ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ «ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ ΤΗΣ ΔΡΑΧΜΗΣ» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΖΑΡΑΓΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΡΕΒΕΖΑ

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ενασχόληση με τη δημιουργία μιας εργασίας αποφέρει θετικά αποτελέσματα για τους σπουδαστές, ειδικά όταν το θέμα προκαλεί το προσωπικό τους ενδιαφέρον. Έτσι αποφάσισα να ασχοληθώ με ιδιαίτερη θέληση και να δραστηριοποιηθώ ανάλογα, όταν επέλεξα το θέμα μου. Αμέσων συνειδητοποίησα τη σπουδαιότητα και τη σημασία του θέματος στη σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα και ενέργησα γρήγορα για τη συλλογή στοιχείων. Στην προσπάθεια αυτή αρωγός ήταν ο καθηγητής της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας του Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Κος Ζάραγκας ο οποίος μου υπέδειξε τις πηγές, από τις οποίες άντλησα την κατάλληλη βιβλιογραφία. Καταλήγοντας το σύντομο αυτό πρόλογο ελπίζω η προσπάθειά μου να είναι ικανοποιητική, να αποκομίσει θετικά σχόλια και εποικοδομητικές κρίσεις. 2

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1. Στόχος της εργασίας Θεωρίες προσδιορισμού της τιμής συναλλάγματος, παλιές και σύγχρονες Η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων : Η φύση της ισορροπίας Η θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών για τον προσδιορισμό της τιμής του συναλλάγματος και η διαμάχη γύρω από το πρόβλημα του μεταπολεμικού γερμανικού υπερπληθωρισμού Ο προσδιορισμός της τιμής του συναλλάγματος στα πλαίσια του υποδείγματος των Mundell Fleming Η αποθεματική προσέγγιση της θεωρίας του προσδιορισμού της τιμής του συναλλάγματος. 22 Κεφάλαιο 2 Εμπειρική διερεύνηση της διαμόρφωσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής: Η προσέγγιση με τη μέθοδο της συνολοκλήρωσης Συνοπτική παρουσίαση της διεθνούς νομισματικής εμπειρίας της Ελλάδος Μεθοδολογία ανάλυσης: Στασιμότητα, συνολοκλήρωση και υποδείγματα, χρονολογικών σειρών Μοναδιαίες ρίζες, τάξεις ολοκλήρωσης και συνολοκλήρωσης.38 3

4 2.4. Κριτήρια ελέγχου της τάξης ολοκλήρωσης και συνολοκλήρωσης Κριτήριο Dickey Fuller Το επαυξημένο κριτήριο των Dickey και Fuller Τα κριτήρια Ζ των Phillips και Perron Το κριτήριο των Sargan και Bhargava Το κριτήριο των Kwiatkowski Phillips Schmidt Shin Κριτήρια για τον έλεγχο της συνολοκλήρωσης 53 Κεφάλαιο 3 Τιμές και συναλλαγματικές ισοτιμίες : Η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων ως συνθήκη μακροχρόνιας ισορροπίας στη διαμόρφωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής Η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων Εμπειρική διερεύνηση των ελεγχόμενα κυμαινόμενων ισοτιμιών ( ): Οικονομετρικές εκτιμήσεις και έλεγχοι. 58 Παράρτημα Τριμηνιαία στοιχεία από το Πίνακας στατιστικών στοιχείων για τον έλεγχο της υπόθεσης της αποτελεσματικότητας των αγορών συναλλάγματος. 65 4

5 Ερμηνεία συμβολισμών 71 Συμπεράσματα 72 Βιβλιογραφία 73 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ 6

7 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή 1.1. Στόχος της εργασίας Οι αλλεπάλληλες κρίσεις του διεθνούς νομισματικού συστήματος κατά τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του '60 και η εμφάνιση, στις αρχές της δεκαετίας του '70, ορισμένων οικονομικών φαινομένων, όπως η κερδοσκοπία στις αγορές συναλλάγματος, η άσκηση επεκτατικής νομισματικής πολιτικής στις περισσότερες χώρες του κόσμου και οι υψηλοί και διαφορετικοί ρυθμοί πληθωρισμού στις διάφορες οικονομίες, κατέστησαν σχεδόν αδύνατη τη λειτουργία του συστήματος των σταθερών ισοτιμιών και οδήγησαν στην ανατροπή του και την καθιέρωση του συστήματος των κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών (Whitman 1975). Οι εξελίξεις αυτές και ιδιαίτερα η μεταστροφή πολλών χωρών στις αρχές της δεκαετίας του 70 από ένα σύστημα με βάση το οποίο οι τιμές συναλλάγματος καθορίζοντας από τις νομισματικές αρχές, προς ένα νέο, σύμφωνα με το οποίο η σχέση ανταλλαγή μεταξύ δύο νομισμάτων θα καθορίζεται ελεύθερα στις διάφορες αγορές συναλλάγματος και θα μπορεί να μεταβάλλεται σημαντικά, είχαν σαν αποτέλεσμα η συναλλαγματική θεωρία και πολιτική να προσελκύσουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενός μεγάλου αριθμού οικονομολόγων, που εκδηλώθηκε με την εμφάνιση στη διεθνή βιβλιογραφία μιας εκτεταμένης θεωρητικής και εμπειρικής έρευνας. Μέσα στα πλαίσια του ερευνητικού αυτού ενδιαφέροντος διατυπώθηκαν διάφορες θεωρίες γύρω από τους παράγοντες που καθορίζουν τη συμπεριφορά της ισοτιμίας συναλλάγματος και καταβλήθηκε προσπάθεια για την εμπειρική θεμελίωσή τους. Θα μιλήσουμε αναλυτικότερα για τον μακροοικονομικό προσδιορισμό της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε συνθήκες κυμαινόμενων ισοτιμιών. Θα αποσκοπήσουμε στην εξέταση των παραγόντων που καθορίζουν τη συμπεριφορά της τιμής συναλλάγματος και ειδικότερα στη διερεύνηση των επιδράσεων της νομισματικής πολιτικής στη διαμόρφωσή της. 7

8 Παράλληλα, θα επιδιώξουμε, με βάση αυτή την ανάλυση, την εμπειρική διερεύνηση της συμπεριφοράς της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής κατά τη διάρκεια των περιόδων που, στην Ελλάδα, ίσχυε ένα σύστημα «κυμαινόμενων» ισοτιμιών, σε μία προσπάθεια να ανακαλυφθούν οι προσεγγιστικοί προσδιοριστικοί παράγοντες που την καθόριζαν, η γνώση των οποίων αναμένεται να διευκολύνει την κατασκευή των σχετικών εξισώσεων στα μακρό-οικονομετρικά υποδείγματα και να συμβάλει στη διαμόρφωση μιας ορθολογικής οικονομική πολικής. Ακόμα γίνεται μία σύντομη αναφορά στις διάφορες θεωρίες οι οποίες έχουν αναπτυχθεί μέχρι πρόσφατα γύρω από τον προσδιορισμό της τιμής συναλλάγματος, καθώς και στη σημασία που κάθε μία από αυτές αποδίδει στις επιδράσεις της νομισματικής πολιτικής, με ιδιαίτερη έμφαση στη λεγόμενη «νομισματική» (ή γενικότερα αποθεματική) θεωρία της συναλλαγματική ισοτιμίας, δηλαδή τη με κυμαινόμενες ισοτιμίες παραλλαγή της νομισματικής προσέγγισης της θεωρίας του ισοζυγίου πληρωμών, για την περίπτωση ανοικτών οικονομιών σε συνθήκες σταθερών ισοτιμιών, και στην αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων η οποία αποτελεί μία από τις βασικές υποθέσεις θεμελίωσης του νομισματικού υποδείγματος, και τέλος ακολουθεί η εμπειρική διερεύνηση των προσδιοριστικών παραγόντων της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής Θεωρίες προσδιορισμού της τιμής συναλλάγματος παλιές και σύγχρονες Η τιμή συναλλάγματος ή, αλλιώς, συναλλαγματική ισοτιμία που εκφράζει τη σχέση του εθνικού νομίσματος μιας χώρας προς εκείνα των άλλων χωρών, διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στις εξωτερικές συναλλαγές και αποτελεί έναν από τους πιο αντιπροσωπευτικούς δείκτες της οικονομικής της εξέλιξης κατά τον Krueger. Ο καθορισμός της αποβλέπει, αρχικά, στη μετατροπή του συγκριτικού πλεονεκτήματος σε απόλυτο και, στη συνέχεια, στη διατήρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.(ευδωρίδης 1987). Όπως είναι γνωστό, η θεωρία των συναλλαγματικών ισοτιμιών αναζητεί τους παράγοντες εκείνους που καθορίζουν τη σχέση μεταξύ των νομισμάτων 8

9 των διαφόρων χωρών, και αποβλέπει στην ανάλυση της προέλευσης της προσφοράς και της ζήτησης συναλλάγματος, καθώς και του αποτελέσματος που προκύπτει αν οι δυνάμεις της αγοράς αφεθούν να επενεργήσουν ελεύθερο. Αν, όμως, άμεσα η τιμή συναλλάγματος προσδιορίζεται από τη ζήτηση και την προσφορά των μέσων για τη διενέργεια των διεθνών πληρωμών, έμμεσα επηρεάζεται από τα βασικότερα μεγέθη που καθορίζουν τη λειτουργία μιας οικονομίας, όπως η παραγωγή, το επίπεδο των τιμών, η προσφορά και η ζήτηση χρήματος, μέσα σ' ένα πλέγμα αλληλεξαρτήσεων που παράλληλα επηρεάζεται από τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και από την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής απέναντι στα συγκυριακά προβλήματα(isard, 1978 ). Οι πολύπλευρες αυτές επιδράσεις που ασκούνται στην τιμή συναλλάγματος και οι έντονες και απρόβλεπτες διακυμάνσεις της, προβλημάτισαν από πολύ νωρίς τους οικονομολόγους και προκάλεσαν πολλές συζητήσεις, με αποτέλεσμα να διατυπωθούν κατά καιρούς διαφορετικές απόψεις γύρω από τον προσδιορισμό της. Από τις θεωρίες που αναπτύχθηκαν για να ερμηνεύσουν το πως διαμορφώνεται η ισοτιμία των νομισμάτων ξεχωρίζουν δύο : η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, η οποία εξακολουθεί να θεωρείται ότι καθορίζει τη μακροχρόνια τάση των συναλλαγματικών ισοτιμιών και η 'νομισματική' (ή γενικότερα, αποθεματική θεωρία του συναλλάγματος, η οποία καθορίζει την τιμή του βραχυχρόνιο Η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων: Η φύση της ισορροπίας Ανάμεσα στις διάφορες θεωρίες που εμφανίσθηκαν μετά την κατάρρευση του συστήματος των σταθερών ισοτιμιών του Bretton Woods, για να ερμηνεύσουν τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η τιμή συναλλάγματος, κυρίαρχη θέση κατέχει η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, σύμφωνα με την οποία οι σχέσεις μεταξύ των νομισμάτων των διάφορων χωρών, δηλαδή οι ισοτιμίες τους, θα πρέπει να συνδέονται τελικά με τη σχέση της αγοραστικής τους δύναμης. 9

10 Αν οι τιμές στο εσωτερικό μιας χώρας ανέρχονται, αυτό σημαίνει απώλεια αγοραστικής δύναμης του εθνικού νομίσματος σε σχέση με τα νομίσματα που δεν χάνουν την αξία τους, πράγμα που αντανακλάται στη χειροτέρευση της συναλλαγματικής θέσης της χώρας από την τάση των κεφαλαίων να κατευθύνονται στη χώρα όπου το χρήμα έχει τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Η αρχή αυτή αποτελεί μία από τις βασικές υποθέσεις του νομισματικού υποδείγματος προσδιορισμού της τιμής συναλλάγματος, σε συνδυασμό με την ποσοτική θεωρία του χρήματος, αποτελεί τον κύριο αγωγό διασύνδεσης στο πλέγμα χρήμα τιμές συναλλαγματικές ισοτιμίες, ή αλλιώς, το μεταδοτικό μηχανισμό της νομισματικής θεωρίας του συναλλάγματος (monetary approach to the exchange rate). Και ενώ η ποσοτική θεωρία του χρήματος συνδέει την προσφορά και τη ζήτηση χρήματος με τις τιμές, η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις τιμές και τη συναλλαγματική ισοτιμία. Από την άποψη αυτή, η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων θεωρείται ότι αποτελεί επέκταση της ποσοτικής θεωρίας του χρήματος σε μία ανοικτή οικονομία, όταν το νόμισμα γίνεται αντικείμενο ελεύθερης διαπραγμάτευσης στην αγορά συναλλάγματος. Η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων στηρίζεται λογικά στην ταυτόχρονη ισχύ μιας σειράς επιμέρους υποθέσεων. Σε απλουστευμένη μορφή οι υποθέσεις αυτές είναι οι ακόλουθες : - Ισότητα ανάμεσα στα επίπεδα των τιμών σε όλες τις συναλλασσόμενες χώρες Αυτό σημαίνει ότι σε συνθήκες κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών, η τιμή ισορροπίας του συναλλάγματος πρέπει να είναι εκείνη που εξασφαλίζει ισότητα μεταξύ του εγχώριου επιπέδου των τιμών και του επιπέδου των τιμών του εξωτερικού(υπολογιζόμενα σε κοινό νόμισμα στην ισχύουσα ισοτιμία). Με άλλα λόγιο, θα πρέπει οι τιμές να μη διαφέρουν από χώρα σε χώρα γιατί, διαφορετικά κάθε συναλλασσόμενος θα έχει συμφέρον να αγοράσει τα αγαθά στην χώρα όπου οι τιμές τους είναι χαμηλές, και να πωλήσει στη χώρα όπου οι τιμές 10

11 τους είναι υψηλές. Η συνακόλουθη υπερζήτηση για το νόμισμα της χώρας στην οποία επικρατούν χαμηλές τιμές και η αντίστοιχη υπερπροσφορά για το νόμισμα της χώρας στην οποία επικρατούν υψηλές τιμές θα φροντίσουν, σύμφωνα με την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, για τη γρήγορη επάνοδο της τιμής του συναλλάγματος στο σημείο ισορροπίας της, έτσι ώστε να αφανισθεί κάθε διαφορά μεταξύ των δύο μεγεθών. - Ισότητα ανάμεσα στην αξία (αγοραστική δύναμη) του χρήματος σε όλες τις χώρες που λαμβάνουν μέρος στις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές. Αυτό, σύμφωνα με την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, σημαίνει ότι σε κατάσταση ισορροπίας η αξία του χρήματος πρέπει να είναι η ίδια σε όλες τις χώρες. στην αντίθετη περίπτωση, θα εμφανισθεί μία πλεονάζουσα,ζήτηση για χρήμα στην αγορά συναλλάγματος της χώρας όπου η αγοραστική δύναμη του εθνικού νομίσματος είναι υψηλή και μία πλεονάζουσα προσφορά χρήματος στην αγορά συναλλάγματος της χώρας όπου η αγοραστική δύναμη του εθνικού νομίσματος είναι χαμηλή, με αποτέλεσμα να τεθεί σε λειτουργία μία διαδικασία προσαρμογής της συναλλαγματικής ισοτιμίας μεταξύ των νομισμάτων των δύο χωρών, η οποία θα συνεχισθεί μέχρις ότου εξισωθούν οι εσωτερικές με τις εξωτερικές αγοραστικές δυνάμεις των νομισμάτων και αποκατασταθεί η ισορροπία στις αγορές χρήματος των.δύο χωρών με την έννοια ότι η υπάρχουσα διακράτηση μετρητών ανταποκρίνεται ακριβώς προς την επιθυμητή διακράτηση ταμειακών διαθεσίμων. Για την ύπαρξη, επομένως, διεθνούς νομισματικής ισορροπίας θα πρέπει η αξία του χρήματος να είναι η ίδια σε όλες τις συναλλασσόμενες χώρες. Και αυτό γιατί, μόνο τότε δεν θα σημειώνεται κάποια κίνηση για τη μετατροπή του νομίσματος μιας χώρας στο νόμισμα της άλλης. Εξάλλου, επειδή, όπως είδαμε, η αξία του χρήματος εκφράζει την ποσότητα των αγαθών και υπηρεσιών που μπορεί κανείς με μια του μονάδα να αγοράσει στη χώρα έκδοσης και κυκλοφορίας του ή, με άλλα λόγιο, την εσωτερική του αγοραστική δύναμη που δίνεται από το αντίστροφο του επιπέδου των τιμών, εξίσωση του επιπέδου των τιμών στις διάφορες χώρες σημαίνει 11

12 ταυτόχρονα και εξίσωση της αξίας του χρήματος. Όταν, δηλαδή, ισχύει η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, κάθε νόμισμα υποδηλώνει την απόκτηση της ίδιας ποσότητας αγαθών και υπηρεσιών τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό 1. - Σταθερότητα της ισορροπίας Όταν σημειώνονται αποκλίσεις της τρέχουσας ισοτιμίας από την ισοτιμία ισορροπίας, τότε θα υπάρξουν αυτόματα αντιδράσεις που θα τείνουν να εξαφανίσουν τις διαφορές και να επαναφέρουν την τιμή του συναλλάγματος στο σημείο ισορροπίας της. Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που προκαλούν την προσωρινή απόκλιση της τρέχουσας ισοτιμίας από την ισοτιμία ισορροπίας, που προβλέπει η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, όπως π.χ. αθρόα κίνηση κεφαλαίων μεταξύ των χωρών, κερδοσκοπία στην αγορά συναλλάγματος, δημιουργία ορισμένων προσδοκιών κ.λ.π., αλλά και ισχυρές δυνάμεις που λειτουργούν για να εξαλείψουν αυτές τις διαφορές και να επαναφέρουν την τιμή του συναλλάγματος στο επίπεδο ισορροπίας της. Ειδικότερο, η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων αναγνωρίζει την ύπαρξη ενός αυτόματου μηχανισμού προσαρμογής της τιμής του συναλλάγματος, ο οποίος φροντίζει για τη διατήρηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας γύρω από το επίπεδο ισορροπίας της και στηρίζεται στις διορθωτικές επιδράσεις των μεταβολών, που προκαλούν οι τιμές στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές και στις σχετικές με αυτές μεταβολές στη ζήτηση και την προσφορά ξένου συναλλάγματος..(ευδωρίδης 1987). - Ουδετερότητα Οι μεταβολές της τιμής ισορροπίας του συναλλάγματος, οι οποίες αποτελούν αντανάκλαση των διαφορετικών ρυθμών πληθωρισμού στις διάφορες χώρες, δεν ασκούν καμία επίδραση πάνω στα μεγέθη του πραγματικού τομέα της οικονομίας (π.χ. εισαγωγές, εξαγωγές, εμπορικό ισοζύγιο, όροι εμπορίου κ.λ.π.), αφού τα μεγέθη αυτά.προσδιορίζονται 12

13 από τη σχέση μεταξύ των επιπέδων των πραγματικών τιμών. Με άλλα λόγιο, η αρχή της ισοτιμίας των αγoραστικών δυνάμεων εκφράζει την άποψη ότι, οι μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας αποβλέπουν στην εξουδετέρωση των διαφορών στους ρυθμούς πληθωρισμού και, κατά συνέπεια, αφήνουν αμετάβλητη τη σχέση - μεταξύ των επιπέδων των πραγματικών τιμών, καθώς και όλα τα μεγέθη του πραγματικού τομέα της οικονομίας, πράγμα που υπογραμμίζει την ουδετερότητα των επιδράσεων των μεταβολών της συναλλαγματικής ισοτιμίας σης πραγματικές μεταβλητές. - Αιτιότητα του χρήματος Η υπόθεση αυτή αφορά την κατεύθυνση της αιτιώδους σχέσης ανάμεσα στις τιμές και την τιμή ισορροπίας του συναλλάγματος. Αν και, με τη στενή της έννοια, η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων αποτελεί μία συνθήκη ισορροπίας μεταξύ δύο ενδογενών μεταβλητών, συχνά εκλαμβάνεται ως μία σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Η αρχή αυτή υποθέτει ότι, η κατεύθυνση της αιτιώδους σχέσης μεταξύ-τιμών και συναλλαγματικής ισοτιμίας, είναι από την αγορά χρήματος προς τις τιμές και από εκεί προς την τιμή του συναλλάγματος. Εφόσον, μακροπρόθεσμο, το επίπεδο των τιμών προσδιορίζεται από την προσφορά χρήματος και η ταχύτητα κυκλοφορίας όπως και το πραγματικό εισόδημα παραμένουν αμετάβλητα, η μόνη αληθινά ενδογενής μεταβλητή είναι η τιμή του συναλλάγματος. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή του συναλλάγματος μεταβάλλεται στη ροή του χρόνου, ακολουθώντας την πορεία των διαφορετικών ρυθμών αύξησης της προσφοράς χρήματος των διαφόρων χωρών και ακόμα ότι, η μείωση της τιμής ισορροπίας στην οποία ανταλλάσσεται το εγχώριο νόμισμα, είναι το αποτέλεσμα μάλλον, παρά η αιτία του πληθωρισμού στο εσωτερικό (Katseli-Papaesfstratiou,1979). Οι υποθέσεις αυτές πάνω στις οποίες στηρίζεται η θεωρητική ανάλυση της αρχής της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων εν είναι καινούργιες, αλλά έχουν μακρά ιστορία. 13

14 Μολονότι ο όρος ισοτιμία των αγοραστικών διαπιστώθηκε πρώτη φορά από το Σουηδό οικονομολόγο Gustav Cassel το 1918, που ήταν και ο πρώτος που τοποθέτησε την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων σε ένα συστηματικό πλαίσιο ανάλυσης και την κατέστησε μία λειτουργική θεωρία, ελέγχοντάς την, συνάμα, εμπειρικά, υπάρχουν ορισμένοι που σαν γεννήτορες της ιδέας αυτής θεωρούν τους Ισπανούς σχολαστικούς συγγραφείς της Σχολής της Σαλαμάγκας που έγραψαν κατά την περίοδο του 16ου και του 17ου αιώνα,ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι η ιδέα αυτή έχει τις ρίζες της στον Άγγλο εμποροκράτη συγγραφέα Gerard De Malynes. Η συνεισφορά του Δομινικανού θεολόγου Domingo De Soto στην ανάπτυξη της αρχής της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων αξίζει να μνημονευθεί ιδιαίτερα. Εφαρμόζοντας την ανάλυση της προσφοράς και της ζήτησης στον καθορισμό της τιμής του συναλλάγματος ο De Soto έγραφε το 1553: καθώς αυξάνει το απόθεμα χρήματος, η χρησιμότητα κάθε χρηματικής μονάδας για τα άτομα μειώνεται και αντίστροφα. Ο Azpilcueta εφάρμοσε την ανάλυση του De Soto σύμφωνα με την οποία η προσφορά και η ζήτηση συναλλάγματος καθορίζουν την τιμή του, και ταυτόχρονα διατύπωσε μία θεωρία προσφοράς και ζήτησης για τον προσδιορισμό της αγοραστικής δύναμης του χρήματος μέσα σε μία χώρα. Η ανάλυση των De Soto και Azpilcueta διαδόθηκε στους Ισπανούς εμπόρους από το Δομινικανό καλόγερο Tomas de Mercado. Τις απόψεις αυτές του de Μercado υιoθέτησε αργότερα και ο μεγάλος Πορτογάλος Ιησουΐτης Luis de Molina, ο οποίος γράφοντας στα τέλη του αιώνα, έδωσε την πιο ξεκάθαρη και περιεκτική διατύπωση της αρχής αυτής: Υπάρχει και ένας άλλος λόγος για τον οποίο το χρήμα είναι δυνατόν να έχει μεγαλύτερη αξία σε ένα τόπο απ' ότι σε έναν άλλο επειδή, δηλαδή, είναι πιο σπάνιο εκεί απ' ότι αλλού. στην περίπτωση που δεν έχουμε άλλες μεταβολές, εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη αφθονία χρήματος θα έχει τη μικρότερη αξία, όσον αφορά την αγορά αγαθών και τη σύγκριση πραγμάτων εκτός χρήματος. Όπως ακριβώς η αφθονία των αγαθών οδηγεί σε μείωση των ημών, έτσι και η αφθονία του χρήματος οδηγεί σε αύξησή τους. Αυτό οφείλεται στο ότι το ίδιο το χρήμα έχει μικρότερη αξία για την αγορά αγαθών και τη σύγκρισή τους. Ακόμα, οι υποθέσεις αυτές αποτελούσαν τη βάση της άποψης που διατύπωσε το 170 αιώνα ο J. Locke, σύμφωνα με την οποία 'η αύξηση της 14

15 ποσότητας του χρήματος θα οδηγήσει σε μία αναλογική αύξηση των τιμών όλων των αγαθών και θα προκαλέσει μία ισόποση αύξηση των τιμών ξένoυ συναλλάγματος' ενώ μια σύντομη, αλλά όχι και τόσο ξεκάθαρη ερμηνεία τους, παρουσίασε το 1761 ο Pehr Ηiclas Chrίstiernin στο βιβλίο του 'Lectures on the High Prίce of Foreign Exchauge ίn Sweden'. Όμως η τιμή της πιο ξεκάθαρης, περιεκτικής και συστηματικής διατύπωσης της αρχής της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων ανήκει στους Άγγλους μεταλλιστές συγγραφεiς των αρχών του 190υ αιώνα Thornton, Wheatley, Ricardo και Blake, στην προσπάθεια τους να εξηγήσoυν την πτώση της εξωτερικής αξίας της χάρτινης λίρας, που ακολούθησε την αναστoλή το1797 της εξαργύρωσης από την Τράπεζα της Αγγλίας των τραπεζογραμματίων τηςμε χρυσές λίρες, σύμφωνα με τους οποίους τόσο το επίπεδο των τιμών όσο και η τιμή του συναλλάγματος πρoσδιoρίζoνται από την ποσότητα του χρήματος. Ο Άγγλος τραπεζίτης Henry Thornton ( ), ήταν ένας από τους πρώτους οικονομολόγους που έδωσε μία ξεκάθαρη ερμηνεiα του τρόπου λειτουργίας του αυτόματου μηχανισμού προσαρμογής, με τον οποίο επιτυγχάνεται η διατήρηση της τιμής του συναλλάγματος σε ισοτιμία με την αγοραστική του δύναμη. Ο John Wheatley ( ) στην ανάλυσή του εξετάζει τις επιδράσεις όχι μόνο μεταβολών του χρήματος και των τιμών του εσωτερικού αλλά και εκείνων του εξωτερικού να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η τιμή του συναλλάγματος προσδιορίζεται αποκλειστικά από τη σχέση εγχώριας προς την ξένη προσφορά χρήματος, ενώ τα επίπεδα των τιμών αποτελούν τις μεταβλητές μέσω των οποίων επιτυγχάνεται η ισορροπία στις αγορές χρήματος. Ακόμα εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο εξασφαλίζεται η σταθεροποίηση της τιμής του συναλλάγματος στο επίπεδο της ισοτιμίας ισορροπίας των αγοραστικών δυνάμεων, καθώς και την ουδετερότητα των μεταβολών της τιμής ισορροπίας συναλλάγματος. Ανάμεσα σ' αυτούς που αποδέχθηκαν την ακραία αυτή νομισματική παραλλαγή της αρχής της ισοτιμίας των αγoραστικών δυνάμεων περιλαμβάνονται οι David Ricardo ( ) και Walter Boyd ( ), οι οποίοι πίστευαν ότι η διάταξη της ισορροπίας, έπειτα από μία μεταβολή στα πραγματικά μεγέθη της οικονομίας, δεν θα επηρεάσει, έστω και βραχυχρόνιο, την τιμή του συναλλάγματος. Θεωρούσαν ότι η δράση των αυτόματων 15

16 εξισoρρoπητικών δυνάμεων θα εξουδετερώσει γρήγορα τις επιδράσεις από μία τέτοια διαταραχή της ισορροπίας, αφήνοντας τη συναλλαγματική ισοτιμία αμετάβλητη. Ένας άλλος, σύγχρονος του CasseΙ υποστηρικτής της αρχής της ισοτιμίας των:αγοραστικών δυνάμεων ήταν και ο διάσημος Αυστριακός οικονομολόγος Ludwing von Mises. Η σημασία της συνεισφοράς του Mises στη διατύπωση της αρχής αυτής φαίνεται καθαρά από ης απόψεις του γύρω από τρεις βασικές αρχές, πάνω στις οποίες οικοδομείται η θεωρία αυτή του προσδιορισμού της τιμής του συναλλάγματος. Όσον αφορά την εξίσωση της αξίας του χρήματος, ο Mises υποστήριζε ότι: «οι συναλλαγματικές ισοτιμίες πρέπει σε τελική ανάλυση να καθορίζονται στο επίπεδο εκείνο που καθιστά κάποιον αδιάφορο για το, αν χρησιμοποιεί άμεσα κάποιο νόμισμα για να αγοράσει ένα αγαθό ή αν πρέπει πρώτα να το μετατρέψει σε ξένo νόμισμα και, στη συνέχεια, να χρησιμοποιήσει το ξένο αυτό νόμισμα για να αγοράσει το επιθυμητό αγαθό». Για τους λόγους αυτούς, οι επικριτές της αρχής αυτής πίστευαν ότι, όταν για τον υπολογισμό της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων χρησιμοποιείται το γενικό επίπεδο των τιμών, δεν ισχύει, ενώ αντίθετα ισχύει όταν στο χρησιμοποιούμενο δείκτη περιλαμβάνονται μόνο διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά, δεδομένου ότι η τιμή τους τείνει να καταστεί ενιαία σης διάφορες χώρες. Σ' αυτή την περίπτωση η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων καθίσταται μία κοινοτυπία. Σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στην (απόλυτη) ισοτιμία των αγοραστικών δυνάμεων και την τιμή ισορροπίας του προκαλούνται ακόμα από : 1. την ύπαρξη διαφορετικής παραγωγικότητας μεταξύ των διάφορων τομέων και οικονομίας 2. την έλλειψη ισορροπίας στο ισοζύγιο κεφαλαίων, και 3. τη μεταβολή της διεθνούς κατανομής των χρηματικών περιουσιακών στοιχείων. 1 16

17 1.4. Η θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών για τον προσδιορισμό της, τιμής του συναλλάγματος και η διαμάχη γύρω από το πρόβλημα του μεταπολεμικού Γερμανικού υπερπληθωρισμού. Ο ισχυρότερος αντίλογος προς την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων στη δεκαετία του '20 αρθρώθηκε από την πλευρά των θεωρητικών της θεωρίας του ισoζυγίoυ πληρωμών, (Balance of Payments View of the exchange rate) που ήταν αποκλειστικά γερμανοί οικονομολόγοι (Bonn, HiIfferich, Schmidt, Heyn, Popke, κα) και είχαν σαν προδρόμους τους εμποροκράτες συγγραφείς RaJeigh και Mun (Einzig, 1962). Σημαντικό παράγοντα στην εξέλιξη αυτή και στην συζήτηση που ακολούθησε, αποτέλεσαν ο γερμανικός υπερπληθωρισμός κατά την άμεση μεταπολεμική περίοδο και η υποτίμηση του μάρκου (Einzig,). Η συζήτηση ξεκίνησε το 1916, όταν ο Gustar CasseJ, βασιζόμενoς στην αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων και την ποσοτική θεωρία του χρήματος, αμφισβήτησε τις αντιλήψεις εκείνων που έπαιρναν σαφή θέση υπέρ της θεωρίας του ισοζυγίου πληρωμών, ως ερμηνευτικής άποψης της γερμανικής συναλλαγματικής αρρυθμίας. Αντίθετα προς τον CasseJ και τους οπαδούς του, που έβλεπαν ως κύριο υπεύθυνο για την πτώση της αξίας του γερμανικoύ μάρκου την υπερβολική αύξηση της εγχώριας προσφοράς χρήματος, οι υποστηρικτές της θεωρίας του ισοζυγίου πληρωμών, παραμελώντας τη σημασία των νομισματικών επιδράσεων, απέδιδαν την υποτίμηση του νομίσματος στην απότομη αλλαγή της διάρθρωσης της γερμανικής οικονομίας και στις διασυνδέσεις της με το εξωτερικό. Κατ' αυτούς, η τιμή του συναλλάγματος εξαρτάται από την κατάσταση του ισoζυγίoυ πληρωμών μιας χώρας και προσδιορίζεται από τη ζήτηση και την προσφορά {όπου χρέη ίσον ζήτηση και απαιτήσεις ίσον προσφορά} ξένoυ συναλλάγματος (Ζολώτας, Στεφανίδης, Καλιτσουνάκις). Αν στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς η ζήτηση και η προσφορά επηρεάζονται από εξωοικονομικούς παράγοντες όπως η κερδοσκοπία, το 'δορυφόρο του εμπορίου' όπως έλεγε ο Ζολώτας τότε η πτώση της εξωτερικής αξίας του νομίσματος, δηλαδή της τιμής του συναλλάγματος, είναι αναπόφευκτη, πράγμα 17

18 που επηρεάζει αρνητικά μέσω του ισοζυγίου πληρωμών και την εσωτερική αξία του νoμίσματoς. Αυτό σημαίνει ότι, σε αντίθεση με την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, η θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών εκλαμβάνει την πτώση της τιμής του συναλλάγματος ως αιτία και όχι ως αποτέλεσμα της πτώσης της εσωτερικής αξίας του νομίσματος. Απ' αυτό φαίνεται καθαρά η μονοσήμαντη, αντίστροφη αιτιότητα που κυριαρχεί στη θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών η οποία την διαφοροποιεί από την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων. Με άλλα λόγια, υπoστήριζαν ότι η υποτίμηση του μάρκου οφειλόταν σε "πραγματικές διαταράξεις" (nonmonetary shocks) που λειτουργούν μέσω του ισοζυγίου πληρωμών και ισχυρίζονταν, ότι η κατεύθυνση της αιτιότητας ήταν από την τιμή του συναλλάγματος προς το χρήμα και όχι το αντίστροφο. Ειδικότερο, αναγνώριζαν την ύπαρξη ενός μεταδοτικού μηχανισμού που λειτουργεί με κατεύθυνση από τις υποχρεώσεις της χώρας προς το εξωτερικό (π.χ. πoλεμικές επανορθώσεις) και τις αλλαγές στη διάρθρωση του εμπορίου προς τα ελλείμματα στο ισοζύγιο πληρωμών, την πτώση της τιμής του συναλλάγματος, την αύξηση των τιμών των εισαγωγών και, κατά συνέπεια, την άνοδο του γενικού επίπεδου των τιμών, την αύξηση της ζήτησης για χρήμα και, τέλος, την αύξηση της ποσότητας του ίδιου του χρηματικού αποθέματος. Η αιτιακή, δηλαδή, σχέση ακολουθούσε την εξής αλυσίδα επιδράσεων: εξωοικονομικές πραγματικές διαταράξεις π ελλείμματα ισοζυγίου πληρωμών π πτώση της αξίας του νομίσματος π αύξηση των τιμών των εισαγόμενων αγαθών π άνοδος των εγχώριων τιμών π ελλείμματα προϋπολογισμού π αύξηση της ζήτησης για χρήμα, που απαιτεί την αντισταθμιστική αύξηση της ποσότητας του χρήματος στην οικονομία. Με άλλα λόγιο, πίστευαν ότι ο γερμανικός πληθωρισμός οφειλόταν στην πτώση, λόγω των υπερβολικών υποχρεώσεων της χώρας προς το εξωτερικό, της αξίας του νομίσματος, πράγμα που οδηγούσε σε ένα συνεχή εισαγόμενο πληθωρισμό. Το φαινόμενο αυτό καθώς και η σπειροειδής εξέλιξη των τιμών και των μισθών στη χώρα, οδηγούσε σε αυξημένες ανάγκες του οικονομουσών μονάδων και του δημόσιου για κυκλοφοριακά μέσο. Η κάλυψη των αναγκών αυτών θεωρούσαν ότι ήταν καθήκον της Κεντρικής Τράπεζας (Retchsbank) που υποκύπτοντας σ' αυτές τις απαιτήσεις 18

19 εξέδιδε χαρτονομίσματα ώστε να θέσει σε κίνηση την παραγωγική μηχανή και ν' αποτρέψει την τελμάτωση της οικονομίας. (Ηurkse) Εξάλλου, οι υποστηρικτές της θεωρίας του ισοζυγίου πληρωμών δεν αποδέχονταν τη λειτουργία κανενός" αυτόματου" μηχανισμού για την αποκατάσταση της ισορροπίας στο ισοζύγιο πληρωμών. Η τοποθέτησή τους αυτή βασιζόταν στην υπόθεση ότι το ισοζύγιο πληρωμών προσδιορίζεται από παράγοντες που δεν εξαρτώνται από (ο χρήμα, τις τιμές και το συνάλλαγμα. Θεωρώντας ότι οι ελαστικότητας της ζήτησης ως προς τις τιμές είναι μηδέν, η υπόθεση αυτή σημαίνει την απουσία ανατροφοδοτικών εξισορροπητικών επιδράσεων από την τιμή του συναλλάγματος προς το ισοζύγιο πληρωμών (Enzig, και Ellis). Τέλος, οι θεωρητικοί αυτοί δεν αποδέχονταν καθόλου την άποψη ότι το χρήμα επηρεάζει τις εγχώριες τιμές και την τιμή του συναλλάγματος, πράγμα που εξυπακούεται αλλά δεν εκφράζεται ρητά από την αποδοχή εκ μέρους τους της αντίστροφης αιτιότητας, της έλλειψης κυκλοφοριακών μέσων, του αξιώματος του πραγματικών εμπορικών συναλλαγών (real bi11s doctrine), καθώς και της πλήρους υιοθέτησης της άποψης για την εφαρμογή μιας αντισταθμιστικής νομισματικής πολιτικής. Από τα παραπάνω φαίνεται, πλέον, καθαρά ότι, παρά την απλοϊκότητά της, η θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών είναι σε σχέση με την αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων περισσότερο ευέλικτη, αφού δέχεται ότι την τιμή του συναλλάγματος και τις εγχώριες τιμές επηρεάζουν περισσότεροι παράγοντες. Με τον τρόπο αυτό ελαχιστοποιεί τις επιδράσεις του εγχώριου επιπέδου των τιμών στην τιμή του συναλλάγματος και προσφέρει μία πολύ απλουστευμένη ανάλυση του ρόλου που διαδραματίζει η Κεντρική Τράπεζα. Σαν θεωρία, επομένως, για την ερμηνεία του τρόπου με τον οποίο διαμορφώνεται η τιμή του συναλλάγματος είχε μικρή απήχηση, ήταν όμως επιτυχής σαν συνεισφορά στην ερμηνεία του φαινομένου της πραγματικότητας. Και ενώ, δεν είχε να προσφέρει ένα πλαίσιο θεωρητικών αρχών πάνω στις οποίες να βασίζεται και με βάση αυτές να συμμορφώνεται η δραστηριότητα των νομισματικών αρχών, υποστήριζε, ωστόσο, τη λήψη ενεργητικών παρεμβατικών μέτρων για την εγχώρια παραγωγή. 19

20 Θα πρέπει στο σημείο αυτό να παρατηρήσουμε ότι η θεωρία του ισοζυγίου πληρωμών είχε, στην Ελλάδα της δεκαετίας του '20, αρκετούς υποστηρικτές (ανάμεσα σ' αυτούς περιλαμβάνονται ο Στεφανίδης και Καλιτσουνάκις), που προσπαθούσαν να ερμηνεύσουν τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας με παρόμοιο τρόπο. Επίσης, η θεωρία αυτή βρήκε πρόσφορο έδαφος στην περίοδο που επικρατούσε το σύστημα των σταθερών αλλά προσαρμόσιμων ισοτιμιών του Brettoη Woods, κατά τη διάρκεια της οποίας επιτρεπόταν η αλλαγή της τιμής του συναλλάγματος, όταν ανέτρεχαν λόγοι θεμελιώδους διαταραχής του ισοζυγίου πληρωμών, πράγμα που στην πράξη πήρε τη μορφή μόνιμων ανισορροπιών στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών Ο προσδιορισμός της τιμής του συναλλάγματος στα πλαίσια του υποδείγματος των Mundell-Fleming. Το υπόδειγμα των Mundell - Fleming, το οποίο είναι το αποτέλεσμα των θεωρητικών εργασιών του J.M. Fleming και του RA. Mundelll, εξετάζει το ρόλο που διαδραματίζει η διεθνής κίνηση κεφαλαίων στον καθορισμό της τιμής του συναλλάγματος και αποτελεί "τον κορμό των μακροοικονομικών υποδειγμάτων προσδιορισμού συναλλαγματικής ισοτιμίας' (Dornbusch). Στα πλαίσια της ανάλυσης του υποδείγματος αυτού η τιμή του συναλλάγματος υπεισέρχεται στον προσδιορισμό του προϊόντος και του επιτοκίου, δεδομένου ότι οι μεταβολές της επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας (Pierce and Τysome, Macdonald) Μία υποτίμηση του νομίσματος, επομένως, επιδρά με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο η δημοσιονομική πολιτική επηρεάζει το μέγεθος της ζήτησης που αvτιστoιχεί σε κάθε επίπεδο προϊόντος και επιτοκίου, δηλαδή προκαλεί αύξηση της ζήτησης του εξωτερικoύ, πράγμα που έχει σαν αποτέλεσμα την επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας (Pierce and Tysome). Οι υποθέσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται η ανάλυση των Myndell Fleming είναι οι ακόλουθες : 1. Υπάρχει ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων μεταξύ των χωρών και πλήρης υποκατάσταση μεταξύ εγχώριων και ξένων 20

21 χρηματικών στοιχείων, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μόνο ένα επιτόκιο στο οποίο επιτυγχάνεται η εξισoρρόπηση του ισοζυγίου πληρωμών, 2. Οι τιμές του εσωτερικού είναι δεδομένες. Αυτό σημαίνει ~6π μία μεταβολή της τιμής του συναλλάγματος θα επηρεάσει τους όρους εμπορίου, και 3. Το προϊόν προσδιορίζεται από την πλευρά της ζήτησης. στη συνέχεια της ανάλυσης θα εξετάσoυμε την επίδραση των μεταβολών της προσφοράς χρήματος στην τιμή του συναλλάγματος και στην οικονομική δραστηριότητα (Hacche and Τownend,Pierce and Tysome). Για το σκοπό αυτό θα αναχωρήσουμε από την περίπτωση της απόλυτης ισορροπίας η οποία χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι η αγορά χρήματος, η αγορά αγαθών και το ισοζύγιο πληρωμών βρίσκονται σε ισορροπία στην περίπτωση αυτή μία αύξηση της προσφοράς χρήματος θα επηρεάσει πτωτικά το επιτόκιο, πράγμα που θα οδηγήσει σε αύξηση των επενδυτικών δαπανών και μέσω της διαδικασίας του πολλαπλασιαστή σε αύξηση του προϊόντος. Η διαδικασία αυτή θα συνεχισθεί μέχρις ότου επιτευχθεί μία νέα κατάσταση ισορροπίας, όπου η πλεονάζουσα προσφορά χρήματος θα έχει εξoυδετερωθεί από τη μείωση του επιτοκίου και την αύξηση του εισοδήματος. Παράλληλα, θα εμφανισθεί ένα έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών που θα οδηγήσει σε υποτίμηση του εγχώριου νομίσματος, το μέγεθος της οποίας εξαρτάται από την οριακή ροπή προς κατανάλωση, και τις ελαστικότητες ζήτησης για χρήμα ως προς το επιτόκιο και το εισόδημα, καθώς και από την ελαστικότητα των επενδύσεων σε σχέση με το επιτόκιο. Αποτέλεσμα της υποτίμησης θα είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και, επομένως, η αύξηση της ζήτησης του εξωτερικoύ και η περαιτέρω επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας. Η αύξηση του εισοδήματος θα οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης μέχρις ότου εξισωθεί το εγχώριο με το ξένo επιτόκιο σε ένα υψηλότερο επίπεδο προϊόντος και σε μία χαμηλότερη τιμή συναλλάγματος. 21

22 Από την ανάλυση του υποδείγματος των Mundell Fleming το γενικό συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι, εφόσον υπάρχει ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και το επιτόκιο του εξωτερικoύ είναι δεδομένο, η νομισματική πολική λειτουργεί κυρίως μέσω της συναλλαγματικής ισοτιμίας, που επηρεάζει ης εξαγωγές και, κατά συνέπεια, τη συνολική ζήτηση, παρά μέσω της σχέσης δαπάνης επιτοκίου. Αυτό, εν μέρει, οφείλεται στην υπόθεση της μικρής χώρας, σύμφωνα με την οποία το επιτόκιο του εξωτερικoύ είναι μέγεθος που προσδιορίζεται εξωγενώς (Hacche and Τownend) Η ανάλυση των Mundell - Fleming για τον πρoσδιορισμό της τιμής του συναλλάγματος δέχθηκε και αυτή την κριτική της (Pierce and Tysome). Κατ' αρχήν, η ανάλυση των Mundell - Fleming αγνοεί τη σημασία των προσδοκιών όσον αφορά την συναλλαγματική ισοτιμία. Αυτό σημαίνει ότι η ύπαρξη διαφορετικών επιτοκίων σης διάφορες χώρες δεν οφείλεται σε προσδοκίες με αναμενόμενη μεταβολή της τιμής του συναλλάγματος. Ακόμα στην ανάλυση αυτή δεν λαμβάνεται υπόψη η επίδραση της υποτίμησης του νομίσματος στο επίπεδο των ημών του εσωτερικού και, κατά συνέπεια, στην αξία του πραγματικού χρηματικού αποθέματος. Επιπλέον, από το υπόδειγμα των Mundell - Fleming απουσιάζει κάθε αναφορά ~σε κάποια διαδικασία προσαρμογής όχι μόνο σης τιμές και την παραγωγή, αλλά και σης ροές που συνεπάγεται το εξωτερικό εμπόριο. Τέλος, κάθε επίδραση του επιτοκίου σης ροές κεφαλαίων φαίνεται να μην έχει προσωρινό χαρακτήρα, ενώ στην περίπτωση που οι ροές αυτές παίρνουν τη μορφή προσαρμογών όταν παρατηρείται έλλειψη ισορροπίας στα αποθέματα, οι ροές κεφαλαίων θα εξoυδετερώσoυν αυτές ης επιδράσεις. Μάλιστα στην περίπτωση που η κατανομή των αποθεμάτων είναι άριστη, δεν θα σημειώνονται ροές κεφαλαίων. Επομένως, οι μεταβολές στο διαφορισμό των επιτοκίων μεταξύ των χωρών θα προκαλέσουν αρχικές. ροές κεφαλαίων, σταδιακά, όμως, οι ροές αυτές θα εξαφανισθoύν όταν αποκατασταθεί η ισορροπία στα αποθέματα. Αυτό, λοιπόν, που η ανάλυση των Mundell- Fleming δεν λαμβάνει υπόψη αφορά τον τρόπο, με τον οποίο επιτυγxάνεται αυτή η άριστη κατανομή των αποθεμάτων στα χαρτοφυλάκια του κοινού. 22

23 1.6. Η αποθεματική (νoμισματική) πρoσέγγιση της θεωρίας του προσδιορισμού της τιμής του συναλλάγματος. Με την κατάρρευση, το Μάρτιο του 1973, του συστήματος των σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών του Bretton Woods και την εφαρμογή των κυμαινόμενων ισοτιμιών, αρκετοί οικονομολόγοι αμφισ6ήτηςαν την καταλληλότητα της θεωρητικής ανάλυσης των Mundell - Fleming, όσον αφορά την ερμηνεία των έντονων διακυμάνσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών που εμφάνισε η ελεύθερη διαμόρφωσή τους. Οι αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν και αφορούσαν ης μη ρεαλιστικές, αλλά ζωτικής σημασίας, υποθέσεις για την εξαγωγή των πολικών συνεπαγόμενων της ανάλυσης αυτής - όπως, π.χ., ότι οι ροές κεφαλαίου μεταξύ των χωρών εξαρτώνται αποκλείστηκα από το ύψος του επιτοκίου, παραβλέποντας τη σημασία των μεταβολών της τιμής του συναλλάγματος (Mussa) οδήγησαν στη διατύπωση, στα μέσα της δεκαετίας του '70 μιας σειράς υποδειγμάτων χαρτοφυλακίου τα οποία στηρίζονται στην «Αποθεματική» θεωρία του συναλλάγματος (asset market approach to the determination of the exchange rate) και τονίζουν το ρόλο των αγορών χρηματικών περιουσιακών στοιχείων στη διαμόρφωση της Βραχυχρόνιας τιμής του συναλλάγματος (Herin, Lindbeck and Myhrman). Η θεωρία αυτή, η οποία τα τελευταία χρόνια είχε μεγάλη απήχηση, βασίζεται «κρίσιμα» στην υπόθεση της «απρόσκοπτης» διακίνησης κεφαλαίων, δηλαδή στην απουσία ουσιωδών ελέγχων, κόστους συναλλαγών ή άλλων εμποδίων στη διακίνηση κεφαλαίου μεταξύ των χωρών και της συνεχούς και στιγμιαίας εξισoρρόπησης της αγοράς τους (Dornbusch and Krugman). Με άλλα λόγια, υποτίθεται ότι επιτυγχάνεται πάντοτε ισορροπία στα χαρτοφυλάκια περιουσιακών στοιχείων, με την έννοια της αυτόματης προσαρμογής της πραγματικής σύνθεσης του χαρτοφυλακίου προς αυτή την επιθυμητή. Κάτω απ' αυτή την υπόθεση, η (βραχυχρόνια) τιμή του συναλλάγματος, που ορίζεται ως η σχετική τιμή δύο νομισμάτων, διαμορφώνεται στις αγορές περιουσιακών στοιχείων από τη ζήτηση και την προσφορά του ως αποθεματικού στοιχείου (Dornbusch and Krugman) και όχι από τις ροές, που συνεπάγεται το εξωτερικό εμπόριο και η διακίνηση κεφαλαίων (Krueger). 23

24 Από τα παραπάνω γίνεται αμέσως φανερό ότι η θεωρία αυτή προβάλλει την ιδιότητα εκείνη του χρήματος που παραλείπει η αρχή της ισοτιμίας των αγοραστικών δυνάμεων, δηλαδή τη χρησιμοποίηση του συναλλάγματος ως αποθεματικού αξίας. Είναι, επίσης, προφανές ότι η άποψη αυτή ισχύει για τα νομίσματα των χωρών στις οποίες δεν υπάρχουν περιορισμοί στη διακίνηση κεφαλαίων στη διεθνή αγορά, ανεξάρτητα από το αν τα χρηματικά περιουσιακά στοιχεία των διάφορων χωρών είναι τέλεια ή όχι υποκατάστατα μεταξύ τους στα χαρτοφυλάκια των κατόχων περιουσίας. Υποτίθεται ακόμα ότι στη θεωρία αυτή η αγορά συναλλάγματος είναι μια αποτελεσματική αγορά (efficient market), το κύριο χαρακτηριστικό της οποίας είναι ότι: αν οι τιμές συναλλάγματος προσδιορίζονται με ένα τρόπο όμοιο με αυτών των άλλων χρεογράφων, τότε συνεπάγεται ότι όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες περιέχονται στις τιμές της τρέχουσας περιόδου. Αυτό σημαίνει ότι καμία συναλλαγή στις αγορές αυτές δεν θα είναι επικερδής με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, ενώ οι νέες πληροφορίες θα έχουν άμεση ανταπόκριση στις τιμές Beggο. Η υπόθεση αποτελεσματικών αγορών έχει στενή σχέση με την υπόθεση των ορθολογικών προσδοκιών (rational expectations). Υποτίθεται ότι οι επενδυτές δεν κάνουν συστηματικά λάθη στις προβλέψεις τους με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες ή με άλλα λόγια, ότι γνώριζαν πιο είναι το σωστό υπόδειγμα. Ακόμα, υποτίθεται ότι οποιεσδήποτε αποκλίσεις των καθαρών αποδόσεων από τα διάφορα χρεόγραφα θα εξαφανισθoύν γρήγορα μέσω της arbitrage. Τα υποδείγματα της αποθεματικής θεωρίας του συναλλάγματος μπορούν να ταξινoμηθoύν σε δύο μεγάλες κατηγορίες, σύμφωνα με τις υποθέσεις σχετικά με το βαθμό υποκατάστασης μεταξύ εγχώριων και ξένων χρηματικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκια των κατόχων περιουσίας και τη σημασία του πλούτου στη ζήτηση των στοιχείων αυτών (Frankel). Πρότυπο της πρώτης κατηγορίας είναι τα υποδείγματα της προσέγγισης με τη θεωρία της ισορροπίας του χαρτοφυλακίου (portfolio-balance approach models), τα οποία στηρίζoνται στην υπόθεση της περιορισμένης δυνατότητας υποκατάστασης εγχώριων με ξένα περιουσιακά στοιχείο, και εξετάζεται η επίδραση της ισορροπίας των χαρτοφυλακίων στις αγορές των στοιχείων αυτών. 24

25 Σύμφωνα με την άποψη αυτή, η διάρθρωση των στοιχείων που συνθέτουν το χαρτοφυλάκιο καθορίζεται αποκλειστικά από το ύψος της αναμενόμενης απόδοσης στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν τα υποδείγματα της νομισματικής προσέγγισης της συναλλαγματικής ισοτιμίας (monetary approach to exchange rates), τα οποία στηρίζovται στην υπόθεση της τέλειας υποκατάστασης. μεταξύ ξένων και εγχώριων περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκια του κοινού, με την έννοια ότι οι κάτοιχοι τέτοιων στοιχείων είναι αδιάφοροι : ως «προς τη σύνθεσή» του «χαρτοφυλακίου» τους, εφόσον το αναμενόμενο κέρδος από οποιαδήποτε περιουσιακά στοιχεία είναι το ίδιο όταν ανάγονται σε κοινό συντελεστή. Έτσι, το επιτόκιο των εγχώριων περιουσιακών στοιχείων ισούται με το επιτόκιο των ξένων περιουσιακών στοιχείων συν την αναμενόμενη τιμή ανατίμησης του ξένου νομίσματος. Σαν συνέπεια αυτής της υπόθεσης, ο προσδιορισμός της τιμής του συναλλάγματος λαμβάνει χώρα μόνο στις αγορές χρήματος από τη ζήτηση και την προσφορά του, ενώ το μέγεθος της προσφοράς των άλλων περιουσιακών στοιχείων δεν παίζει κανένα ρόλο στη διαδικασία αυτή. Από τα παραπάνω φαίνεται, πλέον, καθαρά ότι, η δυνατότητα υποκατάστασης νομισμάτων έχει σοβαρές συνέπειες για τη λειτουργία του συστήματος των ελεύθερα κυμαινόμενων ισοτιμιών και τη νομισματική πολιτική 1. Έτσι, υπoστηρίζεται ότι, μολονότι το σύστημα των ελεύθερα κυμαινόμενων ισοτιμιών ασφαλίζει την αυτονομία μιας χώρας στην άσκηση της νομισματικής πολιτικής, πράγμα που είναι αδύνατο σε ένα σύστημα σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών, η αυτονομία αυτή περιορίζεται σημαντικά όταν υπάρχει υποκατάσταση μεταξύ των νομισμάτων. Μάλιστα, στην ακραία περίπτωση της τέλειας υποκατάστασης η εφαρμογή μιας ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής είναι αδύνατη. Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι, οι μεταβολές της τιμής του συναλλάγματος που προκαλούνται από μία νομισματική διαταραχή, αυξάνoνται καθώς αυξάνει η υποκατάσταση μεταξύ δύο νομισμάτων και στην περίπτωση που τα νομίσματα αυτά είναι τέλεια υποκατάστατα, η συναλλαγματική ισοτιμία καθίσταται απρoσδιόριστη. Σύμφωνα με τον McKinnon τα νομίσματα ορισμένων βιομηχανικών χωρών είναι σε σημαντικό βαθμό υποκατάστατα, πράγμα που επιδρά 25

26 αποσταθεροποιητικά στη ζήτηση του εθνικού νομίσματος μιας χώρας. Αυτό σημαίνει ότι η υποκατάσταση ανάμεσα στα νομίσματα των διάφορων χωρών επηρεάζει τα «θεμελιώδη» μακροοικονομικά μεγέθη και η επίδραση αυτή συσχετίζεται θετικά με το βαθμό υποκατάστασης. «Είναι ακατανόητο», λέει ο McΚinnon, «να προσπαθεί κανείς να εξηγήσει τις διακυμάνσεις των εθνικών ρυθμών πληθωρισμού από τις ετήσιες μεταβολές των εθνικών νομισματικών μεγεθών». Εξάλλου, ο Brittain υποστηρίζει ότι, η υποκατάσταση ανάμεσα στα νομίσματα των διάφορων χωρών, μπορεί να ερμηνεύσει την αστάθεια της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήματος, που παρατηρήθηκε σε ορισμένες βιομηχανικές χώρες. Υποστηρίζεται ακόμα ότι η υποκατάσταση νομισμάτων παρέχει ένα ακόμη και, ενδεχομένως, πιο ισχυρό μηχανισμό μετάδοσης του πληθωρισμού από χώρα σε χώρα, ακόμα και στην περίπτωση του συστήματος των ελεύθερα κυμαινόμενων ισοτιμιών. 26

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΙΣΟΤΙΜΙΑΣ ΤΗΣ ΔΡΑΧΜΗΣ : Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕ ΤΗ ΜΕΘΟΔΟ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ. 27

28 Κεφάλαιο 2 Εμπειρική διερεύνηση της διαμόρφωσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής : Η προσέγγιση με τη μέθοδο της συνολοκλήρωσης Συνοπτική παρουσίαση της διεθνούς νομισματικής εμπειρίας της Ελλάδος. Η νομισματική ιστορία της Ελλάδος από τις αρχές του αιώνα αποκαλύπτει μία εναλλαγή περιόδων σταθερών και κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών. Περίοδοι υψηλής δημόσιας δαπάνης ήταν ταυτόχρονα και περίοδοι υψηλών εσόδων μέσω φορολογίας, πληθωρισμού και μεταβλητότητας της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής. Αντίθετα, περίοδοι μέτριας δαπάνης συνοδεύονταν από χαμηλούς ρυθμούς νομισματικής επέκτασης και μικρές διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Στις αρχές του αιώνα η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Πέντε χρόνια μετά την πτώχευση του 1883 και κάτω από την πίεση της στρατιωτικής ήττας του 1897, επιβάλλεται στην Ελλάδα ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος, που κύριο στόχο είχε την επίβλεψη και επιβεβαίωση της αποπληρωμής του εξωτερικού χρέους της χώρας, με την προϋπόθεση ότι μεγάλο μέρος των φορολογικών εσόδων που θα συγκέντρωνε η Επιτροπή Εξυπηρέτησης του Χρέους, θα χρησιμοποιούνταν για την κάλυψη των δαπανών εξυπηρέτησης του εξωτερικού χρέους. Με το νόμο της 23ης Φεβρουαρίου 1898 [ν.βφιθ ] η έκδοση νέου χρήματος ως μέσο κάλυψης των ελλειμμάτων απαγορεύτηκε αυστηρά και ορίσθηκε ότι η κυβέρνηση όφειλε να αποπληρώσει το κυμαινόμενο χρέος της προς την Εθνική Τράπεζα καταβάλλοντας ένα ποσό σε δραχμές ετησίως για τη μείωση του. Τέλος, ένα δάνειο 150 εκατ. Χρυσών γαλλικών φράγκων χορηγήθηκε στην Ελλάδα με την αποπληρωμή της πολεμικής αποζημίωσης προς την Τουρκία. Η περίοδος των αντιπληθωριστικών πιέσεων που ακολούθησε οδήγησε σε μία απότομη και παρατεταμένη υπερτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής ως προς το γαλλικό φράγκο που υποχρέωσε την χώρα να στραφεί σε μια μορφή του κανόνα συναλλάγματος χρυσού, του οποίου πολλοί ήταν οι ένθερμοι υποστηρικτές [π.χ. Βαλαωρίτης,1911 Larkworthy, 1917 Damiris, 1920] αλλά και οι αντίπαλοι [ π.χ. Thompson, 1919 Ζολώτας, 1928 Σπουργίτης, 1928], με τη νομισματική κυκλοφορία ελεύθερα και απόλυτα μετατρέψιμη σε μεταλλικό 28

29 νόμισμα ή συνάλλαγμα. Επιπρόσθετα, η Εθνική Τράπεζα είχε το δικαίωμα της έκδοσης νέου χρήματος σε ποσότητα ίση με την αύξηση των μεταλλικών ή συναλλαγματικών διαθεσίμων. Η είσοδος της Ελλάδας, τον Ιούνιο του 1917, στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη παρατεταμένη επιστράτευση και το υψηλό κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Μακεδονικό μέτωπο επέφεραν μεγάλα βάρη στο δημόσιο προϋπολογισμό. Η περαιτέρω άντληση εσόδων μέσω της καθιερωμένης φορολογίας για τη χρηματοδότηση των υψηλών στρατιωτικών δαπανών δεν ήταν πλέον δυνατή προσφυγή στον εγχώριο και ξένο δανεισμό ήταν αναγκαία. Η κυβέρνηση επέκτεινε το δικαίωμα της Εθνικής Τράπεζας για έκδοση νέου χρήματος έναντι των πιστώσεων που είχαν εγγυηθεί οι σύμμαχες χώρες (Αμερική, Αγγλία και Γαλλία) με την συμφωνία ότι τα δάνεια δεν θα πραγματοποιούνταν αμέσως αλλά μετά την λήξη του πολέμου. Όταν, όμως, μετά την λήξη του πολέμου, οι σύμμαχες χώρες αθέτησαν την εκπλήρωση των υποσχέσεων τους και έγινε φανερό ότι δεν υπάρχουν αρκετά συναλλαγματικά διαθέσιμα για να καλύψουν την αυξημένη χρηματική κυκλοφορία, η εξωτερική αξία της δραχμής δέχθηκε ισχυρές πιέσεις;. Παρεμβαίνοντας στην αγορά συναλλάγματος και πουλώντας απεριόριστες ποσότητες δολαρίων, οι ελληνικές νομισματικές αρχές προσπάθησαν να διατηρήσουν σταθερή την ισοτιμία της δραχμής απέναντι στο δολάριο χωρίς όμως, επιτυχία, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να στραφεί, το Σεπτέμβριο του 1919, στο νομισματικό σύστημα των ελεύθερα κυμαινόμενων ισοτιμιών. Η μεσοπολεμική περίοδος των ελεύθερα κυμαινόμενων ισοτιμιών χαρακτηρίσθηκε από μία επιδείνωση των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας. Η χρηματοδότηση των επιτακτικών αναγκών της Μικρασιατικής Εκστρατείας και αργότερα της αποκατάστασης των προσφύγων είτε με έσοδα μέσω της καθιερωμένης φορολογίας είτε με δανεισμό στάθηκε αδύνατη, υποχρεώνοντας τις κυβερνήσεις να καταφύγουν στην έκδοση μη εξαργυρώσιμου χρήματος. Αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής ήταν η δραματική αύξηση της προσφοράς χρήματος (η νομισματική κυκλοφορία αυξήθηκε σε 1375 εκ. δραχμές το 1919, 1508 εκ. δρχ. το 1920, 2163 εκ. το 1921, 3150 εκ. το 1922 και 4681 εκ. το 1923 συγκρινόμενη με μόνο 379 εκ. δραχμές το 1915 ) οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις και οι απότομες υποτιμητικές τάσεις της 29

30 δραχμής. Ο τιμάριθμος ακρίβειας ζωής αυξάνεται με επιταχυνόμενο ρυθμό μεταξύ των ετών ( 8,7% μεταξύ των ετών , 13,4% μεταξύ και 59,8% μεταξύ ), ενώ η συναλλαγματική ισοτιμία της δραχμής από το 1920 και μετά κλονίζεται και μεταξύ των ετών χάνει σε σχέση με το δολάριο το 85,1% της αξίας της. Παράλληλα οι εποχικές διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών τροφοδοτούν τις κερδοσκοπικές τάσεις και παγιώνουν την αίσθηση του εύκολου κέρδους που η πολεμική περίοδος είχε εκθρέψει. Ο προεξοφλητικός τόκος της Εθνικής Τράπεζας διατηρήθηκε μέχρι και το 1922 σε επίπεδα χαμηλότερα του 6,5% και ήδη από το 1920 βρισκόταν σε αντιστοιχία με τον αγοραίο τόκο. Δεν ανταποκρίθηκε, όμως, στο ρόλο του ρυθμιστή της νομισματικής κυκλοφορίας, ρόλο που υπονομεύτηκε από την ανάγκη εξασφάλισης χαμηλότοκων δανείων στο κράτος. Η επιλογή του αναγκαστικού δανείου της 28ης Μαρτίου 1922 διέψευσε τις προβλέψεις της Κυβέρνησης για περιορισμό της νομισματικής κυκλοφορίας και του πληθωρισμού, αφού επιτάχυνε τη νομισματική κυκλοφορία και υπερδιπλασίασε τον τιμάριθμο λιανικής πώλησης μεταξύ Μαρτίου και Δεκεμβρίου Μέσα στις συνθήκες καλπάζοντος πληθωρισμού και υποτίμησης η υπερτίμηση των ακινήτων και των χρεογράφων ήταν αναμενόμενη και αποτελούσε ένα είδος διεξόδου στην αβεβαιότητα της περιόδου. Για την κάλυψη των άμεσων αναγκών του κράτους σε συνάλλαγμα, η κυβέρνηση επέβαλε φόρο στα εξαγωγικά κέρδη. Ορίσθηκε, με το διάταγμα της 29ης Σεπτεμβρίου 1922, ότι οι εξαγωγείς βασικών αγροτικών προϊόντων, όπως λάδι ελιάς, οι σταφίδες και ο καπνός, υποχρεώνονταν να ανταλλάξουν στην Εθνική Τράπεζα ένα ποσοστό των εσόδων τους στην επίσημα καθορισμένη ισοτιμία (150 δρχ / στερλίνα), που ήταν χαμηλότερη από εκείνη που επικρατούσε στην ελεύθερη αγορά. Επιπλέον, όλες οι εμπορικές τράπεζες υποχρεώθηκαν να ανταλλάξουν το 15% των αγορών συναλλάγματος που ημερησίως διαπράττουν στην Εθνική Τράπεζα, στην επίσημη ισοτιμία. Ταυτόχρονα, μία νέα επίσημα καθορισμένη ισοτιμία τέθηκε στις 155 δρχ/ στερλίνα. Οι συνεχείς κυβερνητικές μεταβολές συνεπάγονταν διαφοροποιήσεις στην οικονομική πολιτική και καθυστέρηση στην επίλυση βασικών ζητημάτων, όπως της ρύθμισης των συμμαχικών πιστώσεων και του διακανονισμού του πολεμικού χρέους, που αποτελούσαν, όπως αποδείχθηκε, προϋπόθεση για τη 30

31 σύναψη των αναγκαίων εξωτερικών δανείων, και μόλις τι 1926 αρχίζουν να φαίνονται τα πρώτα σημεία ανάκαμψης. Σ αυτό συνέβαλε αποφασιστικά και η συμφωνία που επετεύχθη με την Κοινωνία των Εθνών για παροχή τριμερούς δανείου 9 εκ. δολαρίου κατ αρχήν για την αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος και στη συνέχεια για την αναμόρφωση του τραπεζικού συστήματος της χώρας. Ο τιμάριθμος ακριβείας ζωής σχεδόν διπλασιάζεται την πενταετία Μετά από ένα αυξητικό άλμα 85,7% το 1923, την τετραετία που ακολουθεί σημειώνει μέση ετήσια αύξηση 11,1%, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του τραπεζογραμματίων μειώθηκε από 48,7% το 1923 σε 8,9% το 1926 και 2,1% το Κατά την πενταετία η δραχμή χάνει το 50% περίπου της αξίας της σε σχέση με το δολάριο. Εκτός από την υποτίμηση, οι βραχυχρόνιες διακυμάνσεις των ισοτιμιών κάτω από την πίεση και των κερδοσκοπικών τάσεων, διόγκωναν το υφιστάμενο πρόβλημα της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης συναλλάγματος που κυρίως προσδιοριζόταν από το διαρκές έλλειμμα των εξωτερικών συναλλαγών. Ταυτόχρονα προχωρούσε η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος με την ίδρυση κεντρικής εκδοτικής τράπεζας, της Τράπεζας της Ελλάδος, και την καθιέρωση της αγγλικής λίρας ως εξωτερικού συναλλάγματος χρυσής βάσης με ισοτιμία 375 δρχ, δηλαδή το 1/5 περίπου της αξίας της παλιάς χρυσής δραχμής. Από το 1928, όταν η δραχμή κατέστη πάλι πλήρως μετατρέψιμη σε ξένο συνάλλαγμα, η Τράπεζα της Ελλάδος αντιμετώπιζε μια συνεχή απώλεια των διαθεσίμων της σε χρυσό και συνάλλαγμα. Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η ολοσχερής εγκατάλειψη κάθε μορφής Χρυσού Κανόνα το 1931 από την Αγγλία έθεσαν τη δραχμή κάτω από ισχυρές κερδοσκοπικές πιέσεις, ως αποτέλεσμα της προσπάθειας που έγινε να διατηρηθεί η ισοτιμία της με το χρυσό. Για να αποφύγει η χώρα την εξάντληση των αποθεμάτων της σε χρυσό υποχρεώθηκε το 1932 να μεταβάλλει το νομισματικό της σύστημα. Με το νόμο της 28ης Σεπτεμβρίου και της 8ης Οκτωβρίου 1931 καθώς και το νόμο της 1ης Φεβρουαρίου 1932, ορίσθηκε ότι (1) η Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι υποχρεωμένη στο μέλλον να ανταλλάσσει τα τραπεζογραμμάτια με συνάλλαγμα, (2) οι καταθέσεις συναλλάγματος σε ελληνικές τράπεζες μετατρέπονται σε δραχμές, (3) οι καταθέσεις Ελλήνων υπηκόων σε συνάλλαγμα παγώνουν υποχρεωτικά και (4) όλοι οι εξαγωγείς υποχρεώνονται να 31

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου (Σημειώσεις 4 ου -5 ου μαθήματος, κεφ. 14, 15 «Διεθνής Οικονομική» των P.Krugman,

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΙΜΙΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΙΜΙΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΙΜΙΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Σχολή Δημόσιας Οικονομίας Τμήμα Ελεγκτικής και Χρηματοοικονομικής Επιστήμης Μέλιου Άννα Σελίδα 2 Πίνακας περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Η διάκριση μακροχρόνιας και βραχυχρόνιας περιόδου Στη μακροχρόνια περίοδο που εξετάσαμε το επίπεδο παραγωγής είναι σταθερό στο φυσικό του επίπεδο, εκείνο δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος Κεφάλαιο 1 Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος 1.1 Σύνοψη Στο πρώτο κεφάλαιο αυτού του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η αγορά συναλλάγματος, ενώ προσδιορίζεται η έννοια του αρμπιτράζ συναλλάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών Αιτίες και Κόστος Πληθωρισμού Κεφάλαιο 28 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προσδιορισμός τιμών Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων 1 Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγµατος Διεθνές αποκεντρωµένο δίκτυο διαπραγµατευτών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr Ερώτηση 1 Την 30 η Σεπτεμβρίου 2013, τα επιτόκια ενός έτους του γιεν Ιαπωνίας και της λίρας Αγγλίας είναι αντιστοίχως i = 1% και i = 4%, ενώ η ισοτιμία όψεως είναι 150 ανά λίρα (S 30-9-13 = 150/ ). Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Το Νομισματικό Υπόδειγμα του Ισοζυγίου Πληρωμών

Το Νομισματικό Υπόδειγμα του Ισοζυγίου Πληρωμών Κεφάλαιο 5 Το Νομισματικό Υπόδειγμα του Ισοζυγίου Πληρωμών 5.1 Σύνοψη Στο πέμπτο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται η νομισματική προσέγγιση του ισοζυγίου πληρωμών. Στη συνέχεια, αναλύεται το νομισματικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Χρηματαγορές και το διεθνές νομισματικό σύστημα Δυναμική αλληλεπίδραση με απρόβλεπτες συνέπειες Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή ονομάζεται μια οικονομία που δεν έχει αλληλεπιδράσεις με άλλες οικονομίες στον κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική ΙΙΙ: Κυμαινόμενες Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Kίνηση Kεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική ΙΙΙ: Κυμαινόμενες Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Kίνηση Kεφαλαίου Κεφάλαιο 8 Οικονομική Πολιτική ΙΙΙ: Κυμαινόμενες Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Kίνηση Kεφαλαίου 8.1 Σύνοψη Στο όγδοο κεφάλαιο του συγγράμματος ολοκληρώνεται η βασική ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 4 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τέταρτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Α. Ξέρουμε ότι ισχύει ο τύπος: c+ 1 H M( er+ rr) 100 500(0, 05 0,10) M = H c= = c= 0, 0625

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες'

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Βραχυχρόνια'και'Μακροχρόνια'Ανάλυση' Ο Ρόλος του Χρήµατος Μέσο Πληρωµών Μονάδα Μέτρησης Αξιών Μέσο Διακράτησης Πλούτου µε τη µεγαλύτερη ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης

7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 7. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών και οι αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ενοποίησης 1. Ιστορική αναδρομή της Ευρωπαϊκής ενοποίησης 2. Η θεωρία των άριστων νομισματικών περιοχών 3. Είναι η ΕΕ μία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xiv ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 1.1 Αντικειμενικός σκοπός μιας επιχείρησης 2 1.2 Βασικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις 3 Σύνοψη 4 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 2.1 Απλός

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 2 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ & ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία Μια Μακροοικονομική Θεωρία για την ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 30 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06.

Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου 22-2-06. Το Ισοζύγιο Πληρωμών Περιεχόμενα: 1. Το ισοζύγιο πληρωμών και οι επί μέρους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Η έννοια του χρήματος Με τον όρο χρήμα ή μέσο πληρωμών νοούμε όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται σε

Διαβάστε περισσότερα