΥΔΕ-ΕΤΑΚ Ε. Π. Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα (ΕΠΑΝ ΙΙ), ΠΕΠ Μακεδονίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΩΣΗ ΦΑΡΜΑΚΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η εταιρεία, δραστηριοποιείται από το 1983, με αντικείμενο την μελέτη, το σχεδιασμό και την επίπλωση καταστημάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή «100% Α.Π.Ε.» : ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΙΑΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Το ήπαρ To συκώτι (ήπαρ) είναι ένα από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα όργανα. Βρίσκεται κάτω από τα πλευρά, δεξιά από την κοιλιά. Ζυγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου και Αναιμία

Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου και Αναιμία 66 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου και Αναιμία X. Τζάθας, X. Ζεγλίνας Γαστρεντερολογικό Τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο (Επιστημονικά Χρονικά 2012;17(2):66-70) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014

ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 ρ Ελενα Κουλλαπή 2014 Κυρτέ κερατίνε πλάκε. Καλύπτουν τη ραχιαία επιφάνεια του τελευταίου τµήµατο των δακτύλων. Το χρώµα του είναι υπόλευκο ή ελαφρώ ρόδινο (οφείλεται στι αγκύλε των αγγείων του χορίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΥ DVM, GPCertSAM, GPCertEndo (ESVPS) 3Ο FORUM ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΖΩΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ 10-12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ALP ; ΕΤΕΡΟΓΕΝΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΝΖΥΜΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΑΛΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ. Διατροφική Πολιτική. Αντωνία Τριχοπούλου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΥΓΕΙΑΣ Διατροφική Πολιτική Αντωνία Τριχοπούλου ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Υγείας 27 Απριλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR

ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΑΣΚΟΥΜΕΝΩΝ ΔΡ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ Γ. ΖΙΩΓΑΣ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΟΣ, SPORTSCLINIC ΠΥΛΑΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ T. 2310365012 ZIOGAS14@YAHOO.GR ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ SPECIFICITY OF TRAINING (ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ) OVERLOAD

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ

ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 1. Η διαφήμιση της Τράπεζας για τα "Διπλά Προνόμια από την American Express" ισχύει για συναλλαγές που θα πραγματοποιηθούν από κατόχους καρτών Sunmiles American Express, American

Διαβάστε περισσότερα

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

3/6/2015. Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τιτίκα Δημητρούλια Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τελευταία έρευνα στην Ελλάδα: 2000-2001 Αφορούσε την επαγγελματική κατάσταση των μεταφραστών Διεξήχθη μέσω σωματείων και συλλόγων ως επί το πλείστον

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης

Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent for life. Ι. Κανακάκης Στρογγυλό Τραπέζι Η επεμβατική Καρδιολογία στη χώρα μας και η εναρμόνισή της με τις διεθνείς εταιρείες επεμβατικής Καρδιολογίας Πρωτογενής αγγειοπλαστική στο οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου Πρόγραμμα stent

Διαβάστε περισσότερα

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions 2007 Classical Greek Intermediate 2 Translation Finalised Marking Instructions Scottish Qualifications Authority 2007 The information in this publication may be reproduced to support SQA qualifications

Διαβάστε περισσότερα

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology

AME SAMPLE REPORT James R. Cole, Ph.D. Neuropsychology Setting the Standard since 1977 Quality and Timely Reports Med-Legal Evaluations Newton s Pyramid of Success AME SAMPLE REPORT Locations: Oakland & Sacramento SCHEDULING DEPARTMENT Ph: 510-208-4700 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ. Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2005. Κώστας Δόσιος ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Μου δίνεται η ευκαιρία με την περάτωση της παρούσης διδακτορικής διατριβής να σημειώσω ότι, είναι ιδιαίτερα δύσκολο και κοπιαστικό να ολοκληρώσεις το έργο που ξεκινάς κάποια στιγμή έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered

Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες χρήσης υλικού D U N S Registered Οδηγίες ένταξης σήματος D U N S Registered στην ιστοσελίδα σας και χρήσης του στην ηλεκτρονική σας επικοινωνία Για οποιαδήποτε ερώτηση, σας παρακαλούμε επικοινωνήστε

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζετε για το αίμα σας

Γνωρίζετε για το αίμα σας Σκοπός του φυλλαδίου δεν είναι να αντικαταστήσει τις συμβουλές του γιατρού σας, ο οποίος σας εξέτασε και διέγνωσε την πάθησή σας. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό ή νοσηλευτή σας για ο,τιδήποτε που τυγχάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs

Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο ψάθα Armchair 770 cm53x56x82h 12pcs. Πολυθρόνα, με πλάτη σχέδιο βεντάλια Armchair 780 cm54x56x82h 12pcs Η «ΒΙΟΜΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ιδρύθηκε το 1982 και με την πάροδο των χρόνων έγινε μία από τις μεγαλύτερες εταιρίες στο χώρο της παραγωγής και εμπορίας πλαστικών ειδών στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ 1:Ταυτοποίησηουσίας/παρασκευάσματοςκαιεταιρείας/επιχείρησης Ταυτοποίησηουσίαςήμείγματος Ταυτοποίησηεταιρείας/επιχείρησης Life Technologies 5791 Van Allen Way PO Box 6482

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα