Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους"

Transcript

1 Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

2 Περίγραµµα κεφαλαίου Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Ελλείµµατα και πληθωρισµός

3 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές (TR) Καθαροί τόκοι (INT) Ακόµη: Επιδοτήσεις µείον πλεόνασµατωνδηµοσίων επιχειρήσεων: σχετικά µικρό, οπότε το αγνοούµε

4 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Ηδηµόσια επένδυση, περίπου το 1/6 των συνολικών δηµοσίων δαπανών, αφορά στις αγορές κεφαλαιουχικών αγαθών Η δαπάνη για δηµόσια κατανάλωση είναι περίπου τα 5/6 των συνολικών δηµοσίων δαπανών

5 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών Μεταβιβαστικές πληρωµές (TR) Οι µεταβιβαστικές πληρωµές αποτελούν πληρωµές για τις οποίες το δηµόσιο δεν λαµβάνει σε αντάλλαγµατρέχοντα αγαθά και υπηρεσίες Παραδείγµατα: ασφαλιστικές παροχές, συντάξεις δηµοσίων υπαλλήλων, επιδόµατα κοινωνικής πρόνοιας

6 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών Καθαροί τόκοι (INT) Είναι η διαφορά των τόκων που καταβάλλονται στους κατόχους των κρατικών οµολόγων µείον τους τόκους που εισπράττει το δηµόσιο Το δηµόσιο χορηγεί δάνεια σε φοιτητές, αγρότες, µικρές επιχειρήσεις

7 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι συνολικές (οµοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές) δηµόσιες δαπάνες αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του Α.Εγχ.Π. (Σχ. 15.1)

8 Σχήµα 15.1 ηµόσια έξοδα: Οµοσπονδιακά, πολιτειακά και τοπικά, Δημόσιες δαπάνες (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π. Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) ΣΥΝΟΛΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ Πόλεμος Κορέας ( ) ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΚΑΘΑΡΟΙ ΤΟΚΟΙ Έτος

9 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι δηµόσιες δαπάνες αυξήθηκαν υπερβολικά στο εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο Οι δηµόσιες δαπάνες αυξήθηκαν και σε άλλους πολέµους Από τα τέλη της δεκαετίας του 60, οι δηµόσιες δαπάνες έχουν µειωθεί από περίπου 23% του Α.Εγχ.Π σε19% του Α.Εγχ.Π

10 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Οι µεταβιβαστικές πληρωµές αυξάνονται σταθερά Σήµερα αποτελούν περίπου το 12% του Α.Εγχ.Π Πολλά κοινωνικά προγράµµατα, όπως η κοινωνική ασφάλιση και προγράµµατα ιατρικής φροντίδας ηλικιωµένων και απόρων, επεκτάθηκαν διαχρονικά

11 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Καιοικαθαροίτόκοιµεταβλήθηκαν διαχρονικά ιπλασιάστηκαν από το 1941 έως το 1946 εξαιτίας του υψηλού χρέους από τη χρηµατοδότηση του εύτερου Παγκοσµίου Πολέµου Σχεδόν διπλασιάστηκαν τη δεκαετία του 80, καθώς το δηµόσιο χρέος και τα επιτόκια αυξήθηκαν απότοµα Μειώθηκαν τη δεκαετία του 90, λόγω της µείωσης των επιτοκίων και των δηµοσιονοµικών πλεονασµάτων

12 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί ηµόσιες δαπάνες Αν συγκρίνουµε τιςδηµόσιες δαπάνες των ΗΠΑ µεαυτές άλλων χωρών φαίνεται ότι είναι χαµηλότερες ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π σεσύγκρισηµε οποιαδήποτε άλλη σχεδόν χώρα του ΟΟΣΑ (Πίνακας 15.1)

13 Πίνακας 15.1 ηµόσιες δαπάνες σε δεκαοχτώ χώρες µέλη του ΟΟΣΑ ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π., 2005 Χώρα ΗΠΑ 36,6 Ιαπωνία 36,9 Γερµανία 46,8 Γαλλία 54,4 Ιταλία 48,2 Ηνωµένο Βασίλειο 45,1 Καναδάς 39,3 Αυστραλία 34,9 Αυστρία 49,6 Βέλγιο 50,1 ανία 53,0 Φινλανδία 50,8 Ελλάδα 46,7 Ισλανδία 44,5 Ιρλανδία 34,6 Ολλανδία 45,7 Ισπανία 38,2 Σουηδία 56,4 Πηγή: OECD, Natinal accunts, Ecnmic Outlk Annex Tables,

14 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Τα συνολικά φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν διαχρονικά, από περίπου 16,5% του Α.Εγχ.Π. το 1940 σε περίπου 30% το 2000, αν και µειώθηκαν περίπου σε 27% το 2005 (Σχ. 15.2)

15 Σχήµα 15.2 Φόροι: Οµοσπονδιακοί, πολιτειακοί και τοπικοί, Φόροι (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π. ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΕΣΟΔΑ Προσωπικοί φόροι Έμμεσοι φόροι Εισφορές για κοινωνική ασφάλιση Φόροι στα κέρδη των επιχειρήσεων Έτος

16 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Τέσσεριςκυρίωςκατηγορίες Προσωπικοί φόροι (φόροι εισοδήµατος και φόροι περιουσίας) Εισφορές για την κοινωνική ασφάλιση Έµµεσοι φόροι Επιχειρηµατικοί φόροι

17 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Ησύνθεσητωνδηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων: ηοµοσπονδιακή κυβέρνηση σε σύγκριση µε τις πολιτειακές και τοπικές αρχές Για να έχουµε µια συνολική εικόνα των δηµοσίων δαπανών, συνήθως συνδυάζουµε τηνοµοσπονδιακή, την πολιτειακή και την τοπική δηµόσια δαπάνη Ησύνθεσηόµως του οµοσπονδιακού προϋπολογισµού είναι αρκετά διαφορετική απ αυτήν του πολιτειακού ή του τοπικού (Πίνακας 15.2)

18 Πίνακας 15.2 ηµόσια έσοδα και τρέχουσες δαπάνες, 2005 Πίνακας ηµόσια έσοδα και τρέχουσες δαπάνες, 1998 Τρέχουσες δαπάνες Καταναλωτικές δαπάνες Οµοσπονδιακή κυβέρνηση ισεκατοµµύρια δολάρια Ποσοστό των τρεχουσών δαπανών Πολιτειακές και τοπικές αρχές ισεκατοµµύρια Ποσοστό των δολάρια τρεχουσών δαπανών 768,6 30,5 1207,2 78,2 Εθνική άµυνα 516,9 20,5 0,0 0,0 Λοιπές 251,7 10,0 1207,2 78,2 Μεταβιβαστικές 1115,6 44,3 402,3 26,1 πληρωµές Επιχορηγήσεις 361,1 14,3 0,0 0,0 Καθαροί τόκοι 237,9 9,4 30,8 2,0 Επιδοτήσεις µείον πλεονάσµατα δηµοσίων επιχειρήσεων µείον µερίσµατα 36,8 1,5-96,0-6,2 Συνολικές τρέχουσες δαπάνες 2520,0 100,0 1544,3 100,0 Οµοσπονδιακή κυβέρνηση ισεκατοµµύρια δολάρια Ποσοστό των τρεχουσών δαπανών Πολιτειακές και τοπικές αρχές ισεκατοµµύρια Ποσοστό των δολάρια τρεχουσών δαπανών Έσοδα Προσωπικοί φόροι 927,9 42,0 275,2 17,9 Εισφορές για 855,3 38,7 25,3 1,6 κοινωνική ασφάλιση Έµµεσοι φόροι 101,1 4,6 821,2 53,3 Επιχειρηµατικοί 326,4 14,8 58,0 3,8 φόροι Επιχορηγήσεις 0,0 0,0 361,1 23,4 Συνολικά έσοδα 2210,7 100,0 1540,8 100,0 Τρέχον έλλειµµα (τρέχουσες δαπάνες µείον έσοδα, αρνητικό αν υπάρχει πλεόνασµα) 309,3 3,5 Πρωτογενές τρέχον 71,4-27,3 έλλειµµα (αρνητικό αν υπάρχει πλεόνασµα) Παρατήρηση: Τα αθροίσµατα µπορεί να µη συµφωνούν λόγω στρογγυλοποιήσεων. Πηγή: BEA web site,

19 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Ησύνθεσητωνδηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων ηµόσια κατανάλωση Το 75% περίπου των τρεχουσών δαπανών των πολιτειακών και τοπικών αρχών είναι για αγορές αγαθών και υπηρεσιών Αντίθετα, το 30% περίπου των οµοσπονδιακών τρεχουσών δαπανών είναι για αγορές, και από αυτά, τα 2/3 περίπου είναι για την εθνική άµυνα Περισσότερο από το 80% της δηµόσιας κατανάλωσης των αγαθών που δεν αφορούν στην εθνική άµυνα προέρχεται από τις πολιτειακές και τοπικές αρχές

20 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Η σύνθεση των δηµοσίων δαπανών και των φορολογικών εσόδων: Μεταβιβαστικές πληρωµές Το σχετικό βάρος των µεταβιβαστικών πληρωµών είναι µεγαλύτερο στον οµοσπονδιακό προϋπολογισµό σε σύγκριση µε τους προϋπολογισµούς των πολιτειακών και τοπικών αρχών Οι επιχορηγήσεις αφορούν κονδύλια που δίνονται από την οµοσπονδιακή κυβέρνηση στις πολιτειακές και τοπικές αρχές Καθαροί τόκοι είναι σηµαντικοί και θετικοί για την οµοσπονδιακή κυβέρνηση είναι µικροί και κάποιες φορές αρνητικοί για τις πολιτειακές και τοπικές αρχές

21 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Φόροι Σύνθεση των φόρων Οι προσωπικοί φόροι και οι εισφορές για την κοινωνική ασφάλιση αποτελούν περίπου το 80% των οµοσπονδιακών εσόδων, αλλά µόνο το 20% περίπου των εσόδων των πολιτειακών και τοπικών αρχών Οι έµµεσοι φόροι αποτελούν τα µισά περίπου έσοδα των πολιτειακών και τοπικών αρχών, αλλά µόνο το 5% περίπου των οµοσπονδιακών εσόδων

22 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Όταν τα έξοδα είναι µεγαλύτερες από τα έσοδα, υπάρχει έλλειµµα: όταν τα έσοδα είναι µεγαλύτερα από τα έξοδα, υπάρχει πλεόνασµα Συγκεκριµένα, έλλειµµα = δηµόσια έξοδα φορολογικά έσοδα = δηµόσιες δαπάνες + µεταβιβαστικές πληρωµές + καθαροί τόκοι φορολογικά έσοδα = G + TR + INT T (15.1)

23 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Μια άλλη χρήσιµη σχετική έννοια είναι το πρωτογενές δηµοσιονοµικό έλλειµµα, όπου δεν περιλαµβάνονται οι καθαροί τόκοι Πρωτογενές έλλειµµα = δηµόσιες δαπάνες καθαροί τόκοι φορολογικά έσοδα = δηµόσιες δαπάνες + µεταβιβαστικές πληρωµές φορολογικά έσοδα = G + TR T (15.2)

24 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Το συνολικό έλλειµµα δείχνειποιοςπρέπειναείναιο δανεισµός του δηµοσίου για να καλύψει όλες του τις δαπάνες Το πρωτογενές έλλειµµα δείχνει αν τα δηµόσια έσοδα είναι αρκετά για να καλύψουν τις τρέχουσες αγορές και τις µεταβιβαστικές πληρωµές Το πρωτογενές έλλειµµα αγνοεί τους καθαρούς τόκους, διότι αντιπροσωπεύουν κόστος παρελθουσών δηµοσίων δαπανών (Σχ. 15.3)

25 Σχήµα 15.3 Συνολικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα και πρωτογενές έλλειµµα Καθαροί τόκοι Καθαροί τόκοι ΕΛΛΕΙΜΜΑ Πρωτογενές έλλειμμα Δημόσιες δαπάνες για αγαθά και υπηρεσίες συν μεταβιβαστικές πληρωμές Φορολογικά έσοδα ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΣΟΔΑ

26 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Οδιαχωρισµός των δηµοσίων αγαθών για αγαθά και υπηρεσίες σε δαπάνες δηµόσιας κατανάλωσης και επένδυσης δηµιουργεί δύο άλλες µορφές ελλειµµάτων Το τρέχον έλλειµµα που ισούται µετηδιαφοράτου ελλείµµατος µείον τη δηµόσια επένδυση Το πρωτογενές τρέχον έλλειµµαπουισούταιµετη διαφορά του πρωτογενούς ελλείµµατος µείον τη δηµόσια επένδυση, που ισούται µετηδιαφοράτου τρέχοντος ελλείµµατος µείον τους καθαρούς τόκους

27 Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Ελλείµµατα και πλεονάσµατα Το τρέχον έλλειµµα και το πρωτογενές τρέχον έλλειµµα συνήθως κινούνται παράλληλα, διαχρονικά (Σχ. 15.4) Μεγάλα τρέχοντα ελλείµµατα παρουσιάστηκαν στο εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, στα µέσα της δεκαετίας του 70 και στις αρχές της δεκαετίας του 80 Το πρωτογενές τρέχον έλλειµµα εξελίχθηκε σε πλεόνασµα για κάποια χρόνια στις δεκαετίες του 80 και του 90, αλλά οι υψηλοί τόκοι συντηρούσαν το υψηλό συνολικό έλλειµµα µέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 90

28 Σχήµα 15.4 Ελλείµµατα και πρωτογενή ελλείµµατα: Οµοσπονδιακά, πολιτειακά και τοπικά, Ελλείμματα (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΣ ΕΛΛΕΙΜΜΑ Έτος

29 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Μια αύξηση των δηµοσίων δαπανών µετατοπίζει την καµπύλη IS προς τα πάνω αυξάνοντας τη συνολική ζήτηση Η επίδραση των φορολογικών µεταβολών διαφέρει στα δύο βασικά οικονοµικά υποδείγµατα Οι κλασικοί οικονοµολόγοι δέχονται την πρόταση της ρικαρδιανής ισοδυναµίας ότι οι µεταβολές των κεφαλικών φόρων δεν επηρεάζουν την εθνική αποταµίευση ή τη συνολική ζήτηση Οι κεϊνσιανοί πιστεύουν ότι µια µείωση των φόρων είναι πιθανόν ν αυξήσει την κατανάλωση και να µειώσει την αποταµίευση, αυξάνοντας τη συνολική ζήτηση

30 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Οι κλασικοί και οι κεϊνσιανοί διαφωνούν σχετικά µετηχρήσητης δηµοσιονοµικής πολιτικής για τη σταθεροποίηση της οικονοµίας Οι κλασικοί αντιτίθενται στην ενεργή πολιτική ενώ οι κεϊνσιανοί την υποστηρίζουν Αλλά ακόµη και οι κεϊνσιανοί παραδέχονται τις δυσκολίες στη χρήση της δηµοσιονοµικής πολιτικής Υπάρχει έλλειψη ευελιξίας, επειδή ένα µεγάλο µέρος των δηµοσίων δαπανών αφορά σε αποφάσεις που έχουν ληφθεί χρόνια πριν Υπάρχουν µεγάλες χρονικές υστερήσεις, διότι η πολιτική διαδικασία επιτελείται αργά

31 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Αυτόµατοι σταθεροποιητές και το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές καθιστούν αντικυκλική τη δηµοσιονοµική πολιτική µεταβάλλοντας τις δηµόσιες δαπάνες ή τους φόρους αυτόµατα Ένα παράδειγµα είναι τα επιδόµατα ανεργίας, που µέσω αυτών προκαλείται αύξηση των µεταβιβαστικών πληρωµών στις κάµψεις Οπιοσηµαντικός αυτόµατος σταθεροποιητής είναι ο φόρος εισοδήµατος, διότι τα άτοµα καταβάλλουν λιγότερους φόρους όταν τα εισοδήµατα τους είναι χαµηλά στις κάµψεις και περισσότερους όταν είναι υψηλά στις ανθήσεις

32 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και συνολική ζήτηση Λόγω των αυτόµατων σταθεροποιητών, το δηµοσιονοµικό έλλειµµα αυξάνεται στις κάµψεις και µειώνεται στις ανθήσεις Το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης δείχνει πιο θα ήταν το δηµοσιονοµικό έλλειµµα ανηοικονοµία βρισκόταν σε πλήρη απασχόληση Οπότε το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης δεν µεταβάλλεται από τον οικονοµικό κύκλο, αλλά µόνο από µεταβολές της κυβερνητικής πολιτικής που αφορούν στις δαπάνες και στη φορολογία Το παρατηρούµενο δηµοσιονοµικό έλλειµµα είναι πολύ µεγαλύτερο από το έλλειµµα πλήρους απασχόλησης στις κάµψεις (Σχ. 15.5)

33 Σχήµα 15.5 Έλλειµµα πλήρους απασχόλησης και παρατηρούµενο δηµοσιονοµικό έλλειµµα, Ελλείμματα (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) ΠΑΡΑΤΗΡΟΥΜΕΝΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Έτος

34 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Σχηµατισµός δηµοσίου κεφαλαίου Ηδηµοσιονοµική πολιτική επηρεάζει την οικονοµία µέσω του σχηµατισµού δηµόσιου κεφαλαίου φυσικά περιουσιακά στοιχεία µεγάλης διάρκειας ζωής που ανήκουν στο δηµόσιο, όπως δρόµοι, σχολεία και αποχετευτικά δίκτυα Επίσης, ηδηµοσιονοµική πολιτική επηρεάζει το σχηµατισµό ανθρώπινου κεφαλαίου µέσω δαπανών για την υγεία, τη διατροφή και την εκπαίδευση Τα στοιχεία για τη δηµόσια επένδυση αφορούν µόνο το φυσικό κεφάλαιο, όχι το ανθρώπινο Το 2005, τα 2/3 της οµοσπονδιακής δηµόσιας επένδυσης αφορούσαν στην εθνική άµυνα και το 1/3 στο λοιπό δηµόσιο κεφάλαιο Το µεγαλύτερο µέρος των οµοσπονδιακών δηµοσίων επενδύσεων αφορά σε εξοπλισµούς, αλλά το µεγαλύτερο µέρος των πολιτειακών και τοπικών δηµόσιων επενδύσεων αφορά σε κατασκευές

35 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Μέσος φορολογικός συντελεστής = συνολικοί φόροι / εισόδηµαπροφόρων Οριακός φορολογικός συντελεστής = ο φόρος από µια επιπλέον χρηµατική µονάδα εισοδήµατος

36 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Παράδειγµα: Υποθέτουµε ότι τα εισοδήµατα πάνω από $ φορολογούνται µε συντελεστή25% (Πίνακας 15.3) Για κάποιον µε συνολικό εισόδηµα µικρότερο από $10.000, οοριακόςκαιοµέσος φορολογικός συντελεστής είναι µηδέν Οποιοσδήποτε µε συνολικό εισόδηµα πάνω από $ θα έχει οριακό φορολογικό συντελεστή 25%

37 Πίνακας 15.3 Οριακοί και µέσοι φορολογικοί συντελεστές: ένα παράδειγµα (Συνολικός φόρος = 25% για εισοδήµατα πάνω από $10,000) Οριακοί και µέσοι φορολογικοί συντελεστές: ένα παράδειγµα (Συνολικός φόρος = 25% του εισοδήµατος πάνω από $10.000) Εισόδηµα Εισόδηµα - $ Φόρος Μέσος φορολογικός συντελεστής Οριακός φορολογικός συντελεστής $18,000 $8,000 $2,000 11,1% 25% 50,000 40,000 10,000 20,0% 25% 100,000 90,000 22,500 22,5% 25%

38 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Η διάκριση ανάµεσα στο µέσο και τον οριακό φορολογικό συντελεστή επηρεάζει τις αποφάσεις των ατόµων σχετικά µετην εργασία που προσφέρουν Αν ο µέσος φορολογικός συντελεστής αυξηθεί, και ο οριακός παραµείνει σταθερός, ένα άτοµο θ αυξήσει την προσφορά εργασίας του Ηαύξησητουµέσου φορολογικού συντελεστή έχει ένα αποτέλεσµαεισοδήµατος Με λιγότερο εισόδηµα, το άτοµο καταναλώνει λιγότερο και επιθυµεί λιγότερο ελεύθερο χρόνο, οπότε εργάζεται περισσότερο Ηκαµπύλη προσφοράς εργασίας µετατοπίζεται προς τα δεξιά

39 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία ηµοσιονοµική πολιτική και κίνητρα Μέσοι και οριακοί φορολογικοί συντελεστές Αν ο οριακός φορολογικός συντελεστής αυξηθεί, και ο µέσος παραµείνει σταθερός, ένα άτοµοθαµειώσει την προσφορά εργασίας του Η αύξηση του οριακού φορολογικού συντελεστή προκαλεί ένα αποτέλεσµα υποκατάστασης Με χαµηλότερη µετά τους φόρους αµοιβή εργασίας, ένα άτοµοεπιθυµεί να εργαστεί λιγότερο Η καµπύλη προσφοράς εργασίας µετατοπίζεται προς τ αριστερά

40 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Οι φορολογικές µεταρρυθµίσεις που προτάθηκαν το 2005 Ο φορολογικός κώδικας στρεβλώνει την οικονοµική συµπεριφορά Ο πρόεδρος Bush διόρισε µια επιτροπή το 2005 για να προτείνει πώς θα µπορούσε ν απλοποιηθεί και να γίνει πιο δίκαιος ο φορολογικός κώδικας

41 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Προτάσεις για φορολογικές µεταρρυθµίσεις το 2005 Ηοµάδα διαπίστωσε ότι το φορολογικό σύστηµα πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να απλοποιηθεί οι οριακοί φορολογικοί συντελεστές πρέπει να µειωθούν για όλους οι φοροαπαλλαγές για την απόκτηση κατοικίας και τις φιλανθρωπικές δωρεές θα πρέπει να επεκταθούν προς όλους και όχι να ισχύουν µόνο για όσους ζητούν την απαλλαγή τους στη φορολογική τους δήλωση οι ασφάλειες υγείας δεν θα πρέπει να φορολογούνται το φορολογικό σύστηµαθαπρέπειναενθαρρύνειτηναποταµίευση και τις επενδύσεις ο εναλλακτικός ελάχιστος φόρος εισοδήµατος θα πρέπει να καταργηθεί Ηψήφισητωνµεταρρυθµίσεων αντιµετωπίζει µεγάλα πολιτικά εµπόδια

42 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Το Κογκρέσο µείωσε τους φορολογικούς συντελεστές δύο φορές τη δεκαετία του 80 Στην αρχή της δεκαετίας ο υψηλότερος οριακός φορολογικός συντελεστής του εισοδήµατος από εργασία ήταν 50% Ο φορολογικός νόµος του 1981 (ERTA) µείωσε τους φορολογικούς συντελεστές σε τρία στάδια, που ολοκληρώθηκαν το 1984 Η φορολογική µεταρρύθµιση του 1986 µείωσε και άλλο τους προσωπικούς φορολογικούς συντελεστές, κατεβάζοντας τον υψηλότερο οριακό φορολογικό συντελεστή στο 28% Οι οικονοµολόγοι της οµάδας των οικονοµικών της προσφοράς υποστήριξαν τη µείωση των φορολογικών συντελεστών, ισχυριζόµενοι ότι η προσφορά εργασίας, ηαποταµίευσηκαιηεπένδυσηθααυξάνονταν σηµαντικά

43 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Οι οριακοί και οι µέσοι φορολογικοί συντελεστές µειώθηκαν µε τηµείωση φόρου το 1981 Η µείωση του οριακού φορολογικού συντελεστή θα έπρεπε να οδηγήσει σε αύξηση της προσφοράς εργασίας Η µείωση του µέσου φορολογικού συντελεστή θα έπρεπε να οδηγήσει σε µείωση της προσφοράς εργασίας Το συνολικό αποτέλεσµαείναιαµφίβολο και ενδέχεται να είναι µικρό Τα στοιχεία δείχνουν ότι το αποτέλεσµαήτανµικρό, καθώς το ποσοστό συµµετοχής του εργατικού δυναµικού δεν άλλαξε πολύ µετά το 1981

44 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Εφαρµογή: Η προσφορά εργασίας και η φορολογική µεταρρύθµιση της δεκαετίας του 80 Η φορολογική µεταρρύθµιση του 1986 µείωσε τους οριακούς φορολογικούς συντελεστές των εισοδηµάτων από εργασία και αύξησε τους µέσους φορολογικούς συντελεστές Καιοιδύοµεταβολές των συντελεστών θα έπρεπε να οδηγήσουν σε αύξηση της προσφοράς εργασίας Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό το αποτέλεσµα, καθώς η συµµετοχή των αντρών στο εργατικό δυναµικό, που µειωνόταν διαχρονικά, ισορρόπησε το 1988 και αυξήθηκε το 1989 Οι αλλαγές στην προσφορά εργασίας είναι συνεπείς µε τη θεωρία, αλλά δεν είναι και τόσο δραµατικές όπως προέβλεπαν οι υπέρµαχοι των οικονοµικών της προσφοράς

45 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Χωρίς φόρους, η ελεύθερη αγορά λειτουργεί αποτελεσµατικά Οι φόροι αλλάζουν την οικονοµική συµπεριφορά, µειώνοντας την κοινωνική ευηµερία Οι αποκλίσεις από το αποτέλεσµα της ελεύθερης αγοράς λόγω τηςφορολογίαςονοµάζονται στρεβλώσεις Ηδιαφοράµεταξύ του αριθµού των ωρών που ένας εργαζόµενος θα δούλευε χωρίς φόρους και του αριθµού των ωρών που δουλεύει στην πραγµατικότητα όταν υπάρχουν φόροι αντιπροσωπεύει τη φορολογική στρέβλωση

46 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Όσο µεγαλύτερος είναι ο φορολογικός συντελεστής, τόσο µεγαλύτερη είναι και η στρέβλωση Οι δηµοσιονοµικές αρχές θα ήθελαν ν αυξήσουν τα δηµόσια έσοδα ελαχιστοποιώντας τις στρεβλώσεις

47 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Είναι καλύτερο ο φορολογικός συντελεστής να παραµένει σταθερός διαχρονικά από το να αυξοµειώνεται, διότι ο υψηλότερος φορολογικός συντελεστής δηµιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις Για παράδειγµα, είναι καλύτερο ο φορολογικός συντελεστής να διατηρείται σταθερός στο 15% από το να είναι 10% τον ένα χρόνο και 20% τον επόµενο, αφού οι στρεβλώσεις το δεύτερο χρόνο θα είναι αρκετά πιο µεγάλες Η διατήρηση του φορολογικού συντελεστή σταθερού διαχρονικά ονοµάζεται εξοµάλυνση του φορολογικού συντελεστή

48 ηµόσιες δαπάνες, φόροι και µακροοικονοµία Φορολογικές στρεβλώσεις και εξοµάλυνση των φορολογικών συντελεστών Οι στατιστικές µελέτες δείχνουν ότι οι οµοσπονδιακές κυβερνήσεις δεν εξοµάλυναν πάντα τους φορολογικούς συντελεστές όσο µπορούσαν για να ελαχιστοποιούν τις στρεβλώσεις Οδανεισµός για τη χρηµατοδότηση των πολέµων, που µ αυτόν αποφεύγεται η µεγάλη αύξηση των φόρων, είναι συνεπής µετην ιδέα της εξοµάλυνσης του φορολογικού συντελεστή

49 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Το έλλειµµα είναι η διαφορά µεταξύ δαπανών και εσόδων σε κάθε δηµοσιονοµικό έτος Το δηµόσιο χρέος είναι η συνολική αξία των κρατικών οµολόγων σε κυκλοφορία µια συγκεκριµένη ηµεροµηνία Το έλλειµµαισούταιµετηµεταβολή του χρέους σε ένα έτος B = ονοµαστικό δηµοσιονοµικό έλλειµµα (15.3) B = ονοµαστική αξία των κρατικών οµολόγων σε κυκλοφορία

50 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Ένα χρήσιµο µέτρο της δανειακής επιβάρυνσης του δηµοσίου που δείχνει την ικανότητα αποπληρωµής του χρέους είναι ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. Ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. των ΗΠΑ (Σχ. 15.6), που ήταν µεγαλύτερος από 1 µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο, µειώθηκε στο ελάχιστο σηµείο του στα µέσα της δεκαετίας του 70 Ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. αυξήθηκε σηµαντικά την περίοδο , µειώθηκε την περίοδο και ξανάρχισε ν αυξάνεται το 2002

51 Σχήµα 15.6 Ο λόγος του οµοσπονδιακού χρέους προς το Α.Εγχ.Π, Χρέος (ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π.) Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος ( ) Αυξημένα ελλείμματα της δεκαετίας του 80 Πλεονάσματα στα τέλη της δεκαετίας του 90 ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΧΡΕΟΣ Α.ΕΓΧ.Π ΧΡΕΟΣ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ Α.ΕΓΧ.Π. Έτος

52 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Μεταβολή του λόγου χρέους προς Α.Εγχ.Π. = έλλειµµα/ονοµαστικό Α.Εγχ.Π. [(συνολικό χρέος/ονοµαστικό Α.Εγχ.Π.) ποσοστιαία αύξηση ονοµαστικού Α.Εγχ.Π.] (15.4) Οπότε δύο πράγµατα µπορούν να προκαλέσουν αύξηση του λόγου χρέους προς Α.Εγχ.Π. Ένα µεγάλο έλλειµµασεσχέσηµετοα.εγχ.π. Μια µικρή ποσοστιαία αύξηση του Α.Εγχ.Π.

53 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος H αύξηση του δηµόσιου χρέους Κατά τη διάρκεια του ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου, µεγάλα ελλείµµατα αύξησαν το λόγο χρέους προς Α.Εγχ.Π. Γιαταεπόµενα 35 χρόνια, τα ελλείµµατα ήταν µικρά ή αρνητικά και ορυθµός αύξησης του Α.Εγχ.Π. µεγάλος, οπότε ο λόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. µειώθηκε Στη δεκαετία του 80 και τις αρχές της δεκαετίας του 90, ολόγος χρέους προς Α.Εγχ.Π. αυξήθηκε εξαιτίας των µεγάλων ελλειµµάτων Μεγάλα πλεονάσµατα µείωσαν το λόγο χρέους προς Α.Εγχ.Π. στα τέλη της δεκαετίας του 90, αλλά από το 2002 µεγάλα ελλείµµατα τον αυξάνουν

54 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική Ασφάλιση: Ποιες µεταρρυθµίσεις απαιτούνται; Το σύστηµα κοινωνικής ασφάλισης ίσως να µην είναι σε θέση να καταβάλλει τις σηµερινές παροχές στους συνταξιούχους του µέλλοντος Το σύστηµα είναι αναδιανεµητικό, δηλαδή το µεγαλύτερο µέρος των σηµερινών εισφορών χρησιµοποιείται για την πληρωµή των παροχών των σηµερινών συνταξιούχων υπάρχει ένα µικρό µόνο κεφάλαιο καταπιστεύµατος (αποθεµατικό)

55 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική Ασφάλιση: Ποιες µεταρρυθµίσεις απαιτούνται; Το αναδιανεµητικό σύστηµα λειτουργούσε όσο ο αριθµός των εργαζοµένων υπερέβαινε σηµαντικά τον αριθµό των συνταξιούχων, αλλά λόγω δηµογραφικών µεταβολών ο λόγος εργαζοµένων προς συνταξιούχους σύντοµαθαµειωθεί Η συνέπεια θα είναι οι πληρωµές να υπερβαίνουν τα φορολογικά έσοδα (Σχ. 15.7)

56 Σχήµα 15.7 Κόστος κοινωνικής ασφάλισης και φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του Α.Εγχ.Π., Ποσοστό του Α.Εγχ.Π. Οφειλές Φορολογικά έσοδα Παρατηρούμενο Εκτιμώμενο Έτος

57 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Εφαρµογή: Κοινωνική ασφάλιση: Πώς µπορεί να διορθωθεί; Προτεινόµενες µεταρρυθµίσεις Αύξηση των φορολογικών εσόδων µε αύξηση των φόρων, αλλά έτσι στρεβλώνονται οι αποφάσεις σε σχέση µε την προσφορά εργασίας Αύξηση των αποδόσεων µε επενδύσεις στο χρηµατιστήριο, αλλά έτσι αναλαµβάνεται κίνδυνος Αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης Να επιτραπεί στα άτοµα να επενδύουν τα κεφάλαιά τους σε προσωπικούς λογαριασµούς Αλλά τότε δεν θα υπήρχαν αρκετοί πόροι για να πληρωθούν οι σηµερινοί συνταξιούχοι

58 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Τα άτοµαανησυχούνότιταπαιδιάτουςθαπρέπεινα πληρώσουν το χρέος που συσσώρευσαν οι προηγούµενες γενεές Όµως τα περισσότερα κρατικά οµόλογα ανήκουν σε κατοίκους των ΗΠΑ, οπότε οι µελλοντικές γενεές στην ουσία θα οφείλουν στους ίδιους τούς εαυτούς τους

59 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Ωστόσο, µπορεί να υπάρξει βάρος, διότι αν οι φορολογικοί συντελεστές χρειαστεί ν αυξηθούν στο µέλλον για την αποπληρωµήτουχρέους,µπορεί να υπάρξουν στρεβλώσεις Επίσης, επειδή όσοι έχουν οµόλογα είναι πλουσιότεροι κατά µέσο όρο από όσους που δεν έχουν οµόλογα, όταν το χρέος θα αποπληρωθεί θα υπάρξει µεγάλη µεταφορά πόρων από τους φτωχούς στους πλούσιους

60 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Το βάρος του δηµόσιου χρέους για τις µελλοντικές γενεές Τελικά, τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα µειώνουν την εθνική αποταµίευση, σύµφωνα µε πολλούς οικονοµολόγους Αν αυτό ισχύει, µε µικρότερη αποταµίευση και η επένδυση θα είναι µικρότερη Μικρότερη επένδυση συνεπάγεται µικρότερο κεφαλαιακό απόθεµα Μικρότερο κεφαλαιακό απόθεµα συνεπάγεται µικρότερο προϊόν στο µέλλον Οπότε το µελλοντικό βιοτικό επίπεδο θα είναι µικρότερο Ωστόσο, υποθέσαµε ότιταδηµοσιονοµικά ελλείµµατα µειώνουν την εθνική αποταµίευση: κάτι που αποτελεί ένα σηµαντικό και αναπάντητο ερώτηµα

61 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Πότε ένα δηµοσιονοµικό έλλειµµαθαµειώσει την εθνική αποταµίευση; Τη µειώνει σχεδόν πάντα όταν οι δηµόσιες δαπάνες αυξάνονται Αλλά ενδέχεται και να µην τη µειώσει σε περίπτωση µείωσης των φόρων ή αύξησης των µεταβιβαστικών πληρωµών

62 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ρικαρδιανή ισοδυναµία: ένα παράδειγµα Υποθέτουµεότιηκυβέρνησηµειώνει τους φόρους κατά $100 για κάθε άτοµο Αφού S = Y C G, (15.5) ηεθνικήαποταµίευση µειώνεται µόνο αν η κατανάλωση αυξηθεί (υποθέτουµε ότι το Y παραµένει σταθερό στο επίπεδο πλήρους απασχόλησης)

63 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Η κατανάλωση µπορεί να µην αυξηθεί αν τα άτοµα συνειδητοποιήσουν ότι µια σηµερινή µείωση φόρου θα πρέπει να χρηµατοδοτηθεί από υψηλότερους φόρους στο µέλλον Μια µείωση φόρου κατά $100 για κάθε άτοµοθαµπορούσε να χρηµατοδοτηθεί από µια αύξηση φόρου κατά (1 r)$100 τον επόµενο χρόνο Τότε η δυνατότητα κατανάλωσης των φορολογουµένων είναι η ίδια µεή χωρίς τη µείωση φόρου Τα άτοµα απλά θα αποταµιεύσουν τη µείωση φόρου ώστε να µπορούν να εξοφλήσουν τους µελλοντικούς φόρους Ως αποτέλεσµα, ηεθνικήαποταµίευση δεν θα επηρεαστεί

64 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Η Ρικαρδιανή ισοδυναµία σε διαφορετικές γενεές Τι θα συµβείανοιυψηλότεροιαναµενόµενοι φόροι θα πρέπει να πληρωθούν από επόµενες γενεές; Τότε τα άτοµα ίσως αυξήσουν την κατανάλωση, διότι δεν θα χρειάζεται να πληρώσουν τους υψηλότερους αναµενόµενους φόρους

65 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος ηµοσιονοµικά ελλείµµατα και εθνική αποταµίευση: Επιστροφή στη ρικαρδιανή ισοδυναµία Αλλά όπως επέδειξε ο Barr, αν τα άτοµαενδιαφέρονταιγια τα παιδιά τους, θα τους αφήσουν µεγαλύτερες κληρονοµιές ώστε αυτά να µπορούν να πληρώσουν τους υψηλότερους αναµενόµενους φόρους Στο κάτω κάτω, αν τα άτοµα ήθελαν να καταναλώσουν σε βάρος των παιδιών τους, θα µπορούσαν ν αφήσουν µικρότερες κληρονοµιές Οπότε γιατί θα έπρεπε σε µια µείωση των φόρων τα άτοµα να καταναλώνουν σε βάρος των παιδιών τους;

66 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Τα στοιχεία δείχνουν ότι η ρικαρδιανή ισοδυναµία ισχύει µερικές φορές, αλλά όχι πάντα Σίγουρα δεν ίσχυε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 80, όταν τα υψηλά δηµοσιονοµικά ελλείµµατα συνοδεύονταν από χαµηλές αποταµιεύσεις Κάποιες φορές φάνηκε να ισχύει στον Καναδά και στο Ισραήλ Αλλάστοσύνολοτης, ησχέσηµεταξύ δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων και εθνικής αποταµίευσης φαίνεται να είναι µικρή

67 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ποιοι µπορεί να είναι οι κύριοι λόγοι αποτυχίας της ρικαρδιανής ισοδυναµίας; ανειακοί περιορισµοί Αν ορισµένα άτοµαδενµπορούν να δανειστούν όσο θα επιθυµούσαν, µια µείωση των φόρων, που αναµένεται να χρηµατοδοτηθεί µε υψηλότερους φόρους στο µέλλον, αποτελεί ουσιαστικά γι αυτά δανεισµόαπότοκράτος Μυωπική αντίδραση Αν ορισµένα άτοµα δεναντιληφθούντιςµελλοντικές αυξήσεις των φόρων, ή καταναλώνουν το µετά τους φόρους τρέχον εισόδηµά τους βασιζόµενοι σε πρόχειρους κανόνες, ενδέχεται ν αντιδράσουν στη µείωση των φόρων αυξάνοντας την κατανάλωσή τους

68 ηµόσια ελλείµµατα και χρέος Αποκλίσεις από τη ρικαρδιανή ισοδυναµία Ποιοι µπορεί να είναι οι κύριοι λόγοι αποτυχίας της ρικαρδιανής ισοδυναµίας; Αδυναµία ορισµένων ανθρώπων να αφήσουν κληρονοµιά Ορισµένα άτοµα µπορεί να µην αφήνουν κληρονοµιά διότι δεν ενδιαφέρονται για τα παιδιά τους, ή διότι πιστεύουν ότι τα παιδιά τους θα είναι πλουσιότερα από αυτούς, οπότε θ αντιδράσουν σε µια µείωση των φόρων µε αύξηση της καταναλωτικής τους δαπάνης Μη κεφαλικοί φόροι Ότανοιφόροιδενείναικεφαλικοί(αυτόνοµοι), οι µεταβολές των φορολογικών συντελεστών επηρεάζουν τις οικονοµικές αποφάσεις Ωστόσο, µια µείωση των φόρων δεν θα οδηγήσει απαραίτητα σε αύξηση της κατανάλωσης σ αυτήν την περίπτωση

69 Ελλείµµατα και πληθωρισµός Το έλλειµµακαιηπροσφοράχρήµατος Οπληθωρισµός δηµιουργείται όταν η συνολική ζήτηση αυξάνεται γρηγορότερα από τη συνολική προσφορά Τα δηµοσιονοµικά ελλείµµατα µπορεί να συνδέονται µε τον πληθωρισµό, αλλά συνήθως αναµένουµεότιηεπεκτατική δηµοσιονοµική πολιτική οδηγεί σε µια εφάπαξ άνοδο του επιπέδου των τιµών, όχι σε διατηρούµενη άνοδο του πληθωρισµού Η µόνη περίπτωση να συµβεί διαρκής πληθωρισµός είναι να υπάρξει διαρκής αύξηση της προσφοράς χρήµατος

70 Ελλείµµατα και πληθωρισµός Το έλλειµµα και η προσφορά χρήµατος Μπορούν τα δηµοσιονοµικά ελλείµµαταναοδηγήσουνσεσυνεχή αύξηση της προσφοράς χρήµατος; Ναι, αν οι δαπάνες χρηµατοδοτούνται µε έκδοση χρήµατος Οι κυβερνήσεις έχουν τη δυνατότητα συγκέντρωσης δηµοσίων εσόδων από την έκδοση χρήµατος (seignrage) Συνήθως, οι κυβερνήσεις δεν αγοράζουν πράγµατα άµεσα µε νεοεκδιδόµενο χρήµα, αλλά χρησιµοποιούν µια έµµεση διαδικασία Το Υπουργείο Οικονοµικών δανείζεται εκδίδοντας κρατικά οµόλογα Η κεντρική τράπεζα αγοράζει τα οµόλογα µε νεοεκδιδόµενο χρήµα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω

5. Η αρχή της δημοσιότητας του προϋπολογισμού εξυπηρετεί: α) στην ενημέρωση β) στη διαφάνεια γ) στον εκδημοκρατισμό δ) σε όλα τα παραπάνω 1. Το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχει: α) τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης β) μόνο τη σκοπιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης γ) μόνο τη νομιμότητα μιας δημόσιας δαπάνης δ) κανένα από τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στη µακροοικονοµική Περίγραµµα κεφαλαίων Ποιο είναι το αντικείµενο της µακροοικονοµικής Με τι ασχολούνται οι µακροοικονοµολόγοι; Γιατί διαφωνούν οι µακροοικονοµολόγοι Ποιο είναι το

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μακροοικονομική. Ενότητα :Δημοσιονομική πολιτική. Καραμάνης Κωνσταντίνος Μακροοικονομική Χρηματοοικονομική των,δημοσιονομική Επιχειρήσεων, πολιτική, Ενότητα : Βέλτιστη ΤΜΗΜΑ Κεφαλαιακή ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δομή, ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΉΣ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ, ΤΕΙ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας

Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας Συνολική Ζήτηση, Δημοσιονομική Πολιτική και Εξωτερικός Τομέας - Βασικά Ζητήματα Δημοσιονομικής Πολιτικής (1) Σταθεροποιητική Πολιτική (2) Σημασία Δημοσιονομικού Ελλείμματος (3) Επιπτώσεις Δημόσιου Χρέους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «ΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC

Προσφορά και κόστος. Κατηγορίες κόστους. Οριακό κόστος και µεγιστοποίηση του κέρδους. Μέσο κόστος. TC MC = q TC AC ) AC Μέσο κόστος µέσο συνολικό κόστος (AC) 3 Προσφορά και κόστος µέσο µεταβλητό κόστος (AVC) µέσο σταθερό κόστος (AFC) Το µέσο σταθερό κόστος µειώνεται, διότι το συνολικό σταθερό κόστος κατανέµεται σε περισσότερη

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη

Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΠΜΣ «Επιστήµη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονοµικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Αξιολόγηση επενδύσεων Τι ενδιαφέρει τον ιδιώτη Πόσα χρήµατα θα επενδύσω; Πότε

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της»

Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της» Θέμα: «Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της» 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Έλλειμμα στην Ελληνική οικονομία και δομικά προβλήματα της Επιμέλεια κειμένου Τσιρώνης

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ Α.2 www.onlineclassroom.gr Θεωρήστε μια κλειστή οικονομία, η οποία περιγράφεται από τις ακόλουθες σχέσεις: Κατανάλωση: C = 200 + 0,6Y Επενδύσεις: I = 300 10r Δημόσιες δαπάνες: G = 680 Φόροι: Τ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11. Κεϊνσιανισµός: Hµακροοικονοµική θεωρία της ακαµψίας των µισθών και των τιµών

Κεφάλαιο 11. Κεϊνσιανισµός: Hµακροοικονοµική θεωρία της ακαµψίας των µισθών και των τιµών Κεφάλαιο 11 Κεϊνσιανισµός: Hµακροοικονοµική θεωρία της ακαµψίας των µισθών και των τιµών Περίγραµµα κεφαλαίου Ακαµψία του πραγµατικού µισθού Ακαµψία των τιµών Νοµισµατική και δηµοσιονοµική πολιτική στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Διάλεξη 12 Νίκος Θεοχαράκης Δεκέμβριος 2014 Μέτρηση κόστους ζωής Το κόστος ζωής σε νομισματικές μονάδες μπορεί να αυξάνεται ενίοτε

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ

10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ 10. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕ Όπως είδαµε στην Ενότητα 9, οι ΑΞΕ µπορούν να έχουν πολλές θετικές επιδράσεις στις χώρες υποδοχής τους. Οι αναµενόµενες αυτές θετικές επιδράσεις τους οδηγούν συχνά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Σημειώσεις

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Σημειώσεις ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σημειώσεις Δρ. Ελευθέριος Γούλας Πάτρα, 2010 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) Είναι η αξία όλων των τελικών αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μία οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η. Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 4 η Επιπτώσεις Επενδυτικών Έργων και Μέτρων Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η έννοια και πως ορίζεται το πλεόνασμα του καταναλωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 6: Προσδιορισμός του εισοδήματος και ο δημόσιος τομέας Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Κεφάλαιο 32 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Συναθροιστική ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός

Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας οικονομικά της εργασίας αγορά αγορά εργασίας μισθός Βασικές Έννοιες των Οικονομικών της Εργασίας - Τα οικονομικά της εργασίας μελετούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η αγορά εργασίας. - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο)

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός

Γενικά. Διάλεξη 12. Υπερβάλλον βάρος: Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός. Ορισμός Γενικά Διάλεξη Φορολογία και αποτελεσματικότητα ν η φορολογία από μηδέν που είναι τώρα αυξηθεί στο 0% π.χ., αυτό πως επηρεάζει την ευημερία του καταναλωτή; Σίγουρα η κατανάλωση θα μεταβληθεί λόγω της αύξησης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις από Α1 μέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση. Αρ. Διάλεξης: 6 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Προσφορά-Ζήτηση και Κρατική Παρέμβαση Αρ. Διάλεξης: 6 Προσφορά, Ζήτηση και Κυβερνητικές Πολιτικές Σε μια ελεύθερη και χωρίς κανόνες αγορά, οι δυνάμεις της προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθμός Ανάπτυξης (%) (2,4) (5,7) (4,2) 0,4 1,6 2,0. Ανεργία ΕΕΔ (%) 11,9 15,9 17,6 17,0 15,8 14,2

Ρυθμός Ανάπτυξης (%) (2,4) (5,7) (4,2) 0,4 1,6 2,0. Ανεργία ΕΕΔ (%) 11,9 15,9 17,6 17,0 15,8 14,2 ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΚΥΡΙΟΤΕΡΟΙ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ εκ. εκ. εκ. εκ. εκ. εκ. Ακαθάριστο Εγχώριον Προϊόν (τρέχουσες τιμές) 17.720,2 16.503,7 15.705,3 15.922,1 16.430,1 17.071,5 Ρυθμός Ανάπτυξης (%) (2,4) (5,7)

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα