ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ"

Transcript

1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου Λούης Χριστοφίδης Πανεπιστήµιο Κύπρου Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών Ιούνιος 2004 Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτή τη µελέτη είναι των συγγραφέων µόνο και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ή τη Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών του Πανεπιστηµίου Κύπρου.

2 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής και Λούης Χριστοφίδης Περίληψη H προσπάθεια κατασκευής του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της Κυπριακής Οικονοµίας (ΜΜΚΟ) γίνεται στα πλαίσια συνεργασίας µεταξύ της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών και της Κεντρικής Τράπεζας. Στόχος της προσπάθειας αυτής είναι η δηµιουργία ενός χρήσιµου εργαλείου για ανάλυση και πρόβλεψη βασικών δεικτών της Κυπριακής οικονοµίας και εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής. Η προσπάθεια που γίνεται εδώ έχει ως σκοπό τη δηµιουργία υποδειγµάτων µερικής ισορροπίας αναφορικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας. Συγκεκριµένα γίνεται εκτίµηση των ακόλουθων εξισώσεων: α) εξίσωση εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού, β) εξίσωση τουρισµού, γ) εξίσωση εισαγωγών πετρελαιοειδών και δ) εξίσωση συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των εισαγωγών πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Πρέπει να επισηµανθεί, ότι οι εξισώσεις εκτιµούνται ανεξάρτητα και στο µέλλον θα ενταχθούν στο ΜΜΚΟ.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Εξίσωση Εγχώριων Εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) Εξίσωση Τουρισµού Εξίσωση Εισαγωγών Πετρελαιοειδών Εξίσωση Συνολικών Εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) 6 2. ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου (OILP) ιαταραχή στο εγχώριο επίπεδο τιµών (P) ιαταραχή στη συναλλαγµατική ισοτιµία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 33

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο δοκίµιο αυτό αναλύεται µια πρώτη προσπάθεια µοντελοποίησης των εξαγωγών και εισαγωγών της οικονοµίας µας. Η έρευνα έχει γίνει στα πλαίσια της δουλειάς για την κατασκευή του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της Κυπριακής Οικονοµίας (ΜΜΚΟ). Η µελέτη αυτή έχει ως σκοπό την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής σχετικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας καθώς επίσης και το εµπορικό ισοζύγιο. Η προσπάθεια αυτή είναι αποτέλεσµα συνεργασίας µεταξύ της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών του Πανεπιστηµίου Κύπρου (ΜΟΕ) και της Κεντρικής Τράπεζας (ΚΤ). Τα υποδείγµατα που κοιτάζουµε είναι υποδείγµατα µερικής ισορροπίας και τα αποτελέσµατα από τις εκτιµήσεις αυτών των υποδειγµάτων θα µας βοηθήσουν, εκτός από την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής σχετικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας όπως αναφέρεται πιο πάνω, και στην κατασκευή του ΜΜΚΟ. Η Κύπρος αντιµετώπισε πολλές δοµικές αλλαγές την περασµένη δεκαετία λόγω της εναρµόνισης µας µε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, ενδεχόµενη λύση του Κυπριακού καθώς και η αναµενόµενη υιοθέτηση του ευρώ, συνεπάγονται επιπρόσθετες δοµικές αλλαγές που αναµένεται να επηρεάσουν την κυπριακή οικονοµία. Όλα αυτά συνηγορούν στο ότι η κατασκευή ενός µακροοικονοµικού µοντέλου γενικής ισορροπίας, το οποίο θα έχει διαχρονική συνέπεια, θα είναι δύσκολη. Οι εκτιµήσεις όµως, από µοντέλα µερικής ισορροπίας όπως αυτό που περιγράφεται σε αυτή τη µελέτη, αναµένεται να µας βοηθήσουν στην κατασκευή ενός ΜΜΚΟ. Απώτερος στόχος της συνεργασίας της ΜΟΕ και της ΚΤ είναι η δηµιουργία ενός ΜΜΚΟ που θα περιγράφει µε τη µεγαλύτερη δυνατή λεπτοµέρεια και ακρίβεια την οικονοµία της Κύπρου και θα βελτιώνεται και ενηµερώνεται σε συνεχή βάση. Στο πρώτο µέρος του δοκιµίου παρουσιάζονται τα δεδοµένα και οι µεταβλητές που χρησιµοποιήσαµε στην εκτίµηση των 4 ξεχωριστών εξισώσεων. Το δεύτερο 1

5 και τέταρτο µέρος παρουσιάζουν, αντίστοιχα, τις χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε και τις διαγνωστικές στατιστικές οι οποίες χρησιµοποιήθηκαν για την επιλογή των κατάλληλων υποδειγµάτων. Το τρίτο µέρος παρουσιάζει τα εµπειρικά αποτελέσµατα που προκύπτουν από την εκτίµηση των 4 εξισώσεων, ενώ το πέµπτο µέρος παρουσιάζει αποτελέσµατα και επιδράσεις στο εµπορικό ισοζύγιο από προσοµοιώσεις. Τέλος, στο έκτο µέρος παρουσιάζονται τα γενικά συµπεράσµατα του δοκιµίου και οι γενικές κατευθύνσεις που θα ακολουθηθούν για την περαιτέρω ανάπτυξη και βελτίωση τόσο της παρούσας µελέτης όσο και γενικότερα του ΜΜΚΟ. 1. Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η παρούσα µελέτη καλύπτει την περίοδο και τα στοιχεία που χρησιµοποιούνται είναι τριµηνιαία. Έχει δοκιµαστεί ένας µεγάλος αριθµός µεταβλητών και έχουν εξεταστεί διαφορετικές µορφές µε τις οποίες οι µεταβλητές µπορούν να ενσωµατωθούν στις εξισώσεις. Η επιλογή των κατάλληλων υποδειγµάτων έγινε µε τη µέθοδο General to Specific. Στο δοκίµιο παρουσιάζονται µόνο τα αποτελέσµατα στα οποία καταλήξαµε. Όλες οι συνεχείς µεταβλητές είναι εκφρασµένες σε λογάριθµους έτσι ώστε να είναι πιο εύκολη η ερµηνεία των αποτελεσµάτων εφόσον οι εκτιµήσεις των παραµέτρων αντιστοιχούν, κάτω από ορισµένες συνθήκες, µε ελαστικότητες. Η µεταβλητή P αναφέρεται στο εγχώριο επίπεδο τιµών (Consumer Prices of Cyprus) και η πηγή για αυτή τη µεταβλητή είναι το International Financial Statistics (IFS). Οι µεταβλητές seas1, seas2, seas3 και seas4 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται λόγω της εποχικότητας που διακρίνει τόσο τις εξαγωγές όσο και τις εισαγωγές. Η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία της Λίρας Κύπρου µε ξένα νοµίσµατα είναι εκφρασµένη µε τέτοιο τρόπο ώστε να αντικατοπτρίζει την ποσότητα ξένου νοµίσµατος που αγοράζει 1 Λίρα Κύπρου. 2

6 1.1 Εξίσωση Εγχώριων Εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: DEOXS = Το ονοµαστικό εισόδηµα σε Λίρες Κύπρου (ΛΚ) από εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή για τη µεταβλητή αυτή είναι η Στατιστική Υπηρεσία και η Υπηρεσία Ισοζυγίου Πληρωµών και Γενικής Στατιστικής της Κεντρικής Τράπεζας. RDEOXS= Το εισόδηµα από εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (DEOXS / P). EFY 1 = Σταθµισµένο πραγµατικό εισόδηµα των κυριότερων εµπορικών µας εταίρων που αφορά τις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή των εισοδηµάτων των κυριότερων εµπορικών µας εταίρων όσον αφορά τις αναφερόµενες εξαγωγές είναι το IFS. ERER 2 = Σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων, οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων από εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή των ονοµαστικών συναλλαγµατικών ισοτιµιών καθώς επίσης και των ξένων επιπέδων τιµών είναι το IFS. ERERV = 1 / ERER ή ξένο επίπεδο τιµών / (εγχώριο επίπεδο τιµών * ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία) 1 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό του αποτελεσµατικού ξένου εισοδήµατος (EFY) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τον προορισµό των εξαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τον προορισµό των εξαγωγών είναι ετήσια. 2 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας (ERER) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τον προορισµό των εξαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τον προορισµό των εξαγωγών είναι ετήσια. 3

7 Επισηµαίνεται πως οι 7 κυριότεροι εµπορικοί µας εταίροι όσον αφορά τις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία και Αµερική. 1.2 Εξίσωση Τουρισµού Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης του τουρισµού χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: IT = Το εισόδηµα από τουρισµό σε ΛΚ. Οι πηγές της αναφερόµενης µεταβλητής είναι ο Κυπριακός Οργανισµός Τουρισµού (ΚΟΤ) και η Στατιστική Υπηρεσία. RIT= Το εισόδηµα από τουρισµό / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (IT / P). EFY_IT 3 = Το σταθµισµένο πραγµατικό εισόδηµα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό. Η πηγή εισοδηµάτων των ξένων χωρών είναι το IFS. ERER_IT 4 = Η σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία µας από τουρισµό (εκτός από τη Μεγάλη Βρετανία). Η πηγή των ονοµαστικών συναλλαγµατικών ισοτιµιών καθώς επίσης και των ξένων επιπέδων τιµών είναι το IFS. ERER_ITV = 1 / ERER_IT 3 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό του αποτελεσµατικού ξένου εισοδήµατος (EFY_IT) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τις χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι ετήσια. 4 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας (ERER_IT) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τις χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό (µη συµπεριλαµβανοµένης της Μεγάλης Βρετανίας). Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι ετήσια. 4

8 REUK = πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τη στερλίνα. Η πηγή της ονοµαστικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας µε τη στερλίνα (bilateral nominal exchange rate), καθώς επίσης και του επιπέδου τιµών της Μεγάλης Βρετανίας είναι το IFS. REVUK = 1 / REUK D91 και D96 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται για να λάβουν υπόψη την αρνητική επίδραση που είχαν, αντίστοιχα, στον τουρισµό ο Πόλεµος του Κόλπου το 1991 και τα Γεγονότα της ερύνειας το D91 = 1, t = 1991 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D96 = 1, t = 1996 (Q3, Q4) και 1997 (Q1, Q2) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. Σχετικά µε την εξίσωση του τουρισµού επισηµαίνονται οι ακόλουθες επιπρόσθετες παρατηρήσεις: (1) Οι 8 χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Αυστρία και Ελβετία. (2) Η συναλλαγµατική ισοτιµία µε τη στερλίνα µοντελοποιείται ξεχωριστά λόγω του ότι πέραν του 50% των εισοδηµάτων µας από τον τουρισµό προέρχονται από τη Μεγάλη Βρετανία. (3) Το εισόδηµα σταθµίζεται λαµβάνοντας υπόψη και τις 8 πιο πάνω χώρες για να αποφευχθεί το πρόβληµα της συγγραµµικότητας µεταξύ του εισοδήµατος της Μεγάλης Βρετανίας και του σταθµισµένου εισοδήµατος των υπολοίπων 7 χωρών. 5

9 1.3 Εξίσωση Εισαγωγών Πετρελαιοειδών Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης των εισαγωγών πετρελαιοειδών χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: OIL = Η δαπάνη σε πετρελαιοειδή σε ΛΚ. Η πηγή για τη συγκεκριµένη µεταβλητή είναι η Στατιστική Υπηρεσία. OILP = Η διεθνής τιµή του πετρελαίου σε δολάρια Αµερικής. Η πηγή της διεθνής τιµής πετρελαίου είναι το Bloomberg. EUS = Η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία µε το δολάριο Αµερικής. Η πηγή της αναφερόµενης συναλλαγµατικής ισοτιµίας είναι το IFS. BOIL = (OIL * EUS) / OILP. Αυτή η µεταβλητή αντιστοιχεί µε εισαγόµενα βαρέλια πετρελαίου. GDP = Το ονοµαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Κύπρου. Η πηγή για το ΑΕΠ είναι η Στατιστική Υπηρεσία. RGDP = Το ΑΕΠ / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (GDP / P). OILPEUS = Η διεθνής τιµή του πετρελαίου / (εγχώριο επίπεδο τιµών * ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία µε το δολάριο Αµερικής). (OILP / (P * EUS)). Αναφέρεται ότι στην εξίσωση εισαγωγών πετρελαιοειδών, η µεταβλητή της συναλλαγµατικής ισοτιµίας είναι ως προς το δολάριο Αµερικής µόνο, γιατί δεν έχει σηµασία από ποια χώρα προέρχονται οι εισαγωγές - εφόσον οι συναλλαγές πραγµατοποιούνται σε δολάρια Αµερικής. 1.4 Εξίσωση Συνολικών Εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης συνολικών εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: OMGS = Η αξία των συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών σε ΛΚ. Οι 6

10 πηγές για τη συγκεκριµένη µεταβλητή είναι η Στατιστική Υπηρεσία και η Υπηρεσία Ισοζυγίου Πληρωµών και Γενικής Στατιστικής της Κεντρικής Τράπεζας. VOMGS = (OMGS * σταθµισµένη ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία) / σταθµισµένο ξένο επίπεδο τιµών. GDP = Το ονοµαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Κύπρου. Η πηγή για το ΑΕΠ είναι η Στατιστική Υπηρεσία. RGDP = Το ΑΕΠ / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (GDP / P). ERER 5 = Η σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν το µεγαλύτερο µέρος των συνολικών εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) της οικονοµίας µας. Η πηγή για τις ονοµαστικές συναλλαγµατικές ισοτιµίες (bilateral exchange rates) είναι το IFS. ERERV = 1 / ERER D92 και D2000 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται για να λάβουν υπόψη τη θετική επίδραση που είχαν στις συνολικές εισαγωγές, αντίστοιχα, η εισαγωγή του Φόρου Προστιθέµενης Αξίας (ΦΠΑ) στο επίπεδο του 5% το 1992 και η αύξηση στον ΦΠΑ από 8% σε 10% το D92 = 1, t = 1992 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D2000 = 1, t = 2000 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. 5 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας την προέλευση των εισαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν την προέλευση των εισαγωγών είναι ετήσια. 7

11 D93 και D2001 είναι ψευδοµεταβλητές οι οποίες λαµβάνουν υπόψη οποιαδήποτε ενδεχόµενη αρνητική επίδραση στις συνολικές εισαγωγές κατά τη χρονική περίοδο που ακολουθεί την περίοδο στην οποία αυξήθηκε η έµµεση φορολογία. D93 = 1, t = 1993 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D2001 = 1, t = 2001 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. Οι 7 κυριότεροι εµπορικοί µας εταίροι όσον αφορά τις συνολικές εισαγωγές (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Αµερική και Ιαπωνία. 2. ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΕΣ Οι χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε είναι οι ακόλουθες: (1) Εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού. (2) Τουρισµός. (3) Εισαγωγές πετρελαιοειδών. (4) Συνολικές εισαγωγές µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Στα διαγράµµατα 1-4 φαίνονται οι τέσσερις χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε. Υπενθυµίζουµε ότι οι συνεχείς µεταβλητές είναι πάντα εκφρασµένες σε λογάριθµους. 8

12 ιάγραµµα 1: Εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού Q1 1990Q3 1991Q1 1991Q3 1992Q1 1992Q3 1993Q1 1993Q3 1994Q1 1994Q3 1995Q1 1995Q3 1996Q1 1996Q3 1997Q1 1997Q3 1998Q1 1998Q3 1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 ιάγραµµα 2: Τουρισµός Q1 1990Q3 1991Q1 1991Q3 1992Q1 1992Q3 1993Q1 1993Q3 1994Q1 1994Q3 1995Q1 1995Q3 1996Q1 1996Q3 1997Q1 1997Q3 1998Q1 1998Q3 1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 ιάγραµµα 3: Εισαγωγές πετρελαιοειδών Q1 1990Q4 1991Q3 1992Q2 1993Q1 1993Q4 1994Q3 1995Q2 1996Q1 1996Q4 1997Q3 1998Q2 1999Q1 1999Q4 2000Q3 2001Q2 9

13 ιάγραµµα 4: Συνολικές εισαγωγές µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών Q1 1990Q4 1991Q3 1992Q2 1993Q1 1993Q4 1994Q3 1995Q2 1996Q1 1996Q4 1997Q3 1998Q2 1999Q1 1999Q4 2000Q3 2001Q2 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ Οι εξισώσεις εκτιµούνται ανεξάρτητα µε τη µέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων (OLS). Πίνακας Π1: Εκτίµηση εξίσωσης εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t RDEOXS Intercept 272,7572 0,0004 RDEOXS(-2) 6-35,3319 0,0007 RDEOXS(-3) 0,2376 0,0941 RDEOXS(-4) 0,2533 0,1147 RDEOXS^2(-2) 7 1,1887 0,0008 EFY(-1) 0,4186 0,0033 ERERV(-1) 8 1,0755 0,0490 SEAS2 0,1949 0,0286 SEAS3 0,1533 0,1889 SEAS4 0,2169 0,0119 R-Squared 0,8745 Adjusted R-Squared 0, Ο αρνητικός αριθµός στην παρένθεση αναφέρεται στον αριθµό των υστερήσεων (lags). Για παράδειγµα η µεταβλητή RDEOXS(-2) αναφέρεται στις εγχώριες εξαγωγές µε υστέρηση 2 τριµήνων. Αυτή η παρατήρηση ισχύει για όλες τις µεταβλητές που συµπεριλαµβάνουν αρνητικό αριθµό σε παρένθεση. 7 Η συγκεκριµένη µεταβλητή αναφέρεται στη χρονοσειρά των εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) στο τετράγωνο. 8 Η ελαστικότητα είναι ίση µε 0,0755 και όχι 1,0755. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 10

14 Η εκτίµηση στον πίνακα Π1 µας δείχνει ότι όλες σχεδόν οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του ξένου εισοδήµατος στις εξαγωγές είναι θετική. Συγκεκριµένα, η ελαστικότητα εισοδήµατος είναι ίση µε 0,4186 και αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του ξένου εισοδήµατος της τάξης του 10% θα οδηγήσει σε αύξηση κατά 4,2% περίπου στις εξαγωγές. Η εκτιµηµένη παράµετρος για τη µεταβλητή ERERV(-1) είναι ίση µε 1,0755 και έχει το σωστό πρόσηµο. Η µεταβλητή αυτή ισούται µε το σταθµισµένο ξένο επίπεδο τιµών / (εγχώριο επίπεδο τιµών * σταθµισµένη ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία). Το θετικό πρόσηµο της συγκεκριµένης µεταβλητής υποδηλώνει ότι αν αυξηθεί το ξένο επίπεδο τιµών ή µειωθεί το εγχώριο επίπεδο τιµών ή υποτιµηθεί η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία, τότε θα αυξηθούν οι εξαγωγές. Η θετική επίδραση στις εξαγωγές είναι αποτέλεσµα του γεγονότος ότι όλες οι αναφερόµενες αλλαγές µειώνουν τη σχετική τιµή των εγχώριων προϊόντων έναντι των εισαγόµενων και συνεπώς αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά τους. Σηµειώνεται επίσης, πως οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Συγκεκριµένα, οι εξαγωγές είναι περισσότερες κατά το δεύτερο και τέταρτο τρίµηνο σε σχέση µε το πρώτο τρίµηνο του έτους. Πίνακας Π2: Εκτίµηση εξίσωσης τουρισµού Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t RIT Intercept 27,9979 0,0017 EFY_IT(-2) 0,7550 0,0073 ERER_ITV(-4) 9 2,5592 0,1119 REVUK(-4) 10 1,1708 0,0193 D91-0,4278 <0,0001 D96-0,0812 0,3924 SEAS1-0,7311 <0,0001 SEAS2 0,3814 <0,0001 SEAS3 0,7322 <0,0001 R-Squared 0,9561 Adjusted R-Squared 0, Η ελαστικότητα είναι ίση µε 1,5592 και όχι 2,5592. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 10 Η ελαστικότητα είναι ίση µε 0,1708 και όχι 1,1708. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 11

15 Ο πίνακας Π2 απεικονίζει την OLS παλινδρόµηση για την εξίσωση του τουρισµού, όπου φαίνεται ότι σχεδόν όλες οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του ξένου εισοδήµατος στον τουρισµό είναι θετική. Συγκεκριµένα, η ελαστικότητα εισοδήµατος είναι ίση µε 0,7550. Αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του ξένου εισοδήµατος της τάξης του 10% θα επιφέρει αύξηση στο πραγµατικό εισόδηµα από τουρισµό της τάξης του 7,55%. Οι εκτιµηµένες παράµετροι για τις µεταβλητές ERER_ITV(-4) και REVUK(-4) είναι 2,5592 και 1,1708 αντίστοιχα και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Το θετικό πρόσηµο των συγκεκριµένων µεταβλητών υποδηλώνει ότι µια αύξηση στο ξένο επίπεδο τιµών ή µια µείωση στο εγχώριο επίπεδο τιµών ή µια υποτίµηση της συναλλαγµατικής ισοτιµίας θα έχει θετική επίδραση στον τουρισµό, γιατί όλες οι αναφερόµενες αλλαγές αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου. Παρατηρούµε επίσης, πως οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Το τουριστικό ρεύµα είναι υψηλότερο κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών µηνών και χαµηλότερο κατά τη διάρκεια των χειµερινών µηνών από το αντίστοιχο του τέταρτου τριµήνου. Το αρνητικό πρόσηµο που αντιστοιχεί στη ψευδοµεταβλητή D91 απεικονίζει την αρνητική επίδραση που είχε στον τουρισµό ο Πόλεµος στον Κόλπο, ενώ µε βάση την εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D96, ο τουρισµός δεν φαίνεται να επηρεάστηκε από τα γεγονότα της ερύνειας που διαδραµατίστηκαν τον Αύγουστο του Πίνακας Π3: Εκτίµηση εξίσωσης εισαγωγών πετρελαιοειδών Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t BOIL Intercept -0,0202 0,9942 RGDP(-1) 0,7452 <0,0001 OILPEUS -0,1782 0,0427 SEAS1-0,1218 0,0879 SEAS2-0,1708 0,0159 SEAS3-0,2079 0,0053 R-Squared 0,4028 Adjusted R-Squared 0,

16 Στον πίνακα Π3 παρουσιάζεται η OLS εκτίµηση για την εξίσωση των εισαγωγών πετρελαιοειδών όπου φαίνεται ότι σχεδόν όλες οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του πραγµατικού εισοδήµατος της Κύπρου στις εισαγωγές πετρελαιοειδών είναι θετική και παρουσιάζει µια σχετικά µεγάλη ελαστικότητα (0,7452). Μια αύξηση του εισοδήµατος της τάξης του 10% θα επιφέρει αύξηση στις εισαγωγές πετρελαιοειδών ύψους 7,45%. Σε αντίθεση µε την ελαστικότητα εισοδήµατος, η ελαστικότητα ζήτησης πετρελαίου είναι βεβαίως αρνητική και αρκετά µικρή σε απόλυτη αξία αντικατοπτρίζοντας το γεγονός ότι αγαθά, όπως το πετρέλαιο, τα οποία δεν έχουν υποκατάστατα χαρακτηρίζονται από ανελαστική ζήτηση. Επισηµαίνεται, ότι οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Η κατανάλωση πετρελαιοειδών είναι χαµηλότερη κατά την περίοδο (Μάρτης Σεπτέµβρης) σε σχέση µε τους χειµερινούς µήνες, ενώ µε βάση τα εµπειρικά αποτελέσµατα των εκτιµήσεων µας δεν φαίνεται η κατανάλωση πετρελαίου µέσα στο πρώτο τρίµηνο του έτους να είναι στατιστικά διαφορετική από την αντίστοιχη κατανάλωση του τέταρτου τριµήνου. Πίνακας Π4: Εκτίµηση εξίσωσης συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t VOMGS Intercept -2,9922 0,6363 RGDP(-1) 0,7322 0,0003 ERERV -1,1426 0,1618 VOMGS(-8) 0,0815 0,6467 D92 0,1205 0,0301 D93-0,1122 0,0475 D2000 0,2349 0,0003 D2001 0,1328 0,0256 SEAS1-0,0748 0,0747 SEAS2 0,0280 0,4408 SEAS3-0,0926 0,0428 R-Squared 0,8521 Adjusted R-Squared 0,8011 Ο πίνακας Π4 απεικονίζει την OLS εκτίµηση για την εξίσωση των συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Όλες σχεδόν οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του πραγµατικού εισοδήµατος στις συνολικές εισαγωγές είναι θετική και η ελαστικότητα 13

17 εισοδήµατος είναι ίση µε 0,7322. Αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του εισοδήµατος κατά 10% θα επιφέρει αύξηση στις συνολικές εισαγωγές ύψους περίπου 7,3%. Παράλληλα, παρατηρείται πως η ελαστικότητα ζήτησης για τις συνολικές εισαγωγές (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) είναι ίση µε -1,1426 αντικατοπτρίζοντας την ελαστική ζήτηση τέτοιων εισαγόµενων αγαθών, όπως για παράδειγµα των οχηµάτων. Ενδιαφέρον προκαλεί η εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D93 της οποίας η επίδραση στις συνολικές εισαγωγές είναι περίπου ισόποση µε αυτή της εκτίµησης για τη ψευδοµεταβλητή D92, αλλά σε αντίθετη κατεύθυνση. Συγκεκριµένα, η εκτίµηση της D92 είναι 0,1205, ενώ της D93 είναι -0,1122. Η εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D92 είναι θετική ενώ για τη ψευδοµεταβλητή D93 είναι αρνητική και σχεδόν ισόποση, γιατί οι καταναλωτές κατά τη διάρκεια του 1992 έσπευσαν να αγοράσουν συγκεκριµένα εισαγόµενα αγαθά (π.χ. αυτοκίνητα) πριν την αναµενόµενη αύξηση στην έµµεση φορολογία. Σε αντίθεση µε τις προαναφερόµενες ψευδοµεταβλητές που έχουν αντίθετα πρόσηµα, οι εκτιµήσεις για τις ψευδοµεταβλητές D2000 και D2001, είναι και οι δύο θετικές. Αυτό ενδεχοµένως να οφείλεται στο γεγονός ότι, την αναµενόµενη αύξηση στην έµµεση φορολογία µέσα στο 2000, ακολούθησε επιπρόσθετη αύξηση µέσα στο 2002 (την οποία λόγω έλλειψης στοιχείων δεν µπορούµε να µοντελοποιήσουµε). 4. ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ Η εκτίµηση των εξισώσεων έγινε χρησιµοποιώντας το λογισµικό πρόγραµµα SAS (Statistical System Analysis) το οποίο δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να εφαρµόσει την τεχνική της προσοµοίωσης (simulation). εν δίνει όµως αρκετές δυνατότητες για έλεγχο σε διαγνωστικές στατιστικές. Αυτός ήταν και ο λόγος που έγινε παράλληλη χρήση και του λογισµικού προγράµµατος E-views. Αναφέρεται ενδεικτικά πως όλες οι εξισώσεις ικανοποιούν διάφορα specification tests όπως: (i) (ii) Normality Test Langrange Multiplier Test for Serial Correlation 14

18 (iii) (iv) (v) ARCH Test White Heteroskedasticity Test Ramsey Reset Test Επίσης, τα κατάλοιπα όλων των εξισώσεων είναι στάσιµα (I(0)). 5. ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Σε αυτό το µέρος του δοκιµίου εξετάζονται οι ιδιότητες του µοντέλου, χρησιµοποιώντας την τεχνική της προσοµοίωσης (simulation), για να προσδιοριστούν οι αντιδράσεις των εξαρτηµένων µεταβλητών του µοντέλου σε διάφορες εξωγενείς διαταραχές (shocks). Συγκεκριµένα, εξετάζεται η επίδραση αλλαγής στις µεταβλητές: (α) ιεθνής τιµή πετρελαίου (β) Εγχώριο επίπεδο τιµών (γ) Συναλλαγµατική ισοτιµία. Σε κάθε περίπτωση, η επίδραση των διαταραχών στην τιµή των µεταβλητών του µοντέλου µετριέται σε σχέση µε την ιστορική τους τιµή. Η κάθε διαταραχή έχει διάρκεια ενός χρόνου (4 τρίµηνα) και οι προσοµοιώσεις γίνονται για ολόκληρη την περίοδο (1990 τρίµηνο 1 µέχρι το 2001 τρίµηνο 4) συν τα 4 τρίµηνα στα οποία επιβάλλεται η διαταραχή, συν επιπρόσθετα 4 τρίµηνα χωρίς τη διαταραχή (όπου η µεταβλητή στην οποία επεβλήθη η διαταραχή επιστρέφει πίσω στην αξία που είχε πριν τη διαταραχή). Για να διευκολυνθεί η ερµηνεία των αποτελεσµάτων γίνεται σύγκριση µε αποτελέσµατα προσοµοιώσεων όπου δεν υπάρχουν διαταραχές. Επιπρόσθετα, αναφέρεται ότι οι προσοµοιώσεις έγιναν χρησιµοποιώντας τα αποτελέσµατα εκτιµήσεων για την κάθε εξίσωση ξεχωριστά. Για κάθε διαταραχή υπολογίζεται η επίδραση της πάνω στο εµπορικό ισοζύγιο ως εξής: Επίδραση στο Εµπορικό Ισοζύγιο = [(P + P) * (RDEOXS + RDEOXS) - (P * RDEOXS)] + [(P + P) * (RIT + RIT) - (P * RIT)] + [(OILP / EUS) * BOIL ((OILP + OILP) / (EUS + EUS)) * (BOIL + BOIL)] + [(P f / E) * VOMGS ((P f + 15

19 P f ) / (E + E)) * (VOMGS + VOMGS)] + [P f / E * MILITARY EQUIPMENT ((P f + P f ) / (E + E)) * MILITARY EQUIPMENT] + RE-EXPORTS VALUE. Από την εξίσωση πιο πάνω φαίνεται πως υπάρχει µια άµεση επίδραση πάνω στο εµπορικό ισοζύγιο (π.χ. µια αύξηση στο εγχώριο επίπεδο τιµών έχει κάποια επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο ανεξάρτητα από το αν επηρεαστούν ή όχι οι ποσότητες των εξαγωγών και εισαγωγών). Ταυτόχρονα, υπάρχει και µια έµµεση επίδραση, η οποία προέρχεται από την επίδραση που έχει η συγκεκριµένη διαταραχή στις ποσότητες εξαγωγών και εισαγωγών. Οι αλλαγές P, OILP, EUS και E δραστηριοποιούνται / ενεργοποιούνται ανάλογα µε την προσοµοίωση που µελετάται. Οι µεταβλητές MILITARY EQUIPMENT και RE- EXPORTS είναι εξωγενείς και συµπεριλαµβάνονται για την πλέον ακριβή εκτίµηση επιδράσεων στο εµπορικό ισοζύγιο. 5.1 ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου (OILP) Η διεθνής τιµή του πετρελαίου αυξάνεται κατά 2,5% ανά τρίµηνο για ένα χρόνο και επιστρέφει πίσω στο αρχικό επίπεδο, όπου και παραµένει µέχρι το τέλος της περιόδου προσοµοίωσης (δηλαδή για άλλο ένα χρόνο). Στον πίνακα Π5 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης της διεθνής τιµής του πετρελαίου στις εισαγωγές πετρελαιοειδών. Πίνακας Π5: ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου Επίδραση στις εισαγωγές πετρελαιοειδών BOILHAT µε διαταραχή (Α) BOILHAT χωρίς διαταραχή (Β) ιαφορά (Α) (Β) 12, ,7950-0, , ,7460-0, , ,7089-0, , ,9168-0, , ,7950 0, , ,7460 0, , ,7089 0, , ,9168 0,0000 Παρατηρούµε από τον πίνακα πιο πάνω ότι η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου µειώνει τις εισαγωγές πετρελαιοειδών. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι οι εισαγωγές πετρελαιοειδών γίνονται ακριβότερες και γι αυτό το λόγο υπάρχει µια µικρή υποκατάσταση. Επιπρόσθετα, παρατηρείται ότι η επίδραση της διαταραχής δεν ξεπερνά τη διάρκεια της και αυτό οφείλεται στο 16

20 γεγονός ότι στην εξίσωση των εισαγωγών πετρελαιοειδών δεν εµφανίζεται η εξαρτηµένη µεταβλητή µε υστέρηση (no lagged dependent variables). Στον πίνακα Π6 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης της διεθνής τιµής του πετρελαίου στο εµπορικό ισοζύγιο. Τα αποτελέσµατα είναι τα αναµενόµενα βάσει της οικονοµικής θεωρίας. Η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου οδηγεί σε µικρή µείωση στην ποσότητα εισαγωγών πετρελαιοειδών λόγω της αρνητικής ελαστικότητας (-0,1782). Ταυτόχρονα όµως, η µικρή σε απόλυτες τιµές ελαστικότητα ζήτησης, σηµαίνει ότι η ποσοστιαία µείωση στην ποσότητα εισαγωγών πετρελαιοειδών είναι µικρότερη από την ποσοστιαία αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου να οδηγεί σε αύξηση του ποσού που δαπανάται για την εισαγωγή πετρελαιοειδών παρά τη µικρή µείωση στην ποσότητα πετρελαιοειδών που εισάγονται. Αυτό µε τη σειρά του επηρεάζει αρνητικά το εµπορικό ισοζύγιο. Πίνακας Π6: ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου Επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο Περίοδος Επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο σε Λίρες Κύπρου 2002Q , Q , Q , Q , Q Q Q Q ιαταραχή στο εγχώριο επίπεδο τιµών (P) Το εγχώριο επίπεδο τιµών αυξάνεται κατά 2,5% ανά τρίµηνο για ένα χρόνο και επιστρέφει στο αρχικό επίπεδο, όπου παραµένει µέχρι το τέλος της περιόδου προσοµοίωσης (δηλαδή για άλλο ένα χρόνο). Στον πίνακα Π7 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης του εγχώριου επιπέδου τιµών στις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Παρατηρούµε ότι η αύξηση στο εγχώριο επίπεδο τιµών προκαλεί µείωση στις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εξαγωγές γίνονται σχετικά ακριβότερες και συνεπώς µειώνεται η ανταγωνιστικότητά τους. Επιπρόσθετα, παρατηρείται ότι η επίδραση της 17

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής (Κεντρική Τράπεζα) Λούης Χριστοφίδης (Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου (Σημειώσεις 4 ου -5 ου μαθήματος, κεφ. 14, 15 «Διεθνής Οικονομική» των P.Krugman,

Διαβάστε περισσότερα

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης.

από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία Σχέση ελαστικότητας ζήτησης και κλίση της καμπύλης ζήτησης. ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΖΗΤΗΣΗΣ Ορισμός: Η ελαστικότητα ζήτησης, ενός αγαθού ως προς την τιμή του δίνεται από την ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας προς την ποσοστιαία μεταβολή της τιμής του. Δηλαδή %

Διαβάστε περισσότερα

Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των παραγωγικών δυνάμεων του κόσμου.

Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των παραγωγικών δυνάμεων του κόσμου. ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Το όφελος του διεθνούς εμπορίου η πιο αποτελεσματική απασχόληση των

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας

Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας Ισορροπία στον Εξωτερικό Τομέα της Οικονομίας Περιεχόμενα Κεφαλαίου Η έννοια του Ισοζυγίου Πληρωμών Τα επιμέρους ισοζύγια του Ισοζυγίου Πληρωμών Η διαχείριση του ελλείμματος στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η «Ολλανδική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος Κεφάλαιο 1 Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος 1.1 Σύνοψη Στο πρώτο κεφάλαιο αυτού του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η αγορά συναλλάγματος, ενώ προσδιορίζεται η έννοια του αρμπιτράζ συναλλάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ MARSHALL ΚΑΙ HICKS. 1. Η καµπύλη Engel

ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ MARSHALL ΚΑΙ HICKS. 1. Η καµπύλη Engel ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ ΚΑΜΠΥΛΗ ENGEL ΚΑΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΤΑ ARSALL ΚΑΙ ICKS. Η καµπύλη Egel Η καµπύλη Egel παράγεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών B1. Ποια από τις παρακάτω πολιτικές θα αυξήσει το επιτόκιο ισορροπίας και θα μειώσει το εισόδημα ισορροπίας; A. Η Κεντρική τράπεζα πωλεί κρατικά ομόλογα, μέσω πράξεων ανοικτής

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 7: Η Ανοικτή Οικονομία Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Το Υπόδειγµα Mundell Fleming

Κεφάλαιο 5 Το Υπόδειγµα Mundell Fleming Κεφάλαιο 5 Το Υπόδειγµα Mundell Fleming Το υπόδειγµα Mundell Fleming αποτελεί επί δεκαετίες τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ένα µεγάλο µέρος της βραχυχρόνιας ανάλυσης των διεθνών µακροοικονοµικών φαινοµένων.

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Eυρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών

Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών Ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισμός του Ισοζυγίου Πληρωμών Η Σχέση μεταξύ Βραχυχρόνιας Εσωτερικής και Εξωτερικής Ισορροπίας, και το Καθεστώς των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Εσωτερική και Εξωτερική Ισορροπία Η εσωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Ονοµατεπώνυµο : Σίσκου Σταµατίνα Ειρήνη. Υπεύθυνοςκαθηγητής: ΑναστάσιοςΒ. Κάτος. Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2010

Ονοµατεπώνυµο : Σίσκου Σταµατίνα Ειρήνη. Υπεύθυνοςκαθηγητής: ΑναστάσιοςΒ. Κάτος. Θεσσαλονίκη, Ιανουάριος 2010 Π.Μ.Σ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ο προσδιορισµός του επιπέδου της ιδιωτικής κατανάλωσης, των επενδύσεων και των συνολικών εισαγωγών. Mία εµπειρική µελέτη για την Νορβηγία, την

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυχρόνιες προβλέψεις του πραγματικού ΑΕΠ χρησιμοποιώντας δυναμικά υποδείγματα παραγόντων

Βραχυχρόνιες προβλέψεις του πραγματικού ΑΕΠ χρησιμοποιώντας δυναμικά υποδείγματα παραγόντων Βραχυχρόνιες προβλέψεις του πραγματικού ΑΕΠ χρησιμοποιώντας δυναμικά υποδείγματα παραγόντων 1. Εισαγωγή Αθανάσιος Καζάνας και Ευθύμιος Τσιώνας Τα υποδείγματα παραγόντων χρησιμοποιούνται ευρέως στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2010

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2010 Τεύχος 19 Μάρτιος 21 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 21 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού.

8. Η ζήτηση ενός αγαθού µεταβάλλεται προς την αντίθετη κατεύθυνση µε τη µεταβολή της τιµής του υποκατάστατου αγαθού. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σηµειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Η επιδίωξη της µέγιστης χρησιµότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συµπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

Διαβάστε περισσότερα

Η τελεία χρησιμοποιείται ως υποδιαστολή (π.χ 3 14 τρία κόμμα δεκατέσσερα) Παρακαλώ παραδώστε τα θέματα μαζί με το γραπτό σας ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΑΜ:

Η τελεία χρησιμοποιείται ως υποδιαστολή (π.χ 3 14 τρία κόμμα δεκατέσσερα) Παρακαλώ παραδώστε τα θέματα μαζί με το γραπτό σας ΟΝΟΜΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΑΜ: Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιανουαρίου 2014 (18-Φεβ-2014) 9:00-11:00 Μάθημα: «ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ» ΟΙΚΟΝ 320 Διδάσκων: Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Α. Βενέτης Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

2. Συναλλαγματικές Ισοτιμίες και Αγορά Συναλλάγματος

2. Συναλλαγματικές Ισοτιμίες και Αγορά Συναλλάγματος 2. Συναλλαγματικές Ισοτιμίες και Αγορά Συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες 2. Η αγορά συναλλάγματος 3. Η ζήτηση για τραπεζικές καταθέσεις σε συνάλλαγμα (περιουσιακά στοιχεία) 4. Ένα θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα

Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα Κεφάλαιο 3 Ισοζύγιο Πληρωμών και Εισόδημα 3.1 Σύνοψη Στο τρίτο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αναλυτικά το ισοζύγιο πληρωμών, καθώς και τα επί μέρους ισοζύγια στα οποία διακρίνεται. Στη συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 1. Οι επενδύσεις σε μια κλειστή οικονομία χρηματοδοτούνται από: α. το σύνολο των αποταμιεύσεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. β. μόνο τις ιδιωτικές αποταμιεύσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας

Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας Συνολική Ζήτηση, ΑΕΠ και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Βραχυχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες του ΑΕΠ και της Συναλλαγματικής Ισοτιμίας Η Συνολική Ζήτηση και ο Βραχυχρόνιος Προσδιορισµός του ΑΕΠ και της Ισοτιµίας

Διαβάστε περισσότερα

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων

Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Εμπορικό Ισοζύγιο τροφίμων Παρουσίαση συνεδρίου ΕΥΡΩΖΩΝΗ, ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Εισήγηση 16/01/2016 Εμπορικό Ισοζύγιο Στο Διάγραμμα Ι παρουσιάζονται οι συνολικές ετήσιες Πληρωμές και Εισπράξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι χρήμα; 2. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 3. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 1 Εισαγωγή Στην 2 η ενότητα διαλέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ

Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Μακροοικονοµικές προβολές εµπειρογνωµόνων του Ευρωσυστήµατος για τη ζώνη του ευρώ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2011 Τεύχος Μάρτιος 2 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Μάρτιος 2 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 2010

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 2010 Τεύχος 2 Απρίλιος 21 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Απρίλιος 21 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των επιχειρηματιών

Διαβάστε περισσότερα

Ελαστικότητες Ζήτησης

Ελαστικότητες Ζήτησης Ελαστικότητες Ζήτησης - Η ευαισθησία της ζητούμενης ποσότητας x σε μεταβολές της τιμής μπορεί να μετρηθεί άμεσα από το λόγο Δx / Δ (ήαπότην παράγωγο x / ). - Αυτό το μέτρο ευαισθησίας έχει το μειονέκτημα

Διαβάστε περισσότερα

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος

1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Περίγραμμα διάλεξης 5 Βιβλίο Chiang και Wainwright (κεφ 74,75,76) 1 Μερική παραγώγιση και μερική παράγωγος Έστω η συνάρτηση (x) όπου x R ή εναλλακτικά γράφουμε ( 1 2 ) Το διάνυσμα x περιέχει τις ανεξάρτητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»

«Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Αθήνα, 25 Σεπτεµβρίου 2012 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Επίίδραση του τουριισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Νέα Κλασσική Θεώρηση των Οικονομικών Διακυμάνσεων

Η Νέα Κλασσική Θεώρηση των Οικονομικών Διακυμάνσεων Η Νέα Κλασσική Θεώρηση των Οικονομικών Διακυμάνσεων Οικονομικές Διακυμάνσεις Οι οικονομίες ανέκαθεν υπόκειντο σε κυκλικές διακυμάνσεις. Σε ορισμένες περιόδους η παραγωγή και η απασχόληση αυξάνονται με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH» ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΩΣΗ ΘΕΣΕΩΝ ΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΗΜΟΣΙΟΥ TOMEΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΕ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: «OIKONOMIKH»

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Σεπτέµβριος 2012

Περιεχόµενα. Σεπτέµβριος 2012 1 του Σαράντη Λώλου Τµήµα Οικονοµικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Πάντειο Πανεπιστήµιο Περιεχόµενα 1. Εισαγωγή... 1 2. Απλό εισοδηµατικό κύκλωµα... 2 3. Υπόδειγµα κλειστής οικονοµίας... 2 4. Υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 Νοµισµατική και Συναλλαγµατική Πολιτική σε µια Μικρή Ανοικτή Οικονοµία

Κεφάλαιο 7 Νοµισµατική και Συναλλαγµατική Πολιτική σε µια Μικρή Ανοικτή Οικονοµία ! Κεφάλαιο 7 Νοµισµατική και Συναλλαγµατική Πολιτική σε µια Μικρή Ανοικτή Οικονοµία Στο κεφάλαιο αυτό αναλύουµε τις επιδράσεις της νοµισµατικής και της συναλλαγµατικής πολιτικής σε ένα βραχυχρόνιο στοχαστικό

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Ενότητα 2: Θεωρία ισοζυγίου πληρωμών προσδιορισμός του ισοζυγίου Γεώργιος Μιχαλόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013

ΚΕΝΤΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2013 14 Οκτωβρίου 2013 Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Γραµµατοσειρά: Calibri, 14 pt, Έντονα, Πλάγια, Ελληνικά Οι προβλέψεις του ΚΕΠΕ για τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Οι Διεθνείς Χρηµαταγορές

Κεφάλαιο 3 Οι Διεθνείς Χρηµαταγορές Κεφάλαιο 3 Οι Διεθνείς Χρηµαταγορές Στο κεφάλαιο αυτό συζητούµε τη διάρθρωση των διεθνών χρηµαταγορών, και τη σχέση µεταξύ επιτοκίων και ισοτιµιών σε ανοικτές οικονοµίες. Ξεκινούµε µε µερικά βασικά χρηµατοοικονοµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ

ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚYΠΡΟY ΕYΡΩΣYΣΤΗΜΑ ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ 4 ο Τρίμηνο Σταθεροποίηση του Δείκτη Τιμών Κατοικιών Με βάση το Δείκτη Τιμών Κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα) οι τιμές κατοικιών παρέμειναν,

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... Πρόλογος 2ης έκδοσης... Κεφάλαιο 1: Τουριστικοί πόροι...15

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... Πρόλογος 2ης έκδοσης... Κεφάλαιο 1: Τουριστικοί πόροι...15 Περιεχόµενα Εισαγωγή... Πρόλογος 2ης έκδοσης... Κεφάλαιο 1: Τουριστικοί πόροι...15 Τουριστικές έννοιες... 15 Ορισµοί για τον τοµέα των ταξιδιών και του τουρισµού... 16 Ο τουριστικός κλάδος και τα προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες της ΕΚΤ κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση τα στοιχεία που

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση. Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 5 Ιανουάριος 2014

Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση. Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 5 Ιανουάριος 2014 Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Νίκος Θεοχαράκης Διάλεξη 5 Ιανουάριος 2014 Ελαστικότητα Ελαστικότητα Γενικά η ελαστικότητα μας δείχνει πως αντιδρά μια εξαρτημένη

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Μικροοικονοµική. Εισαγωγή. Ο ρόλος των υποθέσεων (assumptions) 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

Εισαγωγή. Μικροοικονοµική. Εισαγωγή. Ο ρόλος των υποθέσεων (assumptions) 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Εισαγωγή Μικροοικονοµική 2η Εισήγηση 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Η επιστηµονική µέθοδος που ακολουθείται στην Οικονοµική βασίζεται στην αλληλεπίδραση µεταξύ θεωρίας και παρατήρησης.

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος ΜΑΘΗΜΑ 10 ο Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος Η μέθοδος της συνολοκλήρωσης είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να εκτιμήσουμε τη μακροχρόνια σχέση ισορροπίας που υπάρχει μεταξύ δύο ή

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Σεπτέμβριος 2009

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ. A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Σεπτέμβριος 2009 Τεύχος 13 Σεπτέμβριος 29 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Κ Υ Π Ρ Ο Υ ΚΕΝΤΡΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ A. Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας * Σεπτέμβριος 29 Οι Έρευνες Οικονομικής Συγκυρίας στοχεύουν στην αποτύπωση των αντιλήψεων των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP)

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Μάθηµα 3ο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Ορισµός Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) (Gross Domestic Product - GDP) είναι το σύνολο όλων των προϊόντων αγαθών και υπηρεσιών που παράγει µια οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά συναλλάγµατος. και συναλλαγματική ισοτιμία (κεφ. 13) Συναλλαγματική ισοτιμία (Ε)

Αγορά συναλλάγµατος. και συναλλαγματική ισοτιμία (κεφ. 13) Συναλλαγματική ισοτιμία (Ε) Αγορά συναλλάγµατος και συναλλαγματική ισοτιμία (κεφ. 13) 1 Συναλλαγματική ισοτιμία (Ε) αξία ξένου νομίσματος ανά μονάδα εθνικού νομίσματος. π.χ. ισοτιμία ευρώ-δολαρίου: 1,40 (με ένα ευρώ αγοράζω 1,40

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΤΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΤΩΝ Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό διερευνούµε αν το να είναι κανείς υποψήφιος παλαιοτέρων ετών, που έχει δώσει τουλάχιστον µια φορά εξετάσεις, του προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια)

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια) ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Απλή γραµµική παλινδρόµηση Παράδειγµα 6: Χρόνος παράδοσης φορτίου ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγμα Διεθνούς Εμπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγμα του Ricardo με τα Υποδείγματα των Εξειδικευμένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση)

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Όταν σχεδιάζουµε την ατοµική καµπύλη ζήτησης ενός αγαθού, ποιο από τα παρακάτω δε διατηρείται σταθερό: Α. Το ατοµικό χρηµατικό εισόδηµα Β Οι τιµές των άλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες της κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές

5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές 5 Ο προσδιορισμός του εισοδήματος: Εξαγωγές και εισαγωγές Σκοπός Στο προηγούμενο κεφάλαιο εξετάσαμε τον προσδιορισμό του εισοδήματος μίας οικονομίας χωρίς διεθνές εμπόριο, δηλαδή χωρίς να λάβουμε υπ όψιν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ο ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Στον προσδιορισμό των τιμών οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς (και οι αντίστοιχες καμπύλες) εκφράζουν τις δυνάμεις της

Διαβάστε περισσότερα