Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης"

Transcript

1 Αντιρρόπηση μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση Ι Ειρήνη Καλογιαννίδου Ειδικευόμενη Νεφρολογίας Γενικού Νοσοκομείου Κομοτηνής «Σισμανόγλειο» Είναι γνωστό ότι η διατήρηση του ph γύρω στα φυσιολογικά επίπεδα είναι ζωτικής σημασίας και για το λόγο αυτό τα συστήματα που ρυθμίζουν την οξεοβασική ισορροπία (ΟΒΙ) είναι αλληλοεξαρτώμενα. Έτσι δυσλειτουργία του ενός συστήματος έχει ως αποτέλεσμα αντιρροπιστικές διεργασίες στα άλλα. Οι αντιρροπιστικοί μηχανισμοί εξουδετέρωσης οξέων ή βάσεων στον οργανισμό είναι τρεις, τα ρυθμιστικά συστήματα, το αναπνευστικό σύστημα και οι νεφροί. Έχουν διαφορετικό χρόνο έναρξης δράσης και παραμένουν αποτελεσματικά για διαφορετικές περιόδους. 1. Ρυθμιστικά συστήματα Τα ρυθμιστικά συστήματα αρχίζουν τη δράση τους μέσα σε δευτερόλεπτα, προσπαθώντας να περιορίσουν άμεσα τις μεταβολές του ph. Είναι διαλύματα που αποτελούνται από δύο ή περισσότερες χημικές ενώσεις. Συνήθως είναι ασθενή οξέα με τα άλατά τους με μία ισχυρή βάση σε ιονισμένη μορφή ή ασθενής βάση με το άλας της μ ένα ισχυρό οξύ (1). Έστω η αντίδραση: ΗΑ Η + + Α Όταν προστίθεται οξύ (Η + ) η αντίδραση κατευθύνεται προς τ αριστερά, με αποτέλεσμα να αδρανοποιείται το ισχυρό οξύ και όταν προστίθεται βάση η αντίδραση κατευθύνεται προς τα δεξιά. Αν θελήσουμε να ποσοτικοποιήσουμε τη δράση του ρυθμιστικού συστήματος πρέπει να λάβουμε υπ όψιν ότι εξαρτάται από δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι η συγκέντρωση των δύο συστατικών του, αφού η ρυθμιστική ικανότητα είναι ανάλογη της συγκέντρωσης και ο δεύτερος είναι ο λόγος της συγκέντρωσης της βάσης προς το ασθενές οξύ, αφού 41

2 ίσες συγκεντρώσεις έχουν ως αποτέλεσμα μέγιστη ρυθμιστική ικανότητα. Τα ρυθμιστικά συστήματα του οργανισμού είναι ασθενή οξέα με pk που βρίσκεται κοντά στο φυσιολογικό ph (1). Τα ισχυρά οξέα λ.χ. HCI αδυνατούν να λειτουργήσουν ως ρυθμιστικά, διότι στο ph των υγρών του οργανισμού βρίσκονται σε πλήρη διάσταση, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να συνδεθούν με Η +. Πρέπει εδώ να τονιστεί ότι όταν το σύστημα ρύθμισης της ΟΒΙ είναι ανοιχτό, τα προϊόντα που παράγονται απομακρύνονται. Αν είναι κλειστό τότε στην περίπτωση προσθήκης βάσης υπάρχει αύξηση των H και μείωση του CO 2 : 2NaOH + CO 2 + H 2 O Na 2 + H 2 O Στο κλειστό επίσης σύστημα η ποσότητα των ρυθμιστικών διαλυμάτων παραμένει σταθερή όταν προστίθεται ισχυρό οξύ ή βάση. Τα ρυθμιστικά συστήματα του οργανισμού είναι τα παρακάτω: 1) NaH /H 2 (κύριο εξωκυττάριου χώρου) 2) HHbO 2 /KHbO 2 και HHb/KHb (στα ερυθροκύτταρακύριο στον ενδοκυττάριο χώρο) 3) Πρωτεΐνες και άλατά τους με αλκάλεα (στα κύτταρα των ιστών και στο πλάσμα) 4) Μονόξινα και δισόξινα φωσφορικά άλατα H 2 PO 4 /HPO 4, Na 2 HPO 4 /NaH 2 PO 4 (στα ερυθροκύτταρα και στα ουροφόρα σωληνάρια) 5) Των οστών (Ca και υδροξυαπατίτης) Στο αίμα τα ρυθμιστικά συστήματα διακρίνονται: α) σε σύστημα διττανθρακικών και β) σε σύστημα μη διττανθρακικών (Hb, πρωτεϊνών, φωσφορικών), που δρουν ενδοκυττάρια Ρυθμιστικό σύστημα ανθρακικού οξέος (NaH /H 2 ) Το NaH /Η 2 είναι το σημαντικότερο ρυθμιστικό σύστημα για τρεις λόγους: α) υπάρχει σε μεγάλες συγκεντρώσεις στον οργανισμό, β) έχει pk=6,1 που είναι πολύ κοντά στο φυσιολογικό ph του οργανισμού και γ) τα συστατικά του μπορούν να ρυθμιστούν από τους πνεύμονες (CO 2 ) και τους νεφρούς (H ) (2). 42

3 Έστω λοιπόν ότι προστίθεται μία βάση (NaOH) στο αίμα: NaOH + H 2 NaH + H 2 O Η βάση μετατρέπεται σε NaH που είναι ασθενώς αλκαλικό και προσλαμβάνει ελάχιστα τα Η Ρυθμιστικό σύστημα αιμοσφαιρίνης (Hb) Τα ρυθμιστικά διαλύματα της Hb είναι δύο, η οξυαιμοσφαιρίνη με το άλας της με Κ + (HHbO 2 /KHbO 2 ) και η αναχθείσα Hb με το άλας της με Κ + (HHb/KHb). Όταν η οξυαιμοσφαιρίνη μετατρέπεται στην αναχθείσα της μορφή, όταν δηλαδή αποδώσει στους ιστούς το Ο 2, καθίσταται ασθενέστερο οξύ και συνδέεται ευκολότερα με τα Η +, οδηγώντας σε αλκάλωση. Αντίθετα όταν βρίσκεται στην οξυγονοθείσα μορφή αποδίδει Η +, οδηγώντας σε οξέωση. Η αναχθείσα Hb είναι λιγότερο ισχυρό οξύ από την οξυγονοθείσα, με αποτέλεσμα να δεσμεύει περισσότερα Η +. Η Hb που βρίσκεται στο αίμα έχει 2πλάσια συγκέντρωση από τις πρωτεΐνες του πλάσματος και 3πλάσια ρυθμιστική ικανότητα (συνολικά δηλαδή 6πλάσια ρυθμιστική ικανότητα συγκριτικά με τις πρωτεΐνες). Η Hb είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό ρυθμιστικό σύστημα για την εξουδετέρωση του H 2 για δύο λόγους. Πρώτον, διότι η πρόσληψη των Η + είναι ευκολότερη μετά την αποξυγόνωσή της και δεύτερον διότι συνδέεται άμεσα με το CO 2 σχηματίζοντας καρβαμυλαιμοσφαιρίνη, ενώ ταυτόχρονα απελευθερώνεται ένα Η + που εξουδετερώνεται από την αναχθείσα Hb. Το ρυθμιστικό σύστημα της Hb είναι το δεύτερο σημαντικότερο μετά το σύστημα του H Ρυθμιστικό σύστημα πρωτεϊνών Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αμινοξέα, των οποίων η εξουδετερωτική ικανότητα οφείλεται στο φορτίο των παράπλευρων αλύσεών τους και στις τελικές καρβοξυλικές (όξινες) και αμινικές (βασικές) τους ομάδες. Έτσι λειτουργούν ως αμφολύτες αφού συμπεριφέρονται άλλοτε ως οξέα και αντιδρούν με βάσεις και άλλοτε ως βάσεις 43

4 και αντιδρούν με οξέα. Επίσης, ως αμφολύτες που είναι μπορεί να υπάρχουν υπό διπολική μορφή (να έχουν δηλαδή ταυτόχρονα θετικό και αρνητικό φορτίο) και αυτό συμβαίνει σ ένα συγκεκριμένο ph για κάθε πρωτεΐνη, που λέγεται ισοηλεκτρικό σημείο. Όταν το διπολικό ιόν βρίσκεται σε περιβάλλον με ph πάνω από το ισοηλεκτρικό της σημείο συμπεριφέρεται ως οξύ αποδίδοντας Η +, ενώ όταν το ph βρίσκεται κάτω από το ισοηλεκτρικό σημείο συμπεριφέρεται ως βάση. Οι πρωτεΐνες είναι σημαντικά ενδοκυττάρια ρυθμιστικά συστήματα, αφού στο αίμα βρίσκονται σε μικρές ποσότητες Ρυθμιστικό σύστημα φωσφορικών (Na 2 HPO 4 /NaH 2 PO 4 ) Το σύστημα των φωσφορικών αποτελείται από το δισόξινο φωσφορικό νάτριο (NaH 2 PO 4 ) που δρα ως ασθενές οξύ και παρέχει Η + και το μονόξινο φωσφορικό νάτριο (Na 2 HPO 4 ) που δρα ως ασθενής βάση και προσλαμβάνει Η +. Έστω ότι προστίθεται μία ισχυρή βάση: NaOH + NaH 2 PO 4 Na 2 HPO 4 + H 2 O Το σύστημα των φωσφορικών στον εξωκυττάριο χώρο, τόσο λόγω της χαμηλής του πυκνότητας, όσο και λόγω της μικρής καθημερινής του παραγωγής το καθιστούν ρυθμιστικό σύστημα ήσσονος σημασίας. Αντίθετα στον ενδοκυττάριο χώρο οι οργανικές και ανόργανες φωσφορικές ενώσεις αποτελούν σημαντικά ρυθμιστικά συστήματα. Πρέπει βέβαια να σημειωθεί ότι το σύστημα των φωσφορικών (H 2 PO 4 /HPO 4 ) βρίσκεται σε μεγάλη συγκέντρωση στο διήθημα των νεφρικών σωληναρίων και είναι μάλιστα υπεύθυνο για την αποβολή στα ούρα σημαντικής ποσότητας από την περίσσεια των Η + που παράγονται καθημερινά (H 2 PO 4 ), δηλαδή της γνωστής τιτλοποιήσιμης οξύτητας Ρυθμιστικά συστήματα οστών Στα οστά ο υδροξυαπατίτης [Ca 10 (PO 4 ) 6 (OH) 2 ] και το ανθρακικό ασβέστιο (Ca ) λειτουργούν ως ρυθμιστικά διαλύματα, κυρίως σε περιπτώσεις χρόνιας φόρτισης με οξέα ή αλκάλεα. Η φορά της αντίδρασης σχηματισμού του υδροξυαπατίτη μεταβάλλεται ανάλογα με το ph του οργανισμού: 44

5 10(Ca ++ ) + 6(HPO 4 ) + 2H 2 Ο Ca 10 (PO 4 ) 6 (OH) 4 + 8H+ Έτσι σε αλκάλωση έχει κατεύθυνση από τ αριστερά προς τα δεξιά, ώστε να αποδίδει Η +. Το 25% των H εξουδετερώνεται από τα Η + που προέρχονται από τα ενδοκυττάρια ρυθμιστικά συστήματα κατά την ανταλλαγή Na + (εξωκυττάριο)η +. Το 2% των H εισέρχεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια σε ανταλλαγή με Cl. Η αυξημένη παραγωγή των ενδογενών οργανικών οξέων εξουδετερώνει το 5% των παραγόμενων H. Η αύξηση του ph αυξάνει την παραγωγή γαλακτικού και κιτρικού οξέος μειώνοντας έτσι τα H και διεγείρει τη γλυκόλυση, εμποδίζοντας τον κύκλο του κιτρικού οξέος (3,4). Σημείωση: Τα Η + που προέρχονται από μεταβολική διεργασία εξουδετερώνονται κατά 50% από το σύστημα H και 50% από τα συστήματα της Hb. Τα Η + που προέρχονται από το αναπνευστικό εξουδετερώνονται 100% από το σύστημα των πρωτεϊνών. Σε περίπτωση αύξησης των H στον εξωκυττάριο χώρο, τα ενδοκυττάρια ρυθμιστικά συστήματα διαμέσου των αντλιών Na + H + και Κ + Η + (ανταλλαγείς ιόντων), βγάζουν Η + από τα κύτταρα, τα οποία αντιδρούν με τα H και αποδίδουν CO 2 και H 2 O, με αποτέλεσμα να τα εξουδετερώνουν. Παράδειγμα δράσης ρυθμιστικού συστήματος σε προσθήκη αλκάλεος: Έστω διάλυμα με οξικό οξύ και οξικό νάτριο, στο οποίο προστίθεται η βάση NaOH: NaOH Na + + OH CH 3 COOH CH 3 COO + H + OH + H + H 2 O Το H + από τη διάσταση του οξέος εξουδετερώνει το OH και η επιπλέον προσθήκη βάσης οδηγεί σε περαιτέρω διάσταση του οξικού, ώστε η οξύτητα του συστήματος να παραμένει σχετικά σταθερή. Αν το σύστημα ήταν κλειστό, τότε στην περίπτωση προσθήκης οξέος, εκτός από την μείωση των H προκύπτει και αύξηση του CO 2 : HCl + NaH NaCl + H 2 O + CO 2 45

6 2. Αναπνευστικό σύστημα Αρχίζει η δράση του μέσα σε 13 λεπτά και ολοκληρώνεται σε 1224 ώρες. Η αλκαλιαιμία καταστέλλει την αναπνοή (υποαερισμός), διαμέσου επίδρασής της στους χημειοϋποδοχείς του εγκεφαλικού στελέχους και ίσως διαμέσου επίδρασης στους περιφερικούς χημειοϋποδοχείς (καρωτιδικό σωμάτιο, αορτικό τόξο και μυελός), με αποτέλεσμα την αύξηση της PaCO 2. Υπολογισμός της αναπνευστικής αντιρρόπησης: Σε μεταβολική αλκάλωση για κάθε αύξηση των H κατά 1 meq/l αναμένεται αύξηση της PaCO 2 κατά 0,60,7 mmhg [δηλαδή PaCO 2 =0,7 x (H ) + 20 mmhg (± 5)] ή PaCO 2 = 0,9 x (H + 9) ± 2 (3). Αν η αντιρρόπηση δεν είναι η αναμενόμενη τότε υπάρχει μικτή οξεοβασική (ΟΒ) διαταραχή με αναπνευστική αλκάλωση (5). Η αναπνευστική αντιρρόπηση έχει δύο φάσεις: α) αρχικά διεγείρεται η αναπνοή αφού κατά την εξουδετέρωση των H από τα ρυθμιστικά συστήματα παράγεται CO 2, το οποίο οδηγεί σε αύξηση της PaCO 2 και β) κατά τη δεύτερη φάση η αλκαλαιμία επιδρά στο κέντρο της αναπνοής και την καταστέλλει. Επιπλοκές: Στην πρώτη φάση μπορεί να εμφανιστεί έντονη υπερκαπνία, λόγω αδυναμίας απομάκρυνσης του CO 2, σε άτομα που εμφανίζουν καταστολή της αναπνοής, κεντρικής ή περιφερικής αιτιολογίας (αποφρακτικές πνευμονοπάθειες, νευρομυική νόσος, λήψη ναρκωτικών). Στη δεύτερη φάση μπορεί να εμφανιστεί υποξυγοναιμία, εξ αιτίας καταστολής του αναπνευστικού κέντρου, σε άτομα με καρδιοαναπνευστικές νόσους. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι η αλκάλωση μετατοπίζει την καμπύλη σύνδεσης οξυγόνουhb προς τ αριστερά. Αυτό σημαίνει ότι η σύνδεση οξυγόνουhb γίνεται ισχυρότερη, με αποτέλεσμα να μειώνεται η παροχή Ο 2 στους ιστούς, που επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από τον αντιρροπιστικό υποαερισμό (3,6). Ο παρακάτω τύπος παρέχει τη σχέση που υπάρχει μεταξύ PaO 2 και PaCO 2 : PaO 2 = PεισπνεόμενουO 2 1,25 x PaCO 2 10 (PεισπνεόμενουO 2 είναι η μερική πίεση του Ο 2 στον εισπνεόμενο αέρα=150 mmhg και το 10 είναι η φυσιολογική κλίση του Ο 2 μεταξύ κυψελίδων και αρτηριδίων του πνεύμονα) 46

7 Η υποξαιμία συνήθως δεν είναι ικανή να διαταράξει την αντιρρόπηση, εκτός κι αν συνυπάρχει αναπνευστική νόσος. Έτσι η διέγερση της αναπνοής λόγω υποξαιμίας αρχίζει όταν PaO 2 <5055 mmhg, με αποτέλεσμα η PaCO 2 να φθάνει και το 60 mmhg σε βαριά μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) (2). Σε περίπτωση που είναι μεγαλύτερη έχουμε μικτή ΟΒ διαταραχή (και αναπνευστική οξέωση). Σημειώνεται ότι η PaO 2 δεν μπορεί να μειωθεί περίπου κάτω από 55 mmhg, άρα και η PaCO 2 δεν μπορεί να είναι με βάση τον τύπο περίπου πάνω από 52 mmhg. Ωστόσο έχουν αναφερθεί τιμές PaCO 2 >86 mmhg σε σοβαρές περιπτώσεις ΜΑ. Φαίνεται δηλαδή ότι η αντιρρόπηση είναι αυτοπεριοριζόμενη, αφού τόσο η υποξυγοναιμία, όσο και η υπερκαπνία διεγείρουν την αναπνοή (7). Έτσι σε περίπτωση υποξυγοναιμίας με υπερκαπνία δεν θα πρέπει να τίθεται η διάγνωση της αναπνευστικής ανεπάρκειας χωρίς να γίνεται συσχέτιση με ΜΑ και φυσικά δεν χρειάζεται διασωλήνωση, αλλά χορήγηση Ο 2. Σε ποιο βαθμό όμως η αναπνευστική αντιρρόπηση προστατεύει τελικά το εξωκυττάριο ph; Μελέτες σε πειραματόζωα έδειξαν ότι η αύξηση της PaCO 2 σε ΜΑ αυξάνει την έκκριση Η +, με αποτέλεσμα την αύξηση της συγκέντρωσης των H (8). Αυτές οι μεταβολές πιθανά οφείλονται στη μείωση του ph των σωληναριακών κυττάρων από την αύξηση του CO 2 (είναι γνωστό ότι η ενδοκυττάρια οξέωση διεγείρει την έκκριση Η + και άρα την αύξηση των H ). Το αποτέλεσμα είναι ότι μετά από μερικές ημέρες το ph είναι ίδιο μ αυτό που θα υπήρχε χωρίς την αναπνευστική αντιρρόπηση, λόγω των αυξήσεων του εξωκυττάριου CO 2 και των H (1). Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου δεν διαπιστώνεται η αναμενόμενη αντιρρόπηση, όπως σε: α) πρόκληση ταχύπνοιας λόγω πόνου κατά την αιμοληψία β) ασθενείς με ΜΑ λόγω λήψεως διουρητικών, μπορεί να εμφανιστεί υποκλινική πνευμονική συμφόρηση, ικανή να διεγείρει ενδοπνευμονικούς υποδοχείς και να προκαλέσει ταχύπνοια, δίνοντας ταυτόχρονα και μία αίσθηση δύσπνοιας γ) συνύπαρξη υποξαιμίας (PaO 2 <5055 mmhg), οπότε διεγείρονται οι περιφερικοί χημειοϋποδοχείς και προκαλούν υπεραερισμό (3). 47

8 3. Νεφροί Η δράση τους αρχίζει μετά από ώρες έως και ημέρες και είναι ο ισχυρότερος ρυθμιστής της ΟΒΙ. Αρχίζει σε μία ώρα από την εγκατάσταση της ΜΑ και ολοκληρώνεται σε 1236 ώρες. Κατά την έναρξη της ΜΑ όταν η συγκέντρωση των H ξεπεράσει τον ουδό επαναρρόφησης υπάρχει διττανθρακουρία με ταυτόχρονη απώλεια Na + στα ούρα. Με την πρόοδο του χρόνου όμως εγκαθίσταται μία νέα κατάσταση (αύξηση του ουδού επαναρρόφησης), όπου διακόπτεται η απώλεια των H και εμφανίζεται απώλεια οξέων στα ούρα (παράδοξη οξυουρίαδιατήρηση αλκάλωσης) (5). Έχει διαπιστωθεί ότι αν χορηγηθούν σ ένα φυσιολογικό άτομο 1000 meq NaH σ ένα 24ωρο επί δύο εβδομάδες, μπορεί να αποβληθεί σχεδόν όλη την ποσότητα των H με μικρή μόνο αύξηση της συγκέντρωσής τους στο πλάσμα. Για να προκληθεί ΜΑ με μικρότερες ποσότητες H, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να συνυπάρχει και διαταραχή στη νεφρική απέκκριση των H. Η έκκριση H από τους νεφρούς γίνεται κυρίως με δύο τρόπους: α) με μικρότερη επαναρρόφηση H, λόγω του ότι η χορήγηση NaH οδηγεί σε έκπτυξη του όγκου, μειώνοντας έτσι την επαναρρόφηση Νa + και H στα εγγύς σωληνάρια, β) με έκκριση H από τα κύτταρα βτύπου των αθροιστικών σωληναρίων που ανταλλάσσουν H με Cl. Για να διατηρήσουν λοιπόν οι νεφροί τη ΜΑ πρέπει να υπερνικήσουν τους δύο αυτούς μηχανισμούς (9). Η επαναρρόφηση των H εξ άλλου γίνεται διαμέσου έκκρισης Η + από τα σωληναριακά κύτταρα στον αυλό. Στα εγγύς σωληνάρια επαναρροφάται το 90% των διηθούμενων H διαμέσου του ανταλλαγέα Na + H +. Τα υπόλοιπα επαναρροφώνται στην αγκύλη του Henle με τη βοήθεια του ανταλλαγέα Na + H + και στα αθροιστικά σωληνάρια με την αντλία H + ATPαση. Η αυξημένη επαναρρόφηση H σε ΜΑ οφείλεται στην υπογκαιμία, υποχλωραιμία, υποκαλιαιμία και στον υπεραλδοστερονισμό (2), με αποτέλεσμα οι νεφροί να μη συμβάλλουν αντιρροπιστικά, αλλά αντίθετα να διαιωνίζουν την αλκάλωση. 48

9 3.1. Υπογκαιμία Σε μείωση του εξωκυττάριου όγκου υγρών και άρα σε μειωμένη νεφρική αιμάτωση, αυξάνει η επαναρρόφηση H (επαναρρόφηση Na + και διέγερση ALD σε ανταλλαγή με Η + ) (11). Μία ευρέως αποδεκτή υπόθεση για την διατήρηση και διόρθωση της χλωριοευαίσθητης ΜΑ που βασίζεται στον όγκο είναι η εξής: Η υπογκαιμία προκαλεί επαναρρόφηση Η 2 Ο στα εγγύς σωληνάρια, που συνοδεύεται και από επαναρρόφηση H, διατηρώντας έτσι την αλκάλωση. Όταν αποκατασταθεί ο όγκος, περιορίζεται η επαναρρόφηση υγρών στα εγγύς σωληνάρια, με αποτέλεσμα περισσότερα H και Cl να φθάνουν στον άπω νεφρώνα και εκεί να αυξάνει η επαναρρόφηση των Cl και η έκκριση των H, με αποτέλεσμα διόρθωση της αλκάλωσης. Όπως αποδείχτηκε βέβαια μετά από επανεκτίμηση της παραπάνω υπόθεσης η αλκάλωση διορθώνεται μόνο με χορήγηση Cl, ανεξάρτητα από την κατάσταση του όγκου. Τελικά, η υπογκαιμία σχετίζεται, αλλά δεν αποτελεί αιτία ή σημαντικό παράγοντα για την διατήρηση της αλκάλωσης (5), προκαλεί όμως αλκάλωση όταν χάνονται περισσότερα Η + ή Cl σε σχέση με τα H Υποχλωραιμία Η υποχλωραιμία λόγω απωλειών από τον γαστρεντερικό σωλήνα (ΓΕΣ) ή λόγω διουρητικών προκαλεί επαναρρόφηση H διότι: α) διεγείρει το σύστημα ρενίνηςαγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης (ΡΑΑ). Στην πυκνή κηλίδα υπάρχουν κύτταρα που έχουν ένα συμμεταφορέα Na + K + 2Cl, ο οποίος ρυθμίζεται από το Cl. Σε υποχλωραιμία μειώνεται η μεταφορά Cl στην πυκνή κηλίδα, με αποτέλεσμα την μείωση της επαναρρόφησης NaCl. Έτσι διεγείρεται η παρασπειραματική συσκευή για παραγωγή ρενίνης (2,5). β) διαταράσσει τη λειτουργία του ανταλλαγέα Cl H. Σε ΜΑ η απώλεια H προέρχεται από μειωμένη επαναρρόφηση, αλλά όπως φαίνεται και από έκκρισή τους από τα βεμβόλιμα κύτταρα στη φλοιώδη μοίρα των αθροιστικών σωληναρίων. Για 49

10 να συμβεί αυτό πρέπει να ανταλλαγεί H με Cl (η ενέργεια για τη μεταφορά αυτή προέρχεται από την κλίση που υπάρχει για το Cl, αφού η συγκέντρωσή του ενδοκυττάρια είναι ελαττωμένη). Σε υποχλωραιμία λοιπόν δεν μπορεί να γίνει έκκριση H (2,5) γ) η υποχλωραιμία μειώνει τον GFR διαμέσου της σωληναριοσπειραματικής ισορροπίας, ακόμη και επί απουσίας υπογκαιμίας (5) δ) η αντλία H + ATPάση στα εμβόλιμα κύτταρα των αθροιστικών σωληναρίων φαίνεται να σχετίζεται με παθητική παράλληλη έκκριση Cl, για διατήρηση της ηλεκτρικής ουδετερότητας. Η μείωση της συγκέντρωσης Cl ενδοσωληναριακά διευκολύνει την διαδικασία αυτή, διαμέσου αύξησης της κλίσης διασωληναριακά, για έκκριση Cl (2) Υποκαλιαιμία Η υποκαλιαιμία: α) προκαλεί ενδοκυττάρια οξέωση (ανταλλαγή Κ + Η + ) (5), η οποία τείνει να αυξήσει την απέκκριση Η + (2). Έτσι από τη δράση της ALD και των άλλων αλατοκορτικοειδών αυξάνει η επαναρρόφηση Na + σε ανταλλαγή με Κ + και κυρίως Η +. Η επίταση της απέκκρισης οξέων από τους νεφρούς αυξάνει τη σύνθεση και επαναρρόφηση H (1). β) διαμέσου διέγερσης της H + K + ATPάσης, έχει ως αποτέλεσμα την επαναρρόφηση Κ + και την αποβολή Η + (κερδίζονται H ). Τόσο η υποκαλιαιμία όσο και η ALD που διεγείρουν την αντλία αυτή και την H + ATPάση, προκαλούν απέκκριση Η + (2,9). γ) διεγείρει την αμμωνιογένεση στα εγγύς σωληνάρια διαμέσου επιτάσεως του μεταβολισμού της γλουταμίνης. Κατά την διαδικασία αυτή παράγεται ακετογλουταρικό, που κατά τον μεταβολισμό του αποδίδει H που επιστρέφουν στην κυκλοφορία (10). δ) προκαλεί διαταραχή της επαναρρόφησης Cl στον άπω νεφρώνα, η οποία έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη ηλεκτραρνητικότητα στον αυλό, ώστε να διεγείρεται η έκκριση Η + (2,10). Επίσης, τόσο η υποχλωραιμία (δείκτης μείωσης εξωκυττάριου όγκου υγρών), όσο και η υποκαλιαιμία (λόγω απώλειας από το ΓΕΣ ή τους νεφρούς διαμέσου διέγερσης 50

11 του συστήματος ΡΑΑ), προκαλούν μείωση του GFR, οπότε και το φορτίο H που διηθείται είναι μικρότερο σε σχέση μ αυτό που θα υπήρχε σε αλκαλαιμία με φυσιολογικό GFR (1,9). Η ελαττωμένη διέγερση των μεταφορέων Cl έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του Κ +, γι αυτό και η έντονη υποκαλιαιμία σχετίζεται με νεφρική απώλεια CI (5) Υπερκαπνία Η υποκαπνία λόγω αγγειοδιαστολής και μείωσης του GFR προκαλεί καταστολή της νεφρικής επαναρρόφησης H, ενώ αντίθετα η υπερκαπνία (λόγω αντιρρόπησης) αυξάνει την επαναρρόφηση H. Παράδειγμα μη νεφρικής αντιρρόπησης: Σε κατάσταση υπογκαιμίας αυξάνεται η κατακράτηση Na +, η οποία όμως εξαρτάται από την αναγκαιότητα έκκρισης H (εκκρίνονται μαζί με Na + ). Η επαναρροφητική ικανότητα των νεφρών για τα H μπορεί να αυξηθεί σε υπογκαιμία, αλλά αυτή η προσαρμογή χρειάζεται 34 24ωρα. Σε εμέτους τις πρώτες ημέρες υπάρχει αυξημένη ποσότητα H που διηθείται και αυξημένα επίπεδα ALD (υπεραλδοστερονισμός), αλλά δυσκολία στην κατακράτηση H. Έτσι μία ποσότητα H φεύγει από τα εγγύς σωληνάρια ως NaH και μέρος του Na + ανταλλάσσεται με Κ + στα αθροιστικά σωληνάρια, διαμέσου δράσης της ALD. Αποτέλεσμα είναι η αυξημένη έκκριση Νa +, Κ +, H στα ούρα, ώστε αυτά να είναι αλκαλικά. Όταν αυξηθεί όμως η επαναρροφητική ικανότητα των H τότε ελαττώνεται η έκκριση Νa +, Κ +, H, Cl στα ούρα, με αποτέλεσμα τα ούρα να είναι όξινα και να επιδεινώνεται η αλκάλωση (2). 51

12 4. Βιβλιογραφία 1. Μαυροματίδης Κ. Μεταβολική αλκάλωση. Στο: Διαταραχές ύδατος, ηλεκτρολυτών και οξεοβασικής ισορροπίας. Εκδότης: Κ. Μαυροματίδης, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2006, σελ Rose BD, Post TW. Metabolic alkalosis. In: Clinical physiology of acidbase and electrolyte disorders, McGrawHill, New York, Chapter 18, 5 th Edition, 2001; pp Javaheri S, Shore NS, Rose B, Kazemi H. Compensatory hypoventilation in metabolic alkalosis. Chest 1982; 81(3): Galla JH, Bonduris DN, Luke RG: Effects of chloride and extracellular fl uid volume on bicarbonate reabsorption along the nephron in metabolic alkalosis in the rat. J Clin Invest 1987; 80: Galla JH. Metabolic Alkalosis. J Am Soc Nephrol 2000; 11: Huang LH, Priestley MA, Cantwell PG, et al. Metabolic alkalosis. emedicine 2007 (www.emedicine.com/ped/topic69.htm). 7. Principe L, Brenna S. The acid base balance. Theoretical and practical aspects. Eds. Principe L, Brenna S. Instrumentation Laboratory, Milan, Italy. 8. Androgue HJ, Madias NE. Management of lifethreatening acidbase disorders. N Engl J Med 1998; 8: Yaseen S, Thomas C, Mandal AK, et al. Metabolic alkalosis. emedicine 2007 (www.emedicine.com/med/topic1459.htm) 10. Yaseen S. Excerpt from metabolic alkalosis. byname/ metabolicalkalosis.htm 11. Galla JH, Bonduris DN, Sanders PW, Luke RG: Volumeindependent reductions in glomerular fi ltration rate in acute chloridedepletion alkalosis in the rat. J Clin Invest 1984; 74:

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l

Μεταβολική Αλκάλωση. ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Μεταβολική Αλκάλωση ph >7,4 [ΗCO 3- ] > 24 meq/l Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης [ΗCO 3- ] = ποσό ΗCO 3- στον εξωκυττάριο όγκο εξωκυττάριο όγκο Παθοφυσιολογία μεταβολικής αλκάλωσης: Εξωγενής προσθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης

Αίτια - Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Αίτια Αντιρρόπηση αναπνευστικής αλκάλωσης Ευαγγελία Ντουνούση Νεφρολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή Η αναπνευστική αλκάλωση (ΑΑ) αποτελεί τη συχνότερη διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση μεταβολικής αλκάλωσης Χρυσόστομος Δημητριάδης Νεφρολόγος, Επιμελητής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Ιπποκράτειο» Ως μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Μετεκπαιδευτικά Μαθήµατα Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας 2012-13 ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ανδρέας Γ. Φάσσαρης Υποπλοίαρχος (ΥΙ) Π.Ν Αναισθησιολόγος Ναυτικό Νοσοκοµείο Αθηνών ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Θεωρία των

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών

Ερμηνεία αερίων αίματος - Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Ερμηνεία αερίων αίματος Σημασία ειδικών παραμέτρων για τη διάγνωση των μικτών οξεοβασικών διαταραχών Νικόλαος Σ. Κακλαμάνης Διευθυντής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Σάμου 1. Εισαγωγή Η κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια)

Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Χλωριοανθεκτικές αλκαλώσεις (παθογένεια) Μεταβολική αλκάλωση Ι Βασίλειος Κ. Μαργέλλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός» 1. Εισαγωγή Ως μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας

ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. Θεόδωρος Κασιμάτης. Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Θεόδωρος Κασιμάτης Νεφρολόγος, Επιμελητής Β Νοσ. Ασκληπιείο Βούλας Εισαγωγή Η διατήρηση της συγκέντρωσης των Η + εντός ενός στενού εύρους τιμών (35-45nmol/L) είναι ζωτικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης

Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Θεραπεία μεταβολικής αλκάλωσης Μεταβολική αλκάλωση ΙΙ Γεώργιος Λιάμης Λέκτορας Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 1. Εισαγωγή H μεταβολική αλκάλωση (ΜΑ) αποτελεί μία διαταραχή της οξεοβασικής

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας. 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Βιβλίο Πρακτικών Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 7 ο Σεμινάριο: Διαταραχές της οξεοβασικής ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ

ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ 2 o Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας ÐÑÁÊÔÉÊÁ ÄÅÕÔÅÑÏÕ ÅÔÇÓÉÏÕ ÌÅÔÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÕ ÓÅÌÉÍÁÑÉÏÕ ÕÃÑÙÍ ÇËÅÊÔÑÏËÕÔÙÍ & ÏÎÅÏÂÁÓÉÊÇÓ ÉÓÏÑÑÏÐÉÁÓ ÌÅÔÁÂÏËÉÊÇ ÁËÊÁËÙÓÇ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Συµπύκνωση αραίωση ούρων

Συµπύκνωση αραίωση ούρων Συµπύκνωση αραίωση ούρων Boron σελ 1075-1091 Συµπυκνωµένα ούρα υπερωσµωτικά σε σχέση µε τη συγκέντρωση του πλάσµατος Η ικανότητα των νεφρών να παράγουν υπερωσµωτικά ούρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου

Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Κεφάλαιο 3 Οξεοβασική ισορροπία και μεταφορά οξυγόνου Η συγκέντρωση των ιόντων υδρογόνου στο ECF φυσιολογικά διατηρείται μέσα σε πολύ στενά όρια. Για

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος

Σχέση ωσμωτικής πίεσης-ωσμωτικότητας-ώσμωσης. Ωσμωτικότητα πλάσματος Βιολογικές και Κλινικές Εφαρμογές της Ωσμωτικότητας Στόχοι Κατανόησης-Υποδείξεις: -Εξοικειωθείτε με διάφορα παραδείγματα βιολογικών εφαρμογών. (Σημειώση: Μην τα αποστηθίσετε! Απλώς διαβάζοντάς τα να τα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Ισοζύγιο νερού και ηλεκτρολυτών Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Κύριες λειτουργίες των νεφρών Ρύθμιση του όγκου των υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος

Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Μάθημα: Xειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ Ενότητα: Οι λειτουργίες του νεφρού Στοιχεία Φυσιολογίας του ουροποιητικού συστήματος ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Συμπύκνωση και αραίωση των ούρων Η ποσότητα ούρων που παράγεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Αναπνευστική αλκάλωση Ελένη Μάνου Νεφρoλόγος, Επιμελήτρια Β Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου» 1. Εισαγωγή Η μερική πίεση του διοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη;

Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Τι ορίζεται ως επίδραση κοινού ιόντος σε υδατικό διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη; Επίδραση κοινού ιόντος έχουμε όταν σε διάλυμα ασθενούς ηλεκτρολύτη προσθέσουμε έναν άλλο ηλεκτρολύτη που έχει κοινό ιόν με

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα.

Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Ουδέτερα Οξέα Με την κλίμακα ph μετράμε το πόσο όξινο ή βασικό είναι ένα διάλυμα. Βάσεις Για να δείτε περίπου πως μετριέται η ποσότητα οξέος ή βάσης στα διαλύματα, σε σχέση με το ph, δείτε αυτό τον πινάκα!!!

Διαβάστε περισσότερα

Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος)

Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος) ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 81 Monitoring του Aναπνευστικού Συστήματος (μηχανική της αναπνοής, καπνογραφία, παλμική οξυμετρία, αέρια αίματος) ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΕΡΖΕΝΙΔΟΥ, ΕΥΘΥΜΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης Διάγνωση Διαφορική διάγνωση Πρόληψη αναπνευστικής αλκάλωσης Θεόδωρος Πλιακογιάννης Νεφρολόγος, Επιμελητής Α Νεφρολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας 1. Διάγνωση Η διάγνωση της αναπνευστικής αλκάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα

3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα 3.5 Ρυθμιστικά διαλύματα Ρυθμιστικά διαλύματα ονομάζονται τα διαλύματα των οποίων το ph παραμείνει πρακτικά σταθερό, όταν προστεθεί μικρή αλλά υπολογίσιμη ποσότητα ισχυρών οξέων ή βάσεων ή αραιωθούν μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία της αναπνοής - Μεταφορά αερίων - Αίτια αναπνευστικής οξέωσης

Φυσιολογία της αναπνοής - Μεταφορά αερίων - Αίτια αναπνευστικής οξέωσης Φυσιολογία της αναπνοής - Μεταφορά αερίων - Αίτια αναπνευστικής οξέωσης Δημήτρης Λαγονίδης Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, Διευθυντής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Νοσοκομείου Γιαννιτσών 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

AquaTec 1.2. Φυσική και φυσιολογία των Καταδύσεων Βασικές Αρχές Μεταφοράς Αερίων. Νίκος Καρατζάς

AquaTec 1.2. Φυσική και φυσιολογία των Καταδύσεων Βασικές Αρχές Μεταφοράς Αερίων. Νίκος Καρατζάς AquaTec 1.2 Φυσική και φυσιολογία των Καταδύσεων Βασικές Αρχές Μεταφοράς Αερίων Νίκος Καρατζάς 2 Φυσική και φυσιολογία των Καταδύσεων Προειδοποίηση: Το υλικό που παρουσιάζεται παρακάτω δεν πρέπει να θεωρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα.

Γιατί τα διαλύματα είναι σημαντικά για τις χημικές αντιδράσεις; Στη χημεία αρκετές χημικές αντιδράσεις γίνονται σε διαλύματα. 3.1 Οξέα Βάσεις Ιοντικά υδατικά διαλύματα Τι είναι διάλυμα; Διάλυμα είναι κάθε ομογενές μίγμα που προκύπτει από την ανάμειξη δύο ή περισσότερων καθαρών ουσιών. Στα διαλύματα, μία από τις ουσίες θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α.1 γ. Α.2 β. Α.3 β. Α.4 γ. A.5 α) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 13. β) Ορισμός σχολικού βιβλίου σελίδα 122. ΘΕΜΑ Β B.1 α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών

ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ-ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών ΥΠΟΚΑΛΙΑΙΜΙΑ - ΥΠΕΡΚΑΛΙΑΙΜΙΑ Φυσιολογικές τιμές καλίου ορού 3.5-5 meq/l

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ Α. ΝΤΑΛΑΜΑΓΚΑ, MD, MSc, MPH, PhD ΙΑΤΡΟΣ-ΒΙΟΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΝ/ΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς

Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca. 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΥΘΜΙΣΗ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ Ανθρώπινο σώμα: 1200 gr Ca 99% στα οστά και τα δόντια Το υπόλοιπο βρίσκεται στους ιστούς ΡΟΛΟΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟΥ Ca ++ Μυϊκή συστολή Συναπτική διαβίβαση Συσσώρευση αιμοπεταλίων Πήξη του αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη - Θεραπεία αναπνευστικής οξέωσης

Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη - Θεραπεία αναπνευστικής οξέωσης Διάγνωση - Διαφορική διάγνωση - Πρόληψη - Θεραπεία αναπνευστικής οξέωσης Ματθαίος Κ. Τσαγκούριας Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος, Επιμελητής Α Μονάδας Εντατικής Θεραπείας Γενικού Nοσοκομείου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3

Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ Ασθενής 62 ετών διακομίσθηκε στο νοσοκομείο με σύγχιση. Γλυκόζη 580mg/dl, κρεατινίνη 0.8mg/dl, ph 6.95, HCO 3-2.3mEq/L, PCO 2 11mmHg, K/Na/Cl : 5.1/140/115mEq/L. Γενική ούρων, σάκχαρο 4+,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Ειδικό βάρος Οξύτητα Στερεό υπόλειμμα Λακτόζη Έλεγχος παστερίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων

Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Κατηγορίες Χημικών Αντιδράσεων Β. ΜΕΤΑΘΕΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Στις αντιδράσεις αυτές οι αριθμοί οξείδωσης όλων των στοιχείων που μετέχουν στην αντίδραση παραμένουν σταθεροί. Τέτοιες αντιδράσεις είναι οι: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 27/05/2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. β A3. γ A4. α A5.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση

Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία. Διαφορική Διάγνωση Άνδρας77 ετώνμεδύσπνοια, οιδήματακαιυποκαλιαιμία Διαφορική Διάγνωση Γεροβασίλη Βίκυ Ειδικευόµενη Ε Παθολογικής Κλινικής ιευθ: Αθανάσιος Σκουτέλης ΣτοιχείαΑπόΚλινικήΕικόνα Πρόσφατη έναρξη Απορρύθμιση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο.

Διαταραχές Νεφρών. Τα άχρηστα μεταβολικά προϊόντα αφήνουν τα νεφρά ως ούρα και μεταφέρονται μέσω του ουρητήρα στην ουροδόχο κύστη στην πύελο. Ο νεφρός είναι ένα όργανο που διαμορφώνει τον όγκο και τη σύσταση των σωματικών υγρών με τη διήθηση του αίματος και τις λειτουργίες της εκλεκτικής επαναρρόφησης ή απέκκρισης. Οι νεφροί εκκρίνουν νερό,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 1 Τα χημικά συστατικά των τροφίμων που μας κρατάνε ζωντανούς και υγιείς και μας εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια για τις εργασίες μας ονομάζονται: Θρεπτικά Συστατικά Οργανικά

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών & Οξεοβασικής Ισορροπίας 4ο Σεμινάριο: Μεταβολισμός καλίου ΒΙΒΛΙΟ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ετήσιο Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Υγρών, Ηλεκτρολυτών και Οξεοβασικής Ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟ ΣΤΑ ΙΟΥ 3 ΚΑΙ 4 ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο

ΟΙΙ. Έστω ένα οξύ-δείκτης Η, το οποίο ιοντίζεται και αποκαθίσταται ισορροπία της µορφής : Η + Η2Ο Π ΠΡ ΡΩ ΩΤ ΤΟ ΟΛ ΛΥ ΥΤ ΤΙΙΚ ΚΟ ΟΙΙ Ε ΕΙΙΚ ΚΤ ΤΕ ΕΣ Σ Πρωτολυτικοί δείκτες ονοµάζονται οι ενώσεις που έχουν την ιδιότητα να µεταβάλλουν το χρώµα τους µέσα σε καθορισµένα όρια του ph ενός διαλύµατος. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28

Hct 40,1% Glu 196 Mg 2,72 TBIL/DBIL 1,15/0,68. Hb 14,7g/dl BUN 63 P 1,62 TKE 28mm /1h. MCV 85,5 fl Cr 1,07 LDH 214 CK/CKMB 1153/28 Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΤΜΗΜΑ /ντής ρ. ΒαϊδάκηςΕ. Γυναίκα 75 ετών µε χαλαρή παράλυση και υποκαλιαιµία ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ Μπαλωµενάκη Μαρία Ειδικευόµενη Παθολογικής Κλινικής Γυναίκα, 75 ετών µε αδυναµία

Διαβάστε περισσότερα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Σκληρότητα νερού Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Τι περιέχει το νερό της βροχής; Ποιο είναι συνήθως το ph του βρόχινου νερού; Γιατί; Τι περιέχει το νερό του εδάφους; Na +, K +, Ca 2+, Mg 2+, Cl, SO 4 2,

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα

Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Μέτρηση ph Ρυθμιστικά διαλύματα Η έννοια του ph: Η 2 Ο + Η 2 Ο Η 3 Ο + + ΟΗ ή Η 2 Ο Η + + ΟΗ K + [H ][OH ] = [H O] 2 K + [H2O]=[H ][OH ] Κ[Η 2 Ο] = Κ w = γινόμενο ιόντων νερού ή σταθερά διάστασης νερού

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ. Κάρμεν Τασιοπούλου. Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ YΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Κάρμεν Τασιοπούλου Τασιοπούλου Επιμελήτρια Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ Παχυσαρκία: Τάσεις Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΟΙΔΗΜΑΤΩΝ ΠΕΤΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ οίδηµα ορίζεται η αύξηση του όγκου του υγρού του διάµεσου χώρου, η οποία οδηγεί συνήθως σε εµφανή διόγκωση ιστών για να διαπιστωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ Η συγκέντρωση συμβολίζεται γενικά με το σύμβολο C ή γράφοντας τον μοριακό τύπο της διαλυμένης ουσίας ανάμεσα σε αγκύλες, π.χ. [ΝΗ 3 ] ή [Η 2 SO 4 ]. Σε κάθε περίπτωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα