ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ"

Transcript

1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου Λούης Χριστοφίδης Πανεπιστήµιο Κύπρου Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών Ιούνιος 2004 Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτή τη µελέτη είναι των συγγραφέων µόνο και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ή τη Μονάδα Οικονοµικών Ερευνών του Πανεπιστηµίου Κύπρου.

2 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής και Λούης Χριστοφίδης Περίληψη H προσπάθεια κατασκευής του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της Κυπριακής Οικονοµίας (ΜΜΚΟ) γίνεται στα πλαίσια συνεργασίας µεταξύ της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών και της Κεντρικής Τράπεζας. Στόχος της προσπάθειας αυτής είναι η δηµιουργία ενός χρήσιµου εργαλείου για ανάλυση και πρόβλεψη βασικών δεικτών της Κυπριακής οικονοµίας και εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής. Η προσπάθεια που γίνεται εδώ έχει ως σκοπό τη δηµιουργία υποδειγµάτων µερικής ισορροπίας αναφορικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας. Συγκεκριµένα γίνεται εκτίµηση των ακόλουθων εξισώσεων: α) εξίσωση εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού, β) εξίσωση τουρισµού, γ) εξίσωση εισαγωγών πετρελαιοειδών και δ) εξίσωση συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των εισαγωγών πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Πρέπει να επισηµανθεί, ότι οι εξισώσεις εκτιµούνται ανεξάρτητα και στο µέλλον θα ενταχθούν στο ΜΜΚΟ.

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Εξίσωση Εγχώριων Εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) Εξίσωση Τουρισµού Εξίσωση Εισαγωγών Πετρελαιοειδών Εξίσωση Συνολικών Εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) 6 2. ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου (OILP) ιαταραχή στο εγχώριο επίπεδο τιµών (P) ιαταραχή στη συναλλαγµατική ισοτιµία ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 33

4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο δοκίµιο αυτό αναλύεται µια πρώτη προσπάθεια µοντελοποίησης των εξαγωγών και εισαγωγών της οικονοµίας µας. Η έρευνα έχει γίνει στα πλαίσια της δουλειάς για την κατασκευή του Μακροοικονοµικού Μοντέλου της Κυπριακής Οικονοµίας (ΜΜΚΟ). Η µελέτη αυτή έχει ως σκοπό την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής σχετικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας καθώς επίσης και το εµπορικό ισοζύγιο. Η προσπάθεια αυτή είναι αποτέλεσµα συνεργασίας µεταξύ της Μονάδας Οικονοµικών Ερευνών του Πανεπιστηµίου Κύπρου (ΜΟΕ) και της Κεντρικής Τράπεζας (ΚΤ). Τα υποδείγµατα που κοιτάζουµε είναι υποδείγµατα µερικής ισορροπίας και τα αποτελέσµατα από τις εκτιµήσεις αυτών των υποδειγµάτων θα µας βοηθήσουν, εκτός από την εξαγωγή συµπερασµάτων οικονοµικής πολιτικής σχετικά µε τον εµπορικό τοµέα της οικονοµίας όπως αναφέρεται πιο πάνω, και στην κατασκευή του ΜΜΚΟ. Η Κύπρος αντιµετώπισε πολλές δοµικές αλλαγές την περασµένη δεκαετία λόγω της εναρµόνισης µας µε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, ενδεχόµενη λύση του Κυπριακού καθώς και η αναµενόµενη υιοθέτηση του ευρώ, συνεπάγονται επιπρόσθετες δοµικές αλλαγές που αναµένεται να επηρεάσουν την κυπριακή οικονοµία. Όλα αυτά συνηγορούν στο ότι η κατασκευή ενός µακροοικονοµικού µοντέλου γενικής ισορροπίας, το οποίο θα έχει διαχρονική συνέπεια, θα είναι δύσκολη. Οι εκτιµήσεις όµως, από µοντέλα µερικής ισορροπίας όπως αυτό που περιγράφεται σε αυτή τη µελέτη, αναµένεται να µας βοηθήσουν στην κατασκευή ενός ΜΜΚΟ. Απώτερος στόχος της συνεργασίας της ΜΟΕ και της ΚΤ είναι η δηµιουργία ενός ΜΜΚΟ που θα περιγράφει µε τη µεγαλύτερη δυνατή λεπτοµέρεια και ακρίβεια την οικονοµία της Κύπρου και θα βελτιώνεται και ενηµερώνεται σε συνεχή βάση. Στο πρώτο µέρος του δοκιµίου παρουσιάζονται τα δεδοµένα και οι µεταβλητές που χρησιµοποιήσαµε στην εκτίµηση των 4 ξεχωριστών εξισώσεων. Το δεύτερο 1

5 και τέταρτο µέρος παρουσιάζουν, αντίστοιχα, τις χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε και τις διαγνωστικές στατιστικές οι οποίες χρησιµοποιήθηκαν για την επιλογή των κατάλληλων υποδειγµάτων. Το τρίτο µέρος παρουσιάζει τα εµπειρικά αποτελέσµατα που προκύπτουν από την εκτίµηση των 4 εξισώσεων, ενώ το πέµπτο µέρος παρουσιάζει αποτελέσµατα και επιδράσεις στο εµπορικό ισοζύγιο από προσοµοιώσεις. Τέλος, στο έκτο µέρος παρουσιάζονται τα γενικά συµπεράσµατα του δοκιµίου και οι γενικές κατευθύνσεις που θα ακολουθηθούν για την περαιτέρω ανάπτυξη και βελτίωση τόσο της παρούσας µελέτης όσο και γενικότερα του ΜΜΚΟ. 1. Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ Η παρούσα µελέτη καλύπτει την περίοδο και τα στοιχεία που χρησιµοποιούνται είναι τριµηνιαία. Έχει δοκιµαστεί ένας µεγάλος αριθµός µεταβλητών και έχουν εξεταστεί διαφορετικές µορφές µε τις οποίες οι µεταβλητές µπορούν να ενσωµατωθούν στις εξισώσεις. Η επιλογή των κατάλληλων υποδειγµάτων έγινε µε τη µέθοδο General to Specific. Στο δοκίµιο παρουσιάζονται µόνο τα αποτελέσµατα στα οποία καταλήξαµε. Όλες οι συνεχείς µεταβλητές είναι εκφρασµένες σε λογάριθµους έτσι ώστε να είναι πιο εύκολη η ερµηνεία των αποτελεσµάτων εφόσον οι εκτιµήσεις των παραµέτρων αντιστοιχούν, κάτω από ορισµένες συνθήκες, µε ελαστικότητες. Η µεταβλητή P αναφέρεται στο εγχώριο επίπεδο τιµών (Consumer Prices of Cyprus) και η πηγή για αυτή τη µεταβλητή είναι το International Financial Statistics (IFS). Οι µεταβλητές seas1, seas2, seas3 και seas4 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται λόγω της εποχικότητας που διακρίνει τόσο τις εξαγωγές όσο και τις εισαγωγές. Η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία της Λίρας Κύπρου µε ξένα νοµίσµατα είναι εκφρασµένη µε τέτοιο τρόπο ώστε να αντικατοπτρίζει την ποσότητα ξένου νοµίσµατος που αγοράζει 1 Λίρα Κύπρου. 2

6 1.1 Εξίσωση Εγχώριων Εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: DEOXS = Το ονοµαστικό εισόδηµα σε Λίρες Κύπρου (ΛΚ) από εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή για τη µεταβλητή αυτή είναι η Στατιστική Υπηρεσία και η Υπηρεσία Ισοζυγίου Πληρωµών και Γενικής Στατιστικής της Κεντρικής Τράπεζας. RDEOXS= Το εισόδηµα από εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (DEOXS / P). EFY 1 = Σταθµισµένο πραγµατικό εισόδηµα των κυριότερων εµπορικών µας εταίρων που αφορά τις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή των εισοδηµάτων των κυριότερων εµπορικών µας εταίρων όσον αφορά τις αναφερόµενες εξαγωγές είναι το IFS. ERER 2 = Σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων, οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων από εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Η πηγή των ονοµαστικών συναλλαγµατικών ισοτιµιών καθώς επίσης και των ξένων επιπέδων τιµών είναι το IFS. ERERV = 1 / ERER ή ξένο επίπεδο τιµών / (εγχώριο επίπεδο τιµών * ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία) 1 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό του αποτελεσµατικού ξένου εισοδήµατος (EFY) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τον προορισµό των εξαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τον προορισµό των εξαγωγών είναι ετήσια. 2 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας (ERER) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τον προορισµό των εξαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τον προορισµό των εξαγωγών είναι ετήσια. 3

7 Επισηµαίνεται πως οι 7 κυριότεροι εµπορικοί µας εταίροι όσον αφορά τις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Ολλανδία, Γαλλία, Ιταλία και Αµερική. 1.2 Εξίσωση Τουρισµού Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης του τουρισµού χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: IT = Το εισόδηµα από τουρισµό σε ΛΚ. Οι πηγές της αναφερόµενης µεταβλητής είναι ο Κυπριακός Οργανισµός Τουρισµού (ΚΟΤ) και η Στατιστική Υπηρεσία. RIT= Το εισόδηµα από τουρισµό / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (IT / P). EFY_IT 3 = Το σταθµισµένο πραγµατικό εισόδηµα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό. Η πηγή εισοδηµάτων των ξένων χωρών είναι το IFS. ERER_IT 4 = Η σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία µας από τουρισµό (εκτός από τη Μεγάλη Βρετανία). Η πηγή των ονοµαστικών συναλλαγµατικών ισοτιµιών καθώς επίσης και των ξένων επιπέδων τιµών είναι το IFS. ERER_ITV = 1 / ERER_IT 3 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό του αποτελεσµατικού ξένου εισοδήµατος (EFY_IT) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τις χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι ετήσια. 4 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας (ERER_IT) διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας τις χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό (µη συµπεριλαµβανοµένης της Μεγάλης Βρετανίας). Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι ετήσια. 4

8 REUK = πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τη στερλίνα. Η πηγή της ονοµαστικής συναλλαγµατικής ισοτιµίας µε τη στερλίνα (bilateral nominal exchange rate), καθώς επίσης και του επιπέδου τιµών της Μεγάλης Βρετανίας είναι το IFS. REVUK = 1 / REUK D91 και D96 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται για να λάβουν υπόψη την αρνητική επίδραση που είχαν, αντίστοιχα, στον τουρισµό ο Πόλεµος του Κόλπου το 1991 και τα Γεγονότα της ερύνειας το D91 = 1, t = 1991 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D96 = 1, t = 1996 (Q3, Q4) και 1997 (Q1, Q2) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. Σχετικά µε την εξίσωση του τουρισµού επισηµαίνονται οι ακόλουθες επιπρόσθετες παρατηρήσεις: (1) Οι 8 χώρες οι οποίες αποτελούν τις κυριότερες πηγές εσόδων για την οικονοµία της Κύπρου από τουρισµό είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Αυστρία και Ελβετία. (2) Η συναλλαγµατική ισοτιµία µε τη στερλίνα µοντελοποιείται ξεχωριστά λόγω του ότι πέραν του 50% των εισοδηµάτων µας από τον τουρισµό προέρχονται από τη Μεγάλη Βρετανία. (3) Το εισόδηµα σταθµίζεται λαµβάνοντας υπόψη και τις 8 πιο πάνω χώρες για να αποφευχθεί το πρόβληµα της συγγραµµικότητας µεταξύ του εισοδήµατος της Μεγάλης Βρετανίας και του σταθµισµένου εισοδήµατος των υπολοίπων 7 χωρών. 5

9 1.3 Εξίσωση Εισαγωγών Πετρελαιοειδών Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης των εισαγωγών πετρελαιοειδών χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: OIL = Η δαπάνη σε πετρελαιοειδή σε ΛΚ. Η πηγή για τη συγκεκριµένη µεταβλητή είναι η Στατιστική Υπηρεσία. OILP = Η διεθνής τιµή του πετρελαίου σε δολάρια Αµερικής. Η πηγή της διεθνής τιµής πετρελαίου είναι το Bloomberg. EUS = Η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία µε το δολάριο Αµερικής. Η πηγή της αναφερόµενης συναλλαγµατικής ισοτιµίας είναι το IFS. BOIL = (OIL * EUS) / OILP. Αυτή η µεταβλητή αντιστοιχεί µε εισαγόµενα βαρέλια πετρελαίου. GDP = Το ονοµαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Κύπρου. Η πηγή για το ΑΕΠ είναι η Στατιστική Υπηρεσία. RGDP = Το ΑΕΠ / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (GDP / P). OILPEUS = Η διεθνής τιµή του πετρελαίου / (εγχώριο επίπεδο τιµών * ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία µε το δολάριο Αµερικής). (OILP / (P * EUS)). Αναφέρεται ότι στην εξίσωση εισαγωγών πετρελαιοειδών, η µεταβλητή της συναλλαγµατικής ισοτιµίας είναι ως προς το δολάριο Αµερικής µόνο, γιατί δεν έχει σηµασία από ποια χώρα προέρχονται οι εισαγωγές - εφόσον οι συναλλαγές πραγµατοποιούνται σε δολάρια Αµερικής. 1.4 Εξίσωση Συνολικών Εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) Αναφορικά µε την εκτίµηση της εξίσωσης συνολικών εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) χρησιµοποιήθηκαν οι ακόλουθες µεταβλητές: OMGS = Η αξία των συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών σε ΛΚ. Οι 6

10 πηγές για τη συγκεκριµένη µεταβλητή είναι η Στατιστική Υπηρεσία και η Υπηρεσία Ισοζυγίου Πληρωµών και Γενικής Στατιστικής της Κεντρικής Τράπεζας. VOMGS = (OMGS * σταθµισµένη ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία) / σταθµισµένο ξένο επίπεδο τιµών. GDP = Το ονοµαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Κύπρου. Η πηγή για το ΑΕΠ είναι η Στατιστική Υπηρεσία. RGDP = Το ΑΕΠ / το εγχώριο επίπεδο τιµών. (GDP / P). ERER 5 = Η σταθµισµένη πραγµατική συναλλαγµατική ισοτιµία µε τα νοµίσµατα των χωρών εκείνων οι οποίες αποτελούν το µεγαλύτερο µέρος των συνολικών εισαγωγών (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) της οικονοµίας µας. Η πηγή για τις ονοµαστικές συναλλαγµατικές ισοτιµίες (bilateral exchange rates) είναι το IFS. ERERV = 1 / ERER D92 και D2000 είναι ψευδοµεταβλητές που χρησιµοποιούνται για να λάβουν υπόψη τη θετική επίδραση που είχαν στις συνολικές εισαγωγές, αντίστοιχα, η εισαγωγή του Φόρου Προστιθέµενης Αξίας (ΦΠΑ) στο επίπεδο του 5% το 1992 και η αύξηση στον ΦΠΑ από 8% σε 10% το D92 = 1, t = 1992 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D2000 = 1, t = 2000 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. 5 Οι σταθµίσεις στον υπολογισµό της αποτελεσµατικής ισοτιµίας διαφέρουν από χρόνο σε χρόνο αντανακλώντας την προέλευση των εισαγωγών σε κάθε περίοδο. Επιπρόσθετα, χρησιµοποιείται η ίδια στάθµιση για τα 4 τρίµηνα του κάθε έτους λόγω του ότι τα δεδοµένα που αφορούν την προέλευση των εισαγωγών είναι ετήσια. 7

11 D93 και D2001 είναι ψευδοµεταβλητές οι οποίες λαµβάνουν υπόψη οποιαδήποτε ενδεχόµενη αρνητική επίδραση στις συνολικές εισαγωγές κατά τη χρονική περίοδο που ακολουθεί την περίοδο στην οποία αυξήθηκε η έµµεση φορολογία. D93 = 1, t = 1993 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. D2001 = 1, t = 2001 (Q1, Q2, Q3, Q4) 0, σε όλες τις άλλες χρονικές περιόδους. Οι 7 κυριότεροι εµπορικοί µας εταίροι όσον αφορά τις συνολικές εισαγωγές (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) είναι: Μεγάλη Βρετανία, Γερµανία, Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Αµερική και Ιαπωνία. 2. ΧΡΟΝΟΣΕΙΡΕΣ Οι χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε είναι οι ακόλουθες: (1) Εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού. (2) Τουρισµός. (3) Εισαγωγές πετρελαιοειδών. (4) Συνολικές εισαγωγές µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Στα διαγράµµατα 1-4 φαίνονται οι τέσσερις χρονοσειρές που προσπαθούµε να µοντελοποιήσουµε. Υπενθυµίζουµε ότι οι συνεχείς µεταβλητές είναι πάντα εκφρασµένες σε λογάριθµους. 8

12 ιάγραµµα 1: Εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού Q1 1990Q3 1991Q1 1991Q3 1992Q1 1992Q3 1993Q1 1993Q3 1994Q1 1994Q3 1995Q1 1995Q3 1996Q1 1996Q3 1997Q1 1997Q3 1998Q1 1998Q3 1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 ιάγραµµα 2: Τουρισµός Q1 1990Q3 1991Q1 1991Q3 1992Q1 1992Q3 1993Q1 1993Q3 1994Q1 1994Q3 1995Q1 1995Q3 1996Q1 1996Q3 1997Q1 1997Q3 1998Q1 1998Q3 1999Q1 1999Q3 2000Q1 2000Q3 2001Q1 2001Q3 ιάγραµµα 3: Εισαγωγές πετρελαιοειδών Q1 1990Q4 1991Q3 1992Q2 1993Q1 1993Q4 1994Q3 1995Q2 1996Q1 1996Q4 1997Q3 1998Q2 1999Q1 1999Q4 2000Q3 2001Q2 9

13 ιάγραµµα 4: Συνολικές εισαγωγές µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών Q1 1990Q4 1991Q3 1992Q2 1993Q1 1993Q4 1994Q3 1995Q2 1996Q1 1996Q4 1997Q3 1998Q2 1999Q1 1999Q4 2000Q3 2001Q2 3. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ Οι εξισώσεις εκτιµούνται ανεξάρτητα µε τη µέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων (OLS). Πίνακας Π1: Εκτίµηση εξίσωσης εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t RDEOXS Intercept 272,7572 0,0004 RDEOXS(-2) 6-35,3319 0,0007 RDEOXS(-3) 0,2376 0,0941 RDEOXS(-4) 0,2533 0,1147 RDEOXS^2(-2) 7 1,1887 0,0008 EFY(-1) 0,4186 0,0033 ERERV(-1) 8 1,0755 0,0490 SEAS2 0,1949 0,0286 SEAS3 0,1533 0,1889 SEAS4 0,2169 0,0119 R-Squared 0,8745 Adjusted R-Squared 0, Ο αρνητικός αριθµός στην παρένθεση αναφέρεται στον αριθµό των υστερήσεων (lags). Για παράδειγµα η µεταβλητή RDEOXS(-2) αναφέρεται στις εγχώριες εξαγωγές µε υστέρηση 2 τριµήνων. Αυτή η παρατήρηση ισχύει για όλες τις µεταβλητές που συµπεριλαµβάνουν αρνητικό αριθµό σε παρένθεση. 7 Η συγκεκριµένη µεταβλητή αναφέρεται στη χρονοσειρά των εγχώριων εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού) στο τετράγωνο. 8 Η ελαστικότητα είναι ίση µε 0,0755 και όχι 1,0755. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 10

14 Η εκτίµηση στον πίνακα Π1 µας δείχνει ότι όλες σχεδόν οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του ξένου εισοδήµατος στις εξαγωγές είναι θετική. Συγκεκριµένα, η ελαστικότητα εισοδήµατος είναι ίση µε 0,4186 και αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του ξένου εισοδήµατος της τάξης του 10% θα οδηγήσει σε αύξηση κατά 4,2% περίπου στις εξαγωγές. Η εκτιµηµένη παράµετρος για τη µεταβλητή ERERV(-1) είναι ίση µε 1,0755 και έχει το σωστό πρόσηµο. Η µεταβλητή αυτή ισούται µε το σταθµισµένο ξένο επίπεδο τιµών / (εγχώριο επίπεδο τιµών * σταθµισµένη ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία). Το θετικό πρόσηµο της συγκεκριµένης µεταβλητής υποδηλώνει ότι αν αυξηθεί το ξένο επίπεδο τιµών ή µειωθεί το εγχώριο επίπεδο τιµών ή υποτιµηθεί η ονοµαστική συναλλαγµατική ισοτιµία, τότε θα αυξηθούν οι εξαγωγές. Η θετική επίδραση στις εξαγωγές είναι αποτέλεσµα του γεγονότος ότι όλες οι αναφερόµενες αλλαγές µειώνουν τη σχετική τιµή των εγχώριων προϊόντων έναντι των εισαγόµενων και συνεπώς αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά τους. Σηµειώνεται επίσης, πως οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Συγκεκριµένα, οι εξαγωγές είναι περισσότερες κατά το δεύτερο και τέταρτο τρίµηνο σε σχέση µε το πρώτο τρίµηνο του έτους. Πίνακας Π2: Εκτίµηση εξίσωσης τουρισµού Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t RIT Intercept 27,9979 0,0017 EFY_IT(-2) 0,7550 0,0073 ERER_ITV(-4) 9 2,5592 0,1119 REVUK(-4) 10 1,1708 0,0193 D91-0,4278 <0,0001 D96-0,0812 0,3924 SEAS1-0,7311 <0,0001 SEAS2 0,3814 <0,0001 SEAS3 0,7322 <0,0001 R-Squared 0,9561 Adjusted R-Squared 0, Η ελαστικότητα είναι ίση µε 1,5592 και όχι 2,5592. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 10 Η ελαστικότητα είναι ίση µε 0,1708 και όχι 1,1708. (Βλ. Παράρτηµα Ι για εξήγηση). 11

15 Ο πίνακας Π2 απεικονίζει την OLS παλινδρόµηση για την εξίσωση του τουρισµού, όπου φαίνεται ότι σχεδόν όλες οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του ξένου εισοδήµατος στον τουρισµό είναι θετική. Συγκεκριµένα, η ελαστικότητα εισοδήµατος είναι ίση µε 0,7550. Αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του ξένου εισοδήµατος της τάξης του 10% θα επιφέρει αύξηση στο πραγµατικό εισόδηµα από τουρισµό της τάξης του 7,55%. Οι εκτιµηµένες παράµετροι για τις µεταβλητές ERER_ITV(-4) και REVUK(-4) είναι 2,5592 και 1,1708 αντίστοιχα και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Το θετικό πρόσηµο των συγκεκριµένων µεταβλητών υποδηλώνει ότι µια αύξηση στο ξένο επίπεδο τιµών ή µια µείωση στο εγχώριο επίπεδο τιµών ή µια υποτίµηση της συναλλαγµατικής ισοτιµίας θα έχει θετική επίδραση στον τουρισµό, γιατί όλες οι αναφερόµενες αλλαγές αυξάνουν την ανταγωνιστικότητά του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου. Παρατηρούµε επίσης, πως οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Το τουριστικό ρεύµα είναι υψηλότερο κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών µηνών και χαµηλότερο κατά τη διάρκεια των χειµερινών µηνών από το αντίστοιχο του τέταρτου τριµήνου. Το αρνητικό πρόσηµο που αντιστοιχεί στη ψευδοµεταβλητή D91 απεικονίζει την αρνητική επίδραση που είχε στον τουρισµό ο Πόλεµος στον Κόλπο, ενώ µε βάση την εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D96, ο τουρισµός δεν φαίνεται να επηρεάστηκε από τα γεγονότα της ερύνειας που διαδραµατίστηκαν τον Αύγουστο του Πίνακας Π3: Εκτίµηση εξίσωσης εισαγωγών πετρελαιοειδών Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t BOIL Intercept -0,0202 0,9942 RGDP(-1) 0,7452 <0,0001 OILPEUS -0,1782 0,0427 SEAS1-0,1218 0,0879 SEAS2-0,1708 0,0159 SEAS3-0,2079 0,0053 R-Squared 0,4028 Adjusted R-Squared 0,

16 Στον πίνακα Π3 παρουσιάζεται η OLS εκτίµηση για την εξίσωση των εισαγωγών πετρελαιοειδών όπου φαίνεται ότι σχεδόν όλες οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του πραγµατικού εισοδήµατος της Κύπρου στις εισαγωγές πετρελαιοειδών είναι θετική και παρουσιάζει µια σχετικά µεγάλη ελαστικότητα (0,7452). Μια αύξηση του εισοδήµατος της τάξης του 10% θα επιφέρει αύξηση στις εισαγωγές πετρελαιοειδών ύψους 7,45%. Σε αντίθεση µε την ελαστικότητα εισοδήµατος, η ελαστικότητα ζήτησης πετρελαίου είναι βεβαίως αρνητική και αρκετά µικρή σε απόλυτη αξία αντικατοπτρίζοντας το γεγονός ότι αγαθά, όπως το πετρέλαιο, τα οποία δεν έχουν υποκατάστατα χαρακτηρίζονται από ανελαστική ζήτηση. Επισηµαίνεται, ότι οι εκτιµήσεις που αναφέρονται στις ψευδοµεταβλητές εποχικότητας έχουν τα αναµενόµενα πρόσηµα και είναι λογικές. Η κατανάλωση πετρελαιοειδών είναι χαµηλότερη κατά την περίοδο (Μάρτης Σεπτέµβρης) σε σχέση µε τους χειµερινούς µήνες, ενώ µε βάση τα εµπειρικά αποτελέσµατα των εκτιµήσεων µας δεν φαίνεται η κατανάλωση πετρελαίου µέσα στο πρώτο τρίµηνο του έτους να είναι στατιστικά διαφορετική από την αντίστοιχη κατανάλωση του τέταρτου τριµήνου. Πίνακας Π4: Εκτίµηση εξίσωσης συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών Μεταβλητή Εκτίµηση Approx. pr>abs.t VOMGS Intercept -2,9922 0,6363 RGDP(-1) 0,7322 0,0003 ERERV -1,1426 0,1618 VOMGS(-8) 0,0815 0,6467 D92 0,1205 0,0301 D93-0,1122 0,0475 D2000 0,2349 0,0003 D2001 0,1328 0,0256 SEAS1-0,0748 0,0747 SEAS2 0,0280 0,4408 SEAS3-0,0926 0,0428 R-Squared 0,8521 Adjusted R-Squared 0,8011 Ο πίνακας Π4 απεικονίζει την OLS εκτίµηση για την εξίσωση των συνολικών εισαγωγών µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών. Όλες σχεδόν οι µεταβλητές είναι στατιστικά σηµαντικές και έχουν τα σωστά πρόσηµα. Η επίδραση του πραγµατικού εισοδήµατος στις συνολικές εισαγωγές είναι θετική και η ελαστικότητα 13

17 εισοδήµατος είναι ίση µε 0,7322. Αυτό σηµαίνει πως µια αύξηση του εισοδήµατος κατά 10% θα επιφέρει αύξηση στις συνολικές εισαγωγές ύψους περίπου 7,3%. Παράλληλα, παρατηρείται πως η ελαστικότητα ζήτησης για τις συνολικές εισαγωγές (µη συµπεριλαµβανοµένων των πετρελαιοειδών, στρατιωτικού εξοπλισµού και επανεξαγωγών) είναι ίση µε -1,1426 αντικατοπτρίζοντας την ελαστική ζήτηση τέτοιων εισαγόµενων αγαθών, όπως για παράδειγµα των οχηµάτων. Ενδιαφέρον προκαλεί η εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D93 της οποίας η επίδραση στις συνολικές εισαγωγές είναι περίπου ισόποση µε αυτή της εκτίµησης για τη ψευδοµεταβλητή D92, αλλά σε αντίθετη κατεύθυνση. Συγκεκριµένα, η εκτίµηση της D92 είναι 0,1205, ενώ της D93 είναι -0,1122. Η εκτίµηση για τη ψευδοµεταβλητή D92 είναι θετική ενώ για τη ψευδοµεταβλητή D93 είναι αρνητική και σχεδόν ισόποση, γιατί οι καταναλωτές κατά τη διάρκεια του 1992 έσπευσαν να αγοράσουν συγκεκριµένα εισαγόµενα αγαθά (π.χ. αυτοκίνητα) πριν την αναµενόµενη αύξηση στην έµµεση φορολογία. Σε αντίθεση µε τις προαναφερόµενες ψευδοµεταβλητές που έχουν αντίθετα πρόσηµα, οι εκτιµήσεις για τις ψευδοµεταβλητές D2000 και D2001, είναι και οι δύο θετικές. Αυτό ενδεχοµένως να οφείλεται στο γεγονός ότι, την αναµενόµενη αύξηση στην έµµεση φορολογία µέσα στο 2000, ακολούθησε επιπρόσθετη αύξηση µέσα στο 2002 (την οποία λόγω έλλειψης στοιχείων δεν µπορούµε να µοντελοποιήσουµε). 4. ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ Η εκτίµηση των εξισώσεων έγινε χρησιµοποιώντας το λογισµικό πρόγραµµα SAS (Statistical System Analysis) το οποίο δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη να εφαρµόσει την τεχνική της προσοµοίωσης (simulation). εν δίνει όµως αρκετές δυνατότητες για έλεγχο σε διαγνωστικές στατιστικές. Αυτός ήταν και ο λόγος που έγινε παράλληλη χρήση και του λογισµικού προγράµµατος E-views. Αναφέρεται ενδεικτικά πως όλες οι εξισώσεις ικανοποιούν διάφορα specification tests όπως: (i) (ii) Normality Test Langrange Multiplier Test for Serial Correlation 14

18 (iii) (iv) (v) ARCH Test White Heteroskedasticity Test Ramsey Reset Test Επίσης, τα κατάλοιπα όλων των εξισώσεων είναι στάσιµα (I(0)). 5. ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Σε αυτό το µέρος του δοκιµίου εξετάζονται οι ιδιότητες του µοντέλου, χρησιµοποιώντας την τεχνική της προσοµοίωσης (simulation), για να προσδιοριστούν οι αντιδράσεις των εξαρτηµένων µεταβλητών του µοντέλου σε διάφορες εξωγενείς διαταραχές (shocks). Συγκεκριµένα, εξετάζεται η επίδραση αλλαγής στις µεταβλητές: (α) ιεθνής τιµή πετρελαίου (β) Εγχώριο επίπεδο τιµών (γ) Συναλλαγµατική ισοτιµία. Σε κάθε περίπτωση, η επίδραση των διαταραχών στην τιµή των µεταβλητών του µοντέλου µετριέται σε σχέση µε την ιστορική τους τιµή. Η κάθε διαταραχή έχει διάρκεια ενός χρόνου (4 τρίµηνα) και οι προσοµοιώσεις γίνονται για ολόκληρη την περίοδο (1990 τρίµηνο 1 µέχρι το 2001 τρίµηνο 4) συν τα 4 τρίµηνα στα οποία επιβάλλεται η διαταραχή, συν επιπρόσθετα 4 τρίµηνα χωρίς τη διαταραχή (όπου η µεταβλητή στην οποία επεβλήθη η διαταραχή επιστρέφει πίσω στην αξία που είχε πριν τη διαταραχή). Για να διευκολυνθεί η ερµηνεία των αποτελεσµάτων γίνεται σύγκριση µε αποτελέσµατα προσοµοιώσεων όπου δεν υπάρχουν διαταραχές. Επιπρόσθετα, αναφέρεται ότι οι προσοµοιώσεις έγιναν χρησιµοποιώντας τα αποτελέσµατα εκτιµήσεων για την κάθε εξίσωση ξεχωριστά. Για κάθε διαταραχή υπολογίζεται η επίδραση της πάνω στο εµπορικό ισοζύγιο ως εξής: Επίδραση στο Εµπορικό Ισοζύγιο = [(P + P) * (RDEOXS + RDEOXS) - (P * RDEOXS)] + [(P + P) * (RIT + RIT) - (P * RIT)] + [(OILP / EUS) * BOIL ((OILP + OILP) / (EUS + EUS)) * (BOIL + BOIL)] + [(P f / E) * VOMGS ((P f + 15

19 P f ) / (E + E)) * (VOMGS + VOMGS)] + [P f / E * MILITARY EQUIPMENT ((P f + P f ) / (E + E)) * MILITARY EQUIPMENT] + RE-EXPORTS VALUE. Από την εξίσωση πιο πάνω φαίνεται πως υπάρχει µια άµεση επίδραση πάνω στο εµπορικό ισοζύγιο (π.χ. µια αύξηση στο εγχώριο επίπεδο τιµών έχει κάποια επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο ανεξάρτητα από το αν επηρεαστούν ή όχι οι ποσότητες των εξαγωγών και εισαγωγών). Ταυτόχρονα, υπάρχει και µια έµµεση επίδραση, η οποία προέρχεται από την επίδραση που έχει η συγκεκριµένη διαταραχή στις ποσότητες εξαγωγών και εισαγωγών. Οι αλλαγές P, OILP, EUS και E δραστηριοποιούνται / ενεργοποιούνται ανάλογα µε την προσοµοίωση που µελετάται. Οι µεταβλητές MILITARY EQUIPMENT και RE- EXPORTS είναι εξωγενείς και συµπεριλαµβάνονται για την πλέον ακριβή εκτίµηση επιδράσεων στο εµπορικό ισοζύγιο. 5.1 ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου (OILP) Η διεθνής τιµή του πετρελαίου αυξάνεται κατά 2,5% ανά τρίµηνο για ένα χρόνο και επιστρέφει πίσω στο αρχικό επίπεδο, όπου και παραµένει µέχρι το τέλος της περιόδου προσοµοίωσης (δηλαδή για άλλο ένα χρόνο). Στον πίνακα Π5 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης της διεθνής τιµής του πετρελαίου στις εισαγωγές πετρελαιοειδών. Πίνακας Π5: ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου Επίδραση στις εισαγωγές πετρελαιοειδών BOILHAT µε διαταραχή (Α) BOILHAT χωρίς διαταραχή (Β) ιαφορά (Α) (Β) 12, ,7950-0, , ,7460-0, , ,7089-0, , ,9168-0, , ,7950 0, , ,7460 0, , ,7089 0, , ,9168 0,0000 Παρατηρούµε από τον πίνακα πιο πάνω ότι η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου µειώνει τις εισαγωγές πετρελαιοειδών. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι οι εισαγωγές πετρελαιοειδών γίνονται ακριβότερες και γι αυτό το λόγο υπάρχει µια µικρή υποκατάσταση. Επιπρόσθετα, παρατηρείται ότι η επίδραση της διαταραχής δεν ξεπερνά τη διάρκεια της και αυτό οφείλεται στο 16

20 γεγονός ότι στην εξίσωση των εισαγωγών πετρελαιοειδών δεν εµφανίζεται η εξαρτηµένη µεταβλητή µε υστέρηση (no lagged dependent variables). Στον πίνακα Π6 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης της διεθνής τιµής του πετρελαίου στο εµπορικό ισοζύγιο. Τα αποτελέσµατα είναι τα αναµενόµενα βάσει της οικονοµικής θεωρίας. Η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου οδηγεί σε µικρή µείωση στην ποσότητα εισαγωγών πετρελαιοειδών λόγω της αρνητικής ελαστικότητας (-0,1782). Ταυτόχρονα όµως, η µικρή σε απόλυτες τιµές ελαστικότητα ζήτησης, σηµαίνει ότι η ποσοστιαία µείωση στην ποσότητα εισαγωγών πετρελαιοειδών είναι µικρότερη από την ποσοστιαία αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα η αύξηση στη διεθνή τιµή του πετρελαίου να οδηγεί σε αύξηση του ποσού που δαπανάται για την εισαγωγή πετρελαιοειδών παρά τη µικρή µείωση στην ποσότητα πετρελαιοειδών που εισάγονται. Αυτό µε τη σειρά του επηρεάζει αρνητικά το εµπορικό ισοζύγιο. Πίνακας Π6: ιαταραχή στη διεθνή τιµή του πετρελαίου Επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο Περίοδος Επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο σε Λίρες Κύπρου 2002Q , Q , Q , Q , Q Q Q Q ιαταραχή στο εγχώριο επίπεδο τιµών (P) Το εγχώριο επίπεδο τιµών αυξάνεται κατά 2,5% ανά τρίµηνο για ένα χρόνο και επιστρέφει στο αρχικό επίπεδο, όπου παραµένει µέχρι το τέλος της περιόδου προσοµοίωσης (δηλαδή για άλλο ένα χρόνο). Στον πίνακα Π7 παρουσιάζεται η επίδραση της αύξησης του εγχώριου επιπέδου τιµών στις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Παρατηρούµε ότι η αύξηση στο εγχώριο επίπεδο τιµών προκαλεί µείωση στις εγχώριες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών (µη συµπεριλαµβανοµένου του τουρισµού). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι εξαγωγές γίνονται σχετικά ακριβότερες και συνεπώς µειώνεται η ανταγωνιστικότητά τους. Επιπρόσθετα, παρατηρείται ότι η επίδραση της 17

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Κώστας Κτωρής (Κεντρική Τράπεζα) Λούης Χριστοφίδης (Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου (Σημειώσεις 4 ου -5 ου μαθήματος, κεφ. 14, 15 «Διεθνής Οικονομική» των P.Krugman,

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος

Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος Κεφάλαιο 1 Η Ανοιχτή Οικονομία και η Αγορά Συναλλάγματος 1.1 Σύνοψη Στο πρώτο κεφάλαιο αυτού του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η αγορά συναλλάγματος, ενώ προσδιορίζεται η έννοια του αρμπιτράζ συναλλάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010

Δελτίο Τύπου. Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Αθήνα, 21 Ιανουαρίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 21 Ιανουαρίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τρίτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος

Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος ΜΑΘΗΜΑ 10 ο Συνολοκλήρωση και μηχανισμός διόρθωσης σφάλματος Η μέθοδος της συνολοκλήρωσης είναι ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να εκτιμήσουμε τη μακροχρόνια σχέση ισορροπίας που υπάρχει μεταξύ δύο ή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονοµική Θεωρία

Μικροοικονοµική Θεωρία Μικροοικονοµική Θεωρία Ειδικά Θέµατα της Θεωρίας της Συµπεριφοράς του Καταναλωτή Το Συνολικό Αποτέλεσµα. Το Αποτέλεσµα Υποκατάστασης. Το Εισοδηµατικό Αποτέλεσµα. Κανονικά Αγαθά. Κατώτερα Αγαθά. Παράδοξο

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Μικροοικονομική. Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Μικροοικονομική Ενότητα 4 : Ελαστικότητα ζήτησης Καραμάνης Κωνσταντίνος 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου Λογιστικής και χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της

H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της H Ελαστικότητα και οι Εφαρμογές της (1) Ελαστικότητα της Ζήτησης 1A. Ελαστικότητα της Ζήτησης ως προς την Τιμή - Γιαναμετρήσουμετηνευαισθησίατηςζητούμενηςποσότητας( ) στις μεταβολές της τιμής (), μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 30. Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία Μια Μακροοικονομική Θεωρία για την ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 30 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Σημαντικές παράμετροι στην ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α

ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και A5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά)

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ. Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Ενότητα 3: Πολλαπλή Παλινδρόμηση. Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Σαριαννίδης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια)

Στόχος µαθήµατος: ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. 1. Απλή γραµµική παλινδρόµηση. 1.2 Παράδειγµα 6 (συνέχεια) ΠΜΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑ, ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007, 3ο εξάµηνο ΒΙΟΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΙΙ. Απλή γραµµική παλινδρόµηση Παράδειγµα 6: Χρόνος παράδοσης φορτίου ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη

Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη IP/04/285 Βρυξέλλες, 2 η Μαρτίου 2004 Τιµές των αυτοκινήτων: παρά τη σύγκλιση των τιµών, η αγορά αυτοκινήτου στο εξωτερικό είναι συχνά φθηνότερη Η τελευταία έκθεση σχετικά µε τις τιµές των αυτοκινήτων

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο

Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Η οικονοµία στη Βραχυχρόνια Περίοδο Οι βραχυχρόνιες διακυµάνσεις στο προϊόν και στην απασχόληση καλούνται επιχειρηµατικός κύκλος (business cycle). Μέχρι τώρα αναπτύξαµε θεωρίες για να µελετήσουµε πως η

Διαβάστε περισσότερα

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση

Η Μεγάλη Μεγάλη Ύφεση Ύφεση Η Μεγάλη Ύφεση παρακίνησε πολλούς οικονοµολόγους να να αναρωτηθούν σχετικά µε µε την την εγκυρότητα της της Κλασικής Οικονοµικής Θεωρίας. Τότε Τότε δηµιουργήθηκε η πεποίθηση ότι ότι ένα ένα καινούριο υπόδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΓΟΡΩΝ Κεφάλαιο 7 Οικονοµικά της ευηµερίας! Τα οικονοµικά της ευηµερίας εξετάζουν τους τρόπους µε τους οποίους η κατανοµή των πόρων επηρεάζει την ευηµερία

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ

Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Ο Ι Ε ΛΛΗΝΙΚΕΣ Τ ΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ Ε ΙΣΠΡΑΞΕΙΣ Σ ΥΝΟΨΗ Σκοπός της παρούσης µελέτης είναι η ανάλυση των αλλοδαπών τουριστικών δαπανών που πραγµατοποιούνται στη χώρα τους όσο και στη διάρκεια της παραµονής τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Τμήμα Πληροφορικής Εργαστήριο «Θεωρία Πιθανοτήτων και Στατιστική» ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ και ΓΡΑΜΜΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ Περιεχόμενα 1. Συσχέτιση μεταξύ δύο ποσοτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ. 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη ΙΙ 14 Η Μακροοικονομική της Ανοικτής Οικονομίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή ονομάζεται μια οικονομία που δεν έχει αλληλεπιδράσεις με άλλες οικονομίες στον κόσμο

Διαβάστε περισσότερα

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής

οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ οκίµια Οικονοµικής Πολιτικής ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ: ΜΕΡΙΚΑ ΑΡΧΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Παναγιώτα Καραµάνου (Κεντρική Τράπεζα) Παντελής

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση)

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Όταν σχεδιάζουµε την ατοµική καµπύλη ζήτησης ενός αγαθού, ποιο από τα παρακάτω δε διατηρείται σταθερό: Α. Το ατοµικό χρηµατικό εισόδηµα Β Οι τιµές των άλλων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Η ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΙΣΟΤΙΜΙΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩ (Αναθεωρημένοι Δείκτες) Α π ρ ί λ ι ο ς 2 0 1 1 ΚΡΑΤΙΝΟΥ 11-10552 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων

Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων Συλλογή,, αποθήκευση, ανανέωση και παρουσίαση στατιστικών δεδοµένων 1. Αναζήτηση των κατάλληλων δεδοµένων. 2. Έλεγχος µεταβλητών και κωδικών για συµβατότητα. 3. Αποθήκευση σε ηλεκτρονική µορφή (αρχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά

ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Y = C + I + G + NX. απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά ΤΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΖΕΙ ΤΗ ΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ; Συνολική Ζήτηση για εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ/GDP) απαρτίζεται από Y = C + I + G + NX απάνες Κατανάλωσης από τα νοικοκυριά Επενδυτικές απάνες από τα νοικοκυριά

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδατικών Πόρων

Διαχείριση Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Διαχείριση Υδατικών Πόρων Γ.. Τσακίρης Μάθημα 3 ο Λεκάνη απορροής Υπάρχουσα κατάσταση Σενάριο 1: Μέσες υδρολογικές συνθήκες Σενάριο : Δυσμενείς υδρολογικές συνθήκες Μελλοντική

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Πάνος Πασιαρδής 1 Συνεργάτες Παναγιώτα Λυσιώτου και Θεοφάνης Μαµουνέας Βοηθοί Έρευνας Μαρία Ηρακλέους, Φοίβη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1

ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 -1- ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 1 Φωτίου Βακάκη ρος Γεωπόνου-Γεωργοοικονοµολόγου /ντος Συµβούλου της Βακάκης και Συνεργάτες ΑΕ, Σύµβουλοι Αγροτικής Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών

Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών 1 Εισαγωγή στην οικονοµία των µεταφορών Βασικές συνιστώσες της οικονοµικής ανάλυσης στις µεταφορές Ζήτηση, Προσφορά και αλληλεπίδραση προσφοράς και ζήτησης Εξωτερικές αλληλεπιδράσεις, κοινωνικό κόστος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ : Οκτώβριος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 8 Νοεµβρίου 2013

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ : Οκτώβριος 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ. Πειραιάς, 8 Νοεµβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 8 Νοεµβρίου 2013 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ : Οκτώβριος 2013 Η εξέλιξη του Εναρµονισµένου είκτη Τιµών Καταναλωτή, µε βάση το

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ:

ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: ΠΑΝΕΠΙ ΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΜΟΝΑΔΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ: ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ ΧΩΡΕΣ Πάνος Πασιαρδής 1 Πάρης Νεάρχου Παντελής Μιτσής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Μια εµπειρική έρευνα για δύο νέα µέλη της Ε.Ε Νικόλαος ριτσάκης Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Εφαρµοσµένης Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Περίληψη Η εργασία αυτή προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΛΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Συντελεστής συσχέτισης (εκτιμητής Person: r, Y ( ( Y Y xy ( ( Y Y x y, όπου r, Y (ισχυρή θετική γραμμική συσχέτιση όταν, ισχυρή αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 7 Οικονομική Πολιτική ΙI: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες με Κίνηση Κεφαλαίου 7.1 Σύνοψη Στο έβδομο κεφάλαιο του συγγράμματος συνεχίζεται η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σχετικό ενηµερωτικό σηµείωµα είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ στην ακόλουθη διεύθυνση:

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σχετικό ενηµερωτικό σηµείωµα είναι διαθέσιµο στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ στην ακόλουθη διεύθυνση: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 17 Φεβρουαρίου 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΙΚΤΗΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ : Ιανουάριος 2015 Στα πλαίσια της κατάρτισης του Εν ΤΚ µε τη µέθοδο της αλυσωτής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία

Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Αξιολόγηση δυνητικών συνεπειών capital controls στην τοπική οικονομία Η ενίσχυση του κλίματος αβεβαιότητας σε σχέση με τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και η επιβολή περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου

Αναθεωρημένες Προβλέψεις για τον Εισερχόμενο Τουρισμό στην Ελλάδα το 2010 μετά την Κρίση του Απριλίου και τα Γεγονότα του Μαΐου Αθήνα, 2 Ιουλίου 2010 Δελτίο Τύπου Παρουσιάστηκε, σήμερα στις 2 Ιουλίου 2010 στο ξενοδοχείο St.George Lycabettus, το τέταρτο τεύχος της Εξαμηνιαίας Έκθεσης Ανάλυσης των Τουριστικών Τάσεων με τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα