Λίγα λόγια για τα παραδοσιακά κρητικά πνευστά µουσικά όργανα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Λίγα λόγια για τα παραδοσιακά κρητικά πνευστά µουσικά όργανα."

Transcript

1 Λίγα λόγια για τα παραδοσιακά κρητικά πνευστά µουσικά όργανα. Φώτο: Ελ. Βρουβάκης Οι τρεις µεγάλες οικογένειες µουσικών οργάνων, τα κρουστά, τα πνευστά και τα έγχορδα, εµφανίζονται σε όλη την επιφάνεια της γης, όπου έζησαν ή ζουν άνθρωποι, σε µια απίστευτη ποικιλία από παραλλαγές, που οδηγούν όµως, στην κοινή βάση τους, σε ένα αξιοπρόσεκτο συµπέρασµα: όλοι οι αρχαίοι λαοί, από τις φυλές των σπηλαίων ως τα οργανωµένα βασίλεια, ακολούθησαν την ίδια πορεία για να αναπαραγάγουν τους ήχους της φύσης, εξυπηρετώντας σκοπούς µαγικούς ή πραχτικούς και αργότερα (ή µήπως πρωταρχικά;) αναζητώντας διέξοδο στην ανάγκη να εκφράσουν τους πόθους και τις αγωνίες τους -κι έτσι να τις διώξουν από µέσα τους και να λυτρωθούν απ αυτές. Στην Κρήτη, που µας ενδιαφέρει εν προκειµένω, παρά την είσοδο των εγχόρδων (που συντελέστηκε προοδευτικά ώς τις αρχές του 20ού αιώνα, αν και δεν έχει µελετηθεί ακόµη σε ικανοποιητικό βαθµό), τα κρουστά και τα πνευστά µουσικά όργανα διατήρησαν το χαρακτήρα τους και τον καλλιτεχνικό και κοινωνικό τους ρόλο περίπου ως τα µέσα του 20ού αιώνα. Από τότε εκτοπίζονται µε γρήγορους ρυθµούς, µαζί µε πολλά άλλα στοιχεία του λαϊκού πολιτισµού της κρητικής υπαίθρου, και σήµερα διατηρούνται απ αυτά µόνο ελάχιστα κατάλοιπα. Ενώ το κρητικό κρουστό, το νταουλάκι, εντοπίζεται αποκλειστικά στο χώρο του νοµού Λασηθίου (κι αυτό όµως έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί)[1], τα πνευστά γνώρισαν ευρύτατη χρήση σε όλες τις περιοχές του νησιού (πρόκειται µάλλον για παράλληλη γέννηση και όχι για διάδοση). Είναι τρία µουσικά όργανα, το χαµπιόλι, η µπαντούρα και η ασκοµπαντούρα, χωρίς να συµπεριλάβουµε διάφορα ηχητικά αντικείµενα, όπως η νουνούρα [τρυπηµένο καπάκι χοχλιού (κέλυφος σαλιγκαριού) σκεπασµένο µε µεµβράνη][2] και η σφυρίχτρα[3], και η µπουκόλυρα (µίµηση του ήχου της λύρας µε το στόµα). Φυσικά τα όργανα αυτά, όπως και τα τοπικά έγχορδα, εντάσσονται στην οικογένεια των µουσικών οργάνων του ευρύτερου ελληνικού χώρου και ιδιαίτερα του νησιωτικού (αιγαιακού), µε τις προεκτάσεις της στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της πάλαι βυζαντινής ανατολής. Πρόκειται για ποιµενικά όργανα και στην εξάπλωσή τους συνέβαλαν καθοριστικά οι ατέλειωτες ώρες στη µοναξιά του βουνού: «Η µπαντούρα είναι η διασκέδαση του βοσκού, προ πάντων του στειρονόµου γή γιτσικονόµου, όντεν είναι το καλοκαίρι ξαπλωµένος κάτω στο σκιανιό και σκοτώνει την ώρα του σα σταλίσουν τα οζά του το µπαµπιόλι βγάνει σκοπό γλυκιό και λυπητερό και το παίζουν οι βοσκοί κατά τα βραδιάσµατα, ώρα που γη κι ουρανός γρινιάζουν»[4]. Νικολουδάκης Αλέκος (Βούβες Κισσάµου) Εξυπακούεται ότι όλοι οι µουσικοί που τα χρησιµοποίησαν ήταν ερασιτέχνες, αυτοδίδακτοι και εµπειρικοί, δηλαδή λαϊκοί µουσικοί, χωρίς θεωρητικές µουσικές γνώσεις, και ως επί το πλείστον τα κατασκεύαζαν µόνοι τους (το ίδιο ίσχυε και για τους λυράρηδες). Στην εξαφάνισή τους συνέτειναν αφενός η εξάπλωση της λύρας κατ αρχάς και αργότερα του µαντολίνου, που µε τις τεχνικές τους δυνατότητες κέρδισαν και τελικά µονοπώλησαν το ενδιαφέρον του κτηνοτροφικού πληθυσµού της Κρήτης[5], και αφετέρου το πέρασµα -προοδευτικά από τα µέσα της δεκαετίας του της κρητικής παραδοσιακής µουσικής στα χέρια των επαγγελµατιών µουσικών [που, κάνοντάς την πολυπλοκότερη και εντυπωσιακότερη (αν και όχι πάντα ουσιαστικότερη), δεν ενδιαφέρθηκαν για πνευστά στα γλέντια τους] σε συνδυασµό µε την αλλαγή στον τρόπο ζωής του Κρητικού βοσκού: το αυτοκίνητο επιτρέπει

2 πλέον τη διαµονή στο χωριό, ενώ το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και τελικά η κασσέτα και το CD σχεδόν συρρίκνωσαν την ερασιτεχνική ενασχόληση µε τη µουσική στο επίπεδο της ακρόασης. Η µπαντούρα Η λέξη χαµπιόλι στην Κρήτη σηµαίνει γενικότερα τον αυλό. Έτσι, χρησιµοποιήθηκε για να προσδιορίσει δύο µουσικά όργανα το ένα ονοµάζεται ειδικά χαµπιόλι (θ αναφερθούµε παρακάτω σ αυτό) και το άλλο είναι η µπαντούρα ή µαντούρα, πνευστό από λιανό καλάµι (κλειστό στη µία ακρη µε τον κόµπο του και ανοιχτό από την άλλη), που ανήκει στην κατηγορία του κλαρινέττου διαθέτει επικρουστικό γλωσσίδι, φτιαγµένο µε σχίσιµο στη µεριά της κλειστής άκρης µε τη βοήθεια µαχαιριού, που µπαίνει ολόκληρο στο στόµα και παλλόµενο µε το φύσηµα παράγει τον ήχο, και «πέντε τρύπες καυτές, για να µολογά καλά»[6]. Το µέγεθός της συνήθως κυµαίνεται από 20 ώς 30 εκ., ενώ µερικές φορές φτιάχνεται µε δύο κοµµάτια καλάµι: το ένα έχει τις τρύπες για τα δάχτυλα και το άλλο, το µικρότερο, έχει το γλωσσίδι, πράγµα που δίνει την ευχέρεια στο µπαντουράρη να αντικαταστήσει µόνο το τµήµα αυτό αν καταστραφεί το γλωσσίδι του οργάνου[7]. Ο ήχος της είναι λεπτός, οξύτερος από του χαµπιολιού, γιατί το καλάµι είναι λεπτότερο. Οι δυνατότητές της περιορίζονται σε µερικές κοντυλιές (µουσικές φράσεις) και αυτοσχεδιασµούς[8]. Η λέξη λυροµπάντουρα και η φράση λύρες και µπαντούρες έφθασαν µέχρι τα τελευταία χρόνια να σηµαίνουν τη µουσική γενικά. Μπαντούρες (ή χαµπιόλια, όπως συχνά τις ονόµαζαν) κατασκεύαζαν πρόχειρα τα παιδιά στα χωριά µε το σουγιά τους και έπαιζαν απλές κοντυλιές χάριν παιδίας[9]. υο µπαντούρες µαζί, που η µια κρατεί το ίσο και η άλλη παίζει το σκοπό στα χείλη του ίδιου µπαντουράρη, συνιστούν τη τζιµπραγιά µπαντούρα (δίδυµη) ή διπλοµπαντούρα. Συνήθως η µία από τις δύο µπαντούρες, αυτή που χρησιµεύει για ισοκράτηµα, έχει µόνο µία τρύπα ο Ανωγειανάκης όµως αναφέρει τζιµπραγιά µπαντούρα µε όλες τις τρύπες και στα δύο σκέλη από την περιοχή του Πρινέ Μυλοποτάµου ν. Ρεθύµνης τα τελευταία χρόνια του µεσοπολέµου σ αυτήν «έχουµε ένα απλό δυνάµωµα του ήχου: αντί µια έπαιζαν δυο µαντούρες µαζί τη µελωδία». Στο όργανο αυτό, «όταν, παρ όλη την προσοχή στην κατασκευή, οι δυο µαντούρες δε µολογούσαν, χρησιµοποιούσαν διάφορους τρόπους για να συντονίσουν ηχητικά τις δυο µαντούρες: έξυναν µ ένα µαχαιράκι, δηλαδή ελέπτυναν περισσότερο το ένα από τα δυο γλωσσίδια ή στη µια από τις δυο µαντούρες έχωναν κάτω από το γλωσσίδι της µια λεπτή κλωστή ή τύλιγαν τρεις και τέσσερις φορές τη ρίζα του γλωσσιδιού µε µια λεπτή κλωστή, που έδεναν µετά κόµπο (και οι δυο αυτοί τρόποι επηρέαζαν, όπως είναι φανερό, την παλµική κίνηση του γλωσσιδιού και συνεπώς το ύψος του ήχου). Άλλοτε πάλι άνοιγαν περισσότερο ή έκλειναν λίγο, µε κερί, όποια από τις τρύπες δε συνταιριαζόταν ηχητικά µε τη αντίστοιχη τρύπα στην άλλη µαντούρα κτλ.»[10]. Η ασκοµπαντούρα Η τζιµπραγιά µπαντούρα αρµοσµένη σε ξύλινο θηκάρι και προσαρµοσµένη µε κατάλληλο τρόπο σε δέρµα από αρνί ή ρίφι (κατσικάκι) µας δίνει στην Κρήτη την ασκοµπαντούρα ή ασκοµαντούρα και φλασκοµπαντούρα, που είναι η γνωστή νησιώτικη τσαµπούνα και διαφέρει από τον άλλο τύπο ελληνικού άσκαυλου, τη γκάιντα[11]. «Η ασκοµπαντούρα γίνεται από λιανό καλάµι διπλό. Το κάθε καλάµι έχει το καπάκι στον κόντυλο και µια σειρά τρύπες, όλες 5, όσα είναι και τα δάχτυλα της µιας χέρας. Τις τρύπες τις καίνε µε αφτούµενο κάρβουνο για να γίνουν στρογγυλές. Τις δυο καλαµένιες µπαντούρες κάνουν να ταιριάζουν στη φωνή και τσοι βάνουν µέσα σ ένα ξύλο σκαλισµένο κούφιο σα σωλήνα από σφάκα γή ασφένταµο. Επειδής χαλούν τα καπάκια εύκολα, είναι χωριστά γινωµένα και ταιριάζουν ύστερα στο σωλήνα του καλαµιού πού χει τσοι τρύπες. Η ασκοµαντούρα βγάνει βοή πολλή και δίδει ζωή στους χορευτές, µα ταιριάζει σε γλέντι µεθυσιού και όχι σε γλέντι σοβαρό και ευγενικό. Για κείνο δεν την πολυµεταχειρίζονται στο χορό και στο τραγούδι καθόλου. Ο µπαντουράρης φράσει τες δύο πρώτες τρύπες της µπαντούρας µε το

3 πρώτο και δεύτερο δαχτύλι του δεξιού χεριού και τσοι άλλες τρεις προς τον πόρο τση µπαντούρας µε τα τρία πρώτα δαχτύλια της ζερβής χέρας»[12]. Ο Ανωγειανάκης καταγράφει ασκοµπαντούρα µε 6 τρύπες και αυλακωτή βάση µε τρεις αυλούς ο τρίτος αυλός, χωρίς τρύπες, χρησιµεύει για ισοκράτηµα (Άγιοι έκα Ηρακλείου)[13]. Το δέρµα µε το πιο κατάλληλο µέγεθος για την κατασκευή της, όπως λέει ο χαµπιολάτορας, ασκοµπαντουριέρης και κατασκευαστής Μανώλης Φαραγκουλιτάκης ή Μπαξές από τα Βορίζια Ηρακλείου[14], είναι του ζώου («γ-ή αρνί γ-ή ρίφι, ό,τι νά ναι») που «θα βγει το κρέας του 7-8 κιλά κι εννιά κιλά να βγει, καλό είναι», ώστε να µπορεί ο παίχτης «ν αγκαλιάσει τ ασκί». Φυσικά το δέρµα αυτό δεν πρέπει να είναι σκισµένο στο λαιµό, όπως γίνεται όταν το ζώο σφάζεται για το κρέας του[15]. Η εξωτερική πλευρά του δέρµατος είναι εσωτερική του οργάνου. «Τα πιο πολλά µαλλιά έχουνε κουρευτεί κι έχει µισό πόντο µαλλί από µέσα» (αν ξυρίσουν την τρίχα οι πόροι του δέρµατος ανοίγουν µε το παίξιµο και τ ασκί ξεθυµαίνει γρήγορα. Εξάλλου το κοντό µαλλί συγκρατεί το χνότο και το σάλιο, που µαζεύονται σιγά σιγά µέσα στο ασκί µε το φύσηµα, και τα εµποδίζουν να προχωρήσουν και να «ξεκουρντίσουν» τα γλωσσίδια µαλακώνοντάς τα µε την υγρασία[16]). Η κατασκευή γίνεται «ότι να ξεραθεί τ ασκί. Εγώ τση βάνω αλάτσι γιατί, όσο νά ναι, δέρµατά ναι, και θέλει πολύ αλάτσι να τη µ-ψήνει (..). Έκειέ χω και κάτι κόλλα που είναι δερµατόκολλα άµα χάνει αέρα, να του βάλοµε λιγάκι,ίσως να σταθεί.» Ενώ τα µπαντουράκια είναι, φυσικά, από καλάµι, το στόµιο είναι κοκκάλινο. Εκεί «δε γ-κάνει να βάλεις καλάµι το καλάµι θα το κάµ αυτό ντελόγο τ αδόντι και ξύλινο νά ναι θα το σπάσει. Αλλά τούτο δώ είναι αµετάβλητο»[17]. Το στόµιο λέγεται φουσκωτάρι (Λασήθι), µπούζουνας (Σητεία) κλπ[18]. Κατά το παίξιµο «πετάς τη γλώσσα και φράζεις το κόκκαλο ύστερα πάλι ξεφράζεις και µπαίνει αέρας στ ασκί σιγά σιγά, δώσ του δώσ του. ε θέλει να πάρεις πολύ αέρα, γιατί κλειούνε τα χαµπιολάκια µέτρια». «Τ ασκί είναι για να µη γ-κάνει διακοπή. Γιατ η µαντούρα, άµα λείπει τ ασκί, παίζει κι ετσά το ίδιο, αλλά κάνει διακοπές» (για ν αναπνεύσει ο παίχτης), «ενώ µε τ ασκί δε γ-κάνει» (γιατί συγκρατεί τον αέρα στο εσωτερικό του, είναι δηλαδή αεροθάλαµος)[19]. Το χαµπιόλι. Το χαµπιόλι είναι καλαµένιο πνευστό που ανήκει στην κατηγορία του φλάουτου και συγγενεύει µε το φλάουτο µε ράµφος. Ονοµάζεται κατά περιοχές θιαµπόλι, µπαµπιόλι, φθιαµπόλι, σφυροχάµπιολο και πειροχάµπιολο και πρόκειται για το γνωστό από την υπόλοιπη νησιωτική (κυρίως) Ελλάδα σουραύλι[20]. Στη δυτική Κρήτη ο αυλός ονοµάζεται χαµπιόλι και µπαµπιόλι, στην επαρχία Σελίνου θιαµπόλι[21], στον Κρουσώνα (Ηρακλείου) πειροχάµπουλο, «γιατί του βάζοµε πείρο από σφάκα», στα Βορίζα (Ηρακλείου) γλωσσοχάµπουλο και σφυροχάµπουλο[22] κ.τ.λ. «Το παµπιόλι (φθιαµπόλι) είναι (κι αυτό) βοσκίτικο όργανο. Γίνεται από χοντρό καλάµι πού χει στη µια µεριά κόντυλο. Από κει που του φυσούν και παίζει είναι καλάµι κοµµένο ξυράφτικα (λοξά) και

4 είναι στουµπωµένο µε πείρο από σφάκα. Ο πείρος ταιριάζει καλά και µόνον από την άκρα τση κοπής έχει µια πελεκιά κι αφήνει διάστεµα να µπαίνει η αναπνιά µέσα στο καλάµι. Ίσα ποκάτω στη στενή αυτή τρύπα είναι ανοιγµένη στο καλάµι τρύπα τετράγωνη, πού χει το κάτω χείλι τση κοφτερά ξυσµένο, για να σφυρίζει η φυσά περνώντας από κει. Από κει και κάτω έχει 5 τρύπες στρογγυλές το καλάµι και µια από πίσω που τη φράζει ο δάχτυλος τση δεξιάς χέρας και στον κόντυλο κάτω είναι µια µικρή τρύπα καµωµένη µε το σουβλί.»[23] Ο λυράρης Κ. Ανυφαντάκης, ετών 79, περιέγραψε την κατασκευή του χαµπιολιού έτσι: «Τα χαµπιόλια τα κάνουνε από καλάµι ξερό. Πρέπει ο κόντυλός του νά ναι µακρύς και ψιλός, για να βάζεις πολλές τρύπες. µε το µαχαίρι στην απάνω µπάντα του κόντυλα του σάζοµε µια γλώσσα και τήνε φτεναίνεις µε το µαχαίρι και του κάνεις πέντε τρύπες και τσοι καις να γίνουνε στρογγυλές»[24]. «Το θιαµπόλι το κάνοµε από καλάµι και σφάκα. Το τρυπώ το καλάµι µε µαχαίρι και απόι τσοι κάβω τσοι τρύπες µε κάρβουνο, αλλιώς δεν παίζει. Νά ναι ξερό, χοντρό και µακρύς ο κόντυλας του καλαµιού και η σφάκα ξερή»[25]. Το σφυροχάµπιολο κατά παράδοσιν έχει πέντε τρύπες µπροστά και µία πίσω, για τον αντίχειρα. Ο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης θυµάται: «Τα παλιά είχανε πέντε τρύπες. Εγώ ήµαθα µε πέντε. Αλλά τη γ-κατοχή µέσα ήταν ένα µ-παιδί απ τη Μιαµού, απ τ Αστερούσια, και έπαιζε. Το γνώρισα στ αεροδρόµιο απού φτιάχνανε οι Γερµανοί στο Ντυµπάκι. Ήταν εκειά χιλιάδες κόσµος κι εδούλευγε. Ήτανε στα σύρµατα. Κι εγλεντίζανε κάθ αργά οι γι-αθρώποι, είντα θελα κάµουνε; και τον είδα εκειά και τον άκουσα µια φορά κι έπαιζε κι έπαιζε µε εφτά τρύπες, όπως είν αυτό ακριβώς. Εγώ εβάστουν ένα µε πέντε. Και µου λέει: Κουµπάρε Μανώλη, να σάξεις ένα µε εφτά πού χει πιο πολλά πατήµατα και παίζεις άνετα ότιδήποτε κοντυλιά και νά ναι. Αυτός ήτανε πιο µεγάλος από µένα λεγότανε Χαρίδηµος Γερµανάκης.» Η Μαρία Λιουδάκη γράφει πως στο Λασίθι καλά θιαµπόλια γίνονται από κόκκαλο «τση βιτσίλας» (σταυραετός). Και στην Αση Γωνιά (Ν. Χανίων), όπως µας πληροφορεί ο Γ. Αικατερινίδης, κατασκευάζονταν αυλοί από κόκκαλο: «Παλιά παίρνανε από τσοι καναβούς (γύπες) κόκκαλο και κάνανε µπαµπιόλι. Παίζανε και χορεύανε οι βοσκοί µε του καναβού το κόκκαλο»[26]. Η Μαρία Λιουδάκη εξάλλου παραδίδει το σκωπτικό στίχο τα πόδια σου ν αχιµαδιάς, τ ατζά σου ναι θιαµπόλι, ο οποίος σατιρίζει τα πολύ λεπτά πόδια των γυναικών[27]. Οι κοντυλιές. Ναθενογιάννης (Γιάννης Νάθενας), Γωνιές Μαλεβιζίου, 15/4/1954 Οι µουσικές φράσεις που παίζονται µε τα πνευστά ονοµάζονται κοντυλιές[28] η κοντυλέ (στο ρεθεµνιώτικο γλωσσικό ιδίωµα) ή κοντυλιά (στο ιδίωµα της ανατολικής Κρήτης). Η λέξη παράγεται από τον κόντυλα, στέλεχος καλαµιού ανάµεσα σε δύο κόµπους, µε τον οποίο κατασκευάζονται τα συγκεκριµένα µουσικά όργανα. «Ένα γ-κοντυλιδάκι» είναι ό,τι πρέπει για να παρεΐσουν οι µερακλήδες και να εκτονώσουν το µεράκι τους τραγουδώντας µαντινάδες ή και χορεύοντας τους διάφορους σιγανούς και πηδηχτούς κρητικούς χορούς, οι οποίοι βασίζονται µουσικά στις κοντυλιές, οι περισσότεροι όµως από τους οποίους, τοπικού χαρακτήρα, έχουν εκλείψει (ο τριζάλης, ο κατσαµπαδιανός, ο πανωµερίτης, το µικρό µικράκι, ο πρινιώτης, ο στειακός πηδηχτός, η ρουµαθιανή σούστα και πλήθος άλλων)[29]. Σήµερα η λέξη κοντυλιά προσδιορίζει τις µελωδίες του σιγανού πεντοζάλη, που παίζονται πλέον µε λύρα ή µαντολίνο, και ενίοτε έχει και τη σηµασία της µουσικής της λύρας (δηλαδή τση δοξαρές), µε τον ίδιο τρόπο που η λέξη πεννιά σηµαίνει τη µουσική των νυκτών εγχόρδων. Ωστόσο έχουν αποµείνει πολλές κοντυλιές (πολλά γυρίσµατα, δηλ. µελωδικές φράσεις) µε χαρακτηριστικό µπαντουρίστικο ύφος[30], ενώ η µίµηση του ήχου της µπαντούρας µε τη λύρα θεωρείται δείγµα εξαιρετικής δεξιοτεχνίας του λυράρη[31]. Παλαιότερα τοπικές κοντυλιές, όπως οι αµαριώτικες και οι στειακές κοντυλιές (επαρχίες Αµαρίου και Σητείας αντίστοιχα) ήταν ξακουστές για την ποικιλία και την οµορφιά τους[32]. Κοντυλιές όµως µπορούσε να συνθέσει αυτοσχεδιάζοντας οποιοσδήποτε πολύ ή λίγο προικισµένος ερασιτέχνης µουσικός («κοντυλέ του τάδε»)[33] στο καφενείο, στο σπίτι του, στο χωράφι ή στ αόρι, στα πρόβατα, τις οποίες παραλαµβάνοντας η κοινότητα κατέτασσε µε την ανάλογη επεξεργασία στο χώρο της παράδοσης.

5 Σύγχρονοι παίχτες πνευστών στην Κρήτη. Μετά την τελευταία γενιά Κρητικών χαµπιολατόρω (Μανώλη Φαραγκουλιτάκη, Αντώνη Στεφανάκη, Πελοπίδα Σαριδάκη, Παντελή Παντελής Γουβεράκης (Παλαιά Ρούµατα Κισσάµου) Παντελής Γουβεράκης (Παλαιά Ρούµατα Κισσάµου) Γουβεράκη κ.ά.) τα όργανα πέρασαν, όπως είπαµε, στο περιθώριο. Αρκετοί Κρητικοί λαϊκοί µουσικοί, που έπαιζαν για χρόνια κρητικά πνευστά, τα εγκατέλειψαν, είτε λόγω άλλων ενδιαφερόντων (όπως ο Θανάσης Σταυρακάκης) είτε, προκειµένου για επαγγελµατίες µουσικούς, προτιµώντας άλλο όργανο (Νικηφόρος Αεράκης, λύρα). Ενώ ήδη συνέβαινε αυτό, διάφοροι Κρητικοί λαϊκοί µουσικοί προσπάθησαν να τα καταγράψουν, περιλαµβάνοντάς τα δειγµατοληπτικά στους δίσκους τους[34]. Τα τελευταία χρόνια, µε την ανακάλυψη της παράδοσης από πολλούς νέους ανθρώπους στην Ελλάδα (ακολουθώντας τον απόηχο του ανάλογου παγκόσµιου ρεύµατος, που δεν πρέπει όµως, τουλάχιστον στην περίπτωση που συζητούµε, να το υποτιµήσουµε ως προς τη γνησιότητά του), τα πνευστά της Κρήτης άρχισαν δειλά δειλά να επανεµφανίζονται. Ωστόσο, συστηµατικοί νέοι παίχτες λαϊκών πνευστών οργάνων στη σηµερινή Κρήτη καταγράφονται κυρίως δύο (πιθανόν να υπάρχουν και άλλοι, αλλά δεν έχουν πέσει στην αντίληψή µου), ο Νίκος Κατριτζιδάκης και η Ειρήνη ερέµπεη (συµπτωµατικά συµµετέχουν και οι δυο στο δίσκο "Αγρίµι και κοράσο" του Παπά Στεφανή του Νίκα, ο Νίκος κρατώντας το βάρος του µε τα χαµπιόλια του και η Ειρήνη τραγουδώντας), ενώ µερικοί ακόµη νέοι µουσικοί ασχολούνται συστηµατικά µε την εκµάθησή τους (π.χ. Αλέξανδρος Παπαδάκης, ασκοµαντούρα) βέβαια όλοι αυτοί οι µουσικοί (και οι δύο προαναφερθέντες) ασχολούνται κυρίως µε άλλα µουσικά όργανα και παράλληλα µε τα κρητικά πνευστά. Ο Ιρλανδός µουσικός και µουσικολόγος Ross Daly, που ασχολείται χρόνια µε την παραδοσιακή µουσική της Ελλάδας και ιδιαίτερα της Κρήτης, µου απάντησε, όταν τον ρώτησα αν πιστεύει ότι τα κρητικά πνευστά έχουν ελπίδα ν αναβιώσουν: «Αυτό θα συµβεί µόνο αν µία ισχυρή προσωπικότητα, που θ ασχολείται µ αυτά, προσελκύσει νέους µουσικούς στη χρήση τους». Αναµφίβολα θα βοηθούσε σε µια προσπάθεια αναβίωσής τους η ένταξη της διδασκαλίας τους στα Ωδεία, στα πλαίσια της διδασκαλίας παραδοσιακών µουσικών οργάνων (αυτό βέβαια προϋποθέτει συστηµατικό προγραµµατισµό στη διδασκαλία της παραδοσιακής µουσικής, µε «υποχρεωτικά» µαθήµατα και µαθήµατα ιστορίας της µουσικής µας, βυζαντινής µουσικής κ.λ.π.), µε τη χρησιµοποίηση όµως όχι µόνο του κλασικού κρητικού χαµπιολιού µε τις πέντε τρύπες αλλά και συγγενικών καλαµένιων πνευστών µε περισσότερες τεχνικές δυνατότητες από άλλες περιοχές. Βέβαια µια πιθανή αναβίωση των κρητικών πνευστών, κατά τη γνώµη µου, θα έχει νόηµα µόνο αν µας βοηθήσει να ανακτήσουµε το οµαδικό πνεύµα που χαρακτήριζε την παλιά κρητική παρέα (συµποσιακή σύναξη φίλων) και το γλέντι (που ήταν µια µεγάλη παρέα) και επαναφέρει τους µερακλήδες της Κρήτης (δηλαδή τους ευαίσθητους ανθρώπους που αγαπούν την τέχνη) στην ερασιτεχνική ενασχόληση µε τη µουσική παράδοση του τόπου τους και τον πολιτισµό που η παράδοση αυτή εκφράζει. [1] Βλ. λυροντάουλο στον εξαιρετικού ενδιαφέροντος δίσκο του Μαθιού Γαρυφαλλάκη Παλαϊκές Σητειακές Κονδυλιές, HMV 1972, CSDG45. Περισσότερα για το νταούλι βλ. Φοίβου Ανωγειανάκη, Ελληνικά Λαϊκά Μουσικά Οργανα, εκδ. «Μέλισσα», Αθήνα, σελ [2] για την οποία βλ. Φοίβου Ανωγειανάκη, ό.π., σελ και 366, υποσ. 262 (την κατατάσσει στα µεµβρανόφωνα ηχητικά αντικειµενα), και Γ. Πιττόκου, «Τά Λυροµπάντουρα», Περιοδικό «Προµυθεύς ο Πυρφόρος», έτ. Γ, αρ. φύλλ. 59, εν Ρεθύµνη 1 Ιουνίου 1927, σελ. Ζ : «Η νουνούρα γίνεται µε τσοι ράπες του κριθαριού, τση ταγής, τ αγγελάµου γή από την τσίπα του φύλλου τσ ασφεντυλιάς». [3] Γ. Πιττόκου, ό.π.: «Η σφυρίχτρα γίνεται από τσοι φούσκες τση τραµιθιάς». Κυκλοφορούσαν όµως και αγοραστές (λεφτά δεν υπήρχαν ), για τις οποίες βλ. Γ. Βιτώρου, Τση Κρήτης µας τα σόρδινα, Λαογραφικές Εκδόσεις Αναστασάκη, Αθήνα 1986, σελ. 63 [4] Γ. Πιττόκου, ό.π. [5] Ο Πιττόκος, ό.π., ήδη το 1927 γράφει ότι η λύρα είναι το κατ εξοχήν όργανο των χωριών του Ψηλορείτη, παρ όλο που τα πνευστά επιβίωναν ακόµη.

6 [6] Γ. Πιττόκου, ό.π. [7] Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ. 152 πρβ. την αναφορά του Πιττόκου για το διπλοµπάντουρο της ασκοµαντούρας, βλ. παρακάτω. [8] Αντώνης Στεφανάκης, µπαντουράρης και όργανοποιός, Ζαρός Ηρακλείου. Βλ. και Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., αλλά και Γεωργίου Ι. Χατζηδάκι, Κρητική Μουσική, Αθήναι, σελ. 168 (µιλεί για την ασκοµαντούρα, αλλά ισχύει και για την απλή µπαντούρα, χωρίς ασκί): «Ο εις εκ των αυλών του οργάνου τούτου φέρει πέντε οπάς και αποδίδει έξ κυρίως µουσικούς φθόγγους, οι οποίοι αποτελούν την περιοχήν της µουσικής που απασχολούν συνήθως τα τραγούδια του χορού (κοντυλιές) διά την εκτέλεσιν των οποίων είναι κυρίως προορισµένον το όργανον τούτο. ύναται όµως ο εκτελεστής διά καταλλήλου δακτυλισµού να επιτύχη και άλλους διαµέσους φθόγγους». [9] Σήµερα τα τσιγγανάκια, εκκολαπτόµενοι λαϊκοί µουσικοί της φυλής τους, φτιάχνουν µικρές φλογέρες µε πλαστικά καλαµάκια αναψυκτικού τρυπηµένα µε καύτρα τσιγάρου. [10] Φ. Ανωγειανάκη, ό.π. πρβ. όµως και σελ. 180, αναφορά στην τσαµπούνα (ασκοµαντούρα): «ο δεξιός αυλός (µε 1 η 3 η 5 τρύπες) είναι ο βοηθητικός». Επίσης βλ. Γεωργίου Ι. Χατζηδάκι, ό.π. (πάλι για την ασκοµαντούρα): «Ο δεύτερος αυλός φέρει συνήθως µίαν µόνον οπήν και αποδίδει ένα µόνον διαρκή φθόγγον, αποτελούντα µίαν συνηχητικήν γραµµήν pedale, η οποία συνοδεύει καθ όλην αυτής την έκτασιν την µελωδίαν. Τινές των εκτελεστών ανοίγουν και εις τον σωλήνα τούτον πέντε οπάς και επιτυγχάνουν ούτω ζωηράς διφωνικάς εκτελέσεις». [11] για την οποία βλ. Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ [12] Γ. Πιττόκου, ό.π. Βλ. και Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ. 167 εξ. [13] ό.π., σελ [14] Η αφήγηση ώς το τέλος της ενότητας είναι δική του, αδηµοσίευτη συνέντευξη, [15] Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ [16] ό.π. [17] Βλ. και Γ. Πιττόκου, ό.π. [18] Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ [19] Βλ. και Γ. Πιττόκου, ό.π. [20] ιαφέρει από τη φλογέρα, για την οποία βλ. Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ [21] Γ. Πιττόκου, ό.π., και Λ.Α. χ/φον αρ. 866, σελ. 116, συλλογή Παγκάλου (οι παραποµπές στα χειρόγραφα του Λαογραφικου Αρχείου της Ακαδηµίας Αθηνών είναι από το βιβλίο του Σταύρου Καρακάση, τ. µουσικου συντάκτου του Κέντρου της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδηµίας Αθηνών, Ελληνικά Μουσικά Οργανα, εκδ. «ίφρος», Αθήνα 1970, σελ. 111 εξ.). [22] Λ.Α. χ/φον αρ. 2799, σελ. 27, συλλ. Γ. Αικατερινίδου, [23] Γ. Πιττόκου, ό.π., και Λ.Α. χ/φον αρ. 59, σελ. 21. Βλ. και Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ. 149 εξ. [24] Σταύρου Καρακάση, ό.π., σελ. 113 (κατά τη γνώµη µου, αναφέρεται στη µπαντούρα). [25] Λ.Α. χ/φον αρ. 2884, σελ. 329, συλλ. Γ. Αικατερινίδου, Παράνυµφος Ηρακλείου, [26] Αντίστοιχα Λ.Α. χ/φον αρ. 1380, σελ. 47, 1939 και χ/φον αρ. 2799, σελ. 27, Γ. Αικατερινίδης, Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν τους αυλούς από οστά όρνεων βλ. Στ. Καρακάση, ό.π., σελ για την κατασκευή της βλ. Φ. Ανωγειανάκη, ό.π., σελ.

7 [27] Η αναφορά στο Στ. Καρακάση, ό.π., σελ [28] Μαρίας Λιουδάκι, Λαογραφικά Κρήτης, Μαντινάδες, Α, Αθήναι 1936, σελ. 350, 395: «κοντυλιά: µια στροφή κρητικου µέλους που επάνω σ αυτή τραγουδουνται οι µαντινάδες». [29] Βλ. παράρτηµα, πίνακα 2. [30] όπως οι περίφηµες κοντυλιές «ασκοµαντούρα», τις οποίες βλ. στο δίσκο του βιολάτορα Παντελή Μπαριταντωνάκη, Σκοποί και χοροί της Ανατολικής Κρήτης, 1988, Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης και στο δίσκο του λυράρη, βιολάτορα και τραγουδιστή Γιώργου Τζιµάκη (Χανιά), 75 χρόνια Γιώργος Τζιµάκης, Cretaphon. [31] Βλ. το δίσκο του Νεκτάριου Κλωστράκη (Χανιά), Νά µουνε λέει γιασεµί, ΚΡΗΤΗ 081. [32] Βλ. «αµαριώτικα πεντοζάλια» από το Γιώργη Μουζουράκη, δ. να ζήσει η Κρήτη, Minerva 1979, και από τους Γιώργη Καλογρίδη και Αλέκο Καραβίτη, σειρά δίσκων Οι Πρωτοµάστορες, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι, SA537 και 531 επίσης στειακές κοντυλιές (και γενικότερα της ανατολικής Κρήτης) από τους τελευταιους και τον ερµιτζογιάννη, στην ιδια σειρά, SA534. [33] Πρβ. τις κοντυλιές του Κοκκινοµανώλη από την Κριτσά Μεραµπέλλου (ν. Λασηθίου) στό δίσκο του ηµήτρη Σγουρού τα Σά εκ των Σων, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι 1999, ΣΑ612. Άλλα παραδείγµατα βλ. στό δίσκο του Μαθιου Γαρυφαλλάκη Παλαϊκές Σητειακές Κονδυλιές, HMV 1972, CSDG45. [34] Βλ. παράρτηµα, πίνακα 1. ισκογραφία Κρητικών πνευστών µουσικών οργάνων Μουντάκης Κώστας, 1971, Minos 128, Η µάχη της Κρήτης - Κρητικά Νάκλια (ασκοµαντούρα Μ. Παπαδάκης) όµνα Σαµίου, Σουραύλι, 1974, Columbia SCXG134 & (δεν αναφέρεται το όνοµα του Κρητικού συνεργάτη του δίσκου) Νίκος Ξυλούρης, τα που θυµούµαι τραγουδώ, 1975, Columbia & (ασκοµαντούρα Θανάσης Σταυρακάκης) Σίµων Καράς (επιµέλεια), Τραγούδια Κρήτης, 1976, Σύλλογος προς διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής (ασκοµαντούρα Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης), Σαϊτέµατα, 1978, REGAL (µπαντούρα Λ. Σταυρακάκης) Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης), Οι ρίζες µου, 1983, AEME 212/3 (µπαντούρα Αντώνης Στεφανάκης) Γιώργης Γρύλος, Ασκοµαντούρα (ασκοµαντούρα Μανώλης Γρύλος) Μιλτιάδης Σκουλάς, Μέσ στην καρδιά µου σ έβαλα (σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Λάµπρος Λιάβας (επιµέλεια), Μουσικές στο Αιγαίο (βιβλίο µε ένθετο δίσκο βινυλίου), 1987, Polygram (σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Grece:Chansons et Danses Populaires, 1989, Συλλογή ηχογραφήσεων Samuel Baud Bovy, επιµ. Λάµπρος Λιάβας Μιχάλης Σταυρακάκης, Μουσικά Ξόµπλια, 1991, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι ΣΑ546/7 (σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Πολιτιστικός Παραδοσιακός Σύλλογος Σελίνου, Ριζίτικα τραγούδια, 3ος και 4ος κύκλος, 1995, (σφυροχάµπιολο Παντελής Γουβεράκης, Αλέκος Νικολουδάκης) Παλαιινά Σεφέρια, Παλαιινά Σεφέρια, 1997, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι ΣΑ589 (σφυροχάµπιολο Ειρήνη ερέµπεη) Κώστας Παπαδάκης «Ναύτης», Le Violon En Crete Occidentale, 1998, Al Sur (Μανώλης Τζινευράκης θιαµπόλι) Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης), Νογώ, 1998, Lyra 4903 (ασκοµαντούρα και σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Αντώνης Ξυλούρης (Ψαραντώνης), Ιδαίον Άντρον, 1999, Lyra 4948 (σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης)

8 Συλλογικός δίσκος, Εσιγανέψαν οι καιροί, 1999, Αρχείο Ελληνικής Μουσικής, ΑΕΜ 031 (σφυροχάµπιολο Μ.Τζινευράκης, ασκοµαντούρα Μανώλης Κασαπάκης) Συλλογικός δίσκος, Αυλοί και έγχορδα (µουσικοί διάλογοι της Κρήτης), 1999, P.A.N.101, Νοµαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ρεθύµνης-περιοδικό «Κρητοπολις» (ασκοµαντούρα και σφυροχάµπιολο Μανώλης Φαραγκουλιτάκης, µπαντούρα Αντώνης Στεφανάκης, σφυροχάµπιολο Πελοπίδας Σαριδάκης) Πελοπίδας Σαριδάκης, Αορείτικες Κρητικές Μελωδίες, 1999, Cretaphon CRET-1411 (σφυροχάµπιολο Πελοπίδας Σαριδάκης) ηµήτρης Σγουρός, Τα Σα εκ των Σων, 1999, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι ΣΑ612 Συλλογικός ίσκος, Υακίνθεια, Ο Χορός της Πέτρας, 2001, Lyra 4992 (ασκοµπαντούρα Μανώλης Φαραγκουλιτάκης) Αχός, Αχός, 2001, Ανεξάρτητη Παραγωγή, (σφυροχάµπιολο Νίκος Κατριτζιδάκης) Παλαιινά Σεφέρια, Ως είν' αέρας, 2002, Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι, ΣΑ652, (σφυροχάµπιολο Ειρήνη ερέµπεη) Παπα Στεφανής ο Νίκας,2002, Αγρίµι και κοράσο, ΜΒΙ, (σφυροχάµπιολο Νίκος Κατριτζιδάκης) Συλλογικός δίσκος, Οι Βοσκοί του Ψηλορείτη, 2002, Panivar PA33182 (σφυροχάµπιολο Πελοπίδας Σαριδάκης) Πολιτιστικός - Παραδοσιακός Σύλλογος Σελίνου, Ριζίτικα Τραγούδια 5ος & 6ος Κύκλος, Ανεξάρτητη παραγωγή (χαµπιόλι: Αλεξ. Παπαδάκης) επιµέλεια: Κώστας Βασιλάκης, Θοδωρής Ρηγινιώτης

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΝΕΣ 1-7 - 2014 Οδός Τσικριτζή

ΑΡΧΑΝΕΣ 1-7 - 2014 Οδός Τσικριτζή ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΡΧΑΝΕΣ 1-7 - 2014 Οδός Τσικριτζή www.cretamusic.com Τηλ. 6972775027 Ο Παγκρήτιος Σύλλογος Καλλιτεχνών Κρητικής Μουσικής σε Συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης Οργανώνουν πέντε Συναυλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ.

ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΟΤΑΝ ΜΕ ΠΡΩΤΟΕΦΙΑΞΑΝ ΕΙΧΑ 2 ΜΕΓΕΘΗ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΤΟ 1800 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΜΟΥ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΘΗΚΕ. Εικόνα 1 ΒΙΟΛΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑ ΕΓΧΟΡΔΟ ΜΕ 4 ΧΟΡΔΕΣ. ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ «ΚΕΦΑΛΙ» ΜΟΥ ΤΑ Ι ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΥΡΔΙΖΟΥΝ ΤΙΣ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩ ΗΧΟ ΟΤΑΝ ΟΙ ΧΟΡΔΕΣ ΜΟΥ ΠΙΕΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΤΟ ΔΟΞΑΡΙ ΤΙΣ ΧΑΪΔΕΥΕΙ. ΕΦΕΥΡΕΘΗΚΑ ΓΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Βιολί. Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη. Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Βιολί Πασχαλιά-Μπρέντα Νίκη Μαθήτρια Α2 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Περίληψη Στην

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη

ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη ΑΠΟ ΤΟΥΣ : Γιάννης Πετσουλας-Μπαλής Στεφανία Ολέκο Χριστίνα Χρήστου Βασιλική Χρυσάφη Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ (572-500 ΠΧ) ΗΤΑΝ ΦΟΛΟΣΟΦΟΣ, ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΙΣΚΗΣ. ΥΠΗΡΞΕ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ ΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity

Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Σχέδιο Μαθήµατος: Πολυκάναλη Ηχογράφηση στο Audacity Θεµατική Ενότητα: Μουσική Τεχνολογία Τάξη: Β Γυµνασίου Διάρκεια: 2 περίοδοι Καθηγητής: Σκοπός Με το συγκεκριµένο µάθηµα οι µαθητές θα γνωρίσουν την

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο. 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο. 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά Κύριε Μανώλη, πείτε μας στο χωριό σας, που γεννηθήκατε, παίζανε βιολιά παίζαν λύρες τι υπήρχε; Βιολιά. Γεννηθήκατε στα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Κύριε Γιώργο, γεννηθήκατε στο Καβούσι στην Ιεράπετρα; Ναι. Εκεί στο χωριό σας, μάλλον στην οικογένειά σας, υπήρχανε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Κύριε Γιώργο στο χωριό σας, θυμάστε, παίζανε βιολιά, λύρες; Ναι, παίζανε παλιά και λύρα και λυράρη είχε, αλλά και ως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΙΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ CULTURE 2000. Enfants d ici Contes d ailleurs. Η µουσική των Τσιγγάνων Μια εκπαιδευτική προσέγγιση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΙΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ CULTURE 2000. Enfants d ici Contes d ailleurs. Η µουσική των Τσιγγάνων Μια εκπαιδευτική προσέγγιση ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΙΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ CULTURE 2000 Enfants d ici Contes d ailleurs Η µουσική των Τσιγγάνων Μια εκπαιδευτική προσέγγιση Νάνση Τουµπακάρη, Μουσικοπαιδαγωγός Γενικά Μελετώντας την µουσική

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα

Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα Κατασκευάζοντας τα δικά μας μουσικά όργανα (Δασκάλα: Στάλω Χριστοφή) Ι Δημοτικό Σχολείο Πάφου Φλεβάρης 2014 Με αφορμή την ενότητα του βιβλίου των Ελληνικών «Μουσική», ασχοληθήκαμε με την κατασκευή αυτοσχέδιων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.)

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ. Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ Κυριάκος Ιωάννου (σύμβουλος Σχ.Τ.) 1 Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ: «Αρχίζει να γερνά κανείς από τη στιγμή που σταματάει να παίζει». Tι εννοεί ο Πλάτωνας με τα πιο πάνω λόγια; Συμφωνείτε; Μήπως το παιχνίδι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία)

ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ. Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου. - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) ΚΕΝΤΡΟ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ ΔΗΜΟΣ ΑΡΤΑΙΩΝ Κάστρο Άρτας, 20-21-22 Ιουνίου Παρασκευή 20 Ιουνίου - Light in Babylon (Τουρκία - Ισραήλ - Συρία - Γαλλία) Οι Light in Babylon αποτελούν ένα «πολυεθνικό»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ

ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΥΠΟΘΕΣΗ ΚΥΚΛΟΣ 1 / ΜΟΥΣΙΚΗ ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ Χίλια καλώς ορίσατε, χίλια και δυο χιλιάδες Ο κάμπος με τα λούλουδα και με τις πρασινάδες! Σγουρό βασιλικάκι μου εκειά που στέκεις στάσου Να παίρνει

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στα ολοήμερα σχολεία

Μουσική Αγωγή στα ολοήμερα σχολεία Μουσική Αγωγή στα ολοήμερα σχολεία Πλαίσιο λειτουργίας, ιδέες και δραστηριότητες Δώρα Θεοδώρου Κωνσταντίνου Επιθεωρήτρια Μουσικής Φεβράρης 2014 Ας γνωριστούμε Παιχνίδια γνωριμίας «Χορεύοντας φιλεύουμε»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 3 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ (ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945) ΣΥΛΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»

9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» 9/7 31/7 Θεατρική παράσταση ΟΜΑΔΑΣ 33 «ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ» Πολλές φορές ο μόνος τρόπος για να αφηγηθείς τη δική σου ιστορία είναι μέσα από τις ιστορίες των άλλων. Ίσως ο μόνος τρόπος για να μιλήσεις για το

Διαβάστε περισσότερα

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα.

Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο ή αλλιώς Αποκριά είναι μια περίοδος 3 εβδομάδων που γιορτάζουμε κάθε χρόνο πριν από τη Σαρακοστή του Πάσχα. Το Τριώδιο το τοποθετούμε χρονικά ως εξής: Πάσχα Τριώδιο ή Αποκριά Σαρακοστή Η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Ας γνωριστούμε Ενότητα: Χαιρετισμοί, συστάσεις, γνωριμία (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα:

Διαβάστε περισσότερα

η μουσική ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ & ΑΦΙΕΡΩΜΑ Α. Βλαβιανός

η μουσική ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ & ΑΦΙΕΡΩΜΑ Α. Βλαβιανός η μουσική ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ & ΑΦΙΕΡΩΜΑ Α. Βλαβιανός η μουσική Η μουσική δίνει ψυχή στο σύμπαν, φτερά στο νου, ανέβασμα στη φαντασία, ευχαρίστηση στην κακοκαιρία. Τα λόγια αυτά και άλλα πολλά θαυμαστικά λέει ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella)

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella) Τσούμας Θανάσης Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής Η Ταραντέλα (Tarantella) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συγκεκριμένη πρόταση υλοποίησης σχεδίου εργασίας στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής στην ΣΤ τάξη δεν έγινε τυχαία,

Διαβάστε περισσότερα

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967

Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Zoltán Kodály (Ζόλταν Κοντάυ) Ούγγρος συνθέτης, 1882 1967 Ο Kodály γεννήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 1886 στο Kecskemet της Ουγγαρίας. Ο πατέρας του ήταν σταθμάρχης σιδηροδρομικής γραμμής και έπαιζε ερασιτεχνικά

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΤΟΚΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ 06/055

ΝΤΟΚΑ ΛΑΜΠΡΙΝΗ 06/055 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (ΤΕΙ) ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ KAI ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ KAI ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Περιγραφή εκθεμάτων του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point)

Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point) Δημιουργία παρουσιάσεων (Power Point) Το πρόγραμμα PowerPoint είναι η «αίθουσα προβολών» του Office. Μια προβολή (παρουσίασης) του PowerPoint μπορεί να έχει ως στόχο να ενημερώσει, να διδάξει ή και να

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χαρακτηριστικά μια κλίμακας Ηχητικές αποστάσεις που απέχουν οι νότες

Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χρήση μουσικών οργάνων. Χαρακτηριστικά μια κλίμακας Ηχητικές αποστάσεις που απέχουν οι νότες Χρήση μουσικών οργάνων Τα όργανα (τυμπανάκια, μαράκες, κουδουνάκια, τριγωνάκια, ντέφια, ξυλόφωνα, μεταλλόφωνα κλπ) χρησιμοποιούνται, στις δραματοποιήσεις των τραγουδιών είτε συνοδεύοντας το ρυθμό, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina!

CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... to become a Ballerina! CONGRATULATIONS! Είσαι έτοιμη να γίνεις... You are μπαλαρίνα; now ready to become a Ballerina! Περιεχόμενα 3 Πώς να γίνεις μπαλαρίνα 4 Ο κόσμος του μπαλέτου 6 Η καλύτερη φίλη μιας μπαλαρίνας 8 Υπέροχη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΚΙΘΑΡΑ Θεσσαλονίκη, 9-11 Μαΐου 2014

ΕΝΑ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΚΙΘΑΡΑ Θεσσαλονίκη, 9-11 Μαΐου 2014 ΕΝΑ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΑΪΚΗ ΚΙΘΑΡΑ Θεσσαλονίκη, 9-11 Μαΐου 2014 Κείµενο & φωτογραφίες: Πέτρος Μουστάκας Για το διαδικτυακό περιοδικό TaR (http://www.tar.gr) - Μάιος 2014 Το τριήµερο 9-11 Μαΐου, η πόλη της

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999 Α. Πλευρά Ερ. Για πέστε μου κύριε Παυλή, πότε άρχισες να παίζεις βιολί; Απ. Το πρώτο όργανο που έπιασα ήταν μαντολίνο σε ηλικία περίπου οχτώ χρονών, οχτώ

Διαβάστε περισσότερα

soundoscope Τι είναι το soundoscope; Ποια είναι η δομή του soundoscope; Εφαρμογή για ipad/iphone Καλώς ήρθες στο δικό σου εργαστήρι ήχου και μουσικής!

soundoscope Τι είναι το soundoscope; Ποια είναι η δομή του soundoscope; Εφαρμογή για ipad/iphone Καλώς ήρθες στο δικό σου εργαστήρι ήχου και μουσικής! soundoscope Εφαρμογή για ipad/iphone Καλώς ήρθες στο δικό σου εργαστήρι ήχου και μουσικής! Τι είναι το soundoscope; To soundoscope είναι το δικό σου μικροσκόπιο για εξερεύνηση ήχων. Μπορείς να καταγράψεις

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Η Εταιρία Εικαστικών Τεχνών και. στην Τεχνόπολη. www.periexomena.gr 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ 21 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ Με την συµπλήρωση 21 χρόνων λειτουργίας της «Εταιρίας Εικαστικών Τεχνών και Γραµµάτων» που εδρεύει και λειτουργεί στην Γλυφάδα, πραγµατοποίησαν µεγάλη αναδροµική έκθεση στην «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά!

Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Χριστουγεννιάτικα στολίδια από ανακυκλώσιμα υλικά! Αυτές τις γιορτές βλέπουμε τη χριστουγεννιάτικη διακόσμηση με πολλή δημιουργικότητα και λιγότερα έξοδα! Το Sofan Handmade και η ομάδα του Ftiaxto.gr μοιράζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων

Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Εργαστήρι 2: Εν αρχή ην ο λόγος των κοινοτήτων Στο εργαστήρι αυτό οι μαθητές καλούνται να παρουσιάσουν ένα θεατρικό διάλογο και να προβληματιστούν για τα κριτήρια επιλογής των αντιπροσώπων τους στα μαθητικά

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο

Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Δραστηριότητα 1 η : Ζωγραφίζω το αγριοκάτσικο Στόχοι: Να εκφραστεί ο μαθητής μέσω των χρωμάτων, να γνωρίσει ότι υπάρχουν αγριοκάτσικα και να ενεργοποιηθεί συναισθηματικά προς αυτά. Παράλληλα να αναπτύξει

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα

Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα Μουσική παιδεία και μουσικά όργανα στην Αρχαία Ελλάδα Νικόλαος Μπρας Κατασκευαστής μουσικών οργάνων την Αρχαία Ελλάδα η μουσική μεσουράνησε νωρίτερα από τις άλλες καλές τέχνες, στην αποκαλούμενη αρχαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Κύθνος (Θερμιά) Κυκλάδων

Κύθνος (Θερμιά) Κυκλάδων ΚΕΠΕΜ Σεμινάρια χορού 2012-2013 1 ο Σεμινάριο: Κύθνος (Θερμιά) Κυκλάδων Παρασκευή, 23 Νοεμβρίου 2012 18.00-21.30 Εισηγητής: Μάκης Πιρπινιάς ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΡΕΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΜΛΦ ΑΡΧΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ 1 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Η ποιότητα της μουσικής παιδείας ΝΕΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΝΕΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΩΔΕΙΟ ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Από τη φετινή χρονιά το Δημοτικό μας Ωδείο διευρύνεται με νέα τμήματα διδασκαλίας πνευστών

Διαβάστε περισσότερα

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων

ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων ΔιΑσκεΔΑσή & κατεβασμα Αρχειων στο ΔιΑΔικτυο Δεν ειναι ο,τι λαμπει χρυσοσ Η Αθηνά περνάει από της Ζέτας και του Αλέξη μετά από το μάθημα της στο Πανεπιστήμιο και πριν να συναντήσει τους φίλους της. Η Ζέτα

Διαβάστε περισσότερα

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών.

Sudoku. - Οι άμεσοι αποκλεισμοί είναι δυο ειδών, ήτοι: 1) Απευθείας αποκλεισμός από ένα κουτάκι όλων, πλην ενός, των αριθμών. 1 από 10 Sudoku. Αν κάποιος ασχοληθεί με ένα λαό το σίγουρο είναι πως θα βρει πολλά ενδιαφέροντα πράγματα, χαρακτηριστικά του τρόπου σκέψης - και της στάσης ζωής γενικότερα - του λαού αυτού, και πιθανόν

Διαβάστε περισσότερα

4ος 5-6 7 ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. παραδοσιακής κουζίνας. Σ τ α μ ο ν ο π ά τ ι α τ η ς π α ρ ά δ ο σ η ς Λ Α Ο Γ ΡΑ Φ Ι Κ Ο Μ Ο Υ Σ Ε Ι Ο Ζ Α Ρ Ο Υ

4ος 5-6 7 ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ. παραδοσιακής κουζίνας. Σ τ α μ ο ν ο π ά τ ι α τ η ς π α ρ ά δ ο σ η ς Λ Α Ο Γ ΡΑ Φ Ι Κ Ο Μ Ο Υ Σ Ε Ι Ο Ζ Α Ρ Ο Υ Λ Α Ο Γ ΡΑ Φ Ι Κ Ο Μ Ο Υ Σ Ε Ι Ο Ζ Α Ρ Ο Υ Το σταφύλι, το κρασί, άνθρωπος Σ τ α μ ο ν ο π ά τ ι α τ η ς π α ρ ά δ ο σ η ς 4ος παραδοσιακής κουζίνας ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ 5-6 7 ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ ΜΙΧΑΛΗΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ Μήνυμα Μιχάλη Χατζημιχαήλ για τον εθελοντισμό Όταν ένας συνάνθρωπος μας ή μια ομάδα ανθρώπων γύρω μας χρειάζεται βοήθεια κι εμείς αρνηθούμε, τότε οι λέξεις αλληλεγγύη, ανιδιοτέλεια,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ. Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Καλημέρα! A ΜΕΡΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ - ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ Α. ΔΙΑΛΟΓΟΣ Καλημέρα! Η Ελένη, η Σοφία, η Βασιλική, η Ειρήνη, ο Κωνσταντίνος, ο Απόστολος και ο Αλέξανδρος χαιρετούν τους φίλους τους Καλημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Ο νέος πρόεδρος της «Παγκρητίου» Γεώργιος Μαριδάκης. Ο πολιτευτής Ρεθύμνης Κωστής Σχοινάς

Ο νέος πρόεδρος της «Παγκρητίου» Γεώργιος Μαριδάκης. Ο πολιτευτής Ρεθύμνης Κωστής Σχοινάς Κοπή πίτας Την ερχόμενη χρονιά η «Παγκρήτιος» θα αναγκαστεί να κόψει την πίτα της σε στάδιο. Τόση μεγάλη ήταν η κοσμοσυρροή. Παραθέτουμε εικόνες από Κρητικούς Πολιτικούς που παραβρέθηκαν αλλά και κάποιων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας

25 ευρώ συνολικά και για τα τέσσερα διαφορετικά εργαστήρια µουσικής τεχνολογίας Το Δηµοτικό Ωδείο Θέρµης σε συνεργασία µε τo σύνολο Idée Fixe και την Dr. Elainie Lillios του Κρατικού Πανεπιστηµίου Bowling Green ( Οhio) της Αµερικής διοργανώνουν σειρά εργαστηρίων µε άξονα τη µουσική

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr

Κεντρική Βιβλιοθήκη. Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Κεντρική Βιβλιοθήκη Δομοκού 2 Σταθμός Λαρίσης ΤΚ.10440 Τηλ. 210-8810884 email:publibrath@yahoo.gr Δευτέρα 16 Ιουνίου, 11:00-1:00, το πρωί Πνευστά και κρουστά. Αντίθετοι κόσμοι κοινές μελωδίες Με τη συνοδεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial)

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial) 1. Συμπληρώστε με τη σωστή αντωνυμία 1....αρέσουν πολύ τα γλυκά (η μητέρα μου) 2. Δεν... αρέσει το ποδόσφαιρο (τα παιδιά) 3....αρέσει να ταξιδεύω (εγώ) 4.... αρέσει το διάβασμα (ο Κώστας) 5. Τι...αρέσει

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999 ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Ερ. Απ. Ερ. Απ. Ερ. Απ. Κύριε Κώστα στην οικογένειά σας υπήρχε άλλος μουσικός; Υπάρχει στην οικογένειά μας βιολίστας από το 1710

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Φάση 1: Διάγνωση Φάση 2: Οργάνωση Ετοιμασία Φάση 3: Εφαρμογή Ο εκπαιδευτικός είναι υπεύθυνος ώστε να διαγνώσει τα διαφορετικά επίπεδα της τάξης του Μικρές, συντρέχουσες αξιολογήσεις

Διαβάστε περισσότερα

γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια

γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια Η αξιοποίηση του ονόματος του παιδιού για το γραμματισμό των νηπίων Μέρος 5ο: Παιχνίδια Μαρία Θεοδωρακάκου Νηπιαγωγός, ΜΤΕΕΑ maria.theodorakakou@gmail.com Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows

1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows 1. Τα τμήματα της επιφάνειας εργασίας των Windows Εικονίδια συντομεύσεων (αρχείου-φακέλου) Εικονίδια Ανενεργά Ενεργό Επιφάνεια (αρχείου-φακέλου) παράθυρα παράθυρο εργασίας Γραμμή μενού Γραμμή εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική

Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Σχολική Χρονιά2007-08 Κατεύθυνση Β Λυκείου Ιστορία Αρχαία Ελληνική Μουσική Καθηγήτρια: Αντωνία Φοράρη Αντωνία Φοράρη 1 I. Η Μουσική στην Αρχαιότητα A. Έχουν διασωθεί μόνο ιστορικά ευρήματα που σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

3 + 5 = 23 :13 + 18 = 23

3 + 5 = 23 :13 + 18 = 23 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 106 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 3616532-3617784 - Fax: 3641025 GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou Venizelou) Street GR. 106

Διαβάστε περισσότερα

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1

Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Α ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΕΡΙΟΥ ΤΑΞΗ Δ 1 Στα πλαίσια της «Ευρωπαϊκής εβδομάδας πολιτισμού» συμμετείχαμε τα τμήματα Δ 1 και Δ 2 και το τμήμα Ε 2 του σχολείου μας, σε μια περιήγηση στα πολιτιστικά μέρη του Γερίου

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο

Φύλλα Εργασίας. και του Προγράμματος Υγείας. Βήματα για τη Ζωή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Φύλλα Εργασίας από τη σύνδεση του Πολιτιστικού Προγράμματος "Σεργιάνι στην Παράδοση" και του Προγράμματος Υγείας "Βήματα για τη Ζωή" ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΜΑΘΗΜΑ 1ο και 2ο Ζωγραφίζω το αγαπημένο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Γιαννακάκη Διονύση 16-5-98 στη Σητεία

Συνέντευξη με τον κύριο Γιαννακάκη Διονύση 16-5-98 στη Σητεία Συνέντευξη με τον κύριο Γιαννακάκη Διονύση 16-5-98 στη Σητεία ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Για πέστε μου κύριε Διονύση στο σόι σας είχατε κι άλλους μουσικούς; Πρώτα-πρώτα, αφού σας καλωσορίσω στη Σητεία και

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι Κώστας Μάρκου Γκλίτσες για αγανακτισµένους! Ενας συνταξιούχος του ΟΤΕ, µε καταγωγή από την ορεινή Κορινθία, από τη στιγµή που πήρε τη σύνταξή του είχε δύο επιλογές: Ή να αποβλακωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα