ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα"

Transcript

1 ιακριτική ικανότητα του οθφθαλµού - Οπτική οξύτητα 1. Εισαγωγή Ψυχοφυσική της Όρασης (Visual Psychophysics) Η αίσθηση της όρασης αποτελεί ένα αµάλγαµα µιας οµάδας διαφορετικών ικανοτήτων, που λειτουργούν αυτόνοµα και ενσωµατώνονται σε µια ενοποιηµένη αντίληψη του χώρου και των αντικειµένων. Ως αποτέλεσµα, η συνολική µας αντίληψη διαµορφώνεται µέσω επεξεργασίας του οπτικού σήµατος σε διάφορα στάδια της οπτικής οδού, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άµεση αξιολόγησή της. Η αξιολόγηση της οπτικής συµπεριφοράς επιτυγχάνεται µέσω τριών κλασσικών προσεγγίσεων, που αφορούν πειράµατα στον τοµέα της ανατοµίας, της νευροφυσιολογίας και της ψυχοφυσικής της όρασης. Μελέτη των ανατοµικών χαρακτηριστικών των νευρώνων και των διαφόρων δοµών του οπτικού συστήµατος είναι απαραίτητη στην κατανόηση της ροής των οπτικών «πληροφοριών». Οι νευροφυσιολογικές δοκιµασίες αφορούν την µελέτη της επεξεργασίας των οπτικών πληροφοριών σε διάφορα νευρωνικά στάδια της οπτικής οδού. Τέλος, ψυχοφυσικά πειράµατα αφορούν την διερεύνηση των λειτουργικών χαρακτηριστικών του οπτικού συστήµατος (πχ τον τρόπο κατά τον οποίο χιλιάδες νευρώνες συνεργάζονται για την καταγραφή του χρώµατος, του σχήµατος, των λεπτοµερειών των εικόνων) µέσω της σύγκρισης των φυσικών παραµέτρων των ερεθισµάτων (π.χ. χρώµα, φωτεινότητα) µε την αντιλαµβανόµενη απόκριση, δηλαδή µε αυτό που ο εξεταζόµενος αντιλαµβάνεται και αναφέρει. Με την παράλληλη µελέτη των παραπάνω δεδοµένων καθιστάται δυνατός ο συσχετισµός της δραστηριότητας και της αποκρίσεως των νευρώνων µε την οπτική µας αντίληψη. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για την πραγµατοποίηση έρευνας στην ψυχοφυσική της όρασης. Για παράδειγµα, η ανάπτυξη µη-επεµβατικών ψυχοφυσικών δοκιµασιών βοηθά στην άρτια και ακριβή αξιολόγηση διαφόρων χαρακτηριστικών της όρασης, µε σκοπό την δηµιουργία διαφορικών διαγνώσεων των ασθενειών ή την καλύτερη παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας διαφόρων θεραπευτικών µεθόδων. Ψυχοφυσικά δεδοµένα χρησιµοποιούνται από αρµόδιους φορείς για την βελτίωση π.χ. των χαρακτηριστικών των αυτοκινητόδροµων (σήµατα τροχαίας, περιβαλλοντικός φωτισµός) ανάλογα µε την οπτική αντίληψη, καθώς επίσης και την σχεδίαση, ανάπτυξη και διεξαγωγή εξειδικευµένων δοκιµασιών αξιολόγησης της οπτικής συµπεριφοράς (για οδηγούς, πιλότους κτλπ). Παράλληλα, η συνεχής βελτίωση της ποιότητας των οθονών (τηλεόραση) προέρχεται από την βαθµονόµηση των οπτικών χαρακτηριστικών της (π.χ. φωτεινότητα, χρωµατικότητα, κόντραστ) ανάλογα µε την οπτική µας αντίληψη. 2. ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού Απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία της ανθρώπινης όρασης είναι η δηµιουργία ενός ευκρινούς ειδώλου στον αµφιβληστροειδή. Ως χωρική διακριτική ικανότητα (spatial resolution) ορίζεται η µικρότερη χωρική λεπτοµέρεια (π.χ. γράµµα) που µπορεί να ανιχνευθεί (ικανότητα ανίχνευσης - detection), αναγνωριστεί (ικανότητα αναγνώρισης - recognition) ή διακριθεί (ικανότητα διάκρισης - choice). Το µέγεθος των ειδώλων που σχηµατίζονται στον αµφιβληστροειδή εξαρτάται όχι µόνο από το µέγεθος των αντικειµένων (π.χ. των συµβόλων στα οπτότυπα) αλλά και από την απόστασή τους από τον οφθαλµό, αφού το σχετικό µέγεθος ενός αντικειµένου αυξάνεται όσο αυτό µας πλησιάζει. Εποµένως για τον υπολογισµό της διακριτικής ικανότητας είναι απαραίτητη η χρήση ενός σταθερού µεγέθους. Τέτοιο αποτελεί η οπτική γωνία (visual angle), η οποία εκφράζεται ως η γωνία που σχηµατίζεται µεταξύ του αντικειµένου/ειδώλου και των κοµβικών σηµείων του φακού (angular subtense) (βλ. Σχ. 1). Η συσχέτιση της οπτικής γωνίας (α) µε το πραγµατικό µέγεθος του αντικειµένου (Α) και του ειδώλου (Α ) προσδιορίζεται ως εξής: Σ. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

2 εφα = Α / απόσταση κοµβικού σηµείου από αντικείµενο εφα = Α / απόσταση κοµβικού σηµείου από είδωλο (στο «απλό» µοντέλου οφθαλµού ίση µε 16.6mm) Eποµένως για οπτική γωνία 1 µοίρας έχουµε: εφ 1 = Α / 16.6mm A = mm, δηλαδή 1 αντιστοιχεί σε mm (~ 300µm) (1) 7mm 16.6mm Αντικείµενο (Α) α α Κεντρικό βοθρίο Είδωλο (Ε) Σχήµα 1: Oπτική γωνία (α) είναι η γωνία που σχηµατίζεται µεταξύ του αντικειµένου/ειδώλου και των κοµβικών σηµείων του φακού. Aντικείµενα µε την ίδια οπτική γωνία έχουν το ίδιο µέγεθος στον αµφ/δή. Ως µονάδα µέτρησης χρησιµοποείται η µοίρα ( ) µε υποδιαιρέσεις τα λεπτά και τα δευτερόλεπτα του τόξου (1deg = 60 arc =3600 arc). 3. Περιοριστικοί παράγοντες της διακριτικής ικανότητας του οφθαλµού Είναι γνωστό ότι ο ορισµός της οπτικής ανάλυσης χρησιµοποιήθηκε αρχικά από τους αστρονόµους για να καθορίσει αν το φωτεινό είδωλο των τηλεσκοπικών οργάνων πρερχότανε από ένα ή περισσότερους γειτονικούς αστέρες. Ως αποτέλεσµα της παρατήρησης ότι η διάµετρος του τηλεσκοπικού ειδώλου µιας φωτεινής πηγής συσχετίζεται αντιστρόφως ανάλογα µε το «άνοιγµα» του τηλεσκοπίου (βλ. φαινόµενο περίθλασης) οδήγησε στην κατασκευή τηλεσκοπίων µεγάλων διαστάσεων (µε µικρότερη περίθλαση και εποµένως καλύτερη ανάλυση). Ανάλογα, η ποιότητα της εικόνας που σχηµατίζεται στον αµφιβληστροειδή εξαρτάται από το µέγεθος της κόρης του οφθαλµού, Η διακριτική ικανότητα καθορίζεται από την ποιότητα του ειδώλου που σχηµατίζεται στον αµφιβληστροειδή, αλλά επίσης εξαρτάται από ανατοµικούς και φυσιολογικούς παραγοντες, όπως για παράδειγµα την πυκνότητα και το µέγεθος των φωτοϋποδοχέων στο κεντρικό βοθρίο (1 ) του αµφιβληστροειδή, τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά των γαγγλιακών κυττάρων της οπτικής οδού και την νευρωνική επεξεργασία σε ανώτερα στάδια της οπτικής οδούς (η οποία κυρίως ευθύνεται για την «αποκωδικοποίηση» των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των εικόνων, π.χ. φωτεινότητα, χρωµατικότητα, περίγραµµα, προσανατολισµός). Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την διακριτική ικανότητα το οφθαλµού αποτελούν η χρωµατική εκτροπή, οι οφθαλµικές κινήσεις και η σταθερότητα και ακρίβεια της προσαρµοστικής ικανότητας του φακού. 3.1 Περίθλαση Σύµφωνα µε την κυµατική θεωρία, ακόµα και στην περίπτωση που το οπτικό σύστηµα δεν παρουσιάζει καµία ατέλεια, το είδωλο µιας µονοχρωµατικής σηµειακής πηγής δεν έιναι ένα απλό σηµείο αλλά κατανέµεται σε µια «κυκλική» επιφάνεια λόγω της περίθλασης του φωτός στα όρια της κόρης. Αυτή η επιφάνεια παρουσιάζει µια κεντρικό «δακτύλιο» µέγιστης φωτεινότητας η οποία περιβάλλεται από αµυδρότερους δακτυλίους. Περίπου το 84% της φωτεινής ενέργειας περιέχεται σε µια περιοχή που ονοµάζεται δίσκος του Airy (Airy disc). Όσο µικρότερη είναι η διάµετρος του Airy disc τόσο καλύτερη είναι η ποιότητα του αµφιβληστροειδικού ειδώλου. Η οπτική γωνία του Airy disc που σχηµατίζεται στον αµφιβληστροειδή δίνεται από την παρακάτω εξίσωση (όπου λ είναι το µήκος κύµατος του φωτός και η διάµετρος της κόρης): ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 2

3 α = 2.44 λ / ακτίνια (rad) Για να µπορέσουµε να διακρίνουµε τα αµφιβληστροειδικά είδωλα δύο παρακείµενων φωτεινών σηµειακών πηγών θα πρέπει αυτές να διαχωρίζονται από µια ελάχιστη απόσταση. Αν οι παρακείµενες σηµειακές πηγές είναι πολύ κοντά η µία στην άλλη τότε αλληλο-επικαλύπτονται οι δίσκοι του Airy, µε αποτέλεσµα να σχηµατίζεται µία κηλίδα στον αµφιβληστροειδή µεγαλύτερης φωτεινότητας (βλ. Σχ 2α). Σύµφωνα µε το απλό και θεωρητικό κριτήριο που αναπτύχθηκε όταν η θεωρία της περίθλασης έγινε κατανοητή, το κριτήριο του Rayleigh (Rayleigh, 1879), για την αντίληψη δύο παρακείµενων σηµειακών πηγών ως ξεχωριστές, είναι απαραίτητο οι δίσκοι του Airy να διαχωρίζονται από απόσταση ίση µε το µισό της «διαµέτρου» τους (δηλαδή η µέγιστη φωτεινότητα του ενός να συµπίπτει µε την ελάχιστη φωτεινότητα του άλλου, βλ. Σχ 2β). Όταν η απόσταση µεταξύ των δύο παρακείµενων σηµείων είναι µεγαλύτερη της Θ min οι δύο φωτεινές πηγές είναι εύκολα διακριτές ως δύο ξεχωριστά σηµεία (βλ. Σχ 2γ). Εποµένως, η ελάχιστη γωνία ευκρίνειας, Θ min, η οποία καθορίζει την διακριτική ικανότητα µε βάση το νόµο της περίθλασης, υπολογίζεται από την παρακάτω εξίσωση: Θ min =1.22 λ/ ακτίνια = 4.19 x 10-3 λ/ arcmin Σχήµα 2: ιακριτική ικανότητα, όπως ορίζεται από την περίθλαση. α) οι δίσκοι του Airy των δύο ειδώλων (µπλε καµπύλες) είναι τόσο κοντά µεταξύ τους (αλληλο-επικαλύπτονται), µε αποτέλεσµα οι δύο φωτεινές σηµειακές πηγές να µην είναι διακριτές, αλλά να σχηµατίζουν ένα είδωλο (µία κηλίδα) µεγαλύτερης φωτεινότητας (κόκκινη καµπύλη), β) οι δίσκοι διαχωρίζονται από µια απόσταση ίση µε το µισό της διαµέτρου τους (ελάχιστη γωνία ευκρίνειας - Rayleigh criterion), όριο διάκρισης των δύο σηµειακών πηγών. γ) η απόσταση µεταξύ των δύο δίσκων του Airy είναι µεγαλύτερη από την ελάχιστη γωνία ευκρίνειας. Είναι προφανές (βλ. Σχ. 3), ότι απουσία άλλων περιοριστικών παραγόντων (π.χ. οπτικές εκτροπές) όσο µεγαλύτερη είναι η διάµετρος της κόρης, τόσο µικρότερη είναι η οπτική γωνία κι εποµένως τόσο ευκρινέστερο είναι το αµφιβληστροειδικό είδωλο ενός τυπικού φυσιολογικού οφθαλµού. Για µήκος κύµατος 555 nm (όπου παρουσιάζεται η µέγιστη ευαισθησία του οφθαλµού σε φωτοπικές συνθήκες) και διάµετρο κόρης 4 mm η Θ min ισούται περίπου µε 0.58 arcmin ενώ για 6 mm η Θ min ισούται µε 0.39 arcmin (βλ. Σχ. 7). Η τελευταία αντιστοιχεί σε οπτική οξύτητα (κατά Snellen, βλ. παρακάτω) ίση µε 50/10. Σχήµα 3: Συνάρτηση διασποράς σηµείου (PSF) για διαφορετικές διαµέτρους της κόρης του οφθαλµού (από αριστερά προς δεξιά: 1, 3 και 6 mm) λόγω του φαινοµένου της περίθλασης (λ=550nm). Η συνάρτηση διασποράς σηµείου εκφράζει την κατανοµή της σχηµατιζόµενης στον αµφιβληστροειδή φωτεινής κηλίδας όταν παρατηρείται µία σηµειακή πηγή. Είναι απαραίτητο να σηµειωθεί ότι η διάµετρος της κόρης εξαρτάται από τα επίπεδα ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 3

4 περιβαλλοντικού φωτισµού και µόνο σε χαµηλές συνθήκες φωτισµού είναι µεγαλύτερη από 5mm (βλ. Σχ. 4). Σε ιδανικές αστρονοµικές συνθήκες ο Dawes (1867) υπολόγισε ότι η ελάχιστη γωνία ευκρίνειας είναι µικρότερη από το κριτήριο του Rayleigh (Θ min =1.00 λ/ ). Τέλος, πιστεύεται (Charman, 1974) ότι το κριτήριο του Rayleigh είναι κάπως συντηρητικό και στην πραγµατικότητα η ελάχιστη γωνία ευκρίνειας που ορίζεται από την περίθλαση είναι µικρότερη. Σχήµα 4: Μέση διάµετρο κόρης σε σχέση µε την φωτεινότητα. Η γκρι περιοχή παρουσιάζει την διακύµανση στην διάµετρο της κόρης µεταξύ 12 εξεταζόµενων (από Wyszecki and Stiles, 1982). 3.2 Όρια κωνίων Η µέγιστη οπτική οξύτητα παρουσιάζεται στο κεντρικό βοθρίο του αµφιβληστροειδή, περιοχή όπου τα κωνία, οι φωτοϋποδοχείς που εξασφαλίζουν την υψηλή διακριτική ικανότητα του οφθαλµού, παρουσιάζουν το µικρότερο µέγεθος, κι εποµένως τη µέγιστη πυκνότητα. Σε φωτοπικές συνθήκες φωτισµού, στο κέντρο του αµφιβληστροειδή κάθε κωνίο µεταδίδει τις πληροφορίες σε µόνο ένα γαγγλιακό κύτταρο, µε αποτέλεσµα η χωρική κατανοµή (η πυκνότητα) του µωσαϊκού των φωτοϋποδοχέων να καθορίζει τα όρια ευκρίνειας της νευρωνικής επεξεργασίας. Aυτό συνεπάγεται ότι, όσο υψηλή και να είναι η ευκρίνεια του οπτικού µας συστήµατος, η τελική διακριτική ικανότητα του οφθαλµού περιορίζεται από την µέση απόσταση µεταξύ των κωνίων του κεντρικού βοθρίου. Βεβαίως, γίνεται αντιληπτό ότι όταν δύο παρακείµενες σηµειακές φωτεινές πηγές εστιάζονται σε δύο παρακείµενα κωνία σχηµατίζουν ένα είδωλο. Εποµένως, η διάκριση των δύο ειδώλων ως δύο ξεχωριστά σηµεία γίνεται εφικτή µόνο στην περίπτωση ύπαρξης ενός «ανερέθιστου» κωνίου ανάµεσα στα δύο κωνία που ερεθίζονται από φως (γνωστό ως όριο Nyquist) (βλ. Σχήµα 5). Σχήµα 5: Παράθεση των δύο παραγόντων που καθορίζουν τα όρια της διακριτικής ικανότητας του οφθαλµού. (πάνω) το αµφιβληστροειδικό είδωλο να παρουσιάζει συνάρτηση διασποράς σηµείων µε 2 µέγιστα και ένα τοπικό ελάχιστο (σύµφωνα µε το κριτήριο του Rayleigh). (κάτω) η διάταξη υποδοχέων µε τέτοιον τρόπο, ώστε ανάµεσα στα δύο κωνία όπου εστιάζονται οι σηµειακες πηγές να υπάρχει ένα «αναρέθιστο» κωνίο. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 4

5 Το µωσαικό των φωτοϋποδοχέων φωτογραφήθηκε για πρώτη φορά σε µοσχεύµατα πριν περίπου 15 χρόνια in vitro (Hirsch and Curcio, 1989; Curcio et al., 1990), ενώ σήµερα µε τα συστήµατα Προσαρµοστικών Οπτικών (ΠΟ) δίνεται η δυνατότητα φωτογράφησης στον ζωντανό οφθαλµό (αν και τα συστήµατα ΠΟ δεν παρουσιάζουν ακόµη τέτοια ευκρίνεια, ώστε να απεικονίσουν το µωσαϊκό των κωνίων στην κεντρική περιοχή του αµφιβληστροειδή). Με βάση τα αποτελέσµατα των παραπάνω µελετών υπολογίστηκε ότι το διάστηµα µεταξύ των κέντρων δύο παρακείµενων κωνίων (συνυπολογίζοντας την διάµεση απόστασή τους) στον µέσο οφθαλµό είναι περίπου δ=2.5 µm. Αυτή σύµφωνα µε την σχέση (1) αντιστοιχεί σε οπτική γωνία Θ ίση µε 2.5/300= (0.50 arcmin). Λόγω της τριγωνικής δικτυωτής (lattice) διάταξης των κωνίων (βλ. Σχ.6), η µεταξύ τους απόσταση καθορίζεται από το ύψος του τριγώνου και εποµένως η ελάχιστη γωνία ευκρίνειας αντιστοιχεί σε ( 3/2)*Θ. Αν συµπεριλάβουµε στους υπολογισµούς και το γεγονός ότι είναι απαραίτητος ο ερεθισµός τριών παρακείµενων κωνίων (όριο Nyquist) η τελική τιµή της ελάχιστης γωνίας ευκρίνειας, Θ min, ίση 2*( 3/2)*Θ (Snyder and Miller, 1977; Hirsch and Curcio, 1989; Thibos, 2000). Αυτή αντιστοιχεί σε (2)*( 3/2)* , δηλαδή περίπου 0.86 arcmin (51.6 arcsec). Σε αυτό το σηµείο είναι απαραίτητο να γίνει αντιστοιχία της χωρικής ανάλυσης µε την ελάχιστη γωνία ευκρίνειας. Η χωρική ανάλυση εκφράζεται σε κύκλους ανά µοίρα (c/deg) και 30 c/deg αντιστοιχούν σε γράµµα 10/10 και διακριτική ικανότητα 2 arcmin. Σχήµα 6: Εικόνα από µόσχευµα αµφιβληστροειδή που απεικονίζει την τριγωνική διάταξη των κωνίων στην κεντρική περιοχή της ωχράς. Αν και η απόσταση (δ) µεταξύ δύο παρακείµενων κωνίων είναι κατά µέσο όρο 2.5µm, λόγω της διάταξής τους η απόσταση εκφράζεται καλύτερα από το «ύψος» ενός ισόπλευρου τριγώνου, δ ίσο µε 3/2 (πυθαγόρειο θεώρηµα). Ένα στοιχείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η µεγάλη διακύµανση που παρατηρείται στην πυκνότητα των φωτοϋποδοχέων µεταξύ φυσιολογικών ατόµων της ίδιας ηλικίας (βλ. Σηµειώσεις «Νευροφυσιολογία της Όρασης»). Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να παρουσιάζεται σηµαντική διακύµανση και στην θεωρητικά µέγιστη ευκρίνεια του οφθαλµού. Με βάση την πυκνότητα των κωνίων και σύµφωνα µε την ανατοµική µελέτη της Curcio και των συνεργατών της (Curcio et al., 1990), η µέγιστη διακριτική ικανότητα (grating acuity) στο µέσο οφθαλµό είναι περίπου 69.3 c/deg (21.3/10), ενώ κυµαίνεται µεταξύ 46 c/deg (17.5/10) και 83 c/deg (28.6/10). Οι παραπάνω µετρήσεις έρχονται σε συµφωνία µε ψυχοφυσικές µελέτες (Williams, 1985, 1988), οι οποίες παρακάµπτοντας τις οπτικές επιφάνειες του οφθαλµού (χρησιµοποιώντας κροσσούς συµβολής), υπολόγισαν τα όρια της διακριτικής ικανότητας από τους φωτοϋποδοχείς περίπου στα c/deg (20/10). Οι µικρές σακκαδικές κινήσεις των οφθαλµών, οι οποίες µετατοπίζουν συνεχώς το είδωλο πάνω σε αρκετούς φωτοϋποδοχείς, είναι πιθανόν να συµβάλλουν στην αύξηση των παραπάνω ορίων. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 5

6 3.3 Οφθαλµικές εκτροπές υψηλής τάξης Είναι γνωστό ότι ο οφθαλµός εκτός από τα απλά διαθλαστικά σφάλµατα (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός), όπως κάθε οπτικό σύστηµα παρουσιάζει µια σειρά από µονοχρωµατικές εκτροπές υψηλής τάξης (π.χ. σφαιρική εκτροπή, κόµα και καµπυλότητα πεδίου) (Charman, 1991). Ως αποτέλεσµα, ακόµα και στην περίπτωση όπου η πιθανή αµετρωπία έχει διορθωθεί (µε οφθαλµικούς φακούς, φακούς επαφής ή διαθλαστική χειρουργική), το είδωλο που σχηµατίζεται στον αµφιβληστροειδή, δεν είναι απόλυτα ευκρινές, αλλά παρουσιάζει κάποια θόλωση λόγω της ύπαρξης χρωµατικών και µονοχρωµατικών εκτροπών αλλά και της περίθλασης (Charman, 1983; Thibos et al., 2002). Για παράδειγµα, η παρουσία θετικής σφαιρικής εκτροπής υποδηλώνει ότι οι ακτίνες που διαδίδονται από την περιφέρεια της κόρης υπόκεινται σε ισχυρότερη διάθλαση, από τις κεντρικές (παραξονικές) ακτίνες. Ως αποτέλεσµα, η απλή σφαιρο-κυλινδρική διόρθωση, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που η διάµετρος της κόρης είναι µεγάλη, δεν επαρκεί ώστε το είδωλο να εστιάζεται στον αµφιβληστροειδή µε την µέγιστη ευκρίνεια. Επίσης, πρέπει να σηµειωθεί ότι οι οφθαλµικές εκτροπές αυξάνονται αισθητά µε την ηλικία (McLellan et al., 2001; Brunette et al., 2003). Η αναλυτική περιγραφή των οφθαλµικών εκτροπών θα πραγµατοποιηθεί σε άλλο κεφάλαιο. Σήµερα είναι εφικτός ο ακριβής και γρήγορος υπολογισµός των εκτροπών του κάθε οφθαλµού από αξιόπιστα όργανα (αισθητήρες ανάλυσης µετώπου κύµατος), µε πιο γνωστό το Hartmann-Shack (Thibos, 2000; Cheng et al., 2003). Άλλα εµπορικά διαθέσιµα εκτροπόµετρα βασίζονται στην αρχή του Tscherning (Mrochen et al., 2000) και στη µέθοδο Retinal ray-tracing (Pallikaris et al., 2000). Με χρήση αυτών των συσκευών επιτυγχάνεται η καταγραφή της κλίσης του µετώπου κύµατος για κάθε σηµείο της κόρης και στη συνέχεια, µε την βοήθεια ενός υπολογιστικού συστήµατος καθίσταται δυνατή η αξιολόγηση των συνολικών εκτροπών του οφθαλµού. Στο Σχ. 7 παρουσιάζονται συνολικά οι επιπτώσεις των περιοριστικών παραγόντων, που αναφέρθηκαν παραπάνω, στην ελάχιστη γωνία ευκρίνειας σε συνάρτηση µε την διάµετρο της κόρης του οφθαλµού. H ύπαρξη των εκτροπών υψηλής τάξης, οδηγεί στον περιορισµό της διακριτικής ικανότητας οξύτητας σε χαµηλότερα επίπεδα από αυτά που ορίζονται από την πυκνότητα των φωτοϋποδοχέων (για κόρες διαµέτρου µεγαλύτερης των 4 mm, Θ min > 0.5 arc. Το αξιοσηµείωτο στατιστικό στοιχείο είναι ότι παρουσιάζεται µεγάλη απόκλιση µεταξύ φυσιολογικών οφθαλµών στο µέγεθος των οφθαλµικών εκτροπών, µε αποτέλεσµα να υπάρχει σηµαντική διακύµανση στην επίδραση τους στην όραση (Thibos et al., 2002). Επιπλεόν, για κόρες µικρής διαµέτρου (<2.0 mm), η οπτική οξύτητα περιορίζεται λόγω του φαινοµένου της περίθλασης. Ασφαλώς, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η ανώτατη διακριτική ικανότητα περιορίζεται από το µωσαϊκό των φωτοϋποδοχέων (~21/10 στο µέσο οφθαλµό). 3.0 εκτροπές Ελάχιστη γωνία ευκρίνειας πυκνότητα κωνίων περίθλαση ιάµετρο κόρης (mm) Σχήµα 7. Οι παράγοντες που περιορίζουν την οπτική οξύτητα του οφθαλµού εκφραζόµενη σε ελάχιστη γωνία ευκρίνειας. H αύξηση της κόρης έχει ως αποτέλεσµα τη βελτίωση της διακριτικής ικανότητας λόγω της ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 6

7 µείωσης του ρόλου της περίθλασης, αλλά ταυτόχρονα τη µείωσή της λόγω της αύξησης των µονοχρωµατικών εκτροπών. Tο βέλτιστο µέγεθος της κόρης είναι περίπου 3 mm. Είναι αξιοσηµείωτο ότι η ανώτατη διακριτική ικανότητα περιορίζεται πάντα από την πυκνότητα των κωνίων στο κεντρικό βοθρίο του αµφιβληστροειδή. Στο Σχ. 8 παρουσιάζεται η συνάρτηση διασποράς σηµείου (Point Spread Function) ενός τυπικού φυσιολογικού οφθαλµού, η οποία εκφράζει την κατανοµή της σχηµατιζόµενης στον αµφιβληστροειδή φωτεινής κηλίδας όταν παρατηρείται µία σηµειακή πηγή. Είναι εµφανές ότι η ιδανική διάµετρος της κόρης, όσο αφορά τη συνάρτηση διασποράς σηµείου, για το συγκεκριµένο οφθαλµό είναι µεταξύ 2 και 3 mm. Σχήµα 8. Συνάρτηση διασποράς σηµείου (PSF) για διαφορετικές διαµέτρους της κόρης του οφθαλµού. Για µικρές διαµέτρους της κόρης (<2mm) η περίθλαση είναι ο βασικός παράγοντας που επηρεάζει τη διακριτική ικανότητα του οφθαλµού. Για µεγάλες διαµέτρους της κόρης, (4-7mm) οι εκτροπές είναι αυτές που καθορίζουν τη διακριτική ικανότητα και την ποιότητα της εικόνας Μικρά σφάλµατα εστίασης κατά την προσαρµογή Ο οφθαλµός έχει την ικανότητα να αυξάνει την διαθλαστική του ισχύ, µέσω της αύξησης της καµπυλότητας των επιφανειών του φακού, ώστε να µπορεί να εστιάσει αντικείµενα που βρίσκονται σε διαφορετικές αποστάσεις. Αν και το κύριο ερέθισµα για την ενεργοποίηση του µηχανισµού της προσαρµογής είναι η διατήρηση ευκρινούς αµφιβληστροειδικού ειδώλου (Charman, 1983), έχει αποδειχθεί ότι κατά την προσαρµογή παρουσιάζονται τόσο σφάλµατα εστίασης (υπο-προσαρµογή για κοντινά αντικείµενα) όσο και µικρές διακυµάνσεις (~ 0.25D) στην απόκριση προσαρµογής (Charman and Heron, 1988) και στις εκτροπές υψηλής τάξης (Hofer et al., 2001), οι οποίες µεταβάλλονται µε την προσαρµογή (βλ. σηµειώσεις «Προσαρµοστική ικανότητα του φακού»). Είναι πιθανόν αυτές οι διακυµάνσεις να επηρεάζουν την ποιότητα του αµφιβληστροειδικού ειδώλου. Επίσης, οι εκτροπές µεταβάλλονται για τα διάφορα επίπεδα προσαρµογής, µε πιο σηµαντική την µεταβολή της σφαιρικής εκτροπής από θετική σε αρνητική τιµή (Lopez-Gil et al., 1998; He et al., 2000), κυρίως λόγω της µεταβολής στην καµπυλότητα των επιφανειών του φακού (Atchison et al., 1995). Έχει µάλιστα αποδειχθεί ότι οι µονοχρωµατικές εκτροπές βοηθάνε το σύστηµα προσαρµογής στον καθορισµό της κατεύθυνσης εστίασης (Wilson et al., 2002). 3.5 Αξονική χρωµατική εκτροπή Στην πραγµατική λειτουργία της όρασης όπου η ευκρινής παρατήρηση πολυχρωµατικών εικόνων είναι το ζητούµενο, η αξονική χρωµατική εκτροπή [που οφείλεται στο γεγονός ότι τα χαµηλά-µήκη κύµατος (µπλε) διαθλώνται περισσότερο από εκείνα υψηλού-µήκους κύµατος (κόκκινα)], θα µειώνει σε κάποιο βαθµό την ευκρίνεια του ειδώλου. Στο Σχ. 9 φαίνεται η αξονική χρωµατική εκτροπή του µέσου οφθαλµού, σαν συνάρτηση του µήκους κύµατος. Είναι εµφανές ότι το µπλε φως (~400nm) είναι µυωπικό κατά περίπου 2D σε σχέση µε τα 550nm (όπου παρουσιάζεται η ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 7

8 µέγιστη ευαισθησία του οφθαλµού). Παρόλο που ο ρόλος της αξονικής χρωµατικής εκτροπής στην ποιότητα του αµφιβληστροειδικού ειδώλου δεν έχει πλήρως κατανοηθεί, ο πολυχρωµατικός χαρακτήρας των πραγµατικών αντικειµένων συνεπάγεται ότι δεν είναι δυνατή κατ αρχήν η δηµιουργία όρασης πλήρως ελεύθερης εκτροπών. Αξονική χρωµατική εκτροπή (D) Μήκος κύµατος (nm) Σχήµα 9. Αξονική χρωµατική εκτροπή του οφθαλµού σε διοπτρίες σαν συνάρτηση του µήκους κύµατος. Στην καµπύλη έχει θεωρηθεί ότι η χρωµατική εκτροπή µηδενίζεται σε µήκος κύµατος 550nm. Πειραµατικά δεδοµένα, τα οποία έχουν συλλεχθεί µε διάφορες µεθόδους, συµφωνούν απόλυτα µε τον παραπάνω θεωρητικό υπολογισµό. 4. Oπτική Oξύτητα Η οφθαλµολογική εξέταση αποτελείται από µία σειρά ψυχοφυσικών δοκιµασιών (π.χ. οπτική οξύτητα, διάθλαση, έλεγχος στερεοσκοπικής όρασης, έλεγχος έγχρωµης όρασης κτλπ). Η οπτική οξύτητα αποτελεί την βασική εξέταση της διακριτικής ικανότητας: στην καθηµερινή κλινική πράξη για την διάγνωση του διαθλαστικού σφάλµατος από οφθαλµίατρους και οπτοµέτρες. στην βασική έρευνα της παθο-φυσιολογίας του οφθαλµού και την καταγραφή της προόδου και της αποτελεσµατικότητας διαφόρων θεραπευτικών µεθόδων. στον καθορισµό κριτηρίων επιλογής για µερικά επαγγέλµατα (π.χ. οδηγοί, πιλότοι). Ως οπτική οξύτητα ορίζεται η ικανότητα του οφθαλµού να διακρίνει, µε την καλύτερη διαθλαστική του διόρθωση (εάν αυτή απαιτείται), δύο σηµεία στον χώρο σαν ξεχωριστά. Αν και θεωρείται ότι οπτική οξύτητα (κατά Snellen) ίση µε 10/10 (ή 6/6, ή 20/20, βλ. παρακάτω) αποτελεί το µέσο όρο σε υγιείς οφθαλµούς, ουσιαστικά παρατηρείται ότι µε σωστή σφαιρο-κυλινδρική διόρθωση (όπου χρειάζεται) οι περισσότεροι φυσιολογικοί οφθαλµοί παρουσιάζουν υψηλότερη ευκρίνεια από 10/10. Μάλιστα, ερευνητικά δεδοµένα συµφωνούν µε την παραπάνω παρατήρηση, «ανεβάζοντας» την µέση οπτική οξύτητα των υγιών (διορθωµένων) νεαρών οφθαλµών σε 15/10 (Elliott et al., 1995) και µόνο σε ηλικίες µεγαλύτερες των 60 ετών η οπτική οξύτητα µειώνεται σε επίπεδα µικρότερα του 10/10 (βλ. Σχ. 10 και 11). ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 8

9 Οπτική οξύτητα (logmar) Οπτική οξύτητα (Snellen) Ηλικία (έτη) Σχήµα 10: Μέση µονόφθαλµη οπτική οξύτητα (σε κλίµακα logmar στα αριστερά και Snellen στα δεξιά, βλ. παρακάτω) σε 223 εξεταζόµενους µε υγιείς και φυσιολογικούς οφθαλµούς και την χρήση της κατάλληλης διαθλαστικής διόρθωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η µέση οπτική οξύτητα σε νεαρούς οφθαλµούς είναι περίπου 6/4 (15/10) ενώ σε ηλικίες > 50 ετών µειώνεται σε 6/6 (10/10). Σχήµα 11: Συχνότητα οπτικής οξύτητας (σε κλίµακα logmar κάτω και δεκαδική κλίµακα πάνω, βλ. παρακάτω) σε 77 νεαρούς εξεταζόµενους µε υγιείς και φυσιολογικούς οφθαλµούς και την χρήση της κατάλληλης διαθλαστικής διόρθωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η µέση οπτική οξύτητα είναι µεγαλύτερη από 1.8 (18/10)!! (από Coppens and van de Berg, 2004). 4. Αξιολόγηση οπτικής οξύτητας Η οπτική οξύτητα (ΟΟ) αξιολογείται στην κλινική πράξη µε διάφορους τύπους οπτοτύπων που αποτελούνται από σειρές συµβόλων (ή αριθµών ή γραµµάτων) που βαθµιαία ελαττώνονται σε µέγεθος. Το µέγεθος των συµβόλων που χρησιµοποιούνται στα διάφορα οπτότυπα έχει επιλεχτεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε στηρίζεται στο γεγονός ότι η διακριτική ικανότητα του οφθαλµού είναι περίπου 1 λεπτό της µοίρας (1 arcmin). Κάθε σύµβολο είναι κατασκευασµένο µε τέτοιο τρόπο ώστε να περικλείεται σε ένα τετράγωνο του οποίου το µήκος της κάθε πλευράς είναι πενταπλάσιο του πάχους των γραµµών που αποτελούν το σύµβολο (βλ. Σχ. 12). Η οπτική οξύτητα εκφράζεται µε ένα κλάσµα, του οποίου ο αριθµητής είναι η απόσταση του εξεταζόµενου από το ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 9

10 οπτότυπο (στην περίπτωση του Snellen οπτότυπου η απόσταση ισούται µε 6 µέτρα), και παρονοµαστής η απόσταση στην οποία το σύµβολο/γράµµα φαίνεται υπό γωνία 5 λεπτών της µοίρας (5 arcmin). ΟΟ = απόσταση εξέτασης / απόσταση στην οποία το γράµµα φαίνεται υπό γωνία 5 arcmin Για παράδειγµα το γράµµα των 10/10 (που θεωρείται ως µέσος όρος φυσιολογικής οπτικής οξύτητας) έχει τέτοιο µέγεθος ώστε από συγκεκριµένη απόσταση εξέτασης να έχει οπτική γωνία ίση µε 5 λεπτά της µοίρας, δηλαδή το κάθε σκέλος του φαίνεται υπό γωνία 1 λεπτού της µοίρας (1 arcmin). Η συγκεκριµένη αυτή απόσταση για το µεγαλύτερο σύµβολο του οπτότυπου κατά Snellen (6/60) είναι τα 60 µέτρα, ενώ για το γράµµα 6/6 (10/10) είναι τα 6 µέτρα. ηλαδή ένα γράµµα 6/60 (το οποίο θεωρείται και όριο «νοµικής τύφλωσης»), είναι 10 φορές µεγαλύτερο σε µέγεθος από το γράµµα των 6/6 (η διακριτική του ικανότητα είναι 10 φορές µικρότερη). Τα ενδιάµεσα σύµβολα φαίνονται υπό γωνία 5 arcmin σε ενδιάµεσες αποστάσεις 1. Στα οπτότυπα που χρησιµοποιούνται στις ΗΠΑ η απόσταση εκφράζεται σε πόδια, ft, δηλαδή οξύτητα 6/6 αντιστοιχεί σε 20/20. 1 arc 1 arc Σχήµα 12. Αρχή κατασκευής των οπτοτύπων. Το γράµµα των 10/10 έχει οπτική γωνία ίση µε 5 λεπτά της µοίρας στην απόσταση εξέτασης. Αυτό συνεπάγεται ότι το σκέλος του κάθε γράµµατος φαίνεται υπό γωνία 1 λεπτού της µοίρας. Σε αυτό το σηµείο είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι αν και και το σκέλος του γράµµατος των 10/10 φαίνεται υπό γωνία 1 arcmin, για να γίνει ένα «αντικείµενο» αντιληπτό είναι απαραίτητο να εστιαστεί τουλάχιστον σε δύο παρακείµενα κωνία (βλ. παραπάνω). Οπως φαίνεται και από το Σχ. 13 µπορούµε να θεωρήσουµε ότι το γράµµα Ε αποτελείται από 3 γραµµές και 2 διάκενα. Εποµένως, η διακριτική ικανότητα του γράµµατος ορίζεται από τον συνδυασµό µιας µαύρης γραµµής και ενός διάκενου του γράµµατος Ε που αποτελούν 1 κύκλο ενός πλέγµατος µε φωτεινότητα που εναλλάσεται µε τετραγωνική διαµόρφωση και αντιστοιχούν σε 2 arcmin. Αν µάλιστα θέλουµε να συσχετίσουµε αυτό το σηµείο µε την χωρική συχνότητα (σε κύκλους ανά µοίρα, c/deg), µπορούµε να θεωρήσουµε ότι µία µαύρη γραµµή και ένα διάκενο (που αντιστοιχούν σε 2 arcmin=2/60 deg) σχηµατίζουν ένα κύκλο, κάτι που συνεπάγεται ότι το γράµµα των 10/10 αντιστοιχεί σε 30 c/deg (και το γράµµα των 20/10 σε 60 c/deg). 1 Εάν ο εξεταζόµενος δεν µπορεί να διακρίνει το µεγαλύτερο σύµβολο του οπτότυπου από τα 6m τότε τοποθετούµε τον πίνακα στα 3 m (το γράµµα των 1/10 ισοδυναµεί µε οπτική οξύτητα 1/20) ή και στο 1.5m (το γράµµα των 1/10 ισοδυναµεί µε οπτική οξύτητα 1/40). Σε περιπτώσεις περαιτέρω ελαττωµένης όρασης ζητάµε από τον εξεταζόµενο να µετρήσει τα δάχτυλά µας σε απόσταση 1m και στην τελευταία περίπτωση τον ρωτούµε αν διακρίνει κινήσεις δαχτύλων ή αντίληψη του φωτός. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 10

11 MAR 1 cycle MAR MAR 2 x MAR Σχήµα 13. Το γράµµα Ε των 10/10 µπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελείται από µαύρες γραµµές (ράβδους) και διάκενα, που σχηµατίζουν ένα πλέγµα (grating). Για να γίνει το γράµµα αντιληπτό είναι απαραίτητος ο συνδυασµός µιας γραµµής και ενός διάκενου που αντιστοιχούν σε 2 arcmin (και κατ επέκταση σε χωρική συχνότητα 30 c/deg). Σύµφωνα µε το αρχικό οπτότυπο του Snellen, η αύξηση του µεγέθους των γραµµάτων γίνεται µε γεωµετρική πρόοδο, πιο συγκεκριµένα κάθε σειρά γραµµάτων διαφέρει από την προηγούµενη κατά περίπου 2, δηλαδή το µέγεθος των γραµµάτων διπλασιάζεται κάθε δύο σειρές (π.χ. 6/6, 6/9, 6/12, 6/18, 6/24, 6/26, 6/48, 6/60). Με την πάροδο του χρόνου, µε βάση το οπτότυπο του Snellen, κατασκευάστηκαν και άλλα παρόµοια οπτότυπα τα οποία όµως δεν τηρούν τη γεωµετρική πρόοδο αφού µερικές σειρές γραµµάτων έχουν αφαιρεθεί, ενώ άλλες έχουν προστεθεί (π.χ 6/7.5). Έτσι σήµερα στην αγορά υπάρχει µια πληθώρα οπτότυπων τύπου Snellen που διαφέρουν µεταξύ τους τόσο στον αριθµό των σειρών που περιέχουν, όσο και στον αριθµό και στις γραµµατοσειρές των συµβόλων που χρησιµοποιούν και στην απόσταση µεταξύ τους. Επίσης, συχνή είναι και η χρήση του γράµµατος Ε το οποίο είναι στραµµένο σε διάφορες κατευθύνσεις. Ως αποτέλεσµα είναι πολύ πιθανόν η µέτρηση της οπτικής οξύτητας να διαφέρει µεταξύ διαφορετικών οπτότυπων. 4.1 Άλλα οπτότυπα Τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη χρησιµοποιούνται οπτότυπα µε δεκαδική (decimal) κλίµακα (το πηλίκο της παράστασης Snellen). Η πιο σηµαντική διαφορά µε το Snellen είναι ότι οι σειρές από 0.1 (6/60) έως 1.0 (6/6) διαφέρουν µεταξύ τους κατά 0.1, δεν παρουσιάζεται δηλαδή γεωµετρική πρόοδο (βλ. τον πίνακα µετατροπών στο τέλος του κειµένου). Πιο πρόσφατα έχουν αναπτυχθεί και άλλα τροποιηµένα οπτότυπα όπως το Bailey-Lovie (1976) το οποίο στηρίζεται στην παράσταση logmar (στο λογάριθµο της ελάχιστης γωνίας ευκρίνειας γνωστό και ως οπτότυπο EDCRS). Όλα τα οπτότυπα αυτού του τύπου όχι µόνο παρουσιάζουν σταθερό αριθµό γραµµάτων (5) ανά σειρά (κάτι που δεν συµβαίνει µε το Snellen), αλλά επίσης και ο λόγος µεταξύ των σειρών είναι σταθερός, ίσος µε 0.1 log, δηλαδή (εποµένως η «βαρύτητα» του κάθε γράµµατος είναι 0.02, βλ. Σχ. 14). Η εξίσωση µε την οποία είναι δυνατός ο υπολογισµός της οπτικής οξύτητας µε µετατροπή από logmar σε δεκαδική (decimal) παράσταση (και αντίστροφα) είναι η παρακάτω: decimal = antilog (-logmar) = 10 -logmar logmar = -log (decimal acuity) Από τις παραπάνω εξισώσεις συµπεραίνεται ότι αρνητικές τιµές στην παράσταση logmar αντιστοιχούν σε ΟΟ στη δεκαδική παράσταση > 1 (υψηλή οπτική οξύτητα). Η γεωµετρική πρόοδος στις σειρές του οπτότυπου logmar έχει επιλεχτεί γιατί το οπτικό µας σύστηµα λειτουργεί µε παρόµοιο τρόπο. Από την στιγµή που η αξιολόγηση της οπτικής οξύτητας βασίζεται στον υπολογισµό ενός κλάσµατος (την ελάχιστη γωνία ευκρίνειας), για την εξαγωγή ασφαλών στατιστικών συµπερασµάτων ο γεωµετρικός µέσος όρος πρέπει να υπολογιστεί. Οπτική οξύτητα ίση µε 0 στην κλίµακα logmar αντιστοιχεί σε 6/6 (10/10) της κλίµακας Snellen, ενώ 1 αντιστοιχεί σε 6/60 (1/10) (10 φορές χειρότερο ή µία λογαριθµική µονάδα διαφορά από το 6/6). Εποµένως, ο ακριβής µέσος όρος είναι ο γεωµετρικός, δηλαδή 0.5 logmar (που αντιστοιχεί στην δεκαδική κλίµακα και 6/19 στην κλίµακα Snellen) και όχι ο αριθµητικός. Εποµένως, ο υπολογισµός µέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και άλλων στατιστικών δεδοµένων για µετρήσεις οπτικής οξύτητας σε δεκαδική κλίµακα οδηγεί σε ανακριβή συµπεράσµατα. Αυτό πρόσφατο έγινε αντιληπτό και από την ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 11

12 οφθαλµολογική κοινότητα για αυτό σε αρκετά επιστηµονικά έντυπα προαπαιτούν την χρήση logmar οπτότυπων. Σχήµα 14: Oπτότυπα Bailey-Lovie, που στηρίζονται στην κλίµακα logmar, µε τα οποία καθιστάται δυνατή η µέτρηση οπτικής της οξύτητας για δύο διαφορετικές αντιθέσεις φωτεινότητας (contrast) των γραµµάτων, 90% (αριστερά) και 10% (δεξιά). H αντίθεση φωτεινότητας (contrast) των συµβόλων που χρησιµοποιούνται σε πρότυπα οπτότυπα πρέπει να είναι µεγαλύτερη από 90%. Είναι προφανές ότι τέτοιες υψηλές τιµές contrast σπάνια συναντώνται σε συνθήκες λειτουργικής όρασης (κατά την οδήγηση, πλοήγηση κτλπ.). Επίσης πρεέπι να σηµειωθεί ότι το contrast του εστιασµένου ειδώλου είναι αρκετά µειωµένο σε σχέση µε το αντικείµενο (βλ. Σχ. 15), όπως αποδεικνύεται και από υπολογισµούς της συνάρτησης διασποράς διαµόρφωσης (Point Spread Function). Αυτό συµβαίνει λόγω της ύπαρξης εκτροπών και της σκέδασης του φωτός στις διαθλαστικές επιφάνειες του οφθαλµού. Μάλιστα, η µείωση του contrast του αµφιβληστροειδικού ειδώλου είναι σηµαντικά αυξηµένη σε παθολογικές περιπτώσεις (π.χ. καταράκτη, έκκεντρη διαθλαστική επέµβαση). Σχήµα 15: Το «ιδανικό» αµφιβληστροειδικό είδωλο του ενός συµβόλου Landolt-C (αριστερά), και όπως εστιάζεται στο µωσαικό των φωτοϋποδοχέων στην «πραγµατικότητα» (µε µειωµένο contrast) λόγω της σκέδασης και της παρουσίας εκτροπών στις διαθλαστικές επιφάνειες του οφθαλµού (δεξιά). Εποµένως, η αξιολόγηση της οπτικής οξύτητας για σύµβολα χαµηλού contrast είναι σηµαντική και είναι δυνατόν να οδηγήσει στην καλύτερη διάγνωση παθολογικών καταστάσεων. Αυτό οδήγησε στη ανάπτυξη ορισµένων οπτότυπων στα οποία χρησιµοποιούνται και σύµβολα µε µικρότερο contrast (π.χ. το Bailey Lovie 40% και 10%, βλ. Σχ. 12). Τέτοιο οπτότυπο είναι το Pelli-Robson (Σχ. 16) στο οποίο αποτελείται από σύµβολα ίδιου µεγέθους που ελαττώνονται σταδιακά σε contrast (δηλαδή αξιολογεί την ευαισθησία στο contrast και όχι τη διακριτική ικανότητα του οφθαλµού). ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 12

13 Σχήµα 16: Το οπτότυπο Pelli-Robson. Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί κατάλληλα προγράµµατα, που εκτελούνται σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και προβάλλονται σε οθόνη, για την υλοποίηση των δοκιµασιών της οπτικής οξύτητας και της ευαισθησίας αντιθέσεων. Η ευαισθησία (sensitivity) και ο βαθµός αρτιότητας (specificity) αυτών των δοκιµασιών εξαρτάται τόσο από την ικανότητα του λογισµικού (π.χ. µέθοδος αναζήτησης ουδούς) να προσδιορίσει µε ακρίβεια τις αντίστοιχες ουδούς για κάθε ερέθισµα, όσο από την ανάλυση και τη χρωµατική πιστότητα της οθόνης (χρήση κάρτας γραφικών υψηλής τεχνολογίας και οθόνης υψηλής ανάλυσης). Ένα τέτοιο πρόγραµµα είναι το Freiburg test (Bach, 1996) στο οποίο χρησιµοποιείται το Landolt C µε τον εξεταζόµενο να πρέπει να αναγνωρίσει την κατεύθυνση στην οποία το σύµβολο είναι στραµµένο (βλ. Σχ. 17). Σχήµα 17: Το Landolt-C σε 4 διαφορετικά contrast. 5. Οπτική οξύτητα περιφερειακή όραση Η οπτική οξύτητα µειώνεται απότοµα στην περιφέρεια του αµφιβληστροειδή (σε 5/10 στην 1 και σε 1/10 στις 20 (βλ. Σχ. 18). Αυτό συµβαίνει κυρίως: πρώτον, επειδή η πυκνότητα των κωνίων, τα οποία είναι υπεύθυνα για την όραση υψηλής ευκρίνειας, παρουσιάζει τη µέγιστη τιµή της στο κεντρικό βοθρίο της ωχράς κηλίδας και µειώνεται απότοµα έξω από αυτό (βλ. σηµειώσεις «Νευροφυσιολογία της όρασης»), και δεύτερον γιατί το οπτικό σύστηµα του οφθαλµού παρουσιάζει αυξηµένες εκτροπές στην περιφέρεια. Συνεπάγεται ότι για να αναγνωριστούν αντικείµενα στην περιφέρεια του οπτικού µας πεδίου θα πρέπει να έχουν µεγαλύτερο µέγεθος (ή/και υψηλότερο contrast). To οπτότυπο στο Σχ. 19 εξοµειώνει την αύξηση του µεγέθους των γραµµάτων στην περιφέρεια, που απαιτείται ώστε να παρουσιάζουν την ίδια αναγνωρισιµότητα µε αυτά που προβάλλονται στο κέντρο. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 13

14 Σχήµα 18: Οπτική οξύτητα στο κέντρο και στην περιφέρεια του αµφιβληστροειδή. Η οπτική οξύτητα είναι ασθενώς υψηλότερη στην ρινική περιφέρεια του αµφιβληστροειδή (κροταφικό οπτικό πεδίο). Σχήµα 19: Oπτότυπο το οποίο προσοµοιώνει την απαιτούµενη αύξηση του µεγέθους των γραµµάτων στην περιφέρεια του οπτικού µας πεδίου ώστε να έχουν την ίδια αναγνωρισιµότητα µε αυτά στο κέντρο (σηµείωση: η εικόνα δεν έχει καλή ευκρίνεια). 6. Οπτική οξύτητα νυχτερινή όραση Η συµπεριφορά της όρασης ανάλογα µε το επίπεδο φωτεινότητας χωρίζεται σε 3 κατηγορίες: Σε φωτοπική, µεσοπική και σκοτοπική. Η φωτοπική όραση χρησιµοποιείται κατά τη διάρκεια της ηµέρας, σε υψηλά επίπεδα φωτεινότητας (> 3 cd/m 2 ) όταν µόνο τα κωνία λειτουργούν (τα ραβδία υπόκεινται σε κορεσµό στο πολύ φως), και µας παρέχει την ικανότητα να βλέπουµε χρώµατα και να διακρίνουµε τις λεπτοµέρεις των εικόνων (οπτική οξύτητα > 10/10, βλ. Σχ. 18). Η σκοτοπική όραση (επίπεδα φωτεινότητας < 10-3 cd/m 2, µικρότερη από τη φωτεινότητα του φεγγαριού) ευνοεί τη λειτουργία µόνο των ραβδίων, κι εποµένως έχει περιορισµένη ευκρίνεια (οπτική οξύτητα < 1/10, βλ. Σχ. 20) και παρέχει την ικανότητα διάκρισης µόνον ασπρό-µαυρων εικόνων. Γενικά, όλες οι οπτικές δραστηριότητες χειροτερεύουν στο σκοτάδι εκτός από την ανίχνευση ασθενών ερεθισµάτων. Στα ενδιάµεσα επίπεδα φωτεινότητας (ηµίφως - από 10-3 µέχρι 3 cd/m 2 ) λειτουργεί η µεσοπική όραση κατά την οποία οι δύο φωτοϋποδοχείς λειτουργούν ταυτόχρονα. ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 14

15 Οπτική οξύτητα Φωτεινότητα (cd/m 2 ) Σχήµα 20: Επίδραση της φωτεινότητας στην οπτική οξύτητα. Σε µεσοπικές συνθήκες φωτισµού η οπτική οξύτητα µειώνεται στα 6/15 (~0.4). Πίνακας µετατροπών οπτικής οξύτητας ΠΛΑΪΝΗΣ, ΒΕΜΜΟ 15

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα)

ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Περίληψη ιακριτική ικανότητα του οφθαλµού (Οπτική οξύτητα) Σωτήρης Πλαΐνης, PhD ΒΕΜΜΟ Visual Science Lab Αξιολόγηση οπτικής συµπεριφοράς Οπτική οξύτητα Ελάχιστη γωνία α ευκρίνειας περιοριστικοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation)

Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης Μελέτη της προσαρμογής στη θόλωση παρουσία διαθλαστικού σφάλματος (Blur adaptation) Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ ΚAI ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ

ΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ ΚAI ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ ΟΠΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ ΚAI ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ Σ. Πλαΐνης, MSc, PhD Ινστιτούτο Οπτικής και Όρασης, Σχολή Επιστηµών Υγείας, Πανεπιστήµιο Κρήτης O. Λουκαΐδης, MSc Optical House, Ρόδος 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας

Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης. Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Κλινική Οπτική και Διαταραχές της Διάθλασης Σοφία Ανδρούδη Επίκουρη Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας ΟΡΑΣΗ Η όραση είναι ένας συνδυασμός: Ανατομικών Οπτικών Νευρικών μηχανισμών ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κερατοειδής Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως

Όραση Α. Ιδιότητες των κυµάτων. Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού. Ορατό φως Ιδιότητες των κυµάτων Όραση Α Μήκος κύµατος: απόσταση µεταξύ δύο διαδοχικών κυµατικών µορφών Συχνότητα: αριθµός κύκλων ανά δευτερόλεπτα (εξαρτάται από το µήκος κύµατος) Ορατό φως Ανατοµικάστοιχείαοφθαλµού

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Κεφάλαιο Ι Δεξιότητες 1-8 i. Παθοφυσιολογία όρασης ii. Κινητικότητα-Στραβισμός iii. Διόφθαλμη

Διαβάστε περισσότερα

" Αξιολόγηση της αναγνωρισιμότητας διαφορετικών οπτότυπων σε φυσιολογικό πληθυσμό και σε ασθενείς με χαμηλή όραση."

 Αξιολόγηση της αναγνωρισιμότητας διαφορετικών οπτότυπων σε φυσιολογικό πληθυσμό και σε ασθενείς με χαμηλή όραση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ & ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: " Αξιολόγηση της αναγνωρισιμότητας διαφορετικών οπτότυπων σε φυσιολογικό πληθυσμό και σε ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957

ORIENTATIONAL SELECTIVITY OF THE HUMAN VISUAL SYSTEM. Polyak 1957 Polyak 1957 ΗΡΑΚΛΕΙΟ 12/01/2005 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Hubel & Weisel ήδη από το 1959 πειραµατιζόµενοι σε γάτες έδειξαν ότι πολλοί από τούς νευρώνες του πρωτοταγούς οπτικού φλοιού V1 αποκρίνονται διαφορετικά σε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΥΣ 1. Εισαγωγή Η αίσθηση της όρασης αποτελεί ένα αµάλγαµα µιας οµάδας διαφορετικών ικανοτήτων, που λειτουργούν αυτόνοµα και ενσωµατώνονται σε µια ενοποιηµένη αντίληψη του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ

7.1 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ 7.1 ΑΣΚΗΣΗ 7 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΩΝ ΘΕΩΡΙΑ Όταν φωτεινή παράλληλη δέσμη διαδιδόμενη από οπτικό μέσο α με δείκτη διάθλασης n 1 προσπίπτει σε άλλο οπτικό μέσο β με δείκτη διάθλασης n 2 και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ. A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής

ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ. A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής ΟΠΤΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΙΚΩΝ ΦΑΚΩΝ Κ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ A. ιαφορές µεταξύ γυαλιών και φακών επαφής / διαθλαστικής χειρουργικής Για την διόρθωση του διαθλαστικού σφάλµατος του οφθαλµού (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΡΟΠΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου, MSc

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΡΟΠΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου, MSc ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΚΤΡΟΠΩΝ ΥΨΗΛΗΣ ΤΑΞΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου, MSc Σωτήρης Πλαΐνης, MSc, PhD Ιωάννης Παλλήκαρης, MD, PhD Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα

2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2. Ο οφθαλμός ως οπτικό σύστημα 2 Απριλίου 20 Η δομή του οφθαλμού Ιδωμένος ως ένα οπτικό όργανο, ο ανθρώπινος οφθαλμός επιτελεί την ακόλουθη λειτουργία. Δέχεται εισερχόμενες ακτίνες φωτός από απομακρυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία

Οπτική οδός. Έξω γονατώδες σώµα. Οπτική ακτινοβολία Όραση Γ Όραση Οπτική οδός Έξω γονατώδες σώµα Οπτική ακτινοβολία Οπτικό χίασµα: Οι ίνες από το ρινικό ηµιµόριο περνούν στην αντίπλευρη οπτική οδό ενώ τα κροταφικά ηµιµόρια δεν χιάζονται. Εποµένως κάθε οπτική

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις

Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 10 Αισθητήρια όργανα Αισθήσεις Ειδικές Αισθήσεις Όραση Ακοή Δομή του οφθαλμικού βολβού Οφθαλμικός βολβός Σκληρός χιτώνας Χοριοειδής χιτώνας Αμφιβληστροειδής χιτώνας Μ.Ντάνος Σκληρός

Διαβάστε περισσότερα

DARK ADAPTATION. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου

DARK ADAPTATION. Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου DARK ADAPTATION Τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ήταν το 1866 όταν ιστολογικές µελέτες του Max Schultze σε αµφιβληστροειδείς διαφόρων ειδών θηλαστικών οδήγησαν στο συµπέρασµα της ύπαρξης δύο διαφορετικών τύπων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΟΠΤΟΤΥΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΟΠΤΟΤΥΠΟ ETDRS ΣΕ ΣΛΑΒΟΦΩΝΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΟΠΤΟΤΥΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΟΠΤΟΤΥΠΟ ETDRS ΣΕ ΣΛΑΒΟΦΩΝΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ & ΟΡΑΣΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ ΟΠΤΟΤΥΠΟΥ ΜΕ ΤΟ ΟΠΤΟΤΥΠΟ ETDRS ΣΕ ΣΛΑΒΟΦΩΝΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΠΑΝΑΓΟΥΛΑ ΝΙΚΟΛΙΤΣΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΤΣΙΛΙΜΠΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13

Συναπτική ολοκλήρωση. Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα. Τετάρτη, 20 Μαρτίου 13 Συναπτική ολοκλήρωση Η διαδικασία της άθροισης όλων των εισερχόμενων διεγερτικών και ανασταλτικών σημάτων σε ένα νευρώνα http://www.mpg.de/13795/learning_memory_perception?print=yes 2 Τοποθεσία συνάψεων

Διαβάστε περισσότερα

4. Όρια ανάλυσης οπτικών οργάνων

4. Όρια ανάλυσης οπτικών οργάνων 4. Όρια ανάυσης οπτικών οργάνων 29 Μαΐου 2013 1 Περίθαση Οι αρχές ειτουργίας των οπτικών οργάνων που περιγράψαμε μέχρι στιγμής βασίζονται στη γεωμετρική οπτική, δηαδή την περιγραφή του φωτός ως ακτίνες

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Εξατοµικευµένες διαθλαστικές επεµβάσεις: ένα βήµα προς την υπερ-όραση; ανατοµικοί και φυσιολογικοί περιορισµοί

Εξατοµικευµένες διαθλαστικές επεµβάσεις: ένα βήµα προς την υπερ-όραση; ανατοµικοί και φυσιολογικοί περιορισµοί Εξατοµικευµένες διαθλαστικές επεµβάσεις: ένα βήµα προς την υπερ-όραση; ανατοµικοί και φυσιολογικοί περιορισµοί Παλλήκαρης Ιωάννης, Πλαΐνης Σωτήρης, Γκίνης Χαρίλαος, Παλλήκαρης Αριστοφάνης ΒΕ.Μ.Μ.Ο. Βαρδινογιάννειο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΌΡΑΣΗ ΈΝΘΕΣΗ ΠΕΡΙΘΛΑΣΤΙΚΩΝ ΠΟΛΥΕΣΤΙΑΚΩΝ ΕΝ ΟΦΑΚΩΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΗ. ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΚΑΒΡΟΥΛΑΚΗ Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι:

Φυσιολογικό και μυωπικό μάτι: ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΦΘΑΛΜΟΥ: ΕΜΜΕΤΡΩΠΙΑ & ΑΜΕΤΡΟΠΙΑ. ΜΥΩΠΙΑ, ΥΠΕΡΜΕΤΡΩΠΙΑ, ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ Τσίτσας Θωμάς Καλιακούδας Μάριος Καραγιαννίδης Αλέξανδρος Μιχόπουλος Σπυρίδων

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της ευαισθησίας φωτεινής αντίθεσης (contrast sensitivity) µε χρήση κάθετων grating.

Μέτρηση της ευαισθησίας φωτεινής αντίθεσης (contrast sensitivity) µε χρήση κάθετων grating. Π. Σαπουντζής Μέτρηση της ευαισθησίας φωτεινής αντίθεσης (contrast sensitivity) µε χρήση κάθετων grating. Για τη µελέτη των λειτουργικών χαρακτηριστικών της χωρικής όρασης (spatial vision) είναι απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία

Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Εισαγωγή σε οπτική και μικροσκοπία Eukaryotic cells Microscope Cancer Μικροσκόπια Microscopes Ποια είδη υπάρχουν (και γιατί) Πώς λειτουργούν (βασικές αρχές) Πώς και ποια μικροσκόπια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες.

ΑΝΑΚΛΑΣΗ. β' νόμος της ανάκλασης: Η γωνία πρόσπτωσης και η γωνία ανάκλασης είναι ίσες. ΑΝΑΚΛΑΣΗ Η ακτίνα (ή η δέσμη) πριν ανακλασθεί ονομάζεται προσπίπτουσα ή αρχική, ενώ μετά την ανάκλαση ονομάζεται ανακλώμενη. Η γωνία που σχηματίζει η προσπίπτουσα με την κάθετη στην επιφάνεια στο σημείο

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ 10 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 0 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗΣ ΦΑΚΟΥ . Γεωμετρική οπτική ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ Η Γεωμετρική οπτική είναι ένας τρόπος μελέτης των κυμάτων και χρησιμοποιείται για την εξέταση μερικών

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ I (1-8) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ I (1-8) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ I (1-8) Εκδοχή 7/1.10.11 Προς τους φοιτητές & φοιτήτριες θ εξαμήνου της Β Οφθαλμολογικής Κλινικής του Α.Π.Θ. Διανέμονται τα κείμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων

ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων ΘΕ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γραφικές παραστάσεις, κλίση καµπύλης Μέθοδος των ελαχίστων τετραγώνων 1. Σκοπός Πρόκειται για θεωρητική άσκηση που σκοπό έχει την περιληπτική αναφορά σε θεµατολογίες που αφορούν την

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση των Οφθαλµικών Εκτροπών Υψηλής Τάξης στην Κλινική ιάθλαση

H επίδραση των Οφθαλµικών Εκτροπών Υψηλής Τάξης στην Κλινική ιάθλαση Πανεπιστήµιο Κρήτης ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Οπτική & Όραση» H επίδραση των Οφθαλµικών Εκτροπών Υψηλής Τάξης στην Κλινική ιάθλαση Νικόλαος Σ. Τσικλής Επιβλέπων Ιωάννης Παλλήκαρης Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0

Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 Οι δύο θεμελιώδεις παράμετροι προσδιορισμού της ταχύτητας του φωτός στο κενό: Διηλεκτρική σταθερά ε0 Μαγνητική διαπερατότητα μ0 1 c 0 0 Όταν το φως αλληλεπιδρά με την ύλη, το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο του

Διαβάστε περισσότερα

Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ

Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού. Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Διαθλαστικές ανωμαλίες του οφθαλμού Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική ΑΧΕΠΑ Διαθλαστικά μέσα οφθαλμού Εμμετρωπία Παράλληλες ακτίνες φωτός ( θεωρητικά άπειρο, πρακτικά >6μ) εστιάζονται επί του αμφιβληστροειδή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ενός τροποποιημένου ETDRS πίνακα με γράμματα που χρησιμοποιούνται σε όλα τα Ευρωπαϊκά αλφάβητα

Αξιολόγηση ενός τροποποιημένου ETDRS πίνακα με γράμματα που χρησιμοποιούνται σε όλα τα Ευρωπαϊκά αλφάβητα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Αξιολόγηση ενός τροποποιημένου ETDRS πίνακα με γράμματα που χρησιμοποιούνται σε όλα τα Ευρωπαϊκά αλφάβητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ...

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ... ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΑΣΚΗΣΗ 2 η Μετρήσεις µε το µικροσκόπιο Κ. Φασσέας. Ονοµατεπώνυµο...ΑΜ... Σκοπός της άσκησης είναι: Να µάθουµε πώς γίνεται η

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@maerals.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Γεωμετρική Οπτική Η ιδέα την απεικόνισης Σημειακή πηγή Στιγματική απεικόνιση Η ανακατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο. Χάρης Καμπάνης

Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο. Χάρης Καμπάνης Εξοπλισμός για τον Ερασιτέχνη Αστρονόμο Χάρης Καμπάνης Τι μας ενδιαφέρει να παρατηρούμε πώς και από πού. Μας Ενδιαφέρει Παρατήρηση Πλανητών, Ηλιακή Παρατήρηση, Βαθύς Ουρανός; Θα Παρατηρούμε μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια.

Η ελάχιστη απαίτηση. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων είναι η μετατροπή του φωτός. ενέργεια. Η ελάχιστη απαίτηση για τη δημιουργία οφθαλμού είναι η ύπαρξη συμπλέγματος φωτοϋποδεκτικών κυττάρων που περιβάλλονται από κύτταρα που περιέχουν προστατευτική μαύρη χρωστική. Η κύρια λειτουργία των φωτοϋποδοχέων

Διαβάστε περισσότερα

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3,

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Ι ΠΟΜ 114(Ε) ΟΠΤΙΚΗ ιάθλαση φωτός µέσω σχισµής, γύρω από µικρό δοκάρι και µέσω µικρής οπής

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ

ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΟΣ - ΠΡΕΣΒΥΩΠΙΑ ΤΡΙΤΗ 8 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Ρ. ΜΙΧΑΗΛ Γ. ΑΓΓΕΛΟΥ Αστιγµατισµός ιαθλαστική ανωµαλία του οφθαλµού, κατά την οποία οι προσπίπτουσες σε αυτόν παράλληλες

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ

5. Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ 5. Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ 5.1. Η ΜΟΝΟΦΘΑΛΜΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ 5.1.1. Η ΕYΡΕΣΗ ΤΗΣ ΣΦΑIΡΑΣ - ΜEΓΙΣΤΟ ΘΕΤΙΚO, ΜEΓΙΣΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚO ΚΑΙ ΔΙΧΡΩΜΑΤΙΚO ΤΕΣΤ 5.1.1.1. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚH ΕΚΤIΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΜΕΤΡΩΠIΑΣ Η διαδικασία της

Διαβάστε περισσότερα

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6

Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ευαιθησιομετρία Sensitometry ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Ι-6 Ακτινοβολία Χ και φιλμ Οι ακτίνες- X προκαλούν στο ακτινολογικό φιλμ κατανομή διαφορετικών ΟΠ επειδή Η ομοιόμορφη δέσμη που πέφτει πάνω στο ΑΘ εξασθενεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού

Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών στοιχείων του οφθαλμού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ Μεταπτυχιακή Εργασία: Ανάπτυξη & κατασκευή συμβολόμετρου προβολής αμφιβληστροειδικών κροσσών, για την παράκαμψη των οπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής

Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής Οπτικοί Φακοί Οφθαλµικοί Φακοί Φακοί Επαφής ιόρθωση διαθλαστικού σφάλµατος του οφθαλµού (µυωπία, υπερµετρωπία, αστιγµατισµός) Εξέταση/διάγνωση του αµφιβληστροειδή (Volk) Στην «διόρθωση» του καταρράκτη

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ

Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Η χρήση του χρώµατος στη χαρτογραφία και στα ΣΓΠ Συµβατική χρήση χρωµάτων στους τοπογραφικούς χάρτες 1/31 Μαύρο: Γκρι: Κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο: Μπλε: Σκούρο µπλε: Ανοιχτό µπλε: βασικές τοπογραφικές

Διαβάστε περισσότερα

<< Προβλήματα που αφορούν την εστίαση>>

<< Προβλήματα που αφορούν την εστίαση>> > Όνομα : Ιωάννα Επώνυμο : Γ. Τάξη : Α1 Λυκείου Όραση ή οπτική αντίληψη ονομάζεται μία από τις πέντε αισθήσεις. Όργανο αντίληψης είναι τα μάτια, ενώ το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του εύρους προσαρμογής- βάθους πεδίου σε άτομα ηλικίας 18-22 ετών

Αξιολόγηση του εύρους προσαρμογής- βάθους πεδίου σε άτομα ηλικίας 18-22 ετών Αξιολόγηση του εύρους προσαρμογής- βάθους πεδίου σε άτομα ηλικίας 18-22 ετών Ντζιλέπης Γ., Πατέρας Ε., Φωτεινάκης Β., Δρακόπουλος Π., Σιανούδης Ι., Πλακίτση Α., Γεωργιάδου Σ. Τμήμα Οπτικής & Οπτομετρίας,

Διαβάστε περισσότερα

Κλειώ Χατζηστεφάνου, Μαθήµατα ΕΟΕ, 7/12/2010. Επίκουρος Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική, ΠΓΝΑ «Γ.

Κλειώ Χατζηστεφάνου, Μαθήµατα ΕΟΕ, 7/12/2010. Επίκουρος Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική, ΠΓΝΑ «Γ. Π Ρ Ι Σ Μ Α Τ Α Κλειώ Χατζηστεφάνου Επίκουρος Καθηγήτρια Οφθαλμολογίας Α Πανεπιστημιακή Οφθαλμολογική Κλινική, ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς» ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΡΙΣΜΑΤΑ Στοιχεία οπτικής Ορισμός: Ως πρίσμα ορίζεται τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Χρώµα: κλάδος φυσικής, φυσιολογίας, ψυχολογίας, τέχνης. Αφορά άµεσα τον προγραµµατιστή των γραφικών. Αν αφαιρέσουµε χρωµατικά χαρακτηριστικά, λαµβάνουµε ασπρόµαυρο φως. Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 33 ΦακοίκαιΟπτικάΣτοιχεία ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 33 Λεπτοί Φακοί- ιάδοση Ακτίνας Εξίσωση Λεπτού Φακού-Μεγέθυνση Συνδυασµός Φακών ΟιεξίσωσητουΟπτικού Φωτογραφικές Μηχανές : Ψηφιακές και Φιλµ ΤοΑνθρώπινοΜάτι;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ I. ΤΙΤΛΟΣ: ΣΦΑΙΡΙΚΟΙ & ΚΥΛΙΝ ΡΙΚΟΙ ΦΑΚΟΙ Πέµπτη, 10 Μαρτίου 2005. Μαίρη Τζιράκη, Κουνής Γεώργιος

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ I. ΤΙΤΛΟΣ: ΣΦΑΙΡΙΚΟΙ & ΚΥΛΙΝ ΡΙΚΟΙ ΦΑΚΟΙ Πέµπτη, 10 Μαρτίου 2005. Μαίρη Τζιράκη, Κουνής Γεώργιος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ I ΤΙΤΛΟΣ: ΣΦΑΙΡΙΚΟΙ & ΚΥΛΙΝ ΡΙΚΟΙ ΦΑΚΟΙ Πέµπτη, 10 Μαρτίου 2005 Μαίρη Τζιράκη, Κουνής Γεώργιος Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η µελέτη των εξισώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ

Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ ΟΜΑΔΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)... 3)... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : Υπολογισμός της εστιακής απόστασης f λεπτού συμμετρικού συγκλίνοντος φακού απο τη γραμμική μεγέθυνση Μ Με το πείραµα αυτό θα προσδιορίσουµε: Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης : «Ανάπτυξη βάσης δεδομένων φυσιολογικής ενδιάμεσης και κοντινής όρασης, σε συνθήκες προσομοιωμένης πρεσβυωπίας»

Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης : «Ανάπτυξη βάσης δεδομένων φυσιολογικής ενδιάμεσης και κοντινής όρασης, σε συνθήκες προσομοιωμένης πρεσβυωπίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΟΠΤΙΚΗ & ΟΡΑΣΗ» Μεταπτυχιακή Εργασία Ειδίκευσης : «Ανάπτυξη βάσης δεδομένων φυσιολογικής ενδιάμεσης και κοντινής όρασης, σε συνθήκες προσομοιωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΟ-ΟΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΟΠΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ»

«ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΟ-ΟΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΟΠΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ «ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΟ-ΟΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΟΠΤΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ» Παπαδάτου Ελένη Διπλ/χος

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια

Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Νέα Οπτικά Μικροσκόπια Αντίθεση εικόνας (contrast) Αντίθεση πλάτους Αντίθεση φάσης Αντίθεση εικόνας =100 x (Ι υποβ -Ι δειγμα )/ Ι υποβ Μικροσκοπία φθορισμού (Χρησιμοποιεί φθορίζουσες χρωστικές για το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Σοφία Κόττου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής ΕΚΠΑ 1 ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ J.R. Cameron, J.G. Skofronick, R.M. Grant Κεφάλαιο 12 Φυσική των

Διαβάστε περισσότερα

Βίντεο και κινούµενα σχέδια

Βίντεο και κινούµενα σχέδια Βίντεο και κινούµενα σχέδια Περιγραφή του βίντεο Ανάλυση του βίντεο Κωδικοποίηση των χρωµάτων Μετάδοση τηλεοπτικού σήµατος Συµβατικά τηλεοπτικά συστήµατα Τεχνολογία Πολυµέσων 06-1 Περιγραφή του βίντεο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΕΡΑΣΤΗΡΙ ΕΦΑΡΜΣΜΕΝΗΣ ΠΤΙΚΗΣ Άσκηση 1: Λεπτοί φακοί Εξεταζόμενες γνώσεις. Εξίσωση κατασκευαστών των φακών. Συστήματα φακών. Διαγράμματα κύριων ακτινών. Είδωλα και μεγέθυνση σε λεπτούς φακούς. Α. Λεπτοί

Διαβάστε περισσότερα

3.6 ΕΜΒΑ ΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

3.6 ΕΜΒΑ ΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ 1 3.6 ΕΜΝ ΚΥΚΛΙΚΥ ΤΜΕ ΘΕΩΡΙ 1. Εµβαδόν κυκλικού τοµέα γωνίας µ ο : Ε = πρ. µ, όπου ρ η ακτίνα του κύκλου και π ο γνωστός αριθµός. Εµβαδόν κυκλικού τοµέα γωνίας α rad: Ε = 1 αρ, όπου ρ η ακτίνα του κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος

*Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος *Γράφει ο Φώτης Βελισσαράκος Πότε ένα παιδί βλέπει σωστά; Ποιές είναι οι δεξιότητες εκείνες που καθορίζουν την καλή λειτουργία της όρασης του; Πώς μπορεί μια δυσλειτουργία της όρασης να επηρεάσει την απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD)

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Επίδειξη-Πείραμα Σκοπός Με την άσκηση αυτή θέλουμε να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα φαινόμενα της συμβολής και περίθλασης, χρησιμοποιώντας ένα καθημερινό και πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ µυωπία υπερµετρωπία αστιγµατισµός πρεσβυωπία ξεχάστε τα γυαλιά σας ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ Έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που εφαρμόστηκε το excimer laser για τη διόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010

Εργαστήριο Οπτικής ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ. Μάκης Αγγελακέρης 2010 ΠΕΡΙΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 2010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να περιγράψετε ποιοτικά το φαινόμενο της περίθλασης του φωτός καθώς επίσης να μπορείτε να διακρίνετε τις συνθήκες που χαρακτηρίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ Οι ρίζες των δέντρων αποτελούνται απο τρία είδη ιστών ένα εκ των οποίων, (ο επιφανειακός ιστός) περιλαµβάνει ειδικά τροποποιηµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΛΕΞΙΟΣ ΝΙΚΑΣ MD, MSc, FEBO Χειρουργός Οφθαλμίατρος ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ MASTER ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΟΡΑΣΗΣ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (COMPUTER VISION SYNDROME) H χρήση υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων

Ελλιπή δεδομένα. Εδώ έχουμε 1275. Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 1275 ατόμων Ελλιπή δεδομένα Στον πίνακα που ακολουθεί δίνεται η κατά ηλικία κατανομή 75 ατόμων Εδώ έχουμε δ 75,0 75 5 Ηλικία Συχνότητες f 5-4 70 5-34 50 35-44 30 45-54 465 55-64 335 Δεν δήλωσαν 5 Σύνολο 75 Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Χρωματική Εκτροπή και Ενδοφακοί

Χρωματική Εκτροπή και Ενδοφακοί ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΠΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΑΣΗ ΧΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΚΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΝΔΟΦΑΚΩΝ ΚΑΛΤΣΑ Α. ΔΗΜΗΤΡΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΓΚΙΝΗΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ EΤΟΣ: 2007-2008 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα. Φωτοτεχνία. Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Φωτοτεχνία Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Φωτομετρία Γεώργιος Χ. Ιωαννίδης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών ΤΕ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

3.5 ΕΜΒΑ ΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΙΣΚΟΥ

3.5 ΕΜΒΑ ΟΝ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΙΣΚΟΥ 1 3.5 ΕΜΒ Ν ΚΥΚΛΙΚΥ ΙΣΚΥ ΘΕΩΡΙ Εµβαδόν κυκλικού δίσκου ακτίνας ρ : Ε = πρ Σηµείωση : Tο εµβαδόν του κυκλικού δίσκου, χάριν ευκολίας αναφέρεται σαν εµβαδόν του κύκλου. ΣΧΛΙ Για το εµβαδόν του κυκλικού δίσκου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

Εργαστήριο Οπτικής ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Μάκης Αγγελακέρης 010 Σκοπός της άσκησης Να μπορείτε να εξηγήσετε το φαινόμενο της Συμβολής και κάτω από ποιες προϋποθέσεις δύο δέσμες φωτός, μπορεί να συμβάλουν. Να μπορείτε να περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές της οπτικής μικροσκοπίας (light microscopy)

Βασικές αρχές της οπτικής μικροσκοπίας (light microscopy) Βασικές αρχές της οπτικής μικροσκοπίας (light microscopy) Το φως είναι ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Κάθε κύμα απαρτίζεται από ένα ηλεκτρικό (Ε) και ένα μαγνητικό (Β) πεδίο οι εντάσεις των οποίων αυξομειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Χατζητόλιος Α. Κατσίκη Ν.,

ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Χατζητόλιος Α. Κατσίκη Ν., ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΠΑΧΟΣ ΤΟΥ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΤΗΣ ΩΧΡΑΣ (ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΝΟΧΗΣ - OCT) ιάφας Σ., Κωτσίδης Σ., Κατσίκη Ν., Χατζητόλιος Α. Α Πανεπιστημιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Φωτομετρία - Ραδιομετρία

Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@materials.uoc.gr Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Φωτομετρία - Ραδιομετρία Οπτική και κύματα Δημήτρης Παπάζογλου dpapa@matials.uoc.g Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών Πανεπιστήμιο Κρήτης Φωτομετρία - Ραδιομετρία Φωτομετρία - Ραδιομετρία Ραδιομετρία: αναφέρεται σε όλο το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΠΙΣΘΙΑΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ. Βασίλης Δριμούρας Βήμα 1 ο -Υπολογισμός διάστασης οθόνης, γωνίας και απόστασης θέασης. Κάντε ένα

Διαβάστε περισσότερα

3. Απλά οπτικά όργανα

3. Απλά οπτικά όργανα 3. Απλά οπτικά όργανα 20 Απριλίου 2013 1 Διαφράγματα Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός αντικειμένου. Μας

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς.

Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. Μ2 Μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας με τη βοήθεια του απλού εκκρεμούς. 1 Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί στη μέτρηση της επιτάχυνσης της βαρύτητας σε ένα τόπο. Αυτή η μέτρηση επιτυγχάνεται

Διαβάστε περισσότερα