Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους"

Transcript

1 Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

2 Περίγραµµα κεφαλαίου Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Ελλείµµατα και πληθωρισµός

3 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές (TR) Καθαροί τόκοι (INT) Ακόµη: Επιδοτήσεις µείον πλεόνασµατωνδηµοσίων επιχειρήσεων: σχετικά µικρό, οπότε το αγνοούµε

4 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Ηδηµόσια επένδυση, περίπου το 1/6 των συνολικών δηµοσίων δαπανών, αφορά στις αγορές κεφαλαιουχικών αγαθών Η δαπάνη για δηµόσια κατανάλωση είναι περίπου τα 5/6 των συνολικών δηµοσίων δαπανών

5 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών Μεταβιβαστικές πληρωµές (TR) Οι µεταβιβαστικές πληρωµές αποτελούν πληρωµές για τις οποίες το δηµόσιο δεν λαµβάνει σε αντάλλαγµατρέχοντα αγαθά και υπηρεσίες Παραδείγµατα: ασφαλιστικές παροχές, συντάξεις δηµοσίων υπαλλήλων, επιδόµατα κοινωνικής πρόνοιας

6 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών Καθαροί τόκοι (INT) Είναι η διαφορά των τόκων που καταβάλλονται στους κατόχους των κρατικών οµολόγων µείον τους τόκους που εισπράττει το δηµόσιο Το δηµόσιο χορηγεί δάνεια σε φοιτητές, αγρότες, µικρές επιχειρήσεις

7 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι συνολικές (οµοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές) δηµόσιες δαπάνες αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του Α.Εγχ.Π. (Σχ. 15.1)

8 Σχήµα 15.1 ηµόσια έξοδα: Οµοσπονδιακά, πολιτειακά και τοπικά, Δημόσιες δαπάνες (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π. Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Πόλεμος Κορέας ( ) ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΚΑΘΑΡΟΙ ΤΟΚΟΙ Έτος

9 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι δηµόσιες δαπάνες αυξήθηκαν υπερβολικά στο εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο Οι δηµόσιες δαπάνες αυξήθηκαν και σε άλλους πολέµους Από τα τέλη της δεκαετίας του 60, οι δηµόσιες δαπάνες έχουν µειωθεί από περίπου 23% του Α.Εγχ.Π σε19% του Α.Εγχ.Π

10 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι µεταβιβαστικές πληρωµές αυξάνονται σταθερά Σήµερα αποτελούν περίπου το 12% του Α.Εγχ.Π Πολλά κοινωνικά προγράµµατα, όπως η κοινωνική ασφάλιση και προγράµµατα ιατρικής φροντίδας ηλικιωµένων και απόρων, επεκτάθηκαν διαχρονικά

11 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Καιοικαθαροίτόκοιµεταβλήθηκαν διαχρονικά ιπλασιάστηκαν από το 1941 έως το 1946 εξαιτίας του υψηλού χρέους από τη χρηµατοδότηση του εύτερου Παγκοσµίου Πολέµου Σχεδόν διπλασιάστηκαν τη δεκαετία του 80, καθώς το δηµόσιο χρέος και τα επιτόκια αυξήθηκαν απότοµα Μειώθηκαν τη δεκαετία του 90, λόγω της µείωσης των επιτοκίων και των δηµοσιονοµικών πλεονασµάτων

12 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Αν συγκρίνουµε τιςδηµόσιες δαπάνες των ΗΠΑ µεαυτές άλλων χωρών φαίνεται ότι είναι χαµηλότερες ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π σεσύγκρισηµε οποιαδήποτε άλλη σχεδόν χώρα του ΟΟΣΑ (Πίνακας 15.1)

13 Πίνακας 15.1 ηµόσιες δαπάνες σε δεκαοχτώ χώρες µέλη του ΟΟΣΑ ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π., 2005 Χώρα ΗΠΑ 36,6 Ιαπωνία 36,9 Γερµανία 46,8 Γαλλία 54,4 Ιταλία 48,2 Ηνωµένο Βασίλειο 45,1 Καναδάς 39,3 Αυστραλία 34,9 Αυστρία 49,6 Βέλγιο 50,1 ανία 53,0 Φινλανδία 50,8 Ελλάδα 46,7 Ισλανδία 44,5 Ιρλανδία 34,6 Ολλανδία 45,7 Ισπανία 38,2 Σουηδία 56,4 Πηγή: OECD, Natinal accunts, Ecnmic Outlk Annex Tables,

14 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Τα συνολικά φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν διαχρονικά, από περίπου 16,5% του Α.Εγχ.Π. το 1940 σε περίπου 30% το 2000, αν και µειώθηκαν περίπου σε 27% το 2005 (Σχ. 15.2)

15 Σχήµα 15.2 Φόροι: Οµοσπονδιακοί, πολιτειακοί και τοπικοί, Φόροι (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ Προσωπικοί φόροι Έμμεσοι φόροι Εισφορές για κοινωνική ασφάλιση Φόροι στα κέρδη των επιχειρήσεων Έτος

16 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Τέσσεριςκυρίωςκατηγορίες Προσωπικοί φόροι (φόροι εισοδήµατος και φόροι περιουσίας) Εισφορές για την κοινωνική ασφάλιση Έµµεσοι φόροι Επιχειρηµατικοί φόροι

17 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Ησύνθεσητωνδηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων: ηοµοσπονδιακή κυβέρνηση σε σύγκριση µε τις πολιτειακές και τοπικές αρχές Για να έχουµε µια συνολική εικόνα των δηµοσίων δαπανών, συνήθως συνδυάζουµε τηνοµοσπονδιακή, την πολιτειακή και την τοπική δηµόσια δαπάνη Ησύνθεσηόµως του οµοσπονδιακού προϋπολογισµού είναι αρκετά διαφορετική απ αυτήν του πολιτειακού ή του τοπικού (Πίνακας 15.2)

18 Πίνακας 15.2 ηµόσια έσοδα και τρέχουσες δαπάνες, 2005 Πίνακας ηµόσια έσοδα και τρέχουσες δαπάνες, 1998 Τρέχουσες δαπάνες Καταναλωτικές δαπάνες Οµοσπονδιακή κυβέρνηση ισεκατοµµύρια δολάρια Ποσοστό των τρεχουσών δαπανών Πολιτειακές και τοπικές αρχές ισεκατοµµύρια Ποσοστό των δολάρια τρεχουσών δαπανών 768,6 30,5 1207,2 78,2 Εθνική άµυνα 516,9 20,5 0,0 0,0 Λοιπές 251,7 10,0 1207,2 78,2 Μεταβιβαστικές 1115,6 44,3 402,3 26,1 πληρωµές Επιχορηγήσεις 361,1 14,3 0,0 0,0 Καθαροί τόκοι 237,9 9,4 30,8 2,0 Επιδοτήσεις µείον πλεονάσµατα δηµοσίων επιχειρήσεων µείον µερίσµατα 36,8 1,5-96,0-6,2 Συνολικές τρέχουσες δαπάνες 2520,0 100,0 1544,3 100,0 Οµοσπονδιακή κυβέρνηση ισεκατοµµύρια δολάρια Ποσοστό των τρεχουσών δαπανών Πολιτειακές και τοπικές αρχές ισεκατοµµύρια Ποσοστό των δολάρια τρεχουσών δαπανών Έσοδα Προσωπικοί φόροι 927,9 42,0 275,2 17,9 Εισφορές για 855,3 38,7 25,3 1,6 κοινωνική ασφάλιση Έµµεσοι φόροι 101,1 4,6 821,2 53,3 Επιχειρηµατικοί 326,4 14,8 58,0 3,8 φόροι Επιχορηγήσεις 0,0 0,0 361,1 23,4 Συνολικά έσοδα 2210,7 100,0 1540,8 100,0 Τρέχον έλλειµµα (τρέχουσες δαπάνες µείον έσοδα, αρνητικό αν υπάρχει πλεόνασµα) 309,3 3,5 Πρωτογενές τρέχον 71,4-27,3 έλλειµµα (αρνητικό αν υπάρχει πλεόνασµα) Παρατήρηση: Τα αθροίσµατα µπορεί να µη συµφωνούν λόγω στρογγυλοποιήσεων. Πηγή: BEA web site,

19 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Ησύνθεσητωνδηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων ηµόσια κατανάλωση Το 75% περίπου των τρεχουσών δαπανών των πολιτειακών και τοπικών αρχών είναι για αγορές αγαθών και υπηρεσιών Αντίθετα, το 30% περίπου των οµοσπονδιακών τρεχουσών δαπανών είναι για αγορές, και από αυτά, τα 2/3 περίπου είναι για την εθνική άµυνα Περισσότερο από το 80% της δηµόσιας κατανάλωσης των αγαθών που δεν αφορούν στην εθνική άµυνα προέρχεται από τις πολιτειακές και τοπικές αρχές

20 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Η σύνθεση των δηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων: Μεταβιβαστικές πληρωµές Το σχετικό βάρος των µεταβιβαστικών πληρωµών είναι µεγαλύτερο στον οµοσπονδιακό προϋπολογισµό σε σύγκριση µε τους προϋπολογισµούς των πολιτειακών και τοπικών αρχών Οι επιχορηγήσεις αφορούν κονδύλια που δίνονται από την οµοσπονδιακή κυβέρνηση στις πολιτειακές και τοπικές αρχές Καθαροί τόκοι είναι σηµαντικοί και θετικοί για την οµοσπονδιακή κυβέρνηση είναι µικροί και κάποιες φορές αρνητικοί για τις πολιτειακές και τοπικές αρχές

21 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Σύνθεση των φόρων Οι προσωπικοί φόροι και οι εισφορές για την κοινωνική ασφάλιση αποτελούν περίπου το 80% των οµοσπονδιακών εσόδων, αλλά µόνο το 20% περίπου των εσόδων των πολιτειακών και τοπικών αρχών Οι έµµεσοι φόροι αποτελούν τα µισά περίπου έσοδα των πολιτειακών και τοπικών αρχών, αλλά µόνο το 5% περίπου των οµοσπονδιακών εσόδων

22 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Όταν τα έξοδα είναι µεγαλύτερες από τα έσοδα, υπάρχει έλλειµµα: όταν τα έσοδα είναι µεγαλύτερα από τα έξοδα, υπάρχει πλεόνασµα Συγκεκριµένα, έλλειµµα = δηµόσια έξοδα φορολογικά έσοδα = δηµόσιες δαπάνες + µεταβιβαστικές πληρωµές + καθαροί τόκοι φορολογικά έσοδα = G + TR + INT T (15.1)

23 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Μια άλλη χρήσιµη σχετική έννοια είναι το πρωτογενές δηµοσιονοµικό έλλειµµα, όπου δεν περιλαµβάνονται οι καθαροί τόκοι Πρωτογενές έλλειµµα = δηµόσιες δαπάνες καθαροί τόκοι φορολογικά έσοδα = δηµόσιες δαπάνες + µεταβιβαστικές πληρωµές φορολογικά έσοδα = G + TR T (15.2)

24 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Το συνολικό έλλειµµα δείχνειποιοςπρέπειναείναιο δανεισµός του δηµοσίου για να καλύψει όλες του τις δαπάνες Το πρωτογενές έλλειµµα δείχνει αν τα δηµόσια έσοδα είναι αρκετά για να καλύψουν τις τρέχουσες αγορές και τις µεταβιβαστικές πληρωµές Το πρωτογενές έλλειµµα αγνοεί τους καθαρούς τόκους, διότι αντιπροσωπεύουν κόστος παρελθουσών δηµοσίων δαπανών (Σχ. 15.3)

25 Σχήµα 15.3 Συνολικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα και πρωτογενές έλλειµµα Καθαροί τόκοι Καθαροί τόκοι ΕΛΛΕΙΜΜΑ Πρωτογενές έλλειμμα Δημόσιες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες συν μεταβιβαστικές πληρωμές Φορολογικά έσοδα ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΣΟΔΑ

26 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Οδιαχωρισµός των δηµοσίων αγαθών για αγαθά και υπηρεσίες σε δαπάνες δηµόσιας κατανάλωσης και επένδυσης δηµιουργεί δύο άλλες µορφές ελλειµµάτων Το τρέχον έλλειµµα που ισούται µετηδιαφοράτου ελλείµµατος µείον τη δηµόσια επένδυση Το πρωτογενές τρέχον έλλειµµαπουισούταιµετη διαφορά του πρωτογενούς ελλείµµατος µείον τη δηµόσια επένδυση, που ισούται µετηδιαφοράτου τρέχοντος ελλείµµατος µείον τους καθαρούς τόκους

27 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Το τρέχον έλλειµµα και το πρωτογενές τρέχον έλλειµµα συνήθως κινούνται παράλληλα, διαχρονικά (Σχ. 15.4) Μεγάλα τρέχοντα ελλείµµατα παρουσιάστηκαν στο εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, στα µέσα της δεκαετίας του 70 και στις αρχές της δεκαετίας του 80 Το πρωτογενές τρέχον έλλειµµα εξελίχθηκε σε πλεόνασµα για κάποια χρόνια στις δεκαετίες του 80 και του 90, αλλά οι υψηλοί τόκοι συντηρούσαν το υψηλό συνολικό έλλειµµα µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 90

28 Σχήµα 15.4 Ελλείµµατα και πρωτογενή ελλείµµατα: Οµοσπονδιακά, πολιτειακά και τοπικά, Ελλείμματα (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΕΛΛΕΙΜΜΑ Έτος

29 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Μια αύξηση των δηµοσίων δαπανών µετατοπίζει την καµπύλη IS προς τα πάνω αυξάνοντας τη συνολική ζήτηση Η επίδραση των φορολογικών µεταβολών διαφέρει στα δύο βασικά οικονοµικά υποδείγµατα Οι κλασικοί οικονοµολόγοι δέχονται την πρόταση της ρικαρδιανής ισοδυναµίας ότι οι µεταβολές των κεφαλικών φόρων δεν επηρεάζουν την εθνική αποταµίευση ή τη συνολική ζήτηση Οι κεϊνσιανοί πιστεύουν ότι µια µείωση των φόρων είναι πιθανόν ν αυξήσει την κατανάλωση και να µειώσει την αποταµίευση, αυξάνοντας τη συνολική ζήτηση

30 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Οι κλασικοί και οι κεϊνσιανοί διαφωνούν σχετικά µετηχρήσητης δηµοσιονοµικής πολιτικής για τη σταθεροποίηση της οικονοµίας Οι κλασικοί αντιτίθενται στην ενεργή πολιτική ενώ οι κεϊνσιανοί την υποστηρίζουν Αλλά ακόµη και οι κεϊνσιανοί παραδέχονται τις δυσκολίες στη χρήση της δηµοσιονοµικής πολιτικής Υπάρχει έλλειψη ευελιξίας, επειδή ένα µεγάλο µέρος των δηµοσίων δαπανών αφορά σε αποφάσεις που έχουν ληφθεί χρόνια πριν Υπάρχουν µεγάλες χρονικές υστερήσεις, διότι η πολιτική διαδικασία επιτελείται αργά

31 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Αυτόµατοι σταθεροποιητές και το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές καθιστούν αντικυκλική τη δηµοσιονοµική πολιτική µεταβάλλοντας τις δηµόσιες δαπάνες ή τους φόρους αυτόµατα Ένα παράδειγµα είναι τα επιδόµατα ανεργίας, που µέσω αυτών προκαλείται αύξηση των µεταβιβαστικών πληρωµών στις κάµψεις Οπιοσηµαντικός αυτόµατος σταθεροποιητής είναι ο φόρος εισοδήµατος, διότι τα άτοµα καταβάλλουν λιγότερους φόρους όταν τα εισοδήµατα τους είναι χαµηλά στις κάµψεις και περισσότερους όταν είναι υψηλά στις ανθήσεις

32 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Λόγω των αυτόµατων σταθεροποιητών, το δηµοσιονοµικό έλλειµµα αυξάνεται στις κάµψεις και µειώνεται στις ανθήσεις Το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης δείχνει πιο θα ήταν το δηµοσιονοµικό έλλειµµα ανηοικονοµία βρισκόταν σε πλήρη απασχόληση Οπότε το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης δεν µεταβάλλεται από τον οικονοµικό κύκλο, αλλά µόνο από µεταβολές της κυβερνητικής πολιτικής που αφορούν στις δαπάνες και στη φορολογία Το παρατηρούµενο δηµοσιονοµικό έλλειµµα είναι πολύ µεγαλύτερο από το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης στις κάµψεις (Σχ. 15.5)

33 Σχήµα 15.5 Έλλειµµα πλήρους απασχόλησης και παρατηρούµενο δηµοσιονοµικό έλλειµµα, Ελλείμματα (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕΝΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Έτος

34 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Σχηµατισµός δηµοσίου κεφαλαίου Ηδηµοσιονοµική πολιτική επηρεάζει την οικονοµία µέσω του σχηµατισµού δηµόσιου κεφαλαίου φυσικά περιουσιακά στοιχεία µεγάλης διάρκειας ζωής που ανήκουν στο δηµόσιο, όπως δρόµοι, σχολεία και αποχετευτικά δίκτυα Επίσης, ηδηµοσιονοµική πολιτική επηρεάζει το σχηµατισµό ανθρώπινου κεφαλαίου µέσω δαπανών για την υγεία, τη διατροφή και την εκπαίδευση Τα στοιχεία για τη δηµόσια επένδυση αφορούν µόνο το φυσικό κεφάλαιο, όχι το ανθρώπινο Το 2005, τα 2/3 της οµοσπονδιακής δηµόσιας επένδυσης αφορούσαν στην εθνική άµυνα και το 1/3 στο λοιπό δηµόσιο κεφάλαιο Το µεγαλύτερο µέρος των οµοσπονδιακών δηµοσίων επενδύσεων αφορά σε εξοπλισµούς, αλλά το µεγαλύτερο µέρος των πολιτειακών και τοπικών δηµόσιων επενδύσεων αφορά σε κατασκευές

35 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Μέσος φορολογικός συντελεστής = συνολικοί φόροι / εισόδηµαπροφόρων Οριακός φορολογικός συντελεστής = ο φόρος από µια επιπλέον χρηµατική µονάδα εισοδήµατος

36 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Παράδειγµα: Υποθέτουµε ότι τα εισοδήµατα πάνω από $ φορολογούνται µε συντελεστή25% (Πίνακας 15.3) Για κάποιον µε συνολικό εισόδηµα µικρότερο από $10.000, οοριακόςκαιοµέσος φορολογικός συντελεστής είναι µηδέν Οποιοσδήποτε µε συνολικό εισόδηµα πάνω από $ θα έχει οριακό φορολογικό συντελεστή 25%

37 Πίνακας 15.3 Οριακοί και µέσοι φορολογικοί συντελεστές: ένα παράδειγµα (Συνολικός φόρος = 25% για εισοδήµατα πάνω από $10,000) Οριακοί και µέσοι φορολογικοί συντελεστές: ένα παράδειγµα (Συνολικός φόρος = 25% του εισοδήµατος πάνω από $10.000) Εισόδηµα Εισόδηµα - $ Φόρος Μέσος φορολογικός συντελεστής Οριακός φορολογικός συντελεστής $18,000 $8,000 $2,000 11,1% 25% 50,000 40,000 10,000 20,0% 25% 100,000 90,000 22,500 22,5% 25%

38 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Η διάκριση ανάµεσα στο µέσο και τον οριακό φορολογικό συντελεστή επηρεάζει τις αποφάσεις των ατόµων σχετικά µετην εργασία που προσφέρουν Αν ο µέσος φορολογικός συντελεστής αυξηθεί, και ο οριακός παραµείνει σταθερός, ένα άτοµο θ αυξήσει την προσφορά εργασίας του Ηαύξησητουµέσου φορολογικού συντελεστή έχει ένα αποτέλεσµαεισοδήµατος Με λιγότερο εισόδηµα, το άτοµο καταναλώνει λιγότερο και επιθυµεί λιγότερο ελεύθερο χρόνο, οπότε εργάζεται περισσότερο Ηκαµπύλη προσφοράς εργασίας µετατοπίζεται προς τα δεξιά

39 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Αν ο οριακός φορολογικός συντελεστής αυξηθεί, και ο µέσος παραµείνει σταθερός, ένα άτοµοθαµειώσει την προσφορά εργασίας του Η αύξηση του οριακού φορολογικού συντελεστή προκαλεί ένα αποτέλεσµα υποκατάστασης Με χαµηλότερη µετά τους φόρους αµοιβή εργασίας, ένα άτοµοεπιθυµεί να εργαστεί λιγότερο Η καµπύλη προσφοράς εργασίας µετατοπίζεται προς τ αριστερά

40 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Οι φορολογικές µεταρρυθµίσεις που προτάθηκαν το 2005 Ο φορολογικός κώδικας στρεβλώνει την οικονοµική συµπεριφορά Ο πρόεδρος Bush διόρισε µια επιτροπή το 2005 για να προτείνει πώς θα µπορούσε ν απλοποιηθεί και να γίνει πιο δίκαιος ο φορολογικός κώδικας

41 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Προτάσεις για φορολογικές µεταρρυθµίσεις το 2005 Ηοµάδα διαπίστωσε ότι το φορολογικό σύστηµα πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να απλοποιηθεί οι οριακοί φορολογικοί συντελεστές πρέπει να µειωθούν για όλους οι φοροαπαλλαγές για την απόκτηση κατοικίας και τις φιλανθρωπικές δωρεές θα πρέπει να επεκταθούν προς όλους και όχι να ισχύουν µόνο για όσους ζητούν την απαλλαγή τους στη φορολογική τους δήλωση οι ασφάλειες υγείας δεν θα πρέπει να φορολογούνται το φορολογικό σύστηµαθαπρέπειναενθαρρύνειτηναποταµίευση και τις επενδύσεις ο εναλλακτικός ελάχιστος φόρος εισοδήµατος θα πρέπει να καταργηθεί Ηψήφισητωνµεταρρυθµίσεων αντιµετωπίζει µεγάλα πολιτικά εµπόδια

42 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Το Κογκρέσο µείωσε τους φορολογικούς συντελεστές δύο φορές τη δεκαετία του 80 Στην αρχή της δεκαετίας ο υψηλότερος οριακός φορολογικός συντελεστής του εισοδήµατος από εργασία ήταν 50% Ο φορολογικός νόµος του 1981 (ERTA) µείωσε τους φορολογικούς συντελεστές σε τρία στάδια, που ολοκληρώθηκαν το 1984 Η φορολογική µεταρρύθµιση του 1986 µείωσε και άλλο τους προσωπικούς φορολογικούς συντελεστές, κατεβάζοντας τον υψηλότερο οριακό φορολογικό συντελεστή στο 28% Οι οικονοµολόγοι της οµάδας των οικονοµικών της προσφοράς υποστήριξαν τη µείωση των φορολογικών συντελεστών, ισχυριζόµενοι ότι η προσφορά εργασίας, ηαποταµίευσηκαιηεπένδυσηθααυξάνονταν σηµαντικά

43 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Οι οριακοί και οι µέσοι φορολογικοί συντελεστές µειώθηκαν µε τηµείωση φόρου το 1981 Η µείωση του οριακού φορολογικού συντελεστή θα έπρεπε να οδηγήσει σε αύξηση της προσφοράς εργασίας Η µείωση του µέσου φορολογικού συντελεστή θα έπρεπε να οδηγήσει σε µείωση της προσφοράς εργασίας Το συνολικό αποτέλεσµαείναιαµφίβολο και ενδέχεται να είναι µικρό Τα στοιχεία δείχνουν ότι το αποτέλεσµαήτανµικρό, καθώς το ποσοστό συµµετοχής του εργατικού δυναµικού δεν άλλαξε πολύ µετά το 1981

44 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Η φορολογική µεταρρύθµιση του 1986 µείωσε τους οριακούς φορολογικούς συντελεστές των εισοδηµάτων από εργασία και αύξησε τους µέσους φορολογικούς συντελεστές Καιοιδύοµεταβολές των συντελεστών θα έπρεπε να οδηγήσουν σε αύξηση της προσφοράς εργασίας Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό το αποτέλεσµα, καθώς η συµµετοχή των αντρών στο εργατικό δυναµικό, που µειωνόταν διαχρονικά, ισορρόπησε το 1988 και αυξήθηκε το 1989 Οι αλλαγές στην προσφορά εργασίας είναι συνεπείς µε τη θεωρία, αλλά δεν είναι και τόσο δραµατικές όπως προέβλεπαν οι υπέρµαχοι των οικονοµικών της προσφοράς

45 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Χωρίς φόρους, η ελεύθερη αγορά λειτουργεί αποτελεσµατικά Οι φόροι αλλάζουν την οικονοµική συµπεριφορά, µειώνοντας την κοινωνική ευηµερία Οι αποκλίσεις από το αποτέλεσµα της ελεύθερης αγοράς λόγω τηςφορολογίαςονοµάζονται στρεβλώσεις Ηδιαφοράµεταξύ του αριθµού των ωρών που ένας εργαζόµενος θα δούλευε χωρίς φόρους και του αριθµού των ωρών που δουλεύει στην πραγµατικότητα όταν υπάρχουν φόροι αντιπροσωπεύει τη φορολογική στρέβλωση

46 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Όσο µεγαλύτερος είναι ο φορολογικός συντελεστής, τόσο µεγαλύτερη είναι και η στρέβλωση Οι δηµοσιονοµικές αρχές θα ήθελαν ν αυξήσουν τα δηµόσια έσοδα ελαχιστοποιώντας τις στρεβλώσεις

47 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Είναι καλύτερο ο φορολογικός συντελεστής να παραµένει σταθερός διαχρονικά από το να αυξοµειώνεται, διότι ο υψηλότερος φορολογικός συντελεστής δηµιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις Για παράδειγµα, είναι καλύτερο ο φορολογικός συντελεστής να διατηρείται σταθερός στο 15% από το να είναι 10% τον ένα χρόνο και 20% τον επόµενο, αφού οι στρεβλώσεις το δεύτερο χρόνο θα είναι αρκετά πιο µεγάλες Η διατήρηση του φορολογικού συντελεστή σταθερού διαχρονικά ονοµάζεται εξοµάλυνση του φορολογικού συντελεστή

48 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Οι στατιστικές µελέτες δείχνουν ότι οι οµοσπονδιακές κυβερνήσεις δεν εξοµάλυναν πάντα τους φορολογικούς συντελεστές όσο µπορούσαν για να ελαχιστοποιούν τις στρεβλώσεις Οδανεισµός για τη χρηµατοδότηση των πολέµων, που µ αυτόν αποφεύγεται η µεγάλη αύξηση των φόρων, είναι συνεπής µετην ιδέα της εξοµάλυνσης του φορολογικού συντελεστή

49 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Το έλλειµµα είναι η διαφορά µεταξύ δαπανών και εσόδων σε κάθε δηµοσιονοµικό έτος Το δηµόσιο χρέος είναι η συνολική αξία των κρατικών οµολόγων σε κυκλοφορία µια συγκεκριµένη ηµεροµηνία Το έλλειµµαισούταιµετηµεταβολή του χρέους σε ένα έτος B = ονοµαστικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα (15.3) B = ονοµαστική αξία των κρατικών οµολόγων σε κυκλοφορία

50 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Ένα χρήσιµο µέτρο της δανειακής επιβάρυνσης του δηµοσίου που δείχνει την ικανότητα αποπληρωµής του χρέους είναι ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. Ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. των ΗΠΑ (Σχ. 15.6), που ήταν µεγαλύτερος από 1 µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, µειώθηκε στο ελάχιστο σηµείο του στα µέσα της δεκαετίας του 70 Ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. αυξήθηκε σηµαντικά την περίοδο , µειώθηκε την περίοδο και ξανάρχισε ν αυξάνεται το 2002

51 Σχήµα 15.6 Ο λόγος του οµοσπονδιακού χρέους προς το Α.Εγχ.Π, Χρέος (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) Αυξημένα ελλείμματα της δεκαετίας του 80 Πλεονάσματα στα τέλη της δεκαετίας του 90 ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΧΡΕΟΣ Α.ΕΓΧ.Π ΧΡΕΟΣ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ Α.ΕΓΧ.Π. Έτος

52 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Μεταβολή του λόγου χρέους προς Α.Εγχ.Π. = έλλειµµα/ονοµαστικό Α.Εγχ.Π. [(συνολικό χρέος/ονοµαστικό Α.Εγχ.Π.) ποσοστιαία αύξηση ονοµαστικού Α.Εγχ.Π.] (15.4) Οπότε δύο πράγµατα µπορούν να προκαλέσουν αύξηση του λόγου χρέους προς Α.Εγχ.Π. Ένα µεγάλο έλλειµµασεσχέσηµετοα.εγχ.π. Μια µικρή ποσοστιαία αύξηση του Α.Εγχ.Π.

53 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Κατά τη διάρκεια του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου, µεγάλα ελλείµµατα αύξησαν το λόγο χρέους προς Α.Εγχ.Π. Γιαταεπόµενα 35 χρόνια, τα ελλείµµατα ήταν µικρά ή αρνητικά και ορυθµός αύξησης του Α.Εγχ.Π. µεγάλος, οπότε ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. µειώθηκε Στη δεκαετία του 80 και τις αρχές της δεκαετίας του 90, ολόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. αυξήθηκε εξαιτίας των µεγάλων ελλειµµάτων Μεγάλα πλεονάσµατα µείωσαν το λόγο χρέους προς Α.Εγχ.Π. στα τέλη της δεκαετίας του 90, αλλά από το 2002 µεγάλα ελλείµµατα τον αυξάνουν

54 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική Ασφάλιση: Ποιες µεταρρυθµίσεις απαιτούνται; Το σύστηµα κοινωνικής ασφάλισης ίσως να µην είναι σε θέση να καταβάλλει τις σηµερινές παροχές στους συνταξιούχους του µέλλοντος Το σύστηµα είναι αναδιανεµητικό, δηλαδή το µεγαλύτερο µέρος των σηµερινών εισφορών χρησιµοποιείται για την πληρωµή των παροχών των σηµερινών συνταξιούχων υπάρχει ένα µικρό µόνο κεφάλαιο καταπιστεύµατος (αποθεµατικό)

55 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική Ασφάλιση: Ποιες µεταρρυθµίσεις απαιτούνται; Το αναδιανεµητικό σύστηµα λειτουργούσε όσο ο αριθµός των εργαζοµένων υπερέβαινε σηµαντικά τον αριθµό των συνταξιούχων, αλλά λόγω δηµογραφικών µεταβολών ο λόγος εργαζοµένων προς συνταξιούχους σύντοµαθαµειωθεί Η συνέπεια θα είναι οι πληρωµές να υπερβαίνουν τα φορολογικά έσοδα (Σχ. 15.7)

56 Σχήµα 15.7 Κόστος κοινωνικής ασφάλισης και φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π., Ποσοστό του Α.Εγχ.Π. Οφειλές Φορολογικά έσοδα Παρατηρούμενο Εκτιμώμενο Έτος

57 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική ασφάλιση: Πώς µπορεί να διορθωθεί; Προτεινόµενες µεταρρυθµίσεις Αύξηση των φορολογικών εσόδων µε αύξηση των φόρων, αλλά έτσι στρεβλώνονται οι αποφάσεις σε σχέση µε την προσφορά εργασίας Αύξηση των αποδόσεων µε επενδύσεις στο χρηµατιστήριο, αλλά έτσι αναλαµβάνεται κίνδυνος Αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης Να επιτραπεί στα άτοµα να επενδύουν τα κεφάλαιά τους σε προσωπικούς λογαριασµούς Αλλά τότε δεν θα υπήρχαν αρκετοί πόροι για να πληρωθούν οι σηµερινοί συνταξιούχοι

58 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Τα άτοµαανησυχούνότιταπαιδιάτουςθαπρέπεινα πληρώσουν το χρέος που συσσώρευσαν οι προηγούµενες γενεές Όµως τα περισσότερα κρατικά οµόλογα ανήκουν σε κατοίκους των ΗΠΑ, οπότε οι µελλοντικές γενεές στην ουσία θα οφείλουν στους ίδιους τούς εαυτούς τους

59 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Ωστόσο, µπορεί να υπάρξει βάρος, διότι αν οι φορολογικοί συντελεστές χρειαστεί ν αυξηθούν στο µέλλον για την αποπληρωµήτουχρέους,µπορεί να υπάρξουν στρεβλώσεις Επίσης, επειδή όσοι έχουν οµόλογα είναι πλουσιότεροι κατά µέσο όρο από όσους που δεν έχουν οµόλογα, όταν το χρέος θα αποπληρωθεί θα υπάρξει µεγάλη µεταφορά πόρων από τους φτωχούς στους πλούσιους

60 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Τελικά, τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα µειώνουν την εθνική αποταµίευση, σύµφωνα µε πολλούς οικονοµολόγους Αν αυτό ισχύει, µε µικρότερη αποταµίευση και η επένδυση θα είναι µικρότερη Μικρότερη επένδυση συνεπάγεται µικρότερο κεφαλαιακό απόθεµα Μικρότερο κεφαλαιακό απόθεµα συνεπάγεται µικρότερο προϊόν στο µέλλον Οπότε το µελλοντικό βιοτικό επίπεδο θα είναι µικρότερο Ωστόσο, υποθέσαµε ότιταδηµοσιονοµικά ελλείµµατα µειώνουν την εθνική αποταµίευση: κάτι που αποτελεί ένα σηµαντικό και αναπάντητο ερώτηµα

61 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Πότε ένα δηµοσιονοµικό έλλειµµαθαµειώσει την εθνική αποταµίευση; Τη µειώνει σχεδόν πάντα όταν οι δηµόσιες δαπάνες αυξάνονται Αλλά ενδέχεται και να µην τη µειώσει σε περίπτωση µείωσης των φόρων ή αύξησης των µεταβιβαστικών πληρωµών

62 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ρικαρδιανή ισοδυναµία: ένα παράδειγµα Υποθέτουµεότιηκυβέρνησηµειώνει τους φόρους κατά $100 για κάθε άτοµο Αφού S = Y C G, (15.5) ηεθνικήαποταµίευση µειώνεται µόνο αν η κατανάλωση αυξηθεί (υποθέτουµε ότι το Y παραµένει σταθερό στο επίπεδο πλήρους απασχόλησης)

63 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Η κατανάλωση µπορεί να µην αυξηθεί αν τα άτοµα συνειδητοποιήσουν ότι µια σηµερινή µείωση φόρου θα πρέπει να χρηµατοδοτηθεί από υψηλότερους φόρους στο µέλλον Μια µείωση φόρου κατά $100 για κάθε άτοµοθαµπορούσε να χρηµατοδοτηθεί από µια αύξηση φόρου κατά (1 r)$100 τον επόµενο χρόνο Τότε η δυνατότητα κατανάλωσης των φορολογουµένων είναι η ίδια µεή χωρίς τη µείωση φόρου Τα άτοµα απλά θα αποταµιεύσουν τη µείωση φόρου ώστε να µπορούν να εξοφλήσουν τους µελλοντικούς φόρους Ως αποτέλεσµα, ηεθνικήαποταµίευση δεν θα επηρεαστεί

64 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Η Ρικαρδιανή ισοδυναµία σε διαφορετικές γενεές Τι θα συµβείανοιυψηλότεροιαναµενόµενοι φόροι θα πρέπει να πληρωθούν από επόµενες γενεές; Τότε τα άτοµα ίσως αυξήσουν την κατανάλωση, διότι δεν θα χρειάζεται να πληρώσουν τους υψηλότερους αναµενόµενους φόρους

65 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Αλλά όπως επέδειξε ο Barr, αν τα άτοµαενδιαφέρονταιγια τα παιδιά τους, θα τους αφήσουν µεγαλύτερες κληρονοµιές ώστε αυτά να µπορούν να πληρώσουν τους υψηλότερους αναµενόµενους φόρους Στο κάτω κάτω, αν τα άτοµα ήθελαν να καταναλώσουν σε βάρος των παιδιών τους, θα µπορούσαν ν αφήσουν µικρότερες κληρονοµιές Οπότε γιατί θα έπρεπε σε µια µείωση των φόρων τα άτοµα να καταναλώνουν σε βάρος των παιδιών τους;

66 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ρικαρδιανή ισοδυναµία ισχύει µερικές φορές, αλλά όχι πάντα Σίγουρα δεν ίσχυε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 80, όταν τα υψηλά δηµοσιονοµικά ελλείµµατα συνοδεύονταν από χαµηλές αποταµιεύσεις Κάποιες φορές φάνηκε να ισχύει στον Καναδά και στο Ισραήλ Αλλάστοσύνολοτης, ησχέσηµεταξύ δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων και εθνικής αποταµίευσης φαίνεται να είναι µικρή

67 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ποιοι µπορεί να είναι οι κύριοι λόγοι αποτυχίας της ρικαρδιανής ισοδυναµίας; ανειακοί περιορισµοί Αν ορισµένα άτοµαδενµπορούν να δανειστούν όσο θα επιθυµούσαν, µια µείωση των φόρων, που αναµένεται να χρηµατοδοτηθεί µε υψηλότερους φόρους στο µέλλον, αποτελεί ουσιαστικά γι αυτά δανεισµόαπότοκράτος Μυωπική αντίδραση Αν ορισµένα άτοµα δεναντιληφθούντιςµελλοντικές αυξήσεις των φόρων, ή καταναλώνουν το µετά τους φόρους τρέχον εισόδηµά τους βασιζόµενοι σε πρόχειρους κανόνες, ενδέχεται ν αντιδράσουν στη µείωση των φόρων αυξάνοντας την κατανάλωσή τους

68 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ποιοι µπορεί να είναι οι κύριοι λόγοι αποτυχίας της ρικαρδιανής ισοδυναµίας; Αδυναµία ορισµένων ανθρώπων να αφήσουν κληρονοµιά Ορισµένα άτοµα µπορεί να µην αφήνουν κληρονοµιά διότι δεν ενδιαφέρονται για τα παιδιά τους, ή διότι πιστεύουν ότι τα παιδιά τους θα είναι πλουσιότερα από αυτούς, οπότε θ αντιδράσουν σε µια µείωση των φόρων µε αύξηση της καταναλωτικής τους δαπάνης Μη κεφαλικοί φόροι Ότανοιφόροιδενείναικεφαλικοί(αυτόνοµοι), οι µεταβολές των φορολογικών συντελεστών επηρεάζουν τις οικονοµικές αποφάσεις Ωστόσο, µια µείωση των φόρων δεν θα οδηγήσει απαραίτητα σε αύξηση της κατανάλωσης σ αυτήν την περίπτωση

69 Ελλείµµατα και πληθωρισµός Το έλλειµµακαιηπροσφοράχρήµατος Οπληθωρισµός δηµιουργείται όταν η συνολική ζήτηση αυξάνεται γρηγορότερα από τη συνολική προσφορά Τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα µπορεί να συνδέονται µε τον πληθωρισµό, αλλά συνήθως αναµένουµεότιηεπεκτατική δηµοσιονοµική πολιτική οδηγεί σε µια εφάπαξ άνοδο του επιπέδου των τιµών, όχι σε διατηρούµενη άνοδο του πληθωρισµού Η µόνη περίπτωση να συµβεί διαρκής πληθωρισµός είναι να υπάρξει διαρκής αύξηση της προσφοράς χρήµατος

70 Ελλείµµατα και πληθωρισµός Το έλλειµµα και η προσφορά χρήµατος Μπορούν τα δηµοσιονοµικά ελλείµµαταναοδηγήσουνσεσυνεχή αύξηση της προσφοράς χρήµατος; Ναι, αν οι δαπάνες χρηµατοδοτούνται µε έκδοση χρήµατος Οι κυβερνήσεις έχουν τη δυνατότητα συγκέντρωσης δηµοσίων εσόδων από την έκδοση χρήµατος (seignrage) Συνήθως, οι κυβερνήσεις δεν αγοράζουν πράγµατα άµεσα µε νεοεκδιδόµενο χρήµα, αλλά χρησιµοποιούν µια έµµεση διαδικασία Το Υπουργείο Οικονοµικών δανείζεται εκδίδοντας κρατικά οµόλογα Η κεντρική τράπεζα αγοράζει τα οµόλογα µε νεοεκδιδόµενο χρήµα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δημόσιες δαπάνες και η χρηματοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δημόσιες δαπάνες και η χρηματοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δημόσιες δαπάνες και η χρηματοδότησή τους Περίγραμμα κεφαλαίου Ο κρατικός προϋπολογισμός: Δεδομένα και αριθμοί Δημόσιες δαπάνες, φόροι και μακροοικονομία Δημόσια ελλείμματα και χρέος Ελλείμματα

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσιο έλλειµµα (1997)

Ετήσιο έλλειµµα (1997) Τι είναι το ηµόσιο Χρέος και το ετήσιο έλλειµµα του προϋπολογισµού; Όταν µια κυβέρνηση δαπανά περισσότερο από τα φορολογικά της έσοδα, τότε δανείζεται από τον ιδιωτικό τοµέα προκειµένου χρηµατοδοτήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί 1) Οι τρεις προσεγγίσεις αποτίμησης της οικονομικής δραστηριότητας είναι Α) προσεγγίσεις κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Δημοσιονομική πολιτική Η επέμβαση του κράτους γίνεται με τη μεταβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής. Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές

Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής. Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δημοσιονομικής Πολιτικής Δημόσιες Δαπάνες, Δημόσιο Χρέος και Φορολογικοί Συντελεστές Ο Εισοδηματικός Περιορισμός της Κυβέρνησης Ο εισοδηματικός περιορισμός της κυβέρνησης ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP)

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Μάθηµα 3ο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Ορισµός Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) (Gross Domestic Product - GDP) είναι το σύνολο όλων των προϊόντων αγαθών και υπηρεσιών που παράγει µια οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής

To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής To Έλλειμμα του Προϋπολογισμού ως Δείκτης της Ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής (1) Το Έλλειμμα του Προϋπολογισμού (=G NT = G T + B) δεν αποτελεί απόμόνοτουκαλό δείκτη της ασκούμενης Δημοσιονομικής Πολιτικής,

Διαβάστε περισσότερα

51. Στο σημείο Α του παρακάτω διαγράμματος IS-LM υπάρχει: r LM Α IS α. ισορροπία στις αγορές αγαθών και χρήματος. β. ισορροπία στην αγορά αγαθών και υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά χρήματος. γ. ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω 1. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει: α) τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης β) μόνο τη σκοπιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης γ) μόνο τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης δ) κανένα από τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Προεξοφλητικό επιτόκιο Η χρονική αξία του χρήματος είναι το κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου της επιχείρησης. Το προεξοφλητικό επιτόκιο ή επιτόκιο αναγωγής σε παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15 Περιεχόμενα Πρόλογος 15 ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Εισαγωγή στη μακροοικονομική 27 1.1 Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής 27 Μακροχρόνια οικονομική μεγέθυνση 28 Οικονομικοί κύκλοι 30 Ανεργία 31 πληθωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου

Κεφάλαιο 5. Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Κεφάλαιο 5 Tο πρότυπο υπόδειγμα του διεθνούς εμπορίου Περίγραμμα Μετρώντας τις αξίες της παραγωγής και της κατανάλωσης Ευημερία και όροι εμπορίου Αποτελέσματα της οικονομικής μεγέθυνσης Αποτελέσματα των

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΚΡΟ 1. Όταν η συνάρτηση κατανάλωσης είναι ευθεία γραµµή και υπάρχει αυτόνοµη κατανάλωση, τότε η οριακή ροπή προς κατανάλωση είναι: α. πάντοτε σταθερή, όπως και η µέση ροπή προς

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 6.9.2014 L 267/9 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 3ης Ιουνίου 2014 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2013/23 σχετικά με τη στατιστική δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΗ ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Μέρος 1 Εισαγωγή 1 Εισαγωγή στη μακροοικονομική 2 Ποσοτικές μετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονομίας Μέρος 2 Μακροχρόνια οικονομική επίδοση 3 Παραγωγικότητα, προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

απάνες Κοινωνικής Προστασίας στην Ελλάδα ( )

απάνες Κοινωνικής Προστασίας στην Ελλάδα ( ) Κοινωνική Ασφάλιση απάνες Κοινωνικής Προστασίας στην Ελλάδα (1970-2007) Γιατί χρειάζεται η κοινωνική ασφάλιση; Οµαλοποίηση κατανάλωσης και η αγορά για ασφάλειες ισοβιότητας Πώς λειτουργεί ένα σύστηµα κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Μακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4. Κατανάλωση, αποταµίευση και επένδυση

Κεφάλαιο 4. Κατανάλωση, αποταµίευση και επένδυση Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταµίευση και επένδυση Περίγραµµα κεφαλαίων Κατανάλωση και αποταµίευση Επένδυση Ισορροπία στην αγορά αγαθών Κατανάλωση και αποταµίευση Η σπουδαιότητα της κατανάλωσης και της αποταµίευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 19. Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος

Διάλεξη 19. Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος Διάλεξη 19 Χρηματοδότηση του κράτους μέσω ελλείμματος 1 Βασικοί ορισμοί Έλλειμμα: Η υπέρβαση των δαπανών έναντι των εσόδων σε μια χρονική περίοδο. Πλεόνασμα: Η υπέρβαση των εσόδων έναντι των δαπανών σε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ (Μακροοικονομική) Mankiw Gregory N., Taylor Mark P. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΖΙΟΛΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Η συνολική οικονομική δραστηριότητα είναι ένας σημαντικός παράγοντας που

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Σωστού-Λάθους και Πολλαπλών Επιλογών. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους. Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις Σωστού-Λάθους και Πολλαπλών Επιλογών. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους. Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Πληθωρισμός Ερωτήσεις Σωστού-Λάθους και Πολλαπλών Επιλογών Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Μία αύξηση στο επίπεδο τιμών ισοδυναμεί με μία μείωση στην αξία του χρήματος. 2. Η ποσοτική θεωρία του χρήματος υποστηρίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταµίευση και επένδυση σε µια ανοικτή οικονοµία

Κεφάλαιο 5. Αποταµίευση και επένδυση σε µια ανοικτή οικονοµία Κεφάλαιο 5 Αποταµίευση και επένδυση σε µια ανοικτή οικονοµία Περίγραµµα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωµών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε µια ανοικτή οικονοµία Αποταµίευση και επένδυση σε µια µικρή ανοικτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους

16 Το δημόσιο χρέος Ο εισοδηματικός περιορισμός του κράτους 16 Το δημόσιο χρέος Σκοπός Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να εξετάσει το δημόσιο χρέος, το βάρος του για την οικονομία, τη χρηματοδότησή του, και την εξέλιξή του. Επίσης, εξετάζει τη διαφορά μεταξύ διαρθρωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Το πρότυπο υπόδειγμα του εμπορίου

Κεφάλαιο 6 Το πρότυπο υπόδειγμα του εμπορίου Κεφάλαιο 6 Το πρότυπο υπόδειγμα του εμπορίου 6-1 Περίγραμμα Σχετική προσφορά και σχετική ζήτηση Όροι εμπορίου και ευημερία Επιδράσεις της οικονομικής μεγέθυνσης, των δασμών επί των εισαγωγών και των εξαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη

ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη ημοσιονομική Προσαρμογή και Οικονομική Ανάπτυξη 2010-2020 ημήτρης Μαλλιαρόπουλος *Kαθηγητής Χρηματοοικονομικής Πανεπιστημίου Πειραιώς, Σύμβουλος Οικονομικών Μελετών Eurobank. EFG. E-mail: dmalliaropoulos@eurobank.gr.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ. Διαχρονική συνάρτηση κατανάλωσης. Ατομική χρησιμότητα και εισοδηματικοί περιορισμοί. Η Υπόθεση Μονίμου Εισοδήματος.

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ. Διαχρονική συνάρτηση κατανάλωσης. Ατομική χρησιμότητα και εισοδηματικοί περιορισμοί. Η Υπόθεση Μονίμου Εισοδήματος. ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ Διαχρονική συνάρτηση κατανάλωσης. Ατομική χρησιμότητα και εισοδηματικοί περιορισμοί. Η Υπόθεση Μονίμου Εισοδήματος. Αλληλεγγύη γενεών και παίγνια Ponzi. Συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

Χρήμα και Οικονομική Μεγέθυνση. Προσφορά Χρήματος, Πληθωρισμός και Οικονομική Μεγέθυνση

Χρήμα και Οικονομική Μεγέθυνση. Προσφορά Χρήματος, Πληθωρισμός και Οικονομική Μεγέθυνση Χρήμα και Οικονομική Μεγέθυνση Προσφορά Χρήματος, Πληθωρισμός και Οικονομική Μεγέθυνση Η Ζήτηση Χρήματος Αρχικά αναλύουμε ένα υπόδειγμα αντιπροσωπευτικού νοικοκυριού στο οποίο το χρήμα εισέρχεται στη συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Σάββατο, 2 Ιουνίου 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η. Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 5 η Αποτίμηση Στοιχείων Κόστους και Οφέλους Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια θεωρούνται στοιχεία κόστους και ποια οφέλους στην αξιολόγηση ενός έργου ή

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10. Αρχές φορολογίας. 1 Ράπανος - Καπλάνογλου 2016/17

Διάλεξη 10. Αρχές φορολογίας. 1 Ράπανος - Καπλάνογλου 2016/17 Διάλεξη 10 Αρχές φορολογίας 1 2 Φορολογικά έσοδα, 2008-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες του αναπτυγμένου κόσμου 5 Φόροι στην περιουσία 6 Φόροι στην κατανάλωση 7 Φόροι στην κατανάλωση Κενό ΦΠΑ, 2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09

Πολιτική Οικονομία Ενότητα 09 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 09: Δημόσια δαπάνες και έσοδα Πολυξένη Ράγκου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων (ΦΕΦΠ) Ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων Φορολογική βάση Αφαιρούμε τις δαπάνες που έγιναν για την απόκτηση του εισοδήματος Συνολικό καθαρό εισόδημα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δηµοσιονοµικής Πολιτικής

Κεφάλαιο 4 Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δηµοσιονοµικής Πολιτικής Γιώργος Αλογοσκούφης, Διαχρονική Μακροοικονοµική, Αθήνα 2013 Κεφάλαιο 4 Διαχρονικές Επιπτώσεις της Δηµοσιονοµικής Πολιτικής Στο κεφάλαιο αυτό εισάγουµε την κυβέρνηση στα υποδείγµατα εξωγενούς µεγέθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι χρήμα; 2. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 3. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 1 Εισαγωγή Στην 2 η ενότητα διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Δ Ε Κ Α Τ Ο ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Εισαγωγή Όπως είδαμε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρή συλλογική οντότητα, κύρια επιδίωξη της οποίας είναι η επίτευξη και η διατήρηση της

Διαβάστε περισσότερα

Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας

Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας Η Συνολική Ζήτηση και ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισµός του ΑΕΠ και της Ισοτιµίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 12: Μέγεθος και Εύρος Δραστηριοτήτων του Δημόσιου Τομέα Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα