Οι κλασικές απεικονιστικές μέθοδοι, η αξονική και

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι κλασικές απεικονιστικές μέθοδοι, η αξονική και"

Transcript

1 O νέος άγνωστος, μαγικός κόσμος της θωρακικής απεικόνισης Η Συμβολή της Ποζιτρονιακής Αξονικής Τομογραφίας (PET/CT) στις παθήσεις του θώρακα Δ. Έξαρχος 1, Ε. Σκούρα 2, Ι. Δατσέρης 3 1 Επιμελητής Α, Ακτινολόγος Τμήματος CT-MRI & PET/CT, 2 Eιδικευόμενη Ιατρός, Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής &PET/CT, 3 Δ/ντής Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής &PET/CT, Τμήμα PET/CT, Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» Εικόνα 1. SCLC:Αυξημένη πρόσληψη 18FDG σε υπερκλείδιους(5χιλ), μασχαλιαίους και λεμφαδένες μεσοθωρακίου(7-20χιλ). Οι κλασικές απεικονιστικές μέθοδοι, η αξονική και μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση, σταδιοποίηση, και επανασταδιοποίηση του μη-μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα. Υπάρχει ωστόσο μία αυξητική τάση στην απαίτηση νέων λειτουργικών απεικονιστικών τεχνικών στη διάγνωση και διαχείριση των ασθενών με μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Η PET/CT είναι μία λειτουργική τομογραφική μέθοδος εκπομπής ποζιτρονίων και βασίζεται στην ανίχνευση των δύο αντιδιαμετρικών κινουμένων φωτονίων ενέργειας 511ΚeV έκαστο από τα οποία προέρχονται από την εξαΰλωση του ποζιτρονίου στη συνάντησή του με ένα αντίστοιχο ηλεκτρόνιο. Ποζιτρόνια εκπέμπονται από βραχύβια ισότοπα στοιχείων που περιέχονται στην οργανική ύλη όπως το οξυγόνο, ο άνθρακας και το άζωτο. Εκτός από τα στοιχεία αυτά, ποζιτρόνια εκπέμπει και το Φθόριο-18 το οποίο χρησιμοποιείται για την επισήμανση της γλυκόζης. Η 18-FDG είναι το ραδιοφάρμακο που έχει επικρατήσει μέχρι σήμερα στην απεικόνιση με PET λόγω του ικανοποιητικού χρόνου υποδιπλασιασμού του φθορίου, δύο ώρες, και της έντονης πρόσληψης της γλυκόζης από τα νεοπλασματικά κύτταρα. Ο συνδυασμός της PET σαν λειτουργική μέθοδος με την αξονική τομογραφία ως ανατομική έτυχαν ευρείας εφαρμογής στην ογκολογία. Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της υβριδικής αυτής μεθόδου απεικόνισης στη διαχείριση ασθενών με νεοπλασίες στο θώρακα. Στην ανασκόπηση που ακολουθεί δίνονται οι νεότερες πληροφορίες για τις σύγχρονες δυνατότητες που μπορούν να βελτιώσουν την αντιμετώπιση αυτών των ασθενών. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η πρώτη αιτία καρκινικών θανάτων με περισσότερες από 173,000 αναφερόμενες νέες περιπτώσεις ετησίως στις ΗΠΑ. Η πλειοψηφία των καρκίνων του πνεύμονα, 80%, είναι μη-μικροκυτταρικού τύπου. Σε ασθενείς με υποψία καρκίνου του πνεύμονα, η αρχική εκτίμηση περιλαμβάνει τη διάγνωση του πρωτοπαθούς όγκου καθώς και την έ- κταση της νόσου σε παρακείμενους ή απομακρυσμένους λεμφαδένες και άλλα όργανα. Ο μέσος ασθενής με διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα έχει χρόνο πενταετούς επιβίωσης, μεταξύ 12-15%, ωστόσο η επιβίωση κυμαίνεται γύρω στο 50% για ασθενείς σταδίου Ι και ε- λάχιστη για ασθενείς σταδίου IV. Η ακριβής σταδιοποίηση του καρκίνου του πνεύμονα είναι απαραίτητη για να υπολογιστεί η πρόγνωση του ασθενή και να καθοριστεί η απαραίτητη θεραπεία βάσει του σταδίου της νόσου. Η αξιολόγηση του σταδίου της νόσου αρχικά, και η επανασταδιοποίηση στην αρχή της θεραπείας ή στο τέλος της, είναι καθοριστική για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Ο καρκίνος του πνεύμονα προσλαμβάνει έντονα το ραδιοφάρμακο (18F-FDG) που χρησιμοποιείται στην απεικονιστική μέθοδο της ποζιτρονιακής αξονικής τομογραφίας (PET/CT) ενώ ταυτόχρονα στο παρακείμενο πνευμονικό παρέγχυμα υπάρχει μικρή μόνο πρόσληψη λόγω του ότι τα δύο τρίτα του πνευμονικού όγκου είναι αέρας. Μία ατελεκτατική περιοχή ή ένας όζος που προσλαμβάνει όσο ο πνευμονικός ιστός θα προσλάβει περισσότερο από το παρακείμενο παρέγχυμα όταν αυτό υπολογίζεται με βάση τον όγκο, δηλαδή ο όζος δεν πρέπει να συγκριθεί με τον παρακείμενο εκπτυγμένο πνευμονικό ιστό αλλά με άλλο συμπαγή ιστό και συνήθως αυτό αφορά στα αγγεία του μεσοθωρακίου 1. Η PET/CT είναι σημαντική στη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα διότι η πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου είναι ένας προγνωστικός παράγοντας. Όσο μεγαλύτερη είναι η πρόσληψη τόσο πιο κακή είναι η πρόγνωση 1,2. Μία από τις ενδείξεις παραπομπής για την μέθοδο PET/CT είναι η ανεύρεση σε ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία θώρακος, μονήρους πνευμονικού όζου. Ορισμένοι όζοι απεικονίζονται σε τυχαίο έλεγχο, ορισμένοι σε έλεγχο πρόληψης, screening, και ορισμένοι μετά από κλινική συμπτωματολογία που αναφέρει ο ασθενής. Το επόμενο βήμα είναι ο χαρακτηρισμός του ό- ζου σε καλοήθη ή κακοήθη. Το μέγεθος του όζου είναι σημαντικός παράγοντας για τη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου. Συγκριτικά, ένας όζος με μισή διάμετρο από έναν άλλο, χρειάζεται 8 φορές παραπάνω μεταβολική δραστηριότητα για να απεικονιστεί, και ένας όζος με το 25

2 Εικόνα 2. NSCLC ΔΑΛ, με μεταστάσεις σε LNs μεσοθωρακίου, υπερκλείδιους, σφαγιτιδικούς και στον Α4 σπόνδυλο. ένα τέταρτο της διαμέτρου, χρειάζεται 64 φορές τη δραστηριότητα λόγω του ότι ο όγκος του όζου ισούται με τον κύβο της διαμέτρου του 3,4. Ο δείκτης απορρόφησης του ραδιοφαρμάκου, standardized uptake value, (SUV), έχει χρησιμοποιηθεί πιο συχνά στον καρκίνο του πνεύμονα από ότι σε άλλα νεοπλάσματα. Το σημείο διαχωρισμού, (cut off value), μεταξύ καλοήθους και κακοήθους μονήρους πνευμονικού όζου είναι μεταξύ 2.0 και 2.5 (SUV max). Μικρότεροι του ενός εκατοστού όζοι θα έχουν μικρότερο SUV λόγω του φαινομένου του μερικού όγκου, (partial voluming). Ο καλύτερος τρόπος αξιολόγησης του όζου όταν αυτός είναι μικρός και με χαμηλό δείκτη πρόσληψης, είναι να συγκριθεί η πρόσληψή του με τις δομές του μεσοθωρακίου. Αυτός ο τρόπος αξιολόγησης δεν επιτρέπει λανθασμένους υπολογισμούς του δείκτη πρόσληψης ο οποίος εξαρτάται και από το σωματικό βάρος και μάζα του ασθενή 2. Δύο πνευμονικοί όγκοι, ο βρογχοκυψελιδικός καρκίνος και το καρκινοειδές δεν προσλαμβάνουν 18F-FDG και είναι συχνά αίτια ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων με την PET/CT. Οι κοκκιωματώδεις νόσοι είναι συχνά αίτια ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων σε παρουσία μονήρους πνευμονικού όζου. Η κοκκιοειδομύκωση, η ιστοπλάσμωση, και η ασπεργίλλωση είναι συχνά αίτια ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων, όπως και τα φυματιώδη κοκκιώματα τα οποία αποτελούνται από λεμφοκύτταρα και μακροφάγα γιατί αυτά, χρησιμοποιούν το ραδιοφάρμακο ως πηγή ενέργειας. Στη σαρκοείδωση παρατηρείται αυξημένη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου στους πυλαίους λεμφαδένες. Οι πνευμονικές λοιμώξεις είναι επίσης αίτια ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων καθώς και τα πνευμονικά αποστήματα που εμφανίζονται με άτυπους απεικονιστικούς χαρακτήρες. Οι πνευμονικές λοιμώξεις παρουσιάζουν μεγάλη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου και έτσι θα πρέπει να εξετάζονται οι ασθενείς μετά το πέρας της κατάλληλης θεραπείας. Τα πνευμονικά αποστήματα έχουν αυξημένη πρόσληψη στον παρακείμενο φλεγμονώδη ιστό με ελάχιστη ή και καθόλου στο νεκρωτικό κέντρο. Καλοήθεις όγκοι του πνεύμονα όπως το σκληρυντικό αιμαγγείωμα, το λειομύωμα και ο φλεγμονώδης ψευδο-όγκος μπορεί ε- πίσης να εμφανίσουν αυξημένη πρόσληψη. Υπάρχουν και οι περιπτώσεις κακοήθων νεοπλασμάτων του πνεύμονα με ελαττωμένη πρόσληψη μιμούμενα καλοήθεια, όπως το βλεννώδες και μη-βλεννώδες βρογχοκυψελιδικό καρκίνωμα του πνεύμονα, α- δενοκαρκινώματα με στοιχεία βρογχοκυψελιδικού καρκινώματος, τα καρκινοειδή, και τα βλεννοεπιδερμοειδή καρκινώματα. Έχουν γίνει μελέτες μετά-ανάλυσης για τον καθορισμό της α- κρίβειας του ραδιοφαρμάκου στη διαφοροδιάγνωση μεταξύ καλοήθων και κακοήθων αλλοιώσεων με την ανάλυση Receiving Operating Curve (ROC analysis). Με αυτή τη μεθοδολογία βρέθηκε ότι μία ευαισθησία της τάξης του 96.8% αντιστοιχούσε σε ειδικότητα της τάξης του 77.8%, σε οζίδια διαστάσεων μεταξύ 5-7χιλ, η ευαισθησία είναι μικρότερη. Η ειδικότητα έχει διακυμάνσεις στις διάφορες μελέτες λόγω των διαφορετικών πληθυσμών που μελετώνται, όπως για παράδειγμα, σε περιοχές με υψηλά ποσοστά μυκητιασικών κοκκιωμάτων, η ειδικότητα αναμένεται χαμηλή ενώ το αντίθετο συμβαίνει σε άλλες περιοχές 5. Η υψηλή ευαισθησία της PET/CT έχει μεγάλη κλινική σημασία διότι η αρνητική πρόσληψη ελαττώνει την πιθανότητα κακοήθειας. Αυτή η πληροφορία είναι συνήθως αρκετή για τον τερματισμό ελέγχου του ασθενή. Πρέπει όμως να ληφθούν υ- πόψη ορισμένα στοιχεία. Σε ασθενή με όζο οριακών διαστάσεων ή σε ασθενή με ισχυρή υποψία καρκίνου, είναι σωστό να παρακολουθηθεί ο ασθενής με αξονική τομογραφία τα επόμενα δύο χρόνια. Εάν υπάρχουν και άλλα μικρά οζίδια, πρέπει να ελεγχθούν και αυτά. Όταν υπάρχει ισχυρή υποψία παρουσίας βρογχοκυψελιδικού καρκίνου του πνεύμονα, η δήλωση της χαμηλής ευαισθησίας της μεθόδου είναι απαραίτητη και καθοριστική όπως είναι ο περαιτέρω έλεγχος ή η παρακολούθηση της βλάβης. Υπάρχουν αρκετοί γνωστοί τρόποι αξιολόγησης ενός μονήρους πνευμονικού όζου, η παρακέντηση με λεπτή βελόνα υπό την καθοδήγηση του αξονικού τομογράφου, η βρογχοσκόπηση, η διαβρογχική παρακέντηση και η χειρουργική βιοψία. Τα προαναφερθέντα έχουν το πλεονέκτημα της λήψης ιστοτεμαχιδίου. Η κάθε μέθοδος έχει και επιπλοκές όπως πνευμοθώρακα, αιμόπτυση, λοίμωξη, καθώς και πιθανότητα ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων λόγω απουσίας καρκινικών κυττάρων στο ληφθέν υλικό. Οι χειρουργικές επιπλοκές εξαρτώνται από την τεχνική, VATS (video-assisted thoracoscopic surgery), ή θωρακοτομή. Η PET/CT συνεχώς κερδίζει έδαφος λόγω του ότι είναι μία μη επεμβατική μέθοδος και προτιμάται συνήθως από τους ίδιους τους ασθενείς, τουλάχιστον ως η πρώτη μέθοδος αξιολόγησης του όζου. Τα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι η έκθεση του ασθενούς στην ακτινοβολία και το ότι το ραδιοφάρμακο (18F-FDG) είναι μη ειδικό 6. Οι Λεμφαδενικές Διογκώσεις Η ακριβής σταδιοποίηση (ΤΝΜ) επιβάλλεται επειδή έχει μεγάλη επίπτωση και στη θεραπεία και στην πρόγνωση. Ο ρόλος της PET/CT είναι σημαντικός για τον καθορισμό του σταδίου της νόσου που αφορά σε λεμφαδένες. Στην αξονική τομογραφία τα κριτήρια θετικού λεμφαδένα μεσοθωρακίου είναι η μικρότερη εγκάρσια διάμετρος να ξεπερνάει το ένα εκατοστό. Το κριτήριο αυτό ως γνωστό, είναι ανακριβές. Η PET/CT μπορεί να αναγνωρίσει λεμφαδένες μικρότερους του ενός εκατοστού οι οποίοι είναι θετικοί και μεγαλύτερους του ενός εκατοστού οι οποίοι είναι αρνητικοί κακοήθειας. Μελέτες έχουν δείξει ότι η PET/CT έ- χει μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα από την αξονική τομογραφία στην αξιολόγηση λεμφαδένων (85% και 90% και α- ντίστοιχα 61% και 79%) 5. Η PET/CT είχε μεγαλύτερη ευαισθησία αλλά μικρότερη ειδικότητα σε μεγάλους λεμφαδένες, 100% και 78% αντίστοιχα συγκριτικά με λεμφαδένες φυσιολογικών διαστάσεων, 82% και 93% αντίστοιχα. Οι καμπύλες ROC γι αυτές τις δύο περιπτώσεις είναι παρόμοιες, οι διαστάσεις των αδένων αλλάζουν το σημείο οperating, αλλά όχι την ακρίβεια του τεστ 6,7. Η PET/CT απεικονίζει και χαρακτηρίζει απομακρυσμένες μεταστάσεις με μεγάλη ακρίβεια, όπως τις επινεφριδιακές ή οστικές, πληροφορίες που αλλάζουν τον τρόπο προσέγγισης και τους θεραπευτικούς χειρισμούς. 26

3 ο ιατρός τη βελόνα βιοψίας στη συγκεκριμένη εστία με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη επιτυχία της Μικροκυτταρικός καρκίνος Η σταδιοποίηση παίζει μικρότερο ρόλο στο μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα από ότι στο μη-μικροκυτταρικό. Επίσης, η σταδιοποίησή του έχει μικρότερη προγνωστική αξία από το μη-μικροκυτταρικό. Ο κύριος ρόλος της σταδιοποίησης είναι να καθοριστεί εάν θα υποβληθεί ο ασθενής σε ακτινοθεραπεία ως συμπληρωματική της χημειοθεραπείας 17. Ο ρόλος της PET/CT στο μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα ακόμα ερευνάται. Η πρόσληψη είναι μεγάλη και φαίνεται ότι η μέθοδος ανεβάζει το στάδιο της νόσου, upstaging, σε αρκετούς ασθενείς. Η καλύτερη χαρτογράφηση της νόσου και οι πληροφορίες που αφορούν στην υψηλότερη μεταβολική δραστηριότητα, επιτρέπουν τον καλύτερο σχεδιασμό ακτινοβόλησης με αποτέλεσμα λιγότερες παρενέργειες στον ασθενή. Εικόνα 3. NSCLC:Αυξημένη πρόσληψη 18FDG σε πολλούς λεμφαδένες μεσοθωρακίου, στο ήπαρ και σε οστά. Οι Οστικές Μεταστάσεις Είναι γνωστό ότι ο NSCLC μεθίσταται συχνά στα οστά. Ο συμβατικός ακτινολογικός απεικονιστικός έλεγχος δεν έχει καλά α- ποτελέσματα στην εύρεση των οστικών μεταστάσεων, ενώ μέχρι σήμερα μέθοδος επιλογής θεωρείται το σπινθηρογράφημα οστών με διφωσφονικά επισημασμένα με 99mTc (99mTc- MDP). Τα τελευταία χρόνια όμως έχει αποδειχθεί ότι η 18FDG- PET μπορεί να συμβάλλει στη σωστή εκτίμηση των οστικών αυτών μεταστάσεων 8. Το σπινθηρογράφημα οστών δείχνει την οστεοβλαστική ανταπόκριση στην καταστροφή του οστού, ενώ η 18FDG-ΡΕΤ απεικονίζει κυρίως τη μεταβολική δραστηριότητα των καρκινικών κυττάρων. Επομένως, η 18FDG-ΡΕΤ είναι ανώτερη στην ανίχνευση οστεολυτικών μεταστάσεων, ενώ το σπινθηρογράφημα οστών στις οστεοβλαστικές 8. Καθώς οι εστίες στο NSCLC είναι κυρίως οστεολυτικές, η 18FDG-PET έχει μεγαλύτερη ευαισθησία και μεγαλύτερη ειδικότητα ενώ ψευδώς θετικά ευρήματα έχουν αναφερθεί σε περιπτώσεις καταγμάτων Έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές μελέτες σύγκρισης της 18FDG- ΡΕΤ με το σπινθηρογράφημα οστών, όσον αφορά στην ανίχνευση της οστικής συμμετοχής. Σε αυτές η αναφερόμενη ακρίβεια της 18FDG-PET και του σπινθηρογραφήματος οστών (99mTc- MDP) είναι 94%-96% και 66%-85% αντίστοιχα, η ευαισθησία 91%-92% και 50%-75% αντίστοιχα, και η ειδικότητα 96%- 99%% και 92%-95% αντίστοιχα 8, Μια μεγάλη έρευνα ασθενών με NSCLC έδειξε ότι ασθενείς που σταδιοποιήθηκαν προεγχειρητικά με συμβατικό απεικονιστικό έ- λεγχο (συμπεριλαμβανομένης της CT) υπεβλήθησαν σε ανώφελη θωρακοτομή σε ποσοστό 41% ενώ σε εκείνους που προστέθηκε και η απεικόνιση με 18FDG-ΡΕΤ το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 21%, δηλαδή παρατηρήθηκε μείωση κατά 51% 13. Όσον αφορά στην 18FDG PET/CT, η οποία προσθέτει τις ανατομικές πληροφορίες της CT στις μεταβολικές της ΡΕΤ, φαίνεται ότι μπορεί να βελτιώσει ακόμα περισσότερο την ακρίβεια στην ανίχνευση των οστικών μεταστάσεων 14. Σε περιπτώσεις βιοψίας μίας πνευμονικής αλλοίωσης, η μέθοδος παρέχει πληροφορίες όσον αφορά στην περιοχή εντός της αλλοίωσης με την υψηλότερη μεταβολική δραστηριότητα ώστε να χαρτογραφηθεί καλύτερα η αλλοίωση και να καθοδηγήσει Παρακολούθηση Η PET/CT όλο και περισσότερο χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση του καρκίνου του πνεύμονα και την ανταπόκριση των ασθενών στη θεραπεία. Μία ελάττωση της πρόσληψης του ραδιοφαρμάκου μετά τη θεραπεία είναι ενθαρρυντική, αν και δεν πρέπει από μόνο του να καθορίζει την περαιτέρω αγωγή. Το επίπεδο του ραδιοφαρμάκου που υπολογίζεται με το SUV είναι προγνωστικός παράγοντας πριν και μετά από τη θεραπεία. Ορισμένοι ασθενείς με διαγνωσμένο στάδιο ΙΙΙΑ νόσου βρίσκονται οριακά στο να χειρουργηθούν ή όχι. Ασθενείς σταδίου ΙΙΙΒ, ωστόσο, γενικά δε χειρουργούνται, ορισμένοι όμως από αυτούς πιθανά να υποβληθούν σε επιθετικά χειρουργικά πρωτόκολλα. Αυτοί οι ασθενείς μπορεί να υποβληθούν σε βοηθητική χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία και αργότερα να επαναξιολογηθούν με PET/CT. Η βελτιωμένη εικόνα της PET/CT συνηγορεί υπέρ της καλής ανταπόκρισης στη θεραπεία με αποτέλεσμα να είναι το κριτήριο για το αν θα υποβληθεί ο ασθενής σε χειρουργική επέμβαση 18. Έχουν γίνει μελέτες σε ασθενείς με στάδιο ΙΙΙΒ ή ΙV, οι οποίοι υ- ποβλήθηκαν σε χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα. Η πτώση του SUV κατά 20% ή παραπάνω μετά από θεραπεία συνηγορεί υπέρ της καλής μεταβολικής ανταπόκρισης. Υπήρξε καλός συσχετισμός μεταξύ της μεταβολικής ανταπόκρισης μετά από μία συνεδρία χημειοθεραπείας και της γενικής ανταπόκρισης στη θεραπεία. Επίσης υπήρξε συσχετισμός της μεταβολικής δραστηριότητας και του χρόνου επιβίωσης 19. Όταν παρακολουθείται η ανταπόκριση του ασθενούς στη θεραπεία με τη μέθοδο PET/CT πρέπει να υπάρχει γνώση του χρόνου ακτινοβολίας και των επιπτώσεών της. Η παθολογία που α- κτινοβολήθηκε έχει μειωμένη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου. Ορισμένες βέβαια φορές πιθανά να υπάρχει παρακείμενη αύξηση της πρόσληψης λόγω μετακτινικής πνευμονίτιδας. Η πρόσληψη 18F-FDG επιστρέφει σε φυσιολογικά επίπεδα μετά από έξι εβδομάδες αλλά τα μετακτινικά ευρήματα μπορεί να παραμείνουν για μεγαλύτερο διάστημα. Μία εστιακή περιοχή εντός της ακτινοβολημένης ζώνης με αρκετά αυξημένη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου ή μία περιοχή η οποία εμφανίζει αυξητική πορεία σε συνεχόμενες εξετάσεις, ειδικά όταν αφορά σε συμπαγή ιστό, θα πρέπει να θεωρηθεί ύποπτη υποτροπής. Η ήπια πρόσληψη 18F-FDG σε μία περιοχή η οποία αντιστοιχεί σε μετακτινικές αλλοιώσεις δεν είναι συμβατή με υποτροπή 14,18. Ο κύριος λόγος της σταδιοποίησης, είναι η επιλογή των ασθενών που θα επωφεληθούν από τους διαφορετικούς θεραπευτι- 27

4 κούς χειρισμούς. Λόγω του ότι η PET/CT επιτρέπει την πιο ακριβή σταδιοποίηση, η ΤΝΜ σταδιοποίηση γίνεται ακόμα πιο ακριβής όσον αφορά στην πρόγνωση της νόσου. Επιπλέον, η 18F- FDG πρόσληψη είναι ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας διότι έρευνες έχουν δείξει ότι η πρόσληψή της συσχετίζεται με το ρυθμό ανάπτυξης του όγκου, ειδικά όταν η μέτρησή της ξεπερνά το SUVmax 7. Σε ασθενείς με SUVmax <5, βρέθηκε ότι είχαν μεγαλύτερη διάρκεια ελεύθερης νόσου. Η ακριβής επανασταδιοποίηση περιορίζει τις περιπτώσεις παρατεταμένων μηαποτελεσματικών θεραπευτικών σχημάτων 7,19. Οι μετεγχειρητικές και μετακτινικές αλλοιώσεις προκαλούν διάφορες ανατομικές αλλαγές με αποτέλεσμα τη δυσκολία αναγνώρισης υποτροπής της νόσου στις αξονικές τομογραφίες ειδικά όταν αφορά στην ανατομική θέση του κολοβώματος μετά από πνευμονεκτομή, σε λεμφαδένα ή μικρομεταστάσεις 20. Μελέτες έχουν δείξει ότι η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας είναι υψηλή όταν χρησιμοποιείται η PET/CT ειδικά όταν αφορά σε μονήρη πνευμονικό όζο. Αποτελέσματα έχουν δείξει αυξημένη επιβίωση και μειωμένο κόστος όταν χρησιμοποιείται η μέθοδος. Το μειωμένο κόστος αφορούσε στην ελάττωση του αριθμού των χειρουργικών επεμβάσεων. Υπάρχουν διάφορες διαβαθμίσεις των αποτελεσμάτων από διαφορετικές μελέτες σε ό,τι αφορά τη σχέση κόστους αποτελεσματικότητας, γενικά όμως η PET/CT έχει χαμηλό κόστος ανά ποιότητα ζωής, quality-adjusted life-year (QALY) για την εκτίμηση του μονήρους πνευμονικού ό- ζου. Η μέθοδος έχει αποδείξει ότι αλλάζει τη θεραπευτική προσέγγιση και το σχεδιασμό θεραπείας αρκετών ασθενών με μημικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, μεταξύ 27-67%. Το ποσοστό ελαττώνεται όταν αφορά σε μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα σε περίπου 29% 17,21. Κακόηθες Μεσοθηλίωμα Το κακόηθες μεσοθηλίωμα (ΚΜ) είναι ένας πολύ επιθετικός καρκίνος, που συνήθως έχει άσχημη πρόγνωση 22. Αναπτύσσεται στα κύτταρα του μεσοθηλίου των ορογόνων χιτώνων του υπεζωκότα, του περικαρδίου, του περιτοναίου και του ιδίου ελυτροειδή χιτώνα. Περισσότερο από το 80% των μεσοθηλιωμάτων προέρχονται από τον υπεζωκότα. Τα περισσότερα από τα KM στο δυτικό κόσμο εμφανίζονται σε άτομα με ιστορικό έκθεσης σε αμίαντο, όμως περίπου το 20% δεν έχουν τέτοιο ιστορικό, όπου είναι πιθανό να σχετίζονται γενετικοί παράγοντες 22. Παλαιότερα αναφερόταν ως σπάνια νόσος, όμως σήμερα η συχνότητά της έχει αυξηθεί στον περισσότερο κόσμο και αναμένεται να αυξηθεί κι άλλο στα επόμενα έτη λόγω της ευρείας έκθεσης στον αμίαντο τις προηγούμενες δεκαετίες 23. Οι απόψεις για τη διαχείριση ασθενών με ΚΜ είναι αντικρουόμενες καθώς είναι ετερογενής νόσος και σχετίζεται με διαφορετικές κλινικές πορείες 23. Υπάρχουν δυσκολίες τόσο στη διάγνωση όσο και στη σταδιοποίηση, ενώ για τη θεραπεία δεν υπάρχει σταθερή πρακτική. Δοκιμάζονται διάφορες θεραπευτικές τακτικές (χειρουργική, ΧΜΘ, ΑΚΘ, στοχευμένες μοριακές θεραπείες) χωρίς όμως ουσιαστική βελτίωση της επιβίωσης των ασθενών, ο μέσος όρος της οποίας παραμένει μικρότερος από ένα έτος 24. Η 18FDG-PET (ή PET/CT) χρησιμοποιείται τα τελευταία χρόνια για την αρχική διάγνωση, τη σταδιοποίηση και τον έλεγχο του θεραπευτικού αποτελέσματος με καλά αποτελέσματα. Οι ασθενείς με ΚΜ συχνά παρουσιάζονται με προχωρημένη τοποπεριοχική νόσο καθώς τα συμπτώματα της νόσου είναι μη ειδικά. Για την τελική διάγνωση συνήθως απαιτείται βιοψία του υπεζωκότα που λαμβάνεται χειρουργικά ή διαδερμικά. Οι Εικόνα 4. Υποτροπή μεσοθηλιώματος. μη επεμβατικές μέθοδοι απεικόνισης που παραδοσιακά χρησιμοποιούνται είναι η ακτινογραφία θώρακος, η CT και η MRI. Η CT έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως ως αρχική απεικονιστική μέθοδος, όμως υποεκτιμά την πρώιμη διήθηση του θωρακικού τοιχώματος και έχει περιορισμούς στην απεικόνιση των λεμφαδενικών μεταστάσεων ενώ η MRI μπορεί να παρέχει επιπρόσθετες πληροφορίες 25. Μελέτες μέχρι σήμερα έχουν δείξει ότι η 18FDG-PET είναι χρήσιμη στο χαρακτηρισμό των υπεζωκοτικών βλαβών, δηλαδή στη διαφοροδιάγνωση της καλοήθους από την κακοήθη νόσο του ΚΜ 25. Σε παλαιότερη αναφορά φάνηκε ότι η πρόσληψη της 18FDG ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στην κακοήθη νόσο, ενώ όταν χρησιμοποιήθηκε το SUV=2 ως όριο (cutoff) για το χαρακτηρισμό ως κακοήθεια, η ευαισθησία και η ειδικότητα της ΡΕΤ ήταν 91% και 100% αντίστοιχα 26. Σε παρόμοιες μελέτες με 18FDG-PET 25,27,28 είχαμε ανάλογα ευρήματα με υψηλή ευαισθησία (91%-97%) και ικανοποιητική ειδικότητα (75%-100%) στη διαφοροδιάγνωση καλοήθους-κακοήθους νόσου του υπεζωκότα. Όμως, η 18FDG-ΡΕΤ δεν μπορεί να διακρίνει το ΚΜ από τη μεταστατική νόσο του υπεζωκότα από άλλο καρκίνο κι επομένως, τα θετικά ευρήματα εγείρουν την υποψία και μπορούν να κατευθύνουν τη λήψη βιοψιών αλλά δεν αποτρέπουν την ανάγκη για ιστολογική επιβεβαίωση 22. Φαίνεται ότι η αυξημένη πρόσληψη της 18FDG στο ΚΜ, η οποία εκφράζεται ποσοτικά με το δείκτη πρόσληψης SUV (Standardised Uptake Value) αποτελεί ανεξάρτητο προγνωστικό παράγοντα κακής έκβασης της νόσου 22,29. Αναδρομική μελέτη έδειξε ότι τιμές SUV άνω του 10 σχετίζονται με πτωχή πρόγνωση καθώς ό- γκοι με υψηλό SUV έχουν μεγαλύτερο (x 1.9 φορές) ποσοστό θνησιμότητας 29. Η χειρουργική επέμβαση (extrapleural pneumonectomy) α- ποτελεί τη θεραπευτική μέθοδο επιλογής στο 10%-15% των α- σθενών που παρουσιάζονται με εξαιρέσιμη νόσο 10. Η ακριβής σταδιοποίηση είναι σημαντική για τη διάκριση των χειρουργήσιμων ασθενών από αυτούς με πολύ προχωρημένη νόσο, που θα υποβληθούν σε παρηγορητική αγωγή 30. Έχει παρατηρηθεί ότι ακόμα και με εκτεταμένο προεγχειρητικό έλεγχο με CT και MRI, πάνω από 24% των ασθενών με ΚΜ που υποβάλλονται σε ερευνητική θωρακοτομή θεωρούνται εκ των υστέρων ανεγχείρητοι ενώ η ακρίβεια της σταδιοποίησης αναφέρεται στο 55%-75% 22,31. Υπάρχει πτωχή συσχέτιση μετα- 28

5 ξύ προ και διεγχειρητικής σταδιοποίησης λόγω της δυσκολίας της CT και MRI να καθορίσουν ακριβώς το βαθμό συμμετοχής του θωρακικού τοιχώματος, του σπλαχνικού υπεζωκότα και τη λεμφαδενική διήθηση 31. Τα τελευταία χρόνια γίνονται μελέτες για την ακρίβεια της 18FDG-PET στη σταδιοποίηση ασθενών με ΚΜ. Σε μια από αυτές 32 ο πρωτοπαθής όγκος ανιχνεύθηκε με μεγάλη ευαισθησία (62 στους 63), όπως και οι εξωθωρακικές μεταστάσεις. Όμως η ευαισθησία στην ανίχνευση λεμφαδενικής νόσου ήταν μόνο 11% ενώ στην ανίχνευση της τοπικά προχωρημένης νόσου (Τ4) μόνο 19% 32. Σε αυτό μπορεί να βοηθήσει η ΡΕΤ/CT με το συνδυασμό των ανατομικών και λειτουργικών πληροφοριών που παρέχει. Φαίνεται ότι η 18FDG-PET/CT υπερτερεί, με την ευαισθησία και την ειδικότητα στην εκτίμηση της Τ4 νόσου να υπολογίζονται στο 67% και 93% αντίστοιχα, ενώ είναι ανώτερη και στην ανίχνευση απομακρυσμένων μεταστάσεων 33. Σε μελέτη ασθενών με ΚΜ υποψηφίων για χειρουργική εξαίρεση του όγκου η προσθήκη της 18FDG-PET/CT παρείχε επιπρόσθετες πληροφορίες στο 38% των περιπτώσεων και απέτρεψε άσκοπες χειρουργικές επεμβάσεις 33. Όμως στην Ν σταδιοποίηση με 18FDG-PET (ή PET/CT) παραμένει ο υψηλός αριθμός ψευδώς αρνητικών ευρημάτων, λόγω της αδυναμίας ανίχνευσης μικρομεταστατικής νόσου ενώ ψευδώς θετικά ευρήματα είναι σαφώς λιγότερα και συνήθως οφείλονται σε φλεγμονή 34. Αφού δεν υπάρχει σταθερή τακτική για τη θεραπεία του ΚΜ, έχουν δοκιμασθεί πολλοί διαφορετικοί χημειοθεραπευτικοί παράγοντες. Στόχος της ΧΜΘ είναι η ανακούφιση από τα συμπτώματα και η βελτίωση της επιβίωσης. Η παρακολούθηση της α- νταπόκρισης στη θεραπεία με χρήση CT δεν είναι ικανοποιητική 35. Σε πρόσφατη μελέτη, ασθενείς με ΚΜ υποβλήθηκαν σε 18FDG- PET και σε συμβατικό ακτινολογικό απεικονιστικό έλεγχο πριν και μετά από ένα κύκλο ΧΜΘ 14. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η απεικόνιση του μεταβολισμού με 18FDG-PET μπορεί να ο- δηγήσει στην πρώιμη αναγνώριση των ασθενών που ανταποκρίνονται στην αγωγή μετά από ένα κύκλο ΧΜΘ, χρησιμοποιώντας έναν ημιποσοτικό δείκτη, τον ολικό γλυκολυτικό όγκο (total glycolytic volume, TGV) 34. Σε άλλη μελέτη, ασθενείς με ΚΜ εκτιμήθηκαν πριν και μετά από 2 κύκλους ΧΜ. Ως μεταβολική ανταπόκριση στη θεραπεία ορίσθηκε η μείωση στην πρόσληψη της 18FDG τουλάχιστον κατά 25% και βρέθηκε ότι σχετίζεται με επιμήκυνση του χρόνου πριν την εξέλιξη της νόσου (Time to Tumor Progression) και με τάση για αύξηση της συνολικής επιβίωσης 36. Ειδικές Επισημάνσεις Η εξέταση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε κλειστοφοβικούς ασθενείς, σε ασθενείς με αρρύθμιστο διαβήτη, και σε ασθενείς με σοβαρή αντένδειξη να λάβουν ήπιο αγχολυτικό per os. Συνιστάται η εξέταση να πραγματοποιείται 1 μήνα μετά από χειρουργική επέμβαση. Συνιστάται η εξέταση να πραγματοποιείται τουλάχιστον 3 μήνες μετά την τελευταία συνεδρία ακτινοθεραπείας. Εάν η παραπομπή γίνεται για έλεγχο αποτελεσματικότητας της θεραπείας είναι απαραίτητη η βασική μελέτη πριν την έναρξη της θεραπείας και η συνεννόηση για την επιλογή του χρόνου της εξέτασης. Εάν η παραπομπή γίνεται για έλεγχο υπολειπόμενης νόσου μετά το τέλος της χημειοθεραπείας, συνιστάται η πραγματοποίηση 20 ημέρες μετά το τελευταίο σχήμα. Βιβλιογραφία 1. Ahuja V, Coleman RE, Herndon J, et al. The prognostic significance of fluorodexyglucose positron emission tomography imaging for patients with non-small lung carcinoma. Cancer 1998; 83(5): Boiselle PM, Ernst A, Karp DD. Lung cancer detection in the 21st century: potential contributions and challenges of emerging technologies. AJR Am J Roentgenol 2000; 175(5): Buck AK, Halter G, Schirmeister H, et al. Imaging proliferation in lung tumors with PET: (18) F-FLT versus (18) F-FDG J Nucl Med 2003; 44(9): Dizendorf EV, Baumert BG, von Schulthess GK, et al. Impact of whole-body 18F-FDG PET on staging and managing patients for radiation therapy. J Nucl Med 2003; 44(1): Gould MK, Maclean CC, Kuschner WG, et al. Accuracy of positron emission tomography for diagnosis of pulmonary nodules and mass lesions: a meta-analysis. Jama 2001; 285(7): Gould MK, Sanders GD, Barnett PG, et al. Cost-effectiveness of alternative management strategies for patients with solitary pulmonary nodules. Ann Inter Med 2003; 138(9): Hicks RJ, Kalff V, MacManus MP, et al. The utility of (18) F-FDG PET for suspected recurrent nonsmall cell lung cancer after potentially curative therapy: impact on management and prognostic stratification. J Nucl Med 2001; 42(11): Valk PE, Delbeke D, Bailey DL, et al. Positron Emission Tomography: PET and PET/CT Imaging in Lung Cancer. Editions Springer, 2006; Bury T, Barreto A, Daenen F, et al. Fluorine-18 deoxyglucose positron emission tomography for the detection of bone metastases in patients with non-small cell lung cancer. Eur J Nucl Med 1998; 25: Schirrmeister H, Guhlmann A, Elsner K, et al. Sensitivity in detecting osseous lesions depends on anatomic localization: planar bone scintigraphy versus 18F PET. J Nucl Med 1999; 40: Marom EM, McAdams HP, Erasmus JJ, et al. Staging non-small cell lung cancer with whole-body PET. Radiology 1999; 212: Cheran SK, Herndon JE II, Patz EF Jr. Comparison of whole-body FDG-PET to bone scan for detection of bone metastases in patients with a new diagnosis of lung cancer. Lung Cancer 2004; 44: Lardinois D, Weder W, Hany, et al. Staging of non-small-cell lung cancer with integrated positronemission tomography and computed tomography. N Engl J Med 2003; 348: Bar-Shalom R, Yefremov N, Guralnik L, et al. Clinical performance of PET/CT in evaluation of cancer: additional value for diagnostic imaging and patient management. J Nucl Med 2003; 44: Wever W, Ceyssens S, Mortelmans L, et al. Additional value of PET-CT in the staging of lung cancer: comparison with CT alone, PET alone and visual correlation of PET and CTEur Radiol 2007; 17: Kamel EM, Zwahlen D, Wyss MT, et al. Whole-body (18)F-FDG PET improves the management of patients with small cell lung cancer. J Nucl Med 2003; 44(12): Nestle U, Hellwig D, Fleckenstein J, et al. Comparison of early pulmonary changes in 18F-FDG- PET and CT after combined radiochemotherapy for advanced non-small-cell lung cancer: a study in 15 patients. Front Radiat Ther Oncol 2002; 37: Patz EF,Jr., Connolly J, Herndon J. Prognostic value of thoracic FDG PET imaging after treatment for non-small cell lung cancer. AJR AM J Roentgenol 2000; 174(3): Marchevsky AM, Qiao JH, Krajisnik S, et al. The prognostic significance of intranodal isolated tumor cells and micrometastasis in patients with non-small cell carcinoma of the lung. J Thorac Cardiovasc Surg 2003; 126: Halpern B, Schiepers C, Weber W, et al. Presurgical staging of non-small cell lung cancer: Positron Emission Tomography, Integrated Positron Emission Tomography/CT, and Software Image Fusion. Chest 2005; 128: Shim SS, Lee K, Kim B, et al. Focal Parenchymal Lung lesions showing a potential of false-positive and false-negative interpretations on integrated PET/CT. AJR Am J Roentenol 2006; 186: Syrigos KN, Nutting CM, Roussos C. Tumors of the Chest: Mesothelioma. Editions Springer, Germany, 2006: Robinson BWS, Musk AW, Lake AR. Malignant mesothelioma. Lancet 2005; 366: Ceresoli GL and Santoro A. Multidisciplinary treatment of malignant Pleural Mesothelioma. The Oncologist 2007; 12: Ceresoli GL, Locati LD, Ferreri AJM et al. Therapeutic outcome according to histologic subtype in 121 patients with malignant pleural mesothelioma. Lung Cancer 2001; 34: Yamamuro M, Gerbaudo VH, Gill RR, et al. Morphologic and functional imaging of malignant pleural mesothelioma. Eur J Radiol 2007; 64: Benard F, Sterman D, Smith RJ, et al. Metabolic imaging of malignant pleural mesothelioma with fluorodeoxyglucose positron emission tomography. Chest 1998; 114: Carretta A, Landoni C, Melloni G et al. 18-FDG positron emission tomography in the evaluation of malignant pleural diseases a pilot study. Eur J Cardiothorac Surg 2000; 17: Buchmann I, Guhlmann C, Elsner K, et al. F-18 FDG PET for the primary diagnosis of pleural process. Nuklearmedizin 1999; 38: Flores RM, Akhurst T, Gonen M, et al. Positron emission tomography predicts survival in malignant pleural mesothelioma. J Τhorac Cardiovasc Surg 2006; 132: Truong MT, Marom EM, Erasmus JJ. Preoperative evaluation of patients with malignant pleural mesothelioma: Role of integrated CT-PET imaging. J Thorac Imaging 2006; 21: Heelan R, Rusch V, Begg C, et al. Staging of malignant pleural mesothelioma: comparison of CT and MR imaging. Am J Roentgenol 1999; 172: Flores RM, Akhurst T, Gonen M et al. Positron emission tomography defines metastatic disease but not locoregional disease in patients with malignant pleural mesothelioma. J Thorac Cardiovasc Surg 2003; 126: Erasmus JJ, Truong MT, Smythe WR et al. Integrated computed tomography-positron emission tomography in patients with potentially resectable malignant pleural mesothelioma: Staging implications. J Thorac Cardiovasc Surg 2005; 129: Francis RJ, Byrne MJ, van der Schaaf AA, et al. Early prediction of response to chemotherapy and survival in malignant pleural mesothelioma using a novel semiautomated 3-dimensional volumebased analysis of serial 18F-FDG PET scans. J Nucl Med. 2007; 48: Ceresoli GL, Chiti A, Zucali PA, et al. Assessment of tumor response in malignant pleural mesothelioma. Cancer Treat Rev. 2007; 33: IR 29

Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος

Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος Θέσεις Αντιθέσεις Διάγνωση και θεραπεία του βρογχογενούς καρκίνου Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (ΡΕΤ) Άντζελ Ιάκωβος Πνευμονολόγος Νεφρολόγος Παθολόγος Διευθυντής Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου

Μονήρης πνευμονικός όζος. Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Μονήρης πνευμονικός όζος Ζογλοπίτης Φ. Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων Νοσοκομείο Παπανικολάου Το κλινικό πρόβλημα. 0,09-0,2% ΜΠΟ σε α/αήct, 3-6% κακοήθεις. Πρόσφατες, 7% των εθελοντών, 76%

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013 Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο Μερικά δεδομένα 50-60% των ασθενών αναπτύσσουν ηπατικές μεταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση

PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση PET/CT σε CA Πνεύμονα Σταδιοποίηση, Ανταπόκριση, Επανασταδιοποίηση Σοφία Χατζηιωάννου Υπεύθυνη PET/CT Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών Επίκουρος Καθηγήτρια Β Εργαστήριο Ακτινολογίας-

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών

¹ Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. Ιπποκράτειο ²Μονάδα Μικροχειρουργικής, Νοσοκομείο Κ.Α.Τ Αθηνών ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΕΓΧΕΙΡΗΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΑΥΤΟ ΙΑΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΔΟΠΡΟΘΕΣΗΣ Βρακοπούλου Γαβριέλλα- Ζωή ¹, Δουλάμη Γεωργία¹,Λαρεντζάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης

ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ. Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης. Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας. Αλγόριθµος αντιµετώπισης ΜΟΝΗΡΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ ΟΖΟΣ ΤΣΑΓΚΟΥΛΗ ΣΟΦΙΑ Πνευµονολόγος Επιστ. Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα, Γ ΠΠ, ΝΝΘΑ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Αίτια Στρατηγικές Διαχείρισης Εκτίµηση Πιθανότητας Κακοήθειας Αλγόριθµος

Διαβάστε περισσότερα

V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση

V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση Χειρουργικές Παθήσεις Θώρακα V.A.T.S - Μεσοθωρακοσκόπηση Θεόδωρος Καραΐσκος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργική Κλινική Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Γ. Παπανικολάου Δ/ντής: Γεώργιος Δρόσος 05 02-2011

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν

Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν Χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα Θεμιστοκλής χαμογεωργάκης Λέκτορας θωρακοχειρουργικής ΠΓΝ Αττικόν ΔεύτερηπιοσυχνήαιτίαθανάτουUSA Πιο συχνή αιτία θανάτου στους άνδρες 33% θανάτων από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ Υ.Τ Λ.ΘΑΝΟΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ World Health Organization (WHO, 1999) Μη μικροκυτταρικό (80%) αδενοκαρκίνωμα πλακώδες μεγαλοκυτταρικό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα

Καρκίνος πνεύμονα. Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Καρκίνος πνεύμονα Ενότητα 9: Καρκίνος πνεύμονα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Σταδιοποίηση Συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ (ΝΕΤς) ΓΑΣΤΡΟΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΟΙ ΝΕΤς Νέες περιπτώσεις : 5/100.000/έτος Συχνότητα :

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης

Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Ακτινολογίας -Ιατρικής Απεικόνισης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τοπική υποτροπή του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΖΑΡΟΜΥΤΙΔΟΥ Πυρηνικός Ιατρός Επιμ. Α τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής Α.Ν.Θ.

Η ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΖΑΡΟΜΥΤΙΔΟΥ Πυρηνικός Ιατρός Επιμ. Α τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής Α.Ν.Θ. Η ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΖΑΡΟΜΥΤΙΔΟΥ Πυρηνικός Ιατρός Επιμ. Α τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Μοριακή Απεικόνιση (molecular imaging) Αυτή η μοναδική απεικονιστική

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα

Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Κακοήθης Υπεζωκοτική Συλλογή 10 κρίσιµα ερωτήµατα Γιάννης Καλοµενίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευµονολογίας ΕΚΠΑ Νοσοκοµείο «Αττικόν» Κακοήθης υπεζωκοτική συλλογή Η πιο συχνή αιτία εξιδρωµατικής ΥΣ µετά την

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Μάθημα 7ο ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ο πληθυσμός της Ευρώπης το 2004 ήταν 456 εκατομμύρια σχεδόν το 7% του συνολικού πληθυσμού της γης. Ο καρκίνος αποτελεί την μεγαλύτερη αιτία νοσηρότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ NCCN 2012 www.nccn.org ΑCCP 2007 www.guide LINES\guideCHEST2007 ΚΕΡΕΝΙΔΗ ΝΟΡΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Επιδημιολογία Πρώïμη διάγνωση Μονήρης όζος Διάγνωση Ιστολογική

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα

Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Υπερηχογραφία Θώρακα Νοσήματα υπεζωκότα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Κέντρο Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Πλευρές Αέρας Αναπνευστικές

Διαβάστε περισσότερα

Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2015

Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2015 Πρόεδροι Οργανωτικής Επιτροπής Ιωάννης Μπουκοβίνας Επιστημονικός Υπεύθυνος Ογκολογικής Μονάδας Βιοκλινικής Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Πρασόπουλος Καθηγητής Ακτινολογίας Δ.Π.Θ Πρόεδροι Επιστημονικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013)

ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013) ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ))ΑΦΡΟΔΙΤΗ) ΕΙΔΙΚΟΣ)ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ)) ΔΡΑΜΑ) ) Μάρτιος))2013) ΜΟΝΗΡΗΣ'ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟΣ'ΟΖΟΣ'.' ΟΡΙΣΜΟΣ' Μονήρης(,(καλώς((αφοριζόμενη(,(σφαιρική( ακτινογραφική(σκίαση(διαμέτρου(( (3(cm( Περιβάλλεται(πλήρως(από(υγιή(πνευμονικό(ιστό(

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000

Πανελλήνιο Συνέδριο Ακτινολογίας-Αθήνα 2000 ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΣΠΙΝΘΗΡΟΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΜΕ ΤC99m-TETROFOSMIN Γεωργοσοπούλου Μ, Λύρα Σ, Χατζηλύρα Π Γεωργούντζος Β, Παππάς, Μανδάλου Α, Τσουρούλας Μ, Στριγγάρης Κ, Βλάχος Λ Εργ. Ακτινολογίας Παν/μίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC)

ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) ΜΙΚΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (Small-cell Lung Cancer, SCLC) Aνδριανή Γ. Χαρπίδου Πνευμονολόγος SCLC Αντιπροσωπεύει το 1/3 των κακοηθειών του πνεύμονα Σχέση με κάπνισμα Το 1/3 αναφέρονται ως Περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκεκριμένο θέμα παρουσιάστηκε ως ανακοίνωση στο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ, ΗILTON CYPRUS.

Το συγκεκριμένο θέμα παρουσιάστηκε ως ανακοίνωση στο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ, ΗILTON CYPRUS. edtime - Σταδιοποίηση Καρκίνου Παχέος Εντέρου Written by Παπασταματίου Μιλτιάδης, Νικολόπουλος Δημήτριος Παρασκευή, 15 Ιανουάριος 2010 There are no translations available Παπασταματίου Μιλτιάδης, MD, PhD,

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου

Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου Πρωτόκολλο εξατομίκευσης της χειρουργικής θεραπείας στον καρκίνου του οισοφάγου ΜΟΝΑΔΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ, Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» Γ.Ν.Α. Δουλάμη Γεωργία, Θεοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου. Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης. Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Κακοήθη νεοπλάσματα Κεφαλής & Τραχήλου Βασικές Αρχές Χειρουργικής Προσέγγισης Θάνος Μπίμπας Α ΩΡΛ Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Αρχική Προσέγγιση Αντιμετώπιση πρωτοπαθούς εστίας +/- αντιμετώπιση τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΟΡΘΟΥ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Section A: ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ A1. Εθνικότητα Ελληνική Άλλη Εθνικότητα Άλλη Εθνικότητα A2. Τωρινό Επάγγελμα A3. Έτη στο τωρινό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα

Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα Νεώτερες τεχνικές στη χειρουργική αντιµετώπιση του καρκίνου του πνεύµονα Νικόλαος Γ. Μπαρµπετάκης Θωρακοχειρουργός Επιµελητής Α, Υπεύθυνος Θωρακοχειρουργικής Κλινικής, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκοµείο

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35

Συντάχθηκε απο τον/την Ασκληπιός Διάγνωσις Σάββατο, 24 Οκτώβριος 2009 18:30 - Τελευταία Ενημέρωση Τετάρτη, 18 Αύγουστος 2010 10:35 Στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε επιστημονική εκδήλωση στο συνεδριακό χώρο του ξενοδοχείου Domes of Elounda με θέμα ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Πρωτότυπη Εργασία Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Θεόδωρος Καραΐσκος 1, Όλγα Ανανιάδου 1, Κωνσταντίνος Διπλάρης 1, Νικόλαος Μιχαήλ 1, Γεώργιος Σαρηγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Low Dose Spiral CT Προκλινική διάγνωση καρκίνου του πνεύµονα. Α.Σπανουδάκη Επιµελήτρια Β Ακτινολογικό τµήµα Γ.Ν.Δράµας

Low Dose Spiral CT Προκλινική διάγνωση καρκίνου του πνεύµονα. Α.Σπανουδάκη Επιµελήτρια Β Ακτινολογικό τµήµα Γ.Ν.Δράµας Low Dose Spiral CT Προκλινική διάγνωση καρκίνου του πνεύµονα Α.Σπανουδάκη Επιµελήτρια Β Ακτινολογικό τµήµα Γ.Ν.Δράµας Η θνητότητα από καρκίνο του πνεύµονα είναι µεγαλύτερη από το σύνολο της θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Ινοθώρακας. Γιάννης Καλομενίδης. 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Ινοθώρακας Γιάννης Καλομενίδης 2η Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μηχανισμοί ίνωσης Σύνθεση κολλαγόνου Ανισορροπία πήξης και ινοδώλυσης Οι μηχανισμοί αυτοί κινητοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Nuclear Medicine: Applications in otorhinolaryngology

Nuclear Medicine: Applications in otorhinolaryngology Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 42, October - November - December 2010, pages 15-19 REVIEW Nuclear Medicine: Applications in otorhinolaryngology Εφαρμογές της πυρηνικής ιατρικής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του πνεύμονα: προοπτικές έγκαιρης διάγνωσης

Καρκίνος του πνεύμονα: προοπτικές έγκαιρης διάγνωσης Καρκίνος του πνεύμονα: προοπτικές έγκαιρης διάγνωσης Αντώνης Ρασιδάκης Διευθυντής Κέντρου Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Περ. Γεν. Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Σωτηρία» ρόλος του γιατρού είναι δύσκολος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4ΛΨΟΞ7Μ-8Δ4 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 05/06/2012. Αρ. Πρωτ.: 26688

ΑΔΑ: Β4ΛΨΟΞ7Μ-8Δ4 ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Αθήνα, 05/06/2012. Αρ. Πρωτ.: 26688 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας www.eopyy.gov.gr Γενική Δ/νση: Σχεδιασμού & Ανάπτυξης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παπαξοΐνης Γεώργιος Παθολόγος Ογκολόγος 1 2 3 4 5 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Τροποποιήσιµοι παράγοντες Κάπνισµα Παθητικό κάπνισµα Καρκινογόνα του επαγγελµατικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Νευροβλάστωμα Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Ορισμός: Κακοήθες νεόπλασμα το οποίο προέρχεται από αρχέγονα εξωδερμικά κύτταρα (νευροβλάστες)

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

για τη σταδιοποίηση του μεσοθωρακίου στον καρκίνο του πνεύμονος

για τη σταδιοποίηση του μεσοθωρακίου στον καρκίνο του πνεύμονος Ανασκόπηση Σταδιοποίηση μεσοθωρακίου στον καρκίνο του πνεύμονος Αναζήτηση της στρατηγικής με την ιδανική σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας Βασίλειος Σ. Σκούρας 1,2, Nicholas J. Pastis 1, Βλάσης Πολυχρονόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΦΥΣΙΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Στο ακτινολογικό τμήμα παράγονται εικόνες Οι εικόνες περιέχουν σε διαφορετικό βαθμό πληροφορίες: ανατομίας λειτουργίας Διάφορες απεικονιστικές μέθοδοι παράγουν εικόνες με διαφορετικούς

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ)

Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Απεικονιστική προσέγγιση στη διάγνωση των Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου (ΙΦΝΕ) Αρκάδιος Χ. Ρουσάκης Αναπληρωτής Διευθυντής, Τμήμα CT, MRI & PET/CT, Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» Κλινικές απαιτήσεις σε πιθανήήγνωστήιφνε

Διαβάστε περισσότερα

XEIΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΕΞΑΙΡΕΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ. Μ. Χαραλαμπάτου Επιμελήτρια Α Γ.Ν Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ

XEIΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΕΞΑΙΡΕΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ. Μ. Χαραλαμπάτου Επιμελήτρια Α Γ.Ν Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ XEIΡΟΥΡΓΗΣΙΜΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΕΞΑΙΡΕΣΙΜΟΣ ΟΓΚΟΣ Μ. Χαραλαμπάτου Επιμελήτρια Α Γ.Ν Ελευσίνας ΘΡΙΑΣΙΟ EKTIMHΣΗ ΡΙΣΚΟΥ Περιεγχειρητική θνητότητα και νοσηρότητα Μακροχρόνια λειτουργική αναπηρία Αρρυθµία Έµφραγµα

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα