Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων"

Transcript

1 REVIEW ARTICLE ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 35 Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων Χρήστος Κρόγιας, Αντώνιος Κερασνούδης Νευρολογική Κλινική, Νοσοκομείου St. Josef, Πανεπιστήμιο Ruhr, Bochum, Γερμανία Περίληψη H διακρανιακή υπερηχογραφία του εγκεφαλικού παρεγχύματος (ΔΥΕΠ) αποτελεί μία νέα, μη επεμβατική μέθοδο στη διαγνωστική προσέγγιση των ασθενών με νευροεκφυλιστικές ασθένειες του κεντρικού νευρικού συστήματος. Με την περαιτέρω εξέλιξη της υπερηχογραφίας τα τελευταία χρόνια, η ΔΥΕΠ προσφέρει πολύτιμες και αξιόπιστες πληροφορίες κυρίως για τη διαφορική διαγνωστική εξωπυραμιδικών νοσημάτων. Ωστόσο, η ιδιαίτερη συμβολή της ΔΥΕΠ στον κλάδο της νευρολογίας έγκειται στην πρώιμη και προσυμπτωματική διάγνωση της νόσου του Parkinson. Στόχος της παρούσας ανασκόπησης είναι η παρουσίαση των βασικών αρχών και η κριτική παρουσίαση των υπαρχόντων μελετών γύρω από τη ΔΥΕΠ σε ασθενείς με εξωπυραμιδικά νοσήματα. Λέξεις ευρετηρίου: Υπέρηχος, εξωπυραμιδικά νοσήματα, νόσος του Πάρκινσον, μέλαινα ουσία, βασικά γάγγλια. Transcranial sonography in the differential diagnosis of extrapyramidal diseases. Christos Krogias, Antonios Kerasnoudis Neurological Derpartment, St. Josef Hospital, Ruhr University, Bochum Germany Abstract Transcranial Sonography (TCS) is a new, non invasive diagnostic approach in patients with neurodegenerative diseases of the central nervous system. With further progress of ultrasound in recent years, TCS provides valuable and reliable information for differential diagnosis of extrapyramidal diseases. However, the particular contribution of TCS in this field of neurology lies in the early and presymptomatic diagnosis of Parkinson s disease. The aim of this review is to present the basic principles of TCS and the critical presentation of existing sonographic studies in patients with extrapyramidal disorders. Key words: ultrasound, extrapyramidal disorders, Parkinson s disease, Substantia nigra, basal ganglia Εισαγωγή Μέχρι πρόσφατα, η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας αφορούσε κυρίως την αξιολόγηση των αιμοδυναμικών διαταραχών των εγκεφαλικών αρτηριών σε ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. 1 Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη ωστόσο της νευροϋπερηχογραφίας κατέστησε δυνατή την ποσοτικοποίηση της αιματικής ροής στα ενδοκράνια εγκεφαλικά αγγεία (doppler mode), τον καθορισμό της κατεύθυνσης της (duplex mode), αλλά και τη δισδιάστατη απεικόνιση του εγκεφαλικού παρεγχύματος σε πραγματικό χρόνο [ brightness-(b-)mode ]. 2 Ο συνδυασμός αυτών των τριών μεθόδων καλείται triplex mode ή πιο σωστά transcranial color coded duplex sonography, TCCS. 3 Από φυσικής άποψης, η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας περιορίζεται από το γεγονός, ότι κατά την εκπομπή και διείσδυση των υπερηχητικών κυμάτων στις εσωτερικές κοιλότητες του κρανίου, το 80% αυτών απορροφάται από το κρανιακό οστό. 4 Για το λόγο αυτό, χρησιμοποιούνται ηχοβόλες κεφαλές με χαμηλή συχνότητα (περίπου 2,5 MHz). Κατά συνέπεια, η ανάλυση της εικόνας του εγκεφαλικού παρεγχύματος είναι χαμηλότερη σε σχέση π.χ. με αυτή των κοιλιακών οργάνων, όπου χρησιμοποιούνται κατά βάση κεφαλές υψηλοτέρων συχνοτήτων. Η τεχνολογική εξέλιξη ωστόσο των υπερηχογραφικών συσκευών επέτρεψε τα τελευταία χρόνια τη βελτίωση της ανάλυσης του εγκεφαλικού παρεγχύματος, οδηγώντας στην επέκταση των εφαρμογών της νευροϋπερηχογραφίας και σε τομείς πέρα από την καθιερωμένη μελέτη της

2 36 Χρήστος Κρόγιας Εικόνα 1 Σχηματική απεικόνιση των τριών τυποποιημένων επιπέδων εξέτασης στη διακρανιακή υπερηχογραφία εγκεφαλικού παρεγχύματος (ΔΥΕΠ). Οι δομές που αξιολογούνται στο αντίστοιχο επίπεδο, αναφέρονται στον πίνακα 1. ροής των εγκεφαλικών αγγείων. 5 Ανάμεσα στις νεότερες εξελίξεις της νευροϋπερηχογραφίας κατατάσσεται και η διακρανιακή υπερηχογραφία του εγκεφαλικού παρεγχύματος (ΔΥΕΠ). Πρόκειται για μια εύκολη εξέταση, η οποία μπορεί να επαναληφθεί περισσότερο από μία φορές κατά την κλινική πορεία μίας νόσου, έχει χαμηλό οικονομικό κόστος και στερείται παρενεργειών για τον ασθενή. Από πρακτικής άποψης μπορεί να διενεργηθεί παρά την κλίνη του ασθενούς, ακόμη και σε άτομα με ψυχοκινητική διέγερση, τα οποία δεν είναι κατάλληλα για εξέταση με μαγνητική τομογραφία. 6 Ωστόσο, το κύριο πλεονέκτημα της ΔΥΕΠ είναι το γεγονός ότι η φυσική αρχή της μεθόδου αυτής (αντανάκλαση των υπερηχητικών κυμάτων στα σύνορα μεταξύ δύο διαφορετικών τύπων ιστού) διαφέρει ριζικά από τις εως τώρα καθιερωμένες απεικονιστικές μεθόδους (MRI, CT, PET, SPECT). 7 Το γεγονός αυτό, συνέβαλε στη ταχύτερη καθιέρωση της εξέτασης στην κλινική πράξη, καθώς προσφέρει επιπρόσθετες διαφοροδιαγνωστικές πληροφορίες για την κλινική εικόνα του ασθενούς. Η ΔΥΕΠ χρησιμοποιείται ήδη από την δεκαετία του 1990 επιτυχώς στην παρακολούθηση της πορείας των ενδοκράνιων αιμορραγίων και όγκων, όπως και στη μέτρηση του μεγέθους των κοιλιών του εγκεφάλου ή της μετατόπισης της μέσης γραμμής σε περιπτώσεις «κακοήθων» αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων Πρόσφατες μελέτες απέδειξαν ωστόσο, ότι η ΔΥΕΠ μπορεί να αποτελέσει μία πολύτιμη προσθήκη στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων. 11 Αφετηρία της εξέλιξης αυτής, ήταν η ανακάλυψη απο τους Georg Becker και συνεργάτες το 1995 της υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας του μεσεγκεφάλου σε ασθενείς με ιδιοπαθή νόσο του Parkinson 12. Στην πορεία των ετών περιγράφηκαν βιβλιογραφικά τα χαρακτηριστικά υπερηχογραφικά ευρήματα και άλλων κινητικών διαταραχών, μεταξύ των οποίων μείζονα ρόλο κατέχουν η νόσος του Huntington, η ιδιοπαθής δυστονία, αλλά και διάφορες μορφές αταξίας νευροεκφυλιστικής αιτιολογίας Με την περαιτέρω εξέλιξη της υπερηχογραφίας τα τελευταία χρόνια, η ΔΥΕΠ προσέφερε πολύτιμες κλινικές πληροφορίες ακόμη και στη διαφορική διαγνωστική διαφόρων ψυχιατρικών ασθενειών Ωστόσο, η ιδιαίτερη συμβολή της ΔΥΕΠ στον κλάδο της νευρολογίας έγκειται στην πρώιμη διάγνωση της νόσου του Parkinson. 11 Στόχος της παρούσας ανασκόπησης είναι η παρουσίαση των βασικών αρχών και η κριτική παρουσίαση των υπαρχόντων μελετών γύρω από τη ΔΥΕΠ σε ασθενείς με εξωπυραμιδικά νοσήματα. Η μέθοδος της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος Για τη διενέργεια της ΔΥΕΠ χρησιμοποιούνται σύγχρονες υπερηχογραφικές συσκευές με ειδικές ηχοβόλες κεφαλές χαμηλών συχνοτήτων (phased-array sector ultraound probe, MHz). 11 Οι συσκευές που έχουν χρησιμοποιήθεί έως τώρα στις υπάρχουσες βιβλιογραφικές αναφορές των τιμών αναφοράς της ηχογένειας της μέλαινας ουσίας είναι οι ακόλουθες: Sonoline Elegra και Acuson Antares της Siemens, Aplio XG της Toshiba, HP Sonos 5500, S1-5 και HDI 5000 SonoCT της Philips, Logiq 7 και Logiq 9 της General Electric, MyLAb Twice και MyLAB25 Gold της Esaote όπως και Prosound Alpha 10 της Aloka. 20 Οι περισσότερες μελέτες έχουν διεξαχθεί με την συσκευή Sonoline Elegra, και ως εκ τούτου, τα περισσότερα στοιχεία υπάρχουν για αυτήν. Η εξέταση του εγκεφαλικού παρεγχύματος πραγματοποιείται σε τρία προκαθορισμένα επίπεδα εξέτασης: στο επίπεδο του μεσεγκεφάλου, των θαλάμων και των πλαγίων κοιλιών (εικόνα 1). 5,11,20 Στόχος είναι η αξιολόγηση τόσο της ηχογένειας όσο και του εμβαδού των υπό εξέταση περιοχών του εγκεφάλου. Ως «υπερηχογενείς» χαρακτηρίζονται δομές με υπερβολικά αυξημένη ηχογένεια σε σχέση με τον περιβάλλοντα εγκεφαλικό ιστό ή και με υπερβολικά αυξημένo εμβαδό αυτής της ηχογόνου δομής. Εδώ θα πρέπει να διευκρινιστεί, ότι με βάση τις φυσικές ιδιότητες του πεδίου που καλύπτει η υπερηχογραφική εξέταση, η αξονική ανάλυση της εικόνας (0,7mm) είναι καλύτερη της πλευρικής ανάλυσης (3mm). 7 Με την τεχνική της αρμονικής απεικόνισης των ιστών (Tissue Harmonic Imaging, THI) μπορεί να επιτευχθεί η περαιτέρω βελτίωση τόσο της αντίθεσης, οσό και της ανάλυσης της εικόνας. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί, ότι η εφαρμογή της τεχνικής αυτής εξαρτάται ιδιαίτερα από την ποιότητα του «κροταφικού οστικού παραθύρου». 21 Με βάση τα παραπάνω, τόσο η ποιοτική, όσο και η ποσοτική αξιολόγηση του εγκεφαλικού παρεγχύματος σε

3 Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων 37 Εικόνα 2 Υπερηχογραφική απεικόνιση του μεσεγκεφάλου στο τυποποιημένο επίπεδο (zoom in). Ο μεσεγκέφαλος μπορεί να αναγνωριστεί εύκολα λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος πεταλούδας (δεξιά = μετωπιαία, αριστερά = ινιακά). Α: Απλά αναγνωρίσιμη μέλαινα ουσία (μεγάλα βέλη). Απεικόνιση της «μεσεγκεφαλικής ραφής» υπό τη μορφή αδιάκοπης λωρίδας στη μέση γραμμή του εγκεφαλικού στελέχους (μικρά βέλη). Φυσιολογικά ευρήματα. Β: Σαφώς αυξημένη ηχογένεια της μέλαινας ουσίας (μεγάλα βέλη). Η δεξιά ζώνη είναι περικυκλωμένη, έτσι ώστε να μπορεί να μετρηθεί το μέγεθος αυτής της περιοχής. Αυτό το εύρημα είναι χαρακτηριστικό σε ασθενείς με ιδιοπαθή νόσο του Πάρκινσον. Επίσης, σε αυτόν τον ασθενή η «μεσεγκεφαλική ραφή» εμφανίζει διακοπές στην ηχογένεια της (μικρά βέλη). Η ύποή και ανηχογένεια της ραφής είναι τυπικό εύρημα σε ασθενείς με καταθλιπτικές διαταραχές. ασθενείς με εξωπυραμιδικά νοσήματα βασίζεται κυρίως στα ευρήματα που λαμβάνονται με την συμβατική τεχνική απεικόνησης (fundamental B-mode), καθώς μόνο για αυτή τη τεχνική υπάρχουν αξιόπιστα και συγκρίσιμα στοιχεία στη βιβλιογραφία. 11 Από μεθοδολογικής άποψης και παρά την ύπαρξη σχετικών βιβλιογραφικών αναφορών, μείζονα σημασία λαμβάνει ο καθορισμός των φυσιολογικών τιμών του κάθε εργαστηρίου, στην ιδανική περίπτωση ύστερα από μελέτη μίας μεγάλης ομάδας αναφοράς (>80 υγιή άτομα). 5,11,20 Δομές στο επίπεδο του μεσεγκεφάλου Ο μεσεγκέφαλος μπορεί ακόμη και σε άτομα με μέτριας ποιότητας οστικό παράθυρο να αναγνωριστεί εύκολα λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος «πεταλούδας» και της υποηχογενούς εμφάνισης του, η οποία περιβάλλεται απο τις υπερηχογενείς βασικές δεξαμενές του εγκεφάλου (εικόνα 2). Στο μεσεγκεφαλικό επίπεδο, δύναται να ανιχνευθεί η μέλαινα ουσία (Substantia nigra), υπό τη μορφή μίας λεπτής ηχογενούς ζώνη η οποία πολλές φορές απεικονίζεται μόνο αποσπασματικά. Η μέτρηση του εμβαδού της ηχογενούς ζώνης γίνεται ύστερα από πάγωμα της εικόνας και περιγραφή με τη βοήθεια του δείκτη (Cursor) της υπό μέτρηση περιοχής. Στην περίπτωση που το εμβαδό της ηχογενούς περιοχής είναι < 0,20cm 2, τότε η μέλαινα ουσία χαρακτηρίζεται ως κανονική, όταν το μέγεθος της είναι μεταξύ 0,20-0,25 cm 2 θεωρείται μέτριας υπερηχογενείας, ενώ όταν ξεπερνά τα 0,25 cm 2 χαρακτηρίζεται ως σημαντικά υπερηχογενής. 11,20 Σημειώνεται ότι η αξιολόγηση της μέλαινας ουσίας γίνεται ομόπλευρα, π.χ. για τη μέτρηση της αριστερής μέλαινας ουσίας τοποθετείται η κεφαλή στο αριστερό οστικό παράθυρο του ασθενούς. Η σημασία του ευρήματος μιας υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας για τη διάγνωση εξωπυραμιδικών νοσημάτων θα συζητηθεί λεπτομερώς παρακάτω. H αξιολόγηση των πυρήνων της «ραφής του μεσεγκεφάλου» (brainstem raphe nuclei) γίνεται ημιποσοτικά, χρησιμοποιώντας ως δομή αναφοράς τον ηχογενή ερυθρό πυρήνα (Nucleus ruber). Η σεροτονινεργική «μεσεγκεφαλική ραφή» απεικονίζεται σε φυσιολογικά άτομα ως μια λεπτή αδιάκοπη ηχογενής λωρίδα στο μέσο του εγκεφαλικού στελέχους. Σε περίπτωση που η λωρίδα αυτή εμφανίζεται ως διάστικτη (με διακοπές της ηχογένειας της), τότε χαρακτηρίζεται ως υποηχογενής, ενώ στην περίπτωση που δεν διακρίνεται καθόλου, τότε χαρακτηρίζεται ως ανηχογενής. Το εύρημα μιας υποηχογενούς ή ανηχογενούς μεσεγκεφαλικής ραφής συσχετίζεται βιβλιογραφικά με καταθλιπτικές διαταραχές στο πλαίσιο διαφόρων νευροεκφυλιστικών και ψυχιατρικών νοσημάτων. 17,22 Δομές στο επίπεδο των θαλάμων Κλίνοντας την ηχοβόλο κεφαλή προς τα άνω, εμφανίζεται το επίπεδο των θαλάμων. Ακολουθεί η μέτρηση του εύρους της τρίτης κοιλίας και των διαστάσεων του πρόσθιου κέρατος της ετερόπλευρης πλάγι-

4 38 Χρήστος Κρόγιας Πίνακας 1: Τα τυποποιημένα επίπεδα εξέτασης και oι εγκεφαλικές δομές προς αξιολόγηση σε ασθενείς με κινητικές διαταραχές. (Οι τιμές που παρατίθενται αναφέρονται στο σύστημα υπερήχων Siemens Sonoline Elegra). επίπεδο εξέτασης επίπεδο μεσεγκεφάλου επίπεδο θαλάμων επίπεδο πλαγίων κοιλιών δομή φυσιολογικά ευρήματα παθολογικά ευρήματα μέλαινα ουσία ερυθρός πυρήνας μεσεγκεφαλική ραφή θάλαμος ηχογένεια: ασθενής μέγεθος ηχογενούς περιοχής: <0,20cm 2 ηχογένεια: σημαντική ηχογένεια: σημαντική ηχογένεια: ισοηχογενής μέτρια εώς μέτρια εώς ύπο- έως φακοειδής πυρήνας ηχογένεια: ισοηχογενής κερκοφόρος πυρήνας διάμετρος τρίτης κοιλίας διάμετρος πλάγιας κοιλίας ηχογένεια: ισοηχογενής ηλικία <60 ετών: < 7 mm ηλικία >60 ετών: < 10 mm ηλικία <60 ετών: < 19 mm ηλικία >60 ετών: < 22 mm μέγεθος ηχογενούς περιοχής >0,20cm 2 : μέτρια υπερηχογένεια μέγεθος ηχογενούς περιοχής >0,25cm 2 : σημαντική υπερηχογένεια άγνωστο μειωμένη ηχογένεια (υπο- εώς ανηχογενής) αυξημένη ηχογένεια (υπερηχογενής) αυξημένη ηχογένεια (υπερηχογενής) αυξημένη ηχογένεια (υπερηχογενής) ηλικία <60 ετών: > 7 mm ηλικία >60 ετών: > 10 mm ηλικία <60 ετών: > 19 mm ηλικία >60 ετών: > 22 mm ας κοιλίας. Οι φυσιολογικές τιμές ανάλογα με την ηλικία του εξεταζόμενου αναφέρονται στον πίνακα 1. Συγκριτικές μελέτες δείχνουν μια στατιστικώς σημαντική συσχέτιση μεταξύ των υπερηχογραφικών και αξονικών ή και μαγνητικών τομογραφικών μετρήσεων των διαστάσεων των εγκεφαλικών κοιλιών. 9 Επιπλέoν, σε αυτό το επίπεδο εξέτασης αξιολογείται ημι-ποσοτικά η ηχογένεια του θαλάμου, αλλά και του κερκοφόρου (Nucleus caudatus) και φακοειδούς πυρήνα (Nucleus lentiformis). 11,20 Σε φυσιολογικά άτομα, οι δομές αυτές εμφανίζονται ισοηχογενείς ως προς τον περιβάλλοντα ιστό. Πιθανή αύξηση της ηχογένειας των δομών αυτών θεωρείται παθολογική. Ανάλογα προς την μέτρηση του εμβαδού της μέλαινας ουσίας, μπορεί σε αυτές τις περιπτώσεις να εκτιμηθεί ποσοτικά και το εμβαδό της υπερηχογένειας των εν λόγω δομών. Κλίνοντας την ηχοβόλο κεφαλή ακόμη περισσότερο προς τα άνω, εμφανίζονται τα άνω όρια των πλαγίων κοιλίων (Cella media). Εν συνεχεία ακολουθούν επιπλέον μετρήσεις των διαστάσεων των εγκεφαλικών κοιλίων. Στην βιβλιογραφία δεν υπάρχουν στοιχεία γύρω από την κλινική σημασία των μετρήσεων αυτών. Κατα την άποψη των συγγραφέων, τέτοιες μετρήσεις μπορούν να είναι χρήσιμες στην παρακολούθηση πιθανής εγκεφαλικής ατροφίας νευροεκφυλιστικής αιτιολογίας ή ακόμη και διάφορων μορφών υδροκεφάλου (εικόνα 3). Η πρώτη αναφορά αυξημένης ηχογένειας της μέλαινας ουσίας σε ασθενείς με ιδιοπαθή νόσο του Parkinson έγινε απο τους Georg Becker και συνεργάτες το Έκτοτε, το εύρημα αυτό έχει επιβεβαιωθεί βιβλιογραφικά σε πολλές μεταγενέστερες μελέτες. Σύμφωνα με τις μελέτες αυτές, το % των ασθενών με ιδιοπαθή νόσο του Πάρκινσον (ΝΠ) παρουσιάζουν υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας. Στο 73% - 79% των περιπτώσεων αυτών η υπερηχογένεια ήταν σημαντική (>0,25cm2), ενώ περίπου στο 25% των ασθενών μέτρια (0,20-0,25cm2). 11 Μία μετα-ανάλυση των προγενέστερων μελετών το 2009

5 Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων 39 Εικόνα 3 Υπερηχογραφική απεικόνιση των εγκεφαλικών κοιλιών. Στο τυποποιημένο επίπεδο των θαλάμων (Α,Β) διακρίνουμε την τρίτη κοιλία (μικρά βέλη) όπως και τα πρόσθια κέρατα των πλάγιων κοιλίων (μεγάλα βέλη). Οι πλάγιες κοιλίες απεικονίζονται και στο επιπλέον επίπεδο της Cella media (Γ). Α: Υγιές άτομο με κανονικό πλάτος της τρίτης κοιλίας και κανονικές διαστάσεις των πρόσθιων κεράτων. Β: Ασθενής με υδροκέφαλο φυσιολογικής τάσης και σαφώς ανιχνεύσιμη διεύρυνση των εγκεφαλικών κοιλίων έδειξε, ότι από τους 1334 ασθενείς με ΝΠ που είχαν δημοσιευθεί έως τότε, οι 1176 (87%) παρουσίαζαν υπερηχογενή μέλαινα ουσία. 23 Στην ομάδα αναφοράς αντιθέτως, παρατηρήθηκε αυτή η ηχογένεια μόνο σε 276 (12%) από τα συνολικά 2340 άτομα. Ανάμεσα στις διάφορες υποομάδες της νόσου (ασθενείς με μείζων σύμπτωμα τον τρόμο ή τη δυσκαμψία ή την εμφάνιση των προγενέστερων με την ίδια κλινική βαρύτητα), δεν βρέθηκαν στατιστικώς σημαντικές διαφορές της ηχογένειας της μέλαινας ουσίας. 24 Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο, ότι με βάση τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα, το εμβαδό της ηχογένειας της μέλαινας ουσίας είναι μεγαλύτερο ετερόπλευρα προς την πλευρά με τη βαρύτερη από κλινικής άποψης, εξωπυραμιδική σημειολογία. Σε μία μειοψηφία ασθενών με ΝΠ (περίπου 10%) ενδέχεται να διαπιστωθεί κανονική ηχογένεια της μέλαινας ουσίας ετερόπλευρα προς την εξωπυραμιδική σημειολογία. Σχετικά με το παραπάνω εύρημα, παραμένει ασαφές βιβλιογραφικά εάν η υποκατηγορία αυτή των ασθενών διαφέρει από γενετικής άποψης σε σχέση με την πλειοψηφία των πασχόντων. Επιπροσθέτως, ενδέχεται οι ασθενείς με παρκινσονικό σύνδρομο και φυσιολογική ηχογένεια της μέλαινας ουσίας αμφοτερόπλευρα, να πάσχουν από δευτεροπαθή παρκινσονισμό, ο οποίος δεν μπορεί να διαφοροδιαγνωστεί με κλινικά κριτήρια. 25 Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μελέτες του νευροανατομοπαθολογικού υποστρώματος της υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας. Για άγνωστους έως σήμερα λόγους, σε ασθενείς με ΝΠ διαπιστώθηκε αυξημένη περιεκτικότητα της μέλαινας ουσίας σε σίδηρο, ενώ τα αντίστοιχα επίπεδα φερριτίνης ήταν μειωμένα Με βάση τα παραπάνω, πιθανολογείται ότι στην εν λόγω περιοχή το πλεόνασμα του σιδήρου συνδέεται με διαφορετικές πρωτεϊνες, εναλλακτικές της φερριτίνης. Η θεωρία αυτή ενισχύεται και από τη διαπίστωση φυσιολογικής ηχογένειας σε ανατομικές περιοχές με αυξημένη περιεκτικότητα σε σίδηρο, ο οποίος όμως είναι κανονικά συνδεμένος με τη φερριτίνη. 25,29,30 Από παθοφυσιολογικής άποψης, πιθανολογείται ότι η σύνδεση του σιδήρου με εναλλακτικές της φερριτίνης πρωτείνες ενδέχεται να είναι ασταθής, οδηγώντας σε εύκολη αποσύνδεση και εναπόθεση του στις εν λόγω ανατομικές δομές. Σε αρκετές μελέτες διατυπώθηκε η άποψη, ότι ο αποσυνδεδεμένος σίδηρος ενδέχεται να αποτελεί νευροτοξικό παράγοντα, συμβάλλοντας καθοριστικά στην παθογένεια της νόσου. 26,27,30 Ένα επιπλέον εύρημα προς αυτή την κατεύθυνση, αποτελεί η διαπίστωση σε μελέτες μεταλλάξεων του γονιδίου της φερριτίνης σε παρκινσονικούς ασθενείς με υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας, όχι όμως σε ασθενείς με φυσιολογική ηχογένεια. 31 Μελέτες για την ανίχνευση προκλινικών σταδίων της ιδιοπαθούς νόσου του Parkinson Υπερηχογραφικά ευρήματα στο φυσιολογικό πληθυσμό. Ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας, όπως επί NΠ, είναι ανιχνεύσιμη περίπου στο 9% (7-14%) του φυσιολογικού πληθυσμού, χωρίς κλινικά σημεία εξωπυραμιδικής διαταραχής. 11,23 Η μελέτη των Berg και συνεργατών σε 330 φυσιολογικά άτομα ηλικίας 2 εώς 80 ετών κατέδειξε ότι το εύρημα αυτό υπάρχει με παρόμοια συχνότητα σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. 32 Δέκα από τα ασυμπτωματικά άτομα της μελέτης αυτής, με σημαντική υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας (μέσης ηλικίας 30 ετών), εξετάστηκαν επιπλέον με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), η οποία κατέγραψε μειωμένη πρόσληψη 18-φθορο-ντοπαμίνης από τον κερκοφόρο πυρήνα και το κέλυφος του φακοειδούς πυρήνα. 32 Έτσι, με βάση τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα το εύρημα της υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας συνδέεται, ήδη αρκετές δεκαετίες πριν από την πιθανή κλινική εκδήλωση της NΠ, με τη λειτουργική ανεπάρκεια του ντοπαμινεργικού μελανοραβδωτού συστήματος. 11 Η διαπίστωση αυτή συμβαδίζει και με

6 40 Χρήστος Κρόγιας την διαπίστωση πως το εύρημα μιας υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας σε ασθενείς με σχιζοφρένεια συνδέεται με αυξημένη συχνότητα εμφάνισης δευτερογενούς παρκινσονισμού ύστερα από νευροληπτική αγωγή. 33 Σε μελέτη 109 ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών, χωρίς γνωστή εξωπυραμιδική νόσο, διαπιστώθηκε ότι τα άτομα που εμφάνιζαν υπερηχογενή μέλαινα ουσία παρουσίαζαν σημαντική επιβράδυνση της κινητικότητας στα λειτουργικά κλινικά τεστ. 34,35 Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν την πιθανή συσχέτιση μεταξύ της παρουσίας υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας και της ύπαρξης προκλινικού σταδίου παρκινσονισμού. Παρόλο που υπερηχογενής μέλαινα ουσία διαπιστώνεται στο 9% του φυσιολογικού πληθυσμού, μόνο το 1-2% των ατόμων άνω των 60 ετών αναπτύσσουν παρκινσονικό σύνδρομο. Νευροανατομοπαθολογικές μελέτες ωστόσο έδειξαν, ότι περίπου 10% του φυσιολογικού πληθυσμού μπορεί να ταξινομηθεί σε ένα προδιαγνωστικό στάδιο του ΙΠΣ, μιας και παρουσιάζουν τυπικά ιστοπαθολογικά ευρήματα (σωμάτια του Lewy, εκφυλιστικές αλλοιώσεις με αποχρωματισμό και απώλεια νευρώνων της μέλαινας ουσίας). 36 Τα παραπάνω ευρήματα καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική τη διενέργεια μελετών γύρω από την εντόπιση των συμπαραγόντων που συμβάλλουν στην εκδήλωση τη νόσου κατά τη διάρκεια της ζωής. Προκλινική διάγνωση σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο παρουσίασης παρκινσονικών συμπτωμάτων Όπως είναι γνωστό, κατά την πρώτη κλινική εκδήλωση της ΝΠ έχει προηγηθεί ήδη ο εκφυλισμός 60-70% των μελανοραβδωτών νευρώνων. 36 Ως εκ τούτου, εξαιρετικό ενδιαφέρον θα παρουσίαζε η ανίχνευση, αλλά και εφαρμογή καταλλήλων μεθόδων προσυμπτωματικού ελέγχου. Σε μία τέτοια περίπτωση θα μπορούσε η χρήση των νευροπροστατευτικών ουσιών μελλοντικά να είναι έγκαιρη και πιο αποτελεσματική. Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο, ότι η εξέταση του συνόλου του πληθυσμού με ΔΥΕΠ δεν είναι πρακτικώς εφικτή. Συνεπώς, θα πρέπει να προκαθοριστούν πληθυσμιακές ομάδες με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης της ΝΠ, όπως π.χ. οι συγγενείς πρώτου βαθμού των ασθενών με ΝΠ. Συγκεκριμένα σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα έχει περιγραφεί ενά σημαντικά αυξημένο ποσοστό παρουσίας υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας (ανιχνεύσιμη στο 45% των συγγενών). 37 Εξίσου ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ασθενείς με καταθλιπτική διαταραχή, μιας και επιδημιολογικές μελέτες έχουν περιγράψει σε αυτή την ομάδα αυξημένο κίνδυνο για εκδήλωση ΝΠ στην πορεία της ζωής. 38 Στην ομάδα αυτή, διαπιστώθηκε από τους Walter και συνεργάτες επίσης αυξημένη συχνότητα εμφάνισης υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας. 39 Άλλες ομάδες κινδύνου αποτελούν άτομα με ιδιοπαθή υποσμία ή με άλλα μη ειδικά συμπτώματα της νόσου, μεταξύ των άλλων τη δυσκοιλιότητα και τη διαταραχή συμπεριφοράς κατά το στάδιο ύπνου REM. Σε μελέτη 30 ασθενών με ιδιοπαθή υποσμία διαπιστώθηκε αυξημένο ποσοστό υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας (42%). 40 Συγκεκριμένα, το 70% αυτών των ατόμων αυτών παρουσίασε παθολογικά ευρήματα σε εξετάσεις τομογραφίας εκπομπής μονήρους φωτονίου με ραδιοφάρμακο 123-Ι-Ιοφλουπάνιο (123I-FP-CIT-SPECT ή DaTSCAN), ως ένδειξη μειωμένης περιεκτικότητας του μεταφορέα της ντοπαμίνης εντός του ραβδωτού σώματος. Λόγω των πολυάριθμων πλεονεκτημάτων της υπερηχογραφικής εξέτασης, η ΔΥΕΠ θα πρέπει να αποτελεί κατα την γνώμη των συγγραφέων, μία από τις πρώτες εξέτασεις σε ένα τυποποιημένο πρωτόκολλο προκλινικής διάγνωσης των εξωπυραμιδικών διαταραχών. Πιθανή επιβεβαίωση των παθολογικών ευρημάτων κατά τον περαιτέρω απεικονιστικό έλεγχο (PET, SPECT) θα μπορούσε μελλοντικά να οδηγήσει στην πρώιμη έναρξη νευροπροστατευτικής θεραπείας σε έναν επιλεγμένο πληθυσμό ασθενών. Σε επιδημιολογική μελέτη 1847 ασυμπτωματικών ατόμων ηλικίας άνω των 50 ετών διαπιστώθηκε ότι η ανίχνευση υπερηχογενούς μέλαινας ουσίας συνοδεύεται με κατά 17,4 φορές αυξημένο κινδύνο εκδήλωσης της ΝΠ σε βάθος τριετίας, σε σύγκριση με άτομα που εμφάνιζαν φυσιολογικά υπερηχογραφικά ευρήματα. 41 Ο ίδιος κίνδυνος για την πρώτη πενταετία με βάση τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα είναι κατά 20,6 φορές αυξημένος. 42 Ο ρόλος της ΔΥΕΠ στη διαφορική διάγνωση των παρκινσονικών συνδρόμων Χρησιμότητα Η ιδέα της χρήσης του υπερήχου στη διαφορική διάγνωστική των παρκινσονικών συνδρόμων γεννήθηκε ηδή πριν από περίπου 40 χρόνια. Η πρώτη δημοσίευση προς αυτή την κατεύθυνση έγινε το 1972 από μία ουκρανική ερευνητική ομάδα, η οποία μπόρεσε με τη χρήση υπερηχοεγκεφαλογραφήματος (A-modesonography) να διαφοροδιαγνώσει τη ΝΠ από δευτεροπαθή παρκινσονικά συνδρόμα, όπως ο υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης. 43 Η ανάπτυξη των σύγχρονων απεικονιστικών μεθόδων (FDG PET, SPECT Scan) διευκόλυνε τα τελευταία χρόνια την έγκαιρη διαφοροδιάγνωση του ιδιοπαθούς από το δευτερογενή παρκινσονισμό. Παραταύτα, η διαφοροδιάγνωση ενός ΙΠΣ από άλλα πρωτοπαθή νευροεκφυλιστικά σύνδρομα όπως η Ατροφία Πολλαπλών Συστημάτων (MSA), η Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση (PSP), η Φλοιοβασική Εκφύλιση (CBD) και η Άνοια από σωμάτια του Lewy, παρουσιάζει κυρίως στα πρώτα στάδια της νόσου σημαντικές δυσκολίες, ακόμη και με την βοήθεια νεότερων απεικονιστικών και ηλεκτροφυσιολογικών μεθόδων. 44 Με βάση τα παραπάνω, η διάγνωση της MSA, PSP ή CBD μπορεί να θεωρηθεί ως δεδομένη, μόνο μετά από νευροανα-

7 Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων 41 Πίνακας 2: Χαρακτηριστικά ευρήματα ΔΥΕΠ σε υγιή άτομα >60 ετών όπως και σε ασθενείς Τα σύμβολα υποδεικνύουν τη συχνότητα των παθολογικών ευρημάτων (+++: σχεδόν πάντα. ++: συχνά. +: σπάνια. (+): πολύ σπάνια. -: δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ). Σύνδρομο Υγιή άτομα >60 ετών Ιδιοπαθής νόσος του Parkinson Ατροφία πολλαπλών συστημάτων Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση Φλοιοβασική Εκφύλιση Άνοια από σωμάτια του Lewy Υπερηχογένεια μέλαινας ουσίας Υπερηχογένεια φακοειδούς πυρήνα Υπερηχογένεια κερκοφόρου πυρήνα Αύξηση διαμέτρου τρίτης κοιλίας Αύξηση διαμέτρων πλαγίων κοιλίων (+) (+) (+) (+) τομοπαθολογική εξέταση post mortem. 44 Eπιπλέον, νευροανατομοπαθολογικές μελέτες έδειξαν, ότι πολύ συχνά αναθεωρούνται οι διαγνώσεις της MSA και PSP έναντι της ΝΠ, όπως και της PSP έναντι της CBD. 45,46 Η διάκριση μεταξύ αυτών των κλινικών οντοτήτων εμφανίζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο για κλινικούς λόγους (εκτίμησης της πρόγνωσης, της επιτυχίας της θεραπείας), αλλά είναι απαραίτητη και για την εξασφάλιση ορθής μεθοδολογίας στις επιστημονικές μελέτες (ομοιογένεια των ομάδων ασθενών). Κατά συνέπεια, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν νέες, κατά προτίμηση μη επεμβατικές, μέθοδοι που μπορούν να συμβάλλουν καίρια στη διαφορική διαγνωστική των διαφόρων παρκινσονικών συνδρόμων. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η ευαισθησία και ειδικότητα της ΔΥΕΠ στη διαφορική διάγνωση των άτυπων των παρκινσονικών συνδρόμων μπορεί να αυξηθεί, εάν τα ευρήματά της συνδυαστούν με τυπικά κλινικά συμπτώματα της ΝΠ. Σε πρόσφατη μελέτη 632 ασθενών με διάφορα παρκινσονικά σύνδρομα διαπιστώθηκε πως όταν λαμβάνεται υπόψη το κλινικό κριτήριο της υποσμίας, αυξάνεται η ευαισθησία της ΔΥΕΠ ως πρός τη σωστή διάγνωση ενός ΙΠΣ από 90% σε 96%, η ειδικότητα της μέσα στο σύνολο του παρκινσονικού πληθυσμού από 63% σε 72%, και η θετική προγνωστική της αξία από 88% σε 91%. 47 Τα χαρακτηριστικά για κάθε άτυπο παρκινσονικό σύνδρομο διαφοροδιαγνωστικά ευρήματα κατά την ΔΥΕΠ θα αναπτυχθούν παρακάτω ξεχωριστά (Σύνοψη στον πίνακα 2). Ατροφία Πολλαπλών Συστημάτων (Multi System Atrophy MSA) Σε μελέτη ΔΥΕΠ των Walter και συνεργατών, συμπεριλήφθηκαν 25 ασθενείς με άτυπο παρκινσονικό σύνδρομο (16 MSA, 9 PSP) και 25 ασθενείς με ΝΠ. 25 Σε 23 (91%) από τους 25 ασθενείς με άτυπο σύνδρομο διαπιστώθηκε εντελώς φυσιολογική ηχογένεια της μέλαινας ουσίας, ενώ 24 (96%) από τους 25 ασθενείς με ΙΠΣ παρουσίαζαν τυπική υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας. Από παθοφυσιολογικής άποψης, ενδέχεται η παρατηρούμενη διαφορά στην ηχογένεια να σχετίζεται με το γεγονός ότι στα άτυπα παρκινσονικά σύνδρομα παρατηρείται μεν αυξημένη περιεκτικότητα σιδήρου στη μέλαινα ουσία, σε αντίθεση όμως με τη ΝΠ, ο σίδηρος αυτός εμφανίζεται να είναι συχνότερα δεσμευμένος με τη φερριτίνη. 26 Η παρουσία υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας έχει την υψηλότερη ευαισθησία και ειδικότητα στη διάκριση μεταξύ της ΝΠ από την MSA (και PSP, βλέπε πίνακα 3). 25,47 Αξί-

8 42 Χρήστος Κρόγιας Πίνακας 3: Ευρήματα ΔΥΕΠ γύρω από τη διάκριση της ιδιοπαθούς νόσου του Πάρκινσον από τα άτυπα παρκινσονικά σύνδρομα (Ατροφία Πολλαπλών Συστημάτων και Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση). [Walter et al., Neurology 2003]. ευρήματα ΔΥΕΠ ευαισθησία ειδικότητα θετική προγνωστική αξία στατιστική σημαντικότητα Υπερηχογένεια μέλαινας ουσίας 96% 91% 92% p<0.001 >0,20cm 2 Υπερηχογένεια μέλαινας ουσίας 76% 100% 100% p<0.001 >0,25cm 2 φυσιολογική ηχογένεια φακοειδούς πυρήνα φυσιολογική διάμετρος τρίτης κοιλίας <10mm 77% 77% 77% p< % 67% 71% p<0.05 ζει να σημιεωθεί, ότι υπάρχουν και μια σειρά από άλλα διαφοροδιαγνωστικά υπερηχογραφικά ευρήματα μεταξύ της MSA και της ΝΠ, χωρίς ωστόσο αυτά να βελτιώνουν την ευαισθησία και ειδικότητα της εξέτασης. Έτσι, στο 77-82% των ασθενών με MSA διαπιστώνεται υπερηχογενής φακοειδής πυρήνας, ένα εύρημα που εμφανίζεται μόνο στο 25% των ασθενών με ΝΠ. 25,11 Επιπλέον, 2/3 των ασθενών με MSA ή PSP παρουσιάζουν υπερηχογένεια και του κερκοφόρου πυρήνα. 25,11 Το μέγεθος των εγκεφαλικών κοιλιών στους ασθενείς με MSA, και ιδιαίτερα της τρίτης κοιλίας, είναι εντός των φυσιολογικών για την ηλικία τιμών. 25,11 Αυτό το εύρημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την διάκριση της MSA (και της ΝΠ) έναντι της PSP, στην οποία σε περισσότερο από 80% των περιπτώσεων η ελάχιστη διάμετρος της τρίτης κοιλίας υπερβαίνει τα 10 χιλιοστά. 11,48,49 Συνοψίζοντας, τα χαρακτηριστικά ευρήματα στην MSA είναι τα εξής: φυσιολογική ηχογένεια μέλαινας ουσίας + υπερηχογένεια φακοειδούς πυρήνα + κανονική διάμετρος της τρίτης κοιλίας. Προϊούσα Υπερπυρηνική Παράλυση (progressive supranuclear palsy - PSP) Μελέτες ΔΥΕΠ σε ασθενείς με PSP έδειξαν ότι στο 73%-86% των περιπτώσεων η ηχογένεια της μέλαινας ουσίας είναι κανονική ενώ σε 14%-30% των περιπτώσεων υπάρχει μία μέτρια υπερηχογένεια. 11,48 Το κύριο εύρημα ωστόσο είναι η διεύρυνση της ελάχιστης διαμέτρου της τρίτης κοιλίας πάνω από 10 χιλιοστά. 25,48 Ο συνδυασμός των ευρημάτων της κανονικής ηχογένειας της μέλαινας ουσίας και της διεύρυνσης της τρίτης κοιλίας διαφοροποιούν με ειδικότητα περίπου 90% την PSP απο τη ΝΠ και τη φλοίοβασική εκφύλιση (πίνακες 3 και 4). 48 Λαμβάνοντας υπόψη, ότι και άλλες εγκεφαλικές νόσοι σχετίζονται με τη διεύρυνση των εγκεφαλικών κοιλίων (βαριά μορφή μικροαγγειοπάθειας, υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης), αυτές θα πρέπει να έχουν αποκλεισθεί εκ των προτέρων. Αυξημένη ηχογένεια εντοπίζεται συχνά στην περιοχή του κερκοφόρου πυρήνα (73-80%), όπως και στο φακοειδή πυρήνα (75-82%). 11,48,49 Συνοψίζοντας, τα χαρακτηριστικά ευρήματα στην προϊούσα υερπυρηνική παράλυση (PSP) είναι τα εξής: φυσιολογική εώς μέτρια αυξημένη ηχογένεια μέλαινας ουσίας + υπερηχογένεια φακοειδούς πυρήνα + διεύρυνση της διαμέτρου της τρίτης κοιλίας πάνω από 10 χιλιοστά. Φλοίοβασική Εκφύλιση (corticobasal degeneration - CBD) Σε μελέτη ασθενών με CBD, διαπιστώθηκε ότι 7 στους 8 ασθενείς (88%) παρουσίαζαν αμφοτερόπλευρη υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας. 48 Αντιθέτως στους 11 ασθενείς με PSP που συμπεριλήφθηκαν στην ίδια μελέτη, διαπιστώθηκε σε ποσοστό 73% κανονική και σε 27% μέτρια αυξημένη ηχογένεια της ίδιας ανατομικής δομής. 48 Με βάση τα παραπάνω ευρήματα η ανίχνευση αμφοτερόπλευρης υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας αποτελεί το βασικό διαφοροδιαγνωστικό εύρημα της CBD από τη PSP (και την MSA), όχι όμως και από τη ΝΠ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, νευροπαθολογικές μελέτες της CBD απέδειξαν σημαντικό εκφυλισμό και αποχρωματισμό της μέλαινας ουσίας, παρόμοιο με αυτό που παρατηρείται στο ΙΠΣ. 50 Ανοσοϊστοχημικές εξε-

9 Η εφαρμογή της διακρανιακής υπερηχογραφίας του εγκεφαλικού παρεγχύματος στη διαφορική διαγνωστική των εξωπυραμιδικών νοσημάτων 43 τάσεις της μέλαινας ουσίας εντοπίζουν ως σημαντικό χαρακτηριστικό της ΝΠ τα σωμάτια Lewy, τα οποία, περιέχουν μεταξύ άλλων και άλφα-συνουκλεΐνη, ενώ στη CBD ανοσοϊστοχημικώς εντοπίζονται νευρωνικά έγκλειστα που είναι θετικά στη TAU πρωτεΐνη. Ωστόσο, τα ευρήματα της ΔΥΕΠ μπορεί να αντικατοπτρίζουν πιθανές παθογενετικές ομοιότητες της ΝΠ και της CBD, όπως μια τη μετατόπιση της αναλογίας σιδήρου-φερριτίνης. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συστηματικές μελέτες σχετικά με τη συμπύκνωση του σιδήρου και της φερριτίνης στη μέλαινα ουσία σε ασθενείς με CBD. 48 Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι δύο αυτές νοσολογικές οντότητες εμφανίζουν και υπερηχογραφικές διαφορές. Υπερηχογένεια του κερκοφόρου πυρήνα είναι ανιχνεύσιμη στο 83% των ασθενών με CBD, όντας το ίδιο συχνή με τη MSA και τη PSP, αλλά τρείς φορές πιο συχνή από τη ΝΠ. 25,49 Υπερηχογένεια του φακοειδούς πυρήνα εντοπίζεται επίσης στο 83% των ασθενών. 11,25 Κανένας από τους ασθενείς που μελετήθηκαν εώς τώρα δεν παρουσίασε διεύρυνση της τρίτης κοιλίας σε αντίθεση με τους ασθενείς με PSP. Συνοψίζοντας, τα χαρακτηριστικά ευρήματα στην φλοίοβασική εκφύλιση (CBD) είναι τα εξής: αμφοτερόπλευρη σημαντική υπερηχογένεια μέλαινας ουσίας + υπερηχογένεια φακοειδούς πυρήνα + κανονική διαμέτρος της τρίτης κοιλίας. Άνοια με σωμάτια Lewy (Lewy Body Dementia - LBD) Όπως στους ασθενείς με ΙΠΣ, έτσι και στους λιγοστούς ασθενείς με LBD που έχουν ερευνηθεί ως σήμερα, είναι ανιχνεύσιμη η χαρακτηριστική υπερηχογένεια της μέλαινας ουσίας, συνήθως αμφοτερόπλευρα. 30,51 Το παραπάνω εύρημα συμφωνεί με την υπόθεση ότι η LBD είναι μια παραλλαγή της ΝΠ, μιάς και και οι δύο ασθένειες παρουσιάζουν παρόμοια νευροανατομοπαθολογικά ευρήματα. 52 Ο φακοειδής πυρήνας παρουσιάζει εως το 40% των περιπτώσεων μέτρια υπερηχογένεια, στις περισσότερες περιπτώσεις όμως είναι φυσιολογικός. 51 Αν και οι πλάγιες κοιλίες παρουσιάζουν ήπιου βαθμού διεύρυνση, η διάμετρος της τρίτης κοιλιάς ωστόσο είναι εντώς φυσιολογικών ορίων. 11,51 Συνοψίζοντας, τα χαρακτηριστικά ευρήματα στην άνοια με σωμάτια Lewy (LBD) είναι τα εξής: αμφοτερόπλευρη σημαντική υπερηχογένεια μέλαινας ουσίας + φακοειδής πυρήνας άνευ παθολογικών ευρημάτων + κανονική διαμέτρος της τρίτης κοιλίας. Συμπεράσματα και προοπτικές Η υπερηχογραφική εξέταση του εγκεφαλικού στελέχους και των βασικών γαγγλίων εμφανίζει χαρακτηριστικά ευρήματα στις διάφορες μορφές εξωπυραμιδικών νόσων. Έτσι, η ΔΥΕΠ διευκολύνει τη διαφορική διάγνωση ήδη στα πρώτα στάδια εξέλιξης του κάθε συνδρόμου. Επομένως, η ΔΥΕΠ μπορεί μελλοντικά να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στο σχεδιασμό συγκεκριμένων μελετών, μιας και μέσω αυτής μπορεί να βελτιωθεί η ομοιογένεια του υπό μελέτη πληθυσμού. Επιπλέον, τα ευρήματα πολλαπλών μελετών υποδεικνύουν ότι το χαρακτηριστικό εύρημα της υπερηχογένειας της μέλαινας ουσίας μπορεί να χρησιμεύσει ως προγνωστικός δείκτης για τη μελλοντική εκδήλωση ιδιοπαθούς νόσου του Parkinson. Ως εκ τούτου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο προσδιορισμός γενετικών και μη-γενετικών παραγόντων, που σε περίπτωση συνύπαρξης του χαρακτηριστικού εύρηματος στη ΔΥΕΠ, οδηγούν τελικά στην εκδήλωση της ΝΠ. Η γνώση αυτών των παραγόντων θα μπορούσε να επιτρέψει την έγκαιρη ανάπτυξη νευροπροστατευτικών θεραπειών ηδή σε προσυμπτωματικά στάδια της νόσου. Βιβλιογραφία 1. Gerriets T, Kaps M. Ultrasound investigations of the intra- and extracranial vessels. Handb Clin Neurol 2009; 94: Tsivgoulis G, Alexandrov AV, Sloan MA. Advances in transcranial Doppler ultrasonography. Curr Neurol Neurosci Rep 2009; 9: Tsivgoulis G, Neumyer MM, Alexandrov AV. Diagnostic Criteria for Cerebrovascular Ultrasound. In: Cerebrovascular Ultrasound in Stroke Prevention and Treatment. Wiley-Blackwell Publishing 2011, ISBN , 2 nd Edition, Chapter 6. pages Walter U, Dressler D, Benecke R. Brain Parenchyma Sonography for Early and Differential Diagnosis of Parkinson s Disease. Akt Neurol 2004; 31: Walter U, Behnke S, Eyding J, Niehaus L, Postert T, Seidel G, Berg D. Transcranial brain parenchyma sonography in movement disorders: state of the art. Ultrasound Med Biol 2007; 33: Krogias C, Eyding J, Postert T. Transcranial Sonography in Huntington s disease. Int Rev Neurobiol 2010; 90: Walter U, Kanowski M, Kaufmann J, Grossmann A, Benecke R, Niehaus L. Contemporary ultrasound systems allow high-resolution transcranial imaging of small echogenic deep intracranial structures similarly as MRI: a phantom study. Neuroimage 2008; 40: Seidel G, Kaps M, Dorndort W. Transcranial colorcoded duplex sonography of intracerebral hematomas in adults. Stroke 1993; 24: Seidel G, Kaps M, Gerriets T, Hutzelmann A. Evaluation of the ventricular system in adults by transcranial duplex sonography. J Neuroimaging 1995; 5: Gerriets T, Stolz E, Modrau B, Fiss I, Seidel G, Kaps M. Sonographic monitoring of midline shift in hemispheric infarctions. Neurology 1999; 45: Berg D, Godau J, Walter U. Transcranial Sonography in movement disorders. Lancet Neurol, 2008; 7: Becker G, Seufert J, Bogdahn U, Reichmann H,

10 44 Χρήστος Κρόγιας Reiners K. Degeneration of Substantia nigra in chronic Parkinson s disease visualized by transcranial color-coded real-time sonography. Neurology 1995; 45: Krogias C, Strassburger K, Eyding J, Gold R, Norra C, Juckel G, Saft C, Ninphius D. Depression in patients with Huntington disease correlates with alterations of the brain stem raphe depicted by transcranialsonography. J Psychiatry Neurosci May;36(3): Krogias C, Meves S, Schoellhammer M, Gold R, Andrich J. Sonographic detection of bilateral striopallidodentate calcinosis. J Neurol 2009; 256: Naumann M, Becker G, Toyka KV, Supprian T, Reiners K. Lenticular nucleus lesion in idiopathic dystonia detected by transcranial sonography. Neurology 1996; 47: Krogias C, Postert T, Eyding J. Transcranial Sonography in ataxia. Int Rev Neurobiol 2010; 90: Mijaljlovic MD. Transcranial sonography in depression. Int Rev Neurobiol. 2010; 90: Krogias C, Hoffmann K, Eyding J, Scheele D, Norra C, Gold R, Juckel G, Assion HJ. Evaluation of basal ganglia, brainstem raphe and ventricles in bipolar disorder by transcranial sonography. 19. Mavrogiorgou P, Nalato F, Meves S, Luksnat S, Norra C, Gold R, Juckel G, Krogias C. Transcranial sonography in obsessive-compulsive disorder. J Psychiatr Res 2013; 47: Walter U et al. Transcranial sonography of brain parenchyma in movement disorders: quality standards, diagnostic applications and novel technologies. Ultraschall Med 2014, in press. 21. Puls I, Berg D, Mäurer M, Schliesser M, Hetzel G, Becker G. Transcranial sonography of the brain parenchyma: comparison of B-mode imaging and tissue harmonic imaging. Ultrasound Med Biol 2000; 26: Krogias C, Fischer G, Meves SH, Gold R, Juckel G, Norra C. Brainstem raphe alterations depicted by transcranial sonography do not result in serotonergic functional impairment. J Neuroimaging 2013; 23: Vlaar AM, Bouwmans A, Mess WH, Tromp SC, Weber WE. Transcranial duplex in the differential diagnosis of parkinsonian syndromes: a systematic review. J Neurol 2009; 256: Berg D, Siefker C, Becker G. Echogenicity oft he substantia nigra in Parkinson s disease and ist relation to clinical findings. J Neurol 2001; 8: Walter U, Niehaus L, Probst T, Benecke R, Meyer BU, Dressler D. Brain parenchyma sonography discriminates Parkinsons s disease and atypical parkinsonian syndromes. Neurology 2003; 60: Dexter DT, Jenner P, Schapira AH, Marsden CD. Alterations in levels of iron, ferritin, and other trace metals in neurodegenerative diseases affecting the basal ganglia. Ann Neurol 1992;32:S94-S Double KL, Gerlach M, Youdim MB, Riederer P. Impaired iron homeostasis in Parkinson s disease. J Neural Trnasm 2000;60:S37-S Riederer P, Sofic E, Rausch WD, Schmidt B, Reynolds GP, Jellinger K, Youdim MB. Transition metals, ferritin, glutathione, and ascorbin acid in Parkinsonian brains. J Neurochem 1989: Berg D, Hoggenmüller U, Hofmann E, Fischer R, Kraus M, Scheurlen M, Becker G. The basal ganglia in haemochromatosis. Neuroradiology 2000;42: Berg D, Roggendorf W, Schroder U, Klein R, Tatschner T, Benz P et al. Echogenicity oft he substantia nigra: association with increased iron content and marker for susceptibility to nigrostriatal injury. Arch Neurol 2002;59: Felletschin B, Bauer P, Walter U, Behnke S, Spiegel J, Csoti I, et al. Screening for mutations of the ferritin light and heavy genes in Parkinson s disease patients with hyperechogenicity of the substantia nigra. Neurosci Lett 2003; 352: Berg D, Becker G, Zeiler B, Tucha O, Hofmann E, Preier M, et al. Vulnerability oft he nigrostriatal system as detected by transcranial ultrasound. Neurology 1999; 67: Berg D, Jabs B, Merschdorf U, Beckmann H, Becker G. Echogenicity of substantia nigra determined by transcranial ultrasound correlates with severity of parkinsonian syndromes induced by neuroleptic therapy. Biol Psychiatry 2001; 50: Berg D, Siefker C, Ruprecht-Dorfler P, Becker G. Relationship of substantia nigra echogenicity and motor function in elderly subjects. Neurology 2001;56: Walter U, Wittstock M, Benecke T, Dressler D. Substantia nigra echogenicity is normal in nonextrapyramidal cerebral disorders but increased in Parkinson s disease. J Neural Transm 2002;109: Fearnley JM, Lees AJ. Ageing and Parkinson s disease. Substantia nigra regional selectivity. Brain 1991; 114: Ruprecht-Dorfler P, Berg D, Tucha O, Benz P, Meier- Meitinger M, Alders GL, et al. Echogenicity of the substantia nigra in relatives of patients with sporadic Parkinson s disease. Neuroimage 2003;18: Schuurmann AG, Akker M van den, Ensinck KT, Metsemakers JF, Knottnerus JA, Leentjens AF et al. Increased risk of Parkinson s disease after depression: a retrospective cohort study. Neurology 2002; 58: Walter U, Hoeppner J, Prudente-Morrissey L, Horowski S, Herpertz SC, Benecke R. Parkinson s disease-like midbrain sonography abnormalities are frequent in depressive disorders. Brain

11 ;130: Sommer U, Hummel T, Cormann K, Mueller A, Franselli J, Kropp J, Reichmann H. Detection of presymptomatic Parkinson s disease: combining smell tests, transcranial sonography, and SPECT. Mov Disord 2004; 19: Berg D, Seppi K, Behnke S, Liepelt I, Schweitzer K, Stockner H, et al. Enlarged substantia nigra hyperechogenicity and risk for Parkinson disease: a 37-month 3-center study of 1847 older persons. Arch Neurol. 2011; 68: Berg D, Behnke S, Seppi K, Godau J, Lerche S, Mahlknecht P, et al. Enlarged hyperechogenic substantia nigra as a risk marker for Parkinson s disease. Mov Disord 2013; 28: Man kovskii NB, Vainshtok AB, Artemenko AV. [Echoencephalographic studies in parkinsonism of different etiology]. [Article in Russian]. Vrach Delo 1972;12: Dickson DW, Anderton B, Morris H, et al. International Medical Workshop covering progressive supranuclear palsy, multiple system atrophy and corticobasal degeneration. Mov Disord 2001; 16: Hughes AJ, Daniel SE, Ben-Shlomo Y, Lees AJ. The accuracy of diagnosis of parkinsonian syndromes in a specialist movement disorder service. Brain 2002; 125: Respondek G, Roeber S, Kretzschmar H, Troakes C, Al-Sarraj S, Gelpi E, et al. Accuracy of the National Institute for Neurological Disorders and Stroke/Society for Progressive Supranuclear Palsy and neuroprotection and natural history in Parkinson plus syndromes criteria for the diagnosis of progressive supranuclear palsy. Mov Disord 2013; 28: Busse K, Heilmann R, Kleinschmidt S, Abu-Mugheisib M, Höppner J, Wunderlich C, et al. Value of combined midbrain sonography, olfactory and motor function assessment in the differential diagnosis of early Parkinson s disease. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2012; 83: Walter U, Dressler D, Wolters A, Probst T, Grossmann A, Benecke R. Sonographic discrimination of corticobasal degeneration vs progressive supranuclear palsy. Neurology 2004; 63: Behnke S, Berg D, Naumann M, Becker G. Differentiation of Parkinson s disease and atypical parkinsonian syndromes by transcranial ultrasound. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2005; 76: Revesz T, Holton JL. Anatomopathological spectrum of tauopathies. Mov Disord 2003; 18:S13-S Walter U, Dressler D, Benecke R. Differential findings on brain parenchyma sonography in tauopathies and synucleinopathies. Ann Neurol 2003; 54: S Benecke R. Diffuse Lewy body disease a clinical syndrome or a disease entity? J Neurol 2003; 250:S139-S142

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμία και άνοια Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Επιδημιολογία άνοιας Υπολογίζεται ότι 24,3 εκατομμύρια άτομα στον

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Βασικά γάγγλια Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Μάρτιος 2017 Ιεραρχία κινητικού ελέγχου ΠΡΟΘΕΣΗ Αναμετάδοση της πληροφορίας Εξειδίκευση της θέσης και της κίνησης για να εκτελεστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ:Η ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΘΕΜΑ:Η ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Ονοματεπώνημο:Μάριος Γ. Τμήμα: Ά1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΊΑ ΘΕΜΑ:Η ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Η νόσος του Πάρκινσον (ΝΠ, γνωστή επίσης και ως ιδιοπαθής ή πρωτοπαθής παρκινσονισμός ή τρομώδης παράλυση) είναι μια εκφυλιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων

διαταραχές και δυσκολία στη βάδιση άνοια επιδείνωση του ελέγχου της διούρησης- ακράτεια ούρων ΥΔΡΟΚΕΦΑΛΟΣ Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι ένα υγρό το οποίο περιβάλλει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό και είναι υπεύθυνο για την προστασία και τη θρέψη τους. Ο υδροκέφαλος είναι μια παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΙΔΡΥΜΑ ΙΑΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ (ΙΙΒΕΑΑ) Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΒΕΚΡΕΛΛΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, PhD Κέντρο Νευροεπιστημών ΙΙΒΕΑΑ Centre for Experimental Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση

Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση Χορεία Huntington : Νευροψυχολογική εκτίμηση Λαζάρου Ιουλιέττα 1, Τσολάκη Μάγδα 2,3 1Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ 2 3η Πανεπιστημιακή νευρολογική Κλινική «Γ.Ν. Παπανικολάου, Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ» 3 Ελληνική Εταιρεία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Βασικά γάγγλια. Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Βασικά γάγγλια Απ. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Ιεραρχία κινητικού ελέγχου ΠΡΟΘΕΣΗ Αναμετάδοση της πληροφορίας Εξειδίκευση της θέσης και της κίνησης για να εκτελεστεί η πρόθεση δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

DEBATE: Παντελής Στάθης-Νευρολόγος MD, PhD Δ/ντης Νευρολογικού Τμήματος Νοσοκομείο Mediterraneo

DEBATE: Παντελής Στάθης-Νευρολόγος MD, PhD Δ/ντης Νευρολογικού Τμήματος Νοσοκομείο Mediterraneo DEBATE: ΣΑΝ «ΟΨΙΜΗ, Η ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ» ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΜΕ EKTETAMENH ΔΙΑΣΠΟΡΑ ΤΗΣ ΕΚΦΥΛΙΣΗΣ ΠΟΥ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΤΑΙ ΣΤΑ ΣΟΒΑΡΑ (ΜΗ-ΑΠΑΝΤΏΝΤΑ ΣΤΗ ΛΕΒΟΝΤΟΠΑ) ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΗ-ΚΙΝΗΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ

ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ 27 Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΩΝ A096 ΒΑΔΙΣΗ «ΣΕ ΕΥΘΕΙΑ ΓΡΑΜΜΗ» ΩΣ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΟΣΟ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝ Νίκος Ανδρονάς 1, Ίων Μπεράτης 1, Διονυσία Κονταξοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών

Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία. Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον: Νευρολογική Θεραπεία Ιωάννης Ελλούλ Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας Παν/μίου Πατρών Φυσική ιστορία της νόσου Πάρκινσον Διάγνωση 5 έτη 10 έτη 15 έτη Εξέλιξη Δυσκαμψία Βραδυκινησία

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α

Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α Τεύχος 6 ο - Άρθρο 2 α ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER ΓΙΑ ΝΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΘΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΣΟ ALZHEIMER Μετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Επίδραση Φαρµάκων στο ΚΝΣ Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Μετασυναπτικά: 7.σύνδεση µε τον υποδοχέα 8.µεταβολές διαπερατότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει σχέση μεταξύ Ιδιοπαθούς Τρόμου. Νόσου Parkinson ; και

Υπάρχει σχέση μεταξύ Ιδιοπαθούς Τρόμου. Νόσου Parkinson ; και Υπάρχει σχέση μεταξύ Ιδιοπαθούς Τρόμου και Νόσου Parkinson ; ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΒΛ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ Νευρολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Β Νευρολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Π.Γ.Ν. «Αττικόν» Μια

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομική υπολογιστική τομογραφία

Μέθοδοι απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομική υπολογιστική τομογραφία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μέθοδοι απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομική υπολογιστική τομογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

8o Πανελλήνιο Θερινό Συμπόσιο Νευρολογίας. Κέρκυρα 15-18 Μαΐου 2014. Διάγνωση και Θεραπεία στην Πολλαπλή Σκλήρυνση και τις Κινητικές Διαταραχές

8o Πανελλήνιο Θερινό Συμπόσιο Νευρολογίας. Κέρκυρα 15-18 Μαΐου 2014. Διάγνωση και Θεραπεία στην Πολλαπλή Σκλήρυνση και τις Κινητικές Διαταραχές 8o Πανελλήνιο Θερινό Συμπόσιο Νευρολογίας Κέρκυρα 15-18 Μαΐου 2014 Διάγνωση και Θεραπεία στην Πολλαπλή Σκλήρυνση και τις Κινητικές Διαταραχές Κοινή Εκδήλωση με την Διημερίδα (17-18 Μαΐου) του Κλάδου Κινητικών

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής!

Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής. Το θαύµα... της ζωής! Τµήµα Υπερήχων & Εµβρυοµητρικής Ιατρικής Το θαύµα... της ζωής! Οι Υπέρηχοι Εγκυμοσύνης... Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής Στο Τμήμα Υπερήχων & Εμβρυομητρικής Ιατρικής της ΡΕΑ Μαιευτικής Γυναικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ

Π. Κωστάκου, Ν. Κουρής, Ε. Τρύφου, Β. Κωστόπουλος, Λ. Μάρκος, Χ. Ολύμπιος Καρδιολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ Ανίχνευση υποκλινικής δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας με την Speckle Tracking υπερηχοκαρδιογραφία σε ασθενείς με οξεία μυοκαρδίτιδα χωρίς εμφανείς διαταραχές τοιχωματικής κινητικότητας Π. Κωστάκου,

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΕΤΙΚΟΓΛΟΥ MD PhD FESC ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Δ/ΝΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΚΑΙ ΗΧΩΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΟ ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2016 DECLARATION OF INTEREST NONE (Not disclosures)

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά

ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ό ς ά ό ς ς ί ς ύ ί ύ ς ί ς ό ς ά 3ο Επιστηµονικό Καλοκαιρινό Διαδραστικό Διεταιρικό Συµπόσιο NAVARINO DUNES 23 26 Ιουνίου 2011 ί ά Medical ultrasound βασίστηκε σε αρχές sonar που αναπτυχθήκαν στο World War

Διαβάστε περισσότερα

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος

Μετωποκροταφική Άνοια. Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Μετωποκροταφική Άνοια Δρ. Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος Δομή της παρουσίασης: Α. Pick, Νόσος Pick, Σωμάτια Pick Το πρόβλημα της ταξινόμησης: - μετωποκροταφική άνοια - γνωσιακή σημασιολογική άνοια - προϊούσα

Διαβάστε περισσότερα

Άνοιες. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου. Επίκ. Καθηγητής Νευρολογίας. B Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών. Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ

Άνοιες. Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου. Επίκ. Καθηγητής Νευρολογίας. B Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών. Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Άνοιες Σωκράτης Γ. Παπαγεωργίου Επίκ. Καθηγητής Νευρολογίας B Νευρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Νοητικές Λειτουργίες αφαιρετική σκέψη επίλυση προβλημάτων επιτελικές λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 10: Μελέτη του Εγκεφάλου Θεματική Ενότητα 10: Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις μεθόδους μελέτης του εγκεφάλου. Λέξεις κλειδιά:

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ.

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Σημαντικό παιδιατρικό πρόβλημα Συχνότητα Έως τα 2 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ. Π Φλεβάρη. Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΝΑΚΛΙΣΕΩΣ Π Φλεβάρη Β Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκοµείο Αττικόν, Αθήνα Φυσιολογική βάση DIAGNOSTIC YIELD OF VARIOUS TESTS IN 308 PATIENTS WITH A FINAL DIAGNOSIS ACCORDING TO ESC

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού»

Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών «Π&Α.Κυριακού» Συγγενής Δυσπλασία του Ισχίου (CDH) Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου (DDH) Μη φυσιολογική σχέση και ανάπτυξη μηριαίας κεφαλής κοτύλης Αναπτυξιακή Δυσπλασία του Ισχίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια

Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Ακτινολογική Εκτίμηση Ανταπόκρισης Νόσου στη Θεραπεία: RECIST Κριτήρια Η απεικόνιση αποτελεί σημαντικό βιολογικό δείκτη ανταπόκρισης στη θεραπεία, είτε στα πλαίσια της καθημερινής κλινικής πράξης είτε

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το. Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία Τετραγλώχινα Πνευμονική Βαλβίδα σε Ενήλικα Ασθενή: Ευρήματα από το Διαθωρακικό Υπερηχοκαρδιογράφημα και την Πολυτομική Αξονική Τομογραφία SOO-YEON JUNG, Department of cardiology, St. Vincent s Hospital,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης.

Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Η δημιουργία και η πιλοτική εφαρμογή ενός πρωτοκόλλου αξιολόγησης νευρογενών διαταραχών κατάποσης. Σπουδαστές: Κάτανα Ελευθερία

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ultra-Fast Breast MRI (3 min MRI) Εάν σε 1000 γυναίκες με φυσιολογική Μαστογραφία και φυσιολογικό Υπερηχογράφημα μαστών προσθέσουμε την Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Η ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΡΓΙΛΑ ΕΛΕΝΗ Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάγνωση: είναι η πολύπλοκη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης μιας διαταραχής που γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ. Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ & ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Ο. Καρδακάρη, Νοσηλεύτρια M sc,κ/δ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΓΝΙ Καρδιακή ανεπάρκεια & Κατάθλιψη θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος: λόγω του υψηλού επιπολασμού τους & της τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Σπύρος Δευτεραίος Ειδικευόµενος Νευρολόγος ΓΝΑ «Γ. Γεννηµατάς» Διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Γρηγόρης Παναγόπουλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη κατευθυντήριων οδηγιών

Σύνοψη κατευθυντήριων οδηγιών Σύνοψη κατευθυντήριων οδηγιών Διάγνωση του Συνδρόμου Οζώδους Σκλήρυνσης (TSC) και παρακολούθηση/διαχείριση του νεφρικού αγγειομυολιπώματος που σχετίζεται με TSC Το σύνδρομο οζώδους σκλήρυνσης (TSC) εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα

Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Ηλικιωμένοι στην Κοινότητα και το Ίδρυμα - στον Αστικό Ιστό και την Ύπαιθρο Συννοσηρότητα Αγγελική Κυπράκη, Ιατρός Άνοια και συννοσηρότητα Η άνοια ορίζεται ως διαταραχή κατά την οποία παρατηρείται έκπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα

Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα Θρομβωτική μικροαγγειοπάθεια στα αυτοάνοσα νοσήματα Δέσποινα Αδαμίδου Αθήνα 2015 Ατζέντα Ορισμός TMA - Ταξινόμηση Επίπτωση στα αυτοάνοσα νοσήματα Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Διαφορική διάγνωση - Αλληλοεπικαλύψεις

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΧΕΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΥΠΟ ΑΝΟΣΟΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Ο ΣΧΕΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΥΠΟ ΑΝΟΣΟΤΡΟΠΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Οι θεραπείες που χρησιμοποιούνται κατά την τελευταία εικοσαετία για την πολλαπλή σκλήρυνση προκαλούν μακροχρόνιες μεταβολές στη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν.

Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν. Δωρεά οργάνων σώματος για ερευνητικούς σκοπούς - Η σύσταση και λειτουργία της ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν. Εισηγητές: Ανεστάκης Δοξάκης Ιατρός-Παθολογοανατόμος, Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ, Πρόεδρος ΠΑ.ΒΙ.Ν.Ν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

So much time, so little to say

So much time, so little to say So much time, so little to say > 6 εκ ασθενείς επισκέπτονται τα ΤΕΠ στις ΗΠΑ για ΘΠ ~ 5% του συνόλου των περιστατικών στα ΤΕΠ Δυνητικά απειλητικές για τη ζωή καρδιαγγειακές αιτίες ΘΠ Οξέα στεφανιαία σύνδρομα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς»

Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς» Κ. Λυμπερόπουλος Γ.Ν.Α «Γ.Γεννηματάς» Χολαγγειοκαρκίνωμα Ιστολογικά τα χολαγγειοκαρκινώματα αποτελούνται απο: Κύτταρα βλεννοεκκριτικού αδενοκαρκινώματος Ινώδη συνδετικό ιστό σε άλλοτε άλλη αναλογία Τα

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1)

Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Προληπτικός έλεγχος για έγκαιρη ανίχνευση όγκων οπτικού νεύρου σε παιδιά με νευροϊνωμάτωση τύπου-1 (Νf1) Νικολάου Μ. 1, Ζαμπογιάννης Α. 1, Τουρκαντώνη Ν. 1, Νικας Ι. 2, Χασιώτου Μ. 2, Σφακιανός Γ. 3, Προδρόμου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ. Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΡΚΙΝΣΟΝΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της Νόσου Πάρκινσον Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2013 Εισαγωγή Η χειρουργική της νόσου Πάρκινσον ξεκίνησε με τις τεχνικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΤΑ ΑΝΤΙΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑΚΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Βιβλιογραφική ενημέρωση Γεωργακόπουλος Παναγιώτης Ειδικευόμενος Παθολογίας Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Ως ΑΕΕ ορίζεται σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια

Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Η αξία της γενετικής ανάλυσης στην υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια Θωμάς Γκόσιος Εργαστήριο Μυοκαρδιοπαθειών Α Καρδιολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκης Οικογενειακό δένδρο I 1 2 II III IV Proband (ΙΙΙ-3)

Διαβάστε περισσότερα

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη;

Με ποια συμπτώματα μπορεί να εκδηλώνεται η κοιλιοκάκη; ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Σαββίδου Αβρόρα Η κοιλιοκάκη είναι η δυσανεξία (κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, πρωτεΐνη που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Η αντίδραση του οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer. Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ.

Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer. Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. Νευροχειρουργική θεραπεία της νόσου Alzheimer Σάββας Γρηγοριάδης, MD, PhD, FICS Επ. Καθ. Νευροχειροργικής B Nευροχειρουργική Κλινική Α.Π.Θ. O κλασικός ρόλος της Νευροχειρουργικής είναι η διόρθωση δομικών

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg.

Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Άνδρας 52 ετών. Χωρίς προδιαθεσικούς παράγοντες. Ιστορικό HCM χωρίς απόφραξη του χώρου εξόδου της αριστερής κοιλίας. Υπό ατενολόλη των 25mg. Εισήχθη στην καρδιολογική κλινική για διερεύνηση πρόσθιου θωρακικού

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών

Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών Δυστονία Δυστονία Στη δυστονία έχουμε ακούσια σύσπαση μυών προκαλώντας ανεξέλεγκτες επαναλαμβανόμενες ή στροφικές κινήσεις του προσβεβλημένου τμήματος του σώματος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ Ως ινιακή πλαγιοκεφαλία χαρακτηρίζεται η ασυμμετρία και αποπλάτυνση του οπισθίου τμήματος της κεφαλής (βρεγματοϊνιακή χώρα) (όπως αναφέρεται και στο κεφάλαιο των κρανιοσυνοστεώσεων). Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ

ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ 22 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ " Όλα για την Καρδιά µας " Αθήνα, Divani Caravel, 20 21 Οκτωβρίου 2016 ΔΙΑΚΑΘΕΤΗΡΙΑΚΗ (ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ) ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΟΡΤΙΚΩΝ ΒΑΛΒΙΔΩΝ Βαρβάρα Παπαδοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

ιαταραχές Κινητικότητας Λεωνίδας Στεφανής Καθηγητής Νευρολογίας Β Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Οι ιαταραχές Κινητικότητας (Movement Disorders) είναι νευρολογικά σύνδροµα όπου υπάρχει είτε µία υπερβολή (υπερκινησία)

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους

Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους Σύνδροµο Αποφρακτικής Άπνοιας στον Ύπνο (OSAS): γνωστικές λειτουργίες στους ηλικιωµένους Επιδηµιολογικές ή διαχρονικές µελέτες σε ηλικιωµένους, ασθενείς µε ΣΑΑΥ ή δχες ύπνου Ηλικία και βαρύτητα ΣΑΑΥ Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας

Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Καταγραφή ασθενών προσερχόµενων στο Τµήµα Επειγόντων Περιστατικών µε Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο σε νοσοκοµείο της Κεντρικής Ελλάδας Χρουµπ- Παπαβάιου Α., Πλακιάς Σ., Δεληγιάννης Γ., Τσατίρης Κ., Μπράχος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν

Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada. Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Διαστρωμάτωση κινδύνου σε ασθενείς με σύνδρομο Brugada Π Φλεβάρη, Διευθύντρια ΕΣΥ Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Αττικόν Priori S et al, Eur Heart J 2015 Priori S et al, Circulation

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ

ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΒΑΓΙΑ ΜΑΡΙΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Είναι μια χρόνια προοδευτικά εξελισσόμενη εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που επηρεάζει κυρίως την κίνηση. Τι προκαλεί την νόσο; Τι προκαλεί την νόσο; Για να γίνει η έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας

Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Το κινητό τηλέφωνο εκπέμπει παλμική ασύρματη ακτινοβολία συχνότητας 900-2100 MHz την ώρα που μιλάμε. Σε κατάσταση αναμονής, στέλνει ένα περιοδικό σήμα για να επικοινωνήσει με την κοντινότερη

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία

12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0. ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία 12ο ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙ0 Στρογγυλό Τραπέζι: Συγγενείς καρδιοπάθειες ενηλίκων- πνευµονική υπέρταση ΜΕΣΟΚΟΛΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τύποι- Πρόγνωση- Θεραπεία Κωνσταντίνος Θωµαϊδης, Γ.Ν. «Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα 1% κατ' έτος. Η τυχαία ανεύρεση μικρών όγκων είναι σήμερα η πλειονότητα των νεφρικών όγκων.

Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα 1% κατ' έτος. Η τυχαία ανεύρεση μικρών όγκων είναι σήμερα η πλειονότητα των νεφρικών όγκων. Ενδείξεις και περιορισμοί στη διαδερμική βιοψία των νεφρικών μαζών Αδαμόπουλος Βασίλειος Md.- FEBU Επιμ.Β' Γ.Ν.Καβάλας- Ουρολογική Κλινική Το Πρόβλημα... Η ανίχνευση νεφρικών όγκων αυξάνει περίπου κατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Μελέτη του εγκεφάλου Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Διαχωριστικό ανεύρυσµα µε ρήξη κόλπου Valsalva στην περικαρδιακή κοιλότητα σε ασθενή µε ρευµατοειδή αρθρίτιδα Π. Κυριάκου, Α. Καραµανώλης, Π. Ρούµελης, Μ. Σωτηριάδου, Χ. Λαζαρίδης, Β. Βασιλικός Γ Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού

Παρουσίαση περιστατικού Παρουσίαση περιστατικού Παύλος Δεληγκάρης Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2014 Μελέτη περιστατικού Θήλυ, 76 ετών Γενική εφημερία (Παραπομπή από ΚΥ) Αιτία εισόδου:

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ

Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Αγγελής Αθανάσιος Ά Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ Εισαγωγή Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί κοινή κατάληξη διαφόρων νοσολογικών οντοτήτων πως η υπέρταση, η ισχαιμία μυοκαρδίου, οι βαλβιδοπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Time is brain. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

Time is brain. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Η άμεση προσέλευση του ασθενούς είναι εξαιρετικά σημαντικός παράγοντας για την έκβασή του. Time is brain ΜΑΦ ΜΟΝΑΔΑ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Λειτουργεί 24 ώρες το 24ώρο για 365 ημέρες ΜΑΦ Eθνάρχου Μακαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια.

Λέξεις ευρετηρίου: νόσος του Πάρκινσον, µείζων κατάθλιψη, δυσθυµία, διαταραχές διάθεσης, άνοια. ιαταραχές της διάθεσης και άνοια σε παρκινσονικούς ασθενείς Ε. Πάλλης, 1 Ι. Πεδιαδίτης, 2 Ε. Καναβάκης, 3 Η. Πρασσάς 1 1 Νευρολογικό, 2 Παθολογικό, 3 ΨυχιατρικόΤµήµα Βενιζελείου Περιφερειακού Γενικού Νοσοκοµείου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT

ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΝΟΣΟΛΟΓΙΚΕΣ ΟΝΤΟΤΗΤΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΜΑΚΡΟΥ QT ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΓΟΥΔΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ. Ν. ΓΡΕΒΕΝΩΝ Σύνδρομο μακρού QT Το συγγενές σύνδρομο μακρού

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας

Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας Ο καλόςύπνος μαζίμετησωστή διατροφή και την άσκηση είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της υγείας εγρήγορση Στάδιο ύπνου ώρες H AΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚH ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Υπνικοί κύκλοι διάρκειας 90 λεπτών Υπνοςμη-REM Στάδιο1-στάδιο4

Διαβάστε περισσότερα