H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας Ετών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας 12-16 Ετών"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (2), ηµοσιεύτηκε: 20 Σεπτεµβρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (2), Released: September 20, ISSN H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας Ετών Γιώργος Λαπούσης 1, Κωνσταντίνος Λαπαρίδης 1, Ελισάβετ Πέτσιου 1, Σάββας Τοκµακιδης 1, Βασίλης Μούγιος 2, Βασίλης Μακρυγιάννης 3, & Αγγελική Κοντογιάννη 3 1 ΤΕΦΑΑ, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης 2 ΤΕΦΑΑ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 3 Γενικό Κρατικό Νοσοκοµείο Λάρισας, Βιοχηµικό Τµήµα Περίληψη Ο σκοπός της παρούσας µελέτης ήταν να εξετασθεί εάν οι ατοµικές διαφορές στην αερόβια ικανότητα σχετίζονται µε την αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική) και την καρδιακή συχνότητα. Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ένας από τους κύριους παράγοντες για την εµφάνιση καρδιοαγγειακών ασθενειών και θεωρείται ότι είναι η συνέπεια µιας διαδικασίας, που ξεκινάει από την παιδική ηλικία. Το δείγµα της έρευνας αποτελούσαν 111 µαθητές ηλικίας 12 έως 16 ετών. Χρησιµοποιήθηκε η εξίσωση πρόβλεψης της VO 2 max από τα αποτελέσµατα του τεστ τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου της δέσµης ελέγχου της φυσικής κατάστασης Fitnessgram (CIAR, 1997). Τα άτοµα ανάλογα µε την VO 2 max κατηγοριοποιήθηκαν σε τρεις ζώνες, την άριστη, τη ζώνη υγείας και την κατώτερη, ανά ηλικία και φύλο, σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι τα αγόρια είχαν σηµαντικά υψηλότερη συστολική και διαστολική πίεση από τα κορίτσια (p<.05), αλλά δεν διέφεραν στην καρδιακή συχνότητα. Τα άτοµα της άριστης ζώνης και της ζώνης υγείας είχαν σηµαντικά µικρότερη συστολική και διαστολική πίεση, σε σχέση µε τα άτοµα της κατώτερης ζώνης (p<.001). Συµπερασµατικά τα νεαρά άτοµα που έχουν καλύτερη αερόβια ικανότητα, έχουν µειωµένη αρτηριακή συστολική και διαστολική πίεση, αλλά όχι και καρδιακή συχνότητα. Αυτές οι παρατηρήσεις πρέπει να έχουν εφαρµογή στην ανάπτυξη παρεµβάσεων στα σχολεία, µε στόχο την αρχική πρόληψη της υπέρτασης, κύριου παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων, µέσω της βελτίωσης της αερόβιας ικανότητας. Λέξεις κλειδιά: συστολική πίεση, διαστολική πίεση, µέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, καρδιαγγειακά νοσήµατα, παράγοντες κινδύνου, άσκηση, παιδιά, έφηβοι The influence of Aerobic Capacity in Blood Pressure in schoolchildren ages Georgios Lapoussis 1, Konstantinos Laparidis 1, Elisavet Petsiou 1, Savas Tokmakidis 1, Vassilis Mougios 2, Vasilis Makrigiannis 3, & Ageliki Kontogianni 3 1 Department of Physical Education and Sports Sciences, Democritus University of Thrace, Komotini, Hellas 2 Department of Physical Education & Sport Science, Aristotle University of Thessaloniki, Hellas 3 Biochemical Department, General Hospital of Larissa, Larissa, Hellas Abstract The aim of this study was to investigate if individual differences in aerobic capacity are related to blood pressure (systolic and diastolic) and to heart rate. High blood pressure is one of the main risk factors for cardiovascular disease and its development is thought to begin at an early age. The sample of the present study was 111 children from 12 to 16 years of age. VO 2 max was estimated from the results of the 1-mile run walk test of the health related Fitnessgram test battery (CIAR, 1997) and participants were categorized into three zones (the best zone, the healthy fitness zone and the needs improvement zone), per age and sex according to the norms of the Fitnessgram test. We also measured systolic and diastolic blood pressure as well as the heart rate. According to the results, systolic and diastolic blood pressure was significantly higher in boys than in girls ιεύθυνση επικοινωνίας: Γεώργιος Λαπούσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού , Κοµοτηνή e mail:

2 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), (p<.05), but there were no differences in heart rate. Individuals classified in the best zone and in the healthy fitness zone had significant lower diastolic and systolic blood pressure than the individuals belonging in the needs improvement zone (p<.001). In conclusion, young people that have better aerobic capacity have also lower systolic and diastolic blood pressure, but not lower heart rate. These findings should indicate that the school physical education lessons might aim at the initial prevention of hypertension, one of the main factors of cardiovascular disease, via the improvement of aerobic capacity. Key words: systolic pressure, diastolic pressure, VO2 max, cardiovascular disease, risk factor, exercise, children, adolescent Εισαγωγή Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ένας τροποποιήσιµος παράγοντας κινδύνου εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών (ΚΑΑ) (He & Whelton, 1999; Shephard & Balady, 1999). Οι ΚΑΑ είναι η κύρια αιτία θνησιµότητας, αλλά και πρόωρου θανάτου στους άνδρες και στις γυναίκες στην Αµερική, στις περισσότερες βιοµηχανικές, καθώς και σε πολλές άλλες αναπτυσσόµενες χώρες (Hayman et al., 2004). Εκτεταµένες επιδηµιολογικές, κλινικές και εργαστηριακές µελέτες οι οποίες έχουν γίνει, αποδεικνύουν ότι η αρχική αντιµετώπιση των ΚΑΑ πρέπει να ξεκινάει από την παιδική ηλικία. (Levin, 2003; Li, 2003; Luepker, 1999; McGill, 2001; Ogden, 2002; Raitakari, 2003). Η σηµασία της πρόληψης των παραγόντων, οι οποίοι προκαλούν ΚΑΑ, γίνεται εύκολα κατανοητή και θα πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε να υπάρξει µείωση των παραγόντων αυτών, αλλά και προαγωγή της υγείας. Πρόσφατα δεδοµένα από την Bogalusa Heart Study (Li et al., 2003) και τη Finland Study (Raitakari et al., 2003) επαναδιαβεβαιώνουν τη σχέση µεταξύ της παρουσίας των παραγόντων κινδύνου στην παιδική και την εφηβική ηλικία και την εµφάνιση αθηροσκλήρωσης κατά την διάρκεια της µετέπειτα ενήλικης ζωής του ατόµου. Επίσης και στην µελέτη Framingham Heart Study, µεταξύ των άλλων παραγόντων που ευθύνονται για την εµφάνιση ΚΑΑ, η υπέρταση αναγνωρίζεται σαν ένας από τους πιο βασικούς (Williams et al., 2002). Η υπέρταση, δηλαδή η υψηλή συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση επιταχύνει την ανάπτυξη ΚΑΑ (Berenson et al., 1998) και συνεισφέρει σηµαντικά στην καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια (Williams, et al., 2002). Σε παιδιά και εφήβους σαν υπέρταση ορίζεται η αυξηµένη αρτηριακή πίεση, η οποία εµµένει µετά από επαναλαµβανόµενες µετρήσεις και βρίσκεται πάνω από την 95 η εκατοστιαία θέση (NHBPEP, 1996). Ανάµεσα σε όλους τους γνωστούς παράγοντες που µπορούν να προβλέψουν τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης κατά την ενήλικη ζωή, το επίπεδο της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας είναι ασύγκριτα το πιο ισχυρό (Berenson et al., 1991; Gillman et al., 1993; Lauer & Clarke, 1989). Έτσι η δυνατότητα να αποτραπεί η υπέρταση που ξεκινάει από την παιδική ηλικία, εξαρτάται από τη γνώση όσων παραγόντων την επηρεάζουν στην παιδική ηλικία. Εποµένως η γνώση και η εκπαίδευση για τη σωστή αντιµετώπιση της µπορούν να παίξουν ένα σηµαντικό ρόλο στην πρόληψη και τη θεραπεία της υπέρτασης (Williams et al., 2002). Παρόλο που µε τις αντιυπερτασικές θεραπείες µε τη χρήση φαρµάκων έχει αποδεχθεί, ότι η φαρµακευτική παρέµβαση µειώνει την πιθανότητα καρδιακών και νεφρικών ασθενειών, υπάρχουν ανησυχίες σχετικά µε την πιθανότητα ύπαρξης επιβλαβών παρενεργειών από τα αντιυπερτασικά φάρµακα (NHBPEP, 1993). Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα, να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα και σε θεραπείες, που δεν στηρίζονται στη χρήση φαρµάκων, αλλά βασίζονται στην αλλαγή του τρόπου ζωής, ιδίως κατά το πρώτο στάδιο εµφάνισης της υπέρτασης. Σηµαντικό ρόλο σε αυτήν την κατεύθυνση των θεραπευτικών αλλαγών, θεωρείται ότι παίζει η συµµετοχή των παιδιών και των εφήβων σε αερόβια προγράµµατα άσκησης και σε άλλες φυσικές δραστηριότητες για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας (NHBPEP, 2004). O ρόλος της άσκησης για την υγεία, έχει εξετασθεί από πολύάριθµες µελέτες. Η σχέση των ΚΑΑ και της καθιστικής ζωής είναι υπαρκτή και υπάρχουν πολλές υποδείξεις και συστάσεις για την ωφέλεια που προκύπτει από την τακτική άσκηση. Αυτό αναφέρουν πολλοί Κρατικοί Οργανισµοί και Ιδρύµατα που συµµετέχουν σε ανάλογες έρευνες, όπως American Heart Association (AHA), the American College of Cardiology (ACC), the Centres for Disease Control (CDC) και άλλα (Kleber, 2004). Η τακτική άσκηση έχει ευεργετικά αποτελέσµατα στους παράγοντες κινδύνου εµφάνισης ΚΑΑ (Thompson et al., 2003). Ο καθιστικός τρόπος ζωής και η έλλειψη δραστηριότητας, είναι ένα σηµαντικό πρόβληµα που σχετίζεται µε την δηµόσια υγεία σε ολόκληρο τον κόσµο (Dubbert et al., 2002; Willett, Dietz, & Colditz, 1999). Τα µειωµένα επίπεδα της αερόβιας ικανότητας, δεν σχετίζονται µόνον µε έναν αριθµό παραγόντων κινδύνου, αλλά φαίνεται επίσης ότι είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη ΚΑΑ, (Blair, Cheng, & Holder, 2001; Fang et al., 2003; Hu, Barengo et al., 2004; Hu, Lindstrom et al., 2004; Manson, et al., 1999; Tanasescu et al., 2002; Wannamethee & Shaper, 2001). Οι αρνητικές συνέπειες στην υγεία, εξαιτίας αυτής της κατάστασης, αυξάνονται ραγδαία στις αναπτυγµένες και στις αναπτυσσόµενες χώρες (Pate, Pratt & Blair, 1995; Willett, Dietz, & Colditz, 1999; World Health Organization, 2000).

3 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Πολλές επιδηµιολογικές µελέτες που έχουν γίνει, έχουν αποδείξει, ότι η σωµατική άσκηση µειώνει τον κίνδυνο αρτηριακής υπέρτασης, ιδιαίτερα σε άτο- µα που είναι παχύσαρκα (Paffenbarger et al., 1986). Σε µια πρόσφατη µετανάλυση 54 τυχαιοποιηµένων ελεγχόµενων δοκιµασιών, µε συνολικό αριθµό 2419 συµµετεχόντων ηλικίας µεγαλύτερης από 18 ετών, όπου εξετάσθηκε η επίδραση που είχε η συµµέτοχη τους σε αερόβιες ασκήσεις, σε σχέση µε την αρτηριακή τους πίεση (συστολική διαστολική η και τα δυο µαζί), βρέθηκε ότι η αερόβια άσκηση είναι αποτελεσµατική στην µείωση της συστολικής και διαστολικής πίεσης (Whelton, et al., 2002). Επιπλέον η αύξηση της σωµατικής άσκησης µπορεί να µειώσει τα επίπεδα της συστολικής και της διαστολικής πίεσης σε άτοµα µε ήδη αυξηµένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης (Hagberg et al., 1989; Martin et al., 1990). Εάν όµως µειωθεί η σωµατική άσκηση, τότε και η αρτηριακή πίεση θα επανέλθει στα αρχικά επίπεδα (Somers et al., 1991). Η πιο αποτελεσµατική µορφή σωµατικής άσκησης για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, θεωρείται η αεροβική γυµναστική (Martin et al., 1990). Η ένταση της άσκησης δεν είναι απαραίτητο να είναι υψηλή, αφού ένα πρόγραµµα χαµηλής έντασης µπορεί να προκαλέσει µείωση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης, ανάλογη µ αυτή που προκαλούν τα προγράµµατα που έχουν ήπια ένταση (Hagberg et al., 1989; Roman et al., 1981). Επιπλέον, η αεροβική άσκηση επιδρά στην πίεση του αίµατος και µπορεί να µειώσει τη συστολική και τη διαστολική πίεση του αίµατος σε ορισµένες υπερτασικές κατηγορίες από 8 έως 10 mm Hg (Braith et al., 1994; Hagberg, 1990; Hagberg et al., 1989; Jennings et al., 1989) Σε αντίθετα αποτελέσµατα όµως κατέληξε µια άλλη επίσης πρόσφατη µεταανάλυση µεταξύ παιδιών και εφήβων, σύµφωνα µε την οποία η άσκηση δεν οδηγεί σε στατιστικά σηµαντική µείωση της συστολικής και διαστολικής πίεσης, παρά µόνον σε µία µικρή ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Η µεταανάλυση αυτή περιλάµβανε 12 τυχαιοποιηµένες µελέτες µε συνολικό αριθµό 1266 ατόµων (Kelley et al., 2003). Υπάρχουν περιορισµένες ενδείξεις, οι οποίες υποστηρίζουν την αποτελεσµατικότητα των µη φαρ- µακευτικών παρεµβάσεων για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης και την αντιµετώπιση της υπέρτασης σε παιδιά και εφήβους (NHBPEP, 2004). Τα δεδοµένα τα οποία υπάρχουν και τα οποία προέρχονται από µεγάλες και ελεγχόµενες έρευνες, µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να γίνουν υποδείξεις µόνον σε ενήλικες για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, µε αλλαγή στον τρόπο ζωής του ατόµου (Chobanian et al., 2003), όπως είναι η αύξηση της αερόβιας ικανότητας του. Σχετικά µε την καρδιακή συχνότητα οι Seals και συν. (1991) µετά από έρευνα συµπέραναν ότι η µείωση της αρτηριακής πίεσης που παρατηρήθηκε εξαιτίας της άσκησης συνοδεύτηκε από χαµηλότερη καρδιακή συχνότητα κατά τη διάρκεια της ηρεµίας. Κάποιοι άλλοι ερευνητές όµως δεν ανέφεραν µείωση στην καρδιακή συχνότητα, παρ όλη την µείωση στην αρτηριακή πίεση που παρατηρήθηκε µετά από αερόβια προπόνηση (Koga et al., 1992; Matsusaki et al., 1992). Η χρησιµοποίηση του τεστ τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου, για την εκτίµηση της αερόβιας ικανότητας και τον υπολογισµό της VO 2max, βασίστηκε στο γεγονός ότι σε εξαντλητική άσκηση που διαρκεί πάνω από 2 λεπτά, η ενέργεια πρώτιστα προέρχεται από τον αερόβιο µεταβολισµό (Astrand & Rodahl, 1986). Ισχυρές συσχετίσεις µεταξύ της VO 2 max και των επιδόσεων στο τεστ του τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου στους ενηλίκους και στους εφήβους έχουν βρεθεί σε διάφορες έρευνες (Safrit et al., 1988). Η εγκυρότητα των τεστ τρεξίµατος- βαδίσµατος έχει αξιολογηθεί από τη συσχέτιση της επίδοσης του τρεξίµατος της απόστασης που επιτυγχάνει ένα άτοµο µε την VO 2max. Υπάρχουν πολλές µελέτες τέτοιου είδους σε ενήλικες και παιδιά. (Baumgartner & Jackson, 1991; Safrit et al., 1988). Σε µελέτες σε νέους που περιλαµβάνουν τρέξιµο µιλίου η τρέξιµο διάρκειας 9-12 λεπτών και κατά τις οποίες η VO 2 max µετρήθηκε µε δαπεδοεργοµετρο ο συντελεστής εγκυρότητας, είχε µια διακύµανση από.6 έως.8. Η σηµαντικότητα της σχέσης που υπάρχει µεταξύ της αρτηριακής πίεσης και της αερόβιας ικανότητας, η ύπαρξη αντικρουόµενων συµπερασµάτων από προηγούµενες µελέτες, η έλλειψη υποδείξεων στις µικρές ηλικίες, η έλλειψη ικανών ερευνών στον ελληνικό χώρο και στον χώρο της µέσης εκπαίδευσης, εκεί όπου µπορούν να γίνουν παρεµβάσεις, αποτέλεσε το έναυσµα για τη διεξαγωγή της έρευνας. Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι η εύρεση της σχέσης µεταξύ της VO 2max δείκτη µέτρησης της αερόβιας ικανότητας στις ηλικίες των ετών και της υπέρτασης ενός τροποποιήσιµου παράγοντα κινδύνου ΚΑΑ και συγκεκριµένα της συστολικής, της διαστολικής πίεσης αλλά και της καρδιακής συχνότητας σε αυτές τις ηλικίες. Μέθοδος και ιαδικασία Συµµετέχοντες Το δείγµα αποτέλεσαν 111 άτοµα (57 αγόρια και 54 κορίτσια), ηλικίας 12 έως 16 ετών, οι οποίοι ήταν µαθητές Γυµνασίου. Η έρευνα διεξήχθη στον σχολικό χώρο, κατά τις ώρες του µαθήµατος της Φυσικής Αγωγής και οι µαθητές προερχότανε από µία ευρεία περιοχή που περιελάµβανε εννέα κωµοπόλεις και χωριά. Μετρήσεις Τα ανθρωποµετρικά δεδοµένα που µετρήθηκαν στους µαθητές ήταν το βάρος και το ύψος. Το βάρος

4 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), µετρήθηκε χωρίς παπούτσια, µόνο µε ελαφρές φόρ- µες µε την χρησιµοποίηση φορητής ηλεκτρονικής ζυγαριάς ακρίβειας 0.2 Kgr. Η ακρίβεια ελεγχότανε συχνά µε γνωστό βάρος 5 Kgr. To ύψος των µαθητών µετρήθηκε σε όρθια θέση, χωρίς παπούτσια. Τα πόδια των εξεταζόµενων ήταν κλειστά και οι φτέρνες ακουµπούσαν στον τοίχο, όπως και η πλάτη και το κεφάλι. Το κεφάλι βρισκότανε σε τέτοια θέση, ώστε το βλέµµα του εξεταζόµενου να είναι οριζόντιο και το κεφάλι να ακουµπάει στον τοίχο. Μετά την τοποθέτηση οριζόντιας ράβδου, πάνω στο κεφάλι του µαθητή, χωρίς να ασκείται υπερβολική πίεση, καταγράφονταν η τιµή του ύψους. Για να υπολογισθεί ο είκτης Μάζας Σώµατος (.Μ.Σ.) διαιρέθηκε το βάρος του µαθητή (Kgr) µε το ύψος του στο τετράγωνο (m 2 ). Για τη µέτρηση της αρτηριακής πίεσης, ο εξεταζόµενος παρέµεινε σε καθιστή θέση για χρονικό διάστηµα τουλάχιστον πέντε λεπτών. Η πίεση µετρήθηκε µε αυτόµατο ψηφιακό πιεσόµετρο, µέσα στις αίθουσες διδασκαλίας, µε τους µαθητές να κάθονται στα θρανία τους. Το πιεσόµετρο τοποθετήθηκε γύρω από τον καρπό του αριστερού χεριού ενώ το ύψος του καρπού µε το πιεσόµετρο βρισκότανε στο ύψος της καρδιάς. Χρησιµοποιήθηκε αυτόµατο πιεσόµετρο µάρκας TRONIC KH Λήφθηκαν δυο ανεξάρτητες µετρήσεις µε διαφορά χρόνου δευτερόλεπτων. Για την ανάλυση χρησιµοποιήθηκε ο µέσος όρος αυτών των δυο µετρήσεων. Επίσης στο πιεσόµετρο καταγραφόταν αυτόµατα και η καρδιακή συχνότητα του κάθε εξεταζόµενου και σαν τιµή καρδιακής συχνότητας λαµβανόταν η τιµή από την πρώτη µέτρηση. Για τον υπολογισµό της επίδοσης στο τεστ του Τρεξίµατος - Βαδίσµατος 1 µιλίου (1609 µ.) χρησι- µοποιήθηκε ψηφιακό χρονόµετρο µε διαβάθµιση 1/100 του δευτερολέπτου. Οι εξεταζόµενοι παρατάχθηκαν πίσω από την θέση εκκίνησης. Έγινε υπενθύµιση σε αυτούς να χρησιµοποιήσουν έναν ελεγχό- µενο ρυθµό τρεξίµατος, έτσι ώστε να µπορούν να τερµατίσουν. Το περπάτηµα επιτρεπόταν, αν και οι µαθητές παροτρύνονταν να τελειώσουν την κούρσα όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Καταγράφηκε ο χρόνος σε λεπτά και δευτερόλεπτα, καθώς κάθε µαθητής περνούσε τη γραµµή τερµατισµού. Η εξίσωση που χρησιµοποιήθηκε για να υπολογισθεί η Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου VO 2max (ml *Kg -1 *min 1 ), βασίστηκε στην έρευνα των Cureton et al. (1994), για άτοµα ηλικίας 8 έως 25 ετών. Από τα αποτελέσµατα του τεστ Τρεξίµατος-Βαδίσµατος 1 Μιλίου, χρησιµοποιήθηκε ο χρόνος κατά τον οποίο καλύφθηκε από τους εξεταζόµενους, η απόσταση του 1 µιλίου. Η εξίσωση που χρησιµοποιήθηκε για τον υπολογισµό της Μέγιστης Πρόσληψης Οξυγόνου είναι συνάρτηση της ηλικίας, του φύλου, του είκτη Μάζας Σώµατος και του χρόνου που πέτυχε ο εξεταζόµενος στο τεστ του Τρεξίµατος - Βαδίσµατος 1 Μιλίου. Η κατάταξη των εξεταζόµενων ανάλογα µε το επίπεδο της αερόβιας ικανότητας τους ανά ηλικία και φύλο, έγινε σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Πιο συγκεκριµένα, τα αγόρια ανεξάρτητα από την ηλικία τους, θεωρούνταν ότι ανήκαν στην κατώτερη ζώνη όταν το επίπεδο της VO 2max ήταν µικρότερο από τα 42 ml/kgr/min, ενώ όταν η τιµή της VO 2max ήταν µεγαλύτερη από τα 52 ml/ Kgr/min, τότε τα αγόρια θεωρούνταν ότι ανήκαν στην άριστη ζώνη. Τέλος εάν η τιµή της VO 2max κυ- µαινόταν µεταξύ των 42.1 και 51.9 ml/kgr/min τότε αυτά τα αγόρια ανήκαν στη ζώνη υγείας. Τα κορίτσια ηλικίας ετών και ετών, βρισκόταν στην κατώτερη ζώνη όταν το επίπεδο της VO 2max ήταν µικρότερο των 37 και 35 ml/kgr/min, αντίστοιχα για κάθε ηλικία. Αντίθετα εάν το επίπεδο της VO 2max στις ηλικίες των ετών και ετών, ήταν µεγαλύτερο από τα 45 και τα 43 ml/kgr/min αντίστοιχα, τότε αυτά τα κορίτσια θεωρούνταν ότι ανήκαν στην άριστη ζώνη. Τα κορίτσια µε ενδιάµεσες τιµές VO 2max για τις αντίστοιχες ηλικίες, κατατάσσονταν στην ζώνη υγείας. Στατιστική ανάλυση Για την ανάλυση των δεδοµένων χρησιµοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραµµα SPSS 8.0. Για τον έλεγχο των στατιστικών υποθέσεων της έρευνας χρησιµοποιήθηκε ανάλυση διακύµανσης µε ένα ανεξάρτητο παράγοντα που περιλάµβανε την κατηγορία όπου ανήκε κάθε άτοµο ανάλογα µε το επίπεδο της VO 2max. O έλεγχος έγινε σε επίπεδο σηµαντικότητας p<.05. Αποτελέσµατα Οι µέσες τιµές της διαστολικής πίεσης, της συστολικής πίεσης, της καρδιακής συχνότητας και της µέγιστης πρόσληψης οξυγόνου ανά ηλικία και γένος από τα άτοµα που έλαβαν µέρος στην έρευνα παρουσιάζονται στους Πίνακες 1 και 2. Έγινε ανάλυση διακύµανσης των εξαρτηµένων µεταβλητών συστολική πίεση, διαστολική πίεση και καρδιακή συχνότητα. Ανεξάρτητη µεταβλητή ήταν η κατηγορία που ανήκει το κάθε άτοµο, ανάλογα µε την Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου (VO 2max ) σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Οι κατηγορίες αυτές είναι η άριστη ζώνη, η ζώνη υγείας και η κατώτερη ζώνη. Εξετάσθηκε δηλαδή κατά πόσο υπάρχουν διαφορές στην αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική) και στην καρδιακή συχνότητα λόγω της VO 2max του κάθε ατόµου. Οι µέσες τιµές και οι τυπικές αποκλίσεις της διαστολικής πίεσης, της συστολικής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά κατηγορία VO 2max (άριστη ζώνη, ζώνη υγείας και κατώτερη ζώνη) φαίνονται στον Πίνακα 3. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι υπήρχε στατιστικά σηµαντική διαφορά στη συστολική πίεση των εξετα-

5 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Πίνακας 1. Μέσες τιµές και τυπικές αποκλίσεις της διαστολικής, της συστολικής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά ηλικία και φύλο. ιαστολική πίεση Συστολική πίεση Καρδιακή συχνότητα Ηλικία (έτη) Ν Μ.Ο. T.A. Μ.Ο. T.A. Μ.Ο. Τ.A Αγόρια Κορίτσια Πίνακας 2. Μέσες Τιµές της VO 2 max των εξεταζόµενων ανά ηλικία και φύλο. VO 2 max (ml/kg/min) Ηλικία (έτη) Ν Μ.Ο. T.A Αγόρια Κορίτσια ζόµενων ατόµων που ανήκαν σε διαφορετικές κατηγορίες VO 2 max (F 2,108 = 14.32, p<.001). Επίσης τα αποτελέσµατα έδειξαν οι υπήρχε στατιστικά σηµαντική διαφορά στη διαστολική πίεση των εξεταζόµενων που ανήκαν σε διαφορετικές κατηγορίες VO 2 max (F 2,108 = 10.11, p<.001). Τέλος βρέθηκε ότι δεν υπήρχε στατιστική σηµαντική διαφορά ως προς την καρδιακή συχνότητα. Μετά την Post Hoc ανάλυση µε την µέθοδο Scheffe της εξαρτηµένης µεταβλητής συστολική πίεση σε σχέση µε την κατηγορία που ανήκει η VO 2max, αποδείχθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ της άριστης και τα κατώτερης ζώνης (p<.05) και µεταξύ της ζώνης υγείας και της κατώτερης ζώνης (p<.05). Στην εξαρτηµένη µεταβλητή της διαστολικής πίεσης υπήρχαν διαφορές µεταξύ των ατόµων που βρισκόταν στην άριστη ζώνη και αυτών που βρισκόταν στην κατώτερη ζώνη (p<.05), αλλά και όσων βρισκότανε στην κατώτερη ζώνη και αυτών που βρισκό- Πίνακας 3. Μέσες τιµές της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά κατηγορία της VO 2max Κατηγορία VO 2max Ν Μ.Ο. Τ.Α. Άριστη ιαστολική Συστολική Καρδιακή Συχνότητα Ζώνη Υγείας Κατώτερη Άριστη Ζώνη Υγείας Κατώτερη Άριστη Ζώνη Υγείας Κατώτερη

6 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), τανε στην ζώνη υγείας (p<.05). εν βρέθηκαν όµως διαφορές στην καρδιακή συχνότητα. των ατόµων που βρισκότανε σε διαφορετικές κατηγορίες της δέσµης, σε σχέση µε την αερόβια ικανότητα τους. Ξεχωριστές αναλύσεις διακύµανσης έδειξαν, ότι ήταν στατιστικά σηµαντική η επίδραση του φύλου (F 1,109 = 53.03, p <.00) στην µεταβλητή της αερόβιας ικανότητας, ενώ σηµαντική ήταν ακόµη η επίδραση του φύλου στην συστολική πίεση (F 1,109 = 6.89, p<.001) και στην διαστολική πίεση (F 1,109 =8.32, p<.001) αλλά όχι και στην καρδιακή συχνότητα. Τέλος στην ανάλυση του παράγοντα ηλικία, δεν βρέθηκαν διαφορές στην αρτηριακή πίεση στην αερόβια ικανότητα και την καρδιακή συχνότητα. Συζήτηση Στην παρούσα έρευνα εξετάσθηκε ο τρόπος µε τον οποίο η αερόβια ικανότητα σχετίζεται µε την αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική), αλλά και την καρδιακή συχνότητα, σε νέους και εφήβους, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο µπορεί να επιδράσει η καλή φυσική κατάσταση, στον συγκεκριµένο παράγοντα κινδύνου πρόληψης ΚΑΑ, δηλαδή την αυξηµένη αρτηριακή πίεση. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας προέκυψε ότι όσοι βρίσκονται στην άριστη ζώνη και στη ζώνη υγείας, έχουν αντίστοιχα κατά µέσο όρο διαστολική αρτηριακή πίεση χαµηλότερη κατά 9.4 mm Hg και 9.7 mm Hg, σε σχέση µε αυτούς που βρίσκονται στην κατώτερη ζώνη. Στην συστολική πίεση ο µέσος όρος της διαφοράς που παρατηρείται στα άτοµα που ανήκουν στην κατηγορία της άριστης ζώνης και της ζώνης υγείας, µε όσους ανήκουν στην κατώτερη ζώνη είναι 14.4 mm Hg και 13.1 mm Hg. Τα αποτελέσµατα της έρευνας συµφωνούν µε τα αποτελέσµατα των Whelton και συν. (2002), οι οποίοι σε µια µετανάλυση 54 δοκιµασιών στις οποίες συµ- µετείχανε 2419 εξεταζόµενοι, βρέθηκε ότι µετά από συµµετοχή σε αερόβια προγράµµατα άσκησης µειώθηκε η συστολική και η διαστολική πίεση και πιο συγκεκριµένα, η µέση µείωση στην συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, ήταν 3.8 mm Hg και 2.6 mm Hg αντίστοιχα. Επίσης τα αποτελέσµατα της έρευνας συµφωνούν και µε µια άλλη µετανάλυση 44 δοκιµασιών µε 2674 συµµετέχοντες (Fagard, 2001), όπου διαπιστώθηκε ότι υπάρχει µείωση των επιπέδων της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης, κατά 3.4 mm Hg και 2.4 mm Hg αντίστοιχα, όταν υπήρξε συµµετοχή των ατόµων σε πρόγραµµα αερόβιας άσκησης, για τρεις φορές τουλάχιστον την εβδοµάδα, από 30 έως 60 λεπτά και µε µέτρια ένταση. Άλλες επιδηµιολογικές µελέτες κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι η συµµετοχή σε προγράµµατα γύµνασης συνέβαλε στη µειωµένη αρτηριακή πίεση (Gibbons et al., 1983; Granier et al., 1994; Palatini et al., 1991; Staessen et al., 1994). Επίσης τα αποτελέσµατα έρχονται σε συµφωνία και µε άλλες έρευνες, σύµφωνα µε τις οποίες η αερόβια άσκηση µειώνει τα επίπεδα της συστολικής και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης (Braith et al., 1994; Hagberg, 1990; Hagberg et al., 1989; Jennings et al., 1989) ιαφορές δεν εντοπίσθηκαν ανάµεσα στα άτοµα που η αερόβια ικανότητα τους ανήκει στις τρεις κατηγορίες της δέσµης Fitnessgram και στην καρδιακή συχνότητα των εξεταζοµένων, παρόλο που η έρευνα των Kokkinos και συν. (1997), και η έρευνα των Seals και συν. (1991) έδειξαν ότι υπήρχε στατιστικά σηµαντική µείωση στην καρδιακή συχνότητα µετά από αερόβια προπόνηση. Μερικοί όµως ερευνητές δεν ανέφεραν µείωση στην καρδιακή συχνότητα, παρά τη µείωση της αρτηριακής πίεσης εξαιτίας της άσκησης (Koga et al., 1992; Matsusaki et al., 1992). Στην πλειοψηφία των παραπάνω µελετών η ηλικία των εξεταζόµενων ήταν πάνω από 20 έτη. Στις έρευνες αυτές εξετάσθηκε η σχέση της αρτηριακής πίεσης µε την άσκηση, όταν υπήρχε συµµετοχή των ατόµων σε δραστηριότητες και προγράµµατα γύµνασης για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, σε άτοµα που είτε ήτανε υπερτασικά είτε είχανε κανονική αρτηριακή πίεση. Ελάχιστες µελέτες έχουν απευθυνθεί σε παιδιά και εφήβους. Για το λόγο αυτόν οι Chobanian και συν. (2003), σηµειώνουν ότι τα δεδοµένα που υπάρχουν και προέρχονται από µεγάλες έρευνες µπορούν να χρησιµοποιηθούν µόνον σε ενήλικες, για να γίνουν υποδείξεις για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, χωρίς φαρµακευτική παρέµβαση. Μια πρόσφατη µετανάλυση η οποία αφορούσε παιδιά και εφήβους σε αντίθεση µε τις προηγούµενες έρευνες στις όποιες οι εξεταζόµενοι ήτανε ενήλικες, (Kelley et. al., 2003), κατέληξε στο συµπέρασµα, ότι η άσκηση δεν οδηγεί σε στατιστικά σηµαντική µείωση της αρτηριακής πίεσης, παρόλο που υπήρξε µια µείωση κατά 1% και 3% στην συστολική και στην διαστολική πίεση µετά από άσκηση µικρής διάρκειας. Η µετανάλυση αυτή περιλάµβανε 12 τυχαιοποιηµένες µελέτες µε συνολικό αριθµό 1266 άτοµα. H συµµετοχή των εξεταζόµενων σε προγράµµατα αερόβιας άσκησης, δεν µπορεί να αιτιολογήσει πλήρως την επίδραση της άσκησης στη µείωση η όχι της αρτηριακής πίεσης, διότι η µείωση της αρτηριακής πίεσης µπορεί να µην οφείλεται αποκλειστικά στη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, αλλά σε άλλες παραµέτρους που επιδρούν στην αρτηριακή πίεση, όπως είναι η µείωση του σωµατικού βάρους, που πιθανόν να είχε επιτευχθεί κατά την διάρκεια της αερόβιας γύµνασης. Όταν χρησιµοποιήθηκε ένας πιο αντικειµενικός τρόπος για την εκτίµηση της αερόβιας ικανότητας µε την χρήση δαπεδοεργόµετρου (Gibbons et al., 1983; Kokkinos et al., 1995), τα αποτελέσµατα έδειξαν χα- µηλότερη αρτηριακή πίεση, όταν υπήρχε καλύτερη αερόβια ικανότητα. Από όσο γνωρίζουµε είναι η πρώτη έρευνα η οποία χρησιµοποιεί την κατηγοριο-

7 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), ποίηση της αερόβιας ικανότητας, σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram ανά ηλικία και φύλο, για να αξιολογήσει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας των ατόµων που ανήκουν σε κάθε µια από αυτές τις κατηγορίες της δέσµης. Η δέσµη Fitnessgram χρησιµοποιεί κριτήρια αναφοράς, που σχετίζονται µε την υγεία, για να αξιολογήσει την απόδοση της φυσικής κατάστασης (CIAR, 1999). Αυτά τα στάνταρτ κριτήρια έχουν καθιερωθεί, ώστε να αντιπροσωπεύουν ένα επίπεδο φυσικής κατάστασης, που να µπορεί να προσφέρει κάποιο βαθµό προστασίας από ασθένειες, που µπορούν να εµφανισθούν εξαιτίας της καθιστικής ζωής και της έλλειψης γύµνασης. Τα στάνταρτ αντιπροσωπεύουν εύλογα επίπεδα φυσικής κατάστασης, τα οποία µπορούν να αποκτηθούν από τα περισσότερα παιδιά, τα οποία συµµετέχουν τακτικά σε ποικίλους τύπους φυσικής δραστηριότητας (The Cooper Institute for Aerobics Research, 1999). Σύµφωνα µε τα ευρήµατα της παρούσας έρευνας, η ηλικία δεν επηρεάζει ούτε την αερόβια ικανότητα, ούτε και την αρτηριακή πίεση, εφόσον δεν βρέθηκαν διαφορές µεταξύ των εξεταζόµενων, πιθανόν λόγω του µικρού εύρους των εξεταζόµενων ηλικιών. Αναµενόµενες όµως διαφορές προέκυψαν µεταξύ των δυο φύλων στην αερόβια ικανότητα, µε τα αγόρια να υπερτερούν από τα κορίτσια σε όλες τις ηλικίες. Τα χαµηλότερα επίπεδα VO 2max στα κορίτσια σχετίζονται κατά κύριο λόγο, µε την µικρότερη µυϊκή µάζα, τα χαµηλότερα επίπεδα αιµοσφαιρίνης και όγκο αίµατος αλλά και τον µικρότερο καρδιακό όγκο παλµού (Fletcher et al., 2001; Sullivan, Cobb, & Higginbotham, 1991). Επίσης βρέθηκαν διαφορές στην αρτηριακή πίεση µεταξύ των δυο φύλων, µε τα αγόρια να έχουν υψηλότερη συστολική και διαστολική πίεση. Σε άλλη έρευνα (Watkins et al., 2004), τα αγόρια επίσης παρουσίασαν υψηλότερη συστολική πίεση, αλλά χα- µηλότερη όµως διαστολική πίεση από τα κορίτσια σε µετρήσεις που έγιναν σε δυο χρονικές περιόδους, η πρώτη µεταξύ των ετών 1989 και 1990 ανάµεσα από 1015 εφήβους ηλικίας 12 έως 15 ετών και η δεύτερη µεταξύ των ετών 1999 και 2001 ανάµεσα σε 2017 εφήβους της ίδιας ηλικίας. Οι µηχανισµοί µε τους οποίους η συστηµατική αερόβια γύµναση δρα ευνοϊκά στη ρύθµιση της αρτηριακής πίεσης δεν είναι απόλυτα ξεκάθαροι. Υποστηρίζεται ότι η επίδραση της άσκησης, δεν προκαλείται από έναν µόνον µηχανισµό, αλλά από πολλούς, οι οποίοι αλληλεπιδρούν και ρυθµίζουν την αρτηριακή πίεση. Η µείωση της αρτηριακής πίεσης αποδίδεται σε τρεις κυρίως παράγοντες, στη ρύθµιση του σω- µατικού βάρους (Krotkiewski & Mandroukas, 1979; Stamler et al., 1980), στην ελάττωση της αυξηµένης καρδιακής συχνότητας σε κατάσταση σωµατικής ηρε- µίας, που οφείλεται κυρίως σε µείωση του αυξηµένου τόνου του συµπαθητικού νευρικού συστήµατος (Hagberg, 1983; Seals & Hagberg 1984) και τέλος στη συστη- µατική αερόβια άσκηση η οποία µειώνει τις περιφερειακές αγγειακές αντιστάσεις, ιδιαίτερα όταν καταβάλλεται υποµέγιστη µυϊκή προσπάθεια. Από τα αποτελέσµατα επίσης προέκυψε, ότι ποσοστό 94.6% και 81.1% είχε φυσιολογικά επίπεδα συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης, ενώ στο υπόλοιπο 5.4% και 18.9% η συστολική και διαστολική πίεση ήταν αυξηµένη. Επίσης το ποσοστό των εξεταζόµενων που ανήκε στην «ζώνη υγείας» ήταν 52.25% το ποσοστό που ανήκε στην «άριστη» ζώνη ήταν 22.52%, ενώ το ποσοστό που ανήκε στην «κατώτερη» ζώνη ήταν 25.23%. Τα αποτελέσµατα συµφωνούν µε τα δεδοµένα που αναφέρονται στο εγχειρίδιο χρήσης του τεστ Fitnessgram σύµφωνα µε τα οποία περίπου το 60 % του πληθυσµού βρίσκεται µέσα στα αποδεκτά όρια των ζωνών. Επίσης συµφωνούν µε τα αποτελέσµατα των O' Hara et al. (1989) σε πολύ µεγάλα δείγµατα παιδιών (περίπου ) όπου η πλειοψηφία των µαθητών το 69% για τα αγόρια και το 63% για τα κορίτσια βρισκόταν στην ζώνη υγείας χρησιµοποιώντας το τεστ Fitnessgram για τον έλεγχο της αερόβιας ικανότητας µε το τεστ του τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου. Συµπερασµατικά µπορούµε να πούµε, πώς όταν το επίπεδο της αερόβιας ικανότητας των παιδιών και των εφήβων, ηλικίας 12 έως 16 ετών, βρίσκεται στην άριστη ζώνη και στην ζώνη υγείας, τις συνιστώµενες ζώνες σύµφωνα µε την κατηγοριοποίηση της δέσµης Fitnessgram, τότε αυτοί έχουν µικρότερη συστολική και διαστολική πίεση, αλλά όχι και καρδιακή συχνότητα, εάν συγκριθούν µε παιδιά και εφήβους που βρίσκονται στην κατώτερη ζώνη της δέσµης Fitnessgram. Επίσης η αερόβια ικανότητα και η αρτηριακή πίεση είναι ανεξάρτητη από τις παραπάνω εξεταζό- µενες ηλικίες, αλλά τα επίπεδα της αερόβιας ικανότητας είναι σηµαντικά υψηλότερα στα αγόρια σε σχέση µε τα κορίτσια. Σηµασία για τη Φυσική Αγωγή Η εκπλήρωση του σκοπού της Φυσικής Αγωγής, που είναι η δια βίου προαγωγή και διατήρηση της υγείας και ευεξίας του ατόµου, µέσω της άσκησης και της βελτίωσης της αερόβιας ικανότητας, πρέπει να συνδυασθεί µε το γεγονός της υψηλής συσχέτισης της αερόβιας ικανότητας, µε τη µείωση της αρτηριακής πίεσης. Η υγεία και η Φυσική Αγωγή στην εκπαίδευση πρέπει να έχουν µια ισχυρή σχέση. Η σηµασία που αποκτά η Φυσική Αγωγή όταν ειδωθεί από αυτήν την οπτική γωνία, δηλαδή της βελτίωσης της φυσικής κατάστασης που σχετίζεται µε την υγεία είναι προφανής, διότι µε τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, γίνεται άµεση παρέµβαση σε δυο τροποποιήσιµους παράγοντες εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών.

8 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Σηµασία για την Ποιότητα Ζωής Η άσκηση είναι ένας σηµαντικός παράγοντας για την υγεία, εποµένως και η σηµασία για την ποιότητα της ζωής ενός ατόµου είναι σηµαντική. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ένα κύριο πρόβληµα υγείας, σχετίζεται µε την αυξηµένη πιθανότητα εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών, η οποία είναι µια διαδικασία που ξεκινάει πολλές φορές από την παιδική ηλικία. Η σωστή όµως ενηµέρωση και η ύπαρξη κατάλληλων προγραµµάτων για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης που σχετίζεται µε την υγεία, µέσα στο σχολικό χώρο, κατά τη διάρκεια του µαθήµατος της Φυσικής Αγωγής, µπορούν να αναστείλουν αυτές τις διαδικασίες. Βιβλιογραφία Astrand, P.O., & Rodahl, K. (1986). Textbook of work physiology. New York: McGraw Hill Baumgartner, T.A., & Jackson, A.S. (1991). Measurement for evaluation in physical education and exercise science. Dubuque: Wm. C. Brown. Berenson, G.S., Srinivasan, S.R., Bao. W., Newman. W.P. III, Tracy, R.E., & Wattigney, W.A. (1998). Association between multiple cardiovascular risk factors and atherosclerosis in children and young adults. The Bogalusa Heart Study. New England Journal of Medicine, 338, Berenson, G.S., Srinivasan, S.R., Webber, L.S., Nicklas, T.A., Hunter, S.M., Johnson, C.C., et al. (1991). Cardiovascular risk in early life: the Bogalusa Heart Study. In: Current Concepts. Kalamazoo, Mich: Upjohn. Blair, S.N., Cheng, Y., & Holder, J.S. (2001). Is physical activity or physical fitness more important in defining health benefits? Medicine Science of Sports and Exercice, 33, S379-S399. Braith, R.W., Pollock, M.L., Lowenthal, D.T., Graves, J.E., & Limacher, M.C. (1994). Moderate - and high-intensity exercise lowers blood pressure in normotensive subjects 60 to 79 years of age. American Journal of Cardiology, 73, Chobanian, A.V., Bakris, G.L., Black, H.R., Cushman, W.C., Green, L.A., Izzo, J., Jr., et al. (2003). The seventh report of the joint national committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure: the JNC 7 report. JAMA, 289, CIAR (1999). FITNESSGRAM test administration manual. Cureton, K.J., Sloniger, M.A., O Bannon, J.P., Black, D.N., & McCormack, W.P. (1994). A generalized equation for prediction of VO 2 peak from one-mile run/walk performance in youth. Medicine and Science in Sports and Exercise, 27, Dubbert, P.M., Carithers, T., Sumner, A.E., Barbour, K.A., Clark, B.L., Hall, J.E., et al. (2002). Obesity, physical inactivity, and risk for cardiovascular disease. American Journal of Medicine Science, 324, Fagard, R.H. (2001). Exercise characteristics and the blood pressure response to dynamic physical training. Medical Science of Sports and Exercise, 33, S484 S492. Fang, J., Wylie-Rosett, J., Cohen, H.W., Kaplan, R.C., Alderman, M.H., et al. (2003). Exercise, body mass index, caloric intake, and cardiovascular mortality. American Journal of Medicine, 25, Fletcher, G.F., Balady G., Froelicher V.F., Amsterdam, E.A., Chaitman, B., Eckel, R., et al. (2001). Exercise standards for testing and training. A statement for healthcare professionals from the American Heart Association. Circulation, 10, Gibbons, L.W., Blair, S.N., Cooper, K.H., & Smith, M. (1983). Association between coronary heart disease risk factors and physical fitness in healthy adult women. Circulation, 67, Gillman, M.W., Cook, N.R., Rosner, B., Evans, D.A., Keough M.E., Taylor J.O., et al. (1993). Identifying children at high risk for the development of essential hypertension. Journal of Pediatrics, 122, Hagberg, J.M. (1983). Effect of exercise training on plasma catecholamines and hemodynamics of adolescent hypertensive. American Journal of Cardiology, 52, Hagberg, J.M., Montain, S.J., Martin, W.H. III, & Ehsani, A.A. (1989). Effect of exercise training in 60- to 69-year-old persons with essential hypertension. American Journal of Cardiology, 64, Hagberg, J.M. (1990). Exercise, fitness and hypertension. In: C. Bouchard, R.J. Shepard, T. Stephens, J.R. Sutton & B. McPherson (Eds.), Exercise, Fitness and Health (pp ). Champaign, IL: Human Kinetics. He, J., & Whelton, P.K. (1999). Elevated systolic blood pressure and risk of cardiovascular and renal disease: overview of evidence from observational epidemiologic studies and randomized controlled trials. American Heart Journal, 138, Hu, G., Barengo, N.C., Tuomilehto, J., Lakka, T.A., Nissinen, A., & Jousilahti, P. (2004). Relationship of physical activity and body mass index to the risk of hypertension: a prospective study in Finland. Hypertension, 43, Hu, G., Lindstrom, J., Valle, T.T., Johan, G., Pekka, J., Karri, S., et al. (2004). Physical activity, body mass index, and risk of type 2 diabetes in patients with normal or impaired glucose regulation. Archives of International Medicine, 164,

9 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Jennings, G.L., Deakin, G., Dewar, E., Laufer, E., & Nelson, L. (1989) Exercise, cardiovascular disease and blood pressure. Clinical Hypertension, 11, Kelley, G.A., Kelley, K.S., & Tran, Z.V. (2003). The effects of exercise on resting blood pressure in children and adolescents: a meta-analysis of randomized controlled trials. Preventing of Cardiology, 6, 8 16(M) Kleber, F. (2004). The predictive value of cardiorespiratory fitness. European Heart Journal, 25, Koga, M., Ideishi, M., Matsusaki, M., Tashiro, E., Kinoshita, A., Ikeda, M., et al. (1992). Mild exercise decreases plasma endogenous digitalis like substance in hypertensive individuals. Hypertension, 19, S231-S236. Kokkinos, P.F., Holland, J.C., Pittaras, A.E., Narayan, P., Dotson, C.O., & Papademetriou, V. (1995). Cardioraspiratory fitness and coronary heart disease risk factor association in women. Journal of American Cardiology, 26, Kokkinos, P.F., Narayan, P., Fletcher, R.D., Tsagadopoulos, D., & Papademetriou, V. (1997). Effects of aerobic training on exaggerated blood pressure response to exercise in African-Americans with hypertension treated with indapamide, verapamil and enalapril. American Journal of Cardiology, 79, Krotkiewski, M., & Mandroukas, K. (1979). Effects of long term physical training on body fat metabolism and blood pressure in obesity. Metabolism, 28, Lauer, R.M., & Clarke, W.R. (1989). Childhood risk factors for high adult blood pressure: the Muscatine Study. Pediatrics, 79, Hayman, L.L., Williams, C.L., Daniels, S.R., Steinberger, J., Paridon, S., & Dennison, B. (2004). Cardiovascular health promotion in the schools a statement for health and education professionals and child health advocates from the committee on atherosclerosis, hypertension, and obesity in youth (AHOY) of the council on cardiovascular disease in the young, american heart association. Circulation, 110, Levin, S., Lowry, R., Brown, D.R., & Dietz, W.H. (2003). Physical activity and body mass index among US adolescents: Youth Risk Behavior Survey, Archive Pediatrics of Adolescence Medicine, 157, Li, S., Chen, W., Srinivasan, S.R., Bond, M.G., Tang, R., Urbina, E.M. et al. (2003). Childhood cardiovascular risk factors and carotid vascular changes in adulthood: the Bogalusa Heart Study. JAMA, 290, Luepker, R.V., Jacobs, D.R., Prineas, R.J., & Sinaiko, A.R. (1999). Secular trends of blood pressure and body size in a multi-ethnic adolescent population: 1986 to Journal of Pediatrics, 134, Manson, J.E., Hu, F.B., Rich-Edwards, J.W., Colditz, G.A., Stampfer, M.J., Willett, W.C., et al. (1999). A prospective study of walking as compared with vigorous exercise in the prevention of coronary heart disease in women. New England Journal of Medicine, 341, Martin, J.E., Dubbert, P.M., & Cushman, W.C. (1990). Controlled trial of aerobic exercise in hypertension. Circulation, 81, Matsusaki, M., Ikeda, M., Tashiro, E., Koga, M., Miura, S., Ideishi, M. et al. (1992). Influence of workload on the antihypertensive effect of exercise. Clinical Pharmacology of Physiology, 19, McGill, H.C.Jr., McMahan, C.A., Zieske, A.W., Malcom, G.T., Tracy, R.E., & Strong, J.P. (2001). Effects of nonlipid risk factors on atherosclerosis in youth with a favorable lipoprotein profile. Circulation, 103, NHBPEP (1993). National High Blood Pressure Education Program Working Group report on primary prevention of hypertension. Archives of International Medicine, 153, NHBPEP (2004). National high blood pressure education program working group on high blood pressure in children and adolescents: the fourth report on the diagnosis, evaluation, and treatment of high blood pressure in children and adolescents. Pediatrics, 114, NHBPEP (1996). Consensus Development Panel on Physical Activity and Cardiovascular Health. Physical Activity and Cardiovascular Health. JAMA, 276, Ogden, C.L., Flegal, K.M., Carroll, M.D., & Johnson, C.L. (2002). Prevalence and trends in overweight among US children and adolescents, JAMA, 288, O'Hara, N. M., Baranowski, T., Simons-Morton, B. G., Wilson, B. S., & Parcel, G. S. (1989). Validity of the observation of children's physical activity. Research Quarterly for Exercise and Sport, 60, Paffenbarger, R.S., Hyde, R.T., Wing, A.L., & Itsieh, C.C. (1986). Physical activity, all- cause mortality, and longevity of college alumni. New England Journal of Medicine, 314, Palatini, P., Granier G.R., Mormino N., Nicolosi, L., Mos, L., Visentin, P. et al. (1994). Relation between physical training and ambulatory blood pressure in stage I hypertensive subjects: results of the HARVEST trial. Circulation, 90, Pate, R.R., Pratt, M., Blair, S.N., Haskell, W.L., Macera, C.A., Bouchard, C., et al. (1995). Physical activity and public health: a recommendationfrom the centers for disease control and prevention and the American College of Sports Medicine. JAMA, 273,

10 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Raitakari, O.T., Juonala, M., Kahonen, L., Taittonen, L., Laitinen, T., Maki-Torkko, N. et al. (2003). Cardiovascular risk factors in childhood and carotid artery intima-media thickness in adulthood: the Cardiovascular Risk in Young Finns Study. JAMA, 290, Reaven, P.D., Barren-Connor, E., & Edelstein, S. (1991). Relation between leisure-time physical activity and blood pressure in older women. Circulation, 83, Roman, O., Camuzzi, A.L., Villalon, E., & Klenner, C. (1981). Physical training programme in arterial hypertension: a long term perspective follow - up. Cardiology, 67, Safrit, M.J., Hooper, L.M., Ehlert, S.A., Costa, M.G., & Patterson, P. (1988). The validity generalization of distance run tests. Canadian Journal of Sport Sciences, 13, Seals, D.R. & Hagberg, K.M. (1984). The effect of exercise training on human hypertension a review Medical Science of Sports Exercise 16, Shephard, J.R. & Balady, J.G. (1999). Exercise as Cardiovascular Therapy American Heart Association. Circulation, 99, Somers, V.K., Conway, J., Johnston, J., & Sleight, P. (1991). Effects of endurance training on baroreflex sensitivity and blood pressure in borderline hypertension. Lancet, 337, Staessen, J., Fagard, R., & Amery, A. (1994). Lifestyle as a determinant of blood pressure in the general population. American Journal of Hypertension, 7, Stamler, J., Farinaro, E., Mojonnier, L.M., Hall, Y., Moss, D., Stamler, R. (1980). Prevention and control of hypertension by nutritional hygienic means. JAMA, 243, Sullivan, M.J., Cobb, F.R., &bhigginbotham, M.B. (1991). Stroke volume increases by similar mechanisms during upright exercise in normal men and women. American Journal of Cardiology, 67, Tanasescu, M., Leitzmann, M.F., Rimm, E.B., Willett, W.C., Stampfer, M.J., & Hu, F.B. (2002). Exercise type and intensity in relation to coronary heart disease in men. JAMA, 288, The Cooper Institute for Aerobics Research. (1999). FITNESSGRAM test administration manual. Wannamethee, S.G., & Shaper, A.G. (2001) Physical activity in the prevention of cardiovascular disease: an epidemiological perspective. Sports Medicine, 31, Watkins, D., McCarron, P., Murray, L. Cran, G., Boreham, C., Robson, P. et al. (2004). Trends in blood pressure over 10 years in adolescents: analyses of cross sectional surveys in the Northern Ireland Young Hearts project. British Medical Journal, 329, 139. Whelton, S.P., Chin, A., Xin, X., & He, J. (2002). Effect of aerobic exercise on blood pressure: a metaanalysis of randomized, controlled trials. Annual International Medicine, 136, WHO (2000). Preventing and managing the global epidemic. WHO technical report series 894. Geneva: World Health Organization. Willett, W.C., Dietz, W.H., Colditz GA. (1999). Guidelines for healthy weight. New England Journal of Medicine, 341, Williams, Ch., Hayman, L., Daniels, S.R., Robinson, T.N., Steinberger, J., Paridon, S., Bazzarre, T., et al., (2002). Cardiovascular Health in Childhood: A Statement for Health Professionals from the Committee on Atherosclerosis, Hypertension, and Obesity in the Young (AHOY) of the Council on Cardiovascular Disease in the Young, American Heart Association. Circulation, 106, 143. Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδηµία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλµπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συµεών, Γούδας Μάριος, έρρη Βασιλική, ιγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουµουρτζόγλου Ευθύµης, Κουρτέσης Θωµάς, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίµων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. ιαχείριση και επιµέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα:

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρηρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Κωνσταντινίδου Ελίζα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικά Προγράμματα Παρέμβασης για την Πρόληψη των Καρδιαγγειακών Ασθενειών: Μια Συστηματική Βιβλιογραφική Ανασκόπηση.

Σχολικά Προγράμματα Παρέμβασης για την Πρόληψη των Καρδιαγγειακών Ασθενειών: Μια Συστηματική Βιβλιογραφική Ανασκόπηση. Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 9 (2), 121 133 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2011 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 9 (2), 121-133 Released: September 30, 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων. Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD

Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων. Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Άσκηση και υγεία Ο Έλληνας ιατρός Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου Αρτηριακή Υπέρταση V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου V Kotsis 2008 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΤΑΜΑΝΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΤΑΜΑΝΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΡΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΤΑΜΑΝΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΟΔΗΓΟΥΝ ΣΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ 12-19

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας

Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Επιδημιολογία της αρτηριακής υπέρτασης: ο ρόλος της Μεσογειακής Δίαιτας Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος, DrMedSci, FESC Αναπλ. Καθηγητής Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Η υπέρταση ως

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Παναγιώτης Κόκκορης Ενδοκρινολόγος- ιαβητολόγος Επιµελητής Ενδοκρινολογικής Κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκοµείου Αεροπορίας ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Η παχυσαρκία είναι µια πολύ συνηθισµένη κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Number All 397 Women 323 (81%) Men 74 (19%) Age(years) 39,1 (17-74) 38,9 (17-74) 40,5 (18-61) Maximum known weight(kg) 145,4 (92,0-292,0) 138,9 (92,0-202,0) 174,1 (126,0-292,0) Body mass index (kg/m 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 7 ον ΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ 12/02/11 ΩΚΚ Μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine!

Καρδιαγγειακή*υγεία! Διατροφή!&!Αντιγήρανση! Δημήτρης!Συκιανάκης! Gerontology & Antiaging Medicine! Καρδιαγγειακή*υγεία Διατροφή&Αντιγήρανση ΔημήτρηςΣυκιανάκης Gerontology & Antiaging Medicine Χτυπώ&χτυπώ,&δίχως&να&σε&πονώ,&μ'&αν&πάψω& να&χτυπώ,&χάθηκες&στο&λεπτό. && &Τι&είναι&; Μαφυσικά ηκαρδιά. -Τοόργανοτης«ζωής»όλωνμας,τοόργανοπουσυμπάσχει&μετοάγχοςμας,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Πως η διακοπτόµενη άσκηση µικρής διαρκείας µπορεί να έχει περισσότερα οφέλη από την παρατεταµένη αεροβική

Πως η διακοπτόµενη άσκηση µικρής διαρκείας µπορεί να έχει περισσότερα οφέλη από την παρατεταµένη αεροβική Dr Ζάγκλης ηµήτρης Ιατρός - Νευρολόγος ΚΕΝΤΡΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ InMedis.gr Πως η διακοπτόµενη άσκηση µικρής διαρκείας µπορεί να έχει περισσότερα οφέλη από την παρατεταµένη αεροβική Το ανθρώπινο σώµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Ά Καρδιολογική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα. συστηματική φυσική δραστηριότητα

Ά Καρδιολογική Κλινική, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα. συστηματική φυσική δραστηριότητα Ελληνική Καρδιολογική Επιθεώρηση 2010, 51: 327-336 Κλινική Έρευνα Η Επίδραση της Μέτριας Έντασης Αερόβιας Άσκησης στη Μάζα της Αριστερής Κοιλίας, στην Ικανότητα Άσκησης και στην Απάντηση της Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ Περιορισμοί της άσκησης σε άτομα με ΣΔ Παναγιώτης Β. Τσακλής PhD Καθηγητής Εµβιοµηχανικής Τµ Φυσικοθεραπείας - ΑΤΕΙΘ Dept Mechanical Engineering Fibers & Polymers Lab Massachusetts Institute of Technology

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Γ THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Περιγραφική και ημιπειραματική έρευνα Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Σποραδικές παρατηρήσεις Σειρά παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα άσκησης στην καρδιακή αποκατάστασης

Πρόγραμμα άσκησης στην καρδιακή αποκατάστασης «Η άσκηση στην καρδιά μας» Κομοτηνή 2010 Πρόγραμμα άσκησης στην καρδιακή αποκατάστασης Κουτρουμπή Σταματίνα Κλινική Εργοφυσιολόγος Πρόγραμμα Καρδιακής Αποκατάστασης Β' Πανεπ. Καρδιολογική Κλινική Π.Γ.Ν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων

Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Συµµαχία για την υγεία:διατροφη Πρόληψη και θεραπεία εκφυλιστικών παθήσεων Χασαπίδου Μαρία Καθηγήτρια Διατροφής ΑΤΕΙΘ -. Σχέδιο δράσης για την εφαρµογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την πρόληψη και τον

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, Hypertension Excellence Centre of the European

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Ζήση Βασιλική, PhD 1

Ζήση Βασιλική, PhD 1 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ για τους ηλικιωμένους Τα προγράμματα άσκησης θα πρέπει να απευθύνονται σε όλους τους ηλικιωμένους και όχι μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας 1 δισεκατομμύριο άτομα έχουν υπέρταση 1,56 δισεκατομμύρια άτομα θα έχουν υπέρταση το 2025 639 εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ:

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ: ΡΟΜΙΚΟ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ/ ΦΟΡΗΤΟ ΚΑΡ ΙΟΣΥΧΝΟΜΕΤΡΟ POLAR RS800sd Το να µάθεις να τρέχεις µε γρηγορότερο και διασκελισµό µπορεί να αυξήσει δραµατικά την απόδοσή σας σε αγωνίσµατα µεγάλων αποστάσεων όπως το τρίαθλο,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο

Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο _ΑΡΘΡΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ_ Προγράμματα καρδιακής αποκατάστασης και δευτερογενής πρόληψη σε ασθενείς με καρδιαγγειακή νόσο Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες αναπηρίας και θνητότητας παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού

Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο. Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Η Παιδική Παχυσαρκία στην Κύπρο Σάββας Χρ Σάββα MD, PhD Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Υγεία του Παιδιού Επιδημία Παχυσαρκίας Source: IASOWebsite 2013 Αν δεν πάρουμε σύντομα αποτελεσματικά μέτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το 20 30% του γενικού πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ 1 ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ; VS Masters & Johnson Kaplan Basson Μοντέλο: Η σχηματική περιγραφή ενός φαινομένου Τo μοντέλο σεξουαλικής ανταπόκρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων

Φυσική δραστηριότητα. Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Φυσική δραστηριότητα Μάνου Βασιλική, Ph.D Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ Τρικάλων Δεδομένα έρευνας Το 24% περίπου των παιδιών δεν συμμετέχει σε καμία οργανωμένη φυσική δραστηριότητα. Μόλις το 4% δεν συμμετέχει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4

Dr Marios Vryonides. Curriculum Vitae I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 Curriculum Vitae Dr Marios Vryonides I. PERSONAL DETAILS.. 2 II. EDUCATION.... 3 III. WORK EXPERIENCE. 4 IV. PRESENTATIONS IN CONFERENCES AND SEMINARS... 5 V. PUBLICATIONS.... 6-1 - I. PERSONAL DETAILS

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα