H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας Ετών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας 12-16 Ετών"

Transcript

1 Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (2), ηµοσιεύτηκε: 20 Σεπτεµβρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (2), Released: September 20, ISSN H Επίδραση της Αερόβιας Ικανότητας στην Αρτηριακή Πίεση σε Μαθητές Ηλικίας Ετών Γιώργος Λαπούσης 1, Κωνσταντίνος Λαπαρίδης 1, Ελισάβετ Πέτσιου 1, Σάββας Τοκµακιδης 1, Βασίλης Μούγιος 2, Βασίλης Μακρυγιάννης 3, & Αγγελική Κοντογιάννη 3 1 ΤΕΦΑΑ, ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης 2 ΤΕΦΑΑ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 3 Γενικό Κρατικό Νοσοκοµείο Λάρισας, Βιοχηµικό Τµήµα Περίληψη Ο σκοπός της παρούσας µελέτης ήταν να εξετασθεί εάν οι ατοµικές διαφορές στην αερόβια ικανότητα σχετίζονται µε την αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική) και την καρδιακή συχνότητα. Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ένας από τους κύριους παράγοντες για την εµφάνιση καρδιοαγγειακών ασθενειών και θεωρείται ότι είναι η συνέπεια µιας διαδικασίας, που ξεκινάει από την παιδική ηλικία. Το δείγµα της έρευνας αποτελούσαν 111 µαθητές ηλικίας 12 έως 16 ετών. Χρησιµοποιήθηκε η εξίσωση πρόβλεψης της VO 2 max από τα αποτελέσµατα του τεστ τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου της δέσµης ελέγχου της φυσικής κατάστασης Fitnessgram (CIAR, 1997). Τα άτοµα ανάλογα µε την VO 2 max κατηγοριοποιήθηκαν σε τρεις ζώνες, την άριστη, τη ζώνη υγείας και την κατώτερη, ανά ηλικία και φύλο, σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι τα αγόρια είχαν σηµαντικά υψηλότερη συστολική και διαστολική πίεση από τα κορίτσια (p<.05), αλλά δεν διέφεραν στην καρδιακή συχνότητα. Τα άτοµα της άριστης ζώνης και της ζώνης υγείας είχαν σηµαντικά µικρότερη συστολική και διαστολική πίεση, σε σχέση µε τα άτοµα της κατώτερης ζώνης (p<.001). Συµπερασµατικά τα νεαρά άτοµα που έχουν καλύτερη αερόβια ικανότητα, έχουν µειωµένη αρτηριακή συστολική και διαστολική πίεση, αλλά όχι και καρδιακή συχνότητα. Αυτές οι παρατηρήσεις πρέπει να έχουν εφαρµογή στην ανάπτυξη παρεµβάσεων στα σχολεία, µε στόχο την αρχική πρόληψη της υπέρτασης, κύριου παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων, µέσω της βελτίωσης της αερόβιας ικανότητας. Λέξεις κλειδιά: συστολική πίεση, διαστολική πίεση, µέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, καρδιαγγειακά νοσήµατα, παράγοντες κινδύνου, άσκηση, παιδιά, έφηβοι The influence of Aerobic Capacity in Blood Pressure in schoolchildren ages Georgios Lapoussis 1, Konstantinos Laparidis 1, Elisavet Petsiou 1, Savas Tokmakidis 1, Vassilis Mougios 2, Vasilis Makrigiannis 3, & Ageliki Kontogianni 3 1 Department of Physical Education and Sports Sciences, Democritus University of Thrace, Komotini, Hellas 2 Department of Physical Education & Sport Science, Aristotle University of Thessaloniki, Hellas 3 Biochemical Department, General Hospital of Larissa, Larissa, Hellas Abstract The aim of this study was to investigate if individual differences in aerobic capacity are related to blood pressure (systolic and diastolic) and to heart rate. High blood pressure is one of the main risk factors for cardiovascular disease and its development is thought to begin at an early age. The sample of the present study was 111 children from 12 to 16 years of age. VO 2 max was estimated from the results of the 1-mile run walk test of the health related Fitnessgram test battery (CIAR, 1997) and participants were categorized into three zones (the best zone, the healthy fitness zone and the needs improvement zone), per age and sex according to the norms of the Fitnessgram test. We also measured systolic and diastolic blood pressure as well as the heart rate. According to the results, systolic and diastolic blood pressure was significantly higher in boys than in girls ιεύθυνση επικοινωνίας: Γεώργιος Λαπούσης ηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης, Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού , Κοµοτηνή e mail:

2 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), (p<.05), but there were no differences in heart rate. Individuals classified in the best zone and in the healthy fitness zone had significant lower diastolic and systolic blood pressure than the individuals belonging in the needs improvement zone (p<.001). In conclusion, young people that have better aerobic capacity have also lower systolic and diastolic blood pressure, but not lower heart rate. These findings should indicate that the school physical education lessons might aim at the initial prevention of hypertension, one of the main factors of cardiovascular disease, via the improvement of aerobic capacity. Key words: systolic pressure, diastolic pressure, VO2 max, cardiovascular disease, risk factor, exercise, children, adolescent Εισαγωγή Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι ένας τροποποιήσιµος παράγοντας κινδύνου εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών (ΚΑΑ) (He & Whelton, 1999; Shephard & Balady, 1999). Οι ΚΑΑ είναι η κύρια αιτία θνησιµότητας, αλλά και πρόωρου θανάτου στους άνδρες και στις γυναίκες στην Αµερική, στις περισσότερες βιοµηχανικές, καθώς και σε πολλές άλλες αναπτυσσόµενες χώρες (Hayman et al., 2004). Εκτεταµένες επιδηµιολογικές, κλινικές και εργαστηριακές µελέτες οι οποίες έχουν γίνει, αποδεικνύουν ότι η αρχική αντιµετώπιση των ΚΑΑ πρέπει να ξεκινάει από την παιδική ηλικία. (Levin, 2003; Li, 2003; Luepker, 1999; McGill, 2001; Ogden, 2002; Raitakari, 2003). Η σηµασία της πρόληψης των παραγόντων, οι οποίοι προκαλούν ΚΑΑ, γίνεται εύκολα κατανοητή και θα πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια ώστε να υπάρξει µείωση των παραγόντων αυτών, αλλά και προαγωγή της υγείας. Πρόσφατα δεδοµένα από την Bogalusa Heart Study (Li et al., 2003) και τη Finland Study (Raitakari et al., 2003) επαναδιαβεβαιώνουν τη σχέση µεταξύ της παρουσίας των παραγόντων κινδύνου στην παιδική και την εφηβική ηλικία και την εµφάνιση αθηροσκλήρωσης κατά την διάρκεια της µετέπειτα ενήλικης ζωής του ατόµου. Επίσης και στην µελέτη Framingham Heart Study, µεταξύ των άλλων παραγόντων που ευθύνονται για την εµφάνιση ΚΑΑ, η υπέρταση αναγνωρίζεται σαν ένας από τους πιο βασικούς (Williams et al., 2002). Η υπέρταση, δηλαδή η υψηλή συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση επιταχύνει την ανάπτυξη ΚΑΑ (Berenson et al., 1998) και συνεισφέρει σηµαντικά στην καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια (Williams, et al., 2002). Σε παιδιά και εφήβους σαν υπέρταση ορίζεται η αυξηµένη αρτηριακή πίεση, η οποία εµµένει µετά από επαναλαµβανόµενες µετρήσεις και βρίσκεται πάνω από την 95 η εκατοστιαία θέση (NHBPEP, 1996). Ανάµεσα σε όλους τους γνωστούς παράγοντες που µπορούν να προβλέψουν τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης κατά την ενήλικη ζωή, το επίπεδο της αρτηριακής πίεσης κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας είναι ασύγκριτα το πιο ισχυρό (Berenson et al., 1991; Gillman et al., 1993; Lauer & Clarke, 1989). Έτσι η δυνατότητα να αποτραπεί η υπέρταση που ξεκινάει από την παιδική ηλικία, εξαρτάται από τη γνώση όσων παραγόντων την επηρεάζουν στην παιδική ηλικία. Εποµένως η γνώση και η εκπαίδευση για τη σωστή αντιµετώπιση της µπορούν να παίξουν ένα σηµαντικό ρόλο στην πρόληψη και τη θεραπεία της υπέρτασης (Williams et al., 2002). Παρόλο που µε τις αντιυπερτασικές θεραπείες µε τη χρήση φαρµάκων έχει αποδεχθεί, ότι η φαρµακευτική παρέµβαση µειώνει την πιθανότητα καρδιακών και νεφρικών ασθενειών, υπάρχουν ανησυχίες σχετικά µε την πιθανότητα ύπαρξης επιβλαβών παρενεργειών από τα αντιυπερτασικά φάρµακα (NHBPEP, 1993). Αυτό έχει σαν αποτέλεσµα, να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα και σε θεραπείες, που δεν στηρίζονται στη χρήση φαρµάκων, αλλά βασίζονται στην αλλαγή του τρόπου ζωής, ιδίως κατά το πρώτο στάδιο εµφάνισης της υπέρτασης. Σηµαντικό ρόλο σε αυτήν την κατεύθυνση των θεραπευτικών αλλαγών, θεωρείται ότι παίζει η συµµετοχή των παιδιών και των εφήβων σε αερόβια προγράµµατα άσκησης και σε άλλες φυσικές δραστηριότητες για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας (NHBPEP, 2004). O ρόλος της άσκησης για την υγεία, έχει εξετασθεί από πολύάριθµες µελέτες. Η σχέση των ΚΑΑ και της καθιστικής ζωής είναι υπαρκτή και υπάρχουν πολλές υποδείξεις και συστάσεις για την ωφέλεια που προκύπτει από την τακτική άσκηση. Αυτό αναφέρουν πολλοί Κρατικοί Οργανισµοί και Ιδρύµατα που συµµετέχουν σε ανάλογες έρευνες, όπως American Heart Association (AHA), the American College of Cardiology (ACC), the Centres for Disease Control (CDC) και άλλα (Kleber, 2004). Η τακτική άσκηση έχει ευεργετικά αποτελέσµατα στους παράγοντες κινδύνου εµφάνισης ΚΑΑ (Thompson et al., 2003). Ο καθιστικός τρόπος ζωής και η έλλειψη δραστηριότητας, είναι ένα σηµαντικό πρόβληµα που σχετίζεται µε την δηµόσια υγεία σε ολόκληρο τον κόσµο (Dubbert et al., 2002; Willett, Dietz, & Colditz, 1999). Τα µειωµένα επίπεδα της αερόβιας ικανότητας, δεν σχετίζονται µόνον µε έναν αριθµό παραγόντων κινδύνου, αλλά φαίνεται επίσης ότι είναι ένας ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη ΚΑΑ, (Blair, Cheng, & Holder, 2001; Fang et al., 2003; Hu, Barengo et al., 2004; Hu, Lindstrom et al., 2004; Manson, et al., 1999; Tanasescu et al., 2002; Wannamethee & Shaper, 2001). Οι αρνητικές συνέπειες στην υγεία, εξαιτίας αυτής της κατάστασης, αυξάνονται ραγδαία στις αναπτυγµένες και στις αναπτυσσόµενες χώρες (Pate, Pratt & Blair, 1995; Willett, Dietz, & Colditz, 1999; World Health Organization, 2000).

3 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Πολλές επιδηµιολογικές µελέτες που έχουν γίνει, έχουν αποδείξει, ότι η σωµατική άσκηση µειώνει τον κίνδυνο αρτηριακής υπέρτασης, ιδιαίτερα σε άτο- µα που είναι παχύσαρκα (Paffenbarger et al., 1986). Σε µια πρόσφατη µετανάλυση 54 τυχαιοποιηµένων ελεγχόµενων δοκιµασιών, µε συνολικό αριθµό 2419 συµµετεχόντων ηλικίας µεγαλύτερης από 18 ετών, όπου εξετάσθηκε η επίδραση που είχε η συµµέτοχη τους σε αερόβιες ασκήσεις, σε σχέση µε την αρτηριακή τους πίεση (συστολική διαστολική η και τα δυο µαζί), βρέθηκε ότι η αερόβια άσκηση είναι αποτελεσµατική στην µείωση της συστολικής και διαστολικής πίεσης (Whelton, et al., 2002). Επιπλέον η αύξηση της σωµατικής άσκησης µπορεί να µειώσει τα επίπεδα της συστολικής και της διαστολικής πίεσης σε άτοµα µε ήδη αυξηµένα επίπεδα αρτηριακής πίεσης (Hagberg et al., 1989; Martin et al., 1990). Εάν όµως µειωθεί η σωµατική άσκηση, τότε και η αρτηριακή πίεση θα επανέλθει στα αρχικά επίπεδα (Somers et al., 1991). Η πιο αποτελεσµατική µορφή σωµατικής άσκησης για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, θεωρείται η αεροβική γυµναστική (Martin et al., 1990). Η ένταση της άσκησης δεν είναι απαραίτητο να είναι υψηλή, αφού ένα πρόγραµµα χαµηλής έντασης µπορεί να προκαλέσει µείωση των επιπέδων της αρτηριακής πίεσης, ανάλογη µ αυτή που προκαλούν τα προγράµµατα που έχουν ήπια ένταση (Hagberg et al., 1989; Roman et al., 1981). Επιπλέον, η αεροβική άσκηση επιδρά στην πίεση του αίµατος και µπορεί να µειώσει τη συστολική και τη διαστολική πίεση του αίµατος σε ορισµένες υπερτασικές κατηγορίες από 8 έως 10 mm Hg (Braith et al., 1994; Hagberg, 1990; Hagberg et al., 1989; Jennings et al., 1989) Σε αντίθετα αποτελέσµατα όµως κατέληξε µια άλλη επίσης πρόσφατη µεταανάλυση µεταξύ παιδιών και εφήβων, σύµφωνα µε την οποία η άσκηση δεν οδηγεί σε στατιστικά σηµαντική µείωση της συστολικής και διαστολικής πίεσης, παρά µόνον σε µία µικρή ελάττωση της αρτηριακής πίεσης. Η µεταανάλυση αυτή περιλάµβανε 12 τυχαιοποιηµένες µελέτες µε συνολικό αριθµό 1266 ατόµων (Kelley et al., 2003). Υπάρχουν περιορισµένες ενδείξεις, οι οποίες υποστηρίζουν την αποτελεσµατικότητα των µη φαρ- µακευτικών παρεµβάσεων για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης και την αντιµετώπιση της υπέρτασης σε παιδιά και εφήβους (NHBPEP, 2004). Τα δεδοµένα τα οποία υπάρχουν και τα οποία προέρχονται από µεγάλες και ελεγχόµενες έρευνες, µπορούν να χρησιµοποιηθούν για να γίνουν υποδείξεις µόνον σε ενήλικες για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, µε αλλαγή στον τρόπο ζωής του ατόµου (Chobanian et al., 2003), όπως είναι η αύξηση της αερόβιας ικανότητας του. Σχετικά µε την καρδιακή συχνότητα οι Seals και συν. (1991) µετά από έρευνα συµπέραναν ότι η µείωση της αρτηριακής πίεσης που παρατηρήθηκε εξαιτίας της άσκησης συνοδεύτηκε από χαµηλότερη καρδιακή συχνότητα κατά τη διάρκεια της ηρεµίας. Κάποιοι άλλοι ερευνητές όµως δεν ανέφεραν µείωση στην καρδιακή συχνότητα, παρ όλη την µείωση στην αρτηριακή πίεση που παρατηρήθηκε µετά από αερόβια προπόνηση (Koga et al., 1992; Matsusaki et al., 1992). Η χρησιµοποίηση του τεστ τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου, για την εκτίµηση της αερόβιας ικανότητας και τον υπολογισµό της VO 2max, βασίστηκε στο γεγονός ότι σε εξαντλητική άσκηση που διαρκεί πάνω από 2 λεπτά, η ενέργεια πρώτιστα προέρχεται από τον αερόβιο µεταβολισµό (Astrand & Rodahl, 1986). Ισχυρές συσχετίσεις µεταξύ της VO 2 max και των επιδόσεων στο τεστ του τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου στους ενηλίκους και στους εφήβους έχουν βρεθεί σε διάφορες έρευνες (Safrit et al., 1988). Η εγκυρότητα των τεστ τρεξίµατος- βαδίσµατος έχει αξιολογηθεί από τη συσχέτιση της επίδοσης του τρεξίµατος της απόστασης που επιτυγχάνει ένα άτοµο µε την VO 2max. Υπάρχουν πολλές µελέτες τέτοιου είδους σε ενήλικες και παιδιά. (Baumgartner & Jackson, 1991; Safrit et al., 1988). Σε µελέτες σε νέους που περιλαµβάνουν τρέξιµο µιλίου η τρέξιµο διάρκειας 9-12 λεπτών και κατά τις οποίες η VO 2 max µετρήθηκε µε δαπεδοεργοµετρο ο συντελεστής εγκυρότητας, είχε µια διακύµανση από.6 έως.8. Η σηµαντικότητα της σχέσης που υπάρχει µεταξύ της αρτηριακής πίεσης και της αερόβιας ικανότητας, η ύπαρξη αντικρουόµενων συµπερασµάτων από προηγούµενες µελέτες, η έλλειψη υποδείξεων στις µικρές ηλικίες, η έλλειψη ικανών ερευνών στον ελληνικό χώρο και στον χώρο της µέσης εκπαίδευσης, εκεί όπου µπορούν να γίνουν παρεµβάσεις, αποτέλεσε το έναυσµα για τη διεξαγωγή της έρευνας. Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι η εύρεση της σχέσης µεταξύ της VO 2max δείκτη µέτρησης της αερόβιας ικανότητας στις ηλικίες των ετών και της υπέρτασης ενός τροποποιήσιµου παράγοντα κινδύνου ΚΑΑ και συγκεκριµένα της συστολικής, της διαστολικής πίεσης αλλά και της καρδιακής συχνότητας σε αυτές τις ηλικίες. Μέθοδος και ιαδικασία Συµµετέχοντες Το δείγµα αποτέλεσαν 111 άτοµα (57 αγόρια και 54 κορίτσια), ηλικίας 12 έως 16 ετών, οι οποίοι ήταν µαθητές Γυµνασίου. Η έρευνα διεξήχθη στον σχολικό χώρο, κατά τις ώρες του µαθήµατος της Φυσικής Αγωγής και οι µαθητές προερχότανε από µία ευρεία περιοχή που περιελάµβανε εννέα κωµοπόλεις και χωριά. Μετρήσεις Τα ανθρωποµετρικά δεδοµένα που µετρήθηκαν στους µαθητές ήταν το βάρος και το ύψος. Το βάρος

4 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), µετρήθηκε χωρίς παπούτσια, µόνο µε ελαφρές φόρ- µες µε την χρησιµοποίηση φορητής ηλεκτρονικής ζυγαριάς ακρίβειας 0.2 Kgr. Η ακρίβεια ελεγχότανε συχνά µε γνωστό βάρος 5 Kgr. To ύψος των µαθητών µετρήθηκε σε όρθια θέση, χωρίς παπούτσια. Τα πόδια των εξεταζόµενων ήταν κλειστά και οι φτέρνες ακουµπούσαν στον τοίχο, όπως και η πλάτη και το κεφάλι. Το κεφάλι βρισκότανε σε τέτοια θέση, ώστε το βλέµµα του εξεταζόµενου να είναι οριζόντιο και το κεφάλι να ακουµπάει στον τοίχο. Μετά την τοποθέτηση οριζόντιας ράβδου, πάνω στο κεφάλι του µαθητή, χωρίς να ασκείται υπερβολική πίεση, καταγράφονταν η τιµή του ύψους. Για να υπολογισθεί ο είκτης Μάζας Σώµατος (.Μ.Σ.) διαιρέθηκε το βάρος του µαθητή (Kgr) µε το ύψος του στο τετράγωνο (m 2 ). Για τη µέτρηση της αρτηριακής πίεσης, ο εξεταζόµενος παρέµεινε σε καθιστή θέση για χρονικό διάστηµα τουλάχιστον πέντε λεπτών. Η πίεση µετρήθηκε µε αυτόµατο ψηφιακό πιεσόµετρο, µέσα στις αίθουσες διδασκαλίας, µε τους µαθητές να κάθονται στα θρανία τους. Το πιεσόµετρο τοποθετήθηκε γύρω από τον καρπό του αριστερού χεριού ενώ το ύψος του καρπού µε το πιεσόµετρο βρισκότανε στο ύψος της καρδιάς. Χρησιµοποιήθηκε αυτόµατο πιεσόµετρο µάρκας TRONIC KH Λήφθηκαν δυο ανεξάρτητες µετρήσεις µε διαφορά χρόνου δευτερόλεπτων. Για την ανάλυση χρησιµοποιήθηκε ο µέσος όρος αυτών των δυο µετρήσεων. Επίσης στο πιεσόµετρο καταγραφόταν αυτόµατα και η καρδιακή συχνότητα του κάθε εξεταζόµενου και σαν τιµή καρδιακής συχνότητας λαµβανόταν η τιµή από την πρώτη µέτρηση. Για τον υπολογισµό της επίδοσης στο τεστ του Τρεξίµατος - Βαδίσµατος 1 µιλίου (1609 µ.) χρησι- µοποιήθηκε ψηφιακό χρονόµετρο µε διαβάθµιση 1/100 του δευτερολέπτου. Οι εξεταζόµενοι παρατάχθηκαν πίσω από την θέση εκκίνησης. Έγινε υπενθύµιση σε αυτούς να χρησιµοποιήσουν έναν ελεγχό- µενο ρυθµό τρεξίµατος, έτσι ώστε να µπορούν να τερµατίσουν. Το περπάτηµα επιτρεπόταν, αν και οι µαθητές παροτρύνονταν να τελειώσουν την κούρσα όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Καταγράφηκε ο χρόνος σε λεπτά και δευτερόλεπτα, καθώς κάθε µαθητής περνούσε τη γραµµή τερµατισµού. Η εξίσωση που χρησιµοποιήθηκε για να υπολογισθεί η Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου VO 2max (ml *Kg -1 *min 1 ), βασίστηκε στην έρευνα των Cureton et al. (1994), για άτοµα ηλικίας 8 έως 25 ετών. Από τα αποτελέσµατα του τεστ Τρεξίµατος-Βαδίσµατος 1 Μιλίου, χρησιµοποιήθηκε ο χρόνος κατά τον οποίο καλύφθηκε από τους εξεταζόµενους, η απόσταση του 1 µιλίου. Η εξίσωση που χρησιµοποιήθηκε για τον υπολογισµό της Μέγιστης Πρόσληψης Οξυγόνου είναι συνάρτηση της ηλικίας, του φύλου, του είκτη Μάζας Σώµατος και του χρόνου που πέτυχε ο εξεταζόµενος στο τεστ του Τρεξίµατος - Βαδίσµατος 1 Μιλίου. Η κατάταξη των εξεταζόµενων ανάλογα µε το επίπεδο της αερόβιας ικανότητας τους ανά ηλικία και φύλο, έγινε σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Πιο συγκεκριµένα, τα αγόρια ανεξάρτητα από την ηλικία τους, θεωρούνταν ότι ανήκαν στην κατώτερη ζώνη όταν το επίπεδο της VO 2max ήταν µικρότερο από τα 42 ml/kgr/min, ενώ όταν η τιµή της VO 2max ήταν µεγαλύτερη από τα 52 ml/ Kgr/min, τότε τα αγόρια θεωρούνταν ότι ανήκαν στην άριστη ζώνη. Τέλος εάν η τιµή της VO 2max κυ- µαινόταν µεταξύ των 42.1 και 51.9 ml/kgr/min τότε αυτά τα αγόρια ανήκαν στη ζώνη υγείας. Τα κορίτσια ηλικίας ετών και ετών, βρισκόταν στην κατώτερη ζώνη όταν το επίπεδο της VO 2max ήταν µικρότερο των 37 και 35 ml/kgr/min, αντίστοιχα για κάθε ηλικία. Αντίθετα εάν το επίπεδο της VO 2max στις ηλικίες των ετών και ετών, ήταν µεγαλύτερο από τα 45 και τα 43 ml/kgr/min αντίστοιχα, τότε αυτά τα κορίτσια θεωρούνταν ότι ανήκαν στην άριστη ζώνη. Τα κορίτσια µε ενδιάµεσες τιµές VO 2max για τις αντίστοιχες ηλικίες, κατατάσσονταν στην ζώνη υγείας. Στατιστική ανάλυση Για την ανάλυση των δεδοµένων χρησιµοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραµµα SPSS 8.0. Για τον έλεγχο των στατιστικών υποθέσεων της έρευνας χρησιµοποιήθηκε ανάλυση διακύµανσης µε ένα ανεξάρτητο παράγοντα που περιλάµβανε την κατηγορία όπου ανήκε κάθε άτοµο ανάλογα µε το επίπεδο της VO 2max. O έλεγχος έγινε σε επίπεδο σηµαντικότητας p<.05. Αποτελέσµατα Οι µέσες τιµές της διαστολικής πίεσης, της συστολικής πίεσης, της καρδιακής συχνότητας και της µέγιστης πρόσληψης οξυγόνου ανά ηλικία και γένος από τα άτοµα που έλαβαν µέρος στην έρευνα παρουσιάζονται στους Πίνακες 1 και 2. Έγινε ανάλυση διακύµανσης των εξαρτηµένων µεταβλητών συστολική πίεση, διαστολική πίεση και καρδιακή συχνότητα. Ανεξάρτητη µεταβλητή ήταν η κατηγορία που ανήκει το κάθε άτοµο, ανάλογα µε την Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου (VO 2max ) σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram. Οι κατηγορίες αυτές είναι η άριστη ζώνη, η ζώνη υγείας και η κατώτερη ζώνη. Εξετάσθηκε δηλαδή κατά πόσο υπάρχουν διαφορές στην αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική) και στην καρδιακή συχνότητα λόγω της VO 2max του κάθε ατόµου. Οι µέσες τιµές και οι τυπικές αποκλίσεις της διαστολικής πίεσης, της συστολικής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά κατηγορία VO 2max (άριστη ζώνη, ζώνη υγείας και κατώτερη ζώνη) φαίνονται στον Πίνακα 3. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι υπήρχε στατιστικά σηµαντική διαφορά στη συστολική πίεση των εξετα-

5 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Πίνακας 1. Μέσες τιµές και τυπικές αποκλίσεις της διαστολικής, της συστολικής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά ηλικία και φύλο. ιαστολική πίεση Συστολική πίεση Καρδιακή συχνότητα Ηλικία (έτη) Ν Μ.Ο. T.A. Μ.Ο. T.A. Μ.Ο. Τ.A Αγόρια Κορίτσια Πίνακας 2. Μέσες Τιµές της VO 2 max των εξεταζόµενων ανά ηλικία και φύλο. VO 2 max (ml/kg/min) Ηλικία (έτη) Ν Μ.Ο. T.A Αγόρια Κορίτσια ζόµενων ατόµων που ανήκαν σε διαφορετικές κατηγορίες VO 2 max (F 2,108 = 14.32, p<.001). Επίσης τα αποτελέσµατα έδειξαν οι υπήρχε στατιστικά σηµαντική διαφορά στη διαστολική πίεση των εξεταζόµενων που ανήκαν σε διαφορετικές κατηγορίες VO 2 max (F 2,108 = 10.11, p<.001). Τέλος βρέθηκε ότι δεν υπήρχε στατιστική σηµαντική διαφορά ως προς την καρδιακή συχνότητα. Μετά την Post Hoc ανάλυση µε την µέθοδο Scheffe της εξαρτηµένης µεταβλητής συστολική πίεση σε σχέση µε την κατηγορία που ανήκει η VO 2max, αποδείχθηκε ότι υπάρχουν στατιστικά σηµαντικές διαφορές µεταξύ της άριστης και τα κατώτερης ζώνης (p<.05) και µεταξύ της ζώνης υγείας και της κατώτερης ζώνης (p<.05). Στην εξαρτηµένη µεταβλητή της διαστολικής πίεσης υπήρχαν διαφορές µεταξύ των ατόµων που βρισκόταν στην άριστη ζώνη και αυτών που βρισκόταν στην κατώτερη ζώνη (p<.05), αλλά και όσων βρισκότανε στην κατώτερη ζώνη και αυτών που βρισκό- Πίνακας 3. Μέσες τιµές της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας ανά κατηγορία της VO 2max Κατηγορία VO 2max Ν Μ.Ο. Τ.Α. Άριστη ιαστολική Συστολική Καρδιακή Συχνότητα Ζώνη Υγείας Κατώτερη Άριστη Ζώνη Υγείας Κατώτερη Άριστη Ζώνη Υγείας Κατώτερη

6 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), τανε στην ζώνη υγείας (p<.05). εν βρέθηκαν όµως διαφορές στην καρδιακή συχνότητα. των ατόµων που βρισκότανε σε διαφορετικές κατηγορίες της δέσµης, σε σχέση µε την αερόβια ικανότητα τους. Ξεχωριστές αναλύσεις διακύµανσης έδειξαν, ότι ήταν στατιστικά σηµαντική η επίδραση του φύλου (F 1,109 = 53.03, p <.00) στην µεταβλητή της αερόβιας ικανότητας, ενώ σηµαντική ήταν ακόµη η επίδραση του φύλου στην συστολική πίεση (F 1,109 = 6.89, p<.001) και στην διαστολική πίεση (F 1,109 =8.32, p<.001) αλλά όχι και στην καρδιακή συχνότητα. Τέλος στην ανάλυση του παράγοντα ηλικία, δεν βρέθηκαν διαφορές στην αρτηριακή πίεση στην αερόβια ικανότητα και την καρδιακή συχνότητα. Συζήτηση Στην παρούσα έρευνα εξετάσθηκε ο τρόπος µε τον οποίο η αερόβια ικανότητα σχετίζεται µε την αρτηριακή πίεση (συστολική και διαστολική), αλλά και την καρδιακή συχνότητα, σε νέους και εφήβους, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο µπορεί να επιδράσει η καλή φυσική κατάσταση, στον συγκεκριµένο παράγοντα κινδύνου πρόληψης ΚΑΑ, δηλαδή την αυξηµένη αρτηριακή πίεση. Από τα αποτελέσµατα της έρευνας προέκυψε ότι όσοι βρίσκονται στην άριστη ζώνη και στη ζώνη υγείας, έχουν αντίστοιχα κατά µέσο όρο διαστολική αρτηριακή πίεση χαµηλότερη κατά 9.4 mm Hg και 9.7 mm Hg, σε σχέση µε αυτούς που βρίσκονται στην κατώτερη ζώνη. Στην συστολική πίεση ο µέσος όρος της διαφοράς που παρατηρείται στα άτοµα που ανήκουν στην κατηγορία της άριστης ζώνης και της ζώνης υγείας, µε όσους ανήκουν στην κατώτερη ζώνη είναι 14.4 mm Hg και 13.1 mm Hg. Τα αποτελέσµατα της έρευνας συµφωνούν µε τα αποτελέσµατα των Whelton και συν. (2002), οι οποίοι σε µια µετανάλυση 54 δοκιµασιών στις οποίες συµ- µετείχανε 2419 εξεταζόµενοι, βρέθηκε ότι µετά από συµµετοχή σε αερόβια προγράµµατα άσκησης µειώθηκε η συστολική και η διαστολική πίεση και πιο συγκεκριµένα, η µέση µείωση στην συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, ήταν 3.8 mm Hg και 2.6 mm Hg αντίστοιχα. Επίσης τα αποτελέσµατα της έρευνας συµφωνούν και µε µια άλλη µετανάλυση 44 δοκιµασιών µε 2674 συµµετέχοντες (Fagard, 2001), όπου διαπιστώθηκε ότι υπάρχει µείωση των επιπέδων της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης, κατά 3.4 mm Hg και 2.4 mm Hg αντίστοιχα, όταν υπήρξε συµµετοχή των ατόµων σε πρόγραµµα αερόβιας άσκησης, για τρεις φορές τουλάχιστον την εβδοµάδα, από 30 έως 60 λεπτά και µε µέτρια ένταση. Άλλες επιδηµιολογικές µελέτες κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι η συµµετοχή σε προγράµµατα γύµνασης συνέβαλε στη µειωµένη αρτηριακή πίεση (Gibbons et al., 1983; Granier et al., 1994; Palatini et al., 1991; Staessen et al., 1994). Επίσης τα αποτελέσµατα έρχονται σε συµφωνία και µε άλλες έρευνες, σύµφωνα µε τις οποίες η αερόβια άσκηση µειώνει τα επίπεδα της συστολικής και της διαστολικής αρτηριακής πίεσης (Braith et al., 1994; Hagberg, 1990; Hagberg et al., 1989; Jennings et al., 1989) ιαφορές δεν εντοπίσθηκαν ανάµεσα στα άτοµα που η αερόβια ικανότητα τους ανήκει στις τρεις κατηγορίες της δέσµης Fitnessgram και στην καρδιακή συχνότητα των εξεταζοµένων, παρόλο που η έρευνα των Kokkinos και συν. (1997), και η έρευνα των Seals και συν. (1991) έδειξαν ότι υπήρχε στατιστικά σηµαντική µείωση στην καρδιακή συχνότητα µετά από αερόβια προπόνηση. Μερικοί όµως ερευνητές δεν ανέφεραν µείωση στην καρδιακή συχνότητα, παρά τη µείωση της αρτηριακής πίεσης εξαιτίας της άσκησης (Koga et al., 1992; Matsusaki et al., 1992). Στην πλειοψηφία των παραπάνω µελετών η ηλικία των εξεταζόµενων ήταν πάνω από 20 έτη. Στις έρευνες αυτές εξετάσθηκε η σχέση της αρτηριακής πίεσης µε την άσκηση, όταν υπήρχε συµµετοχή των ατόµων σε δραστηριότητες και προγράµµατα γύµνασης για τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, σε άτοµα που είτε ήτανε υπερτασικά είτε είχανε κανονική αρτηριακή πίεση. Ελάχιστες µελέτες έχουν απευθυνθεί σε παιδιά και εφήβους. Για το λόγο αυτόν οι Chobanian και συν. (2003), σηµειώνουν ότι τα δεδοµένα που υπάρχουν και προέρχονται από µεγάλες έρευνες µπορούν να χρησιµοποιηθούν µόνον σε ενήλικες, για να γίνουν υποδείξεις για τη µείωση της αρτηριακής πίεσης, χωρίς φαρµακευτική παρέµβαση. Μια πρόσφατη µετανάλυση η οποία αφορούσε παιδιά και εφήβους σε αντίθεση µε τις προηγούµενες έρευνες στις όποιες οι εξεταζόµενοι ήτανε ενήλικες, (Kelley et. al., 2003), κατέληξε στο συµπέρασµα, ότι η άσκηση δεν οδηγεί σε στατιστικά σηµαντική µείωση της αρτηριακής πίεσης, παρόλο που υπήρξε µια µείωση κατά 1% και 3% στην συστολική και στην διαστολική πίεση µετά από άσκηση µικρής διάρκειας. Η µετανάλυση αυτή περιλάµβανε 12 τυχαιοποιηµένες µελέτες µε συνολικό αριθµό 1266 άτοµα. H συµµετοχή των εξεταζόµενων σε προγράµµατα αερόβιας άσκησης, δεν µπορεί να αιτιολογήσει πλήρως την επίδραση της άσκησης στη µείωση η όχι της αρτηριακής πίεσης, διότι η µείωση της αρτηριακής πίεσης µπορεί να µην οφείλεται αποκλειστικά στη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, αλλά σε άλλες παραµέτρους που επιδρούν στην αρτηριακή πίεση, όπως είναι η µείωση του σωµατικού βάρους, που πιθανόν να είχε επιτευχθεί κατά την διάρκεια της αερόβιας γύµνασης. Όταν χρησιµοποιήθηκε ένας πιο αντικειµενικός τρόπος για την εκτίµηση της αερόβιας ικανότητας µε την χρήση δαπεδοεργόµετρου (Gibbons et al., 1983; Kokkinos et al., 1995), τα αποτελέσµατα έδειξαν χα- µηλότερη αρτηριακή πίεση, όταν υπήρχε καλύτερη αερόβια ικανότητα. Από όσο γνωρίζουµε είναι η πρώτη έρευνα η οποία χρησιµοποιεί την κατηγοριο-

7 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), ποίηση της αερόβιας ικανότητας, σύµφωνα µε τις νόρµες της δέσµης Fitnessgram ανά ηλικία και φύλο, για να αξιολογήσει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης και της καρδιακής συχνότητας των ατόµων που ανήκουν σε κάθε µια από αυτές τις κατηγορίες της δέσµης. Η δέσµη Fitnessgram χρησιµοποιεί κριτήρια αναφοράς, που σχετίζονται µε την υγεία, για να αξιολογήσει την απόδοση της φυσικής κατάστασης (CIAR, 1999). Αυτά τα στάνταρτ κριτήρια έχουν καθιερωθεί, ώστε να αντιπροσωπεύουν ένα επίπεδο φυσικής κατάστασης, που να µπορεί να προσφέρει κάποιο βαθµό προστασίας από ασθένειες, που µπορούν να εµφανισθούν εξαιτίας της καθιστικής ζωής και της έλλειψης γύµνασης. Τα στάνταρτ αντιπροσωπεύουν εύλογα επίπεδα φυσικής κατάστασης, τα οποία µπορούν να αποκτηθούν από τα περισσότερα παιδιά, τα οποία συµµετέχουν τακτικά σε ποικίλους τύπους φυσικής δραστηριότητας (The Cooper Institute for Aerobics Research, 1999). Σύµφωνα µε τα ευρήµατα της παρούσας έρευνας, η ηλικία δεν επηρεάζει ούτε την αερόβια ικανότητα, ούτε και την αρτηριακή πίεση, εφόσον δεν βρέθηκαν διαφορές µεταξύ των εξεταζόµενων, πιθανόν λόγω του µικρού εύρους των εξεταζόµενων ηλικιών. Αναµενόµενες όµως διαφορές προέκυψαν µεταξύ των δυο φύλων στην αερόβια ικανότητα, µε τα αγόρια να υπερτερούν από τα κορίτσια σε όλες τις ηλικίες. Τα χαµηλότερα επίπεδα VO 2max στα κορίτσια σχετίζονται κατά κύριο λόγο, µε την µικρότερη µυϊκή µάζα, τα χαµηλότερα επίπεδα αιµοσφαιρίνης και όγκο αίµατος αλλά και τον µικρότερο καρδιακό όγκο παλµού (Fletcher et al., 2001; Sullivan, Cobb, & Higginbotham, 1991). Επίσης βρέθηκαν διαφορές στην αρτηριακή πίεση µεταξύ των δυο φύλων, µε τα αγόρια να έχουν υψηλότερη συστολική και διαστολική πίεση. Σε άλλη έρευνα (Watkins et al., 2004), τα αγόρια επίσης παρουσίασαν υψηλότερη συστολική πίεση, αλλά χα- µηλότερη όµως διαστολική πίεση από τα κορίτσια σε µετρήσεις που έγιναν σε δυο χρονικές περιόδους, η πρώτη µεταξύ των ετών 1989 και 1990 ανάµεσα από 1015 εφήβους ηλικίας 12 έως 15 ετών και η δεύτερη µεταξύ των ετών 1999 και 2001 ανάµεσα σε 2017 εφήβους της ίδιας ηλικίας. Οι µηχανισµοί µε τους οποίους η συστηµατική αερόβια γύµναση δρα ευνοϊκά στη ρύθµιση της αρτηριακής πίεσης δεν είναι απόλυτα ξεκάθαροι. Υποστηρίζεται ότι η επίδραση της άσκησης, δεν προκαλείται από έναν µόνον µηχανισµό, αλλά από πολλούς, οι οποίοι αλληλεπιδρούν και ρυθµίζουν την αρτηριακή πίεση. Η µείωση της αρτηριακής πίεσης αποδίδεται σε τρεις κυρίως παράγοντες, στη ρύθµιση του σω- µατικού βάρους (Krotkiewski & Mandroukas, 1979; Stamler et al., 1980), στην ελάττωση της αυξηµένης καρδιακής συχνότητας σε κατάσταση σωµατικής ηρε- µίας, που οφείλεται κυρίως σε µείωση του αυξηµένου τόνου του συµπαθητικού νευρικού συστήµατος (Hagberg, 1983; Seals & Hagberg 1984) και τέλος στη συστη- µατική αερόβια άσκηση η οποία µειώνει τις περιφερειακές αγγειακές αντιστάσεις, ιδιαίτερα όταν καταβάλλεται υποµέγιστη µυϊκή προσπάθεια. Από τα αποτελέσµατα επίσης προέκυψε, ότι ποσοστό 94.6% και 81.1% είχε φυσιολογικά επίπεδα συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης, ενώ στο υπόλοιπο 5.4% και 18.9% η συστολική και διαστολική πίεση ήταν αυξηµένη. Επίσης το ποσοστό των εξεταζόµενων που ανήκε στην «ζώνη υγείας» ήταν 52.25% το ποσοστό που ανήκε στην «άριστη» ζώνη ήταν 22.52%, ενώ το ποσοστό που ανήκε στην «κατώτερη» ζώνη ήταν 25.23%. Τα αποτελέσµατα συµφωνούν µε τα δεδοµένα που αναφέρονται στο εγχειρίδιο χρήσης του τεστ Fitnessgram σύµφωνα µε τα οποία περίπου το 60 % του πληθυσµού βρίσκεται µέσα στα αποδεκτά όρια των ζωνών. Επίσης συµφωνούν µε τα αποτελέσµατα των O' Hara et al. (1989) σε πολύ µεγάλα δείγµατα παιδιών (περίπου ) όπου η πλειοψηφία των µαθητών το 69% για τα αγόρια και το 63% για τα κορίτσια βρισκόταν στην ζώνη υγείας χρησιµοποιώντας το τεστ Fitnessgram για τον έλεγχο της αερόβιας ικανότητας µε το τεστ του τρεξίµατος-βαδίσµατος 1 µιλίου. Συµπερασµατικά µπορούµε να πούµε, πώς όταν το επίπεδο της αερόβιας ικανότητας των παιδιών και των εφήβων, ηλικίας 12 έως 16 ετών, βρίσκεται στην άριστη ζώνη και στην ζώνη υγείας, τις συνιστώµενες ζώνες σύµφωνα µε την κατηγοριοποίηση της δέσµης Fitnessgram, τότε αυτοί έχουν µικρότερη συστολική και διαστολική πίεση, αλλά όχι και καρδιακή συχνότητα, εάν συγκριθούν µε παιδιά και εφήβους που βρίσκονται στην κατώτερη ζώνη της δέσµης Fitnessgram. Επίσης η αερόβια ικανότητα και η αρτηριακή πίεση είναι ανεξάρτητη από τις παραπάνω εξεταζό- µενες ηλικίες, αλλά τα επίπεδα της αερόβιας ικανότητας είναι σηµαντικά υψηλότερα στα αγόρια σε σχέση µε τα κορίτσια. Σηµασία για τη Φυσική Αγωγή Η εκπλήρωση του σκοπού της Φυσικής Αγωγής, που είναι η δια βίου προαγωγή και διατήρηση της υγείας και ευεξίας του ατόµου, µέσω της άσκησης και της βελτίωσης της αερόβιας ικανότητας, πρέπει να συνδυασθεί µε το γεγονός της υψηλής συσχέτισης της αερόβιας ικανότητας, µε τη µείωση της αρτηριακής πίεσης. Η υγεία και η Φυσική Αγωγή στην εκπαίδευση πρέπει να έχουν µια ισχυρή σχέση. Η σηµασία που αποκτά η Φυσική Αγωγή όταν ειδωθεί από αυτήν την οπτική γωνία, δηλαδή της βελτίωσης της φυσικής κατάστασης που σχετίζεται µε την υγεία είναι προφανής, διότι µε τη βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, γίνεται άµεση παρέµβαση σε δυο τροποποιήσιµους παράγοντες εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών.

8 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Σηµασία για την Ποιότητα Ζωής Η άσκηση είναι ένας σηµαντικός παράγοντας για την υγεία, εποµένως και η σηµασία για την ποιότητα της ζωής ενός ατόµου είναι σηµαντική. Η υψηλή αρτηριακή πίεση, ένα κύριο πρόβληµα υγείας, σχετίζεται µε την αυξηµένη πιθανότητα εµφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών, η οποία είναι µια διαδικασία που ξεκινάει πολλές φορές από την παιδική ηλικία. Η σωστή όµως ενηµέρωση και η ύπαρξη κατάλληλων προγραµµάτων για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης που σχετίζεται µε την υγεία, µέσα στο σχολικό χώρο, κατά τη διάρκεια του µαθήµατος της Φυσικής Αγωγής, µπορούν να αναστείλουν αυτές τις διαδικασίες. Βιβλιογραφία Astrand, P.O., & Rodahl, K. (1986). Textbook of work physiology. New York: McGraw Hill Baumgartner, T.A., & Jackson, A.S. (1991). Measurement for evaluation in physical education and exercise science. Dubuque: Wm. C. Brown. Berenson, G.S., Srinivasan, S.R., Bao. W., Newman. W.P. III, Tracy, R.E., & Wattigney, W.A. (1998). Association between multiple cardiovascular risk factors and atherosclerosis in children and young adults. The Bogalusa Heart Study. New England Journal of Medicine, 338, Berenson, G.S., Srinivasan, S.R., Webber, L.S., Nicklas, T.A., Hunter, S.M., Johnson, C.C., et al. (1991). Cardiovascular risk in early life: the Bogalusa Heart Study. In: Current Concepts. Kalamazoo, Mich: Upjohn. Blair, S.N., Cheng, Y., & Holder, J.S. (2001). Is physical activity or physical fitness more important in defining health benefits? Medicine Science of Sports and Exercice, 33, S379-S399. Braith, R.W., Pollock, M.L., Lowenthal, D.T., Graves, J.E., & Limacher, M.C. (1994). Moderate - and high-intensity exercise lowers blood pressure in normotensive subjects 60 to 79 years of age. American Journal of Cardiology, 73, Chobanian, A.V., Bakris, G.L., Black, H.R., Cushman, W.C., Green, L.A., Izzo, J., Jr., et al. (2003). The seventh report of the joint national committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure: the JNC 7 report. JAMA, 289, CIAR (1999). FITNESSGRAM test administration manual. Cureton, K.J., Sloniger, M.A., O Bannon, J.P., Black, D.N., & McCormack, W.P. (1994). A generalized equation for prediction of VO 2 peak from one-mile run/walk performance in youth. Medicine and Science in Sports and Exercise, 27, Dubbert, P.M., Carithers, T., Sumner, A.E., Barbour, K.A., Clark, B.L., Hall, J.E., et al. (2002). Obesity, physical inactivity, and risk for cardiovascular disease. American Journal of Medicine Science, 324, Fagard, R.H. (2001). Exercise characteristics and the blood pressure response to dynamic physical training. Medical Science of Sports and Exercise, 33, S484 S492. Fang, J., Wylie-Rosett, J., Cohen, H.W., Kaplan, R.C., Alderman, M.H., et al. (2003). Exercise, body mass index, caloric intake, and cardiovascular mortality. American Journal of Medicine, 25, Fletcher, G.F., Balady G., Froelicher V.F., Amsterdam, E.A., Chaitman, B., Eckel, R., et al. (2001). Exercise standards for testing and training. A statement for healthcare professionals from the American Heart Association. Circulation, 10, Gibbons, L.W., Blair, S.N., Cooper, K.H., & Smith, M. (1983). Association between coronary heart disease risk factors and physical fitness in healthy adult women. Circulation, 67, Gillman, M.W., Cook, N.R., Rosner, B., Evans, D.A., Keough M.E., Taylor J.O., et al. (1993). Identifying children at high risk for the development of essential hypertension. Journal of Pediatrics, 122, Hagberg, J.M. (1983). Effect of exercise training on plasma catecholamines and hemodynamics of adolescent hypertensive. American Journal of Cardiology, 52, Hagberg, J.M., Montain, S.J., Martin, W.H. III, & Ehsani, A.A. (1989). Effect of exercise training in 60- to 69-year-old persons with essential hypertension. American Journal of Cardiology, 64, Hagberg, J.M. (1990). Exercise, fitness and hypertension. In: C. Bouchard, R.J. Shepard, T. Stephens, J.R. Sutton & B. McPherson (Eds.), Exercise, Fitness and Health (pp ). Champaign, IL: Human Kinetics. He, J., & Whelton, P.K. (1999). Elevated systolic blood pressure and risk of cardiovascular and renal disease: overview of evidence from observational epidemiologic studies and randomized controlled trials. American Heart Journal, 138, Hu, G., Barengo, N.C., Tuomilehto, J., Lakka, T.A., Nissinen, A., & Jousilahti, P. (2004). Relationship of physical activity and body mass index to the risk of hypertension: a prospective study in Finland. Hypertension, 43, Hu, G., Lindstrom, J., Valle, T.T., Johan, G., Pekka, J., Karri, S., et al. (2004). Physical activity, body mass index, and risk of type 2 diabetes in patients with normal or impaired glucose regulation. Archives of International Medicine, 164,

9 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Jennings, G.L., Deakin, G., Dewar, E., Laufer, E., & Nelson, L. (1989) Exercise, cardiovascular disease and blood pressure. Clinical Hypertension, 11, Kelley, G.A., Kelley, K.S., & Tran, Z.V. (2003). The effects of exercise on resting blood pressure in children and adolescents: a meta-analysis of randomized controlled trials. Preventing of Cardiology, 6, 8 16(M) Kleber, F. (2004). The predictive value of cardiorespiratory fitness. European Heart Journal, 25, Koga, M., Ideishi, M., Matsusaki, M., Tashiro, E., Kinoshita, A., Ikeda, M., et al. (1992). Mild exercise decreases plasma endogenous digitalis like substance in hypertensive individuals. Hypertension, 19, S231-S236. Kokkinos, P.F., Holland, J.C., Pittaras, A.E., Narayan, P., Dotson, C.O., & Papademetriou, V. (1995). Cardioraspiratory fitness and coronary heart disease risk factor association in women. Journal of American Cardiology, 26, Kokkinos, P.F., Narayan, P., Fletcher, R.D., Tsagadopoulos, D., & Papademetriou, V. (1997). Effects of aerobic training on exaggerated blood pressure response to exercise in African-Americans with hypertension treated with indapamide, verapamil and enalapril. American Journal of Cardiology, 79, Krotkiewski, M., & Mandroukas, K. (1979). Effects of long term physical training on body fat metabolism and blood pressure in obesity. Metabolism, 28, Lauer, R.M., & Clarke, W.R. (1989). Childhood risk factors for high adult blood pressure: the Muscatine Study. Pediatrics, 79, Hayman, L.L., Williams, C.L., Daniels, S.R., Steinberger, J., Paridon, S., & Dennison, B. (2004). Cardiovascular health promotion in the schools a statement for health and education professionals and child health advocates from the committee on atherosclerosis, hypertension, and obesity in youth (AHOY) of the council on cardiovascular disease in the young, american heart association. Circulation, 110, Levin, S., Lowry, R., Brown, D.R., & Dietz, W.H. (2003). Physical activity and body mass index among US adolescents: Youth Risk Behavior Survey, Archive Pediatrics of Adolescence Medicine, 157, Li, S., Chen, W., Srinivasan, S.R., Bond, M.G., Tang, R., Urbina, E.M. et al. (2003). Childhood cardiovascular risk factors and carotid vascular changes in adulthood: the Bogalusa Heart Study. JAMA, 290, Luepker, R.V., Jacobs, D.R., Prineas, R.J., & Sinaiko, A.R. (1999). Secular trends of blood pressure and body size in a multi-ethnic adolescent population: 1986 to Journal of Pediatrics, 134, Manson, J.E., Hu, F.B., Rich-Edwards, J.W., Colditz, G.A., Stampfer, M.J., Willett, W.C., et al. (1999). A prospective study of walking as compared with vigorous exercise in the prevention of coronary heart disease in women. New England Journal of Medicine, 341, Martin, J.E., Dubbert, P.M., & Cushman, W.C. (1990). Controlled trial of aerobic exercise in hypertension. Circulation, 81, Matsusaki, M., Ikeda, M., Tashiro, E., Koga, M., Miura, S., Ideishi, M. et al. (1992). Influence of workload on the antihypertensive effect of exercise. Clinical Pharmacology of Physiology, 19, McGill, H.C.Jr., McMahan, C.A., Zieske, A.W., Malcom, G.T., Tracy, R.E., & Strong, J.P. (2001). Effects of nonlipid risk factors on atherosclerosis in youth with a favorable lipoprotein profile. Circulation, 103, NHBPEP (1993). National High Blood Pressure Education Program Working Group report on primary prevention of hypertension. Archives of International Medicine, 153, NHBPEP (2004). National high blood pressure education program working group on high blood pressure in children and adolescents: the fourth report on the diagnosis, evaluation, and treatment of high blood pressure in children and adolescents. Pediatrics, 114, NHBPEP (1996). Consensus Development Panel on Physical Activity and Cardiovascular Health. Physical Activity and Cardiovascular Health. JAMA, 276, Ogden, C.L., Flegal, K.M., Carroll, M.D., & Johnson, C.L. (2002). Prevalence and trends in overweight among US children and adolescents, JAMA, 288, O'Hara, N. M., Baranowski, T., Simons-Morton, B. G., Wilson, B. S., & Parcel, G. S. (1989). Validity of the observation of children's physical activity. Research Quarterly for Exercise and Sport, 60, Paffenbarger, R.S., Hyde, R.T., Wing, A.L., & Itsieh, C.C. (1986). Physical activity, all- cause mortality, and longevity of college alumni. New England Journal of Medicine, 314, Palatini, P., Granier G.R., Mormino N., Nicolosi, L., Mos, L., Visentin, P. et al. (1994). Relation between physical training and ambulatory blood pressure in stage I hypertensive subjects: results of the HARVEST trial. Circulation, 90, Pate, R.R., Pratt, M., Blair, S.N., Haskell, W.L., Macera, C.A., Bouchard, C., et al. (1995). Physical activity and public health: a recommendationfrom the centers for disease control and prevention and the American College of Sports Medicine. JAMA, 273,

10 Γ. Λαπούσης, κ.ά. / Αναζητήσεις στη Φ.Α. & τον Αθλητισµό, 3 (2005), Raitakari, O.T., Juonala, M., Kahonen, L., Taittonen, L., Laitinen, T., Maki-Torkko, N. et al. (2003). Cardiovascular risk factors in childhood and carotid artery intima-media thickness in adulthood: the Cardiovascular Risk in Young Finns Study. JAMA, 290, Reaven, P.D., Barren-Connor, E., & Edelstein, S. (1991). Relation between leisure-time physical activity and blood pressure in older women. Circulation, 83, Roman, O., Camuzzi, A.L., Villalon, E., & Klenner, C. (1981). Physical training programme in arterial hypertension: a long term perspective follow - up. Cardiology, 67, Safrit, M.J., Hooper, L.M., Ehlert, S.A., Costa, M.G., & Patterson, P. (1988). The validity generalization of distance run tests. Canadian Journal of Sport Sciences, 13, Seals, D.R. & Hagberg, K.M. (1984). The effect of exercise training on human hypertension a review Medical Science of Sports Exercise 16, Shephard, J.R. & Balady, J.G. (1999). Exercise as Cardiovascular Therapy American Heart Association. Circulation, 99, Somers, V.K., Conway, J., Johnston, J., & Sleight, P. (1991). Effects of endurance training on baroreflex sensitivity and blood pressure in borderline hypertension. Lancet, 337, Staessen, J., Fagard, R., & Amery, A. (1994). Lifestyle as a determinant of blood pressure in the general population. American Journal of Hypertension, 7, Stamler, J., Farinaro, E., Mojonnier, L.M., Hall, Y., Moss, D., Stamler, R. (1980). Prevention and control of hypertension by nutritional hygienic means. JAMA, 243, Sullivan, M.J., Cobb, F.R., &bhigginbotham, M.B. (1991). Stroke volume increases by similar mechanisms during upright exercise in normal men and women. American Journal of Cardiology, 67, Tanasescu, M., Leitzmann, M.F., Rimm, E.B., Willett, W.C., Stampfer, M.J., & Hu, F.B. (2002). Exercise type and intensity in relation to coronary heart disease in men. JAMA, 288, The Cooper Institute for Aerobics Research. (1999). FITNESSGRAM test administration manual. Wannamethee, S.G., & Shaper, A.G. (2001) Physical activity in the prevention of cardiovascular disease: an epidemiological perspective. Sports Medicine, 31, Watkins, D., McCarron, P., Murray, L. Cran, G., Boreham, C., Robson, P. et al. (2004). Trends in blood pressure over 10 years in adolescents: analyses of cross sectional surveys in the Northern Ireland Young Hearts project. British Medical Journal, 329, 139. Whelton, S.P., Chin, A., Xin, X., & He, J. (2002). Effect of aerobic exercise on blood pressure: a metaanalysis of randomized, controlled trials. Annual International Medicine, 136, WHO (2000). Preventing and managing the global epidemic. WHO technical report series 894. Geneva: World Health Organization. Willett, W.C., Dietz, W.H., Colditz GA. (1999). Guidelines for healthy weight. New England Journal of Medicine, 341, Williams, Ch., Hayman, L., Daniels, S.R., Robinson, T.N., Steinberger, J., Paridon, S., Bazzarre, T., et al., (2002). Cardiovascular Health in Childhood: A Statement for Health Professionals from the Committee on Atherosclerosis, Hypertension, and Obesity in the Young (AHOY) of the Council on Cardiovascular Disease in the Young, American Heart Association. Circulation, 106, 143. Υπεύθυνος έκδοσης: Ελληνική Ακαδηµία Φυσικής Αγωγής, Υπεύθυνος συντακτικής επιτροπής: Γιάννης Θεοδωράκης Μέλη της συντακτικής επιτροπής: Αλµπανίδης Ευάγγελος, Βλαχόπουλος Συµεών, Γούδας Μάριος, έρρη Βασιλική, ιγγελίδης Νίκος, Ζαχοπούλου Έρη, Κιουµουρτζόγλου Ευθύµης, Κουρτέσης Θωµάς, Μουντάκης Κώστας, Παπαϊωάννου Αθανάσιος, Σακελαρίου Κίµων, Τζέτζης Γιώργος, Τσαγγαρίδου Νίκη, Χατζηγεωργιάδης Αντώνης, Χρόνη Στυλιανή. ιαχείριση και επιµέλεια έκδοσης: Ζήση Βασιλική

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΤΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΤΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 12-16 ΕΤΩΝ Λαπούσης Γ. 1, Λαπαρίδης Κ. 1, Πέτσιου Ε. 1, Μούγιος Β. 2, Τοκµακίδης Σ. 1 1. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις

Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις Προσαρµογές και οφέλη από την εφαρµογή προγραµµάτων άσκησης σε άτοµα µε χρόνιες παθήσεις Εισαγωγή Στις µέρες µας έχει αναγνωριστεί η ιδιαίτερη αξία της άσκησης και η συµβολή της στην προάσπιση της υγείας

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης

Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχεδιασμός, εφαρμογή και καθοδήγηση προγραμμάτων άσκησης Ενότητα 1: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα:

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρηρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική

Μέτρηση της Ρυθµικής Ικανότητας σε Μαθητές Γυµνασίου που Ασχολούνται µε Αθλητικές ραστηριότητες Συνοδευµένες ή Όχι από Μουσική Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµό τόµος 3 (1), 22 28 ηµοσιεύτηκε: 11 Φεβρουαρίου 2005 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 3 (1), 22-28 Released: February 11, 2005 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής

Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας, ΑΤΕΙ Λαμίας Φυσικοθεραπευτής ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Τα χρόνια αποτελέσματα της συστηματικής άσκησης στο διπλό γινόμενο σε υγιή άτομα Αθανάσιος Μανδηλάρης,1 Δημήτριος Σούκος2 1 Φυσικοθεραπευτής, MSc, Εργαστηριακός συνεργάτης, Τμήμα Φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία

Φυσική κατάσταση Παράμετροι της φυσικής κατάστασης που αναφέρονται στην υγεία Φυσική κατάσταση Η φυσική υγεία ή φυσική κατάσταση (όπως συνηθίζεται να αποκαλείται στους κόλπους των επαγγελματιών της άσκησης), που αντιστοιχεί στον αγγλικό όρο Physical Fitness, είναι ένας πολυδιάστατος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Φίλιππος Λουκά Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ια Βίου Φυσική Κατάσταση ΚΩ. Μ/ΤΟΣ-ΜΑΜ ΑΘΛ.012-11325 ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ (ECTS) 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα Επιλογής ΤΡΟΠΟΣ ΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ιαλέξεις/εργαστηριακά Μαθήµατα/Πρακτική Εφαρµογή

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Παναγιώτης Θεoδωρόπουλος Δευτέρα, 31 Αύγουστος :22 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 13 Ιούνιος :48

Συντάχθηκε απο τον/την Παναγιώτης Θεoδωρόπουλος Δευτέρα, 31 Αύγουστος :22 - Τελευταία Ενημέρωση Παρασκευή, 13 Ιούνιος :48 Τα οφέλη για την υγεία που κερδίζονται μέσω της αερόβιας άσκησης έχουν αποδειχτεί. Η έρευνα έχει δείξει ότι συστηματική και μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα, έχει ευεργετική επίδραση στην υγεία και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Κωνσταντινίδου Ελίζα

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις και Άσκηση: Πρόληψη και Αποκατάσταση

Καρδιαγγειακές Παθήσεις και Άσκηση: Πρόληψη και Αποκατάσταση Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: Άσκηση και Υγεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - Τ.Ε.Φ.Α.Α., ΚΑΡΥΕΣ 42100, ΤΡΙΚΑΛΑ Μάθημα: MB05 Άσκηση, Πρόληψη και Αποκατάσταση Καρδιοπαθειών Διάλεξη 11η Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max )

Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max ) Κανονικές Τιµές Κανονικές Τιµές Δύναµης Ανύψωσης Γλώσσας Κανονικές Τιµές Γλωσσικής Αντοχής Κανονικές Τιµές Δύναµης Χειλιών Κατευθυντήριες Γραµµές για την Ερµηνεία της Δύναµης Ανύψωσης της Γλώσσας (P max

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΜΑΤΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 21;285:2486-2497. 2497. Σ ή Σάκχαρο >11 >11 mg% Τριγλυκερίδια >15

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 2: Η επίδραση της άσκησης στην υγεία Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. της Αικατερίνης Μανιουδάκη ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΑΡΟΥΣ ΥΠΕΡΒΑΡΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ της Αικατερίνης Μανιουδάκη Μεταπτυχιακή Διατριβή που υποβάλλεται στο καθηγητικό σώμα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες

Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Άσκηση στις αναπτυξιακές ηλικίες Ενότητα 1: Άσκηση, ανάπτυξη και ωρίμανση Γεροδήμος Βασίλειος, Καρατράντου Κωνσταντίνα Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού 1 Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που συντελούν στη φυσική απόδοση. Φυσική κατάσταση

Παράγοντες που συντελούν στη φυσική απόδοση. Φυσική κατάσταση Παράγοντες που συντελούν στη φυσική απόδοση. Φυσική κατάσταση Γιάννης Κουτεντάκης, BSc, MA. PhD Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιεχόµενο Μαθήµατος Παράγοντες που συντελούν στη φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Σπύρος Κέλλης Καθηγητής Προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ.

Σπύρος Κέλλης Καθηγητής Προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 1 ο. Μέτρηση της σύστασης του σώµατος

Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο. Πείραµα 1 ο. Μέτρηση της σύστασης του σώµατος Μετρήσεις και αξιολόγηση στο σχολείο Πείραµα 1 ο Μέτρηση της σύστασης του σώµατος Εισαγωγή Ένας από τους στόχους πολλών προγραµµάτων είναι ο έλεγχος και η διατήρηση του κατάλληλου επιπέδου σωµατικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά

Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά Νικόλαος Γ.Πατσουράκος Kαρδιολόγος Επιμελητής A Υπεύθυνος Μονάδας Εμφραγμάτων Τζάνειο Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά 1. Ιστορικό 2. Κλινική εξέταση 3. Εργαστηριακός έλεγχος Αιματολογικός Απεικονιστικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα»

Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Μαρία Καράντζα- Χαρώνη, MD, FAAP Διευθύντρια Ενδοκρινολογικής Κλινικής- Ιατρείου Ελέγχου Βάρους «Παίδων Μητέρα» Πως υπολογίζουµε εάν ένα παιδί έχει φυσιολογικό βάρος ; ΒΜΙ = Βάρος/Ύψος² (σε kg/m²) Χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου

Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Η παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα/ Συµπεράσµατα συνεδρίου Χριστιάνα Γ. Παυλίδου D.U., MSc Κλινικός ιατροφολόγος ιαιτολόγος Επιστηµονικός σύµβουλος ΠΑΙ ΕΙΑΤΡΟΦΗ by Epode Παιδική παχυσαρκία στην Ελλάδα Το

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών 26 2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών Β. Δραγουμάνος 1, Δ. Αθανασόπουλος 2, Ε. Φουστέρης 1, Δ. Αναστασόπουλος 2, Π. Φουρλεμάδης

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή

Ποιοτική Αξιολόγηση ενός Προγράμματος Διδασκαλίας Δεξιοτήτων Ζωής στη Φυσική Αγωγή Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 8 (2), 107 118 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβίου 2010 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 8 (2), 107-118 Released: September 30, 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ Βασιλική Αλκιβιαδου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική ηλικία»

«Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική ηλικία» ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ «Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την παχυσαρκία στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας

Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας Καινοτόμα Προγράμματα της Έδρας UNESCO Εφηβικής Υγείας και Ιατρικής για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παιδικής και Εφηβικής Παχυσαρκίας UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Φλώρα Μπακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Β THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΚΟΙ ΚΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ

ΚΑΡΔΙΑΚΟΙ ΚΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΚΑΡΔΙΑΚΟΙ ΚΤΥΠΟΙ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 11 χρόνια λειτουργίας Βρίσκεται στην περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΛΗΨΗΣ ΣΙ ΗΡΟΥ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΠΟ ΟΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΙ ΗΡΟΥ ΕΦΗΒΩΝ ΚΟΛΥΜΒΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ 10 ΧΡΟΝΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Κεντούλλα Πέτρου Αριθμός Φοιτητικής Ταυτότητας 2008761539 Κύπρος

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικά Προγράμματα Παρέμβασης για την Πρόληψη των Καρδιαγγειακών Ασθενειών: Μια Συστηματική Βιβλιογραφική Ανασκόπηση.

Σχολικά Προγράμματα Παρέμβασης για την Πρόληψη των Καρδιαγγειακών Ασθενειών: Μια Συστηματική Βιβλιογραφική Ανασκόπηση. Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό Τόμος 9 (2), 121 133 Δημοσιεύτηκε: 30 Σεπτεμβρίου 2011 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 9 (2), 121-133 Released: September 30, 2011

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων. Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD

Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων. Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD Η φυσική δραστηριότητα ως παράγοντας πρόληψης της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών νοσηµάτων Λαπούσης Γεώργιος, MSc,, PhD Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Άσκηση και υγεία Ο Έλληνας ιατρός Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου

Αρτηριακή Υπέρταση. V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου Αρτηριακή Υπέρταση V Kotsis 2011 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή Κλινική, Νοσ. Παπαγεωργίου V Kotsis 2008 Ιατρείο Υπέρτασης-24ωρης καταγραφής ΑΠ, Γ Παθολογική Πανεπιστηµιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα 2.5 Hazard ratio 2.0 1.5 1.0 0.5 0

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό

Γιεσθ. καηοικίας: Αγίοσ Γεφργίοσ 38, Σπάηα, 190 04 Τηλέθφνο : 210-9968816, 6977-200852 Ηλεκηρονικό 1. Προζφπικά ζηοιτεία Όνομα: Μαρία Δπίθεηο: Κρεκούκια Ημερομηνία Γέννηζης: 2 Φεβροσαρίοσ 1970 Τόπος Γέννηζης: Κσπαριζζία Μεζζηνίας Όνομα παηέρα: Ιφάννης Όνομα μηηέρας: Αναζηαζία Οικογενειακή καηάζηαζη:

Διαβάστε περισσότερα

Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος.

Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εκτεταμένη έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία στην παιδική και εφηβική ηλικία και εμφάνιση μελανώματος. Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας : Ελίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία. 1,4mmHg. APTHPIAKH YΠEPTAΣH Στέλλα Σταμπουλή, Κων/νος Κολλιός, Φώτιος Παπαχρήστου

Επιδημιολογία. 1,4mmHg. APTHPIAKH YΠEPTAΣH Στέλλα Σταμπουλή, Κων/νος Κολλιός, Φώτιος Παπαχρήστου ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ Ο ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ Αντιγόνη Θεοδωρίδου Νοσηλεύτρια ΤΕ Α Παιδιατρική Κλινική ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Το παιδί μου έχει υπέρταση!!!

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ερευνητικού έργου

Παρουσίαση ερευνητικού έργου Παρουσίαση ερευνητικού έργου Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων B Καρδιολογική Κλινική Study of peripheral circulation in patients with Heart Failure 11/2/2016 Μπεχλιούλης Άρης, MD, PhD Kαρδιολόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό Αθλητισµό Ι»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό Αθλητισµό Ι» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 0910 «Εργοφυσιολογία στον Αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αερόβια Φυσική Κατάσταση (Αντοχή)

Αερόβια Φυσική Κατάσταση (Αντοχή) Αερόβια Φυσική Κατάσταση (Αντοχή) Γιάννης Κουτεντάκης, BSc, MA. PhD Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Περιεχόµενο Μαθήµατος Ορισµός αερόβιας αντοχής Καρδιοαναπνευστικό Σύστηµα «Προσφορά»

Διαβάστε περισσότερα

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332

HIV HIV HIV HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 +332 ,**1 The Japanese Society for AIDS Research The Journal of AIDS Research +,, +,, +,, + -. / 0 1 +, -. / 0 1 : :,**- +,**. 1..+ - : +** 22 HIV AIDS HIV HIV AIDS : HIV AIDS HIV :HIV AIDS 3 :.1 /-,**1 HIV

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2

IL - 13 /IL - 18 ELISA PCR RT - PCR. IL - 13 IL - 18 mrna. 13 IL - 18 mrna IL - 13 /IL Th1 /Th2 344 IL - 13 /IL - 18 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 3 1 2 13 18 IL - 13 /IL - 18 10% / OVA /AL OH 3 5% 16 ~ 43 d 44 d ELISA BALF IL - 13 IL - 18 PCR RT - PCR IL - 13 IL - 18 mrna IL - 13 mrna 0. 01 IL - 18 mrna 0.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ

ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΣΙΣΛΟ ΜΔΛΔΣΗ ΔΠΙΠΔΓΑ ΑΝΣΙΠΟΝΔΚΣΙΝΗ ΣΟΝ ΟΡΟ ΠΑΙΓΙΩΝ ΚΑΙ ΔΦΗΒΩΝ ΜΔ ΠΑΥΤΑΡΚΙΑ. ΤΥΔΣΙΗ ΜΔ ΣΗ ΤΣΑΗ ΣΟΤ ΩΜΑΣΟ ΚΑΙ ΣΗΝ ΑΝΣΙΣΑΗ ΣΗΝ ΙΝΟΤΛΙΝΗ. Υπνβάιιεηαη πξνο έγθξηζε ζηνλ Τνκέα Υγείαο ηνπ Παηδηνύ ηνπ Ιαηξηθνύ

Διαβάστε περισσότερα