Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση"

Transcript

1 Πνευμονική προσβολή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού ιαγνωστική προσέγγιση έσποινα Παπακώστα Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

2 Εισαγωγικά Σχόλια Η προσβολή του πνεύμονα είναι συχνή στα νοσήματα του συνδετικού ιστού, ΝΣΙ και είναι συχνή αιτία θανάτου Οξέα, υποξέα και χρόνια συμβάματα ύσκολη πρόκληση για τον πνευμονολόγο Τα συμπτώματα συχνά δεν αντανακλούν τη βαρύτητα Υποκλινική προσβολή Σημασία έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας Αλλαγή στη φυσική ιστορία με τη σύγχρονη επιθετική θεραπεία (;) Η θεραπεία συχνά είναι εμπειρική

3 Τύποι πνευμονικής συμμετοχής Λοίμωξη Τοξική φαρμακευτική δράση Άμεσες διάμεσος ιστός, υπεζωκότας, βρογχιόλια Εμμεσες επιπλοκές Αναπνευστική ανεπάρκεια από μυοπάθεια ΓΟΠ Αντισώματα καρδιολιπίνης Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 3

4 Τύποι πνευμονικής συμμετοχής Προσβολή πνευμονικού παρεγχύματος διάμεσος ιστός αγγεία Μη παρεγχυματική συμμετοχή Αεραγωγοί τραχεία, βρογχεκτασίες, βρογχιολίτιδα Υπεζωκότας Αναπνευστικοί μύες ευτεροπαθής προσβολή, φαρμακευτική Π Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 4

5 ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΠ (ATS-ERS Consensus, AJRCCM 2002) ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Συνήθης Διάμεση Πνευμονία/UIP Μη ειδική Διάμεση Πνευμονία/NSIP Οργανούμενη Πνευμονία/ΟΡ Διάχυτη Κυψελιδική καταστροφή/dad Αναπνευστική βρογχιολίτιδα/rβ Αποφολιδωτική Διάμεση Πνευμονία/DIP Λεμφοκυτταρική διάμεση Πνευμονία/LI LIP ΚΛΙΝΙΚH ΑΚΤΙΝΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝ ΑΝ/ΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση/pf κρυπτογενής ινοποιός κυψελιδίτιδα/cfa Μη ειδική Διάμεση Πνευμονία/NSIP Κρυπτογενής Οργανούμενη Πνευμονία/CΟΡ Οξεία διάμεση Πνευμονία/ΑΙΡ Αναπνευστική βρογχιολίτιδα/διάμεση διάμεση πνευμονική νόσος/rb/ild Αποφολιδωτική Διάμεση Πνευμονία/DIP Λεμφοκυτταρική διάμεση Πνευμονία/LIP

6 Συνηθέστεροι τύποι παρεγχυματικής προσβολής Συνήθης διάμεση πνευμονία, Usual Interstitial Pneumonia, UIP, ΣΣ, PM/DM, PA Μη ειδική διάμεση πνευμονία, non specific interstitial pneumonia NSIP, ινωτικού τύπου Οξεία Π, acute ILD, Hamman-Rich like syndrome, diffuse alveolar damage DAD, ΣΕΛ Οργανούμενη πνευμονία, Bronchiolitis Obliterans organizing pneumonia, BOOP, ΡΑ, φαρμακευτική Λεμφοκυτταρική διάμεση πνευμονία, Lymphocytic interstitial pneumonia, LIP, Sjogren, ΣΕΛ, ΡΑ Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 6

7

8 ΣΥΝΗΘΗΣ ΔΙΑΜΕΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ USUAL INTERSTITIAL PNEUMONIA (UIP) Χαρακτηριστική έντονη ποικιλομορφία αλλοιώσεων. Διάμεση ίνωση από εναπόθεση πυκνού κολλαγόνου (1) και περιοχές με φυσ/κά ΚΔ (2). Mικροσκοπικά honeycomb πάνω ΑΡ.. (arrowheads) με διατεταμένες κυψελίδες που πληρούνται από βλέννη και περιβάλονται από ίνωση. Ινοβλαστική εστία (fibroblast foci) (βέλος) σε περιοχή ινώσεως και φλεγμονής Hematoxylin and eosin Χ 48.

9 RA SLE SSc PM/DM Mixed Sjogrens IPF

10 Μη ειδική διάμεση πνευμονία Nonspecific Interstitial pneumonia NSIP

11 NSIP Ιστολογικά χαρακτηριστικά Το βασικό ιστολογικό χαρακτηριστικό είναι η χρονική ομοιογένεια των αλλοιώσεων NSIP1 : Φλεγμονώδες κυτταρικό διήθημα NSIP2 :Φλεγμονή: και ίνωση NSIP3 :Ινωση

12 NSIP-Αιτιολογικοί παράγοντες Συνυπάρχουσες Νόσοι Aυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Φάρμακα Iδιοπαθής NSIP Πνευμονίτιδα από υπερευαισθησία Βραδέως λυομένη οξεία πνευμονική βλάβη

13 Κλινικές καταστάσεις που σχετίζονται με UIP και NSIP και UIP ΙΠΙ Αυτοάνοσα ρευματικά Χρόνια ΕΑ Τοξικότητα φαρμάκων Αμιάντωση Οικ. ΙΠΙ Hermansky-Pudlak σ. ιστολογικό τύπο ATS/ERS. Am J Respir Crit Care Med 2002; 165 : NSIP Ιδιοπαθής NSIP Αυτοάνοσα ρευματικά ΕΑ Φαρμακευτική πνευμονίτις Λοίμωξη Ανοσοανεπάρκεια (περιλαμβανομένης HIV λοίμωξης)

14 NSIP και αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Σε σειρά 80 ασθενών με σκληρόδερμα και πνευμονική ίνωση οι 62 (78%) είχαν NSIP (Bouros D et al. Am J Respir Crit Care Med 2002; 165: Σε 22 ασθενείς με Μ ή ΠΜ και πνευμονική ίνωση η βιοψία έδειξε NSIP στους 18 (81.8%) ασθενείς. Douglas W. et al. Am J Respir Crit Care Med. 2001; 164:

15 NSIP κυτταρικού τύπου

16 NSIP κυτταρικού τύπου

17 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙ Α ΜΕ ΟΡΓΑΝΟΥΜΕΝΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ BOOP (KΡΥΠΤΟΓΕΝΗΣ) ΟΡΓΑΝΟΥΜΕΝΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ (C)OP

18 Κρυπτογενής πνευμονία πολυποειδής μάζα κοκκιώδους ιστού που γεμίζει την κυψελίδα

19 L I P

20 Η ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Ασθενείς με γνωστή νόσο του συνδετικού ιστού Τεκμηρίωση πνευμονικής συμμετοχής και βαρύτητας ιαφορική διάγνωση (λοιμώξεις-κοινές και ευκαιριακές, φάρμακα, κακοήθειες) Σημασία έγκαιρης βρογχοσκόπησης Ασθενείς με υποψία νόσου του συνδετικού ιστού χωρίς προηγηθείσα διάγνωση Σημεία / συμπτώματα που υποδηλώνουν ΝΣΙ Εργαστηριακός έλεγχος

21 ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΟΛΗΣ Ακτινογραφία θώρακα Αξονική τομογραφία HRCT Βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα BAL Έλεγχος αναπνευστικής λειτουργίας Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 21

22 ΕΓΚΑΙΡΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΒΟΛΗΣ ΙΑΚΡΙΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΑΠΌ ΑΝΑΣΤΡΕΨΙΜΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Remy -Jardin et al 1994

23 ΟΙ ΝΟΣΟΙ ΤΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΝΣΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΚΑΛΕΣΟΥΝ ΚΥΨΕΛΙ ΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΠΟΥ ΣΥΝΗΘΩΣ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ ΣΕ ΙΑΜΕΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 23

24 ΒΡΟΧΟΚΥΨΕΛΙ ΙΚΗ ΕΚΠΛΥΣΗ ΒΡΟΓΧΟΚΥΨΕΛΙ ΙΚΟ ΕΚΠΛΥΜΑ Bronchoalveolar lavage BAL ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΟΝ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

25 ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΚΥΨΕΛΙ ΙΤΙ Α Ύπαρξη κυψελιδίτιδας χωρίς κλινικά ή ακτινολογικά στοιχεία πνευμονικής συμμετοχής Κυρίως σε σοβαρές μορφές εξωπνευμονικής συμμετοχής Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 25

26 Δ.Παπακώστα Φυσιολογικό BAL καιbal Νοσήματα του Σ. Ι. 26

27 BAL καπνιστή Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 27

28 ΤΥΠΟΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ Συσσώρευση ουδετεροφίλων ± εωσινοφίλων ιήθηση από λεμφοκύτταρα Σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ ΝΣΙ Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 28

29 Δ.Παπακώστα Ουδετεροφιλική BAL κυψελιδίτιδα και Νοσήματα του Σ. Ι. 29

30 Δ.Παπακώστα Λεμφοκυτταρική BAL κυψελιδίτιδα και Νοσήματα του Σ. Ι. 30

31 BAL ΜΦ ΛΕΜΦ ΟΥ ΕΩΣ UIP NSIP + COP αφρώδη AIP αιμοσιδ LIP

32 Νόσοι του συνδετικού ιστού Προοδευτική σκλήρυνση Ρευματοειδής αρθρίτιδα Πρωτοπάθές συνδ Sjögren Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος ευτεροπαθές συνδ Sjögren ερματομυοσίτις Είδος κυττάρων και κυψελιδίτιδα Με Π Ουδετερόφιλα ± Εωσινόφιλα Ουδετερόφιλα Λεμφοκύτταρα Ουδετερόφιλα Λεμφοκύτταρα CD8+ Ουδετερόφιλα Λεμφοκύτταρα Ουδετερόφιλα Λεμφοκύτταρα CD8+ Ουδετερόφιλα Χωρίς Π υποκλινική κυψελιδίτιδα Ουδετερόφιλα ± Εωσινόφιλα Λεμφοκύτταρα CD4+ Λεμφοκύτταρα CD4+ Λεμφοκύτταρα Ουδετερόφιλα Λεμφοκύτταρα CD8+ Ουδετερόφιλα Μικτή νόσος του ΣΙ Ουδετερόφιλα Ουδετερόφιλα Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 32

33 Συμβολή του ΒΑL στη διάγνωση Το BAL προσφέρει σημαντική πληροφόρηση για τη συμμετοχή του πνεύμονα στα ΝΣΙ διότι είναι ο πιο πρώιμος δείκτης ανίχνευσής της Επειδή δεν υπάρχουν σαφή όρια μεταξύ Π και υποκλινικής κυψελιδίτιδας είναι δύσκολο να αξιολογηθεί μόνο του αλλά σε συνδυασμό με κλινική εικόνα, λειτουργικές παραμέτρους και HRCT Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 33

34 Συμβολή του ΒΑL στη διάγνωση ίνει σημαντική πληροφόρηση σε συμμετοχή συνοδού νόσου όπως Κυψελιδική αιμορραγία-χρώση αιμοσιδηρίνης Κυψελιδική πρωτείνωση χρώση PAS Λοιμώξεις ανίχνευση παθογόνων Φαρμακευτικές Π λεμφοκυττάρωση CD8 Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 34

35 Προγνωστική αξία του BAL Ασθενείς με προοδευτική δύσπνοια και ουδετεροφιλική ± εωσινοφιλική κυψελιδίτιδα είχαν εξέλιξη της Π και μικρή επιβίωση ~ 2 χρόνια Ασθενείς με λεμφοκυτταρική κυψελιδίτιδα σταθεροποιήθηκαν ή βελτιώθηκαν με κορτικοειδή Ασθενείς με ουδετεροφιλική κυψελιδίτιδα ακόμα και υποκλινική πρέπει να παρακολουθούνται στενά Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 35

36 ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΣΙ ΠΟΥ ΥΠΟΒΛΗΘΗΚΑΝ ΣΕ BAL Σύνολο ασθενών 41 (13Α, 28Γ). Παπακώστα και συν ανοσία ΝΣΙ 15 ΡΑ 6 ΣΣ 4 Sjogren 6 ΣΕΛ 5 ΠΜ/ Μ Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 36

37 ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ BALF ΣΤΑ ΝΣΙ (%) ΡΑ ΣΣ ΣΕΛ ΠΜ/ΔΜ Ν. Sjogren Αδ. ΝΣΙ λεμφοκύτταρα ουδετερόφιλα εωσινόφιλα

38 ΛΟΓΟΣ CD4/CD8 ΣΤΟ BALF ΤΑ ΝΣΙ 3 2,5 2 1,5 CD4/CD8 1 0,5 0 ΡΑ ΣΣ ΣΕΛ ΠΜ/ΔΜ Ν. Sjogren Αδ. ΝΣΙ

39 Λειτουργικές διαταραχές πνεύμονα στα συστηματικά νοσήματα Ελαττωμένοι πνευμονικοί όγκοι (διάμεση ίνωση, πλευρίτιδα, μυική αδυναμία) Περιορισμός ροών (βρογχιολίτις κάπνισμα) Ελάττωση της διάχυσης (κυψελιδίτιδα αγγειίτιδα) Υποξυγοναιμία στην άσκηση ή την ηρεμία

40 Πνευμονική προσβολή στις συνηθέστερες ρευματικές νόσους Ρευματοειδής Αρθρίτιδα Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος Σύνδρομο Sjogren Πολυμυοσίτιδα / ερματομυοσίτιδα Συστηματική Σκληροδερμία Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 40

41 Ρευματοειδής Αρθρίτιδα (ΡΑ) Προσβάλλει το 0.5% του πληθυσμού, συχνότερα γυναίκες ετών. Κληρονομική προδιάθεση HLA-D 4, HLA DR 4 Συμμετρική πολυαρθρίτιδα μικρών/μεγάλων μεγάλων αρθρώσεων, πρωινή δυσκαμψία, κακουχία. Έλλειψη ρευματοειδούς παράγοντα στο 40% περίπου. Θετικά ΑΝΑ στο 60% περίπου. Η διάγνωση της ΡΑ είναι κλινική όχι εργαστηριακή!

42 ΡΑ και Πνεύμονες Η προσβολή πνεύμονα-υπεζωκότα είναι συχνή (τουλάχιστον 50% των ασθενών) αλλά συνήθης είναι υποκλινική Η πνευμονική νόσος σπάνια προηγείται της αρθρικής προσβολής. Συνήθως εμφανίζεται μετά τα πρώτα 5 έτη Συχνότεροι τύποι: ιάμεση πνευμονοπάθεια (ILD) ILD), αποφρακτική βρογχιολίτιδα με οργανούμενη πνευμονία (BOOP), πλευριτική συλλογή

43 ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ 1. Αρθρίτιδα των αρθρώσεων του λάρυγγα 2. Πλευρίτιδα εξιδρώματα με σάκχαρο <30 mg/ml 3. Ρευματικά οζίδια μονήρη ή πολλαπλά υπεζωκότας, συνδετικός ιστός 4. Πνευμονικές λοιμώξεις 5. ιάμεση πνευμονική ίνωση δικτυοζώδεις σκιάσεις μελισσοκηρήθρα 6. Αποφρακτική βρογχιολίτιδα 7. Πνευμονική αγγειοπάθεια 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

44 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

45 ιάμεση Πνευμονοπάθεια Η συχνότερη εκδήλωση από τους πνεύμονες(περίπου περίπου 10-15%) Συνήθως προσβάλλει ασθενείς με σοβαρή ρευματοειδή αρθρίτιδα ύσπνοια στην κόπωση, μη παραγωγικός βήχας Η Α/Α θώρακος φυσιολογική στα αρχικά στάδια Θεραπεία: κορτικοειδή, αζαθειοπρίνη, κυκλοφωσφαμίδη

46 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

47 UIP : 60% ΤΥΠΙΚΟ HRCT ΠΡΟΤΥΠΟ ΘΕΤΙΚΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΞΙΑ 94 %

48 Fibrosing alveolitis in rheumatoid arthritis (FARA): a survival comparison with idiopathic usual interstitial pneumonia (UIP) and non-specific interstitial pneumonia (NSIP) Nikolakopoulou AT, Latsi PI, Desai SR, du Bois RM, Hansell DM, Wells AU.(ERS conference submitted )

49 ιερεύνηση ασθενούς με ΡΑ και δύσπνοια ΑρχικήΑρχική διερεύνηση Α/α θώρακα Λειτουργικές δοκιμασίες ΕάνΕάν DLCO και FEV1/ FVC HRCT BAL Βιοψία πνεύμονα Ενεργός κυψελίτιδα ή ινωτική διεργασία;

50 Ρευματοειδής αρθρίτις-διάμεση πνευμονική ίνωση Προοπτική μελέτη 150 ασθενών: Ακτινολογικά ευρήματα: 19% διάμεση ίνωση στη CT 43% από αυτούς είχαν και εμφύσημα σχετιζόμενο με κάπνισμα 14% ευρήματα στη CXR Λειτουργικές δοκιμασίες Περιοριστική διαταραχή 14% Ελάττωση της DLCO 82% Dawson et al, Thorax 56; 2001

51 ιάμεση πνευμονοπάθεια- ρευματοειδής αρθρίτιδα FEV1: 63% FVC: 64.5% FEV1/FVC: 105% TLC: 56.7% DLCO: 38.6% Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

52 Αποφρακτική Βρογχιολίτιδα με Οργανούμενη Πνευμονία (ΒΟΟΡ) Η δεύτερη σε συχνότητα εκδήλωση Μη παραγωγικός βήχας, δύσπνοια, κακουχία, πυρετός, απώλεια βάρους Αιφνίδια έναρξη συμπτωμάτων Ακρόαση: μη μουσικοί ήχοι Περιοριστικό πρότυπο, DLCO, TKE A/A: κυψελιδικές ή οζώδεις σκιάσεις HRCT: υποϋπεζωκοτική πύκνωση, πάχυνση βρογχικού τοιχώματος

53 Αμφοτερόπλευρες πυκνώσεις Υπουπεζωκοτική ή περιβρογχική κατανομή 14/12/2010 COP/ BOOP Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

54 Οργανούμενη πνευμονία (BOOP) στη ρευματοειδή αρθρίτιδα Κοκκιωματώδης ιστός στις κυψελίδες και τελικά βρογχιόλια, διατήρηση του τοιχώματος των βρογχιολίων Περιοριστικού τύπου διαταραχή με απόφραξη μικρών αεραγωγών

55 Οργανούμενη πνευμονία (BOOP) - ρευματοειδής αρθρίτιδα FEV1: 67% FVC: 69% FEV1/FVC: 98.7% TLC: 65.5% DLCO: 33.2% FEF25-75%: 35% Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

56 Διαβρογχική βιοψία ιάγνωση ΒΑL Ανοικτή βιοψία

57 Νοσήματα του συνδετικού ιστού ILD (UIP, NSIP, DIP, LIP) ILD small airway disease others PH ΑΕΡΑΓΩΓΟΙ Αποφρακτικη βρογχιολιτις Λεμφοζιδιακη βρογχιολιτις Βρογχεκτασιες Others: Amyloidosis Drug -induced lung disease Lymphoid hyperplasia Neoplasms Infections

58 Αποφρακτική βρογχιολίτις στη ρευματοειδή αρθρίτιδα Καταστροφή του τοιχώματος των βρογχιολίων από κοκκιωματώδη ιστό και ίνωση Νόσος αεραγωγών Αποφρακτικού τύπου διαταραχή με αύξηση RV, RV/TLC Φυσιολογικά DLCO και Α/Α θώρακος Συσχετίζεται με δευτεροπαθές Sjogren s

59 Αποφρακτική βρογχιολίτιδα στη ρευματοειδή αρθρίτιδα FEV1: 81.7% FVC: 98% FEV1/FVC: 85.5% TLC: 88.5% DLCO: 87% FEF25-75%: 32% RV%TLC: 135 Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

60 Αποφρακτική βρογχιολίτις στη ρευματοειδή αρθρίτιδα

61 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙΣ 50% φαρμακευτική 50% πρωτοπαθής η σε κολλαγονώσεις HRCT περιοχική κατακράτηση αέρος εικόνα μωσαικού ΠΑΘΟΛΟΓΑΟΝΑΤΟΜΙΚΑ τοιχωμα και αυλός : ίνωση ΣΟΒΑΡΗ ΕΠΙ ΕΙΝΟΥΜΕΝΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ

62 TREE IN BUD HRCT: εικόνα βοτρυδιακής πλήρωσης -Βρογχογενής διασπορά -Βρογχιολιτις -Bρογχεκτασιες

63 Ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα και φυσιολογική CXR Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ. Perez et al, AJRCCM 1998.

64 Φαρμακευτική πνευμονοπάθεια και ρευματοειδής αρθρίτιδα Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 64

65 Πνευμονίτιδα από Μεθοτρεξάτη Επίπτωση % Συνήθως στα δύο πρώτα χρόνια Συνήθως υποξεία. Λιγότερο συχνά οξεία (λίγες ημέρες) ή χρόνια λίγους μήνες, μορφή ύσπνοια, βήχας μη παραγωγικός, πυρετός, θωρακικό άλγος, κακουχία, μη μουσικοί ήχοι Παράγοντες κινδύνου Ηλικία >60: σακχ. διαβήτης, υπολευκωματιναιμία, νεφρ.ανεπάρκεια ανεπάρκεια, προϋπάρχουσα πνευμονική προβολή Λειτουργικές δοκιμασίες: DLCO, συνήθως περιοριστικό πρότυπο Α/Α: διάχυτες αμφοτ. διηθήσεις ή μικτό διάμεσο και κυψελιδικό πρότυπο HRCT: εικόνα θολής υάλου BAL Λεμφοκυτταρική κυψελιδίτιδα υπεροχή CD8 ιακοπή ΜΤΧ-κορτικοειδή κορτικοειδή-θνητότητα: : <10%

66 ΜΕΘΟΤΡΕΞΑΤΗ Ζisman et al Sarcoidosis Vasc Diffuse Dis 2001 Συχνότητα 0,5-14% 189 περιπτώσεις κύρια RA Κοκκιώματα, Ίνωση, άτυπα επιθηλιακά κύτταρα, κυψελιδική καταστροφή Salaffi et al Clin Rheumatol Συχνότητα 0,3-18% σε ΡA 4/194 ασθενείς με ΡΑ σε προϋπάρχουσα Π Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 66

67 Εικόνα 4. Αξονική τομογραφία υψηλής ευκρίνειας ασθενούς με οργανούμενη πνευμονία από μεθοτρεξάτη. Α. Εικόνα θολής υάλου, δικτυωτό πρότυπο και μικρά οζίδια (βέλη) στην περιφέρεια του αριστερού άνω λοβού. Β. Πυκνώσεις κατά τόπους και εικόνα θολής υάλου με περιφερική κατανομή..

68 ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΣ ΕΡΥΘΗΜΑΤΩ ΗΣ ΛΥΚΟΣ Πρότυπο αυτοάνοσου νοσήματος- αυτοαντισώματα Κυρίως γυναίκες 9/1, ετών Πνευμονικές εκδηλώσεις στο 50-60% ιάμεση πνευμονοπάθεια 3% 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

69 14/12/2010 ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΕΙΣ 1. Πλευρίτιδα. εξίδρωμα ΑΝΑ, Le κύτταρα 2. Ατελεκτασίες ζωνιακές γραμμοειδείς 3. Μυοσίτιδα αναπνευστικών μυών δύσπνοια. 4. Πνευμονικές λοιμώξεις 5. Πνευμονικές αιμορραγίες, αιμοπτύσεις στο 2% 6. Πνευμονική αγγειοπάθεια, πνευμονική υπέρταση 7. Αποφρακτική πνευμονοπάθεια στο 45% 8. Προσβολή ανωτέρων αν. οδών επιγλωττίτιδα, λαρυγγίτιδα 9. Προσβολή διαμέσου ιστού acute lupus 69 Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

70 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

71 ιάμεση πνευμονική ίνωση στο ΣΕΛ Non Specific Interstitial Pneumonia Usual Interstitial Pneumonia

72 UIP σε ασθενή με Σ.Ε.Λ

73 Οξεία Πνευμονίτιδα Σπάνια (1-4%). Στο 50% η αρχική εκδήλωση Πυρετός, βήχας, δύσπνοια, πλευριτικό άλγος, αιμόπτυση. Εικόνα βαρέως πάσχοντος με σημαντική υποξυγοναιμία Α/Α: κυψελιδικά διήθηματα (ετερο- ή αμφοτερόπλευρα) κυρίως στους κάτω λοβούς HRCT: περιοχές θολής υάλου-πύκνωση πύκνωση Βρογχοσκόπηση και ΒΑL Υψηλές δόσεις κορτικοειδών + ανοσοκατασταλτικά Οξεία αναστρέψιμη υποξυγοναιμία: λευκοαποφρακτική αγγειοπάθεια με ενεργοποίηση του συμπληρώματος

74 Χαρακτηριστική χρονικά ομοιογενής πάχυνση των κυψελιδικών τοιχωμάτων από διάφορα μονοπύρηνα κύτταρα. Η κυτταρική διήθηση παραμένει σταθερή, παρά την διαφορά στο μέγεθος των αεροφόρων χώρων και στον βαθμό πάχυνσης του διαμέσου ιστού. ΟΞΕΙΑ ΔΙΑΜΕΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ACUTE INTERSTITIAL PNEUMONIA, AIP)

75 Ομοιογενείς βλάβες, ινοβλαστική διήθηση, μεμβράνες υαλίνης (βέλη)

76 Ακτινογραφία Θώρακα Κυψελιδικού τύπου σκιάσεις αμφοτερόπλευρες με αεροβρογχόγραμμα ιάχυτες ή κατά τόπους, χωρίς σαφή κατανομή Φυσιολογικοί ή μειωμένοι πνευμονικοί όγκοι Φυσιολογικά ΚΘ και πύλες Εμφάνιση διαμέσων στοιχείων στα όψιμα στάδια ATS/ERS 2002 Primack et al. Radiology 1993

77 (A) Acute lupus pneumonitis in a 45 year old man. He was treated with corticosteroids and a follow up chest radiograph (B) at four weeks revealed considerable improvement.

78 Αξονική Τομογραφία Εικόνα θολής υάλου (ground glass) Γεωγραφική απεικόνιση Κυψελιδικού τύπου σκιάσεις Βρογχεκτασίες εξ έλξεως Παραμορφώσεις της αρχιτεκτονικής Κυστικές βλάβες

79 Οξεία πνευμονίτιδα του ΣΕΛ

80 Κυψελιδική Αιμορραγία Σπάνια επιπλοκή 2-3% συχνά υποκλινική Ηπια χρόνια μορφή έως οξεία-μαζική και θανατηφόρος. Hct, υποξυγοναιμία, DLCO >30% Α/Α: διάχυτες κυψελιδικές διηθήσεις BAL: αιμορραγικό έκπλυμα, μακροφάγα με αιμοσιδηρίνη Zamera et al: Medicine 1997 Schnabel et al Eur Respir J 1999 Ώσεις κορτικοειδών και κυκλοφωσφαμίδης (πλασμαφαίρεση;)

81 Acute alveolar haemorrhage. Chest radiograph showing extensive bilateral alveolar infiltrates in a 22 year old woman with SLE, haemoptysis, and anaemia. Reproduced with permission from Keane et al.30

82 This biopsy specimen shows blood-filled alveolar spaces and hemosiderin-laden macrophages (arrows). Alveolar septae show widening due to a chronic inflammatory infiltrate of lymphocytes and plasma cells (arrowheads). (Hematoxylin and eosin stain, 4)

83 Κυψελιδική αιμορραγία Χρώση Perls Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 83

84 Αναπνευστική λειτουργία στο Σ.Ε.Λ. ιάμεση πνευμονική ίνωση αναπτύσσεται σε λιγότερους από 5% (ευρήματα( IPF) -περιοριστική διαταραχή -ελάττωση DLCO

85 Σ.Ε.Λ.: εξωπνευμονικός περιορισμός ύσπνοια στη κόπωση, περιορισμός στη σπιρομέτρηση, υποξυγοναιμία, μεγάλη ελάττωση της DLCO «Shrinking lung syndrome»: σημαντική ελάττωση του πνευμονικού όγκου στη CXR Αποδίδεται σε αδυναμία του διαφράγματος(?)

86 Πνευμονική Υπέρταση Σοβαρή αλλά σπάνια (<10%) Συχνότερη σε άτομα με φαινόμενο Raynand και αντιφωσφολιπιδιακά αντισώματα Θρομβοεμβολική ή μη θρομβοεμβολική Αργή εισβολή. ύσπνοια, θωρακικό άλγος Ανοσοκατασταλτική θεραπεία εφόσον συνυπάρχει ενεργότητα του ΣΕΛ από άλλa όργανα

87 ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΣΚΛΗΡΟ ΕΡΜΙΑ Σκληροδερμία δερματική εντόπιση Συστηματική σκλήρυνση-προσβολή εσωτερικών οργάνων systemic sclerosis Σκλήρυνση πάχυνση απώλεια ελαστικότητας δέρματος χειρών-προσώπου φαινόμενο Raynaud Σύνδρομο CREST περιορισμένος δερματικός 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

88 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

89 ιάμεση πνευμονική ίνωση στη σκληροδερμία Είναι η πιό συχνή προσβολή του πνεύμονος, κυρίως στη διάχυτη νόσο (30-90%) Πνευμονική ίνωση στο 30-60% σε 3-5 έτη Μη ειδική διάμεση πνευμονία (NSIP) Kim et al Sarcoidosis Vasc Diffuse Lung Dis 2002, Bouros et al AJRCCM 2002 Συσχετίζεται με το αντίσωμα Scl-70 Παράμετροι σημαντικές γιά τη παρακολούθηση και τη πρόγνωση είναι οι FVC (ζωτική χωρητικότητα) και DLCO (διαχυτική ικανότητα) Πνευμονική υπέρταση

90 Συστηματική σκλήρυνση Περιορισμένη νόσος σύνδρομο CREST 60% Εκτεταμένη νόσος: : 40% Πνευμονική ίνωση στο 30-60% σε 3-5 έτη Μη ειδική διάμεση πνευμονία (NSIP) Kim et al Sarcoidosis Vasc Diffuse Lung Dis 2002 Bouros et al AJRCCM 2002 Πνευμονική υπέρταση Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 90

91 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

92 NSIP σε ασθενή με σκληρόδερμα

93 UIP σε ασθενή με σκληρόδερμα

94 ιάμεση πνευμονική ίνωση- σκληροδερμία FEV1: 82% FVC: 75% FEV1/FVC: 91% TLC: 55% DLCO: 53.5% Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

95 Επιδείνωση πνευμονικής ίνωσης σε ασθενή με σκληροδερμία Κατά τη διάγνωση Μετά 54 μήνες

96 Πνευμονική υπέρταση στη συστηματική σκλήρυνση Συσχέτιση με τη περιορισμένη νόσο (10%)- CREST syndrome και με τα κεντρομεριδιακά αντισώματα Μεμονωμένη ελάττωση της DLCO - φυσιολογική σπιρομέτρηση DLCO< 50% αυξημένος κίνδυνος Σχετίζεται με αύξηση της θνητότητας ευτεροπαθής σε εκτεταμένη διάμεση ίνωση

97 Σκληροδερμία με μεμονωμένη ελάττωση της διάχυσης FEV1: 111% FVC: 106% FEV1/FVC: 109% TLC: 88.4% DLCO: 63% Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

98 Η διάχυση ως προγνωστικός παράγων στην ινώδη κυψελιδίτιδα της σκληροδερμίας Bouros et al AJRCCM 165, 2002

99 ΣΥΝ ΡΟΜΟ SJÖGREN Ξηροστομία Ξηρά κερατοεπιπεφυκίτιδα Αρθρίτιδα Πρωτοπαθές ευτεροπαθές RA 30-50% SEL 4-5% 4 ιήθηση από λεμφοκύτταρα ιάμεση πνευμονοπάθεια 8-38% περιπτώσεων ιδίως στο πρωτοπαθές σ. Sjögren 14/12/ Δ. Παπακώστα: Διάχυτες Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

100 Πνευμονικές εκδηλώσεις στο Σύνδρομο Sjogren Τραχειοβρογχίτιδα (40-60% βρογχική υπεραντιδραστικότητα) Βρογχιολίτιδα (εικόνα ΧΑΠ, νόσος των μικρών αεραγωγών) ιάμεση πνευμονική ίνωση Πνευμονική αγγειοπάθεια-υπέρταση Λεμφοκυτταρική διάμεση πνευμονία Α/Α θώρακος δικτυωτό ή οζώδες πρότυπο HRTC: εικόνα θολής υάλου ή μελισσοκηρήθρας με ή χωρίς οζίδια Ψευδολέμφωμα Υπερπλασία του λεμφικού ιστού που δεν περιορίζεται στο τοίχωμα των αεραγωγών αλλά σχηματίζει όζους ή μάζες

101 Λεμφοκυτταρική διάμεση πνευμονία σε ασθενή με σύνδρομο Sjogren s Κεντρολοβιδιακά οζίδια Γραμμοειδείς σκιάσεις Λεμφοκυτταρική διήθηση στο περιβρογχοαγγειακό διάμεσο ιστό και τα κυψελιδικά διαφραγμάτια

102 Γυναίκα 43 ετών Sjogren s από πενταετίας

103 Πνευμονικές εκδηλώσεις συστηματικών νοσημάτων Πολυμυοσίτιδα-δερματομυοσίτιδα δερματομυοσίτιδα

104 Πνευμονικές εκδηλώσεις στη πολυμυοσίτιδα- δερματομυοσίτιδα ιάχυτη πνευμονοπάθεια συχνή (32%) συχετίζεται με ελαττωμένη επιβίωση: ιάμεση ίνωση (Usual Interstitial Pneumonia) Οξεία πνευμονίτιδα Οργανούμενη πνευμονία PFTs: περιορισμός, ελάττωση DLCO

105 Οργανούμενη πνευμονία σε ασθενή με πολυμυοσίτιδα προ θεραπείας μετά θεραπεία

106 Πολυμυοσίτιδα με μεμονωμένη ελάττωση της διάχυσης FEV1: 97.4% FVC: 83.1% FEV1/FVC: 109% TLC: 81% DLCO: 58% Εργαστήριο Αναπνευστικής Λειτουργίας Μ.Α.Α. Α.Π.Θ.

107 Συμπεράσματα Οι λειτουργικές διαταραχές του πνεύμονα είναι αρκετά συχνές στα συστηματικά νοσήματα, και εξαρτώνται από την έκταση και τον ιστολογικό τύπο της προσβολής Στη διάμεση πνευμονοπάθεια επηρεάζονται η FRC και η DLCO, ενώ στις βρογχιολίτιδες οι ροές και ο υπολειπόμενος όγκος Η HRCT είναι πιο ευαίσθητη στη ανίχνευση πνευμονικής συμμετοχής από τις PFTs και συσχετίζεται με την FRC (ίνωση( ίνωση) και την DLCO (ground glass)

108 Συμπεράσματα Παράμετροι που σχετίζονται με την πρόγνωση είναι η DLCO, η πνευμονική υπέρταση και η αρχική FRC Η παρακολούθηση και η ανταπόκριση στη θεραπεία αξιολογούνται με τη DLCO και FRC, καθώς και με δοκιμασίες άσκησης

109 Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 109

110 Κλινικά ερωτήματα 1. Ποιοι ασθενείς πρέπει να ελέγχονται για Π στην αρχική διάγνωση σε εξέταση ρουτίνας? ΣΣ, ΠΜ/ Μ Μ: Α/α, Λειτουργικός έλεγχος,hrct ΡΑ: φαρμακευτική Π Σημασία της διαγνωστικής διερεύνησης για αίτια που δεν σχετίζονται με την υποκείμενη νόσο (ιδίως λοιμώξεις και κακοήθειες) Οι βιοψίες δεν είναι απαραίτητες για UIP/NSIP. HRCT/ ΒΑL λοίμωξη φάρμακα Εκτίμηση αναστρεψιμότητας βλάβης - βαρύτητα DLCO<65% επιθετική διερεύνηση-bal και βιοψία 2. Ποιοι ασθενείς πρέπει να θεραπεύονται? 3. Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία? Δ.Παπακώστα BAL και Νοσήματα του Σ. Ι. 110

111 12/14/ Δ. ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ ΒΑL στις ΔΔΠ

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 NSIP Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών νοσημάτων πνεύμονα Διάχυτα Παρεγχυματικά

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού

Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού Κάπνισμα και παθήσεις διαμέσου πνευμονικού ιστού Δ. Παπακώστα Αναπλ. Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Κάπνισμα και διάμεσες πνευμονοπάθειες Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση πνευμονική

Διαβάστε περισσότερα

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015

13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 13 ο Συνέδριο Πνευμονολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ιωάννινα 8 10 Μαΐου 2015 Πρότυπο Ανάπτυξης (pattern) τύπου UIP και NSIP σε Νοσήματα Συνδετικού Ιστού Δρ Ροδούλα Τριγγίδου Παθολογοανατόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» Ακτινολογικό Εργαστήριο Διευθυντής: Ιωάννης Τσιτουρίδης XVIΙI Πανελλήνιο Ακτινολογικό Συνέδριο ΔΙΑΜΕΣΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Παπαϊωάννου Σοφία Επιμελήτρια Β Τι ακριβώς είναι η «διάμεση νόσος»;

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Δύσκολη Διάγνωση της φυματίωσης Μη ειδικά συμπτώματα και σημεία Αρνητική δερμοαντίδραση φυματίνης Ατυπα ή απόντα απεικονιστικά ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή

Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή Παρουσίαση Περιστατικού Πολλαπλές οζώδεις πνευμονικές σκιάσεις άμφω σε νεαρή ασυμπτωματική ασθενή Γρηγόρης Στρατάκος, 1 Φώτης Σαμψώνας 1, Δήμητρα Ροντογιάννη 2, Eυφροσύνη Mάναλη 1, Aπόστολος Tραυλός 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών

Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών Bρογχοκυψελιδική έκπλυση (ΒΑL) και διαφορική διάγνωση/aξιολόγηση διαμέσων πνευμονοπαθειών Αθηνά Γόγαλη Επιμελήτρια Β Πνευμονολογική κλινική ΠΓΝΙ Ελάχιστα επεμβατική βρογχοσκοπική τεχνική «παράθυρο» στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις

Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Ακτινολογικά ευρήματα νοσημάτων του πνεύμονα Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση

Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση Παρουσίαση Περιστατικού Λεμφοζιδιακή βρογχιολίτιδα σε έδαφος κοινής ποικίλης ανοσοανεπάρκειας σε ενήλικα ασθενή 3-ετής παρακολούθηση Γεώργιος Σπυρόπουλος 1, Κατερίνα Μανίκα 1, Μαρία Σιωνίδου 1, Στυλιανή

Διαβάστε περισσότερα

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία Ο ρόλος των μικρών αεραγωγών σε Άσθμα και ΧΑΠ Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Αρχίατρος Πνευμονολόγος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 ΓΣΝΘ Ανατομία μικρών αεραγωγών Φυσιολογία μικρών αεραγωγών Εκτίμηση λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Διάμεσα νοσήματα. Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα

Διάμεσα νοσήματα. Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα Διάμεσα νοσήματα Ενότητα 5: Διάμεσα νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ονοματολογία ορολογία Επιδημιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

K.Σ.Mαλαγάρη Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

K.Σ.Mαλαγάρη Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ K.Σ.Mαλαγάρη Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Itoh H, Tokunaga S, Asamoto H, et al. Radiologic-pathologic correlations of small lung nodules with special reference to peribronchiolar

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα

Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα Πνευμονική προσβολή σε ρευματικά νοσήματα 13 0 ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΚΠ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8 10 ΜΑΪΟΥ 2015 ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΜΠΟΥΡΟΣ MD, PhD, FERS FCCP ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΜΕΣΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ, ΝΝΘΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα

Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Γνωριμία με τα αυτοάνοσα ρευματικά νοσήματα Αντώνης Φανουριάκης Μονάδα Ρευματολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας Δ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» Αθήνα, 01/02/2016

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος. Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς

Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος. Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς Μελέτη βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος Όλγα Χατζηζήση 29/4 02/05, 2010 Αργοστόλι Κεφαλονιάς Τι είναι το BAL Βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα (bronchoalveolar lavage, BAL): το υλικό έκπλυσης συγκεκριμένου βρογχοκυψελιδικού

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα

Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν» Τύπος προσβολής «Ξηρά» Πλευρίτιδα Υπεζωκοτική συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενή με ελκώδη κολίτιδα: Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Οξεία διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενή με ελκώδη κολίτιδα: Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Ενδιαφέρουσα Περίπτωση Οξεία διάμεση πνευμονοπάθεια σε ασθενή με ελκώδη κολίτιδα: Παρουσίαση περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας Ευαγγελία Φούκα 2, Πηνελόπη Στεφανοπούλου 2, Βασιλική Δράμπα 1,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΕ: ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ A.I.D.S. ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ.Ε.Θ. ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ Α. ΠΕΤΕΙΝΕΛΛΗ Δ/ΤΡΙΑ Ε.Σ.Υ. Ακτινοδιαγνωστικό Εργαστήριο Γ.Ν.Α. ΚΑΤ Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας. Αγγειίτιδες Πνευμονικές εκδηλώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ

Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ Παρουσίαση Περιστατικού Συνήθης διάμεση πνευμονία σε ασθενή με κοιλιοκάκη και πολυενδοκρινικό σύνδρομο ΙΙΙΑ Λυκούργος Κολιλέκας 1, Ευφροσύνη Δ. Μάναλη 2, Μελπομένη Πέππα 3, Θεμιστοκλής Χαμογεωργάκης 4,

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλομενίδης 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μηχανισμοί ίνωσης Σύνθεση κολλαγόνου Ανισορροπία πήξης και ινοδώλυσης Οι μηχανισμοί αυτοί κινητοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες

Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στις Διάμεσες Πνευμονοπάθειες Νέες θέσεις ομοφωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Μ. Γ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Μ. Γ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Μ. Γ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΕΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ιογενείς μικροβιακές -νεογνό -έντονη αναπνευστική δυσχέρεια μικροβιακή πνευμονία βρογχιολίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων

Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων Προσβολή του υπεζωκότα στα πλαίσια συστηματικών νοσημάτων Γιάννης Καλομενίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Νοσοκομείο «Ο Ευαγγελισμός» Τύπος προσβολής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ;

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ; Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; Η πνευμονική ίνωση αποτελεί μια ειδική μορφή χρόνιας νόσου του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του φυσιολογικού πνεύμονα με ινώδη ιστό, που καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Ηλίας Παπανικολάου 1. Εισαγωγή. Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας

Ανασκόπηση. Ηλίας Παπανικολάου 1. Εισαγωγή. Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες. 9 Ανασκόπηση Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες Ηλίας Παπανικολάου 1 1 Πνευμονολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας Περίληψη: Οι Διάχυτες Παρεγχυματικές Πνευμονοπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα

Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα Ερευνητική Εργασία Xαρακτηριστικά, διαχείριση και έκβαση νοσηλευόμενων ασθενών με διάμεσες πνευμονοπάθειες στην Ελλάδα Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 1, Κατερίνα Δημάκου 2, Λουκάς Θάνος 3, Μιχάλης Τουμπής 4

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθείς διαταραχές βρογχιολίων διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση

Πρωτοπαθείς διαταραχές βρογχιολίων διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση Ανασκόπηση Πρωτοπαθείς διαταραχές βρογχιολίων διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση Κωνσταντίνος Παππάς, Αλεξάνδρα Πενθερουδάκη, Εμμανουήλ Φερδούτσης, Γεώργιος Μελέτης, Γεώργιος Πατσουράκης, Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Φώτιος Δρακοπαναγιωτάκης Β Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΑΤΤΙΚΟΝ ΠΓΝΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Φώτιος Δρακοπαναγιωτάκης Β Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΑΤΤΙΚΟΝ ΠΓΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Φώτιος Δρακοπαναγιωτάκης Β Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΑΤΤΙΚΟΝ ΠΓΝΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΑΥΤΟΑΝΟΣΑ ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΓΓΕΙΙΤΙΔΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι μεγάλες προσδοκίες από τους μικρούς αεραγωγούς

Οι μεγάλες προσδοκίες από τους μικρούς αεραγωγούς Άρθρο Σύνταξης Οι μεγάλες προσδοκίες από τους μικρούς αεραγωγούς Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας «Μην αξιολογείς τίποτε όπως φαίνεται αναζήτησε πάντα αποδείξεις. Δεν υπάρχει καλύτερος

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογία νοσημάτων αναπνευστικού Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις

Ακτινολογία νοσημάτων αναπνευστικού Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις Ακτινολογία νοσημάτων αναπνευστικού Ενότητα 3: Διαγνωστικές εξετάσεις Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Σπιρομετρία στα παιδιά

Σπιρομετρία στα παιδιά 1ο Πανελλήνιο Παιδοπνευμονολογικό Συνέδριο Θεσσαλονίκη 1-3 Οκτωβρίου 2010 Σπιρομετρία στα παιδιά Κώστας Ν. Πρίφτης Γ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο «Αττικόν» Τμήμα Αλλεργικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΡΑ Ορισμός? Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία συστηματική φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει πολλές αρθρώσεις του σώματος. Η φλεγμονώδης διεργασία προσβάλλει καταρχήν την «επένδυση»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος

Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Εισαγωγή στη νοσολογία του μυοσκελετικού συστήματος Δημήτριος Βασιλόπουλος B Παθολογική Κλινική και Ομώνυμο Εργαστήριο Ιατρική Σχολή Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο ΓΝΑ Μυοσκελετικά

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus

Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus Παρουσίαση Περιστατικού Πνευμονίτιδα εξ υπερευαισθησίας σε καλλιεργήτρια μανιταριών Pleurotus Κωνσταντίνος Λοβέρδος, Ίρις Καραχάλιου, Ερασμία Οικονομίδου, Μίνα Γκάγκα, Λυκούργος Κολιλέκας 7 η Πνευμονολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΙΝΩΣΗΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΙΝΩΣΗΣ 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Α' ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α. Φ. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΣΕΛ Συστηματική αυτοανοσοποιητική νόσος Προσβολή πολλών οργάνων Νεφρός Δέρμα, αρθρώσεις, ορώδεις μεμβράνες,

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΔΙΑΧΥΣΗ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cotes JE et al. Official Statement of the ERS. Eur Respir J 6 (suppl.16): 41-52, 1993 ATS Official Statement. AJRCCM 152:

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία»

Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα. Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» Ουδετεροφιλική φλεγμονή στο άσθμα Νικολέττα Ροβίνα Επιμελήτρια Β Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Νοσ/μείο «η Σωτηρία» The common disease asthma is probably not a single disease, but rather a complex

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ.

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Αναπνευστικό σύστημα 4-5 wk 5-7 wk Αναπνευστικό σύστημα Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό. Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ιστορικό. Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ιστορικό Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Περιγραφή κυριότερων στοιχείων κατά τη λήψη του ιστορικού από

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα»

Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φυματίωση με νέα «πρόσωπα» Φιλίππου Δ., Τιτόπουλος Ηρ., Κωνσταντίνου Ελ., Οικονόμου Δ. Πνευμονολογική & Θωρακοχειρουργική Κλινική Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο, Θεσσαλονίκη περιστατικό 1 στοιχεία ασθενούς

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών

Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Φαινότυπος μόνιμης απόφραξης αεραγωγών Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Ορισμός του άσθματος σήμερα Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ CT, HRCT & SPIRAL CT ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Π.ΠΑΛΛΑΔΑΣΠΑΛΛΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΚΤ/ΚΟΥ ΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Θ. Γ.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ CT, HRCT & SPIRAL CT ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Π.ΠΑΛΛΑΔΑΣΠΑΛΛΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΚΤ/ΚΟΥ ΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Θ. Γ. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ CT, HRCT & SPIRAL CT ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ Π.ΠΑΛΛΑΔΑΣΠΑΛΛΑΔΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΚΤ/ΚΟΥ ΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Γ.Ν.Θ. Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΟΥΚΤΣΗ ΑΝΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΘ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΘΑΛΑΜΟΣ 217

ΒΑΡΟΥΚΤΣΗ ΑΝΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΘ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΘΑΛΑΜΟΣ 217 ΒΑΡΟΥΚΤΣΗ ΑΝΝΑ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΘ «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΘΑΛΑΜΟΣ 217 Ασθενής 75 ετών προσήλθε λόγω: εμπυρέτου ως 39 από2 εβδομάδων συνοδός ξηρός βήχας Επίσκεψη σε ιδιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικό σκληρόδερμα

Συστηματικό σκληρόδερμα Συστηματικό σκληρόδερμα Π.Γ. Βλαχογιαννόπουλος En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο συστηματικό σκληρόδερμα είναι μία χρόνια νόσος η οποία λειτουργεί με αυτοάνοσο μηχανισμό. Τα ερωτήματα

Διαβάστε περισσότερα

1. Στην απλή πνευμονοκονίωση 2. επιπεπλεγμένη πνευμονοκονίωση 3. σύνδρομο Caplan

1. Στην απλή πνευμονοκονίωση 2. επιπεπλεγμένη πνευμονοκονίωση 3. σύνδρομο Caplan 1 Η πνευμονοκονίαση των ανθρακωρύχων περιγράφηκε αρχικά στις αρχές του 1800. Αυτή η επαγγελματική ασθένεια των πνευμόνων είναι μια παρεγχυματική πνευμονοπάθεια που προκαλείται από την εισπνοή και την εναπόθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών

Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Από: Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών Οι ρευματικές παθήσεις είναι συχνές στην αναπαραγωγική ηλικία των γυναικών. Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα

Νεανική Δερματομυοσίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Νεανική Δερματομυοσίτιδα Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΕΑΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΜΥΟΣΙΤΙΔΑ 1.1 Τι είδους νόσημα είναι; Η νεανική δερματομυοσίτιδα (ΝΔΜ) είναι ένα σπάνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος

ΣΑΡΚΟΕΙΔΩΣΗ. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος πολυσυστηματική νόσος άγνωστης αιτιολογίας ενήλικες νεαρής ή μέσης ηλικίας (20-40 ετών) φύλο: Γ > Α επίπτωση: Ελλάδα: 1,07/100000 ΗΠΑ: λευκοί 10,9/100000, έγχρωμοι 35,5/100000

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν» Συλλογή Υπεζωκοτικού Υγρού σε Συστηματικά Νοσήματα Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος B Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο «Αττικόν» Τύπος προσβολής «Ξηρά» Πλευρίτιδα Υπεζωκοτική συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ακρόαση Αναπνευστικού. Π. Λάμπρου

Ακρόαση Αναπνευστικού. Π. Λάμπρου Ακρόαση Αναπνευστικού Π. Λάμπρου ΑΚΡΟΑΣΗ ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ Ησυχία Θερμοκρασία περιβάλλοντος Ηρεμία ασθενούς Αποβολή ενδυμάτων Καθιστή θέση Αναπνοή από το στόμα Τρίχωση θωρακικού τοιχώματος Συμμετρική ακρόαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο

Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο Ανασκόπηση Νόσος Σχετιζόμενη με IgG4 Μια Πρόκληση για τον Πνευμονολόγο Δημήτριος Θεόφιλος, Ευαγγελία Χονδρού, Χαράλαμπος Μαρκέτος, Δανάη Μπισιρτζόγλου, Νικόλαος Στάικος, Αθανάσιος Ζέτος, Γεώργιος Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα