Ανασκόπηση. Ηλίας Παπανικολάου 1. Εισαγωγή. Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανασκόπηση. Ηλίας Παπανικολάου 1. Εισαγωγή. Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας"

Transcript

1 Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 9 Ανασκόπηση Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες Ηλίας Παπανικολάου 1 1 Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας Περίληψη: Οι Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες αναφέρονται σε πολλά ετερογενή μεταξύ τους νοσήματα. Η πρόοδος που έχει συντελεστεί με την αξονική τομογραφία θώρακος επιτρέπει ώστε όλο και λιγότεροι ασθενείς να υποβάλλονται σε χειρουργική βιοψία πνεύμονα. Η πρόοδος στην κατανόηση της παθογένειας πολλών εξ`αυτών των νοσημάτων μέσω και της γενετικής ενδεχομένως να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών. Απαραίτητη είναι η συνεργασία μεταξύ πνευμονολόγου, ακτινολόγου και παθολογοανατόμου. Επίσης απαραίτητη είναι η εκτίμηση των δύσκολων περιπτώσεων από εξειδικευμένο ιατρό ή αντίστοιχο κέντρο. Εισαγωγή Διεύθυνση επικοινωνίας: τηλ.: Ο όρος Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες (ΔΠΠ) έχει επικρατήσει τελευταία στην περιγραφή των παθήσεων του διαμέσου ιστού, αντικαθιστώντας τον παλαιότερο όρο Διάμεσες Πνευμονοπάθειες. Ο λόγος είναι ότι οι ΔΠΠ εκτός από τον διάμεσο ιστό των πνευμόνων (ο οποίος σε κάποιες από αυτές δε συμμετέχει ιδιαίτερα) προσβάλλουν συνήθως και άλλες ανατομικές δομές, όπως τους μικρούς αεραγωγούς, τις κυψελίδες ή τον υπεζωκότα. Ενώ για καιρό η παθογένεση ορισμένων έστω εξ`αυτών παρέμενε ομιχλώδης και η αντιμετώπισή τους πτωχή, τελευταία η πρόοδος που έχει συντελεστεί στην αιτιοπαθολογία τους (μεταξύ άλλων και με μελέτη του ανθρώπινου γονιδιώματος) δημιουργεί ελπίδες για τη θεραπευτική αντιμετώπισή τους στο εγγύς μέλλον. Στο παρόν άρθρο θα ανασκοπηθούν οι κυριότερες ΔΠΠ, με έμφαση στα νεότερα δεδομένα που έχουν προκύψει. Οι ΔΠΠ ταξινομούνται παραδοσιακά στις Ιδιοπαθείς Διάμεσες Πνευμονίες, στις Δευτεροπαθείς Διάμεσες Πνευμονοπάθειες (από γνωστό αίτιο), στις Κοκκιωματώδεις νόσους και στα Υπόλοιπα/Ορφανά νοσήματα.

2 10 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2013, Τόμος 9, Τεύχος 2 Ιδιοπαθείς Διάμεσες Πνευμονίες (ΙΔΠ) (Idiopathic Interstitial Pneumonias) Η Αμερικανική Θωρακική Εταιρεία (ATS) και η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία (ERS) εξέδωσαν πρόσφατα νέες οδηγίες σε ότι αφορά την ταξινόμησή τους (Πίνακας 1) 1. *: Σε ασθενείς όπου τα δεδομένα είναι ανεπαρκή ή υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ ιστολογικών με ακτινολογικές εξετάσεις: α) σε ασθενείς που έχουν αρχίσει θεραπεία, β) σε νέες νοσολογικές οντότητες, γ) σε συνύπαρξη 2 ή περισσότερων ιστολογικών προτύπων, όπως σε νοσήματα του συνδετικού ιστού ή μετά από λήψη φαρμάκων. Πίνακας 1. Νεότερη Ταξινόμηση των ΙΔΠ. Τυπικό πρότυπο usual interstitial pneumonia (UIP) στην αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας (HRCT). Σε αυτές τις περιπτώσεις δε χρειάζεται χειρουργική βιοψία πνεύμονα. Σε ασθενείς, που παρουσιάζουν πιθανό UIP πρότυπο στη HRCT θα απαιτηθεί βιοψία πνεύμονα και για να τεθεί η διάγνωση, θα πρέπει η ιστολογική εξέταση να αναδείξει βέβαιο ή πολύ πιθανό ιστολογικό UIP πρότυπο. Τυπικό ακτινολογικό UIP πρότυπο: Περιγράφεται από δικτυωτού τύπου σκιάσεις, που εντοπίζονται κυρίως υποϋπεζωκοτικά στις βάσεις των πνευμόνων, και συνοδεύονται από κυστικές αλλοιώσεις μελικηρύθρας (honeycombing) με ή χωρίς βρογχεκτασίες εξ` έλξεως. Θα πρέπει επίσης να απουσιάζουν ασύμβατα θεωρούμενα ευρήματα, δηλαδή διάχυτη θαμβή ύαλος, διάχυτοι όζοι, πυκνώσεις, περιβρογχοαγγειακή κατανομή, εντόπιση σε άνω και μέσα πνευμονικά πεδία, διακριτές κύστεις και εικόνα μωσαϊκού (Εικόνα 1α). Η διαφορά μεταξύ βέβαιου και πιθανού προτύπου είναι η απουσία honeycombing στο δεύτερο (Εικόνα 1β). Οι ΙΔΠ διακρίνονται περαιτέρω στις (Πίνακας 2): Πίνακας 2. Κατηγοριοποίηση των κύριων ΙΔΠ. Εικόνα 1α. Δικτυωτό πρότυπο με honeycombing Ιδιοπαθής Πνευμονική Ίνωση (ΙΠΙ)(Idiopathic (τυπικό UIP πρότυπο). Pulmonary Fibrosis) Η ΙΠΙ προσβάλλει συνήθως ανθρώπους στην 6η και 7η δεκαετία της ζωής τους και συνηθέστερα άνδρες. Η επίπτωση της νόσου κυμαίνεται στις μελέτες από 4.6 έως 16.3 νέα περιστατικά ανά 100,000 άτομα/έτος και ο επιπολασμός από 2 έως 29 περιπτώσεις ανά 100,000 άτομα. Για τη διάγνωση της νόσου, ενθαρρύνεται η συνεργασία του πνευμονολόγου με τον ακτινολόγο και εάν ο ασθενής υποβληθεί σε βιοψία πνεύμονα και του παθολογοανατόμου. Με βάση τις πρόσφατα αναθεωρημένες οδηγίες 2, η διάγνωση της ΙΠΙ απαιτεί: Αποκλεισμό άλλης αιτίας (επαγγελματικά νοσήματα, εξωγενής αλλεργική κυψελιδίτιδα [ΕΑΚ], νοσήματα του συνδετικού ιστού) και Εικόνα 1β. Απουσία honeycombing (πιθανό UIP πρότυπο).

3 Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 11 Το τυπικό ιστολογικό UIP πρότυπο χαρακτηρίζεται από την ανεύρεση ίνωσης, διαταραχής της αρχιτεκτονικής του παρεγχύματος, ανομοιογενή προσβολή του πνεύμονα, εστίες ινοβλαστών και απουσία άλλων ευρημάτων (όπως κοκκιωμάτων ή εκσεσημασμένης φλεγμονής). Πολύ πιθανό χαρακτηρίζεται το πρότυπο, όταν απουσιάζουν είτε η ανομοιογενής προσβολή είτε οι ινοβλαστικές εστίες. Τονίζεται ότι πλέον, αντίθετα με τις παλαιότερες οδηγίες, δεν απαιτείται για τη διάγνωση η λήψη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) και διαβρογχικής βιοψίας. Το BAL ωστόσο πρέπει να εκτελείται σε μία μειοψηφεία ασθενών, όταν υπάρχει υπόνοια χρόνιας ΕΑΚ (8% των περιπτώσεων ακτινολογικού UIP προτύπου). Φυσική πορεία: Η ΙΠΙ χαρακτηρίζεται από προοδευτική σταδιακή επιδείνωση. Κάποιοι ασθενείς όμως θα εκδηλώσουν άμεσα βαριά επιδείνωση, ενώ άλλοι παραμένουν σταθεροί για χρόνια και επιδεινώνονται αιφνιδίως. Ενδείξεις κακής πρόγνωσης είναι: α) η βαρύτητα και η προοδευτική επιδείνωση της δύσπνοιας, β) Διαχυτική ικανότητα CO <40% και πτώση της 15% σε 1 έτος, γ)δοκιμασία βάδισης 6 λεπτών, που καταλήγει σε κορεσμό οξυαιμοσφαιρίνης 88%, δ)πτώση στη ζωτικη πνευμονική χωρητικότητα (VC) 10% σε 1 έτος, ε) Πνευμονική υπέρταση, στ) Η έκταση του honeycombing στη CT θώρακος και η προοδευτική επέκτασή του. Tελευταία έχουν περιγραφεί και συν-νοσηρότητες της ΙΠΙ, όπως το συνυπάρχον πνευμονικό εμφύσημα, η υπνική άπνοια, η πνευμονική υπέρταση, η παχυσαρκία και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Θεραπεία της ΙΠΙ 1. Απαγορεύεται έντονα η θεραπεία με κορτικοστεροειδή (ΚΣ), συνδυασμός ΚΣ με αζαθειοπρίνη, ιντερφερόνη και κολχικίνη. Επίσης πρόσφατα ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) απαγόρεψε την αρκετά διαδεδομένη παλαιότερα θεραπεία με ΚΣ, αζαθειοπρίνη και Ν-ακέτυλοκυστεΐνη (NAC). 2. Δεν ενδείκνυται η μονοθεραπεία με ΝΑC, πιρφενιδόνη και αντιπηκτικά, πρόκειται όμως για αδύνατη σύσταση καθώς πιστεύεται πως κάποια μειοψηφεία των ασθενών μπορεί να ωφεληθεί από αυτά.πιο συγκεκριμένα, διχογνωμία επικρατεί σχετικά με τα ωφέλη της πιρφενιδόνης. Φαίνεται πως επιβραδύνει την πτώση της FVC κατα 4.4% και αυξάνει την ελεύθερη νόσου επιβίωση, σε ασθενείς με ήπια/μέτρια ΙΠΙ (FVC>70%, SpO2<90%) 3. H σύσταση έως τώρα είναι πως, εάν ο ασθενής έχει ήπια ΙΠΙ και θέλει και ο ίδιος, μπορεί να πάρει το φάρμακο κατ`αρχήν για 1 έτος. 3. Ενδείκνυται σαφώς η κατ`οίκον οξυγονοθεραπεία και η μεταμόσχευση πνεύμονα ή πνευμόνων. 4. Η σύσταση κατά της μηχανικής υποστήριξης ασθενών με ΙΠΙ είναι ισχνή και συνεπώς δε θα πρέπει να αποκλείονται όλοι οι ασθενείς από αυτήν. 5. Αναπνευστική αποκατάσταση συστήνεται στη πλειοψηφεία των ασθενών (ισχνήσύσταση). 6. Την ίδιας βαρύτητας (ασθενώς θετική) σύσταση απολαμβάνει η χορήγηση ΚΣ στην οξεία παρόξυνση της ΙΠΙ και η θεραπεία ασυμπτωματικής ΓΟΠ. 7. Ασθενώς αρνητική σύσταση ισχύει για ειδική αντιμετώπιση της πνευμονικής υπέρτασης σε ασθενείς με ΙΠΙ. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα σε μία μελέτη φάσης ΙΙ ένας ανταγωνιστής τυροσινικής κινάσης (nintedanib) είχε θετικά αποτελέσματα (επιβράδυνση του ρυθμού πτώσης της FVC, καλύτερη ποιότητα ζωής και λιγότερες παροξύνσεις) 4. Τρεχόντως, το φάρμακο βρίσκεται σε μελέτες φάσης ΙΙΙ. Μη-Ειδική Διάμεση Πνευμονία (non-specific interstitial pneumonia, NSIP) H NSIP έως πρόσφατα θεωρούνταν ένας «προσωρινός» ορισμός και αμφίβολη παθογενετική οντότητα. Πλέ- Εικόνα 2. Αξονική και στεφανιαία διατομή πνευμόνων με NSIP: Χαρακτηριστική η περιβρογχοαγγειακή κατανομή και η απουσία υποϋπεζωκοτικής εντόπισης.

4 12 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2013, Τόμος 9, Τεύχος 2 ον έχει αναγνωριστεί ως ξεχωριστή νόσος, η οποία δύναται να είναι ιδιοπαθής ή δευτεροπαθής σε νοσήματα του συνδετικού ιστού, στην ΕΑΚ και σε φάρμακα 1. Ακτινολογικά στη HRCT θώρακος επικρατούν αλλοιώσεις θαμβής υάλου, επιβάρυνση του διαμέσου ιστού, βρογχεκτασίες εξ` έλξεως, συχνά με περιβρογχοαγγειακή και όχι υποϋπεζωκοτική κατανομή (Εικόνα 2). Ηοneycombing συνήθως δεν ανευρίσκεται στην αρχή, αλλά εμφανίζεται πιο έντονα στην πορεία της νόσου. Ιστολογικά, χαρακτηρίζεται από ομοιογενή προσβολή του παργχύματος με φλεγμονή του διαμέσου ιστού και ίνωση. Η πρόγνωση ποικίλει ευρέως. Η νόσος μπορεί να βελτιωθεί ή να μείνει στάσιμη με θεραπεία ή να εξελιχθεί σε τελικού σταδίου ίνωση. Κρυπτογενής Οργανούμενη Πνευμονία (cryptogenic organizing pneumonia, COP) Πρόκειται για νόσο υποξείας έναρξης διάρκειας <3 μηνών. Χαρακτηρίζεται από αναπνευστικά και συστηματικά συμπτώματα. Σε 10-30% των περιπτώσεων μπορεί να υπάρχουν και υπεζωκοτικές συλλογές. Τυπικά απεικονιστικά ευρήματα είναι πυκνώσεις, συχνά μεταναστευτικές, όμως μπορεί να εκδηλώνεται και με περιλοβιδιακούς όζους και θαμβή ύαλο (Εικόνα 4). Αναπνευστική Βρογχιολίτιδα με Διάμεση Πνευμονία (respiratory bronchiolitis interstitial lung disease, RB-ILD) H RB-ILD απαντάται αποκλειστικά σε καπνιστές. Όλοι οι καπνιστές πάσχουν ουσιαστικά από βρογχιολίτιδα (RB). Η έκταση της βλάβης είναι εκείνη που οδηγεί ορισμένους σε RB-ILD. Για τη διάγνωση δεν απαιτείται βιοψία πνεύμονα. Απαιτείται ιστορικό καπνίσματος, HRCT θώρακος με αλλοιώσεις θαμβής υάλου και κεντρολοβιδιακούς όζους (Εικόνα 3) και ΒAL, που να είναι αρνητικό για λεμφοκυττάρωση και να χαρακτηρίζεται από αυξημένα σε αριθμό και μέγεθος χρωματισμένα μακροφάγα 1. Εικόνα 3. Αλλοιώσεις θαμβής υάλου, κεντρολοβιδιακοί όζοι (σε κύκλο) και εμφύσημα σε ασθενή με RB-ILD. H πρόγνωση είναι γενικά καλή με τη διακοπή του καπνίσματος. Σε ένα μικρό ποσοστό όμως (10%), το οποίο είναι σημαντικά μεγαλύτερο στην Αποφολιδωτική Διάμεση Πνευμονία (DIP 30%), η νόσος εξελίσσεται προοδευτικά σε ίνωση παρά τη διακοπή του καπνίσματος και επηρεάζει σαφώς την επιβίωση. Εικόνα 4. Α. Πύκνωση δεξιού κάτω λοβού σε ασθενή με COP. B. Reverse halo sign.

5 Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 13 H ανταπόκριση στα κορτικοστεροειδή είναι άριστη, παρόλο που οι υποτροπές είναι ιδιαίτερα συχνές. Σε μία υπο-ομάδα ασθενών, παρά τη θεραπεία, παρατηρείται υπολειπόμενη/εξελισσόμενη ίνωση, ώστε να συνυπάρχουν ινωτικού τύπου NSIP και οργανούμενη πνευμονία. Πιστεύεται πως συχνά αυτό το πρότυπο υποκρύπτει αδιάγνωστη πολυμυοσίτιδα ή σύνδρομο αντισυνθετασών. Οξεία Διάμεση Πνευμονία (acute interstitial pneumonia, ΑΙΡ) Πρόκειται για το λεγόμενο ιδιοπαθές ARDS, καθώς και ιστολογικά δεν διαφέρουν (πρότυπο διάχυτης κυψελιδικής βλάβης-diffuse alveolar damage [DAD]). Aκτινολογικά εκδηλώνεται με θαμβή ύαλο ή πυκνώσεις αμφοτερόπλευρα. Παρ`όλο που δίνονται κορτικοστεροειδή, καμία τεκμηριωμένη θεραπεία δεν υπάρχει και η θνητότητα ξεπερνάει το 50%. Εάν σύγχρονα με την οξεία βλάβη αναγνωρίζονται και αλλοιώσεις τύπου μελικηρύθρας (UIP) στη HRCT θώρακος, τότε δεν πρόκειται για ΑΙΡ αλλά για οξεία παρόξυνση ΙΠΙ. Οξείες Παροξύνσεις Οξείες Παροξύνσεις (ΟΠ) συμβαίνουν στις χρόνιες ινωτικές ΙΔΠ, δηλαδή στις IPF και NSIP, αλλά και σε άλλες χρόνιες ινωτικές νόσους, όπως η χρόνια ΕΑΚ ή δευτεροπαθώς σε νοσήματα του συνδετικού ιστού 5. Είναι άγνωστο εάν αποτελούν εκτροπή οφειλόμενη σε υποκλινικό αίτιο (μη αναγνωρισμένη λοίμωξη) ή στην ίδια τη νόσο. Ιστολογικά ανευρίσκεται DAD επιπροβαλλόμενο σε πρότυπο UIP ή NSIP, ενώ και πρότυπο οργανούμενης πνευμονίας (ΟΡ) βρίσκεται στην οξεία φάση. Τα κριτήρια για τη διάγνωση ΟΠ είναι: επιδείνωση από τη σταθερή κατάσταση, συμβατή ακτινολογική εικόνα και αποκλεισμός άλλων αιτίων (καρδιακή ανεπάρκεια, λοίμωξη, πνευμοθώρακας κά) (Εικόνα 5). Τα κορτικοστεροειδή, παρ`ότι δίνονται, δεν έχουν αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα. Σπάνιες ΙΔΠ Ιδιοπαθής Λεμφoειδής Διάμεση Πνευμονία (lymphoid interstitial pneumonia, LIP) Θεωρείται κυρίως δευτεροπαθής (π.χ σε αιματολογικές κακοήθειες), ενώ φαίνεται συχνά να συγχέεται με την NSIP. Παρ`όλ`αυτά συνεχίζει να ταξινομείται στις ΙΔΠ. Ιδιοπαθής Υπεζωκο-Παρεγχυματική Ινοελάστωση (Idiopathic Pleuroparenchymal Fibroelastosis) Eίναι μία νέα οντότητα που εκδηλώνεται σε μέση ηλικία 57 ετών. Χαρακτηρίζεται από πάχυνση του υπεζωκότα και ελαστωτικού τύπου ίνωση του υποκείμενου παρεγχύματος, ιδίως δε των άνω λοβών, οι οποίοι παρουσιάζουν απώλεια όγκου και βρογχεκτασίες εξ` έλξεως (Εικόνα 6). Περίπου 50% των ασθενών έχουν θετικό ιστορικό επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων, ενώ και οι πνευμοθώρακες είναι συχνοί. 60% των ασθενών παρουσιάζουν εξελισσόμενη νόσο και το 40% θα καταλήξει από αυτή. Άλλα σπάνια ιστολογικά πρότυπα Πρόκειται για πρότυπα που έχουν αναγνωρισθεί τελευταία και δεν έχουν συμπεριληφθεί στην ως άνω περιγραφείσα ταξινόμηση ως νέες ΙΔΠ, είτε γιατί μπορεί να αποτελούν παραλλαγές ήδη γνωστών ΙΔΠ, είτε γιατί ίσως εκδηλώνονται δευτεροπαθώς σε νοσήματα, όπως η ΕΑΚ και εκείνα του συνδετικού ιστού. Εικόνα 5. Α. Ασθενής με IPF και αλλοιώσεις honeycombing με εμφύσημα. Β. Ο ίδιος ασθενής σε Οξεία Παρόξυνση IPF όπου επιπροβάλλουν αλλοιώσεις θαμβής υάλου.

6 14 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2013, Τόμος 9, Τεύχος 2 Εικόνα 6. Πάχυνση του υπεζωκότα και δικτυωτού τύπου σκιάσεις άνω λοβών (PPFE). Οξεία Ινοποιός και Οργανούμενη Πνευμονία (Acute Fibrinous and Organizing Pneumonia-AFOP) Αρχικά είχαν περιγραφεί 17 περιστατικά με AFOP, η οποία φαίνεται πως μπορεί να είναι ιδιοπαθής ή δευτεροπαθής σε ΕΑΚ, φάρμακα ή νοσήματα του συνδετικού ιστού [6]. Κλινικά εκδηλώνεται με οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια. Ακτινολογικά χαρακτηρίζεται από σκιάσεις κυρίως στους κάτω λοβούς (Εικόνα 7). Ιστολογικά ανευρίσκεται ενδοκυψελιδική εναπόθεση ινικής και πρότυπο οργανούμενης πνευμονίας. Δεν ανευρίσκονται υάλινες μεμβράνες του προτύπου DAD-ARDS. Eπομένως, από παθολογοανατομικής πλευράς θεωρείται ένα πρότυπο μεταξύ DAD και ΟΡ, ή απλά ένα ζήτημα μεθοδολογίας λήψης ιστού. Σημειώνεται πάντως πως θα πρέπει να αποκλειστούν οι ηωσινοφιλικές πνευμονίες, καθώς σχετίζονται με τέτοια ιστολογική βλάβη. Στην AFOP απουσιάζει η ιστική ή/και ηωσινοφλία στο περιφερικό αίμα. Άλλα πρότυπα βρογχιολοκεντρικών διαμέσων πνευμονοπαθειών έχουν περιγραφεί, ενδέχεται όμως να σχετίζονται με το κάπνισμα ή με περιβαλλοντική έκθεση. Συνδυασμός Πνευμονικής Ίνωσης και Εμφυσήματος Αυτός ο συνδυασμός (Combined Pulmonary Fibrosis and Emphysema-CPFE), παρ`όλο που έχει περιγραφεί εδώ και δεκαετίες, τα τελευταία 8 έτη έχει ανασυρθεί από την αφάνεια. Ο λόγος είναι η εξοικείωση με την αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας (HRCT), που επιτρέπει πληρέστερη αναγνώριση τόσο του εμφυσήματος όσο και της πνευμονικής ίνωσης. Το σύνδρομο αυτό είναι άγνωστο προς το παρόν, εάν παριστά μία ξεχωριστή νοσολογική οντότητα και για αυτό δεν συμπεριλαμβάνεται ως τέτοια στις τελευταίες αναθεωρημένες οδηγίες της Αμερικανικής Θωρακικής και Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Αφορά κυρίως άνδρες, καπνιστές ή πρώην καπνιστές στο 98% των περιπτώσεων, στους οποίους ανευρίσκεται στη HRCT θώρακος εμφύσημα στους άνω λοβούς και ακτινολογικό πρότυπο UIP στους κάτω λοβούς ή εάν έχουν υποβληθεί σε χειρουργική βιοψία πνεύμονα ιστολογικό πρότυπο UIP (Εικόνα 8) 7. Παρ`όλο που το σύνδρομο έχει αναγνωρισθεί κατ`αρχήν σε ασθενείς με IPF, είναι άγνωστο Εικόνα 7. Όζοι και πυκνώσεις πνευμονικών βάσεων, με περιβρογχοαγγειακή και υποϋπεζωκοτική κατανομή. Συνυπάρχουν πλευριτικές και περικαρδιακή συλλογή. Ασθενής με Οξεία Ινοποιό και Οργανούμενη Πνευμονία (AFOP). Εικόνα 8α. Ακτινογραφία θώρακος ασθενούς με CPFE όπου αναγνωρίζονται δικτυωτού τύπου βλάβες στις βάσεις και υπερδιαυγαστικοί άνω λοβοί.

7 Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 15 πως, είτε τα δύο νοσήματα είναι ξεχωριστά και τυχαία συνυπάρχουν, είτε κάποιοι αιτιολογικοί παράγοντες με πρώτο το κάπνισμα σε γενετικώς προδιατεθειμένα άτομα, δημιουργούν το συγκεκριμένο συνδυασμό βλαβών. Εικόνα 8β. HRCT θώρακος του ίδιου ασθενούς: εμφύσημα άνω λοβών. Παρακολούθηση των ΙΔΠ Χρήσιμο είναι να γνωρίζει ο κλινικός τα πέντε πρότυπα κλινικής εξέλιξης/πρόγνωσης, που έχουν περιγραφεί στις ΙΔΠ [1]. Αυτά είναι: 1. Νόσος αναστρέψιμη και αυτο-περιοριζόμενη (όπως στην αναπνευστική βρογχιολίτιδα με διάμεση πνευμονία). Απαιτείται βραχυχρόνια (σε 3-6 μήνες) παρακολούθηση, για να τεκμηριωθεί η ύφεση. 2. Νόσος αναστρέψιμη με κίνδυνο όμως επιδείνωσης (π.χ NSIP, αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία, οργανούμενη πνευμονία). Βραχυχρόνια όπως πριν αλλά και μακροχρόνια παρακολούθηση για πιθανές υποτροπές. 3. Νόσος στάσιμη με υπολειπόμενα στοιχεία (π.χ ινωτική NSIP). Μακροχρόνια παρακολούθηση. 4. Nόσος εξελισσόμενη, μη αναστρέψιμη, δυνητικά σταθεροποιούμενη με θεραπεία (π.χ ινωτική NSIP). Μακροχρόνια παρακολούθηση. 5. Νόσος εξελισσόμενη, επιδεινούμενη παρά τη θεραπεία (π.χ IPF). Μακροχρόνια παρακολούθηση/ εκτίμηση για μεταμόσχευση πνεύμονα ή παρηγορητική αντιμετώπιση. Η Χρησιμότητα του Βρογχοκυψελιδικού Εκπλύματος (Bal) στη Κλινική Εκτίμηση των Διαμέσων Πνευμονοπαθειών Εικόνα 8γ. Διάμεση ίνωση με honeycombing και βρογχεκτασίες εξ`έλξεως στους κάτω λοβούς (UIP). εάν αφορά και ασθενείς με ιδιοπαθή μη-ειδική διάμεση πνευμονία ινωτικού τύπου (NSIP), ενώ έχει περιγραφεί και σε ασθενείς καπνιστές με διάμεσες πνευμονοπάθειες στα πλαίσια νοσήματος του συνδετικού ιστού 8. Χαρακτηρίζεται από σχετική διατήρηση των πνευμονικών όγκων σε σχέση με την IPF, ιδιαίτερα χαμηλή διαχυτική ικανότητα CO, χαμηλά επίπεδα οξυαιμοσφαιρίνης και ανάγκη οξυγονοθεραπείας κατ`οίκον καθώς και μεγάλη επίπτωση πνευμονικής υπέρτασης (περίπου 50%). Η θνητότητα είναι παρόμοια με την IPF 9. Μπορεί να επιπλέκεται από καρκίνο πνεύμονα και οξέα συμβάματα. Ειδική θεραπεία δεν υπάρχει. Παθογενετικά πιστεύεται Το Βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα (Bronchoalveolar Lavage-BAL) εκτελείται κατά τη βρογχοσκόπηση και συνιστάται στην έγχυση φυσιολογικού ορού σε τμηματικό ή υποτμηματικό βρόγχο και την άμεση αναρρόφησή του, με σκοπό την αποτύπωση της παθοφυσιολογίας του αναπνευστικού συστήματος σε επίπεδο κυψελίδων. Ο αρχικός ενθουσιασμός για τη χρησιμότητά του στη διερεύνηση των ΔΠΠ ακολουθήθηκε από σκεπτικισμό και την ευρεία χρήση της χειρουργικής βιοψίας πνεύμονα. Πρόσφατα, η Αμερικανική Θωρακική Εταιρεία εξέδωσε οδηγίες, που προσανατολίζουν στην ορθή χρήση του 10. Επιγραμματικά, τα συμπεράσματα της επιτροπής είναι τα εξής: 1. Μετά την αρχική κλινική και ακτινολογική προσέγγιση των ΔΠΠ, στους ασθενείς εκείνους, που δεν παρουσιάζουν βέβαιο πρότυπο συνήθους διάμεσης πνευμονίας (UIP) στη HRCT θώρακος, η κυτταρική ανάλυση του BAL μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη στη διαγνωστική εκτίμηση. Θα πρέπει όμως να συνεκτιμώνται η πιθανότητα διάγνωσης κατά περίπτωση, η καρδιοπνευμονική επάρκεια του ασθενούς, η αιμορραγική

8 16 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2013, Τόμος 9, Τεύχος 2 του διάθεση και οι επιθυμίες του ιδίου (αλγόριθμος 1). 2. Η αναγνώριση συγκεκριμένου κυτταροφλεγμονώδους προτύπου (λεμφοκυτταρικό, ηωσινοφιλικό ή ουδετεροφιλικό), παρ`ότι στερούνται ειδικότητας, συχνά βοηθάει στον περιορισμό της διαφορικής διάγνωσης (αλγόριθμος 2). 3. Ένα φυσιολογικό BAL δεν αποκλείει πνευμονική παθολογία σε μικροσκοπικό επίπεδο. 4. Η κυτταρική ανάλυση του BAL από μόνη της δεν επαρκεί για τη διάγνωση συγκεκριμένων ΔΠΠ, εκτός από κακοήθειες και κάποιες σπάνιες ΔΠΠ (π.χ κυψελιδική πρωτεΐνωση). Μπορεί όμως να υποστηρίξει τη διάγνωση σε συνδυασμό με συμβατή κλινική εικόνα και ακτινολογικά ευρήματα. 5. Η κυτταρική ανάλυση του BAL δεν έχει προγνωστική αξία, ούτε προβλέπει την ανταπόκριση στη θεραπεία. H επιτροπή προβαίνει στις ακόλουθες συστάσεις: Α. Η επιλογή της θέσης όπου θα ληφθεί το BAL προτιμότερο είναι να γίνεται βάσει μίας πρόσφατης HRCT θώρακος (εντός 6 εβδομάδων) και όχι απαραίτητα στις συνήθεις θέσεις (μέσος λοβός και γλωσσίδα). Β. Στο συλλεχθέν BAL θα πρέπει οπωσδήποτε να γίνεται ποσοτική μέτρηση των κυτταρικών πληθυσμών (μακροφάγα, ουδετερόφιλα, λεμφοκύτταρα, ηωσινόφιλα). Εάν περισσεύει δείγμα, μπορεί να σταλεί για μικροβιολογική και κυτταρολογική ανάλυση. Αλγόριθμος 1. Προσέγγιση Διάχυτων Πνευμονοπαθειών. *: Διαγνωστική HRCT θώρακος θεωρείται στην IPF, τη Σαρκοείδωση και την Ιστιοκύττωση Langerhans. Αλγόριθμος 2. Διαφορική διαγνωστική προσέγγιση οξείας διάμεσης πνευμονοπάθειας.

9 Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 17 Γ. Δεν συνιστάται ο προσδιορισμός των υποτύπων των λεμφοκυττάρων ως εξέταση ρουτίνας. Όταν το BAL περιέχει >15% λεμφοκύτταρα, είναι λεμφοκυτταρικό, >3% ουδετερόφιλα ουδετεροφιλικό, >1% ηωσινόφιλα ηωσινοφιλικό και >0.5% μαστοκύτταρα μαστοκυτταρικό. Κυριαρχία των μακροφάγων με έγκλειστα σωματίδια καπνού συναντάται στις DIP, RB-ILD και στην Ιστιοκύττωση Langerhans. Σαρκοείδωση Σε ότι αφορά την αιτιο-παθογένεση της νόσου, σήμερα επικρατεί η άποψη πως κάποιο εξωτερικό άγνωστο προς το παρόν ερέθισμα, σε γενετικώς προδιατεθειμένα άτομα, οδηγεί σε Τh-1 κοκκιωματώδη φλεγμονή. Έχουν ανακαλυφθεί γενετικοί πολυμορφισμοί στα γονίδια του μείζονος συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας (HLA), στο γονίδιο της βουτυροφυλλίνης (BTNL-2) και της ανεξίνης (A-11) που φέρουν προδιάθεση στη νόσο και που αναδεικνύουν συγγένεια της σαρκοείδωσης με τις ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου 11, 12. Επίσης έχει ανακαλυφθεί η συμμετοχή κυτταρομεμβρανικών υποδοχέων (Νod-like receptors-nlr) μέσω της οδού της τυροσινικής κινάσης 13. Ενδείξεις για ενεργοποίηση της φλεγμονής από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης έχουν επίσης προκύψει 14. Στη διαγνωστική προσέγγιση σε ασθενή με μεσοθωρακική λεμφαδενοπάθεια, πριν υποβληθεί σε μεσοθωρακοσκόπηση, θα πρέπει να υποβάλλεται σε βρογχοσκόπηση με χρήση ενδοβρογχικού υπερήχου (EBUS)και λήψη ιστολογικής διά βελόνης υπό την καθοδήγησή του. Στον έλεγχο για καρδιακή σαρκοείδωση αρχικά θα πρέπει να εκτιμώνται εκτός από το ιστορικό και τη φυσική εξέταση, ηλεκτροκαρδιογράφημα, υπέρηχος καρδιάς και holter ρυθμού και επί υποψίας μαγνητική καρδιάς ή PET scan και ηλεκτροφυσιολογική μελέτη 15. Τελευταία έμφαση δίνεται στο αίσθημα κόπωσης, (fatigue) που αναφέρουν συχνά οι ασθενείς με σαρκοείδωση ακόμα και όταν η νόσος τους είναι σε ύφεση. Ένα φάρμακο, που φαίνεται να βοηθάει, είναι η υδροχλωρική μεθυλ-φαινιδάτη 16. Όταν αναγνωρίζεται πνευμονική υπέρταση σε ασθενή με σαρκοείδωση, αυτός θα πρέπει να παραπέμπεται για καρδιακό καθετηριασμό. Πρόσφατα εκδόθηκαν οδηγίες για την ορθή χρήση της μεθοτρεξάτης (ΜΤΧ) στη σαρκοείδωση 17. Η ΜΤΧ χρησιμοποιείται ως 2ης γραμμής θεραπεία σε ασθενείς, που δεν ανταποκρίθηκαν στα κορτικοστεροειδή (ΚΣ) ή ανέπτυξαν επιπλοκές από αυτά ή προκειμένου να μειωθεί η δόση τους ή ως 1ης γραμμής, όταν υπάρχει αντένδειξη για τη λήψη ΚΣ. Η αρχική δόση θα πρέπει να είναι 5-15mg/ εβδομάδα, ενώ απαραίτητη είναι η συγχορήγηση φυλλικού οξέως 5mg/εβδομάδα ή 1mg/ημέρα. Αντενδείξεις στη χορήγηση ΜΤΧ είναι η σοβαρή ηπατική και νεφρική ανεπάρκεια, η μυελοκαταστολή και η ενεργός λοίμωξη. Επομένως, πριν την έναρξη ΜΤΧ πρέπει να ελέγχεται η ηπατική βιοχημεία, η νεφρική λειτουργία, μία γενική αίματος και ενδεχόμενα δείκτες HIV, HBV, HCV και δοκιμασία mantoux. Μετά την έναρξη της ΜΤΧ ο έλεγχος πρέπει να γίνεται αρχικά κάθε 3-6 εβδομάδες και επί σταθεροποίησης κάθε 1-3 και αργότερα κάθε 6 μήνες και να περιλαμβάνει γενική αίματος, ουρία, κρεατινίνη, SGOT και SGPT. Eπί γαστρεντερικών διαταραχών η ΜΤΧ μπορεί να δοθεί σε 2 δόσεις με διαφορά 12 ωρών, αλλά επί ηπατικής βλάβης θα πρέπει να μειωθεί η δόση ή να διακοπεί πλήρως και βιοψία ήπατος μπορεί να απαιτηθεί. Είναι κατάλληλη για μακροχρόνια χρήση, απαγορεύεται όμως στην εγκυμοσύνη, το θηλασμό και για τουλάχιστον 3 μήνες πριν από επιδιωκόμενη σύλληψη. Νοσήματα του Συνδετικού Ιστού Εν συντομία θα αναφερθούν δύο νεότερες ανακοινώσεις. Σε αρκετές μελέτες τελευταία τονίζεται η κακή πρόγνωση που έχει, κατ`εξαίρεση προς τις άλλες δευτεροπαθείς σε νοσήματα του συνδετικού ιστού διάμεσες πνευμονοπάθειες, η σχετιζόμενη με Ρευματοειδή Αρθρίτιδα Συνήθης Διάμεση Πνευμονία (UIP). H πρόγνωση θεωρείται αντίστοιχη της IPF και αφορά ιδίως άνδρες 18. Φαίνεται από αρκετές πρόσφατες μελέτες πως το mycophenolate mofetil έχει θέση στη θεραπεία συντήρησης της διάμεσης πνευμονοπάθειας σχετιζόμενης με το συστηματικό σκληρόδερμα, καθώς επιτυγχάνει σταθεροποίηση ή και βελτίωση με ικανοποιητικό προφίλ ασφαλείας 19. Ορφανά νοσήματα/λεμφαγγιεολειομυωμάτωση (LAM) Η LAM είναι μία νόσος που προσβάλλει γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας και σχετίζεται με την οζώδη σκλήρυνση, μία νόσος που εκδηλώνεται μετά τη γέννηση. Στον πνεύμονα δημιουργεί κύστεις και προκαλεί συχνά πνευμοθώρακα και χυλοθώρακα, εξωπνευμονικά δε σχετίζεται με αγγειομυολιπώματα νεφρών. Δεν υπάρχει θεραπεία, παρά μόνο μεταμόσχευση στα τελικά στάδια. Τελευταία όμως ανακαλύφθηκε πως στη νόσο συμμετέχουν οι υποδοχείς θηλαστικών για τη ραπαμυκίνη (m-tor). Συνακόλουθα, φαίνεται πως φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε μεταμοσχευμένους (sirolimus, everolimus) και είναι αναστολείς αυτών των υποδοχέων μπορεί να αποτελέσουν στο εγγύς μέλλον θεραπευτική επιλογή για αυτή τη νόσο 20.

10 18 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2013, Τόμος 9, Τεύχος 2 Summary Diffuse Parenchymal Lung Diseases I Papanikolaou, Pneumonologist Diffuse Parenchymal Lung Diseases constitute an heterogeneous group of diseases. The advent of high resolution computed tomography of the chest allows often a confident diagnosis making surgical lung biopsy less necessary. Progress in the understanding of many of those diseases through genetics may lead to the development of new therapies. Cornerstone of the evaluation of such diseases is the cooperation between the pulmonary physician, the radiologist and the pathologist. Also, difficult cases should be evaluated by a doctor or a medical facility specialized in treating these diseases. Βιβλιογραφία 1. Travis WD, Costabel U, Hansell DM, et al. An official American Thoracic Society/European Respiratory Society statement: update of the international multidisciplinary classification of the idiopathic interstitial pneumonias. Am J Respir Crit Care Med 2013; 188: Raghu G, Collard HR, Egan JJ, et al. An Official ATS/ERS/ JRS/ALAT statement: Idiopathic Pulmonary Fibrosis: evidence-based guidelines for diagnosis and management. Am J Respir Crit Care Med 2011; 183: Noble PW, Albera C, Bradford WZ, et al. Pirfenidone in patients with idiopathic pulmonary fibrosis (CAPAC- ITY): two randomised trials. Lancet 2011; 377: Richeldi L, Costabel U, Selman MN, et al. Efficacy of a tyrosine kinase inhibitor in idiopathic pulmonary fibrosis. N Engl J Med 2011; 365: Papanikolaou IC, Drakopanagiotakis F, Polychronopoulos VS. Acute exacerbations of interstitial lung diseases. Curr Opin Pulm Med 2010; 16: Beasley MB, Franks TJ, Galvin JR, Gochuico B, Travis WD. Acute fibrinous and organizing pneumonia: a histological pattern of lung injury and possible variant of diffuse alveolar damage. Arch Pathol Lab Med 2002; 126: Cottin V, Nunes H, Brillet P-Y, et al. Combined pulmonary fibrosis and emphysema: a distinct underrecognised entity. Eur Respir J 2005; 26: Papiris SA, Triantafillidou C, Manali E D, et al. Combined pulmonary fibrosis and emphysema. Expert Rev Respir Med 2013; 7: Ryerson CJ, Hartman T, Elicker BM, et al. Clinical features and outcomes in Combined Pulmonary Fibrosis and Emphysema in Idiopathic Pulmonary Fibrosis. CHEST 2013; 144: Meyer KC, Raghu G, Baughman RP, et al. An official American Thoracic Society clinical practice guideline: the clinical utility of Bronchoalveolar Lavage cellular analysis in interstitial lung disease. Am J Respir Crit Care Med 2012; 185: Grunewald J, Eklund A. Löfgren s syndrome: human leukocyte antigen strongly influences the disease course. Am J Respir Crit Care Med 2009; 179: Fischer A, Nothnagel M, Franke A, et al. Association of inflammatory bowel disease risk loci with sarcoidosis, and its acute and chronic subphenotypes. Eur Respir J 2011; 37: Tigno-Aranjuez JT, Asara JM, Abbott DW. Inhibition of RIP2 s tyrosine kinase activity limits NOD2-driven cytokine responses. Genes Dev 2010; 24: Oswald-Richter KA, Culver DA, Hawkins C, et al. Cellular responses to mycobacterial antigens are present in bronchoalveolar lavage fluid used in the diagnosis of sarcoidosis. Infect Immun 2009; 77: Hamzeh NY, Wamboldt FS, Weinberger HD. Management of cardiac sarcoidosis in the United States: a Delphi study. Chest. 2012; 141: Lower EE, Harman S, Baughman RP. Double-blind, randomized trial of dexmethylphenidate hydrochloride for the treatment of sarcoidosis-associated fatigue. Chest 2008; 133: Cremers JP, Drent M, Bast A, et al. Multinational evidence-based World Association of Sarcoidosis and Other Granulomatous Disorders recommendations for the use of methotrexate in sarcoidosis: integrating systematic literature research and expert opinion of sarcoidologists worldwide. Curr Opin Pulm Med 2013; 19: Solomon JJ, Ryu JH, Tazelaar HD,et al. Fibrosing interstitial pneumonia predicts survival in patients with rheumatoid arthritis-associated interstitial lung disease (RA-ILD). Respir Med 2013; 107: Tzouvelekis A, Galanopoulos N, Bouros E, et al. Effect and safety of mycophenolate mofetil or sodium in systemic sclerosis-associated interstitial lung disease: a meta-analysis. Pulm Med 2012; 2012: Cai X, Pacheco-Rodriguez G, Haughey M, et al. Sirolimus decreases circulating LAM cells in patients with lymphangioleiomyomatosis. Chest 2013; doi:

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 NSIP Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών νοσημάτων πνεύμονα Διάχυτα Παρεγχυματικά

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού

Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού Δ. Παπακώστα Αναπλ. Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Κάπνισμα και διάμεσες πνευμονοπάθειες Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση πνευμονική

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή

Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή Παρουσίαση Περιστατικού Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή Γρηγόρης Στρατάκος, 1 Φώτης Σαμψώνας 1, Δήμητρα Ροντογιάννη 2, Eυφροσύνη Mάναλη 1, Aπόστολος Tραυλός 1,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ;

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ; Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; Η πνευμονική ίνωση αποτελεί μια ειδική μορφή χρόνιας νόσου του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του φυσιολογικού πνεύμονα με ινώδη ιστό, που καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

Διάμεσα νοσήματα. Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα

Διάμεσα νοσήματα. Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα Διάμεσα νοσήματα Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ονοματολογία ορολογία Επιδημιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» Ακτινολογικό Εργαστήριο Διευθυντής: Ιωάννης Τσιτουρίδης XVIΙI Πανελλήνιο Ακτινολογικό Συνέδριο ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Παπαϊωάννου Σοφία Επιμελήτρια Β Τι ακριβώς είναι η «διάμεση νόσος»;

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Νέες θέσεις ομοφωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα

Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα Ερευνητική Εργασία Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 1, Κατερίνα Δημάκου 2, Λουκάς Θάνος 3, Μιχάλης Τουμπής 4

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις

Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση

Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση έσποινα Παπακώστα Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Εισαγωγικά Σχόλια Η προσβολή του πνεύμονα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Βιοτράπεζα διάμεσων πνευμονοπαθειών στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικτύου euripfreg και ΒΒΜRI

Βιοτράπεζα διάμεσων πνευμονοπαθειών στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικτύου euripfreg και ΒΒΜRI Πρωτότυπη Εργασία Βιοτράπεζα διάμεσων πνευμονοπαθειών στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Δικτύου euripfreg και ΒΒΜRI Χρήστος Νικολαΐδης 1 Ευάγγελος Μπούρος 2 Αργύρης Τζουβελέκης 1 Φώτης Δρακοπαναγιωτάκης 3 Πασχάλης

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Δύσκολη Διάγνωση της φυματίωσης Μη ειδικά συμπτώματα και σημεία Αρνητική δερμοαντίδραση φυματίνης Ατυπα ή απόντα απεικονιστικά ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλομενίδης 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μηχανισμοί ίνωσης Σύνθεση κολλαγόνου Ανισορροπία πήξης και ινοδώλυσης Οι μηχανισμοί αυτοί κινητοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 Πρότυπο Ανάπτυξης (pattern) τύπου UIP και NSIP σε Νοσήματα Συνδετικού Ιστού Δρ Ροδούλα Τριγγίδου Παθολογοανατόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικά Χρονικά Βορειοδυτικής Ελλάδας

Ιατρικά Χρονικά Βορειοδυτικής Ελλάδας Ιατρικά Χρονικά Βορειοδυτικής Ελλάδας Περιοδικό της Ιατροχειρουργικής Εταιρείας Κέρκυρας Δεκέμβριος 2013 - Τόμος 9 - Τεύχος 2 IATRIKA CHRONIKA NORTH-WESTERN GREECE Journal of the Medical and Surgical Society

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ 26 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών

Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών Αθηνά Γόγαλη Επιμελήτρια Β Πνευμονολογική κλινική ΠΓΝΙ Ελάχιστα επεμβατική βρογχοσκοπική τεχνική «παράθυρο» στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ Α. ΠΕΤΕΙΝΕΛΛΗ Δ/ΤΡΙΑ Ε.Σ.Υ. Ακτινοδιαγνωστικό Εργαστήριο Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας. Αγγειίτιδες Πνευμονικές εκδηλώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ 42 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος. Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς

Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος. Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς Τι είναι το BAL Βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα (bronchoalveolar lavage, BAL): το υλικό έκπλυσης συγκεκριμένου βρογχοκυψελιδικού

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλοµενίδης. 2η Πνευµονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκοµείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλοµενίδης. 2η Πνευµονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκοµείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλοµενίδης 2η Πνευµονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκοµείο «Αττικόν» Ίνωση Υπεζωκότα θερµή χλιαρή ψυχρή εµπύηµα πλευρόδεση ινοθώρακας Παθογένεση Μεσοθηλιακή βλάβη/φλεγµονή

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ

Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ Παρουσίαση Περιστατικού Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ Λυκούργος Κολιλέκας 1, Ευφροσύνη Δ. Μάναλη 2, Μελπομένη Πέππα 3, Θεμιστοκλής Χαμογεωργάκης 4,

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ

Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση. Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Άσκηση Η-11: Δύσπνοια ταχυκαρδία οιδήματα κυάνωση Δημήτρης Φαρμάκης Καρδιολόγος Α Παθολογική Κλινική ΕΚΠΑ Βασικά συμπτώματα καρδιαγγειακού Προκάρδιο άλγος Δύσπνοια Αίσθημα παλμών Συγκοπή Οίδημα Καταβολή,

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα»

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φιλίππου Δ., Τιτόπουλος Ηρ., Κωνσταντίνου Ελ., Οικονόμου Δ. Πνευμονολογική & Θωρακοχειρουργική Κλινική Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο, Θεσσαλονίκη περιστατικό 1 στοιχεία ασθενούς

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν» Τύπος προσβολής «Ξηρά» Πλευρίτιδα Υπεζωκοτική συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος

ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος πολυσυστηματική νόσος άγνωστης αιτιολογίας ενήλικες νεαρής ή μέσης ηλικίας (20-40 ετών) φύλο: Γ > Α επίπτωση: Ελλάδα: 1,07/100000 ΗΠΑ: λευκοί 10,9/100000, έγχρωμοι 35,5/100000

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ»

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚO ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΚΛΙΝΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ» Θεραπευτική αγωγή Ιδιοπαθούς Πνευμονικής ίνωσης. Συνοσηρότητα και φαρμακευτική της αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Πλευρές Αέρας Αναπνευστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ Κ. ΗΛΙΑΔΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΘΩΡ/ΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Δ.Θ.Κ.Α. ΥΓΕΙΑ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ Κ. ΗΛΙΑΔΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΘΩΡ/ΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Δ.Θ.Κ.Α. ΥΓΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ Κ. ΗΛΙΑΔΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΘΩΡ/ΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Δ.Θ.Κ.Α. ΥΓΕΙΑ ΜΕΘΟΔΟΙ ΧΕΙΡOΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Μεσοθωρακοσκόπηση-Video (VEMS) VATS Θωρακοτομή 2 ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΟΣΚΟΠΗΣΗ Βιοψία λεμφαδένων Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα

Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα 13 0 ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΚΠ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8 10 ΜΑΪΟΥ 2015 ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΜΠΟΥΡΟΣ MD, PhD, FERS FCCP ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΜΕΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ, ΝΝΘΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus

Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus Παρουσίαση Περιστατικού Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus Κωνσταντίνος Λοβέρδος, Ίρις Καραχάλιου, Ερασμία Οικονομίδου, Μίνα Γκάγκα, Λυκούργος Κολιλέκας 7 η Πνευμονολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην:

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη νεοπλασματική νόσο που προσβάλλει τις γυναίκες, με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για την ίδια την ασθενή, αλλά και για το οικογενειακό και φιλικό της περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΞΟΝΑ ΤΕΛΟΜΕΡΑΣΗΣ/ΤΕΛΟΜΕΡΩΝ ΣΕ ΜΕΣΕΓΧΥΜΑΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΥΕΛΟΥ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΓΙΩΡΓΟΣ Α. ΜΑΡΓΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ 1,2, ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΠΡΟΚΛΟΥ 1,2, ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 2, ΙΣΜΗΝΙ ΛΑΣΗΘΙΩΤΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α.Π.Θ.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α.Π.Θ. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α.Π.Θ. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο

Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο Ανασκόπηση Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο Δημήτριος Θεόφιλος, Ευαγγελία Χονδρού, Χαράλαμπος Μαρκέτος, Δανάη Μπισιρτζόγλου, Νικόλαος Στάικος, Αθανάσιος Ζέτος, Γεώργιος Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων

Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων Γιάννης Καλομενίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Νοσοκομείο «Ο Ευαγγελισμός» Τύπος προσβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE)

Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE) Εκτίµηση της συµµόρφωσης στην αγωγή µε βισοπρολόλη σε ασθενείς µε ήπια ή µέτρια αρτηριακή υπέρταση στον ελληνικό πληθυσµό (µελέτη CONCORDANCE) Σ. Πατσιλινάκος 1, Δ. Σακελλαρίου 2, Α. Αναδιώτης 1, Χ. Καλιάνος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας ΑΠΘ Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας 47 ετών Δύσπνοια στην κόπωση τους τελευταίους 6 μήνες (ΝΥΗΑ ΙΙΙ), βήχας,

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία Ο ρόλος των μικρών αεραγωγών σε Άσθμα και ΧΑΠ Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Αρχίατρος Πνευμονολόγος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 ΓΣΝΘ Ανατομία μικρών αεραγωγών Φυσιολογία μικρών αεραγωγών Εκτίμηση λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era)

Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική σπονδυλοαρθρίτιδα/αρθρίτιδα που σχετίζεται με ενθεσίτιδα (jspa/era) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ/ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση

Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση Παρουσίαση Περιστατικού Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση Γεώργιος Σπυρόπουλος 1, Κατερίνα Μανίκα 1, Μαρία Σιωνίδου 1, Στυλιανή

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Μονήρης πνευμονικός όζος Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Το κλινικό πρόβλημα. 0,09-0,2% ΜΠΟ σε α/αήct, 3-6% κακοήθεις. Πρόσφατες, 7% των εθελοντών, 76%

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα HERMES ιδακτέα Ύλη Νοσηµάτων Αναπνευστικού Ενηλίκου Π Υ Ε.1 Ε.2 Ε.3

Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα HERMES ιδακτέα Ύλη Νοσηµάτων Αναπνευστικού Ενηλίκου Π Υ Ε.1 Ε.2 Ε.3 Ευρωπαϊκό Πρόγραµµα HERMES ιδακτέα Ύλη Νοσηµάτων Αναπνευστικού Ενηλίκου Π Υ Ε.1 Ε.2 Ε.3 Επίπεδο 1: Γνώση ικανή για σωστή διαλογή του περιστατικού (Ε.1) Eπίπεδο 2: Γνώση ικανή για αντιµετώπιση υπό επιτήρηση

Διαβάστε περισσότερα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα

Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σπανια Νεανικη Πρωτοπαθης Συστηματικη Αγγειιτιδα Έκδοση από 2016 2. ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ 2.1 Ποιοί είναι οι τύποι της αγγειίτιδας? Πως γίνεται η κατάταξη

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΙΝΩΣΗΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΙΝΩΣΗΣ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α' ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. Φ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης πνευμονικός όζος. Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη

Μονήρης πνευμονικός όζος. Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη Μονήρης πνευμονικός όζος Σταύρος Μ. Τρύφων MD, PhD, FCCP, Διευθυντής ΕΣΥ Πνευμονολόγος Γ. Ν. «Γ. Παπανικολάου» Θεσ/νίκη Συμβουλευτικές υπηρεσίες-honorarium Aspen Marathon Cyprus Astra Zeneca Elpen GSK

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα