Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ."

Transcript

1 Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Ἁγίου Ιωάννου, τοῦ ἐν τῷ ὄρει Ζάντεν, καὶ τῶν δώδεκα μαθητῶν αὐτοῦ, Φωτιστῶν τῆς Ιβηρίας-Γεωργίας (7η Μαΐου, Ϛʹ αἰ. ) Η Βυζαντινὴ παρουσία στὴ Γεωργία* Η Γεωργία κατὰ τὴ μεσαιωνικὴ περίοδο, βρισκόταν συνέχεια σὲ πολιτισμικὴ καὶ πολιτικὴ ἐπικοινωνία μὲ τὸ Βυζάντιο. Διατήρησε πάντα τὸν ἰδιαίτερο χαρακτήρα της, ὅσον ἀφορᾶ στὴν πολιτισμική της ταυτότητα, μὲ ἔντονη ὡστόσο καὶ ἄμεση πολλὲς φορὲς τὴν ἐπίδραση τῆς βυζαντινῆς καλλιτεχνικῆς παραγωγῆς. Επιμέλεια - Παρουσίαση: Τσέλιος Ιωάννης ΗΓΕΩΡΓΙΑ, ποὺ βρίσκεται νότια τοῦ Καυκάσου, περιλαμβάνει τὴν ἀνατολικὴ Γεωργία, τὴν Ιβηρία δηλαδή, καὶ τὴ δυτική, τὴ Λαζικὴ (ἀρχαία Κολχίδα), ὅπως εἶναι γνωστὴ στοὺς βυζαντινούς. Ο χριστιανισμὸς στὴ Γεωργία διαδόθηκε τὸν 4ο αἰώνα, περ. 330, ἀ- πὸ τὴν ἁγία Νίνα, ποὺ σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, ἦταν αἰχμάλωτη ποὺ προσηλύτισε τὸ βασιλιὰ Mirian τῆς Ιβηρίας. Αν καὶ ἀρχικά, κατὰ τὸν 6ο αἰώνα, οἱ Ἀρμένιοι καὶ οἱ Γεωργιανοὶ δὲν εἶχαν ἀποδεχθεῖ τὴν Δʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο τῆς Χαλκη- 1 Εγκόλπιο Λειψανοθήκη. Απὸ τὴν Ιερὰ Μονὴ Μαρτβίλι (Γεωργία) 10ος αἰ. Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα.

2 δόνας (451), ὡστόσο, ἀπὸ τὸν 7ο αἰώνα καὶ μετὰ ἡ γεωργιανὴ Εκκλησία ἀκολούθησε τὸ ὀρθόδοξο δόγμα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ συντέλεσε στὴ δημιουργία ἰδιαίτερων δεσμῶν τῆς χώρας μὲ τὴ βυζαντινὴ αὐτοκρατορία, παρόλο ὅτι ἡ Γεωργία παρέμεινε πάντα ἀνεξάρτητο κράτος. Διαμόρφωση Γεωργιανῆς Τέχνης (7ος -9ος αἰώνας) Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ αὐτὴ στὴ Γεωργία ταυτίζεται μὲ τὴν ἐποχὴ τῆς μετάβασης ἀπὸ τὸν ἀρχαῖο κόσμο στὸ μεσαιωνικό. Αὐτὴ τὴν ἐποχή, στὴν ὁποία ἀνάγονται οἱ πρωϊμότερες τοιχογραφίες τῆς Γεωργίας, διαμορφώνονται εἰκονογραφικοὶ τύποι καὶ προγράμματα ποὺ θὰ διατηρηθοῦν σὲ ὅλη τὴ μεσαιωνικὴ χριστιανικὴ τέχνη τῆς χώρας. Η ἐκκλησία τοῦ Cromi χρονολογεῖται στὰ Εχει διατηρήσει ὑπολείμματα ἀπὸ τὴ ψηφιδωτὴ σύνθεση τῆς ἁψίδας, τὰ ὁποία βρίσκονται σήμερα στὸ Μουσεῖο τῆς Τιφλίδας, καθὼς καὶ ἀπὸ τὰ ἀρχικά, προπαρασκευαστικὰ σχέδια ποὺ σώζονται ἀκόμα in situ. Τὰ σχέδια αὐτὰ ἐπιτρέπουν νὰ ἀποκατασταθεῖ τὸ θέμα τῆς ἀπεικόνισης τοῦ Χριστοῦ ἀνάμεσα σὲ δύο ἀγγέλους, ὡς μία συνοπτικὴ ἀπόδοση τῆς παράστασης τῆς Ἀνάληψης, μιᾶς Θεοφάνειας, δηλαδή, μὲ ἐσχατολογικὸ περιεχόμενο, σύμφωνα μὲ ἀ- νάλογα θέματα ὁραμάτων ποὺ ἀπαντοῦν στὶς ἁψίδες, ἐκείνη τὴν ἐποχή, σὲ ὅλη τὴ χριστιανικὴ τέχνη τῆς Ἀνατολῆς. Στὴν ἀψίδα τῆς βραχώδους ἐκκλησίας τοῦ Dodo, στὴ David- Garedza στὴν ἔρημο τοῦ Δαβὶδ δηλαδή, ἀπὸ τὸ ὄνομα ἁγίου μοναχοῦ ποὺ ἵδρυσε τὴ μοναστικὴ κοινότητα ἐκεῖ, τὸν 6ο αἰώνα σώζεται ἡ παράσταση τοῦ Χριστοῦ, ἔνθρονου σὲ δόξα. Αὐτὲς οἱ 2

3 τοιχογραφίες ἔχουν χρονολογηθεῖ ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 9ο αἰώνα. Αν καὶ πρόκειται γιὰ μία παράσταση ποὺ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ προφητικὰ ὁράματα, δὲν ἀποκλείεται νὰ εἶχε ἐκτελεστεῖ τὴν ἐποχὴ ποὺ μάστιζε τὸ Βυζάντιο ἡ εἰκονομαχικὴ κρίση, ἐφόσον τὰ εἰκονομαχικὰ μέτρα δὲν ἐφαρμόστηκαν στὴ Γεωργία. Γενικὰ ἡ εἰκόνα τῶν τοιχογραφιῶν αὐτῆς τῆς περιόδου εἶναι φτωχή, ὅπως ἀναφέρθηκε, καὶ τὰ σωζόμενα μνημεῖα δείχνουν ἐπαρχιακὲς ἐπιλογὲς στὴν εἰκονογραφία καὶ στὴν τεχνοτροπία. Η κοινὴ τέχνη ποὺ αὐτὴ τὴν περίοδο διαχέεται ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη στὴ Γεωργία μετασχηματίζεται μὲ ἕναν τοπικὸ ἐπαρχιακὸ τρόπο. Αρχὴ τῆς ἀκμῆς (10ος -11ος αἰώνας) Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ἀκμῆς σὲ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς γεωργιανῆς τέχνης. Τὴν ἴδια περίοδο κτίζονται μεγάλοι καθεδρικοὶ ναοὶ καὶ ὑπάρχει σημαντικὴ δραστηριότητα ἀντιγραφῆς χειρογράφων στὰ μοναστήρια τῆς Γεωργίας. Οπως φαίνεται, αὐτὴ τὴν περίοδο, στὴν εἰκονογραφία κυρίως, ἡ βυζαντινὴ ἐπίδραση εἶναι περιορισμένη, καθὼς τοπικὲς συνήθειες κυριαρχοῦν στὴ διακόσμηση τῶν σημαντικῶν τμημάτων τῶν ἐκκλησιῶν, ἐνῶ ἀπὸ ἄποψη τεχνοτροπικὴ φαίνεται καθαρότερα ἡ σχέση τῆς ζωγραφικῆς στὴ Γεωργία μὲ τὴ βυζαντινὴ καλλιτεχνικὴ παραγωγή. Τὸν τροῦλο, ἀντίθετα μὲ τὴ βυζαντινὴ εἰκονογραφικὴ παράδοση, κατὰ τὴν ὁποία ἀπεικονίζεται ὁ Παντοκράτορας, καταλαμβάνει συνήθως ἡ σύνθεση τῆς Δόξας τοῦ Σταυροῦ ποὺ μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ὡς τυπικὸ γεωργιανὸ θέμα. Η παράσταση αὐτὴ σώζεται στὸν καθεδρικὸ ναὸ στὸ Ishan ποὺ πιθανῶς χρονολογεῖται ἀνάμεσα στὸ 958 καὶ 966, στὸ Hahuli Ιερὰ Μονὴ Χαχούλι, Γεωργία. ποὺ χρονολογεῖται στὰ τέλη τοῦ 10ου ἤ στὶς ἀρχὲς τοῦ 11ου αἰώνα καὶ στὸ βόρειο ναὸ στὸ Udabno ποὺ χρονολογεῖται στὸν 11ο αἰώνα. Ωστόσο, ἡ παράσταση τοῦ Σταυροῦ στὸν τροῦλο ἀποτελεῖ εἰκο- 3

4 Ιερὸς Πατριαρχικὸς Ναὸς τῶν Αγίων Αποστόλων τῆς Μτσχέτα, Γεωργία. νογραφικὸ τύπο ποὺ ἀπαντᾶ κατὰ τὴν παλαιοχριστιανικὴ περίοδο στὸ Βυζάντιο, ἐφόσον μάλιστα εἶναι γνωστὸ ὅτι διακοσμοῦσε τὸν τροῦλο τῆς ἰουστινιάνειας Ἁγίας Σοφίας. Ο σταυρὸς εἰκονίζεται ἐπίσης σὲ ἕναν ἀριθμὸ ἐκκλησιῶν τοῦ 9ου καὶ 10ου αἰώνα στὴν Καππαδοκία. Στὴ Γεωργία ὡστόσο, ἡ σύνθεση ἐμπλουτίζεται μὲ στοιχεῖα δανεισμένα ἀπὸ ἀπεικονίσεις τοῦ Χριστοῦ σὲ δόξα καὶ ἀπὸ τὴ σκηνὴ τῆς Ἀνάληψης, σὲ μιὰ σύνθεση δοξολογίας, ὅ- πως στὸ Ishan. Η ἔξαρση τῶν ἀ- πεικονίσεων αὐτῶν ἀσφαλῶς συνδέεται μὲ τὴ λατρεία τοῦ Σταυροῦ ποὺ ἡ ἁγία Νίνα καὶ ὁ Βασιλιὰς Mirian εἶχαν ἀνεγείρει στὸ βράχο Mcheta, (4ος αἰώνας), ὅπου ἱδρύθηκε ἀργότερα ἡ Εκκλησία τοῦ Dzvari ( ). Στὴν κόγχη τῆς ἁψίδας, στὸ καθολικὸ τῆς μονῆς Othta (Dort Kilise), ποὺ χρονολογεῖται μετὰ τὸ 961, καθὼς καὶ στὸ βόρειο ναὸ τῆς μονῆς στὸ Udabno καὶ στὸ Nesgun στὴ Σβανετία, ποὺ χρονολογεῖται τὸ 10ο αἰώνα, παριστάνεται ὁ Χριστός. Ο Χριστὸς εἰκονίζεται εἴτε σὲ δόξα, ὅπως στὴν πρώτη περίπτωση, στὸ καθολικὸ δηλαδὴ τῆς Μονῆς Othta (Dort Kilise), ἡ ὁποία ἐνίοτε μάλιστα περιβάλλεται ἀπὸ ἀγγέλους, εἴτε ὡς ἡ κεντρικὴ μορφὴ τῆς Δέησης, ὅπως στὸ βόρειο ναὸ τῆς μονῆς τοῦ Ubadno. Ωστόσο, στὸ νότιο ναὸ τῆς ἴδιας μονῆς ἀπεικονίζεται ἡ Παναγία βρεφοκρατούσα, ὅπως στὸ Βυζάντιο αὐτὴ τὴν ἐποχή. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικὴ γιὰ τὶς σχέσεις τῆς Γεωργίας μὲ τὸ Βυζάντιο εἶναι ἡ τεχνοτροπία τῶν τοιχογραφιῶν τοῦ Tao-Klardzeti, κυρίως τῆς μονῆς Othta (Dort Kilise) καὶ τοῦ ναοῦ τοῦ Ishan ποὺ παρουσιάζει στενὴ σχέση μὲ τὸ γραπτὸ διάκοσμο τῆς Νέας ἐκκλησίας Tokali, στὰ Κόραμα τῆς Καππαδοκίας, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὰ ὑψηλὸ δεῖγμα τῆς Μητροπολιτικῆς τέχνης τῆς ἐποχῆς. 4

5 Περίοδος ἀκμῆς (11ος -12ος αἰώνας) Ο 12ος αἰώνας θεωρεῖται περίοδος ἀκμῆς στὴ Γεωργιανὴ ἱστορία. Στὸ πρῶτο τέταρτο τοῦ 12ου αἰώνα δημιουργήθηκαν δύο ἀκαδημίες, ἡ μία στὸ Gelati καὶ ἡ ἄλλη στὸ Ikalto, γεγονὸς ποὺ δείχνει ὅτι ἡ παράδοση τοῦ Πανεπιστημίου εἰσέδυσε ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη στὴ Γεωργία, στὰ πλαίσια μίας ἀκμῆς σὲ ὅ- λα τὰ ἐπίπεδα τῆς ζωῆς. Αὐτὴ τὴν ἐποχὴ ἐκτελέστηκαν τοιχογραφίες ὄχι μόνο σὲ νεοαναγειρόμενες ἐκκλησίες, ἀλλὰ καὶ σὲ παλαιότερα κτίρια ποὺ ἀνακαινίστηκαν, ὅπως στὸ Ateni ποὺ κτίστηκε τὸν 7ο αἰώνα καὶ ἀνακαινίστηκε στὰ τέλη τοῦ 11ου αἰώνα. Οἱ Υπαπαντή. Εσμαλτωμένο εἰκονίδιο (12ος αἰ.). Περίκλειστο σμάλτο σὲ χρυσό. Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα. σχέσεις μὲ τὸ Βυζάντιο ἐμφανίζονται μὲ σαφήνεια σὲ ἀρκετὲς περιπτώσεις, ὅπως προκύπτει καὶ ἀπὸ τὴν τεχνοτροπικὴ καὶ εἰκονογραφικὴ ἀνάλυση τῶν σωζόμενων τοιχογραφιῶν. Η διατήρηση τῆς ἀπεικόνισης τοῦ Χριστοῦ στὴν ἁψίδα στὴ Γεωργία, καὶ κατὰ τὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς περιόδου, ὀφείλεται πιθανότατα στὴ συνήθεια τῆς ἀπεικόνισης τοῦ Σταυροῦ στὸν τροῦλο, ὅπως στὸ Ateni, μετὰ τὸ Στὸ ναὸ τοῦ Ateni, ποὺ κτίστηκε στὸν τύπο τοῦ τετρακόγχου ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὸ Dzvari, τὴν κύρια ἁψίδα, στὰ ἀνατολικά, καταλαμβάνει ἡ Θεοτόκος στὸν τύπο τῆς Κυριώτισσας, ἐνῶ ὁ Παντοκράτορας σὲ μετάλλιο προστίθεται στὸ ἐσωράχιο τοῦ τόξου τῆς ἀνατολικῆς κόγχης. Η παραδοσιακὴ γιὰ τὴ Γεωργία τοποθέτηση τοῦ Σταυροῦ στὸν τροῦλο ἐξηγεῖ τὸ λόγο γιὰ τὸν ὁποῖο ὁ Παντοκράτορας τοποθετήθηκε στὴν ἁψίδα. Χριστολογικὲς σκηνὲς διακοσμοῦν τὴ βόρεια ἁψίδα, μαριολογικὲς τὴ νότια, ἐνῶ στὰ δυτικὰ ἀναπτύσσεται ἡ Δευτέρα Παρουσία. Η Μεγάλη Εκκλησία στὸ Gelati, ἀφιερωμένη στὴ Θεοτόκο, κτίστηκε περίπου στὸ πρῶτο τέταρτο τοῦ 12ου αἰώνα, σὲ τύπο σταυροειδὴ ἐγγεγραμμένο μὲ τροῦλο. Η ἀρχικὴ διακόσμηση ἔχει σχεδὸν 5

6 ἐξαφανιστεῖ ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ψηφιδωτὸ στὴν κόγχη τῆς ἁψίδας ποὺ μπορεῖ νὰ χρονολογηθεῖ γύρω στὸ 1125 μὲ 1130, καὶ ἀπὸ ἀποσπασματικὲς τοιχογραφίες στὸ νάρθηκα. Οπως εἶναι φανερὸ ἐ- φαρμόζεται καὶ ἐδῶ, ὅπως στὸ Ateni, ἡ βυζαντινὴ εἰκονογραφικὴ παράδοση, καθὼς ἀπεικονίζεται στὴν ἁψίδα ἡ Θεοτόκος βρεφοκρατούσα στὸν τύπο ἐ- πίσης τῆς Κυριώτισσας. Σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ στὴν τεχνοτροπικὴ ἀ- πόδοση, ἡ ζωγραφικὴ στὸ Ateni ἐκφράζει, ἀναμφίβολα, τὴν πρώιμη τέχνη τῶν Κομνηνῶν, ὅπου, ὅπως εἶναι γνωστό, κυριαρχεῖ ἡ γραμμή. Στὸ Gelati ἐξάλλου, φαίνεται βέβαιη ἡ συμμετοχὴ ἑλλήνων καλλιτεχνῶν ἢ πιθανὸν γεωργιανῶν ποὺ εἶχαν ἐκπαιδευτεῖ στὸ Βυζάντιο στὴ δύσκολη τεχνικὴ τοῦ ψηφιδωτοῦ. Ο τοιχογραφημένος διάκοσμος τέλος στὸ Pavnisi, περίπου , δείχνει ὅτι ὁ ζωγράφος ἐκεῖνος εἶχε μία σημαντικὴ ἐξοικείωση στὰ βυζαντινὰ πρότυπα. Πέντε δωρητές, ἐκ τῶν ὁποίων ἕνας φορᾶ βυζαντινὴ αὐτοκρατορικὴ ἐνδυμασία, εἰκονίζονται, μαζὶ μὲ ἄλλες μορφὲς ἁγίων, στὴ νότια κόγχη στὸ Ateni ποὺ εἶναι διακοσμημένη κυρίως μὲ τὸ μαριολογικὸ κύκλο, ὅπως ἀναφέρθηκε. Βʹ μισὸ 12ου -τέλη 13ου αἰώνα Ο «Χρυσὸς Αἰώνας τῆς βασίλισσας Θάμαρ». Η περίοδος αὐτὴ (μέσα 12ου-τέλη 13ου αἰ.), περιλαμβάνει κυρίως τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς βασίλισσας Θάμαρ ( ) καὶ τὴ βίαιη δύση της. Η χρυσὴ ἐποχὴ Η βασιλεία τῆς Θάμαρ εἶναι ἡ ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποία ἡ Γεωργία ἔφθασε στὸ ἀπόγειο τῆς ἀκμῆς της, ἀπέκτησε τὴ μεγαλύτερη ἔκταση στὴν ἱστορία της καὶ ἀναδείχθηκε σὲ διεθνῆ παράγοντα. Ἀποτελεῖ ἐπίσης τὴν κορύφωση τῆς ἀκμῆς τοῦ γεωργιανοῦ πολιτισμοῦ, μὲ λαμπρὰ μνημεῖα τέχνης τόσο στὸν εἰκαστικὸ ὅσο καὶ στὸ λογοτεχνικὸ τομέα, καθὼς καὶ στὸν τομέα τῆς φιλοσοφίας. 6

7 Εξι μνημεῖα ἀντιπροσωπεύουν αὐτὴ τὴν περίοδο: Betania, Vardzia, Kincvisi, Timotesubani, Ahtala, Ani. Αν καὶ τὸ τελευταῖο μνημεῖο ἔγινε μετὰ τὸ θάνατο τῆς Θάμαρ, δὲν ἀπέχει ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς βασίλισσας αὐτῆς οὔτε χρονικὰ οὔτε ποιοτικά. Οἱ ναοί, σχεδὸν στὸ σύνολό τους καθολικὰ μοναστηριῶν, μὲ ἐξαίρεση τὸ Ani, χαρακτηρίζονται γιὰ τὶς μικρές τους διαστάσεις. Εἶναι κτισμένοι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, στὸν τύπο τοῦ ἁπλοῦ δίστυλου σταυροειδοῦς ἐγγεγραμμένου ναοῦ μὲ τροῦλο, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ μονόχωρο θολωτὸ καθολικὸ τῆς Vardzia, καὶ ἐκπλήσσουν γιὰ τὸν τοιχογραφημένο τους διάκοσμο. Εσμαλτωμένη εἰκόνα-ἐγκόλπιο ἀπὸ τὴν Ι. Μονὴ Σεμοκμέδι (Γεωργία, 10ος αἰ.). Περίκλειστα σμάλτα, χρυσός, ἄργυρος, πολύτιμες πέτρες. Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα. Τὰ εἰκονογραφικὰ προγράμματα τῶν ναῶν αὐτῶν ἀποπνέουν ἔντονο τὸ βυζαντινὸ ἀπόηχο. Οσον ἀφορᾶ τοὺς τρούλους ὡστόσο, γιὰ ὅσους τουλάχιστον ἡ βιβλιογραφία εἶναι ἐπαρκής, δὲν εἰκονίζεται πουθενὰ ὁ Παντοκράτορας, καὶ μόνο μία παράσταση τῆς Ἀνάληψης, στὸ Ani, θυμίζει τὴ βυζαντινὴ εἰκονογραφικὴ παράδοση. Οἱ ἀπεικονίσεις τοῦ Θριάμβου τοῦ Σταυροῦ στὸν τροῦλο στὴν πραγματικότητα, ὅπως ἀναφέρθηκε, μιὰ παράδοση τοῦ εὐρύτερου ἀνατολικοῦ χώρου τῆς βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας, εἶναι θέμα βαθιὰ ριζωμένο στὴ Γεωργία, τὸ ὁποῖο θὰ ὁδηγήσει στὰ δύο καλύτερα παραδείγματα, Kincvisi (1208) καὶ Timutesubani (1220), σὲ συνθέσεις μοναδικὲς γιὰ τὴν πληρότητά τους. Σὲ τέσσερις περιπτώσεις τὸ τεταρτοσφαίριο τῆς ἁψίδας καταλαμβάνει, ἀντὶ τῆς συνηθισμένης στὴ Γεωργία παράστασης τῆς Δέησης, ἡ ἀπεικόνιση τῆς Πλατυτέρας (Vardzia, Kincvisi, Timotesubani, Ahtala). Σὲ πέντε ἁψίδες στὸν ἡμικύλινδρο εἰκονίζονται ἱεράρχες (Vardzia, Kincvisi, Timotesubani, Ahtala, Ani), καὶ σὲ τρεῖς ναοὺς σώζεται ἡ παράσταση τῆς Κοινωνίας τῶν Ἀποστόλων (Kincvisi, Ahtala, Ani), θέματα δηλαδὴ ποὺ συνηθίζονται στὸ Βυζάντιο. Η ἀνάπτυξη τῆς Δευτέρας Παρουσίας, στὸ δυτικὸ τοῖχο κυρίως τῶν ναῶν, ἀποτελεῖ τὸν κανόνα στὴ Γεωργία. Στὰ ἐξοχότερα παρα- 7

8 Οἱ ἅγιοι Τεσσαράκοντα μάρτυρες. Εἰκόνα ἀπὸ τὸν Ι. Ναὸ τοῦ Αγίου Γεωργίου, χωριὸ Ιπχη. Ανω Σβανέτη (Γεωργία, 12ος αἰ.). Ξύλο, καμβάς, αὐγοτέμπερα. Ιστορικὸ καὶ Εθνογραφικὸ Μουσεῖο Τέχνης τῆς Σβανέτης, Μέστια. δείγματα, μαριολογικοί, παλαιοδιαθηκικοὶ καὶ χριστολογικοὶ κύκλοι ἐπίσης, μαζὶ μὲ δευτερεύοντα βυζαντινὰ θέματα, στοιχειοθετοῦν τὸ βυζαντινὸ ἀπόηχο. Η εἰκόνα ποὺ σχηματίζεται ἀπὸ αὐτὴν τὴν περίοδο, τὴν ὁποία ἐκπροσωποῦν κατὰ βάση τὰ δύο κορυφαῖα μνημεῖα Kincvisi καὶ Timotesubani, προδίδει τὴ γόνιμη ὄσμωση βυζαντινῶν εἰκονογραφικῶν προτύπων στὴν τοπικὴ παράδοση. Η ἐξάρτηση ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ καλλιτεχνικὴ παραγωγὴ φαίνεται σαφέστερα ἀπὸ τὴν τεχνοτροπικὴ ἐξέταση τῶν ζωγραφικῶν αὐτῶν συνόλων, ἐφόσον μάλιστα τὰ ἔργα αὐτὰ ὑπερτεροῦν ποιοτικὰ ἀπὸ τὸ συνηθισμένο μέσο ὅρο τῶν γεωργιανῶν μνημείων. Οἱ μορφὲς στὰ παραπάνω σύνολα θυμίζουν ἔντονα τὶς κορυφαῖες κλασσικὲς δημιουργίες τῆς ἐποχῆς τῶν Κομνηνῶν ( Οσιο Δαυὶδ Θεσσαλονίκης, μέσα περ. 12ου αἰ., Αγιο Δημήτριο στὸ Vladimir, 1195) ἤ τὶς πρῶτες κατακτήσεις τοῦ 13ου αἰώνα, ὅπως αὐτὲς ἐκφράζονται στὴ Studenica (1208) καὶ τὴ Zica (περ. 1220). Τὰ σύνολα αὐτὰ ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ εἶναι βυζαντινὰ ἢ ποὺ ἀγωνίζονται συνειδητὰ νὰ μοιάσουν στὰ μητροπολιτικά τους πρότυπα, δείχνουν ὅτι ἔχουν δεχθεῖ ἄμεση ἐπίδραση τῶν νεωτερικῶν ἐπιτεύξεων τῆς βυζαντινῆς καλλιτεχνικῆς παραγωγῆς. Σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ γεγονὸς τῆς σχεδὸν ταυτόχρονης ἐμφάνισής τους μὲ τὰ κορυφαῖα μητροπολιτικὰ μνημεῖα τοῦ Βυζαντίου, δίνουν ἕνα βασικὸ στοιχεῖο γιὰ τὸν προσανατολισμὸ τῶν δωρητῶν τους, καθὼς προδίδουν τὴν τάση, ἀλλὰ καὶ τὴ δυνατότητα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν νὰ παρακολουθοῦν τὰ πιὸ προοδευτικὰ καλλιτεχνικὰ ρεύματα τοῦ καιροῦ τους. Τὶς περισσότερες φορές, στὴ βιβλιογραφία τονίζεται ὁ χαρακτήρας τῆς ἔντονης βυζαντινῆς ἐπιρροῆς. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις, ὅμως, ὅπως κυρίως στὴ Vardzia ( ) καὶ στὴν Ahtala (ἀρχὲς 13ου αἱ.), εἶναι σχεδὸν σαφὲς ὅτι στὸ καλλιτεχνικὸ συνεργεῖο ὑπῆρχαν ζωγράφοι ἐκπαιδευμένοι σὲ ἕνα μεγάλο καλλι- 8

9 τεχνικὸ κέντρο, ἐνῶ δίπλα τους κάποιοι «μαθητὲς» προσπαθοῦσαν νὰ τοὺς μιμηθοῦν. Ετσι φαίνεται ὅτι τὴν ἐποχὴ αὐτὴ ἡ Γεωργία ἀποδέχεται τὰ σύγχρονά της ρεύματα, χωρὶς νὰ ἀφομοιώνεται ἀπὸ αὐτά. Ισως αὐτὸ τὸ πνεῦμα ἐκφράζουν καὶ οἱ κτήτορες τῶν μνημείων αὐτῶν. Σὲ τρεῖς περιπτώσεις, Vardzia, Betania, Kincvisi οἱ δωρητὲς φρόντισαν οἱ ἴδιοι, ἀφήνοντας τὶς προσωπογραφίες τους, νὰ καταστήσουν γνωστὴ τὴν ταυτότητά τους. Ενδιαφέρον ἐπίσης ἔχουν μνημεῖα ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν πολιτικὴ τῆς Γεωργίας στὰ προσαρτημένα ἀρμενικὰ ἐδάφη, τὰ ὁποία θὰ πρέπει νὰ ἐνταχθοῦν στὸ ἴδιο καλλιτεχνικὸ κλῖμα μὲ τὰ γεωργιανὰ μνημεῖα. Στὸν Αγιο Γρηγόριο στὸ Ani, τοῦ Tigran Honets, καὶ στὴν Ahtala, χορηγία πιθανὸν Εγκόλπιο Λειψανοθήκη, ἀπὸ χρυσό, περίκλειστα σμάλτα, πολύτιμοι λίθοι (Γεωργία, 10ος αἰ., Ι. Μονὴ Μαρτβίλι). Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα. τοῦ Ιωάννη Mkhargrdzeli, τὸ πολιτικὸ μήνυμα τῆς ὄσμωσης ἀνάμεσα σὲ χαλκηδόνιους καὶ ἀντιχαλκηδόνιους, ἀνιχνεύεται ἀπὸ τὴν ἔντονη βυζαντινὴ ἐπίδραση στὴ ζωγραφικὴ τῆς Ahtala. Στὸ ἴδιο πνεῦμα ἐντάσσονται καὶ οἱ ἑλληνικὲς ἐπιγραφὲς ποὺ σώζονται (Ahtala, Ani) ποὺ προδίδουν πιθανὸν παρουσία βυζαντινῶν καλλιτεχνῶν. Ο ρόλος ποὺ ἡ Γεωργία ἐπιχείρησε νὰ παίξει στὸ πρόσωπο κάποιων ἀπὸ τοὺς δωρητὲς ὡς κηδεμόνας τῆς νεοσύστατης αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζούντας, στὰ 1204, δείχνει ὅτι πιθανότατα ἡ ἑλληνικὴ αὐτοκρατορία τοῦ Πόντου, μὲ τοὺς φυγάδες Κωνσταντινουπολίτες καλλιτέχνες ποὺ θὰ φιλοξενοῦσε, θὰ ἦταν ἡ πηγὴ ἤ ἡ γέφυρα γιὰ τὴ διάδοση τῶν καλλιτεχνικῶν προτύπων κατὰ τὴν τριακονταετία αὐτῆς τῆς ἀναγέννησης. Οἱ ἑλληνικὲς ἐπιγραφὲς ποὺ ἀπαντοῦν σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις (Ahtala, Ani), ὅπως ἀναφέρθηκε, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ μνημεῖα τῆς Γεωργίας ἐκφράζουν τὶς νεωτερικὲς τάσεις τῆς ζωγραφικῆς, τὴν ἴδια ἀκριβῶς ἐποχὴ ποὺ αὐτὲς ἐμφανίζονται στὰ μητροπολιτικὰ κέντρα, ἐνισχύουν τὴν ἄποψη αὐτή. 9

10 Εγερση τοῦ Λαζάρου. Εσμαλτωμένο εἰκονίδιο (12ος αἰ.). Περίκλειστο σμάλτο σὲ χρυσό. Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα. Τέλη 13ου αἰώνα 1393: Ἀνάκαμψη καὶ τοπικοὶ ἡγεμόνες Η ΜΟΓΓΟΛΙΚΗ κατοχὴ συντέλεσε στὴν ἀνεξαρτητοποίηση τῆς δυτικῆς Γεωργίας, προκαλώντας συγχρόνως τὴν αὐτονόμηση τῶν τοπικῶν ἡγεμόνων, κατάσταση δηλαδὴ ποὺ θὰ ἐξακολουθήσει καὶ μετὰ τὴν ἐπανένωση τῆς Γεωργίας κατὰ τὸν 14ο αἰώνα. Ολη ἡ προσπάθεια τῶν ἡγεμόνων νὰ ὑποκαταστήσουν τὴν αὐλή, ἡ καινούργια εἰκόνα δηλαδὴ κατανομῆς τῆς ἐξουσίας, ἀπεικονίζεται ἄριστα στὰ μνημεῖα τῆς περιόδου. Τὸ παρεκκλήσιο τοῦ Δαυὶδ Narin στὴ Μονὴ Gelati, ἀποτελεῖ δημιουργία τοῦ δισέγγονου τῆς Θάμαρ. Ἀπὸ τὴν ἴδια δυναστεία καὶ λίγο ἀργότερα, ὁ Bagrat ὁ Εʹ θὰ συμπληρώσει τὸ παρεκκλήσι τοῦ Narin, χρηματοδοτώντας τὴν εἰκονογράφηση τοῦ χώρου μπροστὰ στὸ παρεκκλήσι αὐτό, χώρου ποὺ συμπίπτει μὲ τὸν πλαγιονάρθηκα τοῦ καθολικοῦ. Οἱ ναοί, κατὰ κανόνα, κτίζονται στὸν κλασσικὸ γιὰ τὴ Γεωργία τύπο τοῦ δίστυλου σταυροειδοῦς ἐγγεγραμμένου μὲ τροῦλο ναοῦ, ἐνῶ συχνὰ χρησιμοποιοῦνται παλαιότερα μνημεῖα γιὰ νὰ δεχθοῦν νέα ζωγραφικὰ σύνολα. Τὰ εἰκονογραφικὰ προγράμματα διακρίνονται γιὰ τὸν ἔντονο βυζαντινὸ χαρακτῆρα τους. Η σύνθεση τῶν δύο παραδόσεων, τοπικῆς καὶ μητροπολιτικῆς, μὲ τὴν ὥριμη ὄσμωση βυζαντινῶν στοιχείων κατὰ τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς Θάμαρ, δίνει τὴ θέση της σὲ μιὰ βυζαντινὴ «ἐξάρτηση», ἔκφραση ἑνὸς πνευματικοῦ νεοπλουτισμοῦ τῶν νέων φιλόδοξων χορηγῶν. Σὲ τρεῖς περιπτώσεις ὁ τροῦλος φέρει τὴν παράσταση τῆς Ἀνάληψης ἡ ὁποία ἀποτελεῖ παράλληλο τύπο τοῦ βυζαντινοῦ Παντοκράτορα σὲ συνδυασμὸ μὲ ἀγγελικὲς μορφὲς κάποιου «Θριάμβου», προσφιλεῖς γιὰ τὴ Γεωργία (Cule, Sapara, Zarzma). Στὸ τεταρτοσφαίριο τῆς ἁψίδας ἡ Δέηση ποὺ συνηθίζεται στὴ Γεωργία παραμένει ὡς τοπικὸ στοιχεῖο. Ἀπαντᾶ σὲ ἐννέα περιπτώσεις, ἀμφισβη- 10

11 τήσιμες ὅμως γιὰ τὴ γεωργιανή τους «ὀρθοδοξία», καθὼς πρόκειται γιὰ νεκρικὰ παρεκκλήσια. Οπως εἶναι γνωστό, τὸ θέμα τῆς Δέησης στὴν ἁψίδα, σὲ ἀναλόγου, ταφικοῦ χαρακτῆρα κτίσματα, εἶναι προσφιλὲς καὶ στὸ Βυζάντιο. Αὐτὴ καθαυτὴ μάλιστα ἡ ὕπαρξη ἰδιαίτερων νεκρικῶν παρεκκλησίων στὴ Γεωργία προδίδει ἐπίδραση τοῦ Βυζαντίου, ὅπου, ἐξαιτίας ἀντίστοιχων κοινωνικῶν συνθηκῶν, ἱδρύονται ἐπίσης νεκρικὰ παρεκκλήσια ἀ- πὸ μέλη τῆς ἀριστοκρατίας. Οπωσδήποτε σὲ γενικὲς γραμμὲς ἡ εἰσαγωγὴ βυζαντινῶν εἰκονογραφικῶν κύκλων εἶναι ἐμφανής, καθὼς πληθαίνουν τὰ μαριολογικὰ θέματα, οἱ παλαιοδιαθηκικὲς παραστάσεις ὡς συνθέσεις μαριολογικῶν προεικονίσεων κ.ἄ. Εγκόλπιο Λειψανοθήκη, μὲ τὴ σκηνὴ τῆς Σταύρωσης (10ος αἰ.) Χρυσός, ἄργυρος, περίκλειστα σμάλτα. Μουσεῖο Τέχνης τῆς Γεωργίας, Τιφλίδα. Η τεχνοτροπικὴ ἔκφραση ἐπίσης τῶν γραπτῶν συνόλων παρουσιάζει ἄμεση ἐξάρτηση ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ ζωγραφική, ὅπως συνέβαινε ἄλλωστε καὶ κατὰ τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς Θάμαρ, μόνο ποὺ αὐτὴ τὴν περίοδο φαίνεται ὅτι μετακινοῦνται περισσότεροι ζωγράφοι καὶ ἑπομένως αὐτούσιες οἱ εἰκαστικὲς μορφὲς. Οἱ νεωτερικὲς τάσεις τῆς ζωγραφικῆς ἐμφανίζονται καὶ πάλι στὴ Γεωργία ταυτόχρονα μὲ τὶς καλλιτεχνικὲς ἐπιτεύξεις στὰ μητροπολιτικὰ κέντρα τῆς Κωνσταντινούπολης, τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἀργότερα στὴ σχολὴ τοῦ Morava. Κατοπτρίζονται μάλιστα στὰ γεωργιανὰ μνημεῖα μὲ τέτοια σιγουριά, ὥστε εὔλογα νὰ προκύπτει ἡ ὑπόθεση ὅτι ὁ μικρὸς ἀριθμὸς μνημείων μὲ ἑλληνικὲς ἐπιγραφὲς (Aci, Calendzikha) δὲν εἶναι ἐνδεικτικὸς τοῦ μεγέθους τῆς ἐργασίας βυζαντινῶν καλλιτεχνῶν στὴ Γεωργία. Τὸ πιὸ ἐντυπωσιακὸ παράδειγμα τῆς παρουσίας Ελλήνων ζωγράφων, φαινόμενο τὸ ὁποῖο ταιριάζει ἀφενὸς στὶς προθέσεις τῶν νέων δωρητῶν καί, ἀφετέρου, ἀνιχνεύεται στὰ εἰκονογραφικὰ προγράμματα καὶ στὴν τεχνοτροπία τῶν μνημείων, ἀποτελεῖ ἡ Calendzikha ( ), τῆς ὁποίας ἡ ἱστορία ἐπιμελῶς καταγράφθηκε στὶς μακροσκελεῖς ἐπιγραφὲς ποὺ διέσωσε. Ωστόσο ἡ περίπτωση τοῦ Κων- 11

12 σταντινοπολίτη ζωγράφου Μανουὴλ Εὐγενικοῦ ποὺ ἐπικεφαλῆς τοῦ συνεργείου, ἐργάστηκε ἐκεῖ, δὲν ἦταν φαίνεται, μοναδική. Τὰ ἐξαίρετα ζωγραφικὰ σύνολα τῆς Zarzma (αʹ μισὸ τοῦ 14ου αἰ.) καὶ κυρίως τοῦ Ubisi, τοῦ ὁποίου ἡ πρωτοτυπία εἶναι ξεκάθαρα βυζαντινῆς ἔμπνευσης, μαρτυροῦν γιὰ μιὰ συνεχῆ ἐπικοινωνία, ἄμεση καὶ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου, μεταξὺ Βυζαντίου καὶ Γεωργίας. Οσον ἀφορᾶ τὸ κέντρο, ἀπὸ τὸ ὁποῖο διακινοῦνται πρὸς τὴ Γεωργία, κατὰ τὸ 14ο αἰώνα, οἱ καλλιτέχνες καὶ τὰ ἐπιτεύγματα τῆς βυζαντινῆς εἰκαστικῆς παραγωγῆς, φαίνεται ὅτι εἶναι ἡ Κωνσταντινούπολη, ὅπως δείχνει ἡ καταγωγὴ τοῦ Μανουὴλ Εὐγενικοῦ. Ωστόσο, ἂν ληφθεῖ ὑπόψη ἡ σχέση τοῦ ἐργαστηρίου τῆς Zarzma μὲ τὸν Αθωνα, φαίνεται ὅτι καὶ ἡ Θεσσαλονίκη συνδεόταν μὲ τὴ Γεωργία. Η Τραπεζούντα ἐπίσης, ὅπως καὶ κατὰ τὴν προηγούμενη, τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς Θάμαρ, εἶναι ἕνας ἀναπόφευκτος κρίκος ἐπικοινωνίας τῆς Γεωργίας μὲ τὸ Βυζάντιο. Σχέσεις μὲ τὴν τέχνη τῆς Τραπεζούντας ἀνιχνεύονται, ἴσως, στὴ ζώνη τῶν ἀγγέλων στὴν ἁψίδα τοῦ Aci, καὶ στὴ Δέηση τῆς Sapara. Η ἀντανάκλαση μάλιστα τῶν σχέσεων αὐτῶν στὸ τελευταῖο μνημεῖο εἶναι φαινόμενο ἀναμενόμενο, ἐ- φόσον εἶναι γνωστὲς οἱ διασυνδέσεις τῶν δωρητῶν, ἀπὸ τὴν οἰκογένεια τῶν Jakeli, μὲ τὴν ἑλληνικὴ αὐτοκρατορία τοῦ Πόντου. Εἶναι ἑπομένως πολὺ πιθανὸ ὅτι, ὄχι μόνο ἡ Τραπεζούντα, ἀλλὰ καὶ ἡ Κωνσταντινούπολη καθὼς καὶ ἡ Θεσσαλονίκη, τροφοδοτοῦσαν καλλιτεχνικὰ αὐτὴ τὴν ἐποχὴ τὴ Γεωργία. 15ος αἰώνας Σταυρὸς Λιτανείας ἀπὸ τὸν Ι. Ναὸ τοῦ Σωτῆρος, Ανω Σβανέτη (Γεωργία, 11ος αἰ.). Επιχρυσωμένος ἄργυρος, χρυσός, περίκλειστα σμάλτα, νίελο. Ιστορικὸ καὶ Εθνογραφικὸ Μουσεῖο τῆς Σβανέτης, Μέστια. ΤΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ πρότυπα τῶν μνημείων ποὺ σώζονται ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐποχὴ βρίσκονται στὰ λαμπρὰ ἔργα τοῦ παρελθόντος. Ενα μνημεῖο, τὸ Nabahtevi, ποὺ μολονότι συνδέεται μὲ τὸν Ἀλέξανδρο, τὸν τελευταῖο βασιλιὰ τῆς ἑνωμένης Γεωργίας, ἐκπλήσσει μὲ τὶς ἑλληνικές του ἐπιγραφές, εἶναι σταθερὰ προσανατο- 12

13 λισμένο στὶς κατευθύνσεις ποὺ ἔδωσε, στὸ βʹ μισὸ τοῦ προηγούμενου αἰώνα, ἡ Calendzikha, στὸν ἀπόηχο τῆς ὁποίας τοποθετεῖται ἀπὸ τὴ βιβλιογραφία. Ο δωρητὴς Zaza Toreli ἐπίσης, ἀφήνει τὴ δική του σφραγίδα σὲ ἕνα μνημεῖο παλαιότερο, τῆς πρώτης ἀκμῆς (13ος αἰ.), τὸ Kincvisi, ἐκφράζοντας ἴσως, μὲ αὐτή του τὴν πράξη, τὴ γενικότερη διάθεση τῆς χώρας του νὰ ἀναπολεῖ τὰ ἀπομεινάρια τῆς παλαιᾶς της δόξας. Σημείωση: Τὸ κείμενο εἶναι ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴ δημοσίευση στὸ Διαδύκτιο τοῦ προγράμματος μὲ τίτλο: «Βυζαντινὴ παρουσία στὴ Γεωργία καὶ γεωργιανὴ στὸν εὐρύτερο βυζαντινὸ χῶρο. Εντοπισμὸς καὶ καταγραφὴ τῶν σχετικῶν μνημείων σὲ ἠλεκτρονικὴ βάση δεδομένων», ποὺ ὑλοποιήθηκε στὰ πλαίσια διμεροῦς ἐπιστημονικῆς συνεργασίας Ελλάδας-Γεωργίας, μὲ χρηματοδότηση τῆς ΓΓΕΤ. Τὴν ἐπιστημονικὴ εὐθύνη καὶ τὸ συντονισμὸ τοῦ ἔργου εἶχε ἡ καθηγήτρια τῆς Βυζαντινῆς Ἀρχαιολογίας καὶ Τέχνης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Μαρία Παναγιωτίδη. Πολύτιμη ὑπῆρξε ἡ συνεργασία καὶ ἡ βοήθεια τῆς καθηγήτριας τῆς Βυζαντινῆς Ἀρχαιολογίας καὶ Τέχνης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Σοφίας Καλοπίση-Βέρτη. Στὸ πρόγραμμα ἐργάστηκαν, ὡς ἐρευνητὲς οἱ μεταπτυχιακοὶ φοιτητὲς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Διονύσης Μουρελάτος καὶ Νικόλας Φύσσας, στοὺς ὁποίους ὀφείλεται ἡ συλλογὴ τῆς βιβλιογραφίας, ἡ σχεδίαση καὶ ἡ σύνταξη τῆς βάσης δεδομένων ποὺ ἀφορᾶ τὰ μνημειακὰ σύνολα καθὼς καὶ ἡ σύνταξη τοῦ εἰσαγωγικοῦ κειμένου. Τελευταῖα, στὸ πρόγραμμα βοήθησε καὶ ὁ νέος μεταπτυχιακὸς φοιτητὴς Γιάννης Βαξεβάνης. Τὸ Γεωργιανὸ Ινστιτοῦτο Ἀθηνῶν μὲ ἐπιστημονικὸ ὑπεύθυνο τὸ Δρ. Avtandil Mikaberidze ἐκπροσωποῦσε τὴ γεωργιανὴ πλευρά. Τὴν ἠλεκτρονικὴ ὑποστήριξη τῆς ἐργασίας γιὰ τὴν παρουσίασή της στὸ Διαδίκτυο εἶχε ὁ Κώστας Γραμματικός. Οἱ φωτογραφίες προέρχονται ἀπὸ ἔκδοση τοῦ Γεωργιανοῦ Ινστιτούτου Ἀθηνῶν. Περισσότερες πληροφορίες μπορεῖτε νὰ βρεῖτε στὴν Ιστοσελίδα ἤ νὰ ἐπικοινωνήσετε μὲ τὸ διαχειριστὴ τοῦ προγράμματος στὴν ἠλεκτρονικὴ διεύθυνση (*) Περιοδ. «Πεμπτουσία», ἀριθ. 8/Ἀπρίλιος- Ιούνιος 2002, σελ

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...»

Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...» Επὶ τοῖς ἱεροῖς Γενεθλίοις τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ιησοῦ Χριστοῦ Η Εἰκόνα τῆς Γεννήσεως * «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί...» 1 Νίκου Ζία, Αρχαιολόγου ** Η Γέννηση τοῦ Χριστοῦ γιορτάζεται ἀπὸ τὴν Αγία

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΤΟΜΟΣ Β ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΘΗΝΑ 2005

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ

ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ ΣΟ ΒΤΖΑΝΣΙΟΝ ΗΣΟ ΕΛΛΗΝΟΥΩΝΟΝ ΚΑΙ ΕΩΕ ΣΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΠΟΛΙΣΙΜΟΝ Μὲ ἀφορμὴν τὴν ἐπέτειον τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Σούρκων κατὰ τὴν 29ην Μαΐου 1453, πολλοὶ «θολοκουλτουριάρηδες», ἀνιστόρητοι

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ ENTYPO TETSIS FIN:Layout 1 6/4/09 12:59 PM Page 1 Π. Τ Ε Τ Σ Η Σ Χ Α Λ Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ-3 ΙΟΥλΙΟΥ 2009 ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ 13, ΠλΑΚΑ, ΑΘΗΝΑ ENTYPO TETSIS FIN:Layout

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 Ποικιλία τέρπουσα ἡ μελοποιία στὴν Ἀνθολογία Στιχηραρίου τοῦ Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 ὑπὸ Κωνσταντίνου Τερζοπούλου Ἀμφιθέατρο Νέου Κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας

Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας Ἱερὸ Τελετὴ Λήξεως Μαθημάτων Ἁγιογραφίας τῆς Μητροπόλεώς μας Περίοδος ΣΤ, 2013-2014 Ζωὴ καὶ Δημιουργικὴ Συνέχεια στὴν Ὀρθόδοξη Ἁγιογραφία + Κυριακὴ Ἁγιορειτῶν Πατέρων, 9/22.6.2014 Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων Ἀπρίλιος 2013 Κεντρικὴ Διάθεσις: Γεώργιος Χοροζίδης, Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Κυπριανοῦ Α.Γ. 112, 133 51 ΦΥΛΗ Τηλέφ: 210 2411380,

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012 εκδοσεισ θεροσ 2012 ποταμιτου ποταμιτου καταλογοσ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ 8,99 σκληρὸ ἐξώφυλλο, 32 σελίδες, 22Χ22 ἑκατοστά Κάθε Σάββατο, ἡ Γιαγιὰ ἀφήνει τὸ καλαθάκι της μὲ τὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε,

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, + Η Ταπείνωση τοῦ Ἀποστόλου Ματθαίου* Μιὰ Μαρτυρία τῆς Παραδόσεως γιὰ τὴν Κριτικὴ Μελέτη τῶν Πηγῶν Ηλία Βουλγαράκη ( 1999) ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, ἕγραψε ἕνα ἀπὸ τὰ τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966)

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΞΙΜΟΒΙΤΣ (1896-1966) Ἕνα σύγχρονο ἀλλὰ ἄγνωστο Ρῶσο ἅγιο θὰ παρουσιάσουμε σήμερα. Ἕνα ἅγιο, ποὺ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀνάγκασαν νὰ ζήσει καὶ

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ*

H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* H ΜΥΣΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΣΤΟ ΓΛΥΠΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΟΤΑΓΑ* Κ ΑΠΟΤΕ ΥΠΗΡΧΕ ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΤΕΧΝΗ, αὐτὴ ποὺ θὰ ὑπάρχει στοὺς αἰῶνες, ὅσο βέβαια θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς γῆς ἐννοοῦμε τὴν ἱερὴ καὶ τελετουργικὴ

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ Πασαπνοάρια τοῦ Ὄρθρου ὡς καλοφωνικὲς συνθέσεις σκέψεις ποὺ γεννιοῦνται γιὰ τὴν σκοπιμότητα τοῦ καλοφωνικοῦ μέλους γενικότερα.

Τὰ Πασαπνοάρια τοῦ Ὄρθρου ὡς καλοφωνικὲς συνθέσεις σκέψεις ποὺ γεννιοῦνται γιὰ τὴν σκοπιμότητα τοῦ καλοφωνικοῦ μέλους γενικότερα. ΤὰΠασαπνοάριατοῦὌρθρουὡςκαλοφωνικὲςσυνθέσεις σκέψειςποὺγεννιοῦνταιγιὰτὴνσκοπιμότητατοῦκαλοφωνικοῦ μέλουςγενικότερα. ΓρηγόριοςΓ.Ἀναστασίου «Ὁ μονοφωνάρης [ἦχος] πλ. β Πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν Κύριον στίχος,

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283

BYZANTINA ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ 23 (2013) 279-283 Paul Canart, Études de paléographie et de codicologie reproduites avec la collaboration de Maria Luisa Agati et Marco D Agostino, τόμ. I-II [Studi e Testi 450-451], Città del Vaticano 2008, σσ. XXVIII+748+VI+749-1420.

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ Μέρος Β - ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ 1. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ι) Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ γ) Η ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΜΑΣ 4. ΗΛΩΣΕΙΣ (d) Προφορικὴ δήλωσις 6.1.1993 ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α www.sartzetakis.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα

Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα 63 Οι κλασικὲσ σπουδὲσ στην ὲλλαδα σημὲρα νικολαοσ κονομησ στὴν Ἑλλάδα δυστυχῶς τὸ ἀνήμπορο ἑλληνικὸ κράτος δὲν κατόρθωσε νὰ διαχειρισθεῖ μὲ τὴ δέουσα σοβαρότητα τὴν τεράστια κληρονομιὰ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεις καὶ χωριά: Μητρόπολη Μυτιλήνης 52, Μηθύμνης 33 Ἐνοριακοὶ ναοί:» 67,» 37 Παρεκκλήσια Ἔξωκκλησια:»» 807,» 275

Πόλεις καὶ χωριά: Μητρόπολη Μυτιλήνης 52, Μηθύμνης 33 Ἐνοριακοὶ ναοί:» 67,» 37 Παρεκκλήσια Ἔξωκκλησια:»» 807,» 275 ΛΕΣΒΙΑΚΟ ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ Διάλεξη στὰ πλαίσια τοῦ ἑορτασμοῦ ἀπὸ τὴ Λεσβιακὴ Παροικία Θεσσαλονίκης τῆς ἐπετείου ἀπελευθερώσεως τῆς Λέσβου. Δόθηκε στὸ ἀμφιθέατρο τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἱδρύματος Πατερικῶν Μελετῶν στὶς

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ

Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ 1 Φ. Ἀ. Δημητρακόπουλος Γ. Β. Ἀνδρειωμένος Μ. Χρόνη Χ. Κοντονικολῆς - Ἀ. Βακαλόπουλος Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ Ἀπὸ 2 ἕως 12 Ἰουνίου 2010, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ καθηγητῆ Φωτίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων,

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, Sbatti il mostro in prima pagina 1 Η λαγνεία τοῦ «κακοῦ» στὰ ΜΜΕ* Νίκος Βαραλῆς ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, καταστροφῶν καὶ διαστροφῶν σὲ ἀπεριόριστες ποσότητες. Ο δημοσιογραφικὸς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ

Ἑλλάδα. Μεγάλη. Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ STUDIUM HISTORICORUM Ε ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΦΗΣ Ἡ Μεγάλη Ἑλλάδα Καλαβρία Ἀπουλία Καμπανία 27-30 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2015 Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Καλαμιώτισσας (Μονὴ τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς), Ἀνάφη 2 Τρίτη 25 Αὐγούστου,

Διαβάστε περισσότερα

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ Ἡ σύνταξη τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἒγινε από τό Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ὁ Θεολόγος» και ἀποτελεί εἰσαγωγή τοῦ έργου «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγοι επτά» του Ἁγίου Νικόλαου Καβάσιλα ὅπως ἐκδόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου

Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Ο προφήτης τῆς Πονεμένης Ρωμηοσύνης Μνήμη Φωτίου Κόντογλου Κείμενον Αʹ Βιο-Βιβλιογραφικὰ τοῦ Φώτη Κόντογλου* 1895 Γεννιέται ὁ Φ.Κ. στὶς 8 Νοεμβρίου, στὸ Αϊβαλὶ τῆς Μ. Ασίας (Κυδωνίες). Γονεῖς του ὁ Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα

Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα Επὶ τῇ Συνάξει Πάντων τῶν ἐν Ἀσκήσει Λαμψάντων Οσίων (Σάββατον τῆς Τυρινῆς) Η Οσιωτάτη Καθηγουμένη τῆς Ιερᾶς Μονῆς τοῦ Λεουσένι Ταϊσία Σαλόπιβα (1840-1915) Αʹ. Σύντομος Βίος Η ΗΓΟΥΜΕΝΗ Ταϊσία, κατὰ κόσμον

Διαβάστε περισσότερα

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης

Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης Ἀθανάσιος Παπαγεωργίου Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΤΕΜΠΛΟΥ-ΕΙΚΟΝΟΣΤΑΣΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ἡχριστιανικὴ ἀρχιτεκτονική, ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς διαμόρφωσης τῆς Θείας Λειτουργίας, προσαρμόζεται στὶς λειτουργικὲς ἀνάγκες. Ἔτσι διαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία»)

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία») Γεωργίου Χασούρου (Βιολόγου - Ἐκπαιδευτικοῦ) Α) Ἡ «ἐκκλησία» τῆς ιεθνοῦς Ψυχαναλυτικῆς Ἑταιρείας. Ἕνα ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ ἀνθρωπολογία» ποὺ δηµοσιεύθηκε τὸ περασµένο ἔτος

Διαβάστε περισσότερα

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ

ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ ÌÉÓÏ ÃÑÁÍÁÆÉ ÎÁÍÁÃÑÁÖÅÉ ÔÇÍ ÉÓÔÏÑÉÁ ÔÇÓ ÔÅ ÍÏËÏÃÉÁÓ Κατασκευάστηκε τὸν γ αἰ. π.χ. στὴν Κάτω Ἰταλία. Εἶναι ἀνώτερης τεχνολογίας τοῦ Ὑπολογιστῆ τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐφάμιλλο τῶν γραναζιῶν τῆς σύγχρονης Μηχανολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία*

Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία* Η Κοίμησις τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν Ἀνατολικὴ Ορθόδοξη Εἰκονογραφία* Τοῦ Δρος Θ. Χρήστου Γ. Καραγιάννη Η ΕΙΚΟΝΑ εἶναι ἡ βίβλος τῶν ἀγραμμάτων. Τοῦτο ἐπαληθεύεται μὲ τὸν καλύτερο τρόπο, ἂν σταθοῦμε μπροστὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ

ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΓΑΘΟΠΟΥΣ Ἡ συνεισφορὰ τῆς νήσου Κρήτης στὴ συγκρότηση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», καθὼς καὶ στὴν πνευματικὴ προαγωγή, δὲν συνίσταται μονάχα στὴν καλλιέργεια τῶν Γραμμάτων καὶ τῶν Τεχνῶν, ἀλλὰ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

χρωματιστές Χάντρες».

χρωματιστές Χάντρες». 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό παρόν πόνημα μου εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπό τά συγγραφικά ἔργα τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Φλωρίνης ὅπου δημοσιεύονται στό ἔντυπο (Ἔκδοσις Ε'): «ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΤΟΜΑ -ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ», καί συγκεκριμένα στό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη

ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ τὴν ἐπίσημη Θαῦμα τῆς Ἁγίας Γεροντίσσης Μυρτιδιωτίσσης τῆς Ἀσκητρίας τῆς Κλεισούρας ( 1974) Ἀποδεικτικὸ καὶ Βεβαιωτικὸ τῆς Μοναχικῆς Ἱδιότητος καὶ Ὀνομασίας Αὐτῆς ΤΟΝ τελευταῖο καιρὸ παρετηρήθη ἔντονος κίνησις, γιὰ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ: Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ Χρ. Πλατή Κατὰ τὶς δυὸ τελευταῖες δεκαετίες, τὸ σύστημα ὑγείας τῆς χώρας ΠΟΙΕΙ σημαντικὲς ἀλλαγές, τόσο στὸ δομικὸ καὶ ὀργανωτικὸ πεδίο, ὅσο

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α

Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Θεσσαλονίκης Α Ἐσωτερικὸ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίων Ἀποστόλων Κυμίνων Θεσσαλονίκης Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου πνευματικοῦ Πατρός μας, Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς*

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Τοῦ Ἀστερίου Ἀργυρίου «Τὸ ἔργο τοῦ Νικοδήμου εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων

Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Διαχείριση Συσχετισμένων Ἀρχείων & Εἰκόνων Εἰσαγωγὴ Μιὰ ἀπὸ τὶς βασικὲς πρόσθετες δυνατότητες τῆς ἔκδοσης 3 τῶν ἰατρικῶν ἐφαρμογῶν μας, εἶναι ἡ δυνατότητα συσχετισμοῦ ὅσων ψηφιακῶν ἀρχείων ἀπαιτεῖται στὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Αρχὴ τοῦ νέου Νὰ τὴν ἐνσωματώσουμε στὴν καθημερινή μας ζωὴ * Μιὰ πνευματικὴ πρόκληση, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀντίδραση, ἀπόφαση, πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Συνοπτικὸ διάγραμμα τοῦ προβλήματος * Σύντομη Ιστορικὴ Ἀναδρομὴ α κ. Ιωάννου Κορναράκη Ομοτίμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τῶν Ἀθηνῶν «Στὶς Θεολογικὲς Σχολὲς τῆς Ελλάδας, ἐδῶ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ.

Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Δ. ΜΙΧΑΗΛΑΡΗΣ Η ΜΟΝΗ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΕΝΟΣ ΧΡΕΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 18ου ΑΙ. Στὸ ἰδιωτικὸ ἀρχεῖο τῆς οἰκογένειας Περούλη 1 ποὺ ἀπόκειται στὸ Κρατικὸ Ἀρχεῖο τῆς Βενετίας, 2 ἀνάμεσα στὰ πολλὰ ἄλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ)

ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Η ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ. ΠΩΣ ΝΑ ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΕΤΕ ΜΙΑ ΧΩΡΑ(Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΑ- ΤΑΣΚΟΠΟΥ) Ἀποσπάσματα ἀπὸ ἄρθρο στὰ «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (28-2-13) ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΑΥΤΗ Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΜΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΠΟΙΟΙ ΒΡΙΣΚΟΝ- ΤΑΙ ΑΠΟ ΠΙΣΩ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ

ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΑΔΙ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ ΤΟΥ ΡΑΤΣΙΣΜΟΥ Χαρὰ Λιαναντωνάκη Στὴν ὄμορφη Ἑλλάδα ποὺ ἀγαπήσαμε τὴν πατρίδα τοῦ Φωτὸς τοῦ Λόγου τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖο γέννησε Πολιτισμὸ ζωῆς - βλέπουμε σήμερα,

Διαβάστε περισσότερα

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ

Αγια. Μετέωρα Σ Ω Τ Η Ρ Ε Ι Α 2 0 1 5. ἀφιέρωμα στά. ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσεωσ Χλόης & Λεβαδείας Τ.Κ. 144 52 τηλ.: 210-2850060 & φάξ: 210-2816706 site: www.inmm.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη

Κώστα Β. Καραστάθη. Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας. Ἱστορικὴ μελέτη Κώστα Β. Καραστάθη Ἕλληνες ἀπὸ τὸ Ἄρβανον, Ἡ ἀλήθεια γιὰ τὴν ταυτότητα τῶν Ἀρβανιτῶν ἐποίκων μας Ἱστορικὴ μελέτη Ἐκδόσεις «Ἄθως», Ἀθήνα 2014, σελ. 433. Τί ὁρίζεται μὲ τὴν τοπωνυμία «Ἄρβανον»; Οἱ ὅροι «Ἄρβανον»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ 85 ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΣΠυρΟΣ βρυωνησ Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν νὰ ὀργανώσει τρία ξεχωριστὰ συνέδρια σχετικὰ μὲ τὴν (τὶς) ἡμερομηνία (ες) καὶ τὴν (τὶς) προέλευση (εις) τῶν σύγχρονων

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ 109 Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΤΟΝ 18ο ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ ΑΝΤΩΝΙΟΣ-ΑΙΜΙΛΙΟΣ Ν. ΤΑχΙΑΟΣ Ἡ ἀκτινοβολία τὴν ὁποία εἶχαν κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ βυζαντινοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10)

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου

Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου Ο θιασώτης τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ Ο Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κάλλιστος Αʹ* Ιερὰ Μνήμη: 20ὴ Ιουνίου Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Καλλίστου Ηχος αʹ. Τῆς ἐρήμου πολίτης. 1 Βασιλίδος ἐδείχθης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ἀπόδοση στὴ νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καὶ δικαιότατη καὶ αὐτὴ ποὺ πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΠΑΚΤΑΠΟΥΡ, ἡ ὡραιότερη πόλη τοῦ Νεπάλ, ἀπέχει γύρω στὰ 18 χλμ. ἀπὸ

ΤΟ ΜΠΑΚΤΑΠΟΥΡ, ἡ ὡραιότερη πόλη τοῦ Νεπάλ, ἀπέχει γύρω στὰ 18 χλμ. ἀπὸ ΜΠΑΚΤΑΠΟΥΡ, Η ΠΟΛΗ ΟΠΟΥ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ* ΤΟ ΜΠΑΚΤΑΠΟΥΡ, ἡ ὡραιότερη πόλη τοῦ Νεπάλ, ἀπέχει γύρω στὰ 18 χλμ. ἀπὸ τὴν πρωτεύουσα τῆς χώρας Κατμαντού. Στὴν οὐσία πρόκειται γιὰ ἕνα μεγάλο χωριὸ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ

ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ ΥΠΝΟΣ. Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΣΥΜΜΑΧΟΣ Ὁ ὕπνος, παρότι κοινὸ βίωμα ὅλων μας, ἔχει μελετηθεῖ ἐντυπωσιακὰ λίγο. Χαμένος χρόνος γιὰ κάποιους, χρόνος ἀνασυγκρότησης τῶν ψυχικῶν καὶ σωματικῶν δυνάμεων κατὰ ἄλλους, θὰ

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΟ, ΜΕΛΟΣ, ΟΨΕΙΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

ΜΕΤΡΟ, ΜΕΛΟΣ, ΟΨΕΙΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Μ. ΣΗΦΑΚΗΣ ΜΕΤΡΟ, ΜΕΛΟΣ, ΟΨΕΙΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ Σ κοπὸς τοῦ παρόντος μελετήματος εἶναι νὰ ὑποδείξει τὴ στενὴ σχέση ποὺ ἔχουν μὲ τὸ ποιητικὸ κείμενο ὄχι μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ Μ ορτ ορτ τ ν γκαιν ων το πανσ πτου Ναο τ ς ναστ σεως τ ν τ εροσολ µων ὲ τὸ μήνα Σεπτέμβριο ἀρχίζει κάθε χρόνο τὸ νέο ἐκκλησιαστικὸ ἔτος, ἡ ἀρχὴ τῆς Ἰνδίκτου,

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ πρόσβαση τῶν χειρογράφων βυζαντινῆς. ψαλτικῆς στὸ διαδίκτυο 295

Ἡ πρόσβαση τῶν χειρογράφων βυζαντινῆς. ψαλτικῆς στὸ διαδίκτυο 295 Proceedings of the 1st International Conference of the ASBMH page 290 Ἡπρόσβασητῶνχειρογράφωνβυζαντινῆς ψαλτικῆςστὸδιαδίκτυο 295 LouisW.G.Barton TheUniversityofOxford KonstantinosJ. Terzopoulos Ἱ.ΜητρόπολιςὙδρας,Σπετσῶνκαὶ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΑΙΩΝΑ

Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΑΙΩΝΑ Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΔΥΤΙΚΟΥΣ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ 13 Ο 18 Ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΧΕΣΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΑΙΩΝΑ Εἰρήνη Ἀρτέμη Τὸ χρονικὸ διάστημα 1201-1204 γίνεται ἡ Δ Σταυροφορία,

Διαβάστε περισσότερα

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του

Τευχος πρωτο. αρχεία. Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο. Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Τευχος πρωτο αρχεία Πηγεσ γνωσησ, πηγεσ μνημησ Ένα σύγχρονο αρχείο Το ΙΑ/ΕΤΕ ανοίγει τα χαρτιά του Άσκηση Υπόθεση παραχάραξης Το 1938, το Υφυπουργείον Δημοσίας Ασφαλείας του ελληνικού κράτους δημοσιεύει

Διαβάστε περισσότερα

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, ΟΜΙΛΙΑ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 14 11 2011 «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds

Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds Σχῆμα 1: Πὼς ἡ Ρωσία ξέφυγε ἀπὸ τὰ δόντια τῆς Νέας Τάξης τῶν Rothschilds Ὅταν ὁ Βλαντιμὶρ Πούτιν ἐξελέγη πρόεδρος τῆς Ρωσίας τὸ 2000, ἡ Ρωσία εἶχε πέσει σὲ πτώχευση. Ἡ Ρωσία χρωστοῦσε 16,6 δισεκατομμύρια

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Ὀκτώβριος 2011 14 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Σοφία Κολοτούρου ΠΟΙΗΜΑΤΑ Τεῦχος 14 - Ὀκτώβριος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία ψηφιακὴ ἔκδοση τοῦ ἠλεκτρονικοῦ περιοδικοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο

Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο Παρακλητικὴ καὶ Ὡρολόγιο ὑπὸ ημ. Κ. Μπαλαγεώργου Προοίμιο Ἐπιθυμῶ, κατ ἀρχάς, νὰ ἐκφράσω θερμότατες εὐχαριστίες πρὸς τὴν Συνοδικὴ Ἐπιτροπὴ Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως γιὰ τὴν τιμητικὴ πρόσκληση συμμετοχῆς

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΟΥΚΟΤΆΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΓΚΡΙΖΑ, ἀσήμαντη, τελείως ἄχαρη, κοντολογὶς κατάσχημη

ΤΟ ΣΟΥΚΟΤΆΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΓΚΡΙΖΑ, ἀσήμαντη, τελείως ἄχαρη, κοντολογὶς κατάσχημη ΣΟΥΚΟΤΆΙ, Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΟΥ ΣΙΑΜ* ΤΟ ΣΟΥΚΟΤΆΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΓΚΡΙΖΑ, ἀσήμαντη, τελείως ἄχαρη, κοντολογὶς κατάσχημη πολίχνη, ὅπως ἄσχημες εἶναι ὅλες οἱ τριτοκοσμικὲς μεγαλουπόλεις καὶ κωμοπόλεις, ποὺ μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ( 20 ος ΑΙΩΝΑΣ )

Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ( 20 ος ΑΙΩΝΑΣ ) Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ( 20 ος ΑΙΩΝΑΣ ) Πρόλογος/Εισαγωγή στο νέο βιβλίο του κ. Κώστα Παπαγεωργίου Ἡ βυζαντινή ἁγιογραφία στήν Κύπρο συνεχίζεται καί κατά τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας (1570-1878).

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ

Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ Αναστάσιμο Οδοιπορικὸ στὴν Αγία Γῆ «Δεῦτε λάβετε Φῶς ἐκ τοῦ Ανεσπέρου Φωτός, καὶ δοξάσατε Χριστὸν τὸν Αναστάντα ἐκ νεκρῶν». Τὸ Ανέσπερο Φῶς τοῦ Αναστάντα Κυρίου μας καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς *

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας τῆς Σερβίας Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * 29 Ἀπριλίου 1671 «ΣΤΗ ΖΩΝΤΑΝΗ οἰκογένεια τῆς Εκκλησίας ὁ λαὸς νοιώθει τοὺς Ἁγίους ὡς τοὺς

Διαβάστε περισσότερα

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31

eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31 eutypon1315 2005/11/25 11:49 page 27 #31!)*."$ DA D 0@$)%!"$ >EE 27! "#$%&' ( ) * +,-./&' Ἁγίου Δημητρίου 38 162 31 Βύρωνας Ἀθήνα E-mail: vtrizonis@yahoo.com Abstract Sotiris Zisis (b. 1902, Koulakia,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως

ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως 29η Μαΐου 1453 Η Αλωσις τῆς Βασιλίδος τῶν Πόλεων* Τοῦ Δρος Κωνσταντίνου Β. Χιώλου, Προέδρου Εθνικῆς Ενώσεως Βορείων Ελλήνων ΕΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ἐφέτος (2005) τὴν 552α ἐπέτειο τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Γραμματεία Ιερᾶς Συνόδου τῶν Ενισταμένων ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Βασικαὶ Θέσεις πρὸς ὑπέρβασιν μιᾶς ἀκάρπου ἔριδος Αʹ. Η Εἰκονογραφικὴ Γλῶσσα ὡς Εἰκαστικὴ Θεολογία. Βʹ. Ιστορικὴ Εξέλιξις.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΖΟΖΕΦ Ρ. ΣΤΡΕΓΕΡ ΟΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΤΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζῆς ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ Ἡ σημασία τοῦ κράτους Σήμερα θεωροῦμε τὸ κράτος σὰν κάτι δεδομένο. Διαμαρτυρόμαστε γιὰ τὶς ἀξιώσεις του,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 «Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 ὑπὸ τοῦ πρωτοπρ. ΜΙΧΑΗΛ ΠΟΜΑΖΑΝΚΣΥ ( 1987) Στοὺς περασµένους αἰῶνας ὁ µεγαλύτερος κίνδυνος γιὰ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ προῆλθε ἀπὸ ψευδοδιδασκάλους,

Διαβάστε περισσότερα