Νευροψυχολογία. ψυχολογικών λειτουργιών. λειτουργική ακεραιότητα του εγκεφάλου. Σκοπό της έχει: λειτουργίες, μέσω της:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νευροψυχολογία. ψυχολογικών λειτουργιών. λειτουργική ακεραιότητα του εγκεφάλου. Σκοπό της έχει: λειτουργίες, μέσω της:"

Transcript

1 Νευροψυχολογία Η μελέτη των σχέσεων μεταξύ λειτουργίας του εγκεφάλου και ψυχολογικών λειτουργιών. Βασίζεται εν μέρει στην καταγραφή των αλλαγών που υφίστανται στις εκφάνσεις των ψυχολογικών λειτουργιών (καθημερινές συμπεριφορές, σκέψεις, και επίδοση σε πειραματικές και ψυχομετρικές δοκιμασίες) όπως σχετίζονται με την ανατομική και λειτουργική ακεραιότητα του εγκεφάλου. Σκοπό της έχει: τη μελέτη των εγκεφαλικών μηχανισμών που είναι υπεύθυνοι για αισθητηριακές, κινητικές, γλωσσικές, και άλλες γνωσιακές λειτουργίες, μέσω της: εξέτασης (α) της ανατομίας, και (β) της φυσιολογίας του εγκεφάλου, και (γ) των προϊόντων της εμπλοκής των εν λόγω μηχανισμών.

2 Η Νευροψυχολογία ως διεπιστημονική προσέγγιση: Ψυχολογία Ανάλυση Ανάλυση των ψυχολογικών λειτουργιών σε οικολογικά έγκυρες συνιστώσες (επιμέρους λειτουργίες και διεργασίες) που επιδέχονται πειραματική ή ψυχομετρική εκτίμηση και μέτρηση. Νευρολογία Εκτίμηση Εκτίμηση / διάγνωση διαταραχών του κ.ν.σ. που προκαλούν διαταραχές σε ψυχολογικές λειτουργίες. Ακτινολογία-Παθολογοανατομία Παθολογοανατομία-Νευροφυσιολογία Απεικόνιση της ανατομίας του εγκεφάλου και της εγκεφαλικής δραστηριότητας που σχετίζεται με την εκτέλεση ψυχολογικών λειτουργιών. 2

3 Συμπτώματα και σημεία: Σύμπτωμα: οποιαδήποτε απόκλιση από το φυσιολογικό για το άτομο (αρνητικό σύμπτωμα) ή παράδοξη συμπεριφορά ή αίσθηση (θετικό σύμπτωμα), η οποία γίνεται αντιληπτή από το άτομο και μπορεί να θεωρηθεί ενδεικτική νόσου Σημείο: οποιαδήποτε απόκλιση από το φυσιολογικό για το άτομο (αρνητικό σημείο) ή παράδοξη συμπεριφορά ή αίσθηση (θετικό σημείο), η οποία γίνεται αντιληπτή από τον κλινικό (όχι απαραίτητα από το άτομο) και μπορεί να θεωρηθεί ενδεικτική νόσου 3

4 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Μελέτες βλαβών 4

5 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Επεμβατικές τεχνικές Δοκιμασία έγχυσης αμυτάλης 5

6 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Μη επεμβατικές τεχνικές Καταγραφή προκλητών δυναμικών του στελέχους 6

7 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Επεμβατικές τεχνικές Τεχνική ηλεκτρικού ερεθισμού του φλοιού 7

8 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Συνδυασμός Επεμβατικών με Μη επεμβατικές τεχνικές Μαγνητοεγκεφαλογραφία (απεικόνιση μαγνητικών πηγών) Ηλεκτρικός ερεθισμός του φλοιού 8

9 9

10 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Μη επεμβατικές τεχνικές Μέθοδοι λειτουργικής απεικόνισης του εγκεφάλου 10

11 11

12 12

13 Μέθοδοι μελέτης των μηχανισμών που ευθύνονται για τις λειτουργίες του λόγου: Ανατομική απεικόνιση Μαγνητική Τομογραφία Απεικόνιση συνδετικών δεσμών 13

14 Περίγραμμα του Μαθήματος (1) Εισαγωγή στην Κλινική Νευροανατομία Παραδείγματα (2) Το οπτικό σύστημα και οι διαταραχές του (αγνωσίες) (3) Το ακουστικό και το κινητικό σύστημα: Λειτουργίες πρόσληψης και εκφοράς του λόγου (4) Διαταραχές πρόσληψης και εκφοράς του γραπτού και προφορικού λόγου: αφασία απραξία του λόγου δυσλεξία (5) Η λειτουργία της μνήμης και οι διαταραχές της (6) Γενικευμένη γνωσιακή έκπτωση: Άνοια (7) Νευρολογικές καταστάσεις που προκαλούν αισθητηριακές, κινητικές διαταραχές, και διαταραχές του λόγου και μνήμης: Χωροκατακτητικές βλάβες Αγγειοεγκεφαλικό επεισόδιο Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Λοιμώξεις του κ.ν.σ. Εκφυλιστικές και απομυελινωτικές καταστάσεις Συστημικά νοσήματα Επιληψία

15 Η κλινική νευροψυχολογική εκτίμηση συνίσταται στη χρήση δεδομένων από την (πειραματική) νευροψυχολογία, νευρολογία, απεικονιστικές μεθόδους κ.λ.π.,., με σκοπό την: 1. αξιολόγηση αλλαγών ή αναπτυξιακών ελλειμμάτων στις συμπεριφορές που αποτελούν εκφάνσεις ψυχολογικών λειτουργιών (π.χ. Έκπτωση της λειτουργίας της προοπτικής anterograde-- --μνήμης). 2. χαρακτηρισμό παθολογικών ελλειμμάτων (π.χ. αναπτυξιακή δυσλεξία) ή διαταραχών, διάγνωση νευροψυχολογικών συνδρόμων (π.χ. αφασία). 3. αιτολόγησή τους με βάση γνωστή ή υποτιθέμενη νευρολογική νόσο (π.χ. όγκος) ή δυσλειτουργία, ή συστημική νόσο (π.χ. Υποθυρεοειδισμός), ή χαρακτηρισμός τους ως ψυχογενείς (π.χ. ψυχογενής φυγή παροδική καθολική αμνησία). 4. πρόγνωση & εκτίμηση της πορείας της διαταραχής. 5. παραπομπή σε ειδικό για συγκεκριμένο πρόγραμμα αποκατάστασης (π.χ. αφασία κατόπιν αγγειο-εγκεφαλικού εγκεφαλικού επεισοδίου), ή θεραπείας (π.χ. χορήγηση αγωγής με διεγερτικές ουσίες για τον περιοσμό συμπτωμάτων ΔΕΠΥ). 6. παροχή συμβουλών και οδηγιών σε άτομα του περίγυρου του ασθενούς για την καλύτερη αντιμετώπιση της κατάστασής του.

16 Η Σημασία της Νευροψυχολογικής Αξιολόγησης: Παράδειγμα Μιά γυναίκα 60 ετών ξαφνικά εμφανίζει αιμωδία (μούδιασμα) και παραισθησίες (μυρμήγκιασμα) στο αριστερό χέρι, κορμό, και πόδι. Αδυνατεί να εκτελέσει συντονισμένες κινήσεις με τα αριστερά άκρα. Φυσιολογικά τενόντια αντακλαστικά και αισθητικότητα στο πρόσωπο. Τις επόμενες μέρες εμφανίζει καυστικό άλγος στα άκρα (Αρ) και τον κορμό που αντιστέκεται στην αγωγή με μη οπιοειδή αναλγητικά. Επαφή με το δέρμα ενισχύει το αίσθημα καυστικού άλγους. Αξονική τομογραφία δείχνει μικρό έμφρακτο στο οπισθοκοιλιακό σύμπλεγμα του θαλάμου (Δε).

17 Νευρικοί οδοί εμπλεκόμενοι στο αίσθημα του πόνου Σύνδρομο Θαλαμικού Πόνου

18 Οργάνωση του ΚΝΣ: Κεντρικό-Περιφερικό Περιφερικό: Αχίαστες ίνες (νευρώνας-δε- τροφοδοτεί σχηματισμό στα Δε) Βλάβη ομόπλευρο έλλειμμα Περιφερικό κινητικό σκέλος = Κατώτερος κινητικός νευρώνας Αισθητικές (κεντρομόλες) ίνες για διακριτική, εν τω βάθει αισθητικότητα, θερμότητα, και πόνο συμπορεύονται. Βλάβη προσβολή όλων των ειδών αισθητικότητας Κεντρικό: Χιασμένες ίνες (νευρώνας-δε- τροφοδοτεί σχηματισμό στα Αρ). Ατελής χιασμός για ακοθστικά ερεθίσματα Βλάβη ομόπλευρο έλλειμμα Κεντρικό κινητικό σκέλος = Ανώτερος κινητικός νευρώνας (φλοιονωτιαία & φλοιοπυρηνική οδός) Αισθητικές ίνες πορεύονται σε ανατομικά διακριτές οδούς που χιάζονται σε διαφορετικό επίπεδο. Λιγότερο διακριτή κατανομή προς το φλοιό. Βλάβη συχνά προσβολή μερικών μόνο ειδών αισθητικότητας

19 Υποκειμενικό αίσθημα-δυσκολία Άμεση, ταχεία, νωτιο-θαλαμική οδός εντοπισμός, καθορισμός ποιότητας του επώδυνου ερεθίσματος Έμεση βραδεία, νωτιο-δικτυο δικτυο-θαλαμική οδός δυσάρεστη εμπειρία του πόνου Συνιστούν την προσθοπλάγια δεσμίδα Πόνος Φυγόκεντρες οδοί τροποποίησης δραστη- ριότητας ανιουσών ώσεων (από μετωπιαίο λοβό & υποθάλαμο δυσκολία στην αντικειμενική αξιολόγηση

20 Πόνος: Αιτιολογία Βλάβη ή αλλοίωση δέρματος, οργάνου, άρθρωσης νυγμός, τομή, φλεγμονή φλεγμονή θυλάκου συμπίεση, εφαρμογή ισχαιμία διάταση/θλάση θερμότητας/ψύχους διάταση αγγείων συνδέσμων μυικό σπασμό Συμπίεση νεύρου ή νωτιαίας ρίζας (π.χ.,., νευραλγία τριδύμου, ερπητική νευραλγία) (συνήθως) αγγειακή βλάβη στο στέλεχος ή το θάλαμο Θαλαμικού Πόνου) θάλαμο (Σύνδρομο Μερικώς ψυχογενής: Κατάθλιψη (μείωση στον ουδό αντίληψης του πόνου) Ολικώς ψυχογενής (μαζί μαζί με άλλα ενοχλήματα: Μετατρεπτική Διαταραχή, Σωματοποιητική Διαταραχή, Σωματοειδής διαταραχή πόνου, συχνά με κατάθλιψη). Υπόκριση για διεκδίκηση αποζημίωσης

21 Γενικά, η διάγνωση απαιτεί απάντηση στα παρακάτω ερωτήματα: Το πρόβλημα είναι νευρολογικό; Π.χ.,., αν και ο πόνος είναι πάντοτε αποτέλεσμα δραστηριότητας του ν. σ., στη συγκεκριμένη περίπτωση σχετίζεται με μια ειδική βλάβη; Το πρόβλημα αφορά στο κεντρικό ή στο περιφερικό ν.σ.; Σε περίπτωση διαπιστωμένης βλάβης του ν.σ.,., η βλάβη είναι πρωτοπαθής (νόσος του Alzheimer) ή δευτεροπαθής (π.χ. υπο- ή υπερ-θυρεοειδισμός θυρεοειδισμός)

22 Χρησιμότητα της Νευροψυχολογίας στην Κλινική Πράξη Προσδιορισμός της έκτασης και σοβαρότητας συμπεριφορικών ελλειμμάτων και ψυχολογικών καταστάσεων σε σχέση με τον τύπο, θέση, έκταση, και σοβαρότητα νευρολογικής βλάβης ή συγγενούς ανωμαλίας. Σε συνεργασία με ειδικό νευρολόγο ή ψυχίατρο. Εκτίμηση πρόγνωσης και καταλληλότερης θεραπευτικής προσέγγισης. Σε συνεργασία με εργασιοθεραπευτή, λογοθεραπευτή, ειδικό παιδαγωγό, ή/και ψυχοθεραπευτή. Για τον κλινικό ψυχολόγο: δυνατότητα αναγνώρισης οργανικού / νευρολογικού υποστρώματος συμπτωμάτων ή διαταραχής.

23 Χαρακτηριστικά της Νευροψυχολογικής Εκτίμησης Στοχεύει στη διαφορική εκτίμηση πολλαπλών ψυχολογικών λειτουργιών και ικανοτήτων Περιγραφή πιθανών ελλειμμάτων στα πλαίσια συνδρόμων (συχνά εμφανιζόμενων συμπλεγμάτων από θετικά ή αρνητικά συμπτώματα) Απαιτείται εξατομίκευση στη συγκρότηση της συστοιχίας των ψυχομετρικών δοκιμασιών για τον κάθε ασθενή Ο νευροψυχολόγος θα πρέπει να έχει τις γνώσεις και την εμπειρία που του επιτρέπουν να λειτουργήσει ως συντονιστής της ομάδας ειδικών (γενικού γιατρού, ειδικού νευρολόγου ή ψυχίατρου, λογοθεραπευτή, ειδικού παιδαγωγού, και ψυχοθεραπευτή) και όχι σε επικουρικό ρόλο.

24 Η Σημασία της Νευροψυχολογικής Αξιολόγησης: Παράδειγμα 2 Νευρολογική νόσος ή μετατρεπτική διαταραχή; Μετά από μια ήπια, ιογενή λοίμωξη ένας 50-χρονος άνδρας με ιστορικό διαταραχής πανικού, παραπονείται για παραισθησίες στα πέλματα και πόνους στην πλάτη και τους μηρούς. Την επόμενη μέρα εμφανίζει μυϊκή αδυναμία στα πόδια που γρήγορα εξαπλώνεται και στα χέρια. Ο ψυχολόγος που τον παρακολουθεί εκείνη την περίοδο επισημαίνει την ψυχική ένταση στην οποία βρίσκεται λόγω προβλημάτων στο χώρο εργασίας, και συστήνει στο οικογενειακό γιατρό χορήγηση χλωροδιαζεποξείδης. Η κατάστασή του όμως χειροτερεύει τις επόμενες 2 ημέρες και μεταφέρεται στα Επείγοντα όπου διαπιστώνεται κατάργηση των τενόντιων αντανακλαστικών, ενώ ο ασθενής αδυνατεί πλέον να βαδίσει χωρίς βοήθεια. Έλεγχος της αισθητικότητας αποκαλύπτει ήπιες μόνο διαταραχές. Ο εργαστηριακός έλεγχος αποκαλύπτει: Μεγάλη συγκέντρωση λευκώματος στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό Σημαντική, διάχυτη, επιβράδυνση της ταχύτητας αγωγής στα περιφεριφερικά νεύρα και μείωση του ύψους των προκλητών δυναμικών Τίθεται η διάγνωση οξείας φλεγμονώδους απομυελινωτικής πολυριζονευροπάθειας (νόσος Guillain-Barre Barre). Η κατάσταση του ασθενούς βελτιώνεται τις επόμενες ημέρες με χορήγηση ανοσοσφαιρίνης.

25 Διαφορική Διάγνωση: Ψυχογενής αδυναμία: Διατήρηση τενόντιων αντανακλαστικών Φυσιολογικός μυϊκός τόνος Η αναφερόμενη διαταραχή μυϊκής ισχύος συχνά παύει να υπάρχει μετά από απόσπαση της προσοχής. Συχνά, αλλά όχι πάντα, αναφέρονται ψυχικά ενοχλήματα, ή συνυπάρχουν σημεία ενδεικτικά κατάθλιψης. Συμπτώματα χειροτερεύουν παρουσία τρίτων Ασταθή και διακοπτόμενα συμπτώματα Θετική δοκιμασία πτώσης και σημείο Hoover Νευρολογική βλάβη: Διατήρηση τενόντιων αντανακλαστικών και μυϊκού τόνου σε βλάβη αν. κινητικού νευρώνα Αισθητικά και κινητικά σημεία συχνά δεν ακολουθούν την κατανομή ριζών, νεύρων, δερμοτομίων.

26 Επισκόπηση Νευροανατομίας

27 Interhemispheric Fissure -hugely deep (down to corpus callosum) -divides brain into 2 hemispheres 27

28 Sylvian Fissure -hugely deep -mostly horizontal -insula (purple) is buried within it -separates temporal lobe from parietal and frontal lobes Sylvian Fissure 28

29 Parieto-occipital occipital Fissure and Parieto-occipital fissure (red) -very deep -often Y-shaped from sagittal view, X-shaped in horizontal and coronal views Calcarine sulcus (blue) -contains V1 Calcarine Sulcus Cuneus (pink) -visual areas on medial side above calcarine (lower visual field) Lingual gyrus (yellow) -visual areas on medial side below calcarine and above collateral sulcus (upper visual field) 29

30 Collateral Sulcus -divides lingual (yellow) and parahippocampal (green) gyri from fusiform gyrus (pink) 30

31 Cingulate Sulcus -divides cingulate gyrus (turquoise) from precuneus (purple) and paracentral lobule (gold) 31

32 Central, Postcentral and Central Sulcus (red) -usually freestanding (no intersections) -just anterior to ascending cingulate Postcentral Sulcus (red) -often in two parts (superior and inferior) -often intersects with intraparietal sulcus -marks posterior end of postcentral gyrus (somatosensory strip, purple) Sulci Precentral Sulcus (red) -often in two parts (superior and inferior) -intersects with superior frontal sulcus (Tjunction) -marks anterior end of precentral gyrus (motor strip, yellow) ascending band of the cingulate 32

33 Intraparietal Sulcus -anterior end usually intersects with inferior postcentral (some texts call inferior postcentral the ascending intraparietal sulcus) -posterior end usually forms a T-junction with the transverse occipital sulcus (just posterior to the parieto-occipital fissure) -IPS divides the superior parietal lobule from the inferior parietal lobule (angular gyrus, gold, and supramarginal gyrus, lime) POF 33

34 Slice Views inverted omega = hand area of motor cortex 34

35 Superior and Inferior Temporal Sulci Superior Temporal Sulcus (red) -divides superior temporal gyrus (peach) from middle temporal gyrus (lime) Inferior Temporal Sulcus (blue) -not usually very continuous -divides middle temporal gyrus from inferior temporal gyrus (lavender) 35

36 Superior and Inferior Frontal Sulci Superior Frontal Sulcus (red) -divides superior frontal gyrus (mocha) from middle frontal gyrus (pink) Inferior Frontal Sulcus (blue) -divides middle frontal gyrus from inferior frontal gyrus (gold) Frontal Eye fields lie at this junction orbital gyrus (green) and frontal pole (gray) also shown 36

37 Medial Frontal -superior frontal gyrus continues on medial side -frontal pole (gray) and orbital gyrus (green) also shown 37

38 Σύμπλεγμα του ιπποκάμπου Οδοντωτή έλικα (1) αμώνειο κέρας (2), υπόθεμα (3), παραϊποκάμπεια έλικα (4), οπτική ταινία (7)

39 Στέλεχος-Κρανιακά νεύρα 1.Glossopharyngeal nerve 2.Vagus nerve 3.Hypoglossal nerve 4.Accessory nerve 5.First cervical spinal nerve 6.Spinal root of accessory nerve

40 1.Gyrus rectus 2.Superior frontal gyrus 3.Cingulate gyrus 4.Cingulate sulcus 5.Paracentral sulcus 6.Central sulcus 7.Precuneus 8.Cuneus 9.Lingual gyrus 40

41 1.Frontal pole 2.Temporal pole 3.Olfactory tract & sulcus 4.Orbital gyri 5.Gyrus rectus 6.Inferior temporal sulcus 7.Inferior temporal gyrus 8.Occipitotemporal sulcus 9.Fusiform gyrus 10.Collateral sulcus 41

42 1.Central sulcus 2.Precentral gyrus 3.Postcentral gyrus 4.Precentral sulcus 5.Postcentral sulcus 6.Middle frontal gyrus 7.Superior frontal gyrus 8.Superior parietal lobule 9.Occipital gyri 10.Longitudinal fissure 42

43 1.Rostrum of corpus callosum 2.Genu of corpus callosum 3.Body of corpus callosum 4.Splenium of corpus callosum 5.Septum pellucidum 6.Anterior commissure 7.Fornix 8.Hippocampus 9.Cingulate gyrus Paraterminal gyrus

44 Συνδετικές ίνες 1. Οπτικό νεύρο 2. Οπτικό χίασμα 3. Οπτική ταινία 5. Οπτική ακτινοβολία ΒΑ : Περιοχή Broca BA 22 (W): Περιοχή Wernicke 6. Άγκιστρο 7. Τοξοειδής δεσμίδα 7 6

45 Αιμάτωση του Εγκεφάλου Πρόσθια εγκεφαλική α. 2. Πρόσθια αναστομωτική α. 3. Εσω καρωτίδα 4. Οπίσθια αναστομωτική α. 5. Μέση εγκεφαλική α. 6. Οπίσθια εγκεφαλική α. 8. Βασική α

46 Αιμάτωση του Εγκεφάλου

47 Αιμάτωση του Εγκεφάλου

48 Η Σημασία της Νευροψυχολογικής Αξιολόγησης: Παράδειγμα Ενας άνδρας 60 ετών με ιστορικό ιδιοπαθούς υπέρτασης ξαφνικά παρουσιάζει αχρωματοψία. Αναφέρει ότι αισθάνεται σα να ζει μέσα σε μια ασπόμαυρη ταινία. Το κόκκινο χρώμα του φαίνεται σα μαύρο, ενώ το μπλέ και το κίτρινο του φαίνονται σαν άσπρο. Η κατάσταση αυτή τον βασανίζει γιατί βλέπει τους γύρω του σαν γκρίζα αγάλματα και προτιμά να τρώει μα κ λειστά μάτια, αφού το φαγητό του φαίνεται σαν ψεύτικο; ως αποτέλεσμα προτιμά να κάθεται στο ημίφως. Η οπτική του οξύτητα παραμένει αναλλοίωτη (αν και ο ίδιος τη θεωρεί μάλλον οξυμένη), καθώς και η ικανότητά του να διαβάζει και να αναγνωρίζει αντικείμενα.

49 Η Σημασία της Νευροψυχολογικής Αξιολόγησης: Παράδειγμα 3 συν. Η ιατρική εξέταση φανερώνει: ΑΠ 180/110 mm Hg Φυσιολογική οπτική οξύτητα, βυθό του ματιού, και ακέραια οπτικά πεδία Στη δοκιμασία Ishihara δεν κατάφερε να δει κανένα από τους κρυμμένους αριθμούς Μαγνητική τομογραφία του εγκεφάλου έδειξε πολλαπλά έμφρακτα (<5 mm) στη λευκή ουσία (Άμφω)

50 Το Οπτικό Σύστημα και οι Διαταραχές του (1) Παραδείγματα 4-5 Φυσιολογική Δε Αρ Οπτική νευρίτιδα (φλεγμονώδης) Οπτική νευροπάθεια (τοξική, βιτ. Β, μεταβολική, κληρονομική) Αμφικροταφική ημιανοψία (όγκος υπόφυσης, κρανιοφαρυγ- γίωμα)

51 Το Οπτικό Σύστημα και οι Διαταραχές του (2) Παραδείγματα 6-8 Ομώνυμη ημιανοψία (Δε) Βλάβη οπτικής ταινίας (Αρ) Δε Αρ Άνω τεταρτοκυκλική ημιανοψία (Αρ) Βλάβη κάτω τμήματος της ακτινοβολίας (Δε) Κάτω τεταρτοκυκλική ημιανοψία (Αρ) Βλάβη άνω τμήματος της ακτινοβολίας (Δε) [Ετερόπλευρες βλάβες]

52 Το Οπτικό Σύστημα και οι Διαταραχές του (3) Παραδείγματα 9-10 Τοπογραφική οργάνωση των καταλήξεων της γονατοπληκτριαίας οδού. Σκοτώματα Αμφοτερόπλευρη ομώνυμη ημιανοψία με διατήρηση κεντρικής όρασης (μερική βλάβη των ακτινοβολιών ή του πρωτογενούς φλοιού) Με κατάργηση κεντρικής όρασης (φλοιώδης τύφλωση)

53 Το Οπτικό Σύστημα και οι Διαταραχές του (4) Παράδειγμα 11: «Τυφλή Οραση» Ένας 44-χρονος άνδρας παρουσιάζει ομώνυμη ημιανοψία (Δε) μετά από βλάβη στον αριστερό κροταφικό λοβό σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα σε ηλικία 8 ετών. Σημειώνεται διατήρηση της κεντρικής όρασης σε βάθος 3 μοιρών εντός του προσβεβλημμένου οπτικού πεδίου.

54 Μηχανισμοί του Εγκεφάλου για την Επεξεργασία και Αναγνώριση Οπτικών Ερεθισμάτων: Περιοχές που εμπλέκονται 54

55 Νευροφυσιολογικές Διεργασίες Κωδικοποίηση οπτικών χαρακτηριστικών Νευρωνική δραστηριότητα ενός ή περισσότερων νευρώνων, κάθε ένας από τους οποίους είναι αφιερωμένος στη σήμανση της παρουσίας ενός και μόνο σύνθετου οπτικού ερεθίσματος Νευρωνική δραστηριότητα ενός ολόκληρου πληθυσμού νευρώνων κάθε ένας από τους οποίους σηματοδοτεί την παρουσία ενός επιμέρους συνθετικού γνωρίσματος (πχ εξωτερικό περίγραμμα) ή τμήματος του ερεθίσματος 55

56 Νευροφυσιολογικές Διεργασίες Νευρωνική δραστηριότητα ενός ή περισσότερων νευρώνων, κάθε ένας από τους οποίους είναι αφιερωμένος στη σήμανση της παρουσίας ενός και μόνο σύνθετου οπτικού ερεθίσματος (-) Μεγαλύτερη πιθανότητα σφάλματος εξ αιτίας τυχαίας μεταβλητότητας στο χρονικό περίγραμμα δραστηριότητας ενός και μόνο νευρώνα (-) Απαιτεί εξαιρετικά μεγάλο αριθμό κυττάρων για την κωδικοποίηση όλων των οπτικών ερεθισμάτων που έχει δει ή πρόκειται να δει κανείς στη διάρκεια της ζωής του. 56

57 Νευροφυσιολογικές Διεργασίες Νευρωνική δραστηριότητα ενός ολόκληρου πληθυσμού νευρώνων κάθε ένας από τους οποίους σηματοδοτεί την παρουσία ενός επιμέρους συνθετικού γνωρίσματος (πχ εξωτερικό περίγραμμα) ή τμήματος του ερεθίσματος (+) Το περίγραμμα νευρωνικής σήμανσης ολόκληρου του πληθυσμού λιγότερο επιρρεπές σε σφάλματα (+) Εξ αιτίας της μεγάλης αλληλοεπικάλυψης μεταξύ πληθυσμών, απαιτείται μικρότερος αριθμός νευρώνων για την κωδικοποίηση σχεδόν απεριόριστου αριθμού συνδυασμών οπτικών χαρακτηριστικών 57

58 Διαταραχές Όρασης και Οπτικής Αντίληψης Ημιανοψία «Τυφλή όραση» Βλάβη στο μάτι, οπτικό νεύρο, οπτική ταινία, οπτική ακτινοβολία, πρωτογενή οπτικό φλοιό. Ολική κατάργηση όρασης σε τμήμα του οπτικού πεδίου Βλάβη στον πρωτογενή οπτικό φλοιό Μερική διατήρηση ικανότητας αντίδρασης σε απλά οπτικά ερεθίσματα στο τυφλό τμήμα του οπτικού πεδίου Οπτική αγνωσία Βλάβη σε τμήμα του συνειρμικού οπτικού φλοιού Συχνά χωρίς διαταραχή οπτικού πεδίου Δυσκολία στην οπτική επεξεργασία ή αναγνώριση ερεθισμάτων ακόμα και στο υγιές τμήμα του οπτικού πεδίου 58

59 Οπτικές Παραισθήσεις Φωταψίες Κατόπιν μηχανικής πιέσεως του βολβού (παροδική μεταβολή των ηλεκτρικών ιδιοτήτων ενδιάμεσων συνδετικών κυττάρων του αμφιβληστροειδούς) Στην ημικρανία: παλλόμενες λάμψεις που αρχίζουν στο κέντρο του οπτικού πεδίου και συχνά μετακινούνται προς την περιφέρεια (υπερδιέγερση νευρώνων του πρωτογενούς κυρίως οπτικού φλοιού) 59

60 Οπτική Αγνωσία Διαταραχή σύνθετων λειτουργιών οπτικής επεξεργασίας κατόπιν εστιακής (ισχαιμικό επεισόδιο, τραύμα, όγκος) ή διάχυτης βλάβης (τοξίκωση, λοίμωξη του κ.ν.σ.,., εκφυλιστική διεργασία) του εγκεφάλου. Ελλειμματική αναγνώριση αντικειμένων: διαταραχή μακρόχρονης μνήμης; 60

61 Αγνωσία πρόσληψης του σχήματος αντικειμένων: Ατομική περίπτωση ασθενούς (1) Άνδρας 80 ετών με ιστορικό ηλίγγων και παροδικής απώλειας μνήμης (λήθη ημερομηνιών και ονομάτων συχνά μπέρδευε την κόρη του με τη νύφη του) Όταν σηκώθηκε από το κρεβάτι μετά από ολιγοήμερη αδιαθεσία εμφάνισε σειρά συμπτωμάτων: χτυπούσε σε έπιπλα και άλλα εμπόδια μέσα στο σπίτι, δυσκολευόταν να προσανατολιστεί έξω από το δωμάτιό του, και όταν βγήκε στο δρόμο σταματούσε συχνά και κοίταζε γύρω του σα να του φαινόταν όλα καινούργια. Μέσα στο σπίτι δεν μπορούσε αν βρει ακόμα και τα πιο κοινά πράγματα, συνέχεε κάδρα στον τοίχο για ντουλάπια, και μπέρδευε είδη ρουχισμού. Συχνά επίσης συνέχεε την κόρη του με ένα γνωστό του. Η διάρκεια των συμπτωμάτων ήταν 5 μέρες με γρήγορη βελτίωση κατόπιν. 61

62 Ατομική περίπτωση ασθενούς (1) Εκσεσημασμένη δυσκολία αναγνώρισης αντικειμένων ενώ: Μπορούσε να ζωγραφίσει πολύ απλά αντικείμενα (π.χ.,., ένα τετράγωνο). αλλά με δυσκολία σχεδίαζε από μνήμης και αντέγραφε πιο σύνθετα αντικείμενα (π.χ. ένα παπούτσι) τα οποία άφηνε ημιτελή και μετέπειτα δεν μπορούσε να αναγνωρίσει. Διατήρηση ικανότητας αντιστοίχησης χρωμάτων (ακόμα και λεπτών αποχρώσεων, όπως κόκκινο-πορτοκαλί πορτοκαλί), αλλά αδυναμία αντιστοίχησης ονόματος με χρώμα. Διατήρηση: χωρικής και στερεοσκοπικής αντίληψης ικανότητας διάκρισης πρόσφατα παρουσιασθέντων αντικειμένων από ερεθίσματα στα οποία δεν είχε πρόσφατα εκτεθεί, αλλά αδυναμία αναγνώρισης αυτών των αντικειμένων. ικανότητας γραφής με σοβαρές δυσκολίες στην ανάγνωση (αλεξία χωρίς αγραφία) ικανότητας αναγνώρισης αντικειμένων που ψηλαφούνται ή γίνονται αντιληπτά δια της ακουστικής οδού Δεξιά ημιανοψία με διατήρηση κεντρικής όρασης 62

63 Παράδειγμα αντιληπτικού ελλείμματος Δυσκολία στην σύγκριση σύνθετων ερεθισμάτων (αργή και κοπιώδης επεξεργασία επιμέρους λεπτομερειών) έλλειμμα στην ικανότητα ολικής πρόσληψης εικόνων ή αντικειμένων 63

64 Ατομική περίπτωση ασθενούς (2) Συγχέει τη φωτογραφία ενός λευκού τυπωμένου γράμματος σε γαλάζιο φόντο με εικόνα από μια παραλία: προσλαμβάνει το γαλάζιο φόντο σαν τη θάλασσα, το άσπρο χαρτί σαν την αμμουδιά και τα γράμματα σαν τους λουόμενους. 64

65 Αγνωσία πρόσληψης του σχήματος αντικειμένων Αδυναμία ονομασίας και αναγνώρισης αντικειμένων καθ υπόδειξη και κατανόηση της χρήσης τους Οπτική αφασία Αδυναμία αντιστοίχησης, διάκρισης, και αντιγραφής σύνθετων οπτικών ερεθισμάτων Δεν οφείλεται σε διαταραχή της οπτικής οξύτητας ή ελλείμματα του οπτικού πεδίου (συνήθως υπάρχει άνω τεταρτοκυκλική ανοψία) υπάρχει ημιανοψία, ή Η αναγνώριση αντικειμένων υποβοηθείται από επίδειξη της χρήσης τους. 65

66 Συνθετική αγνωσία αντικειμένων Αδυναμία ονομασίας και αναγνώρισης αντικειμένων καθ υπόδειξη και κατανόηση της χρήσης του Διατήρηση ικανότητας αντιστοίχησης, διάκρισης, και αντιγραφής σύνθετων οπτικών ερεθισμάτων Δεν οφείλεται σε διαταραχή της οπτικής οξύτητας ή ελλείμματα του οπτικού πεδίου (συνήθως υπάρχει ημιανοψία, ή άνω τεταρτοκυκλική ανοψία) Διατήρηση ικανότητας αναγνώρισης αντικειμένων που ψηλαφούνται ή γίνονται αντιληπτά δια της ακουστικής οδού 66

67 Συνθετική αγνωσία αντικειμένων Αδυναμία ονομασίας και αναγνώρισης αντικειμένων καθ υπόδειξη και κατανόηση της χρήσης του Οπτική αφασία Διατήρηση ικανότητας αντιστοίχησης, διάκρισης, και αντιγραφής σύνθετων οπτικών ερεθισμάτων ακόμα και όταν παρουσιάζονται για λίγο Αγνωσία πρόσληψης σχήματος (ο ασθενής αντιγράφει αργά, γραμμή προς γραμμή) 67

68 Συνθετική αγνωσία αντικειμένων Σε αγγειακή βλάβη: Δεξιά οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία αγνωσία αντικειμένων + προσώπων Αριστερή οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία αγνωσία αντικειμένων + αλεξία 68

69 Αγνωσία αντικειμένων Δεξιότητες που πρέπει να εκτιμηθούν: Οπτική οξύτητα και οπτικό πεδίο Κατανόηση εννοιών: Μπορεί ο ασθενής να περιγράψει τη σημασία και χρήση αντικειμένων τα οποία ονομάζει ο εξεταστής; Αναγνώριση αντικειμένων μέσω ψηλάφησης και ακοής (διατήρηση αισθητηριακών αναπαραστάσεων των αντικειμένων) Διατήρηση λεκτικών αναπαραστάσεων: Φυσιολογική χρήση ονομάτων αντικειμένων στο λόγο (εύρεση λέξεων στον αυθόρμητο λόγο και ονομασία αντικειμένων που του περιγράφονται) Διατήρηση παλαιών οπτικών αναπαραστάσεων: Μπορεί ο ασθενής να σχεδιάσει αντικείμενα από μνήμης; Διαμόρφωση και αποθήκευση νέων οπτικών αναπαραστάσεων: Μπορεί ο ασθενής να αντιγράψει (ή να αντιστοιχήσει) αντικείμενα που βλέπει για λίγο; 69

70 Άλλες μορφές οπτικής αγνωσίας Επιλεκτική αγνωσία Δυσκολία αναγνώρισης αντικειμένων από συγκεκριμένες κατηγορίες (π.χ. έμβια όντα) Μπορούν να οφείλονται σε διαφορές μεταξύ κατηγοριών στην Οπτική συνθετότητα των μελών τους Οικειότητα για τον ασθενή Πολυαισθητηριακή πρόσληψη / αναπαράσταση των αντικειμένων ;;;; 70

71 Άλλες μορφές οπτικής αγνωσίας: Προσωποαγνωσία Δυσκολία αναγνώρισης γνωστών ή οικείων προσώπων δια της οπτικής οδού, χωρίς τη χρήση άλλων στοιχείων όπως φωνή, στάση, χαρακτηριστικό ντύσιμο ή «αξεσουάρ» Δυσκολία «μάθησης» καινούργιων προσώπων (π.χ. ιατρικό & νοσηλευτικό προσωπικό) Διατήρηση ικανότητας αναγνώρισης προσώπων από τη φωνή τους, από τυχόν χαρακτηριστική στάση του σώματος, κινήσεις, ή τον τρόπο βαδίσματος Δεν οφείλεται σε διαταραχή της οπτικής οξύτητας ή ελλείμματα του οπτικού πεδίου (αν και συνήθως υπάρχει άνω τεταρτοκυκλική ανοψία) 71

72 Προσωποαγνωσία Αναγνώριση οικείων ή διάσημων προσώπων Ικανότητα «εκμάθησης» νέων προσώπων Ικανότητα διάκρισης προσώπων Ικανότητα διάκρισης / αναγνώρισης αντικειμένων με μεγάλες ομοιότητες Ικανότητα αναγνώρισης αντικειμένων με συναισθηματική αξία παρόμοια αυτής που σχετίζεται με πρόσωπα Πρόκληση συγκινησιακών αντιδράσεων από οικεία πρόσωπα 72

73 Προσωποαγνωσία Βλάβη: αγγειογκεφαλικό επεισόδιο, εγκεφαλίτιδα, επιληψία Συνήθως αμφοτερόπλευρη, και συχνότερα στο δεξί από ότι στο αριστερό ημισφαίριο 73

74 Περίπτωση ασθενούς με αγνωσία Έμφρακτο στην οπίσθια εγκεφαλική αρτηρία-επιπλοκή σκωληκοειδεκτομής 74

75 Αμφοτερόπλευρη ανώτερη τεταρτοκυκλική ανοψία Κινούσε το κεφάλι για να φέρι αντικείμενα εντός του ακέραιου τμήματος του οπτικού του πεδίου Επίγνωση ελλειμμάτων Δυσκολεύομαι να αναγνωρίσω πολλά αντικείμενα ιδιαίτερα όταν είναι μόνα τους και γι αυτό στο σπίτι προσπαθώ να έχω πάντα το κάθε τι στην ίδια θέση. Προσωποαγνωσία: Αυτό που με πειράζει περισσότερο από όλα είναι να μην μπορών να αναγνωρίσω ανθρώπους. Ακόμα και τη γυναίκα μου δεν αναγνωρίζω εκτός κι αν μου μιλήσει. Όταν βλέπω ένα πρόσωπο μπορώ να περιγράψω τα μέρη του αλλά δεν μου φαίνεται γνωστό. Δυσκολεύεται επίσης να αναγνωρίσει το δικό του πρόσωπο σε φωτογραφίες 75

76 AGNOSIA - A CASE STUDY He suffers colour agnosia: I I only see objects in shades of grey. He suffers alexia: Of all my problems, I find that of being reduced to reading so slowly, the most frustrating on an everyday basis. He suffers topographical agnosia: This is another major problem. An extension of my initial problem of not 76

77 AGNOSIA - A CASE STUDY John s s problems are clearly severe. A A number of experiments have been conducted to try to assess the precise extent of his impairment. John John was firstly given a series of line drawings of common objects and asked to name them. He scored only 40%. He also took an extraordinarily long time to arrive at an answer. He was trying to 77

78 AGNOSIA - A CASE STUDY Often Often when John misidentifies an object he responded with the name of another object which bore some visual similarity to the target object. The The next slide shows two drawings. The top one he identified as a brush and the bottom one he identified as: A A stand containing three separate pans; the top pan has a design on its lid; the second pan has a slightly smaller diameter 78

79 79

80 AGNOSIA - A CASE STUDY In the case of the bottom drawing, John is segmenting it as if there were different objects. He seems unable to unite the components into a unified object. Note, Note, however, that John is not identifying these types of objects semantically (i.e( in category) but is trying to identify them via their features (i.e( by their visual form). 80

81 AGNOSIA - A CASE STUDY John s s performance on naming real objects was slightly better (67% correct). This difference in performance between drawings and real objects was even present when the two were of the same objects. One One can ask why real objects should be easier to identify. Presumably, this is because real objects provide more information such as accurate size and depth information. 81

82 AGNOSIA - A CASE STUDY To test John s prosopagnosia,, Humphreys and Riddoch gave him a set of faces to recognise, some of which were famous. He could not recognise any of them. Even Even when the faces were only famous faceshe could not identify them. He thought that Winston Churchill was a woman because he was not wearing a tie. John John was also unable to classify faces. When given faces of royalty and politicians, 82

83 AGNOSIA - A CASE STUDY Is John s s problem one of naming (i.e. just a profound tip-of of-the-tongue tongue phenomenon)? The The inability to even classify faces into broad categories like royalty and politician suggests that the problem is more than this. John John can perform well when asked to match two photographs of the same object taken from different angles. Presumably, he is using the salient features 83

84 AGNOSIA - A CASE STUDY Is John suffering from a sensory deficit or from some form of dementia? Evidence Evidence against this is the fact that he can hold his own in discussions and converstions,, can correctly reach for objects,and can shake hands appropriately. John John can give verbal definitions of objects. However, his deficit might still be due to a loss of knowledge about objects as some patients (Beauvois( Beauvois,, 1982) have both visual 84

85 AGNOSIA - A CASE STUDY To test John s s visual knowledge about objects, he was asked to draw 76 objects from memory. The The next 35mm slide shows that he was more than adequate at performing this task. John John was then given incomplete drawings of objects and asked to fill in the missing bits. He could do this perfectly well provided he could identify the object. 85

86 AGNOSIA - A CASE STUDY John John can make accurate copies of drawings even when he doesn t t know what it is a drawing of. However, as the next 35mm slide shows, he would even reproduce gaps in a drawing which we would normally not perceive due to the Gestalt principle of closure. Not only this but he tended to exagerate such gaps. 86

87 AGNOSIA - A CASE STUDY Despite Despite John s s talents at copying drawings he was exceedingly slow at doing them. This is because, in order to complete the task, he had to painstakingly extract each of the features line by line. When When asked to make a copy of a print of St Paul s s Cathedral which hangs in his flat, he could do this extremely accurately (next 35mm slide) but took six hours to complete 87

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις να αναφερθούν στη σχετική ερώτηση. Όλα τα αρχεία που αναφέρονται στα προβλήματα βρίσκονται στον ίδιο φάκελο με το εκτελέσιμο

Διαβάστε περισσότερα

EE512: Error Control Coding

EE512: Error Control Coding EE512: Error Control Coding Solution for Assignment on Finite Fields February 16, 2007 1. (a) Addition and Multiplication tables for GF (5) and GF (7) are shown in Tables 1 and 2. + 0 1 2 3 4 0 0 1 2 3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ.

ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ. Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph. Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. ΑΝΑΤΟΜΙΑ- ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΔΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΩΝ ΟΠΤΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Δρ Ρούγγας Κων., MD, FEBOph Δντής Οφθ/κής Κλινικής Νοσ. «Άγιος Σάββας» 28/9/2010 Κ.Οφ.Κ.Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι γνώσεις ενός Οφθαλμιάτρου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS

CHAPTER 25 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS CHAPTER 5 SOLVING EQUATIONS BY ITERATIVE METHODS EXERCISE 104 Page 8 1. Find the positive root of the equation x + 3x 5 = 0, correct to 3 significant figures, using the method of bisection. Let f(x) =

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

department listing department name αχχουντσ ϕανε βαλικτ δδσϕηασδδη σδηφγ ασκϕηλκ τεχηνιχαλ αλαν ϕουν διξ τεχηνιχαλ ϕοην µαριανι

department listing department name αχχουντσ ϕανε βαλικτ δδσϕηασδδη σδηφγ ασκϕηλκ τεχηνιχαλ αλαν ϕουν διξ τεχηνιχαλ ϕοην µαριανι She selects the option. Jenny starts with the al listing. This has employees listed within She drills down through the employee. The inferred ER sttricture relates this to the redcords in the databasee

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτικές λειτουργίες

Συντακτικές λειτουργίες 2 Συντακτικές λειτουργίες (Syntactic functions) A. Πτώσεις και συντακτικές λειτουργίες (Cases and syntactic functions) The subject can be identified by asking ποιος (who) or τι (what) the sentence is about.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT

ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ. Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΟΠΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚO ΣYΣΤΗΜΑ Αθανασιάδης Στάθης φυσικοθεραπευτής NDT ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜOΣ ΤΗΣ ΟΡΑΣΗΣ «κοιτάζουμε με τα μάτια αλλά βλέπουμε με τον εγκέφαλο» 90% των πληροφοριών που φθάνουν στον εγκέφαλο περνούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Code Breaker. TEACHER s NOTES

Code Breaker. TEACHER s NOTES TEACHER s NOTES Time: 50 minutes Learning Outcomes: To relate the genetic code to the assembly of proteins To summarize factors that lead to different types of mutations To distinguish among positive,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 24/3/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 24/3/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Όλοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι του 10000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Section 1: Listening and responding. Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016

Section 1: Listening and responding. Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016 Section 1: Listening and responding Presenter: Niki Farfara MGTAV VCE Seminar 7 August 2016 Section 1: Listening and responding Section 1: Listening and Responding/ Aκουστική εξέταση Στο πρώτο μέρος της

Διαβάστε περισσότερα

Homework 3 Solutions

Homework 3 Solutions Homework 3 Solutions Igor Yanovsky (Math 151A TA) Problem 1: Compute the absolute error and relative error in approximations of p by p. (Use calculator!) a) p π, p 22/7; b) p π, p 3.141. Solution: For

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορεί κανείς να έχει έναν διερμηνέα κατά την επίσκεψή του στον Οικογενειακό του Γιατρό στο Ίσλινγκτον Getting an interpreter when you visit your

Πώς μπορεί κανείς να έχει έναν διερμηνέα κατά την επίσκεψή του στον Οικογενειακό του Γιατρό στο Ίσλινγκτον Getting an interpreter when you visit your Πώς μπορεί κανείς να έχει έναν διερμηνέα κατά την επίσκεψή του στον Οικογενειακό του Γιατρό στο Ίσλινγκτον Getting an interpreter when you visit your GP practice in Islington Σε όλα τα Ιατρεία Οικογενειακού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΛΕΝΑ ΦΛΟΚΑ Επίκουρος Καθηγήτρια Τµήµα Φυσικής, Τοµέας Φυσικής Περιβάλλοντος- Μετεωρολογίας ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ Πληθυσµός Σύνολο ατόµων ή αντικειµένων στα οποία αναφέρονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ΔΥΣΑΝΑΓΝΩΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΧΑΜΗΛΗ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΜΝΗΜΗ ΧΑΜΗΛΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011

ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY 21 ος ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Δεύτερος Γύρος - 30 Μαρτίου 2011 Διάρκεια Διαγωνισμού: 3 ώρες Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις Μέγιστο Βάρος (20 Μονάδες) Δίνεται ένα σύνολο από N σφαιρίδια τα οποία δεν έχουν όλα το ίδιο βάρος μεταξύ τους και ένα κουτί που αντέχει μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

2 Composition. Invertible Mappings

2 Composition. Invertible Mappings Arkansas Tech University MATH 4033: Elementary Modern Algebra Dr. Marcel B. Finan Composition. Invertible Mappings In this section we discuss two procedures for creating new mappings from old ones, namely,

Διαβάστε περισσότερα

Section 9.2 Polar Equations and Graphs

Section 9.2 Polar Equations and Graphs 180 Section 9. Polar Equations and Graphs In this section, we will be graphing polar equations on a polar grid. In the first few examples, we will write the polar equation in rectangular form to help identify

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Μάθηση Hypothesis Testing

Μηχανική Μάθηση Hypothesis Testing ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μηχανική Μάθηση Hypothesis Testing Γιώργος Μπορμπουδάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Procedure 1. Form the null (H 0 ) and alternative (H 1 ) hypothesis 2. Consider

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων

Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων Φροντιστήριο 9: Transactions - part 1 Δημήτρης Πλεξουσάκης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών Tutorial on Undo, Redo and Undo/Redo

Διαβάστε περισσότερα

How to register an account with the Hellenic Community of Sheffield.

How to register an account with the Hellenic Community of Sheffield. How to register an account with the Hellenic Community of Sheffield. (1) EN: Go to address GR: Πηγαίνετε στη διεύθυνση: http://www.helleniccommunityofsheffield.com (2) EN: At the bottom of the page, click

Διαβάστε περισσότερα

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme

Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme Math 6 SL Probability Distributions Practice Test Mark Scheme. (a) Note: Award A for vertical line to right of mean, A for shading to right of their vertical line. AA N (b) evidence of recognizing symmetry

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 11/3/26 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα μικρότεροι το 1 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing. Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes

Paper Reference. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing. Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes Centre No. Candidate No. Paper Reference(s) 1776/04 Edexcel GCSE Modern Greek Paper 4 Writing Thursday 21 May 2009 Afternoon Time: 1 hour 15 minutes Materials required for examination Nil Paper Reference

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

On a four-dimensional hyperbolic manifold with finite volume

On a four-dimensional hyperbolic manifold with finite volume BULETINUL ACADEMIEI DE ŞTIINŢE A REPUBLICII MOLDOVA. MATEMATICA Numbers 2(72) 3(73), 2013, Pages 80 89 ISSN 1024 7696 On a four-dimensional hyperbolic manifold with finite volume I.S.Gutsul Abstract. In

Διαβάστε περισσότερα

14 Lesson 2: The Omega Verb - Present Tense

14 Lesson 2: The Omega Verb - Present Tense Lesson 2: The Omega Verb - Present Tense Day one I. Word Study and Grammar 1. Most Greek verbs end in in the first person singular. 2. The present tense is formed by adding endings to the present stem.

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει»

«Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» «Η ομορφιά εξαρτάται από τα μάτια εκείνου που τη βλέπει» Γνωστική Νευροεπιστήμη Πώς γίνεται αντιληπτή η αισθητική πληροφορία; Πώς σχηματίζονται οι μνήμες; Πώς μετασχηματίζονται σε λόγο οι αντιλήψεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου Θεματική Ενότητα 10: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους μελέτης του εγκεφάλου. Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer

Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Αγωγιάτου Χριστίνα, Ψυχολόγος, Α.Π.Θ. Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer Νευροψυχολογία Η νευροψυχολογία είναι η επιστήμη που μελετά τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη σχέση του με τη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος

Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Μαρκομανωλάκη Ελένη Α. Μ. : 9799 Επιβλέπων καθηγητής : Νάσιος Γρηγόριος Είναι κακώσεις που συμβαίνουν στην περιοχή της κεφαλής Οι κακώσεις αυτές προκαλούνται, όταν : Α) ένα κινούμενο αντικείμενο χτυπήσει

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 16 Η Γλώσσα (Language) Εισαγωγή Γλώσσα Σύστημα με το οποίο ήχοι, σύμβολα και χειρονομίες (gestures) χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η προβολή επιστημονικών θεμάτων από τα ελληνικά ΜΜΕ : Η κάλυψή τους στον ελληνικό ημερήσιο τύπο Σαραλιώτου

Διαβάστε περισσότερα

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11

Potential Dividers. 46 minutes. 46 marks. Page 1 of 11 Potential Dividers 46 minutes 46 marks Page 1 of 11 Q1. In the circuit shown in the figure below, the battery, of negligible internal resistance, has an emf of 30 V. The pd across the lamp is 6.0 V and

Διαβάστε περισσότερα

Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. ------------------ ----------------------------- -----------------

Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. ------------------ ----------------------------- ----------------- Inverse trigonometric functions & General Solution of Trigonometric Equations. 1. Sin ( ) = a) b) c) d) Ans b. Solution : Method 1. Ans a: 17 > 1 a) is rejected. w.k.t Sin ( sin ) = d is rejected. If sin

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014

LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG. 4 March 2014 LESSON 16 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΕΞΙ) REF : 102/018/16-BEG 4 March 2014 Family η οικογένεια a/one(fem.) μία a/one(masc.) ένας father ο πατέρας mother η μητέρα man/male/husband ο άντρας letter το γράμμα brother ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 2: Συμβολή της φυσιολογίας στην ψυχολογία Θεματική Ενότητα 2: Στόχοι: Η απόκτηση ενημερότητας, εκ μέρους των φοιτητών, για

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response

Advanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Write your name here Surname Other names Edexcel GE entre Number andidate Number Greek dvanced Subsidiary Unit 1: Understanding and Written Response Thursday 16 May 2013 Morning Time: 2 hours 45 minutes

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ενότητα 11: The Unreal Past Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

Main source: "Discrete-time systems and computer control" by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1

Main source: Discrete-time systems and computer control by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1 Main source: "Discrete-time systems and computer control" by Α. ΣΚΟΔΡΑΣ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ 1 A Brief History of Sampling Research 1915 - Edmund Taylor Whittaker (1873-1956) devised a

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία

Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Εισαγωγή στη Νευροψυχολογία Διάλεξη #5 : Κροταφικοί και ινιακοί λοβοί: ανατομία και λειτουργίες Στέλλα Γιακουμάκη Τμήμα Ψυχολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Διαβάστε τις ειδήσεις και εν συνεχεία σημειώστε. Οπτική γωνία είδησης 1:.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.  Διαβάστε τις ειδήσεις και εν συνεχεία σημειώστε. Οπτική γωνία είδησης 1:. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α 2 ειδήσεις από ελληνικές εφημερίδες: 1. Τα Νέα, 13-4-2010, Σε ανθρώπινο λάθος αποδίδουν τη συντριβή του αεροσκάφους, http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4569526&ct=2 2. Τα Νέα,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού)

Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Οι αδελφοί Montgolfier: Ψηφιακή αφήγηση The Montgolfier Βrothers Digital Story (προτείνεται να διδαχθεί στο Unit 4, Lesson 3, Αγγλικά Στ Δημοτικού) Προσδοκώμενα αποτελέσματα Περιεχόμενο Ενδεικτικές δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Σ. ΛΑΠΠΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ THE VALUES OF LIFE Η ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ..THE RESPONSIBILITY ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ/ LESSONS ABOUT RESPONSIBILITY Μάθημα 1: Νιώθω υπερήφανος όταν.../ I feel proud when.

Διαβάστε περισσότερα

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα;

Τι θα προτιμούσατε; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) 25/4/2012. Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη. Πέτρος Ρούσσος. Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 5 Όραση και οπτική αντίληψη Πέτρος Ρούσσος Να περιγράψετε τι βλέπετε στην εικόνα; Τι θα προτιμούσατε; Ή να αντιμετωπίσετε τον Γκάρι Κασπάροβ σε μια παρτίδα σκάκι; 1

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί

Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Οι Κυριότερες Νευρικές Οδοί Κατιόντα (φυγόκεντρα) δεµάτια Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή φυσιολογικά δεµάτια (κατά τον επιµήκη άξονα) έχουν κοινή έκφυση πορεία απόληξη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ (συγκεντρωμένοι ή διάσπαρτοι) ΝΕΥΡΙΚΕΣ ΟΔΟΙ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ Ειδικά κύτταρα - υποδοχείς, ευαίσθητα στις αλλαγές αυτές, είναι τα κύρια μέσα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ενότητα 1: Elements of Syntactic Structure Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΝΟΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Δ Ε Σ Π Ο Ι Ν Α Χ Α ΡΑ Λ Α Μ Π ΟΥ Σ ΛΟ Γ Ο Π ΕΔΙΚΟ Σ Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ H Σ Υ Ν Ε Ρ Γ ΑΤ Η Σ Ν Ε Υ Ρ ΟΛΟ Γ Ι Κ Η Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Ν ΑΥ Τ Ι ΚΟΥ Ν Ο Σ Ο ΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Λογαριασμού Διαχείρισης Business Telephony Create a Management Account for Business Telephony

Δημιουργία Λογαριασμού Διαχείρισης Business Telephony Create a Management Account for Business Telephony Δημιουργία Λογαριασμού Διαχείρισης Business Telephony Create a Management Account for Business Telephony Ελληνικά Ι English 1/7 Δημιουργία Λογαριασμού Διαχείρισης Επιχειρηματικής Τηλεφωνίας μέσω της ιστοσελίδας

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός

Κινητικό σύστηµα. Κινητικός φλοιός Κινητικό σύστηµα Κινητικός φλοιός Κινητικός φλοιός Όλες οι εκούσιες κινήσεις ελέγχονται από τον εγκέφαλο Μια από τις περιοχές του εγκεφάλου που εµπλέκονται στον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων είναι ο κινητικός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού

Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού Η Λευκή Ουσία του Νωτιαίου Μυελού λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Ανιόντα Δεµάτια του Νωτιαίου Μυελού Ανιόντα Δεµάτια της Πρόσθιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Πλάγιας Δέσµης Ανιόντα Δεµάτια της Οπίσθιας Δέσµης Κατιόντα

Διαβάστε περισσότερα

TMA4115 Matematikk 3

TMA4115 Matematikk 3 TMA4115 Matematikk 3 Andrew Stacey Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet Trondheim Spring 2010 Lecture 12: Mathematics Marvellous Matrices Andrew Stacey Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet

Διαβάστε περισσότερα

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3)

(1) Describe the process by which mercury atoms become excited in a fluorescent tube (3) Q1. (a) A fluorescent tube is filled with mercury vapour at low pressure. In order to emit electromagnetic radiation the mercury atoms must first be excited. (i) What is meant by an excited atom? (1) (ii)

Διαβάστε περισσότερα

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Διαστημικό εστιατόριο του (Μ)ΑστροΈκτορα Στο εστιατόριο «ToDokimasesPrinToBgaleisStonKosmo?» έξω από τους δακτυλίους του Κρόνου, οι παραγγελίες γίνονται ηλεκτρονικά. Μόλις μια παρέα πελατών κάτσει σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

FACE VALUE: THE POWER OF IMAGES AT APHRODISIAS

FACE VALUE: THE POWER OF IMAGES AT APHRODISIAS FACE VALUE: THE POWER OF IMAGES AT APHRODISIAS H O W D I G I T A L R E S O U R C E S C A N T R A N S F O R M O U R U N D E R S T A N D I N G O F P A L A E O G R A P H Y KEY QUESTIONS: What elements of

Διαβάστε περισσότερα

Ανευρύσματα Εγκεφάλου

Ανευρύσματα Εγκεφάλου Ανευρύσματα Εγκεφάλου Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια παθολογική διάταση σε ένα μέρος του τοιχώματος ενός αγγείου του εγκεφάλου που οφείλεται σε ένα έλλειμμα του μέσου χιτώνα του τοιχώματος του αγγείου.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική»

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Επίκαιρα Θέματα Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ονοματεπώνυμο Φοιτητή Σταμάτιος

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014

LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV. 18 February 2014 LESSON 14 (ΜΑΘΗΜΑ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ) REF : 202/057/34-ADV 18 February 2014 Slowly/quietly Clear/clearly Clean Quickly/quick/fast Hurry (in a hurry) Driver Attention/caution/notice/care Dance Σιγά Καθαρά Καθαρός/η/ο

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1)

Nuclear Physics 5. Name: Date: 8 (1) Name: Date: Nuclear Physics 5. A sample of radioactive carbon-4 decays into a stable isotope of nitrogen. As the carbon-4 decays, the rate at which the amount of nitrogen is produced A. decreases linearly

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων

Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Εσωτερική Κατασκευή των Εγκεφαλικών Ηµισφαιρίων Διάµεσος Εγκέφαλος (Θάλαµος) Ελίζαµπεθ Τζόνσον Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Στο εσωτερικό των ηµισφαιρίων υπάρχου πλάγιες κοιλίες λευκή ουσία Βασικά

Διαβάστε περισσότερα

Areas and Lengths in Polar Coordinates

Areas and Lengths in Polar Coordinates Kiryl Tsishchanka Areas and Lengths in Polar Coordinates In this section we develop the formula for the area of a region whose boundary is given by a polar equation. We need to use the formula for the

Διαβάστε περισσότερα

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live.

Writing for A class. Describe yourself Topic 1: Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Topic 1: Describe yourself Write your name, your nationality, your hobby, your pet. Write where you live. Χρησιμοποίησε το and. WRITE your paragraph in 40-60 words... 1 Topic 2: Describe your room Χρησιμοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ :ΤΥΠΟΙ ΑΕΡΟΣΥΜΠΙΕΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΕΥΘΥΜΙΑ ΟΥ ΣΩΣΑΝΝΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ 1 ΑΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference

Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors - Capacitance, Charge and Potential Difference Capacitors store electric charge. This ability to store electric charge is known as capacitance. A simple capacitor consists of 2 parallel metal

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΙΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΤΣΟΥΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΞΕΝΟΦΩΝ. (ΜΕΡΟΣ 1ο) ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ): Το ΚΝΣ εξετάζει, αξιολογεί και επεξεργάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβια Φυσική Κατάσταση

Αναερόβια Φυσική Κατάσταση Αναερόβια Φυσική Κατάσταση Γιάννης Κουτεντάκης, BSc, MA. PhD Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιεχόµενο Μαθήµατος Ορισµός της αναερόβιας φυσικής κατάστασης Σχέσης µε µηχανισµούς παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ενότητα 9: Inversion Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ - ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΓΝΩΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία στο μάθημα «ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙA Γνωστικές λειτουργίες Γνωστική λειτουργία (cognition) είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον κόσμο και δρα μέσα σε αυτόν. Είναι το

Διαβάστε περισσότερα