ΜΕΤΑΛΛΑ - ΧΑΛΥΒΕΣ. Φυσικές ιδιότητες των µετάλλων. οµή των µετάλλων. Ανθρακούχοι χάλυβες. Κραµατούχοι χάλυβες. Χυτοσίδηρος. Μη σιδηρούχα κράµατα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΤΑΛΛΑ - ΧΑΛΥΒΕΣ. Φυσικές ιδιότητες των µετάλλων. οµή των µετάλλων. Ανθρακούχοι χάλυβες. Κραµατούχοι χάλυβες. Χυτοσίδηρος. Μη σιδηρούχα κράµατα"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΜΕΤΑΛΛΑ - ΧΑΛΥΒΕΣ Φυσικές ιδιότητες των µετάλλων οµή των µετάλλων Ανθρακούχοι χάλυβες Κραµατούχοι χάλυβες Χυτοσίδηρος Μη σιδηρούχα κράµατα Τυποποίηση και ονοµασία

2 Σελίδα ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ Επιδιωκόµενοι στόχοι Να αναφέρουν οι µαθητές τις φυσικές ιδιότητες των µετάλλων. Να κατανοήσουν πώς είναι κατασκευασµένα τα µέταλλα και να µπορούν να περιγράφουν τη δοµή τους. Να αναγνωρίζουν τα είδη των χαλύβων και να είναι σε θέση να περιγράφουν τα βασικά χαρακτηριστικά τους. Να διαβάζουν τους συµβολισµούς των κυριοτέρων µετάλλων και κραµάτων και από το συµβολισµό τους να περιγράφουν τα πλέον βασικά χαρακτηριστικά τους Φυσικές ιδιότητες των µετάλλων Τα µέταλλα παρουσιάζουν χαρακτηριστικές φυσικές ιδιότητες. Αυτές είναι: Η µεταλλική λάµψη Η στερεά κατάσταση στις συνθήκες περιβάλλοντος πλην του υδραργύρου Το µεγάλο ειδικό βάρος Η υψηλή ηλεκτρική και θερµική αγωγιµότητα Η καλή µηχανική αντοχή Επίσης: Μπορούν να πάρουν τη µορφή σύρµατος ή ράβδου, δηλαδή είναι όλκιµα υλικά. Μπορούν να πάρουν τη µορφή ελασµάτων, δηλαδή είναι ελατά υλικά. Επηρεάζουν το µαγνητικό πεδίο. Η επιρροή στο µαγνητικό πεδίο είναι πολύ έντονη στο σίδηρο, στο νικέλιο και στο κοβάλτιο. Οι παραπάνω ιδιότητες, µεµονωµένες, δεν αρκούν για να χαρακτηρίσουµε κάποιο υλικό ότι είναι µέταλλο. Π.χ.: Μεταλλική λάµψη παρουσιάζουν και αρκετά αµέταλλα (π.χ. αντιµόνιο). Καλή ηλεκτρική αγωγιµότητα µπορούµε να συναντήσουµε και σε πολλά ακόµη υλικά (π.χ. άνθρακας). Κατά συνέπεια, για να χαρακτηρίσουµε κάποιο υλικό ως µέταλλο, θα πρέπει να δούµε αν έχει όλες µαζί τις ιδιότητες που προαναφέραµε. Ο βαθµός που παρουσιάζει ένα µέταλλο την κάθε ιδιότητά του ποικίλλει. Π.χ.: Το αλουµίνιο µπορεί να λάβει µορφή λεπτών αλλά ανθεκτικών ελασµάτων, όπως είναι το γνωστό σε όλους αλουµινόχαρτο. Τα περισσότερα από τα άλλα µέταλλα δε διαµορφώνονται σε ελάσµατα πάχους µικρότερου από 0,1 mm. Ο χαλκός παρουσιάζει 6,5 φορές µεγαλύτερη θερµική αγωγιµότητα και 6 φορές µεγαλύτερη ηλεκτρική αγωγιµότητα από το σίδηρο. Το τιτάνιο παρουσιάζει τριπλάσια µηχανική αντοχή από το σίδηρο.

3 Σελίδα Η δοµή των µετάλλων Η δοµή των µετάλλων παρουσιάζει τις εξής δύο χαρακτηριστικές ιδιότητες: Το µεταλλικό δεσµό Η µάζα τους αποτελείται από κόκκους κρυστάλλων Στη συνέχεια αναπτύσσονται αυτά τα δύο χαρακτηριστικά της δοµής των µετάλλων Ο µεταλλικός δεσµός Στα µέταλλα, οι πυρήνες των ατόµων είναι διατεταγµένοι σε κανονικές πολυεδρικές µορφές, που ονοµάζονται «κρυσταλλικά πλέγµατα». Στο σχήµα (1.1) βλέπου- µε µία απλή περίπτωση τέτοιας διάταξης. Οι µορφές αυτές ποικίλλουν ανάλογα µε το είδος του κάθε µετάλλου και τη θερµοκρασία του. (Α) Σχήµα 1.1: Παράδειγµα διάταξης των ατόµων εντός των µετάλλων (Α) Το κρυσταλλικό πλέγµα (Β) Η κυψελίδα του κρυσταλλικού πλέγµατος (Β) Το ερώτηµα που τίθεται είναι «πού βρίσκονται τα ηλεκτρόνια;». Η απάντηση βρίσκεται σ αυτό που αποκαλείται µεταλλικός δεσµός. Τα ηλεκτρόνια µπορούµε να τα φανταστούµε ως περιπλανώµενα ελεύθερα µέσα στη µάζα του µετάλλου και όχι γύρω από συγκεκριµένους πυρήνες, όπως γίνεται στους χηµικούς δεσµούς. Υπάρχει δηλαδή ένα «νέφος ηλεκτρονίων» που µετακινείται εύκολα κάτω από την επίδραση ενός ηλεκτρικού πεδίου. Για το λόγο αυτό τα µέταλλα είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισµού Η κοκκώδης δοµή των µετάλλων Η µάζα ενός µεταλλικού τεµαχίου αποτελείται από πολλούς κρυστάλλους που τους ονοµάζουµε «κόκκους» και που στον κάθε ένα από αυτούς τα άτοµα είναι διατεταγµένα µε µία γεωµετρική µορφή, όπως αυτή που είδαµε στο σχήµα (1.1). Ο σχηµατισµός των κόκκων οφείλεται στον τρόπο που παράγονται τα µέταλλα. Η διαδικασία αυτή φαίνεται στις διαδοχικές φάσεις του σχήµατος (1.2). Στην αρχή το µέταλλο βρίσκεται σε υγρή µορφή, κάτω από υψηλή θερµοκρασία. Ενώ η θερµοκρασία αρχίζει να ελαττώνεται, αρχίζει η στερεοποίηση. Τα φαινό- µενα που λαµβάνουν χώρα φαίνονται στο σχήµα (1.2) και µπορούν να περιγραφούν ως εξής:

4 Σελίδα 1-4 Σχήµα 1.2: Οι διαδοχικές φάσεις στερεοποίησης του µετάλλου και ο σχηµατισµός των κόκκων Σε διάφορα σηµεία της µάζας του ρευστού µετάλλου αρχίζει η στερεοποίηση. Εµφανίζονται οι πρώτοι µικροί κρύσταλλοι. Πάνω στους πρώτους κρυστάλλους προσκολλώνται συνεχώς νέα άτοµα. Συγχρόνως εµφανίζονται και νέοι κρύσταλλοι. Όταν το µεγαλύτερο µέρος της µάζας του µετάλλου έχει ενσωµατωθεί στους κρυστάλλους, αυτοί θα αρχίσουν να έρχονται σε επαφή µεταξύ τους. Όταν η θερµοκρασία ελαττωθεί κάτω από το σηµείο πήξης, τότε όλη η µάζα του µετάλλου έχει στερεοποιηθεί και οι κόκκοι έχουν ενωθεί µεταξύ τους. Σχήµα 1.3: Φωτογραφία από µικροσκόπιο στην οποία φαίνεται η κοκκώδης δοµή των µετάλλων. ιακρίνονται σαφώς τα όρια των κόκκων. Οι χρωµατισµοί οφείλονται στις τεχνικές που εφαρ- µόζονται κατά τη φωτογράφηση. Στα σηµεία επαφής των κόκκων, η πολυεδρική διάταξη του σχήµατος (1.1) έχει διαταραχτεί. Τα άτοµα βρίσκουν τις θέσεις ισορροπίας τους αλλά µε ακανόνιστες µορφές. Η παραπάνω διαδικασία στερεοποίησης του µετάλλου καταλήγει σε µία δοµή στην οποία έχουµε: Τους κόκκους του µετάλλου µε την κανονική κρυσταλλική δοµή τους Τις επιφάνειες που ενώνονται οι κόκκοι µεταξύ τους, οι οποίες αποτελούν περιοχές ακαταστασίας της κρυσταλλικής δοµής.

5 Σελίδα 1-5 Τους κόκκους µπορούµε να τους δούµε κάτω από µικροσκόπιο, αφού γίνει η κατάλληλη επεξεργασία στην επιφάνεια του µετάλλου. Στο σχήµα (1.3) φαίνεται µία φωτογραφία της κοκκώδους δοµής ενός µετάλλου. Η πρώτη εντύπωση, που ίσως σχηµατίζεται στον αναγνώστη, είναι ότι η ανο- µοιοµορφία στα όρια των κόκκων είναι ανεπιθύµητη. Αυτό όµως δεν είναι αληθές. Επιδιώκουµε ακριβώς το αντίθετο, όπως θα δούµε στη συνέχεια Η επίδραση της κοκκώδους δοµής στις µηχανικές ιδιότητες των µετάλλων Ένα µέταλλο, που θα αποτελείτο από ένα και µοναδικό κρύσταλλο, θα έσπαγε πολύ εύκολα. Οι καλές µηχανικές ιδιότητες (αντοχή, ελαστικότητα) οφείλονται στην αντοχή που παρουσιάζουν τα σηµεία που ενώνονται οι κόκκοι µεταξύ τους. Ο κανόνας που πρέπει να γνωρίζουµε είναι: Όσο µικρότεροι είναι οι κόκκοι ενός µεταλλικού τεµαχίου, τόσο καλύτερες είναι οι µηχανικές του ιδιότητες. Το µέγεθος των κόκκων ποικίλλει. Για να δοθεί µία ιδέα για το µέγεθός τους, αναφέρουµε ότι η µέση διάµετρος στους χάλυβες κυµαίνεται από 0,022 mm µέχρι 0,25 mm. Οι χάλυβες µε µέσο µέγεθος κόκκου µικρότερο από 0,088 mm ονοµάζονται λεπτόκοκκοι, ενώ πάνω από αυτό το όριο ονοµάζονται χοντρόκοκκοι Η επίδραση της συγκόλλησης στην κοκκώδη δοµή των µετάλλων και στην αλλαγή των µηχανικών ιδιοτήτων τους Αν ένα µέταλλο θερµανθεί πάνω από µία ορισµένη θερµοκρασία, αρχίζει η α- νακρυστάλλωσή του. Αυτή µπορεί, µετά την ψύξη, να οδηγήσει σε άλλη κρυσταλλική δοµή και να αλλάξει τις ιδιότητες του µετάλλου. Η αλλαγή αυτή µπορεί να είναι προς το καλύτερο, όταν γίνεται κάτω από αυστηρά ελεγχόµενες συνθήκες. Όταν όµως γίνεται τυχαία, συνήθως, το αποτέλεσµα είναι η µείωση της αντοχής. (α) Η ζώνη που επηρεάζεται θερµικά (ΖΕΘ) Η συγκόλληση των µετάλλων γίνεται σε υψηλές θερµοκρασίες. Κατά την ψύξη γίνεται ανακρυστάλλωση γύρω από την περιοχή της συγκόλλησης. Η ζώνη επιρροής επεκτείνεται µέχρι το σηµείο που η θερµοκρασία µειώνεται κάτω από ένα όριο που αποτελεί προϋπόθεση για την εµφάνιση της ανακρυστάλλωσης, όπως φαίνεται στο σχήµα (1.4). Η περιοχή αυτή ονοµάζεται Ζώνη Επηρεαζόµενη Θερµικά και συµβολίζεται ως ΖΕΘ. Σχήµα 1.4: Η ζώνη που επηρεάζεται θερµικά (ΖΕΘ) σε έναν ανθρακούχο χάλυβα. Στη ΖΕΘ η δοµή του µετάλλου µεταβάλλεται από τη θερµοκρασία που αναπτύσσεται κατά τη συγκόλληση.

6 Σελίδα 1-6 Το αποτέλεσµα είναι, σχεδόν πάντοτε, να έχουµε µείωση της αντοχής γύρω από την περιοχή της συγκόλλησης. Ο κανόνας είναι: Η αντοχή του µετάλλου στην ΖΕΘ συνήθως µειώνεται λόγω της υψηλής θερµοκρασίας η οποία προκαλεί την αλλαγή της κρυσταλλικής δοµής του. (β) Ανόπτηση Βαφή Επαναφορά ύο βασικές έννοιες που έχουν σχέση µε τη δηµιουργία της κοκκώδους µορφής ενός µετάλλου είναι η ανόπτηση και η βαφή. Πρόκειται για δύο θερµικές κατεργασίες που συνήθως γίνονται κάτω από ελεγχόµενες συνθήκες. Αλλά, κατά τη συγκόλληση, αυτές γίνονται άθελά µας και επηρεάζουν άµεσα τις µηχανικές ιδιότητες. Ανόπτηση είναι η θέρµανση ενός µετάλλου σε µία θερµοκρασία τέτοια που να αρχίζει η ανακρυστάλλωσή του. Με την εφαρµογή ενός ελεγχόµενου ρυθµού ψύξης µπορούµε να έχουµε µέταλλο µε την επιθυµητή κρυσταλλική δοµή και το επιδιωκό- µενο µέγεθος κόκκου. Βαφή είναι η απότοµη ψύξη του µετάλλου, η οποία, συνήθως, γίνεται όταν ρίχνουµε το µέταλλο σε νερό. Το αποτέλεσµα είναι να µην υπάρχει χρόνος για την ο- µαλή ανακρυστάλλωση και να προκύπτει µέταλλο σκληρό, αλλά συγχρόνως εύθραυστο. Όταν ο ηλεκτροσυγκολλητής, µετά τη συγκόλληση, ρίχνει το καυτό τεµάχιο στο νερό, για να το ψύξει ταχύτερα, του προκαλεί βαφή, δηλαδή το κάνει σκληρό και εύθραυστο. Ένα µεταλλικό τεµάχιο που υπεβλήθη σε βαφή, αν υποστεί ανόπτηση, θα γίνει πάλι ελαστικό, αλλά θα χάσει τη σκληρότητά του. Η διαδικασία αυτή ονοµάζεται ε- παναφορά Η σηµασία των προσµίξεων Η κρυσταλλική µορφή µέσα στον κάθε κόκκο διαταράσσεται εξ αιτίας ξένων προσµίξεων. εν υπάρχει τρόπος παραγωγής απόλυτα καθαρού µετάλλου. Τα άτοµα των προσµίξεων εισέρχονται στην κρυσταλλική δοµή των κόκκων και την ανατρέπουν. Συχνά, επίσης, δηµιουργούν χηµικές ενώσεις οι οποίες διασπείρονται µέσα στη µάζα του µετάλλου. Σηµαντική επισήµανση: Εδώ θα µπορούσε να δηµιουργηθεί η εσφαλµένη εντύπωση ότι η παρουσία των προσµίξεων είναι ανεπιθύµητη. Αυτό όµως δεν είναι αληθές. Αν και υπάρχουν επιβλαβείς προσµίξεις, υπάρχουν και άλλες που είναι χρήσιµες και βελτιώνουν τις ιδιότητες των µετάλλων, όπως θα δούµε στη συνέχεια. Με τη χρήση των κατάλληλων προσµίξεων, βελτιώνονται οι ιδιότητες των µετάλλων και προκύπτουν κράµατα διαφορετικών µηχανικών και χηµικών ιδιοτήτων π.χ. παράγονται κράµατα µε µεγάλη µηχανική αντοχή ή µε µεγάλη ελαστικότητα ή µε αντοχή στην οξείδωση κτλ. Ο κανόνας είναι: Οι ιδιότητες των µετάλλων και των κραµάτων εξαρτώνται σε µεγάλο βαθµό από τις προσµίξεις τους. Υπάρχουν όµως και ανεπιθύµητες προσµίξεις, οι οποίες ονοµάζονται ακαθαρσίες και µειώνουν τη µηχανική αντοχή του µετάλλου.

7 Σελίδα Τα µέταλλα Τα περισσότερα από τα 92 στοιχεία που συναντάµε στη φύση, µπορούν να χαρακτηριστούν µέταλλα. Ελάχιστα όµως από αυτά χρησιµοποιούνται σε κατασκευές. Τα µέταλλα τα οποία έχουν ενδιαφέρον στις συγκολλήσεις, κατά σειρά σπουδαιότητας, κυρίως είναι τα εξής: Ο σίδηρος Το αλουµίνιο Ο χαλκός Αρκετά, ακόµη, µέταλλα, αλλά και ορισµένα αµέταλλα, συµµετέχουν υπό µορφή προσµίξεων, σε µικρά κυρίως ποσοστά, για τη διαµόρφωση κραµάτων µε βελτιω- µένες ιδιότητες (π.χ. µε µεγάλη µηχανική αντοχή). Οι κυριότερες προσµίξεις που υ- πάρχουν στα κράµατα είναι οι εξής: Στα κράµατα σιδήρου: ο άνθρακας (C) και το πυρίτιο (Si) που είναι αµέταλλα, καθώς και τα µέταλλα χρώµιο (Cr) και νικέλιο (Ni). Στα κράµατα αλουµινίου: Το πυρίτιο (Si), το µαγνήσιο (Mg) και ο χαλκός (Cu). Στα κράµατα χαλκού: Ο ψευδάργυρος (Zn) και ο κασσίτερος (Sn). Η περιεκτικότητα ενός στοιχείου συµβολίζεται για συντοµία µε το π. Π.χ. π(c)=0,12%, π(si)=0,5% κτλ Ο σίδηρος και οι χάλυβες Τη µεγαλύτερη σηµασία από όλα τα µέταλλα για τις τεχνικές κατασκευές την έχει ο σίδηρος. Ποτέ ο σίδηρος δε συναντάται αποκλειστικά µόνος, επειδή είναι δύσκολο να αποµονωθεί πλήρως από τις προσµίξεις του και, ιδίως, από τον άνθρακα. Επίσης, χωρίς τον άνθρακα, ο σίδηρος έχει πολύ χαµηλή µηχανική αντοχή. Πάντοτε, το λιγότερο που θα συναντήσουµε, είναι µία, έστω και µικρή, προσθήκη άνθρακα, η οποία µεταβάλλει εντυπωσιακά τις ιδιότητες του µετάλλου, παρ όλο που ως ποσοστό ακούγεται να είναι τελείως ασήµαντη, π.χ. 0,2%. Σχήµα 1.5: Φωτογραφία από µικροσκόπιο στην οποία φαίνονται οι κόκκοι ανθρακούχου χάλυβα. Ανάλογα µε το είδος των βασικών προσµίξεων διακρίνουµε τις εξής οµάδες υ- λικών που έχουν ως βάση το σίδηρο: Ανθρακούχοι χάλυβες: Τα µέταλλα που αποτελούνται κυρίως από σίδηρο και άνθρακα µε π(c) 2%, ονοµάζονται χάλυβες. Συνήθως όµως π(c)<0,80%.

8 Σελίδα 1-8 Κραµατούχοι χάλυβες: Στους χάλυβες µπορεί να έχουµε και µη σιδηρούχες προσµίξεις, κυρίως νικέλιο (Ni) και χρώµιο (Cr), οπότε έχουµε τους κραµατούχους ή κραµατικούς χάλυβες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και οι ανοξείδωτοι χάλυβες. Χυτοσίδηροι: Έχουν µεγάλη περιεκτικότητα άνθρακα και συγκεκριµένα π(c)=3-4%. Ως «σίδερο» χαρακτηρίζεται το υλικό που έχει π(c) 0,008%, που ουσιαστικά σηµαίνει σχεδόν πλήρης απουσία άνθρακα («σίδηρος» είναι το χηµικό στοιχείο). Με βάση τα παραπάνω, είναι σαφές ότι ο τεχνικός όρος «σίδερο» δε θα έπρεπε να υπάρχει στην αγορά των υλικών. Θα έπρεπε να υπάρχει µόνο ο όρος χάλυβας. Όµως ο όρος «σίδερο» συνυπάρχει µε τον όρο «χάλυβας» και χρησιµοποιείται ευρέως µεταξύ των τεχνικών. Ερώτηση: Τι υλικό είναι αυτό που στις τεχνικές κατασκευές έχει καθιερωθεί να ονο- µάζεται σίδερος; Απάντηση: Πρόκειται για χάλυβες µε χαµηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα (συνήθως π(c)<0,05%). Αυτοί έχουν πολύ καλή συµπεριφορά κατά τη συγκόλλησή τους Οι ανθρακούχοι χάλυβες Οι ανθρακούχοι χάλυβες µε π(c) < 0,4%, είναι το πλέον σηµαντικό υλικό στην τεχνολογία των συγκολλήσεων. Εκτός από τον άνθρακα περιέχουν και άλλες προσµίξεις που κυρίως είναι οι εξής: Οι ακαθαρσίες, όπως είναι το θείο (S), ο φώσφορος (P), το άζωτο (Ν), το υδρογόνο (Η) και το οξυγόνο (Ο). Αυτές επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα των συγκολλήσεων. Οι ακαθαρσίες είναι υπεύθυνες για τη ρηγµάτωση των χαλύβων και ιδίως των συγκολλήσεων. Το πυρίτιο (Si): Σε ποσοστά 0,03-0,35% βελτιώνει τη συγκόλληση. Σε ποσοστά άνω του 1% τη δυσχεραίνει. Το µαγγάνιο (Mn): Συνήθως δεν υπερβαίνει το 1% και βελτιώνει τη συγκόλληση, επειδή δεσµεύει το S. Σχήµα 1.6: Η κυψελίδα της κρυσταλλικής δοµής του σιδήρου «α» Στη θερµοκρασία του περιβάλλοντος, η κρυσταλλική δοµή των ανθρακούχων χαλύβων είναι όπως του σχήµατος (1.6), δηλαδή έχουµε ένα άτοµο στο κέντρο ενός κύβου και από ένα σε κάθε ακµή. Η µορφή αυτή ονοµάζεται σίδηρος «α». Στους 20 C, η περιεκτικότητα του σιδήρου «α» σε άνθρακα δεν υπερβαίνει το 0,006%. Το συνδυασµό αυτό του σιδήρου «α» µε τον άνθρακα τον ονοµάζουµε φερρίτη.

9 Σελίδα 1-9 Η υπόλοιπη ποσότητα του άνθρακα είναι σε µορφή χηµικής ένωσης µε το σίδηρο (Fe 3 C) η οποία ονοµάζεται σεµεντίτης. Οι χηµικές ενώσεις των µετάλλων µε τον άνθρακα, όπως είναι ο σεµεντίτης, ονοµάζονται καρβίδια. Ο σεµεντίτης είναι πολύ σκληρό και εύθραυστο υλικό. Ο φερρίτης και ο σεµεντίτης βρίσκονται ανακατεµένοι µεταξύ τους. Ο συνδυασµός αυτός ονοµάζεται περλίτης. Η µορφή του περλίτη, κάτω από µικροσκόπιο, είναι όπως στο σχήµα (1.7). ιακρίνουµε ταινίες από φερρίτη και ταινίες από σεµεντίτη. Οι ταινίες του φερρίτη είναι παχύτερες από του σεµεντίτη. Η περιεκτικότητα του περλίτη σε άνθρακα είναι 0,8%. Σχήµα 1.7: Η µορφή των κόκκων του περλίτη. Οι µαύρες ταινίες είναι ο σεµεντίτης και οι λευκές ο φερρίτης. Οι ανθρακούχοι χάλυβες περιέχουν άνθρακα σε ποσοστό πολύ µικρότερο του 0,8%. Κατά συνέπεια, αποτελούνται από δύο ειδών κόκκους: του φερρίτη και του περλίτη. Τη µορφή αυτή τη βλέπουµε στο σχήµα (1.8), περίπτωση (Α). Όταν η περιεκτικότητα είναι ακριβώς 0,8% σε άνθρακα, τότε θα έχουµε αποκλειστικά κόκκους περλίτη και η µορφή θα είναι όπως η περίπτωση (Β). Όταν υπερβεί και το 0,8%, θα έχουµε κόκκους περλίτη που θα περιβάλλονται από σεµεντίτη, όπως φαίνεται στην περίπτωση (Γ). Τότε έχουµε µία εύθραυστη αλλά σκληρή µορφή χάλυβα. (A) π(c)<0,8% (B) π(c)=0,8% (Γ) π(c)>0,8% Σχήµα 1.8: Η µορφή των κόκκων των ανθρακούχων χαλύβων, ανάλογα µε την περιεκτικότητα σε άνθρακα Η συγκόλληση των ανθρακούχων χαλύβων Μία κρίσιµη θερµοκρασία για όλους τους ανθρακούχους χάλυβες είναι οι 900 C. Στη θερµοκρασία αυτή ο φερρίτης λαµβάνει µία άλλη κρυσταλλική µορφή που ονοµάζεται ωστενίτης, η οποία διατηρείται µέχρι τους 1530 C, όπου αρχίζει η τήξη. Η κρυσταλλική δοµή ονοµάζεται σίδηρος «γ» και φαίνεται στο σχήµα (1.9). Έχουµε ένα άτοµο στο κέντρο κάθε πλευράς ενός κύβου και από ένα σε κάθε ακµή.

10 Σελίδα 1-10 Σχήµα 1.9: Η µορφή των κόκκων σιδήρου - γ Σε υψηλή θερµοκρασία διασπάται ο σεµεντίτης και απελευθερώνεται άνθρακας, ο οποίος ενσωµατώνεται στον ωστενίτη. Ο ωστενίτης διαλύει µέχρι και 0,9% άνθρακα. Η µεγάλη αυτή διαλυτότητα οφείλεται στο γεγονός ότι τα άτοµα του άνθρακα εισδύουν στον κενό χώρο, στο κέντρο του κύβου. Στην περιοχή των θερµοκρασιών C έχουµε συνύπαρξη φερρίτη και ωστενίτη, δηλαδή κόκκους φερρίτη και κόκκους ωστενίτη. Η ζώνη που επηρεάζεται θερµικά (ΖΕΘ), προφανώς είναι στην περιοχή C 1. Κατά την ψύξη του χάλυβα στον αέρα, η κρυσταλλική δοµή στη ΖΕΘ αρχίζει σταδιακά να αποκαθίσταται. Όσον αφορά τις µηχανικές ιδιότητες της ΖΕΘ, µετά την ολοκλήρωση της ψύξης, ο κανόνας είναι: Η αποκατάσταση των µηχανικών ιδιοτήτων στη ΖΕΘ, είναι σχεδόν πλήρης, όταν η περιεκτικότητα του χάλυβα σε άνθρακα δεν υπερβαίνει το 0,2% και ο ρυθµός της ψύξης είναι αργός. Όταν όµως η ταχύτητα ψύξης είναι µεγάλη, π.χ. όταν εµβαπτίζουµε το χάλυβα σε νερό για να κρυώσει γρήγορα, τότε προκαλείται βαφή. Ακόµη και αν ο χάλυβας έχει π(c)<0,2%, θα έχουµε αλλοίωση των ιδιοτήτων στη ΖΕΘ. Ο ωστενίτης δεν προλαβαίνει να µετασχηµατιστεί σε κόκκους φερρίτη και κόκκους περλίτη και δηµιουργείται µία δοµή που ονοµάζεται µαρτενσίτης. Οι κόκκοι του µαρτενσίτη είναι σκληροί και εύθραυστοι. Κάτω από µικροσκόπιο παρουσιάζονται σαν βελόνες, όπως φαίνεται στο σχήµα (1.10). Σχήµα 1.10: Η µορφή των κόκκων του µαρτενσίτη 1 Οι παραπάνω θερµοκρασίες των 700 C, 900 C και 1530 C είναι κατά προσέγγιση. ιαφέρουν λίγο από χάλυβα σε χάλυβα, ανάλογα µε την περιεκτικότητα σε άνθρακα.

11 Σελίδα 1-11 Όταν η περιεκτικότητα του χάλυβα σε άνθρακα υπερβαίνει το 0,2%, τότε η α- ποκατάσταση των ιδιοτήτων της ΖΕΘ δεν είναι πλήρης. Όταν όµως έχουµε χάλυβα µε π(c)>0,4%, τότε πρέπει να έχουµε υπόψη µας ότι: Όταν η περιεκτικότητα του χάλυβα σε άνθρακα υπερβαίνει το 0,4%, η συγκόλληση θεωρείται ανασφαλής. Όµως και σ αυτή την περίπτωση, οι µηχανικές ιδιότητες της ΖΕΘ, µετά τη συγκόλληση, µπορούν να αποκατασταθούν µε κατάλληλες θερµικές επεξεργασίες Η δηµιουργία φυσαλίδων κατά τη συγκόλληση Μεταξύ των ακαθαρσιών του χάλυβα είναι το οξυγόνο και το άζωτο. Το οξυγόνο υπάρχει κυρίως υπό τη µορφή οξειδίου του σιδήρου. Το οξυγόνο αντιδρά µε τον άνθρακα και σχηµατίζει CO 2 το οποίο συγκεντρώνεται µε τη µορφή φυσαλίδων. Οι φυσαλίδες δηµιουργούν αδύνατα σηµεία στην κατασκευή και µπορεί από αυτές να αρχίσει η θραύση. Το οξυγόνο αποµακρύνεται, κατά την παραγωγή του χάλυβα, µε την προσθήκη πυριτίου (Si) και µαγγανίου (Mn). Ο χάλυβας, στον οποίο έχει γίνει πλήρης αποµάκρυνση του Ο 2, ονοµάζεται καθησυχασµένος, ενώ, αν έχει γίνει µερική αποµάκρυνση, ονοµάζεται ηµικαθησυχασµένος. Οι χάλυβες µε π(c)>0,15% παράγονται, συνήθως, καθησυχασµένοι ή ηµικαθυσυχασµένοι. Προβλήµατα δηµιουργίας φυσαλίδων δηµιουργεί και το άζωτο που εξουδετερώνεται µε την προσθήκη µικρής ποσότητας αλουµινίου (Al) σε ποσοστό 0,02-0,1%. Το άζωτο σχηµατίζει σταθερές χηµικές ενώσεις µε το αλουµίνιο και, έτσι, δεσµεύεται και δεν προκαλεί προβλήµατα. Οι χάλυβες, στους οποίους, εκτός από το οξυγόνο, έ- χει εξουδετερωθεί και το άζωτο, ονοµάζονται πλήρως καθησυχασµένοι Η γήρανση των ανθρακούχων χαλύβων Ένα άλλο φαινόµενο το οποίο παρατηρείται κατά τη συγκόλληση είναι η γήρανση που επηρεάζει τους χάλυβες µε π(c)<0,15%. Οι χάλυβες αυτοί παρουσιάζουν µεγάλη ελαστικότητα. Κατά τη γήρανση, χάνουν την ελαστικότητά τους και γίνονται εύθραυστοι. Αυτό οφείλεται στο ότι ο σίδηρος αντιδρά µε τον άνθρακα που βρίσκεται µέσα στο φερρίτη και δηµιουργεί σεµεντίτη. Το φαινόµενο συµβαίνει και σε χάλυβες µε µεγαλύτερες περιεκτικότητες άνθρακα, δηλαδή σε χάλυβες που έχουν µικρότερη ελαστικότητα. Επειδή όµως οι χάλυβες µε π(c)>0,15% προορίζονται για εφαρµογές, που η ελαστικότητα έχει δευτερεύουσα σηµασία, η γήρανση περνάει απαρατήρητη. Η γήρανση λαµβάνει χώρα και κάτω από κανονικές συνθήκες, αλλά στις υψηλές θερµοκρασίες επιταχύνεται. Έτσι, κατά τη συγκόλληση χαλύβων µε π(c)<0,15%, παρ όλον ότι αυτοί, όπως αναφέρθηκε, συγκολλούνται εύκολα, υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί γήρανση του χάλυβα. Η γήρανση οφείλεται κυρίως στην περιεκτικότητα του χάλυβα σε άζωτο (Ν), η οποία πρέπει να είναι, κατά το δυνατόν, µικρότερη. Η εξουδετέρωση του αζώτου γίνεται µε προσθήκη αλουµινίου (Al), όπως αναφέρθηκε.

12 Σελίδα 1-12 Η παρουσία Al για την εξουδετέρωση του αζώτου, µε αποκλειστικό σκοπό την αποφυγή της γήρανσης, δε σηµαίνει ότι ο χάλυβας είναι καθησυχασµένος. Για να θεωρείται καθησυχασµένος, θα πρέπει να έχει εξουδετερωθεί το οξυγόνο. Συνήθως, οι χάλυβες µε περιεκτικότητα C µέχρι 0,15% δεν κατασκευάζονται καθησυχασµένοι Οι κραµατούχοι χάλυβες Ο λόγος ύπαρξης των κραµατούχων χαλύβων βρίσκεται στο ότι βελτιώνουν σηµαντικά τις µηχανικές ιδιότητες του χάλυβα, δηλαδή τη σκληρότητα, τη µηχανική αντοχή και την ελαστικότητα. Οι κραµατούχοι χάλυβες διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες: Στους ελαφρά κεκραµένους, όταν το ποσοστό της βασικής πρόσµιξης είναι κάτω του 5%. Στους ισχυρά κεκραµένους, όταν το ποσοστό της βασικής πρόσµιξης είναι τουλάχιστον 5%. Ορισµένες προσµίξεις, όπως το Ni και το Mn, όταν είναι σε µεγάλες περιεκτικότητες, γίνονται αιτία να διατηρείται η ωστενιτική δοµή στη θερµοκρασία περιβάλλοντος. Ο ωστενίτης, σε αντίθεση µε το φερρίτη, δεν παρουσιάζει µαγνητικές ιδιότητες. Γι αυτό και οι περισσότεροι ανοξείδωτοι χάλυβες, επειδή περιέχουν µεγάλες ποσότητες Ni, αναγνωρίζονται µε τη χρήση ενός µαγνήτη. Ανάλογα µε τον τρόπο που επενεργούν οι προσµίξεις, τις διακρίνουµε σε δύο βασικές κατηγορίες: Στις προσµίξεις που δεν ενώνονται µε τον άνθρακα, δηλαδή δε δηµιουργούν καρβίδια. Αυτές βελτιώνουν την αντοχή και την ελαστικότητα του χάλυβα. Στις προσµίξεις που µπορούν να σχηµατίσουν καρβίδια, µε συνέπεια να αυξάνουν τη σκληρότητα του χάλυβα, χωρίς όµως να αυξάνεται σηµαντικά και η ευθραυστότητα 2. Όταν δε σχηµατίζουν καρβίδια, βελτιώνουν την αντοχή, όπως οι προηγούµενες. Η πλέον γνωστή πρόσµιξη που δηµιουργεί καρβίδια είναι το χρώµιο (Cr). Η προσθήκη χρωµίου αυξάνει τη σκληρότητα και την αντοχή. Η πλέον διαδεδοµένη πρόσµιξη που δε δηµιουργεί καρβίδια, είναι το Νικέλιο (Ni), το οποίο γίνεται αιτία να δηµιουργείται µικρό µέγεθος κόκκου, οπότε προκύπτει µία ανθεκτική και ελαστική δοµή. Το Cr και το Ni, σε µεγάλες περιεκτικότητες, βελτιώνουν πολύ την ανθεκτικότητα του χάλυβα στην οξείδωση. Ο συνδυασµός Cr και Ni χρησιµοποιείται στους χάλυβες του τύπου 18/8 ή 18/10, δηλαδή µε π(cr)=18% Cr και π(ni)=8-10%. Συγχρόνως, αυτοί οι χάλυβες παρουσιάζουν µεγάλη µηχανική αντοχή και σκληρότητα. Σηµαντικό τεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο χάλυβας µε µεγάλη περιεκτικότητα Μαγγανίου (Mn). Το Mn δηµιουργεί και αυτό καρβίδια όπως το χρώµιο. Όταν π(mn)=12-14%, τότε ο χάλυβας διαθέτει µία πολύ σηµαντική ιδιότητα: τη µεγάλη 2 Η σκληρότητα αυξάνεται και µε τη δηµιουργία του καρβιδίου του σιδήρου (Fe3 C), δηλαδή του σε- µεντίτη, αλλά τότε αυξάνεται πολύ και η ευθραυστότητα.

13 Σελίδα 1-13 αντοχή στην κρούση. Όσο πιο πολύ χτυπάµε αυτόν το χάλυβα, τόσο πιο σκληρός και ανθεκτικός γίνεται. Εκτός από το Cr, το Ni και το Mn, υπάρχουν πολλά ακόµη χηµικά στοιχεία που χρησιµοποιούνται ως προσµίξεις στους κραµατούχους χάλυβες. Τα συνήθέστερα είναι: Από αυτές που σχηµατίζουν καρβίδια: το µολυβδαίνιο (Mo) και το βανάδιο (V). Από αυτές που δε σχηµατίζουν καρβίδια: το πυρίτιο (Si) και το κοβάλτιο (Co) Η συγκόλληση των κραµατούχων χαλύβων Η συγκόλληση των ισχυρά κεκραµένων χαλύβων είναι δύσκολη και απαιτεί ι- διαίτερη προσοχή. Συνήθως η ΖΕΘ, µετά την ψύξη του µετάλλου, έχει κατώτερες µηχανικές ιδιότητες σε σχέση µε την υπόλοιπη µάζα του µετάλλου. Ο βαθµός δυσκολίας στη συγκόλληση των ελαφρά κεκραµένων χαλύβων εξαρτάται από την περιεκτικότητα των προσµίξεων. Προς τούτο, υπολογίζεται ο ισοδύναµος άνθρακας C i, από τον τύπο: Mn Cr + Mo + V Cu + Ni C i = C Στην παραπάνω σχέση, ο συµβολισµός του κάθε στοιχείου υποδηλώνει την % περιεκτικότητα του στοιχείου. Για τις συνήθεις εφαρµογές, ισχύει: Αν C i < 0,4%, τότε η συγκόλληση δεν παρουσιάζει ιδιαίτερα προβλήµατα και η αποκατάσταση των ιδιοτήτων της ΖΕΘ είναι σχεδόν πλήρης. Όταν ο ισοδύναµος άνθρακας εµφανίζει µεγαλύτερες τιµές, η συγκόλληση αρχίζει να γίνεται δυσχερής. Μέχρι και την τιµή 0,6%, η συγκόλληση µπορεί να θεωρείται σχετικά ασφαλής. Από εκεί και πέρα ενδέχεται να χρειάζονται ιδιαίτερες τεχνικές, ή, ακόµη, µπορεί και να µην υπάρχει ικανοποιητική τεχνική λύση. Ο κανόνας είναι: Αν C i > 0,6%, τότε η συγκόλληση θεωρείται ανασφαλής. Σηµείωση: Για να θυµόµαστε τα παραπάνω ποσοστά, αρκεί να προσέξουµε ότι είναι κατά 0,2% µεγαλύτερα από τα αντίστοιχα ποσοστά των ανθρακούχων χαλύβων. Παράδειγµα: Έχουµε έναν ελαφρά κεκραµένο χάλυβα µε περιεκτικότητες C: 0,15%, Mn: 0,3%, Cr:0,5% και Ni: 1,2%. Να εξεταστεί αν αυτός ο χάλυβας παρουσιάζει προβλήµατα στην αποκατάσταση των ιδιοτήτων της ΖΕΘ. Απάντηση: Από την εφαρµογή του τύπου έχουµε: 0,3 0,5 1,2 C i = 0, = 0,38 < 0,4% Άρα, η συγκόλληση αυτού του χάλυβα δεν παρουσιάζει προβλήµατα. Κατά τη συγκόλληση των κραµατούχων χαλύβων, υπάρχει, επίσης, ο κίνδυνος της εµφάνισης του φαινοµένου της γήρανσης, κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο που συµβαίνει και µε τους ανθρακούχους χάλυβες.

14 Σελίδα 1-14 Η συγκόλληση χαλύβων µε µεγάλη περιεκτικότητα σε Ni παρουσιάζει τον κίνδυνο δηµιουργίας ρηγµατώσεων. Η συγκόλληση των χαλύβων που περιέχουν µεγάλες ποσότητες σε Cr παρουσιάζει πολύ σοβαρά προβλήµατα, εξ αιτίας του φαινοµένου της κατακρήµνισης των καρβιδίων. Όταν η θερµοκρασία του χάλυβα ανέλθει σηµαντικά (περί τους 600 C), τότε το χρώµιο σχηµατίζει καρβίδια που συγκεντρώνονται στα όρια των κόκκων, ό- πως φαίνεται στο σχήµα (1.11). Οι συνέπειες του φαινοµένου είναι οι εξής: Μειώνεται η αντοχή στη ΖΕΘ και ο χάλυβας γίνεται εύθραυστος. Ο χάλυβας παύει να είναι ανοξείδωτος στη ΖΕΘ, επειδή αφαιρείται χρώµιο από τους κόκκους. Πριν την κατακρήµνιση Μετά Σχήµα 1.11: Η κατακρήµνιση καρβιδίων σε χρωµιούχους χάλυβες Το φαινόµενο της κατακρήµνισης των καρβιδίων του χρωµίου περιορίζεται µε την προσθήκη κυρίως Nb (νιόβιου) ή Ta (ταντάλιου), σε συνολικό ποσοστό που δεν υπερβαίνει το 0,5%. Οι ανοξείδωτοι χάλυβες που έχουν τέτοιες προσθήκες ονοµάζονται σταθεροποιηµένοι Οι χυτοσίδηροι Η θεωρητικά µέγιστη δυνατή περιεκτικότητα του σιδήρου σε άνθρακα είναι 6,67%. Όµως δεν υπάρχει κανένα τεχνικό ενδιαφέρον, όταν π(c)>4%. Επίσης, τεχνικό ενδιαφέρον δεν υπάρχει, όταν π(c)=2-3%. Όταν π(c)=3-4%, τότε έχουµε το χυτοσίδηρο ή µαντέµι. Το ενδιαφέρον που παρουσιάζει αυτή η περιοχή οφείλεται στις πολύ καλές χυτευτικές ιδιότητες του χυτοσιδήρου. Υπάρχουν δύο είδη χυτοσιδήρου: Ο φαιός χυτοσίδηρος, ο οποίος εµπεριέχει τον άνθρακα υπό µορφή γραφίτη. Είναι µαλακός και κατεργάζεται εύκολα. Χρησιµοποιείται πολύ για την κατασκευή του κυρίου σώµατος µηχανηµάτων. Παρουσιάζει µεγάλη ευθραυστότητα και εµφανίζει το φαινόµενο της δηµιουργίας εγκοπών. Ο λευκός χυτοσίδηρος, που περιέχει τον άνθρακα υπό µορφή σεµεντίτη. Είναι εξαιρετικά σκληρός και η κατεργασία του πολύ δύσκολη. Χρησιµοποιείται, όταν απαιτείται µεγάλη αντοχή στην τριβή. Από τους παραπάνω χυτοσιδήρους παράγονται οι εξής χυτοσίδηροι: Ο µαλακτός χυτοσίδηρος, που προέρχεται από κατάλληλη θερµική κατεργασία του λευκού χυτοσιδήρου, το αποτέλεσµα της οποίας είναι η διάσπαση

15 Σελίδα 1-15 του σεµεντίτη και η δηµιουργία γραφίτη. Προκύπτουν αντικείµενα µεγάλης αντοχής τα οποία όµως είναι δυνατόν να κατεργαστούν. Οι χυτοσίδηροι σφαιροειδούς γραφίτη, οι οποίοι δηµιουργούνται από το φαιό χυτοσίδηρο. εν παρουσιάζουν τα προβλήµατα των φαιών χυτοσιδήρων, δηλαδή δεν είναι εύθραυστοι και δεν αντιµετωπίζουν το πρόβληµα της δη- µιουργίας εγκοπών Η συγκόλληση των χυτοσιδήρων Ο λευκός χυτοσίδηρος δε µπορεί να συγκολληθεί. Όσον αφορά τη δυνατότητα συγκόλλησης των άλλων χυτοσιδήρων, οι απόψεις διίστανται. Υπάρχουν πολλοί τεχνικοί οι οποίοι δηλώνουν ευθέως «το µαντέµι, όταν σπάσει δεν κολλάει». Στην αγορά υπάρχουν υλικά συγκόλλησης του φαιού χυτοσιδήρου, του µαλακτού και του χυτοσιδήρου σφαιροειδούς γραφίτη. Ο κανόνας όµως που πρέπει να γνωρίζουµε είναι: Η συγκόλληση του χυτοσιδήρου, ουδέποτε θεωρείται ασφαλής, ως προς τη µηχανική αντοχή της. Σε περιπτώσεις που δεν εφαρµόζονται ισχυρές δυνάµεις στο τεµάχιο, µπορεί να γίνει συγκόλληση, η οποία όµως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Θα ήταν αδιανόητο όµως, αν δοκίµαζε κάποιος να κολλήσει, π.χ., το σώµα µιας σπασµένης πρέσας Μη σιδηρούχα κράµατα (α) Τα κράµατα χαλκού (Cu) Το ενδιαφέρον του χαλκού (Cu) στην κατασκευή των αµαξωµάτων είναι περιορισµένο. Χρησιµοποιείται καθαρός σχεδόν µόνο στην κατασκευή χαλκοσωλήνων. Τα πλέον χρησιµοποιούµενα κράµατά του είναι ο µπρούντζος και ο ορείχαλκος. Σχήµα 1.12: Η µορφή των κόκκων κράµατος χαλκού, όπως φαίνονται σε µικροσκόπιο Ο µπρούντζος είναι κράµα Cu και κασσίτερου (Sn) σε ποσοστό 5-20%. Στον µπρούντζο συναντάµε και άλλα µέταλλα, όπως τον ψευδάργυρο (Zn) και το µόλυβδο (Pb). Χρησιµοποιείται κυρίως στην κατασκευή αντιτριβικών εξαρτηµάτων (π.χ. ε- δράνων) και στην κατασκευή χυτών αντικειµένων, καθ όσον έχει πολύ καλές χυτευτικές ιδιότητες. Ο ορείχαλκος είναι κράµα Cu και Zn σε ποσοστό 20-50%. Παρουσιάζει καλή µηχανική αντοχή και χρησιµοποιείται για άξονες, σύρµατα κτλ.

16 Σελίδα 1-16 (β) Tα κράµατα του αλουµινίου (Al) Το τεχνικό ενδιαφέρον του αλουµινίου (Al) είναι ακόµη σχετικά περιορισµένο στο χώρο της αυτοκινητοβιοµηχανίας, αλλά αναµένεται ότι θα αυξηθεί, επειδή η κατασκευή ελαφρών αµαξωµάτων οδηγεί στη χρήση του αλουµινίου. Επίσης, παρουσιάζει πολύ µεγαλύτερη αντοχή στη διάβρωση. Αν και η µηχανική αντοχή του καθαρού αλουµινίου είναι σχετικά µικρή, η α- ντοχή των κραµάτων του είναι µεγάλη και µπορεί, ακόµη, και να υπερβαίνει την α- ντοχή των ανθρακούχων χαλύβων. Η µεγάλη αντοχή των κραµάτων του, σε συνδυασµό µε το µικρό τους βάρος, είναι η αιτία που τα ελάσµατα αλουµινίου εκτοπίζουν συνεχώς τα χαλυβδοελάσµατα, ιδίως στα µικρά πάχη. Υπάρχουν και κράµατα µε άριστες χυτευτικές ιδιότητες και το σώµα των περισσοτέρων κινητήρων των αυτοκινήτων είναι από κατάλληλο κράµα αλουµινίου. Το µειονέκτηµα του αλουµινίου και των κραµάτων του είναι, κυρίως, στη συγκόλλησή του. Η συγκόλληση του αλουµινίου είναι σχετικά εύκολη, όταν γίνεται σε βιοµηχανική παραγωγή και είναι ακόµη ευκολότερη, όταν χρησιµοποιούνται αυτόµατες µηχανές. Αλλά είναι πιο δύσκολη, όταν πρόκειται να γίνουν επισκευές ή µετατροπές σε ένα µικρό συνεργείο. Η συγκόλληση του αλουµινίου απαιτεί πολύ µεγαλύτερη τεχνογνωσία από αυτήν που απαιτείται για τη συγκόλληση του χάλυβα. Οι κυριότερες προσµίξεις στα κράµατα αλουµινίου είναι το πυρίτιο, το µαγνήσιο και ο ψευδάργυρος. Οι θερµοκρασίες τήξης τους είναι στην περιοχή C και το ειδικό τους βάρος, συνήθως, 2,7-2,9 g/cm 3. Είναι πολύ ελαφρύτερα από τους χάλυβες (ειδικό βάρος περίπου 7,8 g/cm 3 ) Οι ονοµασίες και η τυποποίηση των χαλύβων Υπάρχουν διάφορα συστήµατα τυποποίησης, αλλά εδώ θα αναφερθούµε στο επικρατέστερο. Όλοι οι κατάλογοι χαλύβων αναφέρουν και την ονοµασία µε το σύστηµα τυποποίησης που αναπτύσσεται στη συνέχεια. (α) Οι ανθρακούχοι χάλυβες Οι ανθρακούχοι χάλυβες χαρακτηρίζονται µε τα γράµµατα St και ακολουθεί ένας διψήφιος αριθµός ο οποίος, όταν πολλαπλασιαστεί µε το 10, υποδηλώνει την αντοχή του χάλυβα σε MPa 3. Π.χ. ο συµβολισµός St42, υποδηλώνει ανθρακούχο χάλυβα µε ελάχιστο όριο θραύσης 420 MPa. Συχνά, τον παραπάνω συµβολισµό ακολουθεί ένας αριθµός που υποδηλώνει την ποιότητα, ανάλογα µε το ποσοστό των ακαθαρσιών (ιδίως S και P). Υπάρχουν τρεις ποιότητες από 1 (η κατώτερη) µέχρι 3. Συνήθως η ποιότητα 1 δεν αναγράφεται. Χάλυβας St42, ποιότητας 2 συµβολίζεται ως St42-2 και η συγκόλλησή του είναι α- σφαλέστερη σε σχέση µε την ποιότητα 1, που συµβολίζεται ως St42 ή St42-1. Ο συµβολισµός St δε δίνει την π(c). Υπάρχει όµως και ένας άλλος συµβολισµός που αρχίζει από C. Ονοµασία χάλυβα του τύπου C40, υποδηλώνει π(c)=0,40%. Όταν έχει µειωµένη περιεκτικότητα σε S και P, συµβολίζεται ως CK, π.χ. CK40. 3 To 1 MPa = 1 Ν/mm 2. Όταν λέµε ότι το όριο θραύσης είναι 420 MPa, αυτό σηµαίνει ότι ένα σύρµα διατοµής 1 mm 2 θα σπάσει, αν το τραβήξουµε µε δύναµη 420 Ν. Ο St42 αντέχει τουλάχιστον 420 Ν.

17 Σελίδα 1-17 Ο πιο συνηθισµένος συµβολισµός είναι ο St. Στην περίπτωση αυτή, είναι βασικό για τη συγκόλληση να γνωρίζουµε την π(c), η οποία δίδεται στον πίνακα (1-1). Πίνακας 1-1: Περιεκτικότητες σε άνθρακα των πλέον συνηθισµένων τύπων ανθρακούχων χαλύβων µε συµβολισµό St. π(c) < 0,2% 0,2% < π(c) < 0,4% π(c) > 0,4% St33-1, St33-2 St34-1, St34-2 St37-1, St37-2, St37-3 St46-2, St46-3 St52-3 St42-1, St42-2, St42-3 St46-1 St52-1, St52-2 St60-1, St60-2 Όλοι οι χάλυβες άνω του St-60. (β) Ελαφρά κεκραµένοι χάλυβες Η κύρια πρόσµιξή τους είναι κάτω του 5%. Η ονοµασία τους είναι της µορφής: 32Cr5 ή 15CrMo37 ή 20CrNiΜο645 Στους παραπάνω συµβολισµούς τα δύο πρώτα ψηφία σηµαίνουν την περιεκτικότητα σε άνθρακα %. Π.χ. στον πρώτο π(c)=0,32%. Μετά ακολουθούν τα χηµικά σύµβολα των προσµίξεων και, τέλος, οι αριθµοί που δείχνουν την % περιεκτικότητα του κάθε στοιχείου, όταν διαιρεθούν µε: Το 4 για Cr, Ni, Mn, Si, Co, W Το 100 για κάθε άλλη πρόσµιξη Έτσι έχουµε: Στο χάλυβα 32Cr5: π(cr)=5/4=1,25% και π(c)=0,32%. Στο 15CrMo37: π(cr)=3/4=0,75%, π(mo)=7/100=0,07% και π(c)=0,15%. Στο 20CrNiΜο645: π(cr)=6/4=1,5%, π(ni)=4/4=1%, π(mo)=5/100=0,05% και π(c)=0,20%. (γ) Ισχυρά κεκραµένοι χάλυβες Η κύρια πρόσµιξή τους είναι άνω του 5%. Στην ονοµασία τους προηγείται ο αριθµός Χ και είναι της µορφής: Χ12CrNi188 ή X20CrNiΜο1842 Η περιεκτικότητα του άνθρακα είναι όπως και στους µη κεκραµένους χάλυβες. Οι περιεκτικότητες των άλλων στοιχείων είναι όπως οι αριθµοί χωρίς διαιρέτη. Έτσι έχουµε: Στο Χ12CrNi188, π(c)=0,12%, π(cr)=18%, π(ni)=8%. Στο X20CrNiΜο1842, π(c)=0,2%, π(cr)=18%, π(ni)=4%, π(μο)=2%. Όταν σε ισχυρά κεκραµένους χάλυβες έχουµε και κάποια προσθήκη µε πολύ µικρή περιεκτικότητα (κάτω του 1%), δεν αναγράφεται γι αυτήν αριθµός. Π.χ. αν είχαµε το συµβολισµό Χ10CrAl7, σηµαίνει ότι έχουµε π(c)=0,1%, π(cr)=7% και ί- χνη Al (κάτω του 1%).

18 Σελίδα Οι ονοµασίες των κραµάτων αλουµινίου και χαλκού (α) Κράµατα χαλκού Τα κράµατα χαλκού συµβολίζονται µε έναν τριψήφιο αριθµό, π.χ. «127», «211». Ο πρώτος αριθµός δείχνει το είδος του κράµατος και οι δύο επόµενοι καθορίζουν τις άλλες ιδιότητες. Για να βρούµε τις ιδιότητες από τους δύο επόµενους αριθ- µούς, πρέπει να ανατρέξουµε σε σχετικούς πίνακες. Έτσι, ανάλογα µε το είδος του κράµατος, έχουµε την ονοµασία που αναφέρεται στον πίνακα (1-2). Πίνακας 1-2: Η σηµασία του πρώτου αριθµού στο τριψήφιο σύστηµα συµβολισµού των κραµάτων του χαλκού. Συµβολισµός 1xx 2xx 3xx 4xx 5xx 6xx 7xx 8xx 9xx Περιγραφή Χαλκοί χωρίς προσµίξεις Ορείχαλκοι (Cu+Zn) Ορείχαλκοι µολύβδου (Cu+Zn+Pb) Ορείχαλκοι κασσίτερου (Cu+Zn+Pb) Μπρούντζοι φωσφόρου (Cu+Sn+P) ιάφορα κράµατα χαλκού (µε Al ή Si ή Zn) Κράµατα χαλκού νικελίου ιάφοροι άλλοι µπρούντζοι και ορείχαλκοι ιάφοροι άλλοι µπρούντζοι και κράµατα Cu-Ni (β) Κράµατα αλουµινίου Τα κράµατα αλουµινίου συµβολίζονται µε ένα τετραψήφιο αριθµό, π.χ. «1060», «6061». Ο πρώτος αριθµός δείχνει τη βασική πρόσµιξη του κράµατος, όπως φαίνεται στον πίνακα (1-3). Οι τρεις επόµενοι καθορίζουν τις άλλες ιδιότητες τις οποίες, για να βρούµε πρέπει να ανατρέξουµε σε πίνακες. Πίνακας 1-3: Η σηµασία του πρώτου αριθµού στο τετραψήφιο σύστηµα συµβολισµού των κραµάτων του αλουµινίου. Συµβολισµός 1xxx 2xxx 3xxx 4xxx 5xxx 6xxx 7xxx 8xxx Περιγραφή της κύριας πρόσµιξης Σχεδόν καθαρό αλουµίνιο (άνω του 99%) Κράµατα αλουµινίου-χαλκού (Al+Cu) Κράµατα αλουµινίου-µαγγανίου (Al+Mn) Κράµατα αλουµινίου-πυριτίου (Al+Si) Κράµατα αλουµινίου-µαγνησίου (Al+Mg) Κράµατα αλουµινίου-µαγνησίου-πυριτίου (Al+Mg+Si) Κράµατα αλουµινίου-ψευδαργύρου (Al+Zn) Άλλα στοιχεία Τα κράµατα αλουµινίου που προορίζονται για χύτευση συµβολίζονται µε µία τελεία πριν από το τελευταίο ψηφίο, π.χ. 1xx.x. Τα κράµατα των σειρών 2xxx και 7xxx δεν είναι συγκολλήσιµα (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων). Εύκολη είναι η συγκόλληση των κραµάτων 1xxx και 6xxx. Τα κράµατα της σειράς 6xxx επιδέχονται θερµικές κατεργασίες όπως οι χάλυβες.

19 Σελίδα 1-19 ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ Τα µέταλλα αποτελούνται από µικροσκοπικούς κόκκους. Όσο µικρότεροι είναι οι κόκκοι, τόσο µεγαλύτερη είναι η µηχανική αντοχή και η ελαστικότητα. Η συγκόλληση µεταβάλλει τις ιδιότητες του µετάλλου σε µία περιοχή που ονοµάζεται Ζώνη Επηρεαζόµενη Θερµικά και συµβολίζεται ως ΖΕΘ. Υπάρχουν δύο είδη χαλύβων: Οι ανθρακούχοι που περιέχουν πρόσµιξη σχεδόν µόνο άνθρακα και οι κραµατούχοι που περιέχουν και άλλα στοιχεία, κυρίως Cr, Ni, Si και Mn. Οι ανθρακούχοι χάλυβες µε π(c) 0,2% είναι το σηµαντικότερο υλικό στην τεχνολογία των συγκολλήσεων. Μετά τη συγκόλληση ανακτούν στη ΖΕΘ τις αρχικές τους ιδιότητες. Στους χάλυβες υπάρχουν ανεπιθύµητες προσµίξεις που ονοµάζονται ακαθαρσίες. Οι κυριότερες ακαθαρσίες είναι τα στοιχεία S, P, O, N και H. Οι ανθρακούχοι χάλυβες αποτελούνται από κόκκους φερρίτη, που έχει µαγνητικές ιδιότητες, και από κόκκους περλίτη, που είναι συνδυασµός σεµεντίτη (Fe 3 C) και φερρίτη. Η ΖΕΘ στους ανθρακούχους χάλυβες εκτείνεται στην περιοχή C, όπου ο φερρίτης µετατρέπεται σε ωστενίτη, ο οποίος δεν έχει µαγνητικές ιδιότητες. Οι κραµατούχοι χάλυβες διακρίνονται στους ελαφρά κεκραµένους, όταν η κυρία πρόσµιξη είναι < 5%, και στους ισχυρά κεκραµένους, όταν είναι > 5%. Οι ανοξείδωτοι χάλυβες Cr-Ni, του τύπου 18/8 ή 18/10, διατηρούν την ωστενιτική δοµή στη θερµοκρασία περιβάλλοντος και γι αυτό δεν έλκονται από µαγνήτες. Οι προσµίξεις διακρίνονται σε αυτές που δηµιουργούν καρβίδια, όπως είναι το Cr και σε αυτές που δε δηµιουργούν καρβίδια, όπως το Ni. Οι πρώτες προσδίδουν κυρίως σκληρότητα και οι δεύτερες αντοχή και ελαστικότητα. Η συγκόλληση των χαλύβων παρουσιάζει τα προβλήµατα της δηµιουργίας φυσαλίδων και της γήρανσης. Η συγκόλληση των νικελιούχων χαλύβων παρουσιάζει, επιπλέον, το πρόβληµα της ρηγµάτωσης. Η συγκόλληση των χρωµιούχων χαλύβων παρουσιάζει, επιπλέον, το πρόβληµα της κατακρήµνισης των καρβιδίων του χρωµίου. Περιορίζεται µε την προσθήκη Nb ή Ta (Νιόβιο, Ταντάλιο). Ο χυτοσίδηρος έχει π(c)=3-4%. ιακρίνουµε τους χυτοσιδήρους σε φαιούς, λευκούς, µαλακτούς και σφαιροποιηµένου γραφίτη. Ο λευκός χυτοσίδηρος δε µπορεί να συγκολληθεί. Η συγκόλληση των υπολοίπων είναι εφικτή, αλλά είναι δύσκολη και δε µπορεί ποτέ να θεωρείται σίγουρη. Οι ανθρακούχοι χάλυβες έχουν τυποποιηθεί ανάλογα µε την αντοχή τους και οι κεκραµένοι ανάλογα µε τη χηµική τους σύσταση. Τα κράµατα χαλκού έχουν τυποποιηθεί µε ένα τριψήφιο κωδικό αριθµό. Τα κράµατα του αλουµινίου έχουν τυποποιηθεί µε ένα τετραψήφιο αριθµό.

20 Σελίδα 1-20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Πώς είναι διαµορφωµένη η δοµή των µετάλλων σε κρυστάλλους και κόκκους και πού οφείλεται αυτή η δοµή; 2. Τι ονοµάζεται Ζώνη Επηρεαζόµενη Θερµικά (ΖΕΘ) κατά τη συγκόλληση; 3. Τι είναι αυτό που προκαλεί τη µείωση της αντοχής των προς συγκόλληση τε- µαχίων στη ΖΕΘ; 4. Ποια είναι η σηµασία των προσµίξεων στις µηχανικές ιδιότητες των µετάλλων; 5. Ποιοι χάλυβες ονοµάζονται ανθρακούχοι και ποιοι κραµατούχοι; 6. Ποιο υλικό χαρακτηρίζεται ως «σίδερος»; Τι ισχύει στην πράξη για το χαρακτηρισµό αυτό; 7. Πότε η συγκόλληση των ανθρακούχων χαλύβων θεωρείται ασφαλής, πότε εν µέρει ασφαλής και πότε ανασφαλής; 8. Πού οφείλεται η δηµιουργία φυσαλίδων στη ΖΕΘ κατά τη συγκόλληση και πώς αντιµετωπίζεται το πρόβληµα; 9. Τι είναι οι καθησυχασµένοι χάλυβες και σε ποιες κατηγορίες τους διακρίνου- µε; 10. Τι είναι η γήρανση των ανθρακούχων χαλύβων και πώς αντιµετωπίζεται το πρόβληµα; 11. Ποιες είναι οι δύο κύριες κατηγορίες των κραµατούχων χαλύβων και πώς διαχωρίζονται µεταξύ τους; 12. Ποια είναι τα δύο είδη των προσµίξεων των κραµατούχων χαλύβων και ποιες οι ιδιότητές τους; 13. Τι είναι η κατακρήµνιση των καρβιδίων του χρωµίου και πώς αυτή περιορίζεται; 14. Ποια είναι τα βασικά είδη των χυτοσιδήρων; 15. Είναι δυνατή η συγκόλληση των χυτοσιδήρων και πότε; 16. Ποια είναι τα βασικά κράµατα του χαλκού και ποιες οι κυριότερες προσµίξεις τους; 17. Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και ποια τα µειονεκτήµατα του αλουµινίου σε σχέση µε το σίδηρο; 18. Με ποιους τρόπους έχουν τυποποιηθεί οι ανθρακούχοι χάλυβες; Αναπτύξτε τους µε συντοµία. 19. Πώς έχουν τυποποιηθεί οι κραµατούχοι χάλυβες; 20. Αποφανθείτε για τη συγκολλησιµότητα των εξής χαλύβων: (α) 32Cr5, (β) 15CrMo37, (γ) 20CrNiΜο Πώς συµβολίζονται τα κράµατα του χαλκού; 22. Πώς συµβολίζονται τα κράµατα του αλουµινίου; 23. Είναι δυνατή η συγκόλληση των κραµάτων αλουµινίου και πότε;

21 Σελίδα 1-21 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Ένα υλικό παρουσιάζει µεταλλική λάµψη και καλή θερµική και ηλεκτρική αγωγιµότητα. Είναι µέταλλο; 2. Είναι σωστό να ρίχνει ο ηλεκτροσυγκολλητής το τεµάχιο, που µόλις συγκόλλησε, σε νερό, για να κρυώσει; 3. Είναι όλες οι προσµίξεις επωφελείς για τις ιδιότητες του µετάλλου; 4. Είναι σωστός ο χαρακτηρισµός «σίδερο» κατά τον τρόπο που χρησιµοποιείται στην πράξη; 5. Σας λένε ότι ένα τεµάχιο χάλυβα είναι ανοξείδωτο 18/8. Πώς θα διαπιστώσετε αν σας λένε την αλήθεια; 6. Χρειάζεστε ένα κράµα µε µεγάλη αντοχή σε κρούσεις. Τι θα πρέπει να προσέξετε στη χηµική του σύσταση; 7. Πώς αποφαίνεστε αν ένας ανθρακούχος χάλυβας ή ένας ελαφρά κεκραµένος χάλυβας είναι κατάλληλος για ηλεκτροσυγκόλληση; 8. Ποια είναι η γνώµη σας όσον αφορά τη συγκολλησιµότητα των ισχυρά κεκρα- µένων χαλύβων; Αιτιολογήστε την απάντησή σας. 9. Σας έσπασε στο συνεργείο σας ο µαντεµένιος σκελετός ενός µεγάλου και α- κριβού δραπάνου. Σας πλησιάζουν κάποιοι τεχνίτες που σας δηλώνουν ότι α- ναλαµβάνουν να το συγκολλήσουν µε εγγύηση. Τι πρέπει να κάνετε; 10. Ποια ονοµασία των ανθρακούχων χαλύβων είναι προτιµότερη για κάποιον που ασχολείται µε τις συγκολλήσεις;

22 Σελίδα 1-22 ΟΜΑ ΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Εργασία 1.1 Επίσκεψη σε χυτήριο µετάλλων Θα γίνει επίσκεψη σε χυτήριο µετάλλων και θα συνταχθεί τεχνική έκθεση. Επίσης, θα συγκεντρωθούν δείγµατα από διάφορα χυτά µέταλλα που θα καρφωθούν ή θα κολληθούν πάνω σε ξύλινη πινακίδα. Κάτω από το καθένα θα κολληθεί ετικέτα που θα α- ναφέρει το είδος του µετάλλου, τη σύστασή του κτλ. Τέλος, θα εµπλουτιστεί το εργαστήριο µε δείγµατα µετάλλων που θα προσκοµίσουν οι µαθητές. Εργασία 1.2 Επίσκεψη σε ελασµατουργείο παραγωγής λαµαρινών Θα γίνει επίσκεψη σε εργοστάσιο που παράγονται λαµαρίνες από πρώτη ύλη που έρχεται από το χυτήριο. Η διαµόρφωση γίνεται σε µηχανήµατα που ονοµάζονται έλαστρα. Οι παραγόµενες λαµαρίνες µπορεί να είναι σιδήρου ή αλουµινίου. Θα συνταχθεί τεχνική έκθεση που θα περιγράφει την όλη παραγωγική διαδικασία και θα προσκοµιστούν δείγµατα λαµαρινών σε διάφορα πάχη. Εργασία 1.3 Επίσκεψη σε χώρο που παράγονται προφίλ µορφοσιδήρου ή αλουµινίου Θα γίνει επίσκεψη σε εργοστάσιο παραγωγής προφίλ, είτε από αλουµίνιο είτε από µορφοσίδηρο. Η παραγωγή γίνεται µε τα εξτρούντερς (extruders). Θα συνταχθεί τεχνική έκθεση που θα περιγράφει όλη την παραγωγική διαδικασία και θα προσκοµιστούν δείγµατα προφίλ σε διάφορα µεγέθη και είδη. Εργασία 1.4 Επίσκεψη σε εµπορική επιχείρηση αποθήκη µετάλλων ηµιτελών προϊόντων Κατά την επίσκεψη θα συγκεντρωθούν προσπέκτους και φωτογραφίες και θα γίνει συλλογή τεµαχίων διαφόρων υλικών, καθώς και ο χαρακτηρισµός τους ως προς τη σύσταση και τη συγκολλησιµότητα τους.

23 Σελίδα 1-23 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Άσκηση 1-1 Αναγνώριση διαφόρων µετάλλων και χρήση των καταλόγων Επιδιωκόµενοι στόχοι Να αναγνωρίζουν οι µαθητές τα είδη των µετάλλων. Να χρησιµοποιούν τους καταλόγους των µετάλλων, για να βρίσκουν από αυτούς τις βασικές ιδιότητες των µετάλλων και, ιδίως, κατά πόσο αυτά είναι εύκολο να συγκολληθούν. 1. Απαιτούµενος εξοπλισµός Το εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει τον παρακάτω εξοπλισµό: Τεµάχια καθαρού χαλκού, ορείχαλκου και µπρούντζου Τεµάχια καθαρού αλουµινίου και διαφόρων κραµάτων του αλουµινίου Τεµάχια ανθρακούχων χαλύβων Ένα τεµάχιο γαλβανισµένου χάλυβα Τεµάχια κραµατούχων χαλύβων διαφόρων ειδών µεταξύ των οποίων και χάλυβες του τύπου 18/8 ή 18/10 Τεµάχια χυτοσιδήρων, τουλάχιστον φαιού και λευκού. Είναι επιθυµητό να είναι σπασµένα, για να φαίνεται η χαρακτηριστική µορφή στην επιφάνεια θραύσης. Τουλάχιστον ένα µαγνήτη Κατάλογο χαλύβων Κατάλογο αλουµινίων Επιθυµητό, αλλά όχι αναγκαίο, είναι να υπάρχει κατάλογος κραµάτων χαλκού. Όλα τα τεµάχια µετάλλου θα είναι αριθµηµένα από το 1 µέχρι, προκειµένου να µπορέσουν να συµπληρώσουν οι µαθητές το φύλλο της άσκησης. 2. ιαδικασία της άσκησης της αναγνώρισης των µετάλλων 1. Σε πρώτη φάση επιδεικνύονται στους µαθητές τα µεταλλικά τεµάχια και αναγνωρίζεται το είδος του µετάλλου του κάθε τεµαχίου. Τα τεµάχια περιφέρονται από µαθητή σε µαθητή και µετά επιστρέφονται στην έδρα. 2. Ο κάθε µαθητής παίρνει ένα φωτοαντίγραφο του φύλλου της άσκησης, που είναι ανάλογο µε το υπόδειγµα άσκησης 1/1. Μπορεί να χρησιµοποιηθεί και το ίδιο το υπόδειγµα, αν ικανοποιεί τον εξοπλισµό του εργαστηρίου. 3. Τα τεµάχια περιφέρονται στους µαθητές ένα-ένα, έτσι ώστε να περάσουν όλα από όλους τους µαθητές. Ο κάθε µαθητής αναγνωρίζει τα τεµάχια και συµπληρώνει το φύλλο της άσκησης. Μετά, τα φύλλα µαζεύονται, διορθώνονται και, αν απαιτείται, επαναλαµβάνεται η άσκηση.

24 Σελίδα ιαδικασία της άσκησης µελέτης των καταλόγων 1. Επιδεικνύονται στους µαθητές οι κατάλογοι υλικών που διαθέτει το εργαστήριο. Η προσοχή επικεντρώνεται στο πώς µελετούνται οι εν λόγω κατάλογοι, πώς αναφέρεται η αντοχή του µετάλλου και τι προσέχουµε στη χηµική σύστασή τους που έχει σχέση µε τη συγκόλληση. 2. Στη συνέχεια, υπενθυµίζονται τα προβλήµατα που µπορεί να αντιµετωπιστούν κατά τη συγκόλληση των µετάλλων, µε βάση τη χηµική ανάλυση που αναφέρεται. 3. Μετά µοιράζει στους µαθητές φωτοτυπία του φύλλου 2 της άσκησης και δύο φωτοτυπίες από δύο είδη χάλυβα, από τους καταλόγους που διαθέτει το εργαστήριο. Η µία φωτοτυπία θα αφορά ανθρακούχο χάλυβα και η άλλη ελαφρά κεκραµένο χάλυβα. 4. Οι µαθητές θα συµπληρώσουν τα στοιχεία που τους χρειάζονται, από τον κατάλογο και στο τέλος θα αποφανθούν για τη συγκολλησιµότητα του χάλυβα. Επίσης, θα αποφανθούν κατά πόσο αντιµετωπίζει ο χάλυβας στη ΖΕΘ φαινόµενα, όπως ο σχηµατισµός φυσαλίδων, η γήρανση, η κατακρήµνιση του χρωµίου, αν υπάρχουν ακαθαρσίες που καθιστούν ευπαθή τη συγκόλληση κτλ. 5. Τέλος, θα αποφανθούν αν πρόκειται για χάλυβα του οποίου η συγκόλληση δη- µιουργεί εµπιστοσύνη ως προς την ποιότητά της.

25 Σελίδα 1-25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Υπόδειγµα άσκησης 1/1 Συµπληρώστε τον παρακάτω πίνακα µε βάση τα αριθµηµένα τεµάχια µετάλλων που έχετε στη διάθεσή σας. Στη δεξιά στήλη θα γράψετε το α- ντίστοιχο γράµµα, ως εξής: Α : Ανθρακούχος χάλυβας Γ : Ισχυρά κεκραµένος χάλυβας Ε : Φαιός χυτοσίδηρος Η : Χαλκός Ι : Ορείχαλκος Λ : Κράµα αλουµινίου Ν : Ξ : Ο : Π : Β : Ελαφρά κεκραµένος χάλυβας : Ανοξείδωτος χάλυβας Ζ : Λευκός χυτοσίδηρος Θ : Μπρούντζος Κ : Καθαρό αλουµίνιο Μ : Γαλβανισµένος χάλυβας Σε µερικές περιπτώσεις δε µπορεί να γίνει σίγουρη αναγνώριση. Θα γράψετε, στην περίπτωση αυτή, όλα τα γράµµατα που πιθανόν να αντιστοιχούν. Π.χ. αν πρόκειται για ανθρακούχο ή ελαφρά κεκραµένο χάλυβα, µπορείτε να συµπληρώσετε στη δεξιά στήλη Α ή Β. Α/Α µεταλλικού τεµαχίου Είδος µετάλλου

26 Σελίδα 1-26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Υπόδειγµα άσκησης 1/2 Μελετήστε το φύλλο του καταλόγου και συµπληρώστε τα παρακάτω στοιχεία (1) Αντοχή του χάλυβα σε θραύση (Ν/mm 2 ): (2) Χρήσιµες προσµίξεις για τις µηχανικές ιδιότητες του χάλυβα και τα ποσοστά τους: (3) Ακαθαρσίες και τα ποσοστά τους: (4) Προσµίξεις που δυσχεραίνουν την καλή ποιότητα της συγκόλλησης και τα ποσοστά τους, ανεξάρτητα από το ρόλο που έχουν στις µηχανικές ι- διότητες του χάλυβα: (5) Υπάρχει κίνδυνος δηµιουργίας φυσαλίδων; ΝΑΙ-ΟΧΙ (6) Υπάρχει κίνδυνος γήρανσης; ΝΑΙ-ΟΧΙ (7) Υπάρχει κίνδυνος ρηγµάτωσης λόγω Νικελίου; ΝΑΙ-ΟΧΙ (8) Υπάρχει κίνδυνος κατακρήµνισης καρβιδίων του χρωµίου; ΝΑΙ-ΟΧΙ (9) Υπάρχουν ακαθαρσίες που µπορούν, λόγω της περιεκτικότητάς τους, να δηµιουργήσουν άλλα προβλήµατα; Αν ναι, να τις αναφέρετε καθώς και τα αντίστοιχα ποσοστά τους: (10) Πώς κρίνετε τη συγκόλληση όσον αφορά την αποκατάσταση των ιδιοτήτων της ΖΕΘ και µε βάση ποιο στοιχείο καταλήγετε σ αυτό το συµπέρασµα; Αν χρειάζεται, χρησιµοποιήστε τον κατάλληλο τύπο. ΑΣΦΑΛΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΣΦΑΛΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΗΣ (11) Συνοψίζοντας όλα τα παραπάνω, πώς χαρακτηρίζετε το χάλυβα από την άποψη της συγκολλησιµότητάς του; Αιτιολογήστε την απάντηση σας.

Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α. Τεχνικός Συγκολλήσεων

Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α. Τεχνικός Συγκολλήσεων Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α Τεχνικός Συγκολλήσεων Τεχνικός Συγκολλήσεων Τεχνικός Συγκολλήσεων ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΜΕΡΟΣ Α : ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ B. ΧYΤΟΣΙ ΗΡΟΙ Είναι κράµατα Fe-C-Si. Η µικροδοµή και οι ιδιότητές τους καθορίζονται από τις π(c), π(si) και τους ρυθµούς απόψυξης. Οι χυτοσίδηροι

Διαβάστε περισσότερα

6.1 Κατάταξη των χαλύβων Ανάλογα με τη χημική σύστασή τους οι χάλυβες μπορούν να ταξινομηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες :

6.1 Κατάταξη των χαλύβων Ανάλογα με τη χημική σύστασή τους οι χάλυβες μπορούν να ταξινομηθούν στις ακόλουθες κατηγορίες : 40 6. ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ Τα τεχνικά μεταλλικά υλικά χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες : στα σιδηρούχα και τα μη σιδηρούχα. Τα σιδηρούχα μεταλλικά υλικά περιλαμβάνουν κυρίως τους χάλυβες και τους χυτοσιδήρους

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα

Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα Άρθρο 22 (1) Mέταλλα και Κράματα 1. Στις διατάξεις του παρόντος άρθρου υπόκεινται τα μέταλλα και κράμματα από τα οποία κατασκευάζονται υλικά και αντικείμενα, τα οποία προορίζονται να έλθουν ή έρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Το βιβλίο είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί από οποιονδήποτε ασχολείται µε τις συγκολλήσεις και όχι µόνο από τους τεχνίτες αµαξωµάτων.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Το βιβλίο είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί από οποιονδήποτε ασχολείται µε τις συγκολλήσεις και όχι µόνο από τους τεχνίτες αµαξωµάτων. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 0-1. Γενικά Σκοπός του σχολικού αυτού βιβλίου είναι να δώσει στους µαθητές τις απαραίτητες θεωρητικές και πρακτικές γνώσεις σχετικά µε τις συγκολλήσεις των µετάλλων και να τους εξοικειώσει µε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Γ.Ν. ΧΑΙΔΕΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Κατηγορίες κραμάτων αλουμινίου Ελατά κράματα Κράματα τα οποία παράγονται σε κολώνες ή πλάκες οι οποίες στη συνέχεια υφίστανται

Διαβάστε περισσότερα

10. Υλικά κοπτικών εργαλείων

10. Υλικά κοπτικών εργαλείων 10. Υλικά κοπτικών εργαλείων Διακρίνονται σε έξι κατηγορίες : ανθρακούχοι χάλυβες με μικρές προσμίξεις που δεν χρησιμοποιούνται πλέον σοβαρά, ταχυχάλυβες, σκληρομέταλλα, κεραμικά, CBN και διαμάντι. Ταχυχάλυβες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

4 ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ

4 ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ 4 ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ 4.1 ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΡΑΜΑΤΩΝ AΛΟΥΜΙΝΙΟΥ- 4.1.1 ΚΡΑΜΑΤΑ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ (WROUGHT ALLOYS) Το σύστηµα σχεδιασµού και ονοµατολογίας των κραµάτων διαµόρφωσης αλουµινίου περιλαµβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Σκλήρυνση µεταλλικού υλικού είναι η ισχυροποίησή του έναντι πλαστικής παραµόρφωσης και χαρακτηρίζεται από αύξηση της σκληρότητας, του ορίου διαρροής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών. Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις. Αναγόµωση µε ψεκασµό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών. Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις. Αναγόµωση µε ψεκασµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ο ΑΝΑΓΟΜΩΣΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Γενικά για τις αναγοµώσεις µεταλλικών επιφανειών Αναγόµωση µε σκληρές κολλήσεις Αναγόµωση µε ψεκασµό Μέθοδοι αναγόµωσης µε ηλεκτρόδιο και µε σωληνωτό σύρµα Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ. 2.2 Τύποι καλουπιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 14 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΧΥΤΕΥΣΗ Χύτευση καλείται η έκχυση λειωμένου μετάλλου σε τύπους (καλούπια) καταλλήλου σχήματος. Η χύτευση αν και εμφανίστηκε στους προϊστορικούς χρόνους αποτελεί και

Διαβάστε περισσότερα

7. ΜΗ ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ

7. ΜΗ ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ 40 7. ΜΗ ΣΙ ΗΡΟΥΧΑ ΚΡΑΜΑΤΑ 7.1 Κράματα χαλκού Ο χαλκός είναι το πρώτο μέταλλο που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος είτε καθαρό είτε με τη μορφή κράματος (κρατέρωμα). Ο χαλκός ως καθαρό μέταλλο έχει κόκκινο χρώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Συγκολλησιμότητα χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος

Συγκολλησιμότητα χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος Συγκολλησιμότητα χαλύβων οπλισμού σκυροδέματος Ιωάννης Νικολάου Δρ. Μεταλλουργός Μηχανικός Ε.Μ.Π. Αναπληρωτής Διευθυντής Ποιότητας, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε. τεύχος 1 ο /2010 57 ΧΑΛΥΒΕΣ ΟΠΛΙΣΜΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΧΑΛΥΒΕΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ-ΜΕΤΑΛΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΟΜΗ Θ.Ε.Ζ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ-ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 19 Γ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΥΛΙΚΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι βασικότερες κατεργασίες με αφαίρεση υλικού και οι εργαλειομηχανές στις οποίες γίνονται οι αντίστοιχες κατεργασίες, είναι : Κατεργασία Τόρνευση Φραιζάρισμα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΤΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΙ ΗΡΟΥ - ΑΝΘΡΑΚΑ

4. ΤΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΙ ΗΡΟΥ - ΑΝΘΡΑΚΑ 1 4. ΤΟ ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΦΑΣΕΩΝ ΣΙ ΗΡΟΥ - ΑΝΘΡΑΚΑ 4.1 ιαγράμματα ισορροπίας των φάσεων Αν αφήσουμε ένα δοχείο γεμάτο με οινόπνευμα μέσα σε ένα δωμάτιο, θα παρατηρήσουμε μετά από λίγο ότι η στάθμη του οινοπνεύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΚΟΛΛΗΣΗΣ. Υλικά κόλλησης

ΥΛΙΚΑ ΚΟΛΛΗΣΗΣ. Υλικά κόλλησης V ΥΛΙΚΑ ΚΟΛΛΗΣΗΣ Περιεχόμενα 1. Υλικά για την κόλληση 68 1.1. Αργυρούχα κράματα άνευ καδμίου 68 1.2. Αργυρούχα κράματα με κάδμιο 69 1.3. Αργυρούχα κράματα ειδικής εφαρμογής 70 1.4. Κράματα τρίστρωτα -τριμέταλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο προϊόντος. Προστατευτικό αέριο. Αέρια για κάθε τύπο ανοξείδωτου χάλυβα.

Φυλλάδιο προϊόντος. Προστατευτικό αέριο. Αέρια για κάθε τύπο ανοξείδωτου χάλυβα. Φυλλάδιο προϊόντος Προστατευτικό αέριο. Αέρια για κάθε τύπο ανοξείδωτου χάλυβα. 03 Ο ανοξείδωτος χάλυβας ορίζεται ως κράμα σιδήρου - χρωμίου που περιέχει τουλάχιστον 11% χρώμιο. Καθώς περιέχει συχνά και

Διαβάστε περισσότερα

EUROPA PROFIL ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Β.Ε.

EUROPA PROFIL ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Β.Ε. EUROPA PROFIL ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Β.Ε. ΚΡΑΜΑΤΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ Η EUROPA είναι στη θέση να παράγει τα περισσότερα κράματα αλουμινίου της σειράς 6ΧΧΧ σε διάφορες διεργασίες γήρανσης. Τα πιο συνηθισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ, ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΣΙΔΗΡΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ, ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΣΙΔΗΡΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΧΑΛΥΒΩΝ, ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΣΙΔΗΡΟΥΧΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΣΕΡΡΕΣ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΓΕΝΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών

Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Τα αγώγιμα υλικά Ηλεκτρική Αγωγιμότητα των μεταλλικών Υλικών Mακροσκοπικά η ηλεκτρική συμπεριφορά των υλικών είναι: Τα ηλεκτρόνια μπορούν να κινηθούν ελεύθερα στο κρυσταλλικό πλέγμα I=V/R {R=ρL/S, σ=1/ρ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗ 5 ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα διάφορα µηχανολογικά εξαρτήµατα παίρνουν την αρχική τους µορφή κατά κανόνα µε µεθόδους µορφοποίησης (ιδιαίτερα χύτευση) χωρίς αφαίρεση υλικού, αφήνοντας µικρή

Διαβάστε περισσότερα

Με τον όρο συγκόλληση εννοούμε γενικά την τοπική σύμφυση μετάλλων υπό υψηλή θερμοκρασία.

Με τον όρο συγκόλληση εννοούμε γενικά την τοπική σύμφυση μετάλλων υπό υψηλή θερμοκρασία. 5.3. ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ Με τον όρο συγκόλληση εννοούμε γενικά την τοπική σύμφυση μετάλλων υπό υψηλή θερμοκρασία. Η σύμφυση αυτή είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί μεταξύ ομοίων και ανόμοιων μετάλλων και με τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ

1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ 1 ΘΕΩΡΙΑ ΚΟΠΗΣ ΛΑΜΑΡΙΝΑΣ 1.1 Εισαγωγή Οι κυριότερες κατεργασίες για την κατασκευή προϊόντων από λαμαρίνα είναι η κοπή, η μορφοποίηση και η κοίλανση. Οι κατεργασίες αυτές γίνονται ας ψαλίδια και πρέσσες

Διαβάστε περισσότερα

Ετερογενείς συγκολλήσεις. Παναγιώτης Ματζινός, Επιστημονικός Συνεργάτης Χημικός Μηχανικός, MPhil, PhD Τμήμα Οχημάτων, ΣΤΕΦ

Ετερογενείς συγκολλήσεις. Παναγιώτης Ματζινός, Επιστημονικός Συνεργάτης Χημικός Μηχανικός, MPhil, PhD Τμήμα Οχημάτων, ΣΤΕΦ Μπρουντζοκόλληση με φλόγα Σχηματική αναπαράσταση μπρουντζοκόλλησης Παναγιώτης Ματζινός, Επιστημονικός Συνεργάτης Χημικός Μηχανικός, MPhil, PhD Τμήμα Οχημάτων, ΣΤΕΦ Στις ετερογενείς συγκολλήσεις (κασσιτεροκολλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες και τα παράγωγα των μετάλλων

Οι ιδιότητες και τα παράγωγα των μετάλλων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Οι ιδιότητες και τα παράγωγα των μετάλλων Ερευνητική Εργασία Ομάδα Β Κυρατζής Γιάννης, Λάμπου Μαρία, Λουκάτος Βαγγέλης, Λυμπέρης Νικόλας, Μανέτος Νίκος, Μαρκόπουλος Γιώργος Μέταλλα: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ. 2.2 Κύριοι χημικοί δεσμοί

2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ. 2.2 Κύριοι χημικοί δεσμοί 1 2. ΜΕΤΑΛΛΑ - ΚΡΑΜΑΤΑ 2.1 Γενικά Τα μικρότερα σωματίδια της ύλης, που μπορούν να βρεθούν ελεύθερα και να διατηρούν τις ιδιότητες του σώματος στο οποίο ανήκουν, λέγονται μόρια. Τα ελάχιστα σωματίδια της

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ 72 E ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι συγκολλήσεις ανήκουν στην κατηγορία των μόνιμων συνδέσεων ανάμεσα σε τεμάχια. Η σύνδεση αυτή επιτυγχάνεται μέσω της θερμότητας, είναι σύνδεση κρυσταλλική

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΑΕΡΙΩΝ. Τυποποίηση συρµάτων και ράβδων ηλεκτροσυγκολλήσεως. Ηλεκτροσυγκολλήσεις MIG/MAG

ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΑΕΡΙΩΝ. Τυποποίηση συρµάτων και ράβδων ηλεκτροσυγκολλήσεως. Ηλεκτροσυγκολλήσεις MIG/MAG ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 o ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ ΣΕ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΑΕΡΙΩΝ Προστατευτικά αέρια Τυποποίηση συρµάτων και ράβδων ηλεκτροσυγκολλήσεως Ηλεκτροσυγκολλήσεις MIG/MAG Ηλεκτροσυγκολλήσεις FCAW Ηλεκτροσυγκολλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο προϊόντος. Προστατευτικό αέριο. Αέρια για τη συγκόλληση μη σιδηρούχων μετάλλων.

Φυλλάδιο προϊόντος. Προστατευτικό αέριο. Αέρια για τη συγκόλληση μη σιδηρούχων μετάλλων. Φυλλάδιο προϊόντος Προστατευτικό αέριο. Αέρια για τη συγκόλληση μη σιδηρούχων μετάλλων. 03 Υπάρχει ένα ευρύ φάσμα κραμάτων αλουμινίου, χαλκού και τιτανίου που χρησιμοποιούνται σε διάφορους κλάδους της

Διαβάστε περισσότερα

Π α ρ ά ρ τ η μ α. Τεχνίτης Ελασματουργός. Σελίδα 1

Π α ρ ά ρ τ η μ α. Τεχνίτης Ελασματουργός. Σελίδα 1 Π α ρ ά ρ τ η μ α Τεχνίτης Ελασματουργός Σελίδα 1 Τεχνίτης Ελασματουργός Τεχνίτης Ελασματουργός ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ

6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6-1 6. ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΜΕΡΩΝ 6.1. ΙΑ ΟΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Πολλές βιοµηχανικές εφαρµογές των πολυµερών αφορούν τη διάδοση της θερµότητας µέσα από αυτά ή γύρω από αυτά. Πολλά πολυµερή χρησιµοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

«Προμήθειες διαφόρων υλικών σήμανσης οδών»

«Προμήθειες διαφόρων υλικών σήμανσης οδών» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ & ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ «Προμήθειες διαφόρων υλικών σήμανσης οδών» Κ.Α. 30 / 6662.005 Ευρώ 73.770,00 Ηράκλειο 01 2015 Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ

ΛΙΣΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ HELLAS ΛΙΣΤΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ AΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ SEKA-Q.System 2:2007 Προώθηση Προϊόντων Ο κατασκευαστής οφείλει να διατηρεί µόνιµο εκθεσιακό χώρο, είτε εντός του εργοστασίου /

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04

Ασβέστιο. Calcium στερεό 40,078. Πυκνότητα. Άνθρακας. Carbon στερεό 3642! 12,0107 3642! Πυκνότητα 18.350. Χλώριο. Chlorine αέριο -101,5 35,453 -34,04 Αργίλιο Al Aluminium στερεό 13 26,9815386 2,375 As 660,32 74,92160 5,22 5000 10,811 2,08 1,378 C 615! Cl 2076 3927 16.200 3,515 1484 35,453 1,5625 24 51,9961 3810 58,933195 18.350 7,75 Cu -101,5-34,04

Διαβάστε περισσότερα

Σφυριά, ζουμπάδες, και καλέμια

Σφυριά, ζουμπάδες, και καλέμια Εργονομία UNIOR προστατέψτε τα χέρια σας Σφυριά, ζουμπάδες, και καλέμια Σφυριά σιδερά Σφυριά οικοδόμου Σφυριά συγκολλητού Σφυριά ξυλουργού Βαριές Ματσόλες και μη αναπηδούμενες Πόντες Καλέμια Υλικό υψηλής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΣΤΑ Τ.Ε.Ι. (ΕΕΟΤ) ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ

ΑΡΧΙΜΗ ΗΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑ ΩΝ ΣΤΑ Τ.Ε.Ι. (ΕΕΟΤ) ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΚΟΠΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Τα κοπτικά εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν είναι της εταιρείας Kennametal (Εικόνα 1), κοπτικά KC725M µε πολλαπλές στρώσεις TiN/TiCN/TiN, υψηλής απόδοσης και σχεδιασµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΛΚΗΣ Α. ΣΥΡΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΛΚΗΣ Α. ΣΥΡΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΟΛΚΗ ΓΕΝΙΚΑ Κατά την ολκή (drawing), το τεµάχιο υπό τη µορφή ράβδου, σύρµατος ή σωλήνα υφίσταται πλαστική παραµόρφωση διερχόµενο µέσα από µεταλλική µήτρα υπό την επενέργεια εφελκυστικού φορτίου στην έξοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΑ - ΧΗΜΙΚΑ

ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΑ - ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΤΙΚΑ - ΧΗΜΙΚΑ ΣΠΡΕΥ ΑΝΤΙΠΙΤΣΙΛΙΣΤΙΚΟ Χωρίς σιλικόνη Με χλωριούχο βάση 6-01-01 400 12 ΠΑΣΤΑ ΑΝΤΙΠΙΤΣΙΛΙΣΤΙΚΗ ΚΩΔΙΚΟΣ ΣΥΣΚ(gr) ΣΥΣΚ(τεμ) /τεμ 6-01-05 300 12 6-01-15 5lt 1 ΣΠΡΕΥ ΤΣΙΓΚΟΥ Προστατεύει

Διαβάστε περισσότερα

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία

2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία 1 2.6. Ηλεκτρολυτική διάσπαση του νερού χημικές ενώσεις και χημικά στοιχεία Ερωτήσεις Θεωρίας 6-1-1. Τι είναι η Η ηλεκτρόλυση είναι μία χημική μέθοδος διασπάσεως του νερού στα συστατικά του. 6-1-2. Σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ανάλυσης Δειγμάτων Λιπαντικών από την Lubrica@on Engineers Hellas

Πρόγραμμα Ανάλυσης Δειγμάτων Λιπαντικών από την Lubrica@on Engineers Hellas Πρόγραμμα ελέγχου του μηχανολογικού εξοπλισμού και των λιπαντικών, με την χρήση φασματογραφικής ανάλυσης και πολλών άλλων εργαστηριακών ελέγχων Η περιοδική ανάλυση χρησιμοποιημένων λιπαντικών, είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE

DIN 38406/16 Zn, Cd, Pb & Cu Bulletin 74/3-2 Sb, Bi Bulletin 226/2 Determination of As by Gold RDE Παρουσίαση των αποτελεσµάτων της έρευνας 1 απόυδραυλικές εγκαταστάσεις εσωτερικών δικτύων οικιών. 2 από ψυκτικές συσκευές Φροντίσαµενα να πάρουµε από τον κάθε κρουνό δειγµατοληψίας τα πρώτα 500 ml, µετά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι να κατανοηθούν οι αρχές του πειράµατος κρούσης οπροσδιορισµόςτουσυντελεστήδυσθραυστότητας ενόςυλικού. Η δοκιµή, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

COR-TEN. Corrosion resistant steel - Weathering Steel. Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση

COR-TEN. Corrosion resistant steel - Weathering Steel. Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση Corrosion resistant steel - Weathering Steel Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση Πεδίο εφαρμογής: Υπάρχουν δύο ποιότητες χάλυβα. Το A υπάρχει σε φύλλα μέχρι 1.5mm πάχος, ενώ το Β σε φύλλα μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο

Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο PAM SMU-S Σωλήνες και εξαρτήματα από φαιό χυτοσίδηρο 1. Αντικείμενο Η παρούσα προδιαγραφή αφορά στην κατασκευή σωλήνων και εξαρτημάτων από χυτοσίδηρο για ακάθαρτα, λύματα, και όμβρια ύδατα για δομικές

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ 40 5. ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ 5.1 Γενικά Από αρχαιοτάτων χρόνων ήταν γνωστή η σκλήρυνση εργαλείων, αλλά και σπαθιών, με τη μέθοδο της θερμικής κατεργασίας της βαφής, η οποία εφαρμοζόταν σε σιδηρουργεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΝΟΞΕΙΔΩΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΝΟΞΕΙΔΩΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ ΤΕΙ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕΡΡΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΝΟΞΕΙΔΩΤΟΥ ΧΑΛΥΒΑ (ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ) Φοιτητής: ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Επιβλέπων: Καθ. Εφαρ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΣΧΙΔΗΣ ΣΕΡΡΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία

Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Έκτη Διάλεξη Ονοματολογία Α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Στοιχείο Σύμβολο Σθένος Νάτριο Να 1 Κάλιο Κ 1 Μαγνήσιο Mg 2 Ασβέστιο Ca 2 Σίδηρος Fe 2 ή 3 Χαλκός Cu 2 Ψευδάργυρος Zn 2 Λίθιο Li 1 Άργυρος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΛΑΚΕΣ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ. Γενικά για τις ετερογενείς συγκολλήσεις. Μαλακές συγκολλήσεις βαρέων µετάλλων

ΜΑΛΑΚΕΣ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ. Γενικά για τις ετερογενείς συγκολλήσεις. Μαλακές συγκολλήσεις βαρέων µετάλλων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΜΑΛΑΚΕΣ ΕΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΙΣ Γενικά για τις ετερογενείς συγκολλήσεις Μαλακές συγκολλήσεις βαρέων µετάλλων Υλικά καθαρισµού των µαλακών συγκολλήσεων Τα εργαλεία που χρησιµοποιούνται στις

Διαβάστε περισσότερα

B a t h r o o m c u l t u r e... Τ Ι Μ Ο Κ Α Τ Α Λ Ο Γ Ο Σ 2 0 0 8

B a t h r o o m c u l t u r e... Τ Ι Μ Ο Κ Α Τ Α Λ Ο Γ Ο Σ 2 0 0 8 B a t h r o o m c u l t u r e... Τ Ι Μ Ο Κ Α Τ Α Λ Ο Γ Ο Σ 2 0 0 8 Τ Ι Μ Ο Κ Α Τ Α Λ Ο Γ Ο Σ 2 0 0 8 Ο τιμοκατάλογος αφορά τιμές λιανικής. Ισχύει από 1η Απριλίου 2008 Οι τιμές δεν συμπεριλαμβάνουν Φ.Π.Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ ΠΟΛΥΣΤΡΩΜΑΤΙΚΑ ΑΜΜΟΦΙΛΤΡΑ ΠΙΕΣΕΩΣ 1.0 ΓΕΝΙΚΑ Τα φίλτρα αυτά χρησιµοποιούνται σε πολλές εφαρµογές και αποτελούνται συνήθως από 3 4 στρώµατα λεπτής άµµου και γρανάτη διάφορων µεγεθών. Τα πολυστρωµατικά αµµόφιλτρα

Διαβάστε περισσότερα

Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa. Στοιχεία & Αριθμοί

Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa. Στοιχεία & Αριθμοί Σφυρήλατες ζάντες αλουμινίου Alcoa Στοιχεία & Αριθμοί ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ ; Οι ζάντες Alcoa είναι οι πιο ανθεκτικές ζάντες Κάθε ζάντα ξεκινάει ως ένα ενιαίο κράμα αλουμινίου υψηλής αντοχής και ανθεκτικότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΤΗΓΜΕΝΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΓΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΤΗΓΜΕΝΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΓΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΤΗΓΜΕΝΑ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΥΛΓΚΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1.1 ΦΥΣΙΚΈΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Τα μεταλλικά υλικά τα οποία χυτεύουμε ή τα λαμβάνουμε ως χυτά αντικείμενα είναι μέταλλα ή κράματα.

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Η Alkor Draka διαθέτει για κάθε τύπο µεµβράνης PVC αντίστοιχα εξαρτήµατα που διατίθενται κατόπιν παραγγελίας. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΠΙΣΤΡΩΣΗΣ ALKORPLUS Alkorplus Στρώµα

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Χαλύβδινες φιάλες αερίου χωρίς συγκόλληση σε συµµόρφωση προς την οδηγία 84/525 ΕΟΚ. (ΦΕΚ 624/Β/24-11-87)

Χαλύβδινες φιάλες αερίου χωρίς συγκόλληση σε συµµόρφωση προς την οδηγία 84/525 ΕΟΚ. (ΦΕΚ 624/Β/24-11-87) ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αριθ. Β 19338/1944/87 Χαλύβδινες φιάλες αερίου χωρίς συγκόλληση σε συµµόρφωση προς την οδηγία 84/525 ΕΟΚ. (ΦΕΚ 624/Β/24-11-87) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος

Περιεχόμενα. Πρόλογος v Πρόλογος Η πλήρης κατανόηση της συσχέτισης μεταξύ της δομής και των ιδιοτήτων των υλικών αποτελεί την βασική προϋπόθεση όχι μόνο της δυνατότητας επιλογής του καταλληλότερου υλικού για συγκεκριμένη εφαρμογή,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες

Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Μάθημα 5 ο Ποιες είναι οι Ιδιότητες των Υλικών ; Φυσικές & Μηχανικές Ιδιότητες Κατεργαστικότητα & Αναφλεξιμότητα Εφελκυσμός Θλίψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις -1 ιάτμηση Στρέψη Έλεγχοι των Υλικών Φορτίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ T.Σ. (ΙΙ) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: Βασικά Στοιχεία Μηχανολογίας

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού ενός Συλλέκτη EasySolar

Παρακάτω είναι τα βασικά χαρακτηριστικά του σχεδιασμού ενός Συλλέκτη EasySolar Ηλιακός Συλλέκτης EasySolar. ΓΕΝΙΚΑ: Ο συλλέκτης EasySolar ή ηλιακός θερμοσίφωνας είναι μια συσκευή που απορροφά τη θερμική ενέργεια του ήλιου και το μετατρέπει σε αξιοποιήσιμη θερμότητα. Η θερμότητα συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11

T E S T R E P O R T ΕΥΑ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΑΣ. Εθν. Αντίστασης 42, Αλεξάνδρεια. Νερά. Waters. Από πελάτη κατά δήλωσή του. As stated by client 24/11/11 Εργαστήριο Περιβάλλοντος, Σίνδος Σελ.(page) 1/10 ΕΚΘΕΣΗ ΟΚΙΜΩΝ T E S T R E P O R T Πελάτης Client ιεύθυνση πελάτη Client s address Περιγραφή δειγµάτων Samples description ειγµατοληψία Sampling Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Συγκολλητών Κατασκευών / Σφάλµατα Συγκολλήσεων 1

Τεχνολογία Συγκολλητών Κατασκευών / Σφάλµατα Συγκολλήσεων 1 Τεχνολογία Συγκολλητών Κατασκευών / Σφάλµατα Συγκολλήσεων 1 Ένα από τα σηµαντικότερα κεφάλαια των Συγκολλήσεων είναι αυτό που πραγµατεύεται την ανάπτυξη ασυνεχειών ή σφαλµάτων καθώς από αυτά καθορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ ΧΡΩΜΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Φόρουμ Επίκαιρων Θεμάτων Δημόσιας Υγείας «Χρώμιο και Περιβάλλον- Απειλή & Αντιμετώπιση» Αθήνα Μάρτιος 2013 ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

dq dt μεταβολή θερμοκρασίας C = C m ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ J mole Θερμικές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα

dq dt μεταβολή θερμοκρασίας C = C m ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ J mole Θερμικές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα ΥΛΙΚΑ Ι ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 7 κές Ιδιότητες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ κές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα κή διαστολή κή αγωγιμότητα γμ κή τάση Θερμοχωρητικότητα Η θερμοχωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα