Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης"

Transcript

1 Εργαστηριακά ευρήματα μεταβολικής αλκάλωσης Ηλίας Δ. Θώδης Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κώστας Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Βασίλειος Α. Βαργεμέζης Καθηγητής Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης 1. Εισαγωγή Η μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) εκδηλώνεται με αυξημένο αρτηριακό pη, αύξηση της συγκέντρωσης των HCO 3 στον ορό και αύξηση της PaCO 2, ως αποτέλεσμα του αντιρροπιστικού κυψελιδικού υποαερισμού. Συνοδεύεται συχνά από υποχλωραιμία και υποκαλιαιμία. Ο ασθενής με υψηλή συγκέντρωση HCO 3 και χαμηλή CI έχει είτε ΜΑ, είτε χρόνια αναπνευστική οξέωση. Η PaCO 2 αυξάνεται κατά 6 mmhg για κάθε 10 meq/l αύξησης της συγκέντρωσης των HCO 3 άνω του φυσιολογικού. Με διαφορετική διατύπωση, στο εύρος τιμών των HCO 3 από 10 έως 40 meq/l, η προβλεπόμενη PaCO 2 είναι περίπου ίση με τη συγκέντρωση των HCO Το αρτηριακό ph επιβεβαιώνει τη διάγνωση, καθώς είναι αυξημένο στη ΜΑ και μειωμένο ή φυσιολογικό στην αναπνευστική οξέωση. Η ΜΑ εμφανίζεται συχνά συνοδεύοντας άλ λες διαταραχές, όπως η αναπνευστική οξέωση ή αλκάλωση και η μεταβολική οξέωση. H ΜΑ δημιουργείται από την αύξηση των HCO 3 ή την απώλεια μη πτητικών οξέων (συνήθως HCI με εμετούς) από το εξωκυττάριο υγρό. Επειδή είναι ασύνηθες να προστίθενται αλκάλεα στον οργανισμό, η διαταραχή περιλαμβάνει ένα γενεσιουργό στάδιο, κατά το οποίο η απώλεια οξέος συνήθως προκαλεί αλκάλωση και ένα στάδιο 60

2 συντήρησης, στο οποίο οι νεφροί αποτυγχάνουν να αντιρροπήσουν απεκκρίνοντας HCO 3, λόγω μείωσης του όγκου, χαμηλού GFR ή ένδειας CI ή Κ +. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι νεφροί παρουσιάζουν εντυπωσιακή ικανότητα απέκκρισης HCO 3. Η διατήρηση της ΜΑ υποδηλώνει αδυναμία των νεφρών να ελαττώσουν τα HCO 3 με τον συνήθη τρόπο. Για να προστεθούν HCO 3 στο εξωκυττάριο υγρό πρέπει αυτά να χορηγηθούν εξωγενώς ή να συντεθούν ενδογενώς, εν μέρει ή πλήρως από τους νεφρούς. Οι νεφροί θα κατακρατήσουν, αντί να απεκκρίνουν, την περίσσεια των αλκάλεων και θα συντηρήσουν την αλκάλωση όταν: α) υπάρχει έλλειμμα όγκου, ένδεια CI και Κ + σε συνδυασμό με μειωμένο GFR, αυξάνοντας την απέκκριση Η + στα άπω σωληνάρια και β) υπάρχει υποκαλιαιμία, λόγω αυτόνομου υπεραλδοστερονισμού Η αύξηση του ph του πλάσματος προκαλεί αντιρροπιστικό υποαερισμό, με συνέπεια την αύξηση της PaCO 2. Η μεγάλη αύξηση της PaCO 2 υποδηλώνει έντονο υποαερισμό, που μπορεί να οδηγήσει σε ιστική υποξία. Η μη αύξηση της PaCO 2 στο πλάσμα σε ασθενείς με ΜΑ υποδηλώνει μικτή διαταραχή της οξεοβασικής ισορροπίας (ΟΒΙ), όπου πρωτοπαθές ερέθισμα για υπεραερισμό (αναπνευστική αλκάλωση) επιπροστίθεται σε υποκείμενη ΜΑ. Η ΜΑ είναι συχνή και αποτελεί το 50% των διαταραχών της OBI. To γεγονός αυτό δεν αποτελεί έκπληξη, αν ληφθεί υπόψη η μεγάλη συχνότητα εμφάνισης εμέτων, χρησιμοποίησης ρινογαστρικών σωλήνων ή λήψης διουρητικών. Τα αίτια της ΜΑ φαίνονται στον πίνακα 1. Είναι προφανές ότι οι κύριες αιτίες που οδηγούν στη δημιουργία συνθηκών εμφάνισης ΜΑ είναι: α) η εξωγενής χορήγηση φορτίων HCO 3, β) η μείωση του δραστικού όγκου κυκλοφορίας ( ΔΟΚ) με συνοδό υπόταση, υποκαλιαιμία και δευτεροπαθή υπερρενιναιμικό υπεραλδοστερονισμό και γ) η αύξηση του ΔΟΚ ( ΔΟΚ), με συνοδό υπέρταση ή/και περίσσεια αλατοκορτικοειδών. 1. Εξωγενές φορτίο HCO Απότομη χορήγηση αλκάλεος 1.2. Σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος (milkalkali syndrome) 2. Μείωση του ΔΟΚ, υπόταση, ένδεια Κ + και δευτεροπαθής υπερρενιναιμικός υπεραλδοστερονισμός 2.1. Γαστρεντερικής αιτιολογίας 61

3 Εμετοί Εισρόφηση γαστρικού περιεχομένου Συγγενής χλωριοδιάρροια Λαχνωτό αδένωμα Συνδυασμένη χορήγηση σουλφονικού νατριούχου πολυστυρενίου (Kayexalate) και υδροξειδίου του αργιλίου 2.2. Νεφρικής αιτιολογίας Διουρητικά Οιδηματικές καταστάσεις Μεταυπερκαπνικές καταστάσεις Υπερασβεστιαιμία/υποπαραθυρεοειδισμός Ανάνηψη από γαλακτική οξέωση ή κετοξέωση Μη επαναρροφήσιμα ανιόντα (πενικιλλίνη, καρβενικιλλίνης κ.ά) Ένδεια Mg ++ Ένδεια Κ + Σύνδρομο Bartter (μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας στο TALH) Σύνδρομο Gitelman (μετάλλαξη απώλειας λειτουργίας στο συμμεταφορέα Na + Cl στο άπω αθροιστικό σωληνάριο) 3. Αύξηση του ΔΟΚ υπέρταση, ένδεια Κ + και περίσσεια αλατοκορτικοειδών 3.1. Υψηλή ρενίνη Στένωση νεφρικής αρτηρίας Επιταχυνόμενη υπέρταση Όγκος που εκκρίνει ρενίνη Θεραπεία με οιστρογόνα 3.2. Χαμηλή ρενίνη Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός α. Αδένωμα β. Υπερπλασία γ. Καρκίνος Ανεπάρκεια επινεφριδικών ενζύμων α. Ανεπάρκεια 11 βυδροξυλάσης β. Ανεπάρκεια 17αυδροξυλάσης Σύνδρομο ή νόσος Cushing Άλλα α. Γλυκύρριζα β. Καρβενοξολόνη γ. Μάσηση καπνού δ. Δισκία Lydia Pincham Πίνακας 1: Αίτια μεταβολικής αλκάλωσης Τα ευρήματα που θα οδηγήσουν στη διάγνωση της ΜΑ και την διακρίβωση του αίτιου δημιουργίας της είναι κλινικά και εργαστηριακά. Για τον καθορισμό του αιτίου της ΜΑ (Πίνακας 1) είναι απαραίτητο να εκτιμάται η κατάσταση του ΔΟΚ, η αρτηριακή πίεση (ΑΠ) με τον ασθενή κατακεκλιμένο και όρθιο, η συγκέντρωση του Κ + του ορού και 62

4 το σύστημα ρενίνηςαγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης (ΡΑΑ). Για παράδειγμα, η παρουσία χρόνιας υπέρτασης και χρόνιας υποκαλιαιμίας σε αλκαλαιμικό ασθενή υποδηλώνει είτε περίσσεια αλατοκορτικοειδών ή ότι ο υπερτασικός ασθενής λαμβάνει διουρη τικά. Η χαμηλή δραστηριότητα ρενίνης πλάσματος (ΔΡΠ) και οι φυσιολογικές τιμές Na + και CI σε ασθενή που δεν λαμβάνει διουρητικά υποδηλώνουν πρωτοπαθές σύνδρομο περίσσειας αλατοκορτικοειδών. Ο συνδυασμός υποκαλιαιμίας και αλκάλωσης σε υποτασικό, μη οιδηματικό ασθενή, μπορεί να οφείλεται σε σύνδρομο Bartter ή Gitelman, ένδεια Ma ++, εμετούς, εξωγενή χορήγηση αλκάλεων ή λήψη διουρητικού. Ο προσδιορισμός των ηλεκτρολυτών των ούρων (ειδικά του CI ) και ο έλεγχος των ούρων για διουρητικά μπορεί να βοηθήσουν. Εάν τα ούρα είναι αλκαλικά με αυξημένο Na + και Κ + αλλά μειωμένο CI, η διάγνωση συνήθως είναι είτε έμετοι (εμφανείς ή κρυφοί) ή λήψη αλκάλεων. Εάν τα ούρα είναι σχετικά όξινα και εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις Na +, Κ + και CI οι κυριότερες πιθανότητες είναι εμετοί, μεταϋπερκαπνική κατάσταση και χορήγηση διουρητικών. Εάν όμως δεν είναι μειωμένες οι συγκεντρώσεις Na +, K + και Cl στα ούρα, πρέπει να εξετάζεται η περί πτωση ένδειας Mg ++, συνδρόμου Bartter ή Gitelman ή χρήσης διουρητικών. Το σύνδρομο Bartter διακρίνεται από το σύνδρομο Gitelman λόγω της υπασβεστιουρίας και της υπομαγνησιαιμίας που παρατη ρούνται στο τελευταίο. Παρακάτω θα αναφερθούν τα εργαστηριακά ευρήματα της ΜΑ, τα οποία προφανώς αντανακλούν την ποικίλη αιτιολογία της διαταραχής αυτής. Είναι πολύ σημαντικό όταν αντιμετωπίζονται ασθενείς με ΜΑ να εκτιμάται και η νεφρική λειτουργία. Αν υπάρχει σημαντικού βαθμού έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας (GFR<25 ml/min) η ειδική αιτία της οξεοβασικής αυτής διαταραχής είναι δυνατό να διαπιστωθεί από το ιστορικό του ασθενή. Αν η νεφρική λειτουργία είναι φυσιολογική και δε χορηγήθηκαν με γάλες ποσότητες HCO 3 πρέπει να γίνεται εκτίμηση της κατάστασης του εξωκυττάριου όγκου υγρών. Τα επίπεδα του CI των ούρων αποτελούν χρήσιμο δείκτη για το διαχωρισμό της ΜΑ που οφείλεται σε υπογκαιμία (χλωριοευαίσθητη), απ αυτήν που οφείλεται σε πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό (χλωριοανθεκτική). Οι περιπτώσεις που ανταποκρίνονται στη χορήγηση NaCI χαρακτηρίζονται από μείωση του εξωκυττάριου όγκου υγρών και από χαμηλή συγκέντρωση Cl στα ούρα (<20 meq/l). Ωστόσο υπάρχουν ασθενείς, οι οποίοι 63

5 ενώ ανήκουν στην κατηγορία αυτή, χαρακτηρίζονται από αυξημένες συγκεντρώσεις Cl στα ούρα και παράλληλα μειωμένο εξωκυττάριο όγκο υγρών, όπως αυτοί που λάμβαναν και συνεχίζουν να παίρνουν διουρητικά. Αντίθετα οι ασθενείς με ΜΑ που δεν βελτιώνονται με NaCI, αποβάλλουν σε τυχαίο δείγμα ούρων πάνω από 20 meq/l Cl. Σε ασθενείς με υπογκαιμία λόγω συνδρόμου Bartter, διαπιστώνεται αυξημένη συγκέντρωση CI στα ούρα (>20 meq/l), η δε διάγνωσή του επιβεβαιώνεται από την ύπαρξη ορθοστατικής υπότασης, υποκαλιαιμίας και ΜΑ. Οι κύριες αιτίες χαμηλών (<20 meq/l) ή υψηλών (>20 meq/l), επιπέδων Cl στα ούρα φαίνονται στον πίνακας 2. <20 meq/l >20 meq/l Έμετοι Υπερβολικά επίπεδα αλατοκορτικοειδών Ρινογαστρική αναρρόφηση Λήψη διουρητικών (πρώιμα) Λήψη διουρητικών (όψιμα) Φόρτιση με διττανθρακικά Μεταΰπερκαπνική Σοβαρή υποκαλιαιμία (<2 meq/l) Δίαιτα χαμηλή σε CI Σύνδρομο Bartter Επανασίτιση μετά από νηστεία Πίνακας 2: Επίπεδα CI σε ασθενείς με ΜΑ Εργαστηριακά στη ΜΑ διαπιστώνεται στο αίμα αύξη ση του ph, φυσιολογική ή αυξημένη PaCO 2 και αυξημένα HCO 3. Η ΜΑ διεγείρει την γλυκόλυση και την καθαρή παραγωγή γαλακτικού οξέος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ελαφρά το χάσμα των ανιόντων (κατά 23 meq/l ή κατά 0,5 meq/l για κάθε αύξηση των HCO 3 κατά 1 meq/l). Οι περισσότερες περιπτώσεις ΜΑ συνοδεύονται από ελάττωση του όγκου των υγρών του εξωκυττάριου χώρου. Στις περιπτώσεις αυτές διαπιστώνεται κατακράτηση Na +, CI και HCO 3 και αυξημένη αποβολή K +. Στα ούρα η συγκέντρωση του Na + και του CI είναι <10 meq/l, του K + πάνω από 1520 meq/l (παρά την υποκαλιαιμία που υπάρχει) και το ph τους είναι κάτω από 7. Τα επίπεδα του φωσφόρου του ορού στη ΜΑ είναι μειωμένα, λόγω της αυξημένης κυτταρικής του πρόσληψης και σε ανεπίπλεκτες περιπτώσεις κυμαίνονται γύρω στα 23 mg/dl. Παρακάτω θα δοθούν αναλυτικά τα εργαστηριακά της ΜΑ με παράθεση αντίστοιχων αιτίων που οδηγούν στην κατάσταση αυτή: 64

6 1.1. Μεταβολική αλκάλωση οφειλόμενη σε προστιθέμενα φορτία HCO 3 Η χρόνια χορήγηση αλκάλεων σε άτομα με φυ σιολογική νεφρική λειτουργία σπανίως ή ποτέ δεν μπορεί να προκαλέσει αλκάλωση. Ωστόσο, σε ασθενείς με συνυπάρχουσες αιμοδυναμικές διαταραχές είναι δυνατό να αναπτυχθεί αλκάλωση, επειδή δεν είναι πιθανό να ξεπεραστεί η κανονική ικανότητα απέκκρισης HCO 3 ή να υπάρξει αυξημένη επαναρρόφηση HCO 3. Στους ασθενείς αυτούς περιλαμβάνονται και όσοι λαμβάνουν από το στόμα ή ενδοφλεβίως HCO 3, ποσότητες οξικών (διαλύματα παρεντερικής σίτισης), ποσότητες κιτρικών (μεταγγίσεις) ή αντιόξινα μαζί με κατιοντοανταλλακτικές ρητίνες (υδροξεί διο του αργιλίου και σουλφονικό νατριούχο πολυστυρένιο). Το σύνδρομο γάλακτοςαλκάλεος χαρακτηρίζεται από ΜΑ, υπερασβεστιαιμία, νεφρική ανεπάρκεια (λόγω της υπερασβεστιαιμίας) και διαπιστώνεται σε άτομα που λαμβάνουν ανθρακικό ασβέστιο (CaCO 3 ) μαζί με 23 L γάλακτος/24ωρο. Η υπερασβεστιαιμία μπορεί να προκαλέσει εμετούς, οι οποίοι οδηγούν σε ΜΑ, μείωση της έκκρισης της παραθορμόνης (ΡΤΗ) και παράλληλα διέγερση της εγγύς επαναρρόφησης των HCO Μεταβολική αλκάλωση συνοδευόμενη από μείωση του ΔΟΚ ( ΔΟΚ), ένδεια Κ + και δευτεροπαθή υπερρενιναιμικό υπεραλδοστερονισμό Γαστρεντερικής αιτιολογίας Στην κατηγορία αυτή υπάγονται οι χλωριοευαίσθητες ΜΑ που απαντούν στη χορήγηση NaCl και απαντούν πολύ συχνά (7085% των ΜΑ). Το γαστρικό υγρό περιέχει ανά L 20 meq Na +, 10 meq Κ +, 120 meq CI και 90 meq H +, γι αυτό και οι έμετοι ή οι αναρροφήσεις του γαστρικού περιεχομέ νου αποτελούν συχνές αιτίες ΜΑ. Αυτό συμβαίνει επειδή για κάθε Η + που εκκρίνεται στο γαστρικό υγρό σχηματίζεται και κατόπιν εισέρχε σαι στην κυκλοφορία ένα HCO 3. Η γαστρεντερική απώ λεια Η + λόγω εμέτων ή αναρρόφησης γαστρικού περιεχομένου οδηγεί σε κατακράτηση HCO 3. Η απώλεια υγρών και NaCI με εμετούς ή ρινογαστρική 65

7 αναρρόφηση οδηγεί σε μείωση του ΔΟΚ και αύξηση της έκ κρισης ρενίνης και αλδοστερόνης (ALD). Η μείωση του όγκου προκαλεί μείωση του GFR και ενισχύει την ικανότητα των νεφρικών σωληναρίων για επαναρρόφηση HCO 3. Κατά τους εμέτους προστίθενται συνεχώς HCO 3 στο πλάσμα σε ανταλλαγή με CI και η συγκέντρωση των HCO 3 υπερβαίνει την επαναρροφητική ικανότητα των εγγύς σωληναρίων. Η περίσσεια του NaHCO 3 φθάνει στα άπω σωληνάρια, όπου η απέκκριση είναι αυξημένη εξ αιτίας δράσης της ALD και επειδή τα HCO 3 στο σημείο αυτό είναι ελάχιστα επαναρροφήσιμα. Λόγω της μείωσης του ΔΟΚ και της υποχλωραιμίας, τα CI επαναρροφώνται από τους νεφρούς. Η διόρθωση του μειωμένου ΔΟΚ με NaCI και η διόρθωση της ένδειας του Κ + οδηγούν στη διόρθωση της οξεοβασικής διαταραχής. Η εργαστηριακή εικόνα συνιστάται από ph, HCO 3, CI, Κ + στον ορό του ασθενή. Το χάσμα ανιόντων (ΧΑ) είναι μέτρια αυξημένο κατά την γαστρική αλκάλωση, γεγονός που οφείλεται: α) στην αύξηση της συγκέντρωσης των γαλακτικών (δευτεροπαθώς), λόγω του ότι η αλκάλωση αυξάνει την γλυκόλυση και β) στις πρωτεΐνες του πλάσματος, οι οποίες λόγω της αλκάλωσης αποδίδουν Η +. Η ΜΑ από διάρροια χλωριούχων (σπάνια νόσος, κληρονομούμενη με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα, οφειλόμενη σε διαταραχή της αντλίας CI HCO 3 στο εντερικό τοίχωμα της περιοχής του ειλεού), χαρακτηρίζεται από υποχλωραιμία, υψηλή συγκέντρωση CI στα κόπρανα (>140 meq/l) και απουσία CI στα ούρα. Πολύ υψηλές τιμές ph στο αρτηριακό αίμα (έως και 7,90), όπως και υψηλές τιμές HCO 3 (έως και 6070 meq/l), διαπιστώνονται σε υπερβολική χορήγηση HCO 3 για την διόρθωση γαλακτικής οξέωσης και κετοξέωσης και κατά τη διάρκεια καρδιοαναπνευστικής ανάνηψης Νεφρικής αιτιολογίας Περιλαμβάνει ποικίλης αιτιολογίας παθολογικές καταστάσεις (χλωριοευαίσθητες και χλωριοανθεκτικές) ΜΑ. Τα φάρμακα που προκαλούν χλωριούρηση, όπως οι θειαζίδες και τα διουρητι κά της αγκύλης (φουροσεμίδη, μπουμετανίδη, τορσεμίδη και αιθακρυνικό οξύ) μειώνουν 66

8 γρήγορα τον ΔΟΚ χωρίς να μεταβάλλουν την ολική περιε κτικότητα του οργανισμού σε HCO 3. Η συγκέντρωση HCO 3 στον ορό αυξάνεται. Η χρόνια χορήγηση διουρητικών έχει την τάση να δημιουργεί αλκάλωση, αυξάνοντας την απόδοση άλατος στα άπω σωληνάρια, έτσι ώστε να διεγείρεται η έκκριση Κ + και Η +. Η αλκάλωση διατηρείται από την εμμονή της μείωσης του ΔΟΚ, τον δευτεροπαθή υπεραλδοστερονισμό, το έλλειμμα Κ + και την άμεση δράση του διουρητικού (όσο συνεχίζεται η χορήγησή του). Η διόρθωση της αλκάλωσης επιτυγχάνε ται με τη χορήγηση ισότονου NaCI ορού για να διορθωθεί το έλλειμμα του ΔΟΚ. Έχει διαπιστωθεί σημαντική αύξηση των HCO 3 στο 350% των ασθενών που χρησιμοποιούν διουρητικά. Ωστόσο ο θειαζίδες όταν χορηγούνται σε υπερτασικούς ασθενείς αδυνατούν να αυξήσουν τα επίπεδα των HCO 3 περισσότερο από 27 meq/l. Η χρήση όμως ισχυρότερων διουρητικών, όπως είναι η φουροσεμίδη, το αιθακρινικό οξύ και η μετολαζόνη, ειδικά σε ασθενείς με έντονα οιδήματα, μπορεί να αυξήσει τα HCO 3 κατά 1520 meq/l. Στις περιπτώσεις αυτές λόγω της αναπνευστικής αντιρρόπησης τελικά ακόμη κι όταν τα HCO 3 αυξηθούν και φθάσουν στα 35 meq/l, το ph είναι <7,50. Οι απώλειες Na +, K + και Η 2 Ο που προκαλούνται από τη δράση των διουρητικών, παύουν να υφίστανται μέσα σε ώρες από τη διακοπή τους. Σε ασθενείς υπό διουρητική θεραπεία, το Na + των ούρων είναι κατώτερο απ αυτό του ορού. Κλασικά τα ούρα ασθενούς που λαμβάνει διουρητικά περιέχουν περίπου 40 meq/l Na +, 30 meq/l K +, 55 meq/l CI και είναι υπο ή ισοωσμωτικά, ενώ μετά την διακοπή του διουρητικού περιέχουν περίπου 5 meq/l Na +, 15 meq/l K +, 5 meq/l CI και είναι υπέρτονα. Η αλκάλωση από διουρητικά συνοδεύεται πάντοτε από υπομαγνησιαιμία, η οποία επιτείνει την ερεθισιμότητα του μυοκαρδίου. Όσον αφορά στις μεταϋπερκαπνικές καταστάσεις τα HCO 3 αυξάνουν στην χρόνια υπερκαπνία κατά 4 meq/l για κάθε αύξηση της PaCO 2 κατά 10 πάνω από τα 40 mmhg. Ακόμη, στη χρόνια υπερκαπνία αυξάνει με άγνωστο μηχανισμό η έκκριση του CI στα ούρα, με αποτέλεσμα την υποχλωραιμία και την υπογκαιμία, εξ αιτίας των οποίων διεγείρεται επίσης η επαναρρόφηση των HCO 3. Αν όμως με κάποιο τρόπο η PaCO 2 επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα, οι νεφροί αδυνατούν να απομακρύνουν όλη την ποσότητα των HCO 3 του αίματος που κατακρατήθηκε αντιρροπιστικά, με αποτέλεσμα η 67

9 αναπνευστική οξέωση να αντικαθίσταται από ΜΑ. Η ΜΑ μετά χορήγηση μη απορροφήσιμων ανιόντων αφορά στη χορήγηση πενικιλλίνης. Ένα gr καρβενικιλλίνης περιέχει 4,7 meq Na +, ενώ τα 30 gr περιέχουν 141 meq, όταν δε το μόριό της διηθείται, επιδρά ως μη απορροφήσιμο ανιόν. Συνεπώς στα άπω σωληνάρια μπορεί να συμβεί μερική επαναρρόφηση του Na + σε ανταλλαγή με Κ + ή Η +, με αποτέλεσμα την υποκαλιαιμία και την ΜΑ. Σε ασθενείς με κακή διατροφή (δίαιτα χωρίς λαχανικά) ή/και διαρροϊκά σύνδρομα η απαντώμενη ΜΑ, μπορεί να συνδέεται ή/και να οφείλεται σε υπομαγνησιαιμία. Παθοφυσιολογικά η εργαστηριακή εναλλαγή «φαύλου κύκλου», χαρακτηρίζει τις καταστάσεις ΜΑ που οφείλονται σε υποκαλιαιμία και υποχλωραιμία. Η υποκαλιαιμία της ΜΑ ίσως οφείλεται στην πρωταρχική αίτια που προκάλε σε την οξεοβασική διαταραχή (λ.χ. αυξημένη επαναρρόφηση NaHCO 3 από τους νεφρούς, απώλεια γαστρικών υγρών) ή μπορεί να είναι αποτέλεσμα της νεφρι κής προσπάθειας για αντιρρόπηση της αλκαλαιμίας. Είναι βέβαια γενικά γνωστό ότι η υποκαλιαιμία αυτή καθ εαυτή προκαλεί αλκάλωση και η αλκάλωση υποκαλιαιμία. Η υποκαλιαιμική ΜΑ είναι συνήθης επιπλοκή της διουρητικής θεραπείας, σε ασθενείς που αντιμετωπίζονται για οιδηματικές καταστάσεις (κίρρωση ήπατος, καρδιακή ανεπάρκεια και νεφρωσικό σύνδρομο) και είναι σπάνια σε μη οιδηματικούς ασθενείς. Η μετακίνηση των Κ + από τον ενδοκυττάριο στον εξωκυττάριο χώρο για την κάλυψη που ελλείμματος οδηγεί τελικά σε υποκαλιαιμία. Η μετακίνηση αυτή των Κ + μειώνει τα επίπεδά του στον ορό κατά 0,6 meq/l για κάθε αύξηση του ph κατά 0,10 μονάδες και έχει ως συνέπεια την ελάττωση των Η + στον εξωκυττάριο χώρο και στον ορό (αλκάλωση). Ο κύριος μηχανισμός στον οποίο αποδίδεται η ΜΑ της υποκαλιαιμίας είναι η έντονη επαναρρόφηση του Na + στα άπω σωληνάρια, σε ανταλλαγή κυρίως με Η +, τα οποία υπάρχουν σε περίσσεια στον ενδοκυττάριο χώ ρο, με αποτέλεσμα να επιτείνεται τελικά η αλκάλωση. Βέβαια η υποκαλιαιμία ανεξάρτητα και άμεσα ελατ τώνει την έκκριση της ALD από τα επινεφρίδια. To 90% των περιπτώσεων ΜΑ διαπιστώνεται σε ασθενείς με μείωση των επιπέδων του CI του ορού. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε χρήση διουρητικών, σε απώλεια υπερβολικών ποσοτήτων του ιόντος αυτού δια των γαστρικών υγρών ή σε μειωμένη 68

10 πρόσληψη CI δια της τροφής. Όταν τα CI που αποτελούν τα βασικά ανιόντα του πρόουρου, δεν είναι διαθέσιμα σε επαρκείς ποσότητες, τα Na + που επαναρροφώνται ανταλ λάσσονται κυρίως με Η + ή και Κ +, με αποτέλεσμα την αυξημένη αποβολή των ιόντων αυτών και την συνακόλουθο αυξημένη παραγωγή και επαναρρόφηση HCO 3 (στην περίπτωση ανταλλαγής με Η + ). Στην κλινικά έκδηλη ΜΑ που οφείλεται σε μείωση των επιπέδων των CI του ορού, υπάρχει παράλληλη ελάττωση του εξωκυττάριου όγκου υγρών. Η υποχλωραιμία μειώνει τον GFR και οδηγεί στη διατήρηση της ΜΑ. Οι χλωριοανθεκτικές μεταβολικές αλκαλώσεις διακρίνονται σ αυτές που συνοδεύονται από αρτηριακή υπέρταση και σ αυτές που χαρακτηρίζονται από φυσιολογική αρτηριακή πίεση (ΑΠ). Τα εργαστηριακά ευρήματα της ΜΑ στις περιπτώσεις αυτές είναι απόρροια των πρωτοπαθών αιτίων που οδηγούν σε ΜΑ με αυξημένη ΑΠ και αυξημένη παραγωγή αλατοκορτικοειδών (vόσος Conn, σύνδρομο Cushing, στένωση νεφρικής αρτηρίας), η σε ΜΑ με φυσιολογική ΑΠ (σύνδρομο Bartter, υποπαραθυρεοειδισμός). Η υπερπαραγωγή ALD από αδένωμα ή υπερπλασία του φλοιού των επινεφριδίων και η χορήγηση για μεγάλο χρονικό διάστημα κορτικοειδών, σχετίζονται στον άπω νεφρώνα και με αυξημένη επαναρρόφηση NaCI, που οδηγεί σε αύξηση του εξωκυττάριου όγκου υγρών και υπέρταση. Η κατάσταση αυτή προκύπτει επειδή τα αλατοκορτικοειδή αυξάνουν την επαναρρόφηση του Na + και την έκκριση Κ + και Η + (η ALD διεγείρει απ ευθείας τη δράση της Η + ΑΤΡάσης στα αθροιστικά σωληνάρια) στα άπω σωληναριακά κύτταρα. Η υποκαλιαιμία που συνοδεύει τον υπεραλδοστερονισμό μπορεί να επιτείνει την αλκάλωση ελαττώνο ντας τον GFR και προάγοντας τις επιδράσεις των αλατοκορτικοειδών στο περιφερικό τμήμα του νεφρώνα ή και με τους δύο αυτούς μηχανισμούς. Επίσης η υποκαλιαιμία αυξάνει τη νεφρική σωληναριακή έκκριση ΝΗ 4+, που συμβάλλει στην αυξημένη έκκριση των Η + στα σωληνάρια. Η πολύ σοβαρή υποκαλιαιμία (<2 meq/l) μπορεί να επιτείνει την απώλεια CI και να αυξήσει την επαναρρόφηση των HCO 3 στα σωληνάρια. Όσον αφορά στο σύνδρομο Bartter συνοδεύεται από οξεοβασικές και ηλεκτρολυτικές διαταραχές, όπως ΜΑ, υποκαλιαιμία και υπερρενιναιμία και αυξημένη απώλεια NaCl δια 69

11 των ούρων (δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός). Η επαναρρόφηση του Κ + φαίνεται να μειώνεται και η επινεφριδεκτομή μάλλον δεν διορθώνει την σοβαρή υποκαλιαιμία. Η ΜΑ πιθανότατα προκαλείται από την σοβαρή υποκαλιαιμία και από την απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων Na + στα άπω σωληνάρια. Η αυξημένη εγγύς επαναρρόφηση των HCO 3, που οφείλεται στη μείωση του ΔΟΚ, ευθύνεται για την διατήρηση της ΜΑ. Τα κλινικά χαρακτηριστικά του συνδρόμου περιλαμβάνουν πολυουρία, πάρεση, μυϊκές κράμπες, νευρομυϊκή ευερεθιστότητα, ορθοστατική υπόταση, όπως και εκδηλώσεις υποκαλιαιμίας και αλκάλωσης. Η ALD που προκαλεί υπομαγνησιαιμία επιτείνει τη νευρομυϊκή ευερεθιστότητα. Τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών των ούρων αποτελούν το κλειδί για τη διάγνωση του συνδρόμου. Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν CI ούρων >50 meq/l. Η συνύπαρξη υποκαλιαιμίας (συχνά Κ + <2,5 meq/l) και αυξημένης καλιουρίας ενισχύουν τη διάγνωση. Η υποχλωραιμία, η υποκαλιαιμία, η υπερδιττανθρακαιμία και η υπερουριχαιμία αποτελούν τις συχνότερες εργαστηριακές διαταραχές του συνδρόμου. Το σύνδρομο Liddle αποτελεί σπάνια διαταραχή άγνωστης αι τίας, που οφείλεται σε πρωτοπαθές ελάττωμα του άπω νεφρώνα. Παρά το ότι έχει τυπική κλινική εικόνα πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμού με χαμηλά επίπε δα ΔΡΠ, ο πραγματικός ρυθμός έκκρισης της ALD είναι έντονα κατασταλμένος. Χαρακτηρίζεται από έντονη επαναρρόφηση Na + σ αυτά τα τμήματα των σωληναρίων, που συνοδεύεται από έντονη απώλεια Κ + και οξέων (ΜΑ, υποκαλιαιμία). Η κατακράτηση του Na + προκαλεί αύξηση του ενδαγγειακού όγκου (υπέρταση), με αποτέλεσμα να καταστέλλεται η έκκριση ρενίνης και ALD. Τελικά το σύνδρομο Liddle είναι μία ακραία μορφή υπερογκαιμικής υπέρτασης χαμηλής ΔΡΠ. Εργαστηριακή εικόνα ΜΑ ανιχνεύεται και μετά χορήγηση ή/και λήψη υπερβολικών ποσοτήτων ουσιών που μεταβολίζονται στον οργανισμό σε HCO 3 όπως είναι τα οξικά, τα κιτρικά και τα γαλακτικά, όπως και η γρήγορη μετάγγιση μεγάλων ποσοτήτων αίματος (πάνω από 810 φιάλες), στο οποίο χρησιμοποιήθηκε ως συντηρητικό κιτρικό Na + (τα κιτρικά διαμέσου του κύκλου του Krebs μεταβολίζονται σε CO 2, το οποίο όταν ενυδατωθεί παρέχει HCO 3 και Η + ). Μία μονάδα αίματος περιέχει 17 meq κιτρικών, ενώ μία μονάδα συμπυκνωμένων ερυθρών 5 meq. Οι περιεκτικότητες αυτές σε συνδυασμό με οξεία 70

12 νεφρική ανεπάρκεια (ΟΝΑ) σε περίπτωση μαζικής μετάγγισης μπορεί να προκαλέσουν έντονη αλκαλαιμία. Παρόμοιο πρόβλημα μπορεί να διαπιστωθεί και μετά τη χορήγηση πρωτεϊνικών κλασμάτων ανθρώπινου πλάσματος, όταν αυτά χρησιμοποιούνται για αύξηση του ενδαγγειακού όγκου. Τα διαλύματα αυτά περιέχουν οξικά (ως πηγή HCO 3 ) και κιτρικά (ως συντηρητικά), σε ποσότητα 4050 meq/l. Τέλος τα οξικά άλατα τα οποία υπάρ χουν κυρίως στα διαλύματα παρεντερικής διατροφής μεταβολίζονται επίσης στο ήπαρ σε HCO 3, με αποτέλεσμα να προκαλούν αλκαλαιμία. 2. Ηλεκτροκαρδιογραφικά ευρήματα Το ηλεκτροκαρδιογράφημα ενδέχεται να εμφανίσει φλεβοκομβική ταχυκαρδία, επιμήκυνση του διαστήματος QT και κύμα U. Τελειώνοντας κρίνεται σκόπιμη η επανάληψη τεσσάρων σημαντικών σημείων που αφορούν στη ΜΑ. Μεταβολική αλκάλωση υπάρχει όταν τα HCO 3 και το ph του αίματος είναι αυξημένα. Μερικοί ασθενείς αποκρύπτουν την κατάχρηση διου ρητικών ή την ύπαρξη εμετών. Η κατ επανάληψη ε κτίμηση του Na +, του Cl και του ph των ούρων αποκαλύπτει τις καταστάσεις αυτές. Η υποψία υπομαγνησιαιμίας πρέπει να τίθεται σε κά θε νόσο του γαστρεντερικού σε υποσιτισμό ή σε λήψη φαρμάκων όπως είναι η καρβοπλατινόλη και οι αμινογλυκοσίδες. Υποκαλιαιμία με χαμηλό εξωκυττάριο όγκο υγρών και Cl ουρών >20 meq υπάρχει σε κατάχρηση διουρητι κών (πρόσφατη χρήση) και σε σύνδρομο Bartter. 71

13 3. Βιβλιογραφία 1. DuBose TD Jr. Acidbase disorders. In: Brenner BM (eds), Brenner and Rector s. The Kidney, 7 th Edition, Philadelphia, Saunders, 2004, pp Halperin RJ. Renal tubular acidosis. In: Schrier WR, et al (eds). The metabolic and molecular bases of inherited disease, 8 th Edition, New York, McGrawHill, Fall PJ. A stepwise approach to acidbase disorders: Practical patient evaluation for metabolic acidosis and other conditions. Postgrad Med 2000; 107: , , Galla JH. Metabolic alkalosis. J Am Soc Nephrol 2000; 11: Madias NE, Cohen JJ. Respiratory alkalosis and acidosis. In: Seldin DW, Giebisch G (eds). The Kidney: Physiology and pathophysiology, 2 nd Edition New York, Raven, 1992; pp Wesson DE, et al. Clinical syndromes of metabolic alkalosis. In: Seldin DW, Giebisch G (eds). The Kidney: Physiology and pathophysiology, 3 rd Edition Philadelphia, Lippincott Williams and Wilkins, 2000; pp Μαυροματίδης Κ. Διαταραχές ύδατος, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Εκδότης: Μαυροματίδης Κ, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2006; σελ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ;

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ- ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΔΕΝ ΑΝΤΙΡΡΟΠΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΑΛΚΑΛΩΣΗ; Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 9 ο Σεμινάριο Διαταραχές Οξεοβασικής Ισορροπίας 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015, ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗΣ ΑΛΚΑΛΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Χρυσόστομος Δημητριάδης Νεφρολόγος, Επιμελητής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ως μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια)

Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης - Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Ορισμός μεταβολικής αλκάλωσης Χλωριοευαίσθητες (παθογένεια) Σπυρίδων Μιχαήλ Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Λαϊκό» 1. Εισαγωγή Ορισμός Οι μηχανισμοί άμυνας των

Διαβάστε περισσότερα

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια)

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Μεταβολική αλκάλωση Ι Βασίλειος Κ. Μαργέλλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» 1. Εισαγωγή Ως μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών

Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Η σημασία του ph των ούρων και των ηλεκτρολυτών (ορού και ούρων) στη διερεύνηση των οξεοβασικών διαταραχών Τουλκερίδης Γεώργιος, Νεφρολόγος Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας Ορισμός οξέος και βάσης Οξύ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης

Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Μηχανισμοί διατήρησης της μεταβολικής αλκάλωσης Χρήστος Κατσίνας Νεφρολόγος, Υπεύθυνος Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Πτολεμαΐδας «Μποδοσάκειο» 1. Εισαγωγή Η εγκατάσταση καθώς και η διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Γεώργιος Λιάμης Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή H μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) αποτελεί μία διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης

Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση Ι Ειρήνη Καλογιαννίδου Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Είναι γνωστό ότι η διατήρηση του ph γύρω στα φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ÄÅÕÔÅÑÏÕ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ÌÅÔÁÂÏËÉÊÇ ÁËÊÁËÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Σ. Κακλαμάνης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου 1. Εισαγωγή Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Θεόδωρος Κασιμάτης Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας Εισαγωγή Η διατήρηση της συγκέντρωσης των Η + εντός ενός στενού εύρους τιμών (35-45nmol/L) είναι ζωτικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ Κ + ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ Κ + ΟΛΙΚΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ Κ + : 3.000-4.000mEq (50-55mEq/Kg),

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης

Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας Μάριος Θ. Θεοδωρίδης Νεφρολόγος Επιμελητής Α Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γ.Ν. Αλεξανδρούπολης Ορισμός.. αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων

Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Συμβολή των ηλεκτρολυτών, της λευκωματίνης και άλλων παραμέτρων στην επίλυση οξεοβασικών προβλημάτων Γεώργιος Κουτρούμπας Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Βόλου 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΥΠΟ/ΥΠΕΡ ΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΜΙΧΟΔΗΜΟΣ, ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΛΙΟ Το σημαντικότερο ενδοκυττάριο κατιόν Διαδραματίζει σημαντικό στη φυσιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου

Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Παράγοντες που επηρεάζουν την Επαναρρόφηση των Διττανθρακικών Νεφρική ρύθμιση του ισοζυγίου των κατιόντων υδρογόνου Η διατήρηση της συγκέντρωσης των

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ - ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ Φυσιολογικές τιμές καλίου ορού 3.5-5 meq/l

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά

Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεραπεία της μεταβολικής οξέωσης σε ΧΝΝ (πριν το τελικό στάδιο) με φρούτα και λαχανικά Θεόδωρος Ελευθεριάδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Υπάρχουν πειραματικά δεδομένα που τεκμηριώνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ (ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ)

ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ (ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ) ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ (ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ) ΡΟΒΙΘΗΣ ΜΙΧΑΗΛ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΤΕ, MMEDsci in Clinical Nursing 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ 3 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΥΓΡΑ & ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ (ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ) Τα ολικό ποσό του νερού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28 Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΤΜΗΜΑ /ντής ρ. ΒαϊδάκηςΕ. Γυναίκα 75 ετών µε χαλαρή παράλυση και υποκαλιαιµία ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ Μπαλωµενάκη Μαρία Ειδικευόµενη Παθολογικής Κλινικής Γυναίκα, 75 ετών µε αδυναµία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Αναπνευστική αλκάλωση Ελένη Μάνου Νεφρoλόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» 1. Εισαγωγή Η μερική πίεση του διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Διαταραχές ισοζυγίου του καλίου Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Υποκαλιαιμία Υποκαλιαιμία Φυσιολογικές τιμές καλίου : 3,5-5 meq/l Η πιο

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Η ποσότητα ούρων που παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

Συµπύκνωση αραίωση ούρων

Συµπύκνωση αραίωση ούρων Συµπύκνωση αραίωση ούρων Boron σελ 1075-1091 Συµπυκνωµένα ούρα υπερωσµωτικά σε σχέση µε τη συγκέντρωση του πλάσµατος Η ικανότητα των νεφρών να παράγουν υπερωσµωτικά ούρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

2+ 3-4. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές. Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. για την καλύτερη έκβαση των ασθενών

2+ 3-4. Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές. Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία. για την καλύτερη έκβαση των ασθενών Σωτήρης Τσιόδρας + + 2+ 2+ 3-4 Οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές είναι συχνές Απαιτείται έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία για την καλύτερη έκβαση των ασθενών Διαταραχές Νa + (φ.τ:135-145 meq/l) Συχνές Σχετίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Βιβλίο Πρακτικών Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών

Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας Κομοτηνή, 25-26 Σεπτεμβρίου 2015 Σημασία των χασμάτων στη διερεύνηση και θεραπεία των οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης Θεόδωρος Πλιακογιάννης Νεφρολόγος, Επιμελητής Α Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας 1. Διάγνωση Η διάγνωση της αναπνευστικής αλκάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ. Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ. Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΑΕΡΙΩΝ ΑΙΜΑΤΟΣ Κ. Μαυροματίδης Νεφρολόγος Περί Η + ΚΑΙ ph Ορισμοί οξέων Θεωρία Ορισμός οξέος Παραδοσιακή αρχική άποψη 1887Arrhenius Η ουσία που έχει όξινη

Διαβάστε περισσότερα

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Βρέφη 0-12 μηνών. Παιδιά 4-8 ετών. Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών. Ενήλικες > 50 ετών. Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ Ασβέστιο Συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου Βρέφη 0-12 μηνών Παιδιά 1-3 ετών Παιδιά 4-8 ετών Παιδιά και έφηβοι 9-18 ετών Ενήλικες 19-50 ετών Ενήλικες > 50 ετών Γυναίκες έγκυες και θηλάζουσες

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη ιαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Η συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου στο ECF φυσιολογικά διατηρείται μέσα σε πολύ στενά όρια. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό

Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Σύνδρομο γάλακτος-αλκάλεως σε ασθενή με μετεγχειρητικό υποπαραθυροειδισμό 185 X. Δολαψάκης, Κ. Μηλάκη, Μ. Μπαχλιτζανάκη Παθολογική κλινική, Γενικό Νοσοκομείο-Κέντρο Υγείας Ιεράπετρας

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου

Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ 1ο Χ Ε Ι Μ Ε Ρ Ι Ν Ο Σ Χ Ο Λ Ε Ι Ο ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ 24-25 Ιανουαρίου 2014 GRAND HOTEL PALACE Θεσσαλονίκη Διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας και ηλεκτρολυτών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας. Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αλγόριθμος για την αιτιολογική διάγνωση της υπο- υπερνατριαιμίας Γ. Λιάμης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Υπονατριαιμία Υπερνατριαιμία Posm Posm είσοδος Η 2 Ο στα κύτταρα έξοδος

Διαβάστε περισσότερα

Υγρά και Ηλεκτρολύτες

Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 153 Υγρά και Ηλεκτρολύτες ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ ΛΙΑΜΟΥ, ΕΥΑ ΚΟΛΑΡΟΒΑ, ΠΟΥΛΧΕΡΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ Το ανθρώπινο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ

Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Ασθενής µε οροαρνητική σπονδυλοαρθρίτιδα και οστικά άλγη ΠΥΡΠΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ Περιγραφή ασθενούς ί 41 ώ, ό ής ί ς ί έ ς ί ώ ές ί ς ό 2 ή Ατοµικό αναµνηστικό Οροαρνητική Σπονδυλοαρθρίτιδα (1996)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IDEOS, 500 mg / 400 IU Μασώμενα Δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικές ουσίες Aσβέστιο..500 mg που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο»

Με εκτίμηση Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής Κωνσταντίνος Μαυροματίδης Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γ.Ν. Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 9 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις 25 & 26 Σεπτεμβρίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και τα Φύλλα Οδηγιών Χρήσης Σημείωση : Οι τροποποιήσεις στην Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΑΓΚΡΕΑΤΙΤΙΔΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη/ αντιμετώπιση κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας βάρους Αντιμετώπιση της

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 Ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ 71 ΕΤΩΝ ΥΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιρρόπηση - Κλινική εικόνα - Εργαστηριακά ευρήματα αναπνευστικής οξέωσης

Αντιρρόπηση - Κλινική εικόνα - Εργαστηριακά ευρήματα αναπνευστικής οξέωσης Αντιρρόπηση Κλινική εικόνα Εργαστηριακά ευρήματα αναπνευστικής οξέωσης Γεώργιος Φιλντίσης Επίκουρος Καθηγητής Εντατικολογίας & Υπερβαρικής Ιατρικής Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Νοσηλευτικής, ΠΜΕΘ ΓΝΑ ΚΑΤ

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ MAG-2 διάλυµα πόσιµο σε συσκευασία µιας δόσης 1,5 g / 10 ml VIAL (ORAL) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Τα 10 ml περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα

Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Προκαταρκτικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στο 7 ο Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας που θα διεξαχθεί στις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 3 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ «Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων. Υπεύθυνοι Σεμιναρίου: Μ. ΕΛΙΣΑΦ, Δ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ, Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 11 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Ιατρικη Σχολη Πανεπιστημιου Πατρων ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ - ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 2 ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Υπεύθυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα