ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1"

Transcript

1 KEΦAΛAIO 2 ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 Oπ M ƒπ πoà B ø πo OÀ ÂÚ ÏË Ë Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο τη διερε νηση των τρ πων με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας κατανοο ν και ερμηνε ουν κοινωνικά φαιν μενα, πως είναι ο π λεμος και η ειρήνη, καθώς και των τρ πων με τους οποίους ερμηνε ουν σ γχρονα κοινωνικά προβλήματα, πως είναι μια πολεμική σ ρραξη. Ένας δε τερος σκοπ ς της μελέτης είναι η διερε νηση των διαφορών στις απ ψεις των παιδιών για τα ίδια φαιν μενα ανάλογα με την ηλικία. Στη μελέτη πήραν μέρος 42 παιδιά, ηλικίας 3 έως 12 χρονών (19 αγ ρια και 23 κορίτσια) τα οποία εντοπίστηκαν μέσω της «τεχνικής της χιονοστιβάδας». Η συλλογή δεδομένων έγινε μέσω συνέντευξης. Ζητήθηκε απ τα παιδιά ανάμεσα σε άλλα, να πουν τι γνωρίζουν για την ειρήνη, τι γνωρίζουν για τον π λεμο και τι γνωρίζουν για τον π λεμο στη Γιουγκοσλαβία. Οι συνεντε ξεις είχαν διάρκεια λεπτά της ώρας και έγιναν με τη χρήση μαγνητοφώνου. Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε προς το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων και μετά το πέρας της σ ρραξης στο Κ σοβο (Χειμώνας, 1999-Φθιν πωρο, 2000). Οι απαντήσεις των παιδιών υποβλήθηκαν σε θεματική ανάλυση. Σ μφωνα με τα αποτελέσματα, σαφώς φαίνεται τι τα παιδιά εκδηλώνουν έναν 1. Ευχαριστο με θερμά τις κ.κ. Σ. Μαυρογένη και Α. Κουγιουρο κη για τη συμμετοχή τους στην υλοποίηση της έρευνας. Επίσης, ευχαριστο με ιδιαίτερα τα παιδιά και τους γονείς που συμμετείχαν στη μελέτη. Η πραγμάτωσή της θα ήταν αδ νατη χωρίς αυτο ς. 107

2 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΚΚΑ MΑΡΙΑ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ BΑΣΩ ΠΛΙΟΓΚΟΥ πρώιμο πολιτικ προσανατολισμ, εκφράζοντας τ σο τις στάσεις τους απέναντι στον π λεμο και στην ειρήνη, σο και τις στάσεις τους απέναντι σε ένα σ γχρονο π λεμο. Ταυτ χρονα, παίρνουν θέση απέναντι σε συγκεκριμένες εθνικές ομάδες (π.χ. Έλληνες, Το ρκοι, Γιουγκοσλάβοι, Αμερικάνοι) απ πολ μικρή ηλικία, προσπαθώντας, απ τη μια, να κατανοήσουν τα αίτια και τα κίνητρα ιδιαίτερα του πολέμου ή μιας πολεμικής σ ρραξης και απ την άλλη, αποδίδοντας ρ λους στα εμπλεκ μενα μέρη. Επιπλέον, στις απαντήσεις των παιδιών φαίνεται να αντανακλώνται απ ψεις και πεποιθήσεις οι οποίες είτε ενισχ ονται απ το σχολείο και τα σχολικά εγχειρίδια είτε απ τους «σημαντικο ς άλλους» και την περιρρέουσα ατμ σφαιρα. Τέλος, φαίνεται τι οι τρ ποι με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν τα φαιν μενα του πολέμου και της ειρήνης καθώς και ένα σ γχρονο π λεμο διαφοροποιο νται ανάλογα με την ηλικία. 108 Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο να διερευνήσει τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας κατανοο ν και ερμηνε ουν περίπλοκα κοινωνικά φαιν μενα, πως είναι ο π λεμος και η ειρήνη, καθώς και τους τρ πους με τους οποίους ερμηνε ουν σ γχρονα κοινωνικά προβλήματα, πως είναι μια πολεμική σ ρραξη (π.χ. Κ σοβο). H μελέτη, επίσης, στοχε ει στη διερε νηση των διαφορών στις απ ψεις των παιδιών για τα ίδια φαιν μενα ανάλογα με την ηλικία. Η μελέτη των απ ψεων των παιδιών για τα ζητήματα του πολέμου και της ειρήνης καθώς και για το συγκεκριμένο π λεμο είναι σημαντική για μια σειρά απ λ γους. Απ τη μια, οι γνώσεις (πληροφορίες, στάσεις, συμπεριφορά) οι οποίες αποκτο νται κατά τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας επηρεάζουν τους τρ πους με τους οποίους οι ενήλικες κατανοο ν και ερμηνε ουν τον κ σμο (Oppenheimer et al., 1999 Vriens, 1999). Απ την άλλη, οι αρχικές εμπειρίες και οι αρχικοί πολιτικοί προσανατολισμοί επηρεάζουν τη μετέπειτα πολιτική συμπεριφορά του ατ μου (Stone & Schaffner, 2002). Επιπλέον, οι τρ ποι με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν τα παραπάνω φαιν μενα, καθώς και οι τρ ποι με τους οποίους ερμηνε ουν έναν πραγματικ π λεμο, συνδέονται με την πολιτική κοινωνικοποίηση των παιδιών με δεδομένο τι η τελευταία διαμορφώνεται σε σχέση με διάφορους παράγοντες που αφορο ν: (α) στην έκθεση των παιδιών σε σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά γεγον τα (Sears, 2002), (β) στην ανάπτυξη (γνωστική και κοινωνική) των παιδιών, (γ) στην έκθεσή τους στις υπάρχουσες πηγές πληροφ ρησης καθώς και (δ) στις εμπειρίες που έχει το άτομο απ το κοινωνικο-πολιτισμικ πλαίσιο στο οποίο βρίσκεται (Covell, 1999 Oppenheimer, 1996, 1995 Valsiner, 1988). Τέλος, η μελέτη των απ ψεων των παιδιών για τα ζητήματα του πολέμου και της ειρήνης καθώς και για το συγκεκριμένο π λεμο είναι σημαντική, δι τι γνωρίζουμε πολ λίγα πράγματα για τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά

3 2. ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... κατανοο ν τις δι-ομαδικές σχέσεις και ειδικ τερα τα αίτια των δι-ομαδικών συγκρο σεων καθώς και για τους τρ πους με τους οποίους η πολιτική βία στην οποία εκτίθενται άμεσα ή έμμεσα τα παιδιά επηρεάζει την καταν ηση αυτών των σχέσεων (Cairns & Dawes, 1996 Sani et al., 2000). ÈÚ ÓË Î È fiïâìô : Î Ù ÓfiËÛË ÙÔ appleôï ÌÔ Î È ÙË ÂÈÚ ÓË applefi Ù apple È È Mολον τι οι επιπτώσεις του πολέμου στα παιδιά έχουν διερευνηθεί σε αρκετά υψηλ βαθμ (Cairns, 1996 Goldson, 1996 Levy-Shiff et al., 1993 κ.ά.), είναι συγκριτικά λίγες οι μελέτες που εξετάζουν τις απ ψεις και τις πεποιθήσεις των παιδιών διαφορετικής ηλικίας για τον π λεμο και την ειρήνη. Στις μελέτες αυτές, η καταν ηση της ειρήνης και του πολέμου, συνδέθηκε είτε με αναπτυξιακο ς και γνωστικο ς παράγοντες είτε με παράγοντες που αφορο ν στο ευρ τερο κοινωνικ πλαίσιο μέσα στο οποίο ζουν τα παιδιά. Πιο συγκεκριμένα, ο κ ριος γκος των μελετών που διερευνο ν τις απ ψεις παιδιών σχολικής ηλικίας για την ειρήνη και τον π λεμο, αφορο ν στην καταν ηση αυτών των φαινομένων ως εννοιών, δίνοντας έμφαση σε γνωστικο ςαναπτυξιακο ς παράγοντες. Έτσι, οι υπάρχουσες μελέτες εξετάζουν την ανάπτυξη της σκέψης των παιδιών για τις έννοιες της ειρήνης και του πολέμου ανάλογα με την ηλικία τους ή σε συνάρτηση με το γνωστικ στάδιο ανάπτυξης στο οποίο βρίσκονται. Τα δεδομένα απ τις μελέτες αυτής της ομάδας δείχνουν τι ακ μα και τα μικρ τερα παιδιά είναι σε θέση να εκφράσουν ιδέες και απ ψεις για τον π λεμο και την ειρήνη, μολον τι υπάρχουν διαφορές ανάλογα με την ηλικία. Ειδικ τερα, φαίνεται τι τα παιδιά των μικρ τερων ηλικιών (κάτω των 7 χρονών) αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καταν ηση και την περιγραφή της ειρήνης και του πολέμου, μολον τι αυτή η δυσκολία είναι πιο έντονη σε,τι αφορά την έννοια της ειρήνης (Alvic, 1968 Selman, 1980). Παρ λα αυτά, φαίνεται πως τα παιδιά αυτής της ηλικιακής ομάδας είναι, έως ένα βαθμ, σε θέση να περιγράψουν και τις δ ο έννοιες (Cooper, 1965 Vriens, 1999). Απ την ηλικία των 7 χρονών και άνω, τα παιδιά φαίνεται να αναπτ σσουν, καθώς μεγαλώνουν, λο και περισσ τερο τις ιδέες τους τ σο για τον π λεμο σο και για την ειρήνη, επικεντρώνοντας την προσοχή τους σε γεγον τα και καταστάσεις που είναι άμεσα αντιληπτές (Ηakvoort & Oppenheimer, 1999). Στην ηλικία των ετών συντελο νται επιπλέον αλλαγές στους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν τις δ ο έννοιες. πως επισημαίνει ο L. Vriens (1999), τα παιδιά, σε αυτήν την ηλικία, αρχίζουν να κατανοο ν τις πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις της ειρήνης και του πολέμου καθώς και τις συνέπειες του πολέμου. Επιπλέον, αναπτ σσουν κριτική στάση για τον π λεμο 109

4 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΚΚΑ MΑΡΙΑ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ BΑΣΩ ΠΛΙΟΓΚΟΥ και είναι σε θέση να εκτιμήσουν τα κίνητρα και τις προθέσεις των εμπλεκ μενων ομάδων (Cooper, 1965 Vriens, 1999). Στο σημείο αυτ πρέπει να επισημανθεί τι οι παραπάνω μελέτες μας δίνουν ιδιαίτερα χρήσιμες πληροφορίες για τους τρ πους με τους οποίους η σκέψη των παιδιών αναπτ σσεται στο χρ νο και για τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν τις έννοιες της ειρήνης και του πολέμου. Συνδέουν, ωστ σο, την καταν ηση του πολέμου και της ειρήνης μ νο με γνωστικο ς ή αναπτυξιακο ς παράγοντες, αγνοώντας το κοινωνικ και πολιτισμικ πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτές κατανοο νται. Σ μφωνα με μια άλλη ομάδα μελετών, ο π λεμος και η ειρήνη είναι κατά κ ριο λ γο κοινωνικές έννοιες και κατά συνέπεια, η διαμ ρφωσή τους επηρεάζεται χι μ νο απ αναπτυξιακο ς και γνωστικο ς παράγοντες, αλλά και απ το κοινωνικο-πολιτισμικ πλαίσιο στο οποίο ζουν τα παιδιά. πως υποστηρίζει η Κ. Covell (1999), η ανάπτυξη των κοινωνικών εννοιών γενικ τερα επηρεάζεται απ λα τα συστήματα (οικογένεια, σχολείο, κοιν τητα, κοινωνία), τα οποία αποτελο ν το κοινωνικ περιβάλλον του παιδιο (Covell, 1999, σσ ). Παράγοντες πλαισίου που επηρεάζουν τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν τις κοινωνικές έννοιες του πολέμου και της ειρήνης φαίνεται να είναι το δίκτυο των φίλων ή η εμπειρία εν ς πραγματικο πολέμου, καθώς και οι πεποιθήσεις και η ιδεολογία οι οποίες συνιστο ν το σ στημα αξιών βάσει του οποίου οργανώνεται μια κοινωνία ή το ευρ τερο κοινωνικο-πολιτισμικ πλαίσιο στο οποίο ζει το άτομο (Covell, 1999 Hagglund, 1999 Raviv et al., 1999). Απ τα παραπάνω, γίνεται φανερ τι τα παιδιά προσπαθο ν να κατανοήσουν περίπλοκα κοινωνικά φαιν μενα και τι η καταν ηση αυτή φαίνεται να επηρεάζεται τ σο απ αναπτυξιακο ς σο και απ κοινωνικο ς παράγοντες. Επομένως, η ειρήνη και ο π λεμος, ως κοινωνικά φαιν μενα, φαίνεται να αποτελο ν, πως επισημαίνουν οι I. Hakvoort & L.Oppenheimer (1999, σ. 59), «αναπ σπαστο τμήμα του κοινωνικο κ σμου και της κοινωνικής εμπειρίας των παιδιών». Σε ποιο βαθμ τα παιδιά, ωστ σο, γνωρίζουν για έναν σ γχρονο π λεμο ειδικά ταν δεν ζουν στην εμπ λεμη ζώνη; πως, ήδη έχουμε πει, ένας παράγοντας που συμβάλλει στην πολιτική κοινωνικοποίηση των παιδιών είναι η έκθεσή τους (άμεση ή έμμεση) σε σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά γεγον τα. Πώς, λοιπ ν, τα παιδιά κατανοο ν αυτά τα γεγον τα; 110 OÈ applefi ÂÈ ÙˆÓ apple È ÈÒÓ ÁÈ Û ÁÎÂÎÚÈÌ ÓÔ appleôï ÌÔ Στην εποχή μας, εποχή στην οποία μια πολεμική σ ρραξη μετατρέπεται σε «παγκ σμιο τηλεοπτικ γεγον ς» (Toivonen & Cullingford, 1997, σ. 53), τα παιδιά εκτίθενται σε μια πολεμική σ ρραξη έστω και εάν αυτή συμβαίνει πολ μακριά απ τη χώρα στην οποία ζει ένα παιδί.

5 2. ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... Ένας, λοιπ ν, τρ πος έκθεσης των παιδιών στον π λεμο είναι ταν βιώνουν τον π λεμο ζώντας σε μια χώρα η οποία εμπλέκεται άμεσα σε αυτ ν, αλλά είναι σε μακρινή απ σταση απ τη ζώνη πολέμου. Αυτή είναι η περίπτωση των παιδιών που έζησαν στις Η.Π.Α. κατά τη διάρκεια μιας σειράς συρράξεων στο Βιετνάμ, τη Γρανάδα, τον Π λεμο του Κ λπου και πρ σφατα στη Γιουγκοσλαβία και το Αφγανιστάν. Σ μφωνα με διάφορες μελέτες, τα παιδιά στις Η.Π.Α. φαίνεται να είναι ενήμερα για έναν π λεμο σε μεγαλ τερο βαθμ απ,τι θεωρο ν οι ενήλικες. Επίσης, φαίνεται να είναι σε θέση να μιλο ν γι αυτ ν. Για παράδειγμα, τα παιδιά, ακ μα και απ την ηλικία των 7 χρονών, γνώριζαν τ σο για τον π λεμο στο Βιετνάμ (Tolley, 1973) σο και για τον π λεμο του Κ λπου (Myers-Walls, 1992). Γνώριζαν, επίσης, ποιοι εμπλέκονται και εξέφραζαν φ βους οι οποίοι ήταν πραγματικοί (Myers-Walls, 1992). Σε,τι αφορά τον π λεμο στο Κ σοβο, τα παιδιά στις Η.Π.Α. ήταν, επίσης, ενήμερα, ήταν, δηλαδή, σε θέση να μιλο ν γι αυτ ν απ την ηλικία των 7 χρονών, και γνώριζαν τ σο τα εμπλεκ μενα μέρη σο και τα αίτια του πολέμου (Myers-Bowman et al., 2000 Myers-Walls et al., 2000). Ελάχιστες είναι οι μελέτες που διερευνο ν τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά, των οποίων η χώρα δεν εμπλέκεται άμεσα στον π λεμο και βρίσκεται μακριά απ τη ζώνη του πυρ ς, κατανοο ν και σκέπτονται για μια εμπ λεμη σ ρραξη. Σ μφωνα με αυτές τις μελέτες, τ σο τα παιδιά στην Φινλανδία (Toivonen & Gullingford, 1997) σο και εκείνα στην Αγγλία (Morrison, 1992), κατά τη διάρκεια του Πολέμου στον Κ λπο, έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τηλεοπτικές ειδήσεις, γνώριζαν πολλές πληροφορίες τ σο για τα εμπλεκ μενα μέρη σο και για την τεχνολογία του πολέμου και ανέφεραν υψηλ βαθμ άγχους ή ανησυχίας. Σε ποιο βαθμ τα παιδιά, που ζουν σε μια χώρα η οποία είναι κοντά στην εμπ λεμη ζώνη και δεν εμπλέκεται άμεσα στον π λεμο, επηρεάζονται απ αυτ ν τον π λεμο; Μολον τι θεωρείται τι αυτή η περίπτωση αποτελεί έναν άλλον τρ πο έκθεσης των παιδιών σε μια πολεμική σ ρραξη (Costello et al., 1994), εν το τοις, στο βαθμ που γνωρίζουμε, δεν υπάρχουν δεδομένα για τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά κατανοο ν έναν π λεμο ο οποίος συμβαίνει σε μια γειτονική χώρα. Το ερώτημα γίνεται σημαντικ εάν λάβουμε υπ ψη, τι, απ τη μια, γνωρίζουμε πολ λίγα για το πώς τα παιδιά κατανοο ν τα αίτια της δι-ομαδικής σ γκρουσης (Cairns & Dawes, 1996). Απ την άλλη, στην Ελλάδα, η ερευνητική δραστηρι τητα για θέματα που αφορο ν στο παιδί ή/και στον ενήλικα σε σχέση με τον π λεμο και την ειρήνη ή σε σχέση με τις επιπτώσεις των πολεμικών συρράξεων των τελευταίων δεκαετιών είναι πολ περιορισμένη (Χαρίτου-Φατο ρου κ.ά., 1981 Παπαστυλιανο & Θωμά, 1994). Επιπλέον, πως επισημαίνουν οι E. Cairns & A. Dawes συζητώντας την επίδραση της πολιτικής βίας 111

6 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΚΚΑ MΑΡΙΑ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ BΑΣΩ ΠΛΙΟΓΚΟΥ στα παιδιά, «υπάρχει επίσης η πιθαν τητα η πολιτική βία να επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών έμμεσα... Η διερε νηση παρ μοιων θεμάτων θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς τα παιδιά κοινωνικοποιο νται στην πολιτική βία και πώς [μπορο με] να αντιστρέψουμε αυτή τη διαδικασία» (Cairns & Dawes, 1996, σ. 133). ªÂıÔ ÔÏÔÁ ΔÔ appleï ÛÈÔ Tα γεγον τα κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Κ σοβο καλ πτονταν απ τις τηλεοπτικές ειδήσεις και τα έντυπα ΜΜΕ για πολλο ς μήνες. Αν και δεν υπάρχει μια συστηματική ανάλυση του περιεχομένου των τηλεοπτικών ρεπορτάζ εκείνης της εποχής καθώς και των επιμέρους θέσεών τους, θα μπορο σε πολ γενικά να αναφερθεί τι: (α) στην αρχή τα ελληνικά ΜΜΕ καταδίκασαν τη στρατιωτική επέμβαση εκφράζοντας τη συμπαράστασή τους για το λα της (τ τε) Γιουγκοσλαβίας και (β) αργ τερα κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων, κυρίως τα έντυπα μέσα χρησιμοποίησαν πηγές που εξέφραζαν αντιπολεμικές απ ψεις, ενώ τα ρεπορτάζ των τηλεοπτικών ειδήσεων εκδήλωναν μια μάλλον ουδέτερη ή αμφιθυμική στάση. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί τι το ίδιο χρονικ διάστημα, οι χώρες της Κεντρικής Ευρώπης καθώς επίσης και τα ευρωπαϊκά ΜΜΕ θεώρησαν την επέμβαση του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία ως δικαιολογημένη και αναγκαία, ενώ αιτιολ γησαν τον ανθρώπινο π νο και τις καταστροφές που προκλήθηκαν ως αποτέλεσμα της επιθετικ τητας της τ τε Γιουγκοσλάβικης κυβέρνησης (Brown & Theodossopoulos, 2000). Αντίθετα, η στάση της ελληνικής κυβέρνησης, μαζί με αυτήν της ιταλικής, υπήρξε μάλλον ουδέτερη. Επιπρ σθετα, η Ελλάδα ζήτησε δημ σια να διαφοροποιήσει τη θέση της απ αυτήν του ΝΑΤΟ λ γω της γειτνίασής με τη Γιουγκοσλαβία. Τέλος, πως αναφέρουν οι J. Brown & D. Theodossopoulos (2000), η κοινή γνώμη στην Ελλάδα εκδήλωσε μια αντιπολεμική στάση, ενδεχομένως λ γω της κυρίαρχης αντίληψης τι η Γιουγκοσλαβία ιστορικά υπήρξε σ μμαχος και «αδελφή» χώρα με την Ελλάδα. 112 OÈ Û ÌÌÂÙ ÔÓÙ - Û Ó ÓÙ ÍË Στην παρο σα μελέτη, πήραν μέρος 42 παιδιά, ηλικίας 3 έως 12 χρονών (19 αγ ρια και 23 κορίτσια) τα οποία εντοπίστηκαν μέσω της «τεχνικής της χιονοστιβάδας». Ο αρχικ ς εντοπισμ ς των παιδιών έγινε μέσω προσωπικών επαφών με γονείς του οικείου περιβάλλοντος των μελών της ερευνητικής ομάδας και στη συνέχεια, αυτοί οι γονείς υπέδειξαν άλλους γονείς κ.ο.κ. Η ηλικιακή

7 2. ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... ομάδα των 3 έως 6 ετών επιλέχτηκε κυρίως για να προσδιοριστεί η ηλικία κατά την οποία τα παιδιά αρχίζουν να μιλο ν για τα φαιν μενα της ειρήνης και του πολέμου. Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε προς το τέλος των στρατιωτικών επιχειρήσεων και μετά το πέρας της σ ρραξης (Χειμώνας, 1999-Φθιν πωρο, 2000) και έγινε μέσω συνέντευξης απ δ ο ειδικά εκπαιδευμένες ερευνήτριες. Ζητήθηκε, ανάμεσα σε άλλα, απ τα παιδιά να πουν: (α) τι γνωρίζουν για την ειρήνη, τι, κατά τη γνώμη τους, συμβαίνει στην ειρήνη, (β) ποιοι εμπλέκονται στην ειρήνη, (γ) τι γνωρίζουν για τον π λεμο, τι, κατά τη γνώμη τους, συμβαίνει στον π λεμο, (δ) ποιοι εμπλέκονται στον π λεμο, (ε) τι γνωρίζουν για τον π λεμο στη Γιουγκοσλαβία, (στ) ποιοι πολέμησαν σ αυτ ν τον π λεμο και (ζ) γιατί πολέμησαν αυτοί οι άνθρωποι. Οι συνεντε ξεις είχαν διάρκεια λεπτά της ώρας και μαγνητοφωνήθηκαν. Το πλάνο της συνέντευξης κατασκευάστηκε για τις ανάγκες διακρατικής μελέτης (Myers-Bowman et al., 2000 Myers-Walls et al., 2000) που αποσκοπο σε στη διερε νηση των απ ψεων παιδιών που προέρχονταν απ τις Η.Π.Α., τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα για τον π λεμο της Γιουγκοσλαβίας. Υποβλήθηκε στην τεχνική της «αντίστροφης μετάφρασης» και προσαρμ στηκε ανάλογα, δεδομένου τι η συλλογή δεδομένων στην Ελλάδα έγινε σε διαφορετικ χρονικ διάστημα απ,τι έγινε στις Η.Π.Α. και στη Γιουγκοσλαβία. Για να εξοικειωθο ν τα παιδιά με τις ερευνήτριες, με τη διαδικασία της συνέντευξης και με την παρουσία μαγνητοφώνου, καθώς και για να μπορέσουν, ειδικά τα μικρ τερα παιδιά, να εστιάσουν την προσοχή τους στην ειρήνη και τον π λεμο, ζητήθηκε να ζωγραφίσουν κάτι με θέμα την ειρήνη και τον π λεμο. Στη συνέχεια: (α) ζητήθηκε απ τα παιδιά να περιγράψουν τι ζωγράφισαν και (β) να απαντήσουν με βάση το πλάνο των ερωτήσεων της συνέντευξης. appleôùâï ÛÌ Ù - ÙËÛË Hανάλυση που ακολουθεί αποσκοπεί στο να περιγράψει σ ένα γενικ επίπεδο τους τρ πους με τους οποίους τα παιδιά μιλο ν για σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, πως είναι η ειρήνη και ο π λεμος, καθώς και για σ γχρονα και σημαντικά κοινωνικά προβλήματα, πως είναι μια πολεμική σ ρραξη. Η ανάλυση δεν περιορίζεται στον εντοπισμ κατηγοριών απαντήσεων, αλλά θεμάτων που προκ πτουν καθώς μιλο ν τα παιδιά. Η επιλογή αυτή κρίθηκε αναγκαία, δεδομένου τι η θεματική ανάλυση αποτελεί μια ευέλικτη μέθοδο ανάλυσης ποιοτικών δεδομένων και επιτρέπει τη λεπτομερή επεξεργασία των απ ψεων και των πεποιθήσεων των συμμετεχ ντων καθώς και των αποδ σεων στις οποίες προβαίνουν αυτοί καθώς συζητο ν για ένα θέμα (Smith, 1999). Επιπλέον, γενικά απ την ανάλυσή μας, φαίνεται τι υπάρχουν διαφορο- 113 Πολιτική Ψυχολογία 8

8 ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΚΚΑ MΑΡΙΑ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ BΑΣΩ ΠΛΙΟΓΚΟΥ ποιήσεις στις απαντήσεις των παιδιών ανάλογα με την ηλικία, ωστ σο οι διαφοροποιήσεις αυτές δεν είναι απ λυτα σαφείς. Έτσι, η προσπάθειά μας επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αποτ πωση των τάσεων που παρατηρο με ανά ηλικιακή ομάδα και χι στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την ανάπτυξη της σκέψης των παιδιών τ σο στο ζήτημα της ειρήνης σο και σε αυτ του πολέμου. ÈÚ ÓË ( ) OÚÈÛÌfi ÙË ÂÈÚ ÓË - È ÛÙ ÛÂÈ ÙË ÂÈÚ ÓË Hθεματική ανάλυση των ορισμών των παιδιών για την ειρήνη κατέδειξε 3 διαστάσεις: (α) η «θετικά προσδιορισμένη» ειρήνη, (β) η ειρήνη ως «αντίθετο του πολέμου» και (γ) η αξιολ γηση της ειρήνης. Η «θετικά προσδιορισμένη» ειρήνη περιλαμβάνει περιγραφές των παιδιών που τονίζουν τα θετικά χαρακτηριστικά της ειρήνης, καθώς και τα θετικά συναισθήματα ή τις αξίες ή τις διαπροσωπικές σχέσεις που επικρατο ν ταν υπάρχει ειρήνη. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά θεωρο ν τι, στην ειρήνη, οι διαπροσωπικές σχέσεις χαρακτηρίζονται απ αγάπη, φιλία, αλληλεγγ η και ευτυχία. Το φυσικ περιβάλλον ευδοκιμεί, ενώ το ευρ τερο κοινωνικ πλαίσιο κυριαρχείται απ αξίες, πως η δημοκρατία και η δικαιοσ νη: «...στον κ σμο υπάρχει φιλία, λοι είναι ενωμένοι μεταξ τους και ε... είναι φίλοι, φτιάχνουν παρέες, κάνουνε ωραία πράγματα κ.λπ.» (Κορίτσι, 11 χρονών). «Τα παιδιά είναι χαρο μενα, οι άνθρωποι είναι καλά και ο κ σμος δεν παθαίνει τίποτα...» (Αγ ρι, 10 χρονών). Η ειρήνη ως «αντίθετο του πολέμου» περιλαμβάνει αναφορές στην ειρήνη ως αντίθετο της εμπ λεμης σ γκρουσης καθώς και αναφορές στην απουσία του πολέμου και των συνεπειών του, πως είναι οι σκοτωμοί, οι συγκρο σεις, οι τραυματισμοί, ο θάνατος και τα πλα. Η καταν ηση της ειρήνης ως «αντίθετο του πολέμου» συνάδει με την έννοια της «αρνητικής ειρήνης» (Galtung, 1964, αναφέρεται στους Hakvoort & Oppenheimer, 1999), την απουσία, δηλαδή, της «άμεσης βίας». Σ μφωνα με τους Hakvoort & Oppenheimer (1999), η χρήση της έννοιας της «αρνητικής ειρήνης» είναι ένας βασικ ς και πρωταρχικ ς τρ πος με τον οποίο τα παιδιά κατανοο ν το φαιν μενο της ειρήνης. Τα παιδιά, δηλαδή, πρώτα κατανοο ν «τι-δεν-είναι- ειρήνη» και μετά τις άλλες διαστάσεις της: 114 «τι η ειρήνη είναι πάρα πολ καλ πράγμα, γιατί δεν έχουμε π λεμο και είναι πιο καλά και ζο με πιο ήρεμα. Στην ειρήνη δεν υπάρχει καθ λου π λεμος» (Κορίτσι, 9 χρονών).

9 2. ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... «ταν δεν γίνεται π λεμος κι αγαπάει ο ένας τον άλλο. Τα παιδιά έχουν να φάνε, είναι με τους γονείς τους, δεν σκοτώνονται άνθρωποι...» (Κορίτσι, 10 χρονών). Απ τις απαντήσεις των παιδιών για την ειρήνη, προκ πτει τι τα παιδιά μιλο ν για την ειρήνη χρησιμοποιώντας ταυτ χρονα και τις δ ο προαναφερθείσες διαστάσεις της, πως φαίνεται απ τα παραπάνω αποσπάσματα. Σ μφωνα με τη Hagglund (1999), το γεγον ς αυτ δείχνει τι τα συγκεκριμένα κοινωνικά φαιν μενα είναι πολ πλοκα και πολυδιάστατα και δεν μπορο ν ε κολα να διακριθο ν το ένα απ το άλλο. Γενικά, και οι δ ο διαστάσεις που εντοπίστηκαν απ την ανάλυσή μας, η «θετικά προσδιορισμένη» ειρήνη και η ειρήνη ως «αντίθετο του πολέμου», συνάδουν με την έννοια και τον ορισμ της «θετικής ειρήνης». Σ μφωνα με τον J. Galtung (1996, αναφέρεται στους Hakvoort & Oppenheimer, 1999), η έννοια της «θετικής ειρήνης» αφορά στη συνεργασία ανάμεσα στα κράτη και τις ομάδες καθώς και στην απουσία της άμεσης βίας. Η αξιολ γηση της ειρήνης αποτελεί την τρίτη διάσταση την οποία χρησιμοποιο ν τα παιδιά καθώς μιλο ν για την ειρήνη. Στο σ νολ τους, τα παιδιά ταν μιλο ν για την ειρήνη προβαίνουν, ταυτ χρονα, και στην αξιολ γησή της, εκφράζοντας έντονα τη θετική στάση τους απέναντι σε αυτήν. Επιπλέον, συχνά, τα παιδιά αιτιολογο ν την αξιολ γησή τους, είτε κάνοντας αναφορά στα θετικά χαρακτηριστικά της ειρήνης είτε αντιδιαστέλλοντάς την με τον π λεμο και τις συνέπειές του: «τι η ειρήνη είναι πολ καλ πράγμα και πρέπει πάντα να έχουμε ειρήνη και να μην έχουμε π λεμο, γιατί αν έχουμε π λεμο θα καταστραφο ν πολλά και θα πεθάνουν πολλοί άνθρωποι» (Αγ ρι, 10 χρονών). OÈ È ÛÙ ÛÂÈ ÙË ÂÈÚ ÓË Ó ËÏÈÎÈ Î ÔÌ Γενικά, παρατηρήθηκε τι ορισμένα απ τα παιδιά ηλικίας 4-6 χρονών, δεν είναι σε θέση να περιγράψουν την ειρήνη, ενδεχομένως λ γω περιορισμών στη γνωστική τους ανάπτυξη. Ωστ σο, αξίζει να σημειωθεί, τι τα παιδιά αυτής της ηλικίας, ακ μα και στην περίπτωση που δεν είναι σε θέση να μιλήσουν για την ειρήνη, είναι σε θέση να την αξιολογήσουν, αποδίδοντάς της θετικο ς χαρακτηρισμο ς. Το ε ρημα αυτ μας ενθαρρ νει να ισχυριστο με τι η καταν ηση της ειρήνης ως κοινωνικο φαινομένου και ως έννοιας συμβαίνει πρωτίστως με τη χρήση της αξιολογητικής της διάστασης. Δεδομένου, επίσης, τι οι αξιολογήσεις που κάνουν τα παιδιά αντανακλο ν τις στάσεις τους για την ειρήνη, μπορο με να πο με τι οι στάσεις των παιδιών φαίνεται να αναπτ σσονται πολ πριν τα παιδιά να είναι σε θέση να περιγράψουν την ειρήνη. Χαρακτηριστικά, είναι τα παρακάτω αποσπάσματα: 115

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø

º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø º πo 2: À ª π Ã πƒπ OπO π π ª ƒπø Η βασική απαίτηση για ένα σύστηµα διαχείρισης ποιότητας είναι ότι ο οργανισµός θα πρέπει να προσδιορίσει και να διαχειριστεί την οικογένεια των απαραίτητων διεργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36

Î È appleúô Ï Ì Ù ÓÙ ÍË 36 ƒπ ÃOª ƒo O π O ª πøª 9 º πo ƒøδo: Δ À ƒª Δ π ÀΔπ π π π 1.1 ÓÓÔÈ ÙÔ appleâúì ÛÔ 16 1.2 ÀappleÂÚÌ Û, ÎÔÈÓˆÓ Î È ÂÎapple  ÛË 18 1.3 ÂˆÚ Â Ì ıëûë Î È appleâúì Û 27 1.4 ÚfiÙ apple Ú ÛË appleôïôáèûùòó Î È

Διαβάστε περισσότερα

Διαλεκτική Συμβουλευτική. με γονείς

Διαλεκτική Συμβουλευτική. με γονείς ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Διαλεκτική Συμβουλευτική με Γονείς Δ À K º π À Ο σκοπ ς αυτο του κεφαλαίου είναι να γίνει μια γενική ανασκ πηση της διαλεκτικής συμβουλευτικής με γονείς, καθώς και της εμπειρικής τεκμηρίωσης

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993

ISBN 960-431-204-9. K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 2 K ıâ ÁÓ ÛÈÔ ÓÙ Ù appleô appleôáú ÊÂÙ È applefi ÙÔÓ Û ÁÁÚ Ê Â ÙÂÚË Î ÔÛË 1993 Copyright 1989, 1993,. ËÌËÙÚÔappleÔ ÏÔ - æˆìôappleô ÏÔ ISBN 960-431-204-9 Φωτοστοιχειοθεσία-Eκτ πωση: Bι λιοπωλείο: Π. ZHTH

Διαβάστε περισσότερα

ø Ó ÒÛÂÙÂ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE

ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE ø Ó ÒÛÂÙ π Δƒ ÛÙÔ apple ÏÏ ÏÔ Û 24 πª ª Δ Δπ π Δ ø Δ ƒ ø π Δ Δ Δ Ãøƒ ƒ π ANNE BRUCE Àªμ À π ƒ Ã π Δƒø Δ ƒ Δπ À ªπ π Δ ƒ ø π Δ À ƒπ ƒ π π Δ ª ƒ ƒ ª πδàãπ Δ Δ πƒ π Ως διευθυντής, η επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο. 1.1. Ανδρικές ταυτ τητες στην εφηβεία: Μια φεµινιστική προσέγγιση

Εισαγωγή. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο. 1.1. Ανδρικές ταυτ τητες στην εφηβεία: Μια φεµινιστική προσέγγιση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Εισαγωγή 1.1. Ανδρικές ταυτ τητες στην εφηβεία: Μια φεµινιστική προσέγγιση Β. ΕΛΗΓΙΑΝΝΗ-ΚΟΥΪΜΤΖΗ &. ΣΑΚΚΑ 1.2. Σχεδιάζοντας µια ευρωπαϊκή έρευνα για τα αγ ρια στην εφηβεία. ΣΑΚΚΑ & Β. ΕΛΗΓΙΑΝΝΗ-ΚΟΥΪΜΤΖΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

π Oƒπ O ªº π π ƒ Ã π ø ø π ø π Oƒπ π π ªπO O π Oπà π 137

π Oƒπ O ªº π π ƒ Ã π ø ø π ø π Oƒπ π π ªπO O π Oπà π 137 È Ù Ú È ÁˆÁ 6 ƒ π à O ª π ø π 136 π Oƒπ O ªº π π ƒ Ã π ø ø π ø π Oƒπ π π ªπO O π Oπà π 137 π ƒ Ã π ø π ºÀ O 137 π π π O π π ø π ƒπ ƒπ π ƒ Ã π ø 138 π π π Àª ƒπºoƒ 139 π π π π ƒ Ã π ø 140 µèïáèî apple Ú

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΔΙΑΦΥΛΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Μυρτώ Λεμονούδη και Έλλη Κουβαράκη MSc Κλινική Ψυχολογία Παν/μίου Αθηνών -Ψυχοθεραπεύτριες Επόπτης: Γιώργος Ευσταθίου Διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παν/μίου Αθηνών-Ψυχοθεραπευτής

Διαβάστε περισσότερα

EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ

EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ 1 EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ 1.1 EÈÛ ÁˆÁÈÎ ÓÓÔÈ 1.2 H ÂappleÈ Â ÚËÛË 1.3 ÂÈÙÔ ÚÁ  ÙË ÂappleÈ Â ÚËÛË 1.4 H ÂappleÈ Â ÚËÛË Î È ÙÔ appleâúè ÏÏÔÓ ÙË 1.5 H appleôùâïâûì ÙÈÎfiÙËÙ ÙˆÓ ÂappleÈ ÂÈÚ ÛÂˆÓ 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα

Τεχνικές συλλογής δεδομένων στην ποιοτική έρευνα Το κείμενο αυτό είναι ένα απόσπασμα από το Κεφάλαιο 16: Ποιοτικές ερμηνευτικές μέθοδοι έρευνας στη φυσική αγωγή (σελ.341-364) του βιβλίου «Για μία καλύτερη φυσική αγωγή» (Παπαιωάννου, Α., Θεοδωράκης Ι.,

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ÔÌË Î È ÏÂÈÙÔ ÚÁÈ ÙÔ ÌÓËÌÔÓÈÎÔ Û ÛÙËÌ ÙÔÛ

ÔÌË Î È ÏÂÈÙÔ ÚÁÈ ÙÔ ÌÓËÌÔÓÈÎÔ Û ÛÙËÌ ÙÔÛ Î Â Ê Ï È Ô 22 2 ÔÌË Î È ÏÂÈÙÔ ÚÁÈ ÙÔ ÌÓËÌÔÓÈÎÔ Û ÛÙËÌ ÙÔÛ appleâúèâ fiìâó appleâúèâ fiìâó Kˆ ÈÎÔappleÔ ËÛË - appleôı ÎÂ ÛË - Ó appleï ÛË 38 ˆ ÈÎÔappleÔ ËÛË 39 appleôı ÎÂ ÛË 40 Ó appleï ÛË ( Ó Û ÚÛË) 40

Διαβάστε περισσότερα

Kατασκευάζοντας ταυτ τητες φ λου και ράτσας: νέοι άντρες, πρ τυπα ανδρισμο. και εκπαιδευτική πολιτική

Kατασκευάζοντας ταυτ τητες φ λου και ράτσας: νέοι άντρες, πρ τυπα ανδρισμο. και εκπαιδευτική πολιτική KEΦAΛAIO 6 Kατασκευάζοντας ταυτ τητες φ λου και ράτσας: νέοι άντρες, πρ τυπα ανδρισμο και εκπαιδευτική πολιτική ANN PHOENIX ƒπ ÃOª 1. Εισαγωγή 129 2. Κρίση; Ποια κρίση; 131 3. Η διαπλοκή δημοφιλών/ηγεμονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Communications Crisis Management ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ Καράβια βουλιάζουν. Αεροσκάφη πέφτουν. Προϊόντα ανακαλούνται. Εταιρίες μηνύονται για ληγμένα τρόφιμα ή

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 8η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 168 / 182 Χρωματισμοι Γραφημα των Χρωματισμο ς Κορυφω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË

ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË Ù ÏÏ ÛÎ ÏË appleè ÂÈÚ ÛÙÂ ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË 2Ë EK O H Παραγωγή: Εκδ σεις ΚΕΡΚΥΡΑ Συντονισµ ς: Έφη Ανδρικοπο λου ι ρθωση: Λίτσα Αχλίου Υπε θυνος παραγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και

Διαβάστε περισσότερα

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική θέση στο νέο ιαθεµατικ Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.), που έχει εκπονηθεί απ το Παιδαγωγικ Ινστιτο το.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οβασικ ς σκοπ ς το του του βιβλίου είναι να προσδιορί-σει τις κατεξοχήν ανθρώπινες πλευρές της συμπεριφοράς και να διατυπώσει υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

EPIEXOMENA. 1. H τέχνη της πολεμικής... 15. O Pο δης, ο Pίχτερ και η επιστήμη της ασημαντολογίας... 65

EPIEXOMENA. 1. H τέχνη της πολεμικής... 15. O Pο δης, ο Pίχτερ και η επιστήμη της ασημαντολογίας... 65 EPIEXOMENA TΟΙΣ ΕΝΤΕΥΞΟΜΕΝΟΙΣ.................................... 11 1. H τέχνη της πολεμικής................................ 15 2. Ένα αφήγημα για το αφήγημα Tο «Eγχειρίδιον Διηγηματογραφίας» του Eμμανουήλ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ως µοναστήρι ή ως σ γχρονο συγκρ τηµα παροχής πανεπιστηµιακής ως θεσµο παροχής υπηρεσιών υγείας και αποδίδονται κυρίως

ως µοναστήρι ή ως σ γχρονο συγκρ τηµα παροχής πανεπιστηµιακής ως θεσµο παροχής υπηρεσιών υγείας και αποδίδονται κυρίως π Oƒπ ÀÃ O ρος νοσοκοµείο, ο «οίκος της ελπίδας», οφείλεται στον οικονοµολ γο υγείας Victor Fuchs,ο οποίος στο κλασικ του έργο Who Shall Live (Ποιος θα Ζήσει) περιέγραψε τα κ ρια προβλήµατα της νοσοκοµειακής

Διαβάστε περισσότερα

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11

Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 Πρα κτι κών µη χα νι κών Δ ηµοσίου, ΝΠΔ Δ & OΤΑ O36R11 ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ ΣYΛ ΛO ΓΙ ΚΩΩΝ ΡYΘ ΜΙ ΣΕ ΩΩΝ (ΣΣΕ & Δ Α) ΤΩΩΝ, Ν.Π.Δ.Δ. ΚΑΙ O.Τ.Α. Α. ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΩ Δ Ι ΚO ΠOΙ Η ΣΗ Ε ΛΗ ΦΘΗ ΣΑΝ Υ ΠO ΨΗ 1. H 15/1981

Διαβάστε περισσότερα

Èı Ó ÎÙ ÛË ÙÔ ÎÚ ÙÔ ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ÚÔ Ï ÛË ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ªÂÁ Ï ÂÎÛÙÚ ÙÂ Â ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ. ÂappleÈ ÚÔÌ ÙˆÓ «Ï ÒÓ ÙË ı Ï Û- Û» À π O O O.

Èı Ó ÎÙ ÛË ÙÔ ÎÚ ÙÔ ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ÚÔ Ï ÛË ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ ªÂÁ Ï ÂÎÛÙÚ ÙÂ Â ÙˆÓ ÃÂÙÙ ˆÓ. ÂappleÈ ÚÔÌ ÙˆÓ «Ï ÒÓ ÙË ı Ï Û- Û» À π O O O. 5. Οι Χετταίοι ή Χεττίτες Με επίκεντρο την ανατολική περιοχή της Μ. Ασίας συγκροτήθηκε στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.χ. ένα ισχυρ κράτος. Κάτοικοί του ήταν γηγενείς ασιατικοί πληθυσµοί και «ινδοευρωπαϊκά»

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 9η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 183 / 198 Ταιρια σματα (Matchings) Ταίριασμα: Ένα

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση *

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * 2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * ƒa ø O π ΟΜαξ Βέµπερ (Max Weber) είχε πολλά πνευµατικά ενδιαφέροντα και η διευκρίνιση του κεντρικο θέµατος του έργου του έχει

Διαβάστε περισσότερα

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια

στον Τριγωνοψαρο λη για τα γενέθλιά του. στα κρυφά πρωτ τυπα δώρα, γιρλάντες απ φ κια, φαγητά απ πλαγκτ ν και µια τεράστια ΣΤΟ BΑΘΟΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ, κάτω απ την επιφάνεια των αγριεµένων κυµάτων, βρίσκεται η κοινωνία των ψαριών. Εκεί συνήθως επικρατεί απ λυτη ηρε- µία. Τις τελευταίες µως ηµέρες, αυτή την απ λυτη ηρεµία του βυθο

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠPOΛOΓOΣ........................................... 15 EIΣAΓΩΓIKA ΣXOΛIA................................. 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 23-104 Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια έκθεση σχετικά µε την κατάσταση του προβλήµατος των ναρκωτικών. στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ετήσια έκθεση σχετικά µε την κατάσταση του προβλήµατος των ναρκωτικών. στην Ευρωπαϊκή Ένωση ISSN 1609-610X 2001 Ετήσια έκθεση σχετικά µε την κατάσταση του προβλήµατος των ναρκωτικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση Ε.Κ.Π.Ν.Τ. EL Νοµικ σηµείωµα Η παρο σα δηµοσίευση αποτελεί ιδιοκτησία του Ευρωπαϊκο Κέντρου

Διαβάστε περισσότερα

OÈ ÛÎÔappleÔ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË

OÈ ÛÎÔappleÔ ÙË È µ ıô ÚÔÛ ÁÁÈÛË 158 πώς γίνονται παρ µοιες καλλιτεχνικές δραστηρι τητες και στον πραγ- µατικ κ σµο. Οι οικογένειες ενθαρρ νονται να φέρνουν στο σχολείο έργα Τέχνης απ το σπίτι, κυρίως εάν αυτά τα έργα σχετίζονται µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

π ƒπ ÃOª ø ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 89-212 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

π ƒπ ÃOª ø ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 89-212 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ π ƒπ ÃOª ø ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ......... 25 Α. Η ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ......................

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρ λογος... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρ λογος....................................................... 15 ΚΕΦΑΛΑΙO ΠΡΩΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή....................................................

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους»

V PRC. Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας. «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Βασικά Συμπεράσματα της έρευνας «Εικόνες και αναπαραστάσεις βίας μέσα και έξω από τους σχολικούς χώρους» Αντικείμενο της έρευνας αποτέλεσε η αποτύπωση των αναπαραστάσεων των Ελλήνων/ίδων μαθητών/τριών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Εισαγωγή 2.1 Μεταβολές στην ανθρώπινη κοινωνία 2.2 Η µεταβολή στη σ γχρονη περίοδο 4 [ 49 ] ÈÛ ÁˆÁ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΘΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΧΩΡΑ ΕΥδιάκριτες

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

H E Úˆapple Î KÔÈÓˆÓÈÎ ŒÚÂ Ó European Social Survey

H E Úˆapple Î KÔÈÓˆÓÈÎ ŒÚÂ Ó European Social Survey 8 H E Úˆapple Î KÔÈÓˆÓÈÎ ŒÚÂ Ó European Social Survey 235 236 8 H EYPø A KH KOINøNIKH EPEYNA 8.1. EÈÛ ÁˆÁ HΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ EΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕI ΤΗ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΗ και την πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα

Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα 4η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα Η θεµατική χωρίζεται σε δ ο εν τητες, οι οποίες παρατίθενται στη συνέχεια: Εν τητα α : Κεφάλαιο 1: Παγκ σµια Προβλήµατα Κεφάλαιο 2: Ο ρ λος των ιεθνών

Διαβάστε περισσότερα

ª π ª À ÃO π À π æàão O π

ª π ª À ÃO π À π æàão O π 46 και κάτι τ σο απλ σο µια αλλαγή στη διάταξη των καθισµάτων). Μια σ ντοµη επισκ πηση του ρ λου σας ως εκπαιδευτικο -επιστήµονα θα περιλαµβάνει τα ακ λουθα τέσσερα βήµατα: 1. Εντοπισµ ς του προβλήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Yπάρχει ένα γενικ τερο ερώτηµα αν το έθνος είναι ένα δηµιο ργηµα του εθνικισµο. Περισσ τερο απ ερώτηµα είναι µια άποψη που τυγχάνει αρκετά µεγάλης αποδοχής

Διαβάστε περισσότερα

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή).

G.J. Craig, D. Baucum. (2007). Η ανάπτυξη του ανθρώπου. (Επιμέλεια μετάφρασης Α. Ιωαννίδου), τ. Α, 656-657. Αθήνα: Παπαζήση (διασκευή). ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 [Η φιλία] Τα παιδιά ωφελούνται πολύ από στενές φιλικές σχέσεις στις οποίες υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη. Οι φιλίες τα βοηθούν να συνειδητοποιήσουν κοινωνικές έννοιες, να συνυπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ. ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή

ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ. ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή ΑναπτυξιακήΨυχολογίαΙ ιδάσκουσα: ΣµαράγδαΚαζή Γιατίδιατυπώνονταιθεωρίεςγιατην ανάπτυξη; Γιατί η παρατήρηση της συµπεριφοράς (τόσοτωνπαιδιώνόσοκαιτωνενηλίκων) προκαλείενδιαφέρονταερωτήµατα. Oπως. είχνουµεσεέναπαιδί

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Σουζάννα-Μαρία Νικολάου Ασηµίνα Βατσίτση Νταίζη-Μαργαρίτα ανιηλίδου Βασιλική Πασχαλιώρη Ã ƒ

Διαβάστε περισσότερα

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή. Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή Στ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Σουζάννα-Μαρία Νικολάου Ασηµίνα Βατσίτση Νταίζη-Μαργαρίτα ανιηλίδου Βασιλική Πασχαλιώρη Ã ƒ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37

1.2.3 ιαρ θρω τι κές πο λι τι κές...35 1.2.4 Σύ στη μα έ λεγ χου της κοι νής α λιευ τι κής πο λι τι κής...37 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ ΤΟ ΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΑΛΙΕΙΑΣ... 21 ΚΕ Φ Α Λ ΑΙΟ 1 o Η ΑΛΙΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1.1 Η Α λιεί α ως Οι κο νο μι κή ρα στη ριό τη τα...25 1.2 Η Κοι νο τι κή Α λιευ τι κή Πο λι τι κή...28

Διαβάστε περισσότερα

Προσοµοίωση Π ρ ο µ ο ί ω Μ η χ α ν ο ί Ε λ έ γ χ ο υ τ ο υ Χ ρ ό ν ο υ Φάσεις σο ση ς ισµ ιδάσκων: Ν ικό λ α ο ς Α µ π α ζ ή ς Φάσεις τ η ς π ρ ο σο µ ο ί ω ση ς i. Κατασκευή το υ µ ο ν τέ λ ο υ π ρ ο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα

Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα Αυτοοργανωμε να οικοσυστη ματα επιχειρηματικο τητας: Πα θος, δημιουργι α και αισιοδοξι α στην Ελλα δα του ση μερα Ιο νιο Πανεπιστη μιο, Κε ρκυρα 17-5-2012 Παύλος Σταμπουλι δης, Με λος ΔΣ Hellenic Startup

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π T π N E π ø À I π À À N π ø À ø (π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π A π T πµ À À IÓÛÙÈÙÔ ÙÔ NÂÔÂÏÏËÓÈÎÒÓ appleô ÒÓ Υπ την εποπτεία του Iνστιτο του Nεοελληνικών Σπουδών (Iδρ µατος Mαν λη Tριανταφυλλίδη)

Διαβάστε περισσότερα

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.»

«Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» «Το πρωινό γεύμα για τους μαθητές του δημοτικού. Αντιλήψεις και καθημερινή πρακτική των παιδιών.» Το πρωινό είναι το πρώτο γεύμα της ημέρας, έπειτα από μία «κοπιαστική νύχτα» για τον οργανισμό μας, κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥ CYPRUS COLLEGE ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (µε αποτίµηση

Διαβάστε περισσότερα

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Αποσπάσµατα από την οµιλία στο ηµοτικό Σχολείο Γουβών, 15 Νοεµβρίου 2014, µε τίτλο: ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Οι όροι «εκφοβισµός» (bullying) και «θυµατοποίηση» (victimization)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΑΣΚΗΣΗ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρό λο γος...6 1. Ά σκη ση και ψυ χική υ γεί α Ει σα γω γή...9 Η ψυ χο λο γί α της ά σκη σης...11

Διαβάστε περισσότερα

Κατοικίδια και ζώα της φάρμας 978-960-566-195-3. Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70. Τα λουλούδια. 978-960-566-473-2 Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70

Κατοικίδια και ζώα της φάρμας 978-960-566-195-3. Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70. Τα λουλούδια. 978-960-566-473-2 Σελίδες: 32 // Τιμή: 3,70 x Προσχολική Αγωγή Χρώματα, Σχήματα, Γραμμές 978-960-566-192-2 Τιμή: 5,50 Πλανήτες 978-960-566-197-7 Τα γράμματα 978-960-566-474-9 Άγρια ζώα και ζώα της θάλασσας 978-960-566-193-9 Τιμή: 5,50 ÆÕÒÏ Κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

ιεθνής εµπειρία... 14 Παρεµβάσεις για τη διαχείριση κρίσεων σε διεθνές επίπεδο... 18 Ελληνική εµπειρία... 23

ιεθνής εµπειρία... 14 Παρεµβάσεις για τη διαχείριση κρίσεων σε διεθνές επίπεδο... 18 Ελληνική εµπειρία... 23 ƒπ ÃOª Προλογικ σηµείωµα........................................ 9 Πρ ληψη και παρέµβαση για τη διαχείριση κρίσεων στη σχολική κοιν τητα........................................ 13 ιεθνής εµπειρία...........................................

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο φαινόμενο της έξαρσης της νεανικής εγκληματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Eλλειμματικής Προσοχής Yπερκινητικ τητας και Mαθησιακές Δυσκολίες

Eλλειμματικής Προσοχής Yπερκινητικ τητας και Mαθησιακές Δυσκολίες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 H Προσχολική Περίοδος: Διαταραχή Eλλειμματικής Προσοχής Yπερκινητικ τητας και Mαθησιακές Δυσκολίες π ƒ ªª º πoà È Ù Ú ÏÏÂÈÌÌ ÙÈÎ ÚÔÛÔ ÀappleÂÚÎÈÓËÙÈÎfi- ÙËÙ OÚÈÛÌfi Î È X Ú ÎÙËÚÈÛÙÈÎ ÓÓÔÛËÚfiÙËÙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ.

Πίνακες και ερµάρια. διανοµής. ƒ 2010. Plexo 3 στεγανοί πίνακες από 2 έως 72 στοιχεία (σ. 59) Practibox χωνευτοί πίνακες από 6 έως 36 τοιχεία (σ. χωνευτοί σ. 56 Nedbox χωνευτοί από 12 έως 56 στοιχεία σ. 58 από 1 έως 6 στοιχεία σ. 62 XL 3 160 από 48 έως 144 στοιχεία και ερµάρια διανοµής ισχύος XL 3 σ. 68 Ράγες, πλάτες στήριξης και µετώπες σ. 77 0

Διαβάστε περισσότερα

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής

Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ. της ζω ής Η Ο ΜΑ ΔΙ ΚΗ ΨΥ ΧΗ η αν θο δέ σµη της ζω ής ΚΕΙΜΕΝΟ: Υ πτγος ε.α. Ά ρης Δια μα ντό που λος, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας-Ψυχολόγος ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Στρατιωτική Επιθεώρηση ΕΙ ΣΑ ΓΩ ΓΙ ΚΕΣ ΕΝ ΝΟΙΕΣ Ό πως υ πάρ χει

Διαβάστε περισσότερα

HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 H επικοινωνιακή διάσταση στην ανάλυση εν ς γεγον τος HΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΓΟΝΟΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ συνιστά μια καθαρά επικοινωνιακή πρακτική που αγγίζει λο το φάσμα της ροής εν ς γεγον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 1

øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 1 øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 1 øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 2 øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 3 H απ φαση της ευτυχίας øδ ÛÂÏ - 31-12-09 16:57 ÂÏ 4 TA ΒΙΒΛΙΑ ΤHΣ MΠAPMΠAPA MΠEPΓKEP ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ MΠAPMΠAPA

Διαβάστε περισσότερα