Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2"

Transcript

1 Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Διαβητολογικό ΚέντροΓ.Π.Ν. Θεσσαλονίκης<<ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ>> Εκπαιδευτικά Διαδικτυακά Μαθήματα για το Σακχαρώδη Διαβήτη. Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2 Αθήνα Dr Σταύρος Ι Παππάς Συντ.Διευθυντής Γ. Παθολογικής/Διαβητολογικού Κέντρου Γεν.Νοσ Νοσ.Νίκαιας

2 2013 Η πραγματικότητα σήμερα Σακχαρώδης Διαβήτης & Ποιότητα Ζωής ΣΔτ2 Σοβαρή, Χρόνια, εξελισσόμενη νόσος Αυξημένη νοσηρότητα, Θνητότητα από επιπλοκές Η Διάγνωση τουσδτ2 πρέπει να τίθεται έγκαιρα και όσο το δυνατόν πιο νωρίς. μικρο-μακροαγγειοπάθειας Θεραπευτικές παρεμβάσεις σύνθετες, πολυπαραγοντικές, ισόβιες με Αποτυχίες θεραπευτικών στόχων.? Ανεπιθύμητες ενέργειες αγωγής O Σακχαρώδης Διαβήτης δεν είναι ήπια νόσος Αυξημένο κόστος, Νοσηρότητα & θνητότητα Κακή Ποιότητα Ζωής Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

3 Μπορεί να χρησιμοποιηθεί η HbA1c στη διάγνωση του Σ.Δ.; Αμφιβλήστροειδοπ άθεια 125mg/dl 200mg/dl 6.5% Μελέτη DETECT-2. Colagiuri S, Lee CM, et al. Diabetes Care. 2011;34:

4 Κριτήρια για τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη Πάντα επιβεβαιωμένο 2 φορές: ADA WHO 1999 Εδε 2013 Α Β Συμπτώματα του διαβήτη (πολυουρία, πολυδιψία, ανεξήγητη απώλεια βάρους) + τυχαία Γλυκόζη πλάσματος 200mg% (11.1mmol/L), ή Γλυκόζη πλάσματος νηστείας 126mg((7.0 mmol/l) (νηστεία τουλάχιστον 8 ώρες) ή Γ Γλυκόζη πλάσματος 2 ώρες μετά OGTT 75g γλυκόζης 200mg% (11.1mmol/L), Επι αμφιβολίας περι την διάγνωση Τελικό κριτήριο είναι η Δοκιμασία Ανοχής στη Γλυκόζη.

5 Συμπτώματα που οδηγούν στη διάγνωση ΣΔτ2 Διάγνωση Σ.Δ. - Τρεις μέθοδοι διάγνωσης 1. Πολυδιψία, ξηροστομία. 2. Πολυουρία. 3. Πολυφαγία με αύξηση βάρους συνήθως 4. Προβλήματα σεξουαλικής φύσεως 5. Συχνές λοιμώξεις (Βαλανοποσθίτιδες- Δοθιηνώσεις δέρματος ) 6. Διαταραχές προσαρμογής φακού (θάμβος όρασης). 7. Αίσθημα κούρασης 8. Συμπτώματα διαβητικών επιπλοκών.οεμ-αεε Ξηρό δέρμα με κνησμό 10. Μουδιάσματα ή μυρμηγκιάσματα στα χέρια ή στα πόδια Στο ΣΔ2 μπορεί να είναι αμβλυχρά ή και να ελλείπουν ή να εμφανίζονται μεμονωμένα ADA. Standards of Medical Care in Diabetes Diabetes Care 2009;33(Suppl 1): S13- S Η γλυκόζη πλάσματος νηστείας προτιμάται γιατί είναι εύκολη, γρήγορη, χωρίς υψηλό κόστος και καλύτερα αποδεκτή από τους εξεταζόμενους. Επιπλέον χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη επαναληψιμότητα σε σύγκριση με την OGTT 2. Η τυχαία τιμή γλυκόζης πλάσματος, χωρίς την παρουσία συμπτωμάτων δεν τεκμηριώνει τη διάγνωση. 3. Η OGTT παραμένει ο «χρυσός κανόνας» για τη διάγνωση, όμως δε συνιστάται ως εξέταση ρουτίνας

6 Δοκιμασία Ανοχής Γλυκόζης (OGTT) Επι 3ημέρες Υδατάνθρακες >150g/ημ. 12ωρη νηστεία Δεν πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει ενεργός λοίμωξη, πρόσφατη χειρουργική επέμβαση ή κάποιο οξύ σύμβαμα όπως π.χ. ΟΕΜ ή ακόμα μετά από παρατεταμένο κλινοστατισμό. Λαμβάνεται υπόψη η τρέχουσα φαρμακευτική αγωγή (διουρητικά, β-αναστολείς.k.α) Ημέρα εξέτασης (πρωί νήστις).κατα την διάρκεια της εξέτασης παραμένει καθιστός.οχι καφές,κάπνισμα,πίνει μόνο νερό. Λήψη BG Χρόνος 0 Διάλυμα γλυκόζης 75g,σε ml νερό και λήψη σε 3-5 λεπτά.παιδιά 1,75g/KgΙΣΒ Χρόνος λήψεως BG 2h

7 Κριτήρια Διάγνωσης ΣΔτ2 Τυχαία Γλυκόζη πλάσματος 200mg/dl με ή χωρίς κλασσικά συμπτώματα Διαβήτη (πολυουρία, πολυδιψία, ανεξήγητη απώλεια βάρους). FPG 2-Hour PG on OGTT 126 mg/dl 100 mg/dl Σακχαρώδης Διαβήτης Impaired Fasting Glucose 200 mg/dl 140 mg/dl Σακχαρώδης Διαβήτης Impaired Glucose Tolerance Φυσιολογικό Φυσιολογικό FPG = Γλυκόζη Πλάσματος Νηστείας OGTT = Δοκιμασία Ανοχής στην Γλυκόζη 2-Hour PG = 2-Ώρες μετά 75gr Γλυκόζης IFG = Διαταραγμένη Γλυκόζη Νηστείας Adapted from The Expert Committee on the Diagnosis and Classification of Diabetes Mellitus. Diabetes Care. 1997;20:

8 Προ-διαβήτης : Ποια είναι η Διάγνωση? Ο Προ-διαβήτης αναφέρεται σε άτομα με: α) IFG : FPG = mg/dl.(5,6 mmol/l-6,9mmol/l) (Συχνότητα=6,9%) β) IGT : 2h-OGTTγλυκόζη πλάσματος= mg/dl (7,8mmol/L- 11mmol/L). IGT =(Συχνότητα=8,8%) γ) IFG+IGT.(Συχνότητα=3,1%) IFG+IGT είναι ενδιάμεσα στάδια διαταραχής ρύθμισης της γλυκόζης μεταξύ νορμογλυκαιμίας και ΣΔτ2 Άτομα με ΣΔτ2 έχουν Προ-διαβήτη μέχρι 10 έτη πριν Προ-διαβήτης : η εξέλιξη σε ΣΔτ2 είναι αναπόφευκτη δ) Hb A1C % DIABETES CARE, VOLUME 36, SUPPLEMENT 1, JANUARY 2013

9 Γιατί ανησυχούμε για τον Προ-διαβήτη; 16% του πληθυσμού έχει Προ-διαβήτη AusDiab Study (Dunstan et al, 2002) Ο Προ-διαβήτης σχετίζεται με: Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ΣΔτ2. Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης Καρδιαγγειακής νόσου. Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης επιπλοκών μικροαγγειοπάθειας Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μικροαλβουμινουρίας και νευροπάθειας Αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου μαστού,εντέρου, ήπατος και παγκρέατος

10 Διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη (IGT) Ετήσιος ρυθμός μετάπτωσης της ΔΑΓ σε Σ.Δ.τ2: 1-5% Σε 5-10 έτη από τη διάγνωση της ΔΑΓ: 1/3 ατόμων εμφανίζουν Σ.Δ. 1/3 ατόμων φυσιολογική ανοχή στη γλυκόζη 1/3 ατόμων παραμένει με ΔΑΓ

11 Κίνδυνοι Προ-διαβήτη DPP. Diab.Med 2007;24: Int J Clin Pract, April 2008, 62, 4,

12 24:S435,1975 Β.ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ 2011 DM vs NORMAL 65% vs 3% ppgl > 160mg% vs < 160mg% 78% vs 30%

13 Criteria for the diagnosis of diabetes A1C 6.5%. The test should be performed in a laboratory using a method that is NGSP certified and standardized to the DCCT assay.* OR FPG 126 mg/dl (7.0 mmol/l). Fasting is defined as no caloric intake for at least 8 h.* OR 2-h plasma glucose 200 mg/dl (11.1 mmol/l) during an OGTT. The test should be performed as described by the World Health Organization, using a glucose load containing the equivalent of 75 g anhydrous glucose dissolved in water.* OR In a patient with classic symptoms of hyperglycemia or hyperglycemic crisis, a random plasma glucose 200 mg/dl (11.1 mmol/l). *In the absence of unequivocal hyperglycemia, criteria 1 3 should be confirmed by repeat testing. DIABETES CARE, VOLUME 34, SUPPLEMENT 1, JANUARY 2011

14 Διεθνής Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων ορισμένη από ADA,EASD & IDF National Glycohemoglobin Stantarization Program Η HbA 1C : εκφράζει μια αξιόπιστη μέτρηση της χρόνιας γλυχαιμίας, συσχετίζεται καλά με τον κίνδυνο μακροπρόθεσμων επιπλοκών του διαβήτη και ίσως είναι καλύτερο μέσο διάγνωσης του διαβήτη από τα επίπεδα γλυκόζης Η διάγνωση του διαβήτη τίθεται όταν HbA 1C 6.5% και πρέπει να πιστοποιείται με επανάληψη της δοκιμασίας εάν δεν υπάρχουν συμπτώματα ή τα επίπεδα γλυκόζης είναι 200 mg/dl Σε παιδιά και εφήβους, η HbA 1C είναι ενδεδειγμένη όταν ο ΣΔ είναι ύποπτος σε απουσία κλασικών συμπτωμάτων ή γλυκόζης πλάσματος > 200 mg/dl Δεν συνιστάται στην εγκυμοσύνη (αλλάζει το turn-over των ερυθρών) Δυσκολίες σε ορισμένες αιμοσφαιρινοπάθειες HbA 1C πρέπει να γίνεται σε εργαστήριο που χρησιμοποιεί μέθοδο πιστοποιημένη από Εθνικό Πρόγραμμα Τυποποίησης της HbA 1C με τη μέθοδο αναφοράς DCCT Η σύσταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί επίσημα και από τις 3 οργανώσεις διαβήτη, The International Expert Committee, Diabetes Care 2009

15 Μειονεκτήματα χρήσης της HbA 1C για τη διάγνωση του Σ.Δ Κόστος - μέθοδοι μέτρησης της HbA1c Μερικά κλάσματα της Hb (HbS, HbC, HbF, HbE) αλληλεπιδρούν με μερικές μεθόδους εκτίμησης της HbA 1C Κάθε κατάσταση που τροποποιεί το turn-over των ερυθρών αιμοσφαιρίων (αιμολυτική αναιμία, μεγάλη απώλεια αίματος, χρόνια ελονοσία, ), επηρεάζει το αποτέλεσμα της HbA 1C Το επίπεδο της HbA 1C φαίνεται ότι αυξάνει με την ηλικία Σε σπάνιες κλινικές καταστάσεις (ΣΔτ1) η HbA 1C δεν έχει το χρόνο να αυξηθεί με την οξεία αύξηση των επιπέδων γλυκόζης The International Expert Committee, Diabetes Care 2009; 32:1-7

16 Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη ΗΠΑ, WHO, UK: HbA1c 6.5% Διάγνωση διαβήτη ΕΔΕ: Όχι ακόμη αποδεκτή μέθοδος Μειονεκτήματα Έλλειψη τυποποίησης των εργαστηρίων Επηρεασμός από τιμή αιματοκρίτη Επηρεασμός από αιμοσφαιρινοπάθειες Επηρεασμός από άλλους παράγοντες

17 Παράγοντες που επιδρούν στη μέτρηση της ΗbΑ1c Μέθοδοι προσδιορισμού της HbA1c 1. Μέθοδος DCA Μέθοδος HPLC 3. Ραδιοανοσιακή μέθοδος Σαλικυλικά Αλκοολισμός Χρήση οπιούχων Κίρρωση ήπατος ORACOH * Ηλικία Λευκωματίνη * Oxygen radical absorbance capacity 1. Ουραιμία υψηλότερες τιμές) (ψευδώς 2. Αιμόλυση (χαμηλότερες τιμές HbA1c, επειδή συνοδεύεται από μεγαλύτερη αναλογία νεότερων ηλικιακά ερυθρών) 3. Αιμοσφαιρινοπάθειες 4. Υποθυρεοειδισμός (ψευδώς υψηλότερες τιμές) 5. Υπερτριγλυκεριδαιμία 6.Υπερχολερυθριναιμία 7. Σιδηροπενική αναιμία Βιταμίνες C και E

18 Διαγνωστικά κριτήρια ΣΔτ2 Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη Ως διαγνωστική τιμή για το ΣΔ καθορίζεται HbA1c >6.5% B Τιμές HbA1c % Β θεωρείται ότι συνδυάζονται με αυξημένο κίνδυνο εξέλιξης σε ΣΔ B Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθ./Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Νίκαιας

19 2013 Διαγνωστικά κριτήρια ΣΔτ2 Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη Η αξία της HbA1c για τη διάγνωση του ΣΔ αμφισβητείται με βάση επιδημι- ολογικές παρατηρήσεις και δεν έχει καθιερωθεί διεθνώς. Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία δεν συνιστά τη χρησιμοποίηση της HbA1c, ως μέθοδο διάγνωσης του ΣΔ, προς το παρόν στην Ελλάδα, διότι δεν υπάρχει διαδικασία πιστοποίησης των εργαστηρίων της χώρας, ώστε τα αποτελέσματά τους να είναι συγκρίσιμα με τη θεσπισμένη μέθοδο αναφοράς. Επιπλέον, η διάγνωση του διαβήτη δε μπορεί να βασιστεί στα επίπεδα της HbA1c σε ασθενείς με διάφορες μορφές αναιμίας ή σε άτομα με αιμοσφαιρινοπάθειες (ετεροζυγώτες - ομοζυγώτες), καταστάσεις συχνές στην Ελλάδα. Θα πρέπει να τονισθεί ότι για τη διάγνωση του ΣΔ δεν χρειάζεται η μέτρηση της ινσουλίνης και του C-πεπτιδίου Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθ./Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Νίκαιας

20 Διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη ADA 2010 &2013 A) Συμπτώματα + τυχαία Γλυκόζη πλάσματος 200 mg% B) Γλυκόζη Νηστείας πλάσματος 126 mg% * Γ) Γλυκόζη πλάσματος 2 ώρες μετά OGTT 200 mg% * Δ) HbA 1C 6.5% Πρέπει να γίνεται σε εργαστήριο που χρησιμοποιεί μέθοδο πιστοποιημένη από Εθνικό Πρόγραμμα τυποποίηση της HbA 1C ή ή ή * Πρέπει να επιβεβαιώνονται με νέα εξέταση μια διαφορετική ημέρα Τα Β - Γ έχουν ίδια διαγνωστική αξία (Β) HbA 1C % = Προ-διαβήτης

21 Ειδικοί τύποι διαβήτη LADA Αυτοάνοσος διαβήτης (όπως ο τύπου 1) Όψιμος και πιο βραδέως εξελισσόμενος Ηλικία > 30 έτη Έναρξη ινσουλίνης > 6 μήνες μετά τη διάγνωση Συνήθως μη παχύσαρκα Χαμηλά επίπεδα c-πεπτιδίου Θετικά αυτοαντισωμάτα GAD 65, ICA,IA-2 MODY Μονογονιδιακές διαταραχές με αυτοσωματικό υπολειπόμενο χαρακτήρα Διαταραχή έκκρισης ινσουλίνης Ηλικία εμφάνισης < 25 ετών Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό σε διαδοχικές γενεές Χωρίς ενδείξεις αντίστασης στην ινσουλίνη Συνήθως ήπια υπεργλυχαιμία σε μη παχύσαρκο άτομο νεαρής ηλικίας MODY-3 Χρωμόσωμα 12 μετάλλαξη στον μεταγραφικό παράγοντα HNF-1a MODY-2 Χρωμόσωμα 7. Μετάλλαξη στο γονίδιο της γλυκοκινάσης

22 Eλεγχος για LADA 1. Δοκιμασία γλυκαγόνης 2. Προσδιορισμός αυτοαντισωμάτων GAD 65, ICA, IA-2 GAD : αποκαρβοξυλάση του γλουταμινικού οξέος ICA : κυτταροπλάσματος των νησιδίων του παγκρέατος IA-2 :ενδοκυτταρικού τμήματος του παγκρεατικού ενζύμου της τυροσινο-φωσφατάσης

23 Η δοκιμασία της γλυκαγόνης Δοκιμασία ελέγχου της λειτουργικότηταςι των β-κυττάρων για έκκριση ινσουλίνης Μέτρηση C-πεπτιδίου αρχικά και 6 min μετά ΕΦ 1mg γλυκαγόνης ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ: ΔΔ μεταξύ ΣΔτ1 και άλλων δυσδιάκριτων κλινικών περιπτώσεων Εκτίμηση υπολειπόμενης λειτουργικότητας των β- κυττάρων για έκκριση έκκρισης ινσουλίνης (μετά παγκρεατεκτομή, χρόνια παγκρεατίτιδα, τραυματισμό) Δεν συνιστάται για λήψη απόφασης για έναρξη ινσουλινοθεραπείας στο ΣΔτ2

24 Νεαρός 22 ετών, ΒΜΙ: 25, προσέρχεται με τιμές γλυκόζης πλάσματος : 125mg/dl, 130 mg/dl,&hba 1C = 7.1% ο πατέρας ήταν διαβητικός, παππούς και προπάππους Η δοκιμασία γλυκαγόνης έδειξε ικανοποιητικά επίπεδα c-πεπτιδίου Σε επανεξέταση μετά 5 χρόνια με μονοθεραπεία (Metf) Με γλυκαιμική ρύθμιση εντός στόχων.

25 The Genetic Causes of (Κληρονομούνται Κληρονομούνται με τον κυρίαρχο αυτοσωματικό χαρακτήρα) Maturity Onset Diabetes of the Youth Τα παιδιά ενός γονέα που έχει ΣΔΤ2 των ενηλίκων των νέων (MODY) έχουν κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη της τάξεως του 50% (1 πιθανότητα στις 2). Εμφανίζεται στην παιδική ηλικία, εφηβεία ή σε νεαρούς ενήλικες κάτω των 25 ετών. Εμφανίζεται μεταξύ της 2 ης και 3 ης δεκαετίας Χαρακτηρίζεται από διαταραχή στην MODY έκκριση της ινσουλίνης Ανεύρεση ισχυρά θετικού οικογενειακού ιστορικού Κάθετη προσβολή τουλάχιστον 3 γενεών (αυτοσωματικό κυρίαρχο τύπο κληρονομικότητας) 22% Glucokinase MODY 2 χρωμόσωμα 7q Γενετικές λειτουργικές διαταραχές του β-κυττάρου 61% HNF1α MODY 3 χρωμόσωμα 12q 4% HNF4α MODY 1 χρωμόσωμα 20q 75% παράγοντες μεταγραφής 2% HNF1β MODY 5 χρωμόσωμα 17q <1% IPF1 MODY 4 χρωμόσωμα 13q <1% NeuroD1 MODY 6 χρωμόσωμα 2q 11% MODY x Ellard et al Diabetes 2001

26 Nέα κριτήρια διάγνωσης του ΣΔΚ (ADA, ΕΔΕ ) Χορήγηση 75-g γλυκόζης Γλυκόζη Νηστείας Γλυκόζη 1 ώρας Γλυκόζη 2 ώρες Όρια Γλυκόζης Ποσοστά > mg/dl mmol/l * όρια στη HAPO Αθροιστικά Για θετική διάγνωση ΜΙΑ ή περισσότερες τιμές πρέπει να είναι ίσες ή μεγαλύτερες από τα ανωτέρω όρια * Επιπρόσθετα 1.7% διαγνώστηκε στην HAPO

27 Προτεινόμενη στρατηγική για την διάγνωση της υπεργλυκαιμίας στην κύηση ADA-EDE 2013 Αρχική επίσκεψη εγκύου (μέτρηση ΓΠΝ, σε όλες τις έγκυες) 1.Αν ΓΠΝ > 126 mg/dl έκδηλος ΣΔ αντιμετώπιση ως προϋπάρχοντα ΣΔ 2.Αν ΓΠΝ 92mg/dl, αλλά <126 mg/dl αντιμετώπιση ως ΣΔΚ Αν ΓΠΝ < 92mg/dl 75g OGTT στις εβδομάδες Αν μία ή περισσότερες τιμές στην OGTT > αναφερθέντα όρια ΣΔΚ Αν όλες οι τιμές στην OGTT < αναφερθέντα όρια Φυσιολογικές

28 Συστάσεις για την διάγνωση της υπεργλυκαιμίαςστην κύηση (ADA, ΕΔΕ 2011) εβδομάδες * Σε όλες τις έγκυες, που δεν έχει διαπιστωθεί ΣΔ ή ΣΔΚ στην αρχή της κύησης 75g OGTT Αν ΓΠΝ > 125 mg/dl έκδηλος ΣΔ Αν μία ή περισσότερες τιμές στην OGTT>αναφερθέντα όρια ΣΔΚ Αν όλες οι τιμές στην OGTT<αναφερθέντα όρια Φυσιολογικές *Ανεπαρκή στοιχεία αν η OGTT πρέπει να γίνεται νωρίτερα

29 Στόχος γλυκαιμικού ελέγχου κατά την κύηση Γλυκόζη mg/dl Νηστεία (90)* 1ω μετά γεύμα (125) 2ω μετά γεύμα (115) Μέσες τιμές (*) Σε παρένθεση αναγράφονται αυστηρότερες τιμές για τον περαιτέρω περιορισμό της μακροσωμίας HbA1c %

30 Μεταβολικός έλεγχος γυναικών με ΣΔΚ μετά τον τοκετό Χρόνος Δοκιμασία 1-3 ημ ΜΤ Γλυκόζη νηστείας 2-3 μήνες ΜΤ OGTT-75g-2h 1 έτος ΜΤ OGTT-75g-2h Κάθε χρόνο Κάθε 3 χρόνια Πριν την κύηση Γλυκόζη νηστείας OGTT-75g-2h OGTT-75g-2h

31 Ακρογωνιαίοι λίθοι για τη σωστή παρακολούθηση εγκύων με ΣΔΚ: Αυτοέλεγχος γλυκόζης: -μετρήσεις νηστείας ΚΑΙ - 1 ώρα μετά τα γεύματα /ημ U/S εμβρύου - αρχικά (με τη διάγνωση του ΣΔΚ) - κάθε 4 εβδ. (εξατομίκευση) Metzger B.E., D.Care Suppl 2,2007 ΙDF Global Guideline,2009

32 Αντιμετώπιση ΣΔτ2 :Eρωτήματα Γιατί ρυθμίζουμε τον ΣΔτ2? Θεραπευτική αντιμετώπιση ΣΔτ2 Ερωτήματα Προβληματισμοί 2013 ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ. Παράγοντες Κινδύνου Γλυκόζη Λιπίδια Αρτηριακή πίεση Πηκτικότητα Κληρονομικό ιστορικό Κάπνισμα... Αναγκαιότητα ρύθμισης Υπεργλυχαιμία. Γιατί? Σ.Ι.Παππάς Δ/ντής Γ.Παθ/κής Κλινικής/Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν.Νίκαιας Η Επίτευξη και διατήρηση της γλυκαιμικής ρύθμισης στους στόχους απαιτεί φαρμακευτικές αγωγές, προσπάθειες και σημαντικά μέσα. Είναι ισχυρά τα δεδομένα (Ε.Β.Μ) πρόοληψης των επιπλοκών και βελτίωσης της ποιότητας ζωής, ώστε οι διαβητικοί να εκτίθενται σε αγωγές δια βίου?

33

34 UKPDS: HbA 1 c και εμφάνιση επιπλοκών Αny diabtes-related end point BMJ 2000;321:405

35 Τι μάθαμε από τις μελέτες Evidence Based Medicine E.B.M Συστάσεις ADA- ACC/AHA DCCT (ΣΔΤ1) και UKPDS (ΣΔΤ2) Μείωση HbA1c <7% Μείωση επιπλοκών μικροαγγειοπάθειας Συστάσεις : ADA HbA1c <7% (A) ACC /AHA class I (A) 2. EDIC /DCCT και UKPDS 10 χρόνια μετά HbA1c <7%, ενωρίς, εντατικοποιημένη πριν την ανάπτυξη των επιπλοκών, μειώνει επιπλοκές μικροαγγειοπάθειας (ΕΒΜ) και μακροαγγειοπάθειας (ΌΧΙ ΕΒΜ) Συστάσεις : HbA1c <7% (Β) ACC /AHA class II (A) 35

36 Evidence Based Medicine Τι Μάθαμε από τις Μελέτες Συστάσεις ADA ACC/AHA. 3.ACCORD ADVANCE VADT HbA1c <6.5% δεν μειώνει επιπλοκές μακροαγγειοπάθειας Προσοχή υπογλυκαιμία Διαβήτης με ΚΑΝ Συνιστάται: Εξατομίκευση ADA (B) ACC /AHA Class IIa (C) 4. Steno 1,2 4. Steno 1,2 Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση μειώνει επιπλοκές μικρο και μακροαγγειοπάθειας.

37 Πρώιμη vs όψιμης παρέμβασης Γλυκαιμικό φορτίο και μεταβολική μνήμη UKPDS 1 ADVANCE 2 ACCORD 3 VADT 4 (n=3867) (n=11,140) (n=10,251) (n=1791) Διάρκεια διαβήτη (έτη) 0* Μέση HbA 1c (%) στην έναρξη Μέση FPG (mmol/l) στην έναρξη Μέση ηλικία (έτη) *Newly diagnosed patients FPG: fasting plasma 37 glucose 1 UKPDS Group. Lancet 1998;352: ADVANCE Collaborative Group. N Engl J Med 2008;358: ACCORD Study Group. N Engl J Med 2008;358: Meyers C, et al. Am J Cardiol 2006;98:63 65.

38 Primary outcome ACCORD: intensive glucose control beneficial in patients with no previous CVD or HbA 1c 8% Subgroup Hazard ratio (95% CI) p-value Horizontal bars represent the 95% confidence interval, and the vertical dashed line indicates the overall hazard ratio The size of each square is proportional to the number of patients Primary outcome was the first occurrence of non-fatal myocardial infarction or non-fatal stroke or death from cardiovascular causes 38 ACCORD Study Group. N Engl J Med 2008;358:

39 Από το1993 στο 1998 και σήμερα στο Αλλαγή Θεραπευτικής στρατηγικής Όσο πιο γρήγορα η διάγνωση. Πρώϊμη έναρξη θεραπείας. Εντατικοποιημένη θεραπεία πριν την έναρξη των επιπλοκών κυρίως KA. Πολυπαραγοντική αντιμετώπιση. 2. Προγνωστικοί θεραπευτικοί παράγοντες Ο χρόνος έναρξης θεραπείας στο ΣΔΤ2 είναι κρίσιμος. Οι κλινικές εκβάσεις εξαρτώνται από την αρχική τιμή HbA1c. 39

40 Συνιστώµενοι θερα ευτικοί στόχοι 2013 IDF και AACE HbA1c τα (%) Νηστείας/ Προγευματική ADA <7,0 * mg/dl PPG (2 ώρες μετά το γεύμα) Απαλλαγή από τα συμπτώματα (Έλεγχος υπεργλυκαιμίας) Πρόληψη,εκτίμηση εκτίμηση,θεραπεία <6,0 mmol/l <8,0 mmol/l <6,5 οξέων επιπλοκών Πρόληψη χρονίων επιπλοκών (<110 mg/dl) (<145 mg/dl) Μέριμνα για την ποιότητα ζωής <180 mg/dl Βελτίωση - Διατήρηση της (5-7,2 γενικής mmol/l) κατάστασης υγείας (<10 mmol/l) Εκπαίδευση Εκπαίδευση Guidelines for Improving the Care of the Older Person with Diabetes Mellitus J Am Geriatr Soc 51:S265 S280, 2003 IDF = Διεθνής Οργανισμός για το Διαβήτη AACE = Αμερικανική Εταιρεία Κλινικών Ενδοκρινολόγων ADA = Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία *Η ADA συστήνει συστήνει ότι η HbA1c θα πρέπει να βρίσκεται κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα (<6,0%) χωρίς σημαντική υπογλυκαιμία IDF. Γενική οδηγία για το διαβήτη τύπου 2, AACE. Endocr Pract. 2002;8(suppl 1):5. ADA. Diabetes Care. 2006;29(suppl 1):S4-S42.

41 Ισχύει για όλους ο στόχος <7%; ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ 41

42 Εξατομίκευση Στόχων:Βασικά για τους περισσότερους <7%ΗbA1c < 7.0% (Α) Υποχρεωτικά Γλυκόζη πλάσματος νηστείας mg/dl Μέγιστη μεταγευματική γλυκόζη πλάσματος <180mg/dl ΗbA1c < 6.5% (Ε) Eξατομικευμένα ΕΔΕ 2011 Θεραπε υτικοί στόχοι ADA- EASD 2012 Οποιαδήποτε μείωση HbA1-c >1% είναι επωφελής (UKPDS) επιδημιολογική Εξατομίκευση εκτίμηση. Βασει: Προσοχή στην Υπογλυκαιμια Πρωτοδιαγνωσμένος,χωρίς επιπλοκές κυρίως καρδιαγγειακές,χωρίς συννοσηρότητες? Επίτευξη στόχων χωρίς κίνδυνο Υπογλυκαιμίας? Στοχεύσεις στις Στόχος μεταγευματικές <6.5% τιμές γλυκόζης πλάσματος εάν η ΗbA1c είναι εκτός Διαβητικός μακράς στόχου διάρκιας και παρά την,με συννοσηρότητες ή Ηλικιωμένος επίτευξη με μικρό των προσδόκιμο επιθυμητών επιβίωσης? τιμών προγευματικής γλυκόζης Ασθενής αυξημένου κινδύνου για σοβαρή υπογλυκαιμία? Στόχος <7-7.9%.Πολυπαραγοντική Αντιμετώπιση Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

43 Εξατομίκευση Γλυκαιμικός στόχος Για τους περισσότερους HbA1c <7%. Για αυτούς με πολλές συννοσηρότητες, μικρό προσδόκιμο, μεγάλη διάρκεια νόσου HbA1c =7-7.9% Για νέους, πρωτοδιαγνωσθέντες HbA1c <6.5%. Στόχος τιμής γλυκόζης: προγευματικά mg/dl και μεταγευματικά mg/dl. ΕΔΕ 2013

44 Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία 2013 Γενικός στόχος: 7% Β Για άτομα με μεγάλο προσδόκιμο επιβίωσης, μικρή διάρκεια νόσου και χωρίς ΚΔΝ: 6.5% ΕΦΟΣΟΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΤΕΥΧΘΕΙ ΧΩΡΙΣ ΣΟΒΑΡΕΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΕΣ Β Για άτομα με μικρό προσδόκιμο επιβίωσης, εγκατεστημένη μακροαγγειοπάθεια, ιστορικό σοβαρών υπογλυκαιμικών επεισοδίων κλπ, στα οποία ο βασικός στόχος είναι δύσκολο να επιτευχθεί παρά την ορθή αντιμετώπιση <8% (ADA), ή % (ΕΔΕ) C Σε άτομα με ιδιαίτερα βραχύ προσδόκιμο επιβίωσης εξαιτίας σοβαρής συννοσηρότητας (πχ τελικού σταδίου καρκινοπαθείς), περιορίζονται οι θεραπευτικές επιδιώξεις στην αποφυγή της σακχαρουρίας E

45 Εξατομίκευση στόχωνγλυκαιμικής ρύθμισης Ηλικιωμένοι Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

46 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΗΣΙΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ Οι ηλικιωμένοι αποτελούν μια ετερογενή ομάδα ατόμων που διαφέρουν μεταξύ τους ως προς: 1. Γενική κατάσταση 2. Λειτουργική αυτονομία 3. Προσδόκιμο επιβίωσης 4. Εκπτωση νεφρικής λειτουργίας 5. Κίνδυνος CVD Ann Intern Med. 2007;147: Κίνδυνος υπογλυκαιμίας 7. Κίνδυνος πτώσεων 8. Συνοσηρότητες 9. Γεροντικά σύνδρομα 10. Πολυφαρμακία 50% αντιπηκτικά και αντιδιαβητικά ( SUL-INS),αίτια επισκέψεων υπερηλίκων στα επείγοντα Cleveland Clinic Journal of Medicine 2008; 75: Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

47 Γλυκαιμικός έλεγχος Εξατομίκευση στόχων: HbA 1 c < 7% σε σχετικά υγιείς ηλικιωμένους HbA 1 c < 8% σε ασθενικούς ηλικιωμένους (ασθενείς με προσδόκιμο επιβίωσης < 5 έτη, σε ασθενείς με αυξημένους κινδύνους κατά την εφαρμογή εντατικοποιημένου γλυκαιμικού ελέγχου Guidelines for Improving the Care of the Older Person with Diabetes Mellitus J Am Geriatr Soc 51:S265 S280, 2003

48 Ιδιαιτερότητες της υπογλυκαιμίας στους ηλικιωμένους Το υπογλυκαιμικό κώμα είναι συχνότερο στους ηλικιωμένους με ΣΔτ2 Οι ηλικιωμένοι με ΣΔτ2,έχουν ανάγκη συχνότερων νοσηλειών Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

49 Εξατομίκευση στόχωνγλυκαιμικής ρύθμισης Υπογλυκαιμία Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

50 ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ:- Yποεκτίμηση συνεπειών. Κόστος Νοσηλειών 4 Αυξημένος κίνδυνος καρδιακής αρρυθμίας 1 Παρατεταμένη καρδιακή επαναπόλωση QTc και QTd Ανακοπή Υπογλυκαιμία Προοδευτική Νευρογλυκοπενία 2 Νοητική διαταραχή Ασυνήθιστη συμπεριφορά Σπασμοί Κώμα Νέκρωση εγκεφάλου Καρδιαγγειακές Επιπλοκές 5 Αύξηση βάρους από «αμυντική» διατροφή 6 Ζάλη μέχρι απώλεια συνειδήσεωςς- 5 Αποπληξία 5 1. Whitmer RA et al, JAMA 2009; 301: Zammit NN et al, Diabetes Care 2005; 28: Canadian Diabetes Association s Clinical Practice guidelines for Diabetes, Canadian Journal of Diabetes 2003; 27: Jonsson L et al, Value Health 2006; 9: Bamett AH et al, Curr Med Res Opin 2010; 26: Foley L &Jordan Vasc Health Risk Manag 2010; 6:541 Αυτοκινητικά ατυχήματα 3 Αυξημένος κίνδυνος Άνοιας d 1 Κώμα 5 Θάνατος 2 Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

51 Υπογλυκαιμία:Έχει την ίδια κλινική σημασία σε όλους? Κινδυνεύουν περισσότερο: Οι ηλικιωμένοι Ασθενείς με μεγάλη διάρκεια διαβήτη Ασθενείς με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια Ασθενείς που παίρνουν πολλά φάρμακα Οι χρήστες αλκοόλ Ασθενείς με καρδιαγγειακά νοσήματα Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Ασθενείς μοναχικοί.. Θ.Αλεξανδρίδης Σ.Ι.Παππάς Ημερίδες ΠΦΥ 2009 Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

52

53 ADA-EASD Position Statement: Management of Hyperglycemia in T2DM Age: Older adults - Reduced life expectancy - Higher CVD burden - Reduced GFR - At risk for adverse events from polypharmacy - More likely to be compromised from hypoglycemia Less ambitious targets HbA1c < % if tighter targets not easily achieved Focus on drug safety Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας Diabetes Care, Diabetologia. 19 April 2012 [Epub ahead of print]

54 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΤΟΜΟΥ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΛΗ ΓΝΩΣΗ ΔΙΑΒΗΤΗ: : : : Στα δημόσια Νοσοκομεία 2/3-3/4 των διαβητικών > 65 έχουν χαμηλό μορφωτικό επίπεδο (limited literacy) Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

55 Εξατομίκευση στόχωνγλυκαιμικής ρύθμισης Χρόνια Νεφρική νόσο Καρδιαγγειακές επιπλοκές Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

56 Πηλίκο δεικτών επίπτωσης ,43 Η νεφρική βλάβη αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρής υπογλυκαιμίας 1 3 Η νεφρική βλάβη αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας στο ΣΔΤ2 1,2 4,09 1,62 1,00 +ΧΝΝ ΧΝΝ +ΧΝΝ ΧΝΝ +διαβήτης +διαβήτης διαβήτης διαβήτης Γλυκόζη <50 mg/dl 1. Davis TIME, et al. J Clin Endocrinol Metab 2010;95: Moen M, et al. Clin J Am Soc Nephrol 2009;4: Haneda M, Morikawa A. Nephrol Dial Transplant 2009;24(2): Περίπου 74% των προκαλούμενων από σουλφονυλουρί α επεισοδίων σοβαρής υπογλυκαιμίας (απώλεια συνείδησης) συμβαίνουν σε ασθενείς με νεφρική βλάβη 3 Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολο γικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

57 Στόχοι HbA1c ΣΔ με ΧΝΝ Η HbA1c είναι αναξιόπιστη σε ΤΣΝΑ ή μεταβολές της Hb Εξατομίκευση στόχου της Τιμές HbA1c <7% μόνο με ασφάλεια Υψηλότερος στόχος HbA1c εάν Υπογλυκαιμία +/- Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Ποιότητα ζωής HbA1c <7% με ή χωρίς ΧΝΝ HbAc σε 7% μειώνει εξέλιξη Αποφυγή υπογλυκαιμιών Κίνδυνος 5x όταν κρεατινίνη ορού >2.2mg/dl Σουλφονυλουρίες Μετφορμίνη (;)

58 Ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ACCORD Πρωτογενές καταληκτικό σημείο ADVANCE Μεγαλύτερη ηλικία Συν-νοσηρότητα Κίνδυνος από τυχόν υπογλυκαιμία N Engl J Med 2008: , N Engl J Med 2008: ,

59 Εξατομίκευση στόχωνγλυκαιμικής ρύθμισης Νοσηλευόμενος Διαβητικός Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

60 Drug - υπεργλυκαιμία Οι βήτα-αναστολείς - Αναστέλλουν την έκκριση ινσουλίνης. Αναστολείς διαύλων ασβεστίου - Αναστέλλει την έκκριση της ινσουλίνης Φθοριοκινολόνες - Αναστέλλει την έκκριση ινσουλίνης από το κλείδωμα ATP ευαίσθητα κανάλια καλίου. Φαινοθειαζίνες - Αναστέλλουν την έκκριση ινσουλίνης. Αναστολείς πρωτεάσης - Εμποδίζουν τη μετατροπή της προϊνσουλίνης προς ινσουλίνη. Άντιψυχωσικά φάρμακα- Η χρήση της κλοζαπίνης (Leponex ) και της ολανζαπίνης (Zyprexa ) και λιγότερο της ρισπεριδόνης (Risperdal ) = αύξηση του κινδύνου εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη, ( αύξηση του σωματικού βάρους, του λιπώδους ιστού = αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη). Κορτικοστεροειδή - Αιτία περιφερική αντίσταση στην ινσουλίνη και gluconeogensis. Naicin - Προκαλούν αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη λόγω της αύξησης των ελεύθερων κινητοποίηση λιπαρά οξέα. Στατίνες? = Αύξηση επίπτωσης ΣΔτ2 κατά 9% Θειαζιδικά διουρητικά - Αναστέλλουν την έκκριση ινσουλίνης λόγω υποκαλιαιμίας. Μπορούν επίσης να προκαλέσει αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη λόγω της αύξησης των ελεύθερων κινητοποίηση λιπαρά οξέα. 1. Vacor 2. Pentamidine 3. Thyroid hormone 4.Diazoxide 5. Dilantin 6. g-interferon 7. g-interferon 8. Others

61 Μέθοδοι Προσυμπτωματικού Ελέγχου Γλυκόζη νηστείας σ όλους τους ασθενείς που λαμβάνουν κορτικοειδή Εάν είναι φυσιολογική, συνιστάται επανέλεγχος. OGTT

62 Θεραπευτικοί στόχοι γλυκόζης σε νοσηλευόμενους ασθενείς σε κρίσιμη κατάσταση - Συνεχής ενδοφλέβια έγχυση ινσουλίνης - Έναρξη ινσουλίνης, σε γλυκόζη αίματος > 180 mg/dl - Διατήρηση επιπέδων γλυκόζης αίματος μεταξύ mg/dl - Σε επιλεγμένους ασθενείς συνιστώνται χαμηλότερη τιμή γλυκόζης ( mg/dl) - Δεν συνιστάται τιμή γλυκόζης <110 mg/dl Επίπεδα γλυκόζης (mg/ mg/dl) Μη Συνιστώμενα < 110 Αποδεκτά Συνιστώμενα Μη Συνιστώμενα >180 ADA Position Statement: Standards of Medical Care in Diabetes Diabetes Care 2010

63 Συμπεράσματα AHA Scientific Statement. Hyperglycemia and Acute Coronary Syndrome Deedwania P et al. Circulation Στον ασθενή με ΟΕΜ στη ΜΕΠΚ τα επίπεδα γλυκόζης πρέπει να εκτιμώνται και να παρακολουθούνται στενά 2. Έναρξη αγωγής όταν η γλυκόζη >180mg/dl 3. Όταν αντιμετωπίζεται η υπεργλυκαιμία: στόχος mg/dl. 4. Χαμηλότερος στόχος mg/dl λογικό σε ορισμένες περιπτώσεις (;) 5. Τιμές <110 αποθαρρύνονται 6. Να εφαρμόζονται εγκεκριμένα πρωτόκολλα

64 Εξατομίκευση στόχων Μεταβολικής ρύθμισης Υπέρταση Δυσλιπιδαιμία Κάπνισμα Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

65 Αντιμετώπιση Υπέρτασης Διαγνωστικά όρια και θεραπευτικοί στόχοι αρτηριακής υπέρτασης και δυσλιπιδαιμίας ίδια όπως και στους νεώτερους ασθενείς. Current Opinion in Endocrinology, Diabetes & Obesity 2008; 15(2): Όσοι έχουν αδρά υπολογιζόμενο προσδόκιμο επιβίωσης μικρότερο των δέκα ετών, («μη υγιείς» γηριατρικοί ασθενείς), οφελούνται κυρίως από τη ρύθμιση της υπέρτασης και των λοιπών παραγόντων Η μείωση της υπέρτασης συνοδεύεται από επιβράδυνση εξέλιξης της κινδύνου για ΚΑΝ νεφρικής νόσου ΚΑΝ JAMA 2006; 295: N Engl J Med; 2008; 358: Diabetes Care 2009; 32 (Suppl 1): S41 o Υπερτασικοί με ΣΔ και νεφρική νόσο (στάδιο 1-4) πρέπει να λαμβάνουν AMEA ή ARB συνήθως σε συνδυασμό με διουρητικό (Α) o Για στάδιο (1-4): Στόχος η ΑΠ<130/80 (B)

66 Κατευθυντήριες οδηγίες ρύθμισης αρτηριακής πίεσης θεραπευτικοί στόχοι: ΣΑΠ <140 mmhg (C) - ΔΑΠ <80 mmhg Υψηλοτεροι ή χαμηλώτεροι στόχοι στην ΣΑΠ μπορεί να τεθούν ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ασθενούς και την ανταπόκριση στη θεραπεία (Β) (Β) 2013 στην εγκυμοσύνη οι στόχοι της ΑΠ είναι /65 129/65-79 mmhg και η χορήγηση ACE-I ή ARBs αντενδείκνυται (Ε) ΑDA * Diabetes Care 2011 ** NIH, NHLBI JAMA 2003 *** ESH J Hypertension 2009 *** Κατευθυντήριες Οδηγίες Διαχείρισης του Διαβητικού Ασθενούς 2013

67 Οδηγίες ΕΔΕ Απαιτείται επιθετική αντιμετώπιση της LDL χοληστερόλης με στόχο: Εάν δεν υπάρχει καρδιοαγγειακή νόσος: (B) LDL χοληστερόλη <100 mg/dl Εάν υπάρχει καρδιοαγγειακή νόσος: (B) LDL χοληστερόλη <70 mg/dl Σε αδυναμία επίτευξης του στόχου για την LDL χοληστερόλη με την μέγιστη ανεκτή δόση στατίνης, η μείωση της κατά 30-40% από την αρχική τιμή της θεωρείται ως εναλλακτικός θεραπευτικός στόχος

68 Οδηγίες για την δυσλιπιδαιμία-ada 2013 Στα άτομα με φανερή/γνωστή ΚΑ νόσο ο πρωτεύον στόχος μπορεί να είναι η LDL χοληστερόλη < 70 mg/dl. Ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί με υψηλή δόση στατίνης (B). Αν δεν επιτυγχάνεται ο στόχος με την μέγιστη ανεκτή δόση στατίνης η μείωση της LDL κατά 40% από την αρχική είναι ένας ικανοποιητικός εναλλακτικός στόχος (Α). Ερώτημα Είναι επιθυμητό τα τριγλυκερίδια να είναι <150 mg/dl και η HDL > 40 mg/dl (Άνδρες) και > 50 mg/dl (Γυναίκες). Όμως, ηόλοι θεραπεία οι Διαβητικοί με στατίνηθα που πάρουν στοχεύει Στατίνη? στην LDL χοληστερόλη παραμένει η στρατηγική επιλογής. (C). Ο συνδυασμός στατίνης Πόσοι και Δενάλλων θα πάρουν υπολιπιδαιμικών? παραγόντων μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη των στόχων αλλά δεν έχει αξιολογηθεί σε μελέτες έκβασης ούτε για τα ΚΑ επεισόδια ούτε για την ασφάλεια. (E) Πολλοί λίγοι ΕΔΕ 2011 American Diabetes Association. Diabetes Care 2012; 35(Suppl 1): S11-S63

69 IA IIa A Iia C

70 Διακοπή καπνίσματος σε ασθενείς με CVD θανάτων που προλαμβάνονται ή αναβάλλονται μέσω της μείωσης των παραγόντων κινδύνου Θάνατοι που προλαμβάνονται number of Deaths prevention Διακοπή καπνίσματος Μείωση της χοληστερόλης Έλεγχος της ΑΠ Unal B et al. BMJ. 2005;331:1 6.

71 Κάπνισμα Συνιστάται η διακοπή του καπνίσματος, ακόμη και με φαρμακευτικές παρεμβάσεις (ΙΙΒ) Ευνοϊκά αποτελέσματα από τη διακοπή εντός 2-3 ετών. Guidelines for Improving the Care of the Older Person with Diabetes Mellitus J Am Geriatr Soc 51:S265 S280, 2003

72 ADA: Στόχοι για τον Γλυκαιμικό Έλεγχο στο Διαβήτη Τύπου Αρτηριακή πίεση 130/80mmHg εξατομίκευση FBG mg/dl PBG < 180 mg/dl LDL < 100 mg/dl (LDL < 70 με ΚΑΝ) HDL > 40 mg/dl (γυναίκες) HDL > 50 0 mg/dl (άνδρες) TG < 150 mg/dl Διακοπή καπνίσματος Καθημερινή σωματική άσκηση διάρκειας 30 min Πρόγραμμα σωστής διατροφής ADA. Diabetes Care Γ 72 Παθολογικό Τμήμα & Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Νίκαιας Νίκαιας Πειραιά

73 Πολυπαραγοντική Αντιμετώπιση ασθενούς με ΣΔτ2 ΚΥΡΙΟ ΜΕΛΗΜΑ: μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου Διακοπή καπνίσματος Ατομο Πολύ υψηλού Αλλαγή τρόπου ζωής Απώλεια βάρους Σωστή διατροφή Άσκηση κινδύνου Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμίας Αντιμετώπιση υπέρτασης Αντιμετώπιση υπεργλυκαιμίας (ΣΔτ2) Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο

74 Συμπέρασμα Επίτευξη και διατήρηση μακροχρόνια Γλυκαιμικής Ρύθμισης Συστατικά καλού HbA1c <7% FBG mg% 0mg% PBG <18O-160mg% 160mg% ADA Standards for A1c καλού ελέγχου ADA Standards for Control Φυσιολογικό < 6% mg% νηστεία, mg% φαγωμένος Στόχος <7% Χωρίς -Υπογλυκαιμία -Αύξηση Βάρους mg% νηστεία, mg% φαγωμένος Παρέμβαση : > 7% Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολογική Παθολογική/Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Νοσοκομείο Νίκαιας

75 Μελέτη Steno-2 Steno-2: εντατικοποιημένη vs συμβατικής θεραπείας και ποσοστό των ασθενών που επιτυγχάνουν τους στόχους N Engl J Med 2008;358:

76 The Steno-2 Study Τελικό σημείο: Θάνατοι από καρδιαγγειακά αίτια (Μη θανατηφόρο ΟΕΜ ή ΑΕΕ, Ακρωτηριασμός, Περιφερική αγγειοπάθεια, by pass, PTCA Steno-2: Επίδραση Εντατικοποιημένης θεραπείας στα καρδιαγγειακά συμβάματα στο Διαβήτη τύπου 2 N Engl J Med 2008;358:

77

78 Θεραπευτικοί στόχοι : Η σημασία της HbA1c Η HbA1c είναι ένας σημαντικός δείκτης του γλυκαιμικού ελέγχου Για κάθε 1% μείωσης της HbA1c: Μικροαγγειακές επιπλοκές Έμφραγμα του μυοκαρδίου % μείωσης κινδύνου Fatal and Nonfatal MI Θανατηφόρο και μη θανατηφόρο Αμφιβληστροειδοπάθεια, νευροπάθεια, νεφροπάθεια Τα δεδομένα προήλθαν από Stratton IM, et al. BMJ 2000;321:

79 Σ.Δ: Στρατηγική θεραπευτικής αντιμετώπισης Η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να στοχεύει στην γλυκαιμική τριάδα HbA1c Μακροχρόνιος μέσος γλυκαιμικός έλεγχος Γλυκόζη Νηστείας Βασική γλυκαιμία Μεταγευματική Γλυκόζη Μέγιστη τιμή γλυκόζης Ceriello and Colagiuri. Diabet Med 2008;25(10):1151-6

80 ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ Ο προσδιορισμός του σακχάρου αίματος ή και του σακχάρου ούρων από το ίδιο το άτομο που πάσχει από σακχαρώδη διαβήτη Ο προσδιορισμός της οξόνης στα ούρα και στο αίμα

81 Η ακτινογραφία αυτή μπορεί να θεραπεύσει την πνευμονία; International Diabetes Federation Μόνο αν η Η ακτινογραφία είναι σωστή Μοναδικός δρόμος να γνωρίζεις πως Ο ΣΔ Κάποιος αντιμετωπίζεται στην γιατρός να τη δει λογική << on day-to-day basis>> Αποτελέσματα Γλυκόζης κοντά στα φυσιολογικά Ο γιατρός κάνει διάγνωση της πνευμονίας Ο γιατρός δίνει αντιβιοτικά Εκπαίδευση,ΠΩΣ,ερμηνεύω και ΠΩΣ δρώ με βάση τα αποτελέσματα. Ο ασθενής παίρνει αντιβιοτικά Βοήθεια για αλλαγές στα φαγητά,στην θεραπεία,στις δραστηριότητες << on a daily basis>> Αντίστοιχα η Αυτομέτρηση προσφέρει ό,τι και η ακτινογραφία στο διαβήτη Karter 2001, Jones 2003 επειδή είναι μια εξέταση

82 Καλύτερη ρύθμιση Μετρώ το σάκχαρό μου Έχω κίνητρα να το κάνω Βλέπω το αποτέλεσμα στο μετρητή μου Γνωρίζω τι να κάνω με το αποτέλεσμα Βασική εκπαίδευση για τη διαχείριση του διαβήτη Δρω ανάλογα με το αποτέλεσμα

83 Σημασία καταγραφής των αποτελεσμάτων μετρήσεων σακχάρου Μην ξεχνάτε να σημειώνεται τα αποτελέσματα των μετρήσεων στο ημερολόγιο Θα πρέπει να τις δείχνετε στο γιατρό σας σε κάθε Λάθη σχετιζόμενα με τη λειτουργία είναι συχνότερα από λάθη σχετιζόμενα με τους μετρητές επίσκεψη - Αποτυχία βαθμονόμησης των μετρητών - Κακή υγιεινή των χεριών - Ρυπαρό ανακλασήμετρο - Ακατάλληλη αποθήκευση ταινιών μέτρησης

84 Self-care Self-management Curriculum Module III-1 Slide 84 of 38 Medical care for chronic illness is rarely effective in the absence of Στο χρόνιο νόσημα, adequate σεself-care. αντίθεση με το οξύ, είναι καθοριστική και αναγκαία η ενεργός Self-care συμμετοχή and του medical ασθενούς care are στην θεραπευτική both διαδικασία. enhanced by effective collaboration among chronically ill patients and their families and healthcare providers. Von Kroff 1997

85 ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ: ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΥ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Ενεργός συμμετοχής του ασθενούς και του οικογενειακού περιβάλλοντος Φυσικός δρόμος της επικοινωνίας μεταξύ ασθενούς γιατρού και διαβητικής ομάδας Η συλλογή και η αξιολόγηση των στοιχείων επιτρέπουν στον ασθενή και τον γιατρό να τροποποιούν την αγωγή Η εφαρμογή και του απλούστερου προγράμματος αυτοελέγχου απαιτεί αποδοχή της νόσου, εκπαίδευση, θετική δραστηριότητα προς την ρύθμισή του Απαιτείται χρόνος στην εκπαίδευση και την ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ συνεχή αξιολόγηση των ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΥ αποτελεσμάτων Πρόληψη υπεργλυκαιμίας Είναι δαπανηρός Πρόληψη υπογλυκαιμίας Λανθασμένα συμπεράσματα από την Σωστή χρήση ινσουλίνης πλευρά του διαβητικού Υπερβολική ενασχόληση ή και αντίθετα σύγχυση και αδιαφορία

86 ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Γ.Κ.Ν.Ν ΚΑΠΗ ΝΙΚΑΙΑΣ -ΡΕΝΤΗΣ Να μελετηθεί η συχνότητα αυτοελέγχου της γλυκόζης αίματος σε σχέση με την ιατρική σύσταση και τους λόγους που εμποδίζουν την εφαρμογή του. ΦΥΛΟ 60 άνδρες 82 γυναίκες ΗΛΙΚΙΑ Μ.Ο.: 78,4 έτη ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΣΔ Μ.Ο.: 11,7 έτη Τα μελετηθέντα στοιχεία τέθηκαν σε επεξεργασία με το στατιστικό πακέτο SPSS Αποτελέσματα έρευνας/μελέτης 142 διαβητικών με ΣΔ τύπου 2

87 Μέτρηση σακχάρου: 86,4% ΟΧΙ: 13,6% Μ.Ο. μέτρησης 1 φορά/ημέρα Σύσταση: ΝΑΙ 58,8% ΟΧΙ 41,2% Συχνότητα σύστασης βάση οδηγιών εξατομικευμένα και με βάση το προφίλ των ατόμων Λόγοι μη τήρησης σύστασης: Αποτελέσματα έρευνας/μελέτης 142 διαβητικών με ΣΔ τύπου 2 Διάφοροι λόγοι: (αμέλεια, αδιαφορία, περιττό): 50,9% Παροχή ταμείου: 41,7% Φόβος τσιμπήματος: 8,3%

88 Βασικά Ερωτήματα Η γλυκαιμική ρύθμιση του διαβήτη μείωνει τις οξείες ή / και τις χρόνιες επιπλοκές;? Σε ποιες περιπτώσεις προτείνεται τακτικό SMBG; Σε ποιες ομάδες ασθενών; Τι ώρα / συχνότητα; Πού ταιριάζει το CGMS Τα αποτελέσματα των μετρήσεων της HbΑ1c Είναι αξιόπιστα?? Ποια είναι η κύρια αξία της αιμοσφαιρίνης A1c και ποιο είναι το μέλλον της HbA1c;

89 ΜΕΛΕΤΕΣ SMBG:με βάση τα τεκμήρια.. Evidence Based Medicine Ιατρική Βασιζόμενη στις Αποδείξεις Σ.Ι.Παππάς Γ.Παθολ Παθολ/κή Κλινική /Διαβητολογικό Κέντρο Γ.Ν.Νίκαιας Νίκαιας -Πειραιά

90 Self-management Curriculum Module III-1 Slide 90 of 38 Συμβάλλει η αυτοπαρακολούθηση στη γλυκαιμική ρύθμιση; Η αυτοπαρακολούθηση συμβάλλει στη μείωση της θνητότητας και θνησιμότητας στο Σ.Δ.2 Martin S. et al Diabetologia 2006 Feb; 49(2) Είναι <<εργαλείο>> για τον θεραπευτή και τον ασθενή για τη κατανόηση της αποτελεσματικότητας της δίαιτας, της φαρμακευτικής αγωγής Renard E. Am J Med 2005 Σύμφωνα με την οικονομική ανάλυση από UK National Health Service η αυτοπαρακολούθηση μείωσε κατά 3.5% τα ετήσια έξοδα για τον Διαβήτη. Palmer AJ et al. Curr Med Opin. 2006

91 Συμβάλλει η αυτοπαρακολούθηση στη γλυκαιμική ρύθμιση; Self-management Curriculum Module III-1 Slide 91 of 38 Η αυτοπαρακολούθηση δεν βελτιώνει στατιστικά σημαντικά την ρύθμιση του διαβήτη.(α 1 C -0.25%) Holmes V. Br J Community Nurs Μαζικές και μακροχρόνιες μελέτες χρειάζονται για την αναδειξη της αυτοπαρακολούθησης ως σημαντικό παράγοντα για την καλή ρύθμιση του Σ.Δ.2 Diabetes Care 2006 Welschen LM et al. Cochrane Library and

92 Μείωση της HbA 1c με αυτο-παρακολούθηση της γλυκόζης αίματος σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 Self-management Curriculum Module III-1 Slide 92 of 38 Διαφορά στη μεταβολή της HbA 1c Προσαρμοσμένη για την HbA 1c γραμμής βάσης και σταθμισμένη για εσωτερικές μετρήσεις εγκυρότητας** Συγκρίσεις Μ.Ο. (95% Crl) Pr (%) SMUG* έναντι NSM 0,02 ( 0,70, 0,62) 54 SMBG* έναντι NSM 0,40 ( 0,70, 0,07) 99 SMBG + FB* έναντι NSM 1,04 ( 1,66, 0,36) >99 SMBG* έναντι SMUG 0,38 ( 1,00, 0,30) 88 SMBG + FB* έναντι SMUG 1,01 ( 1,77, 0,14) 99 SMBG + FB* έναντι SMBG 0,63 ( 1,22, 0,05) 98 Crl = αξιόπιστο διάστημα, SMUG = αυτό-παρακολούθηση γλυκόζης στα ούρα, SMBG = αυτόπαρακολούθηση γλυκόζης αίματος, NSM = μη αυτό-παρακολούθηση, FB = feedback, Pr = πιθανότητα να οδηγήσει η πρώτη παρέμβαση (*) σε μεγαλύτερες μειώσεις της HbA 1c σε σχέση με τη δεύτερη παρέμβαση ( ) **Σταθμισμένη με βάση τις μετρήσεις εσωτερικής εγκυρότητας, όπως περιγράφονται στο Downs S, 1998 Απόσπασμα από Jansen J. Curr Med Res Opin 2006;22(4):671; Downs S. J Epidemiol Community Health 1998;52:377

93 Συμπεράσματα Self-management Curriculum Module III-1 Slide 93 of Η σημασία του αυτοελέγχου ρουτίνας στον ΣΔ2 χωρίς ινσουλίνη αμφισβητείται έντονα 2. Αντίθετα δεν συζητείται η χρησιμότητά του στον ΣΔ1 και στον ΣΔ2 σε εντατικοποιημένο σχήμα. 3. Χρήσιμος είναι επίσης σε συγκεκριμένες φάσεις της νόσου και στον ΣΔ2 (οξεία νόσος, επιδείνωση της ρύθμισης κλπ) 4. Παίζει σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση του ασθενούς βοηθώντας τον να κατανοήσει καλύτερα την ασθένεια και τους παράγοντες που την επηρεάζουν

94 Ο Αυτοέλεγχος είναι η μόνη μέθοδος για να μετρούμε τις διακυμάνσεις της γλυκόζης στο αίμα Τα συστατικά της καλής ρύθμισης Μέσος όρος γλυκόζης/γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη Συχνότητα υπογλυκαιμιών Διακυμάνσεις γλυκόζης αίματος

95 Σάκχαρο νηστείας Μεταγευματικό σάκχαρο Καλή ρύθμιση σακχάρου HbA 1 C

96 Η αυτομέτρηση είναι μέθοδος για να μετράμε τις διακυμάνσεις της γλυκόζης Ασθενής Α Γλυκαιμική μεταβλητότητα (GV) Ασθενής Β Γλυκαιμική μεταβλητότητα (GV) ορίζεται ως το εύρος διακύμανσης του σακχάρου ενός ασθενούς μεταξύ των υψηλών και των χαμηλών τιμών του. Guerci et al, 2003; Schwedes et al 2001 Global Consensus Meeting on SMBG 2005

97 Αιμοσφαιρίνη A 1 c Υπεργλυκαιμίες Η HbA1c Δε μας δίνει καμία πληροφορία για τις διακυμάνσεις της γλυκόζης κατά τη διάρκεια του 24ωρου Υπογλυκαιμίες

98 Αιμοσφαιρίνη A 1 c Η A 1 c εκφράζει μακροχρόνια γλυκαιμική ρύθμιση, αντανακλώντας τα επίπεδα γλυκόζης των προηγούμενων 3 μηνών (τα επίπεδα γλυκόζης των προηγούμενων 30 ημέρων συμβάλλουν αισθητά περισσότερο στο επίπεδο της HbA1cαπό ό, τι τα επίπεδα γλυκόζης στις ημέρες νωρίτερα. ) Η μέση τιμή της HbA 1 c χρησιμεύει σαν προγνωστικός δείκτης επιπλοκών από τον διαβήτη Δεν υπάρχει απόδειξη ότι η συστηματική μέτρηση της A 1 c, από μόνη της, βελτιώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο. Υπάρχει μεγάλος αριθμός, φυσιολογικών και μεθοδολογικών παραμέτρων που μπορούν να επηρεάσουν την HbA 1 c, υπάρχει όμως πολύ καλή τυποποίηση των μεθόδων προσδιορισμού. Αξιόπιστη (σε σωστό εργαστήριο),αντικειμενική,εύκολη Εύκολη,Άμεσο αποτέλεσμα,όχι ιδιαίτερα ακριβή,xρήσιμη &Απαραίτητη!

99 Μειονεκτήματα της μέτρησης της HbA1c Η ήδη υπάρχουσα μέθοδος μέτρησης της HbA1c προσδιορίζει τόσο τα επίπεδα γλυκόζης στο μόριο της αιμοσφαιρίνης, όσο και άλλα μη γνωστά μόρια Μερικά κλάσματα της Hb (HbS, HbC, HbF, HbE) αλληλεπιδρούν με μερικές μεθόδους μέτρησης της HbA1C Κάθε κατάσταση που τροποποιεί το turn-over των ερυθρών αιμοσφαιρίων (αιμολυτική αναιμία, εγκυμοσύνη...) και επηρεάζει το αποτέλεσμα της HbA1c Το επίπεδο της HbA1c φαίνεται ότι αυξάνει με την ηλικία Σε κλινικές καταστάσεις οπου η HbA1c δεν έχει το χρόνο να αυξηθεί με την οξεία αύξηση των επιπέδων γλυκόζης The International Expert Committee. Diabetes Care 2009;32(7):1-7

100 Αντιστοιχία μεταξύ HbA1c & μέσων τιμών σακχάρου αίματος (Average Glucose) DCCT Study: 1439 ασθενείς με Σ.Δ.τ1, 7 μετρήσεις ημερησίως HbA1c (%) Μέση τιμή σακχάρου αίματος mg/dl mmol/l Σε ανάλυση των δεδομένων υπολογίστηκαν η μέση HbA1c και Μέση τιμή σακχάρου αίματος (AG) Τα αποτελέσματα έδειξαν μια γραμμική συσχέτιση μεταξύ HbA1c και η AG (AG (mg / dl) = (35,6 x HbA1c) - 77,3), Με συντελεστή συσχέτισης Pearson (r) του 0, Rohlfing CL et al. Diabetes Care 2002;25:275 25:

101 International A1c-Derived Average Glucose (ADAG Study) Θετική γραμμική συσχέτιση μεταξύ HbA1c και μέσης τιμής γλυκόζης Nathan D et al. Diabetes Care 2008 ; 31(8):

102 Γιατί η Συνεχής Καταγραφή Γλυκόζης (CGM) είναι τόσο σημαντική στον Σ.Δ; Μετρήσεις στο δάκτυλο CGM CGM με συναγερμό - Η CGM ολοκληρώνει την εικόνα από τις μετρήσεις - Η χρήση των συναγερμών επιτρέπει εγκαίρως στον ασθενή να αναγνωρίσει τις υψηλές και χαμηλές τιμές γλυκόζης

103 Μετρητές Συνεχούς Καταγραφή Γλυκόζης (CGM) CGM): Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα - Υψηλό κόστος(δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία) - Επειδή η μέτρηση γίνεται στο διάμεσο υγρό, υπάρχει διαφορά φάσης (10-20min) σε σχέση με την τιμή γλυκόζης στο τριχοειδικό αίμα απαραίτητη μετρήσεις γλυκόζης τριχοειδικού αίματος 3-4 φορές/24ωρο (calibration) - Υποκειμενικός παράγοντας ο ασθενής βρίσκει μη ελκυστικό ότι πρέπει να φέρει προσαρμοσμένη στο σώμα του μία συσκευή Βελτίωση γλυκαιμικού ελέγχου ( HbA1c, μείωση διακυμάνσεων γλυκόζης) - Καλύτερος αυτοέλεγχος (αποφυγή: τρύπημα, πόνος, ανεπαρκή ποσότητα αίματος, ταινίες) - Περισσότερες μετρήσεις το 24ωρο (MiniLink Real-Time 288 μετρήσεις/24 /24ωρο,, 1 μέτρηση/5 min) - Καταγραφή υπερ υπογλυκαιμιών (ανεπίγνωστη, νυκτερινή) - Καλύτερη τροποποίηση δόσης ινσουλίνης - Καλύτερη προσαρμογή δίαιτας και άσκησης Hovorka R. Diabetes Medicine 2006;23:1-12

104 Στη συχνότητα αυτοελέγχου πρέπει να λαμβάνονται υπ όψιν: Ημέρες ασθένειας & διαβήτης Η οξεία νόσος Οι αλλαγές της φαρμακευτικής αγωγής Η παρουσία συχνών υπογλυκαιμιών ή ανεπίγνωστης υπογλυκαιμίας Η κύηση Η επιδείνωση της ρύθμισης Η τροποποίηση διατροφής ή άσκησης Συχνότερες μετρήσεις σακχάρου αίματος Έλεγχος κετονών στο αίμα ή τα ούρα

105 ADA 2013: Συστάσεις παρακολούθησης γλυκαιμικής ρύθμισης SMBG Η συχνότητα εξατομικεύεται - Εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλινοθεραπείας ή αντλία ινσουλίνης 3 φορές/24ωρο (A) - Λιγότερες ενέσεις ινσουλίνης, δισκία χρήσιμος οδηγός για την επιτυχία της θεραπείας (E) - Μεταγευματικά επίτευξη ρύθμισης μεταγευματικής γλυκόζης (E) Συνεχής καταγραφή γλυκόζης (CGM) - Εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλινοθεραπείας σε ΣΔτ1 ηλικίας 25 ετών (A) - Παιδιά, έφηβοι, ενήλικες 25 ετών (C) - Ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία ή συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια (E) HbA1c Η συχνότητα εξατομικεύεται - Επίτευξη γλυκαιμικού στόχου και σταθερή γλυκαιμική ρύθμιση 2 φορές /έτος (E) - Μη επίτευξη γλυκαιμικού στόχου ή σε αλλαγή θεραπείας 4 φορές/έτος έτος (E) - Απόφαση αλλαγής θεραπείας (E) Diabetes Care 2010 ; 33(1):

106 Ο Έλεγχος της Γλυκαιμικής Εικόνας από τον Ασθενή. Αυτοέλεγχος ΕΔΕ Ο ΑΓ είναι απαραίτητος για τη γλυκαιμική ρύθμιση των διαβητικών που αντιμετωπίζονται με ινσουλίνη, διότι καθοδηγεί: Την αποτελεσματικότερη αναπροσαρμογή των δόσεων της ινσουλίνης Η συχνότητα και τα χρονικά σημεία των μετρήσεων της γλυκόζης κατά τον ΑΓ εξατομικεύονται για κάθε ασθενή από τον ίδιο τον ασθενή, ανάλογα με τα αποτελέσματα των μετρήσεων της γλυκόζης. Την τροποποίηση της περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες και του ωραρί- Εάν οι πληροφορίες του ΑΓ δεν πρόκειται να αξιοποιηθούν για τη ρύθμιση της γλυκαιμίας από τον ίδιο τον ασθενή ή τον ιατρό, ο ΑΓ είναι περιττός. E ου των γευμάτων με τις αναγκαίες τροποποιήσεις στη χορήγηση της ιν- σουλίνης. Επίσης με τον ΑΓ επιτυγχάνεται: Ευχερέστερη εναρμόνιση της άσκησης με τη θεραπευτική αγωγή. Αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση οξειών καταστάσεων. Ανίχνευση και επιβεβαίωση υπογλυκαιμικών επεισοδίων. Ο ΑΓ πρέπει να συνιστάται σε ασθενείς που οι ίδιοι ή/και το περιβάλλον τους διαθέτουν τις γνώσεις, τις δεξιότητες, αλλά και τη βούληση να εντά- ξουν τον ΑΓ στο θεραπευτικό τους πρόγραμμα με σκοπό την επίτευξη και διατήρηση των γλυκαιμικών στόχων E

107 Ο Έλεγχος της Γλυκαιμικής Εικόνας από τον Ασθενή. Αυτοέλεγχος Στους ασθενείς με ΣΔτ1 ή ΣΔτ2 Στους ασθενείς με ΣΔτ2 που που Συνήθως αντιμετωπίζονται απαιτούνται με θεραπευτικά2 σχήματα ώρεςμετά που περιλαμβάνουν τα γεύματαβασική και περιστασιακά τη νύκτα, μεταξύ 2-3 πρόσθετες μετρήσεις αντιμετωπίζονται γλυκόζης με θεραπευτικό (πριν και σχήμα που περιλαμβάνει μία δόση βασικής ινσουλίνη (basal) και δόσεις πμ), ανεξάρτητα από τον τύπο του διαβήτη, ινσουλίνηςόταν: το 24ωρο, καθημερινή εφόδου (bolus) ή φέρουν αντλία συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης, 3-7 μετρήσεις το 24ωρο (νηστείας, προγευματικά, Γίνεται αλλαγή του θεραπευτικού σχήματος. μεταγευματικά, προ του ύπνου και ενίοτε κατά τη διάρκεια της νύκτας) Α Στους ασθενείς με ΣΔτ2 που αντιμετωπίζονται με θεραπευτικό σχήμαπου περιλαμβάνει δύο δόσεις μειγμάτων ινσουλίνης μέτρηση της γλυ-κόζης νηστείας και προγευματικά το βράδυ. Στους ασθενείς με ΣΔτ2, που στο εφαρμοζόμενο θεραπευτικό σχή-μα δεν περιλαμβάνεται ινσουλίνη, τουλάχιστον 3 μετρήσεις την εβδο-μάδα σε εναλλασσόμενα χρονικά σημεία (νηστεία, προγευματικά, ανεπίγνωστης μεταγευματικά) Ε μέτρηση της γλυκόζης νηστείας. Εάν, παρά την ικανοποιητική ρύθμιση της γλυκόζης νηστείας, η HbA1c μετά από 2-3 μήνες παραμένει εκτός στόχου συνιστάται μέτρηση και της μεταγευματικής γλυκόζης. Αναπροσαρμόζονται οι δόσεις του ακολουθούμενου θεραπευτικού σχήματος. Κατά την κύηση, Υπάρχει οξεία απορρύθμιση οιασδήποτε αιτιολογίας. ανεξάρτητα από τον τύπο του Εμφανίζονται συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια διαβήτη, ή επί 4-7 μετρήσεις υπογλυκαιμίας. την ημέρα Α ΕΔΕ

108 Η συνεχής καταγραφή της γλυκόζης(σκγ, Continuous Glucose Monitoring ΕΔΕ - CGM) Η χρήση της ΣΚΓ ενδείκνυται σε: Ασθενείς με ΣΔτ1 ηλικίας μεγαλύτερης των 25 ετών που θεραπεύονται με πολλαπλές ενέσεις ινσουλίνης (εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλινο-θεραπείας) ή φέρουν αντλία ινσουλίνης Α Ασθενείς με συχνά επεισόδια υπογλυκαιμίας ή ανεπίγνωστη υπογλυκαιμία Ε Σε παιδιά και εφήβους με ΣΔτ1, η ΣΚΓ μπορεί να συμβάλλει στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκαιμίας, αλλά τούτο δεν έχει επαρκώς τεκμηριωθεί C

109 ADA Συστάσεις 2010 Urine glucose results are no longer considered to to be an appropriate and accurate methdology for assessing diabetes condrol.before the mid-1970s,urine glucose tests were the best available method of monitoring blood glucose levels.however,the urine test is not a reliable or accurate indicator of blood glucose levels and is poor measure of the individual,s current health status. Diabetes Care,33, Less reliable than blood glucose testing renal threshold time delay colour-dependant Better than nothing Sometimes more acceptable than pricking finger Result should always be negative! IDF 2008

110 Αυτοέλεγχος γλυκόζης ούρων ΕΔΕ Ο αυτοέλεγχος της γλυκόζης των ούρων με τη χρήση ειδικών ταινιών, είναι μέθοδος έμμεσης εκτίμησης της γλυκαιμικής ρύθμισης Ο έλεγχος για γλυκοζουρία δεν προσφέρει πληροφορίες για την υπογλυκαιμία. Ο έλεγχος της γλυκόζης ούρων είναι εξαιρετικά χρήσιμος και μπορεί να είναι επαρκής τρόπος εκτίμησης της ρύθμισης σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας με ΣΔτ2 που δεν αντιμετωπίζονται με ινσουλίνη και ως γλυκαιμικός στόχος έχει επιλεγεί τιμή HbA1c >7.0%.

111 Οξονουρία( Κετονουρία) Με δοκιμαστικές ταινίες(ketostix),δισκία(acetest) H μέθοδος ανίχνευσης οξόνης βασίζεται στην αντίδραση του Νιτροπρωσικού οξέος με τα κετονικά σώματα,παρουσία Γλυκίνης,που δίνει βυσσινή χρώμα. Ανίχνευση οξόνης,οξειοξικού οξέος ΌΧΙ β-υδροξυβουτιρικού οξέος. Δείκτης απουσίας Ινσουλίνης και χρησιμοποίηση Λίπους ως πηγή ενέ ργειας από τον οργανισμό. Οξονουρία σε Φυσιολογικά άτομα -Στέρηση υδατανθράκων ή Μυική άσκηση - Νηστεία -Πρώτα πρωινά ούρα στο 30% των Εγκύων Οξονουρία σε άτομα με ΣΔ Αξιολογείται επι παρουσίας σακχαρουρίας(απορρύθμιση) Ψευδώς θετική οξονουρία(μεταβολίτες L-Dopa,καπτοπρίλη ) Ψευδώς Αρνητική οξονουρία(μειωμένο PH ούρων,ασκορβικό οξύ..) Συνιστάται α)επι απορρύθμισης στον ΣΔτ1 κατά την διάρκεια οξείας νόσησης β)σε ισουλινοθεραπευόμενους με ΣΔτ2 με υψηλ.α σάκχαρα γ)στις Έγκυες

112 ADA 2003: Μέτρηση κετόνης αίματος - Μέτρηση κετονικών σωμάτων στο αίμα (β-ohb) Ποσοτική, αξιόπιστη μέθοδος Προτιμάται σε σχέση με τη μέτρηση της κετόνης ούρων για τη διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση της Δ.Κ.Ο. κάλλαιον προλαμβάνει ν ή θεραπεύειν - Η μέτρηση γίνεται με το μετρητή του σακχάρου αίματος, με άλλη ταινία - Μέτρηση :Πρόληψη της Διαβητικής Κετοξέωσης (ΔΚΟ) Θεραπεία της Διαβητικής Κετοξέωσης (ΔΚΟ) Κατά τη διάρκεια οξείας νόσησης ή σε περιόδους στρες Όταν τα επίπεδα σακχάρου αίματος είναι σταθερά υψηλά (π.χ.. > mg/dl) χρήση Αντλιών ινσουλίνης Αξιολόγηση αποτελεσμάτων < 0.6 mmol/l Φυσιολογικό εύρος τιμών mmol/L Γλυκόζη αίματος > 300 mg/dl >1.5 mmol/l Κίνδυνος Δ.Κ.Ο. Diabetes Care 2003;25(1)

113

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Τι είναι η αυτομέτρηση; Η αυτομέτρηση είναι: Ο προσδιορισμός του σακχάρου σύμφωνα όμως με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των επαγγελματιών υγείας Η αυτομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης

Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη. Εμμ. Δ. Μπελιώτης Η χρησιμότητα του αυτοελέγχου στο Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμ. Δ. Μπελιώτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια, εξελισσόμενη νόσος. Ακρογωνιαίοι λίθοι της θεραπευτικής της προσέγγισης είναι η αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ>> «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2» Διευθυντής Γ Παθολογικού Τμήματος & Διαβητολογικού Κέντρου.

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ>> «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2» Διευθυντής Γ Παθολογικού Τμήματος & Διαβητολογικού Κέντρου. Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Διαβητολογικό ΚέντροΓ.Π.Ν. Θεσσαλονίκης Εκπαιδευτικά Διαδικτυακά Μαθήματα για το Σακχαρώδη Διαβήτη. «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΑΠΟΓΑΣ Αναπληρωτής Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Κέντρο Μεταβολισμού και Διαβήτη Θεραπευτικοί στόχοι για το σακχαρώδη διαβήτη στους ενήλικες Γλυκοζυλιωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων?

Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Ρύθμιση της γλυκόζης αίματος ή επίτευξη πολλαπλών θεραπευτικών στόχων? Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Τμήμα Ιατρικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Δρ. Χρήστος Μανές ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Δρ. Χρήστος Μανές Παθολόγος µε εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΜΕΔΙΠ Διευθυντής Παθολογικού τµήµατος και Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Π.Ν «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Σακχαρώδης Διαβήτης 220 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού»

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» «Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» Σακχαρώδης Διαβήτης (facts) Μια συνεχώς αυξανόμενη νόσος με πρόβλεψη εμφάνισης αυτής τα 3 εκατομμύρια ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012»

«Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» «Θεραπευτικός αλγόριθµος ADA/EASD 2012» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 Ηλίας Ν. Μυγδάλης Συντονιστής Διευθυντής Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 9o Πανελλήνιο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Ιωάννα Ελευθεριάδου Πανεπιστημιακή Υπότροφος Παθολόγος Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή

Διαβήτης και Άσκηση. Τι είναι διαβήτης. και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται κυρίως από ανεπάρκεια ή Διαβήτης και Άσκηση Τι είναι διαβήτης Διαβήτης είναι μια μεταβολική ασθένεια κατά την οποία ο οργανισμός δε μπορεί να ρυθμίσει σωστά τα επίπεδα της γλυκόζης και το μεταβολισμό των υδατανθράκων Προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ AΓΓΕΛΟΣ Ι.ΚΛΕΙΤΣΑΣ, MD ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ Δεν προκύπτει σύγκρουση συμφερόντων στην παρούσα ομιλία ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ 50% Το μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα»

Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Γράφει: Ελένη Αναστασίου, Υπεύθυνη Διαβητολογικού Κέντρου Κύησης του Α' Ενδοκρινολογικού Τμήματος» του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Παρακάτω θα αναφερθούμε χωριστά στις επιπτώσεις και την αντιμετώπιση (α) του

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες

Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Εξατομίκευση της θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μέσα από τις νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες Σ. Λιάτης Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» www.idf.org

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας 25.0 39.7 59% 10.4 19.7 88% 189 εκατομμύρια το 2003 324 εκατομ. Υπολογίζονται 2025 72% αύξηση 38.2 44.2

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Diabetes_ protect our future.mp4

Diabetes_ protect our future.mp4 Diabetes_ protect our future.mp4 14/11 Γενέθλια του νομπελίστα γιατρού Φρέντερικ Μπάντινγκ 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία για το Διαβήτη 2007:επίσημη Ημέρα από τα Ηνωμένα Έθνη Θέμα 2009 2013: Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Είναι οι στόχοι ίδιοι για όλους; Ειδικές οµάδες ασθενών

Είναι οι στόχοι ίδιοι για όλους; Ειδικές οµάδες ασθενών Είναι οι στόχοι ίδιοι για όλους; Ειδικές οµάδες ασθενών ρ Σταύρος Μπούσµπουλας ιευθυντής ΕΣΥ Υπεύθυνος ιαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Θεραπευτικοί στόχοι στο ιαβήτη Υγιεινή και ισορροπηµένη

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ Η ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΩΣ ΑΙΤΙΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΜΑΡΙΑ ΜΥΛΩΝΑ Παθολόγος, Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΑ Λαϊκό ΚΛΙΝΙΚΟΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑΣ Τριάδα του

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη

Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη Τύποι Σακχαρώδη Διαβήτη Εμμανουήλ Μ. Πάγκαλος MD PhD Επιστημονικός διευθυντής κλινικής «Θέρμη» Διαβητολογικό κέντρο «Αρεταίος» Θεσσαλονίκη Αιτιολογική ταξινόμηση του σακχαρώδη διαβήτη ΤΥΠΟΣ 1 ανοσολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός Ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι γλυκαιμικής ρύθμισης - αυτοέλεγχος

Στόχοι γλυκαιμικής ρύθμισης - αυτοέλεγχος Στόχοι γλυκαιμικής ρύθμισης - αυτοέλεγχος ΤΣΟΤΟΥΛΙΔΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ - Κ.Υ. ΚΑΣΣΑΝΔΡΕΙΑΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ Γ. Ν.ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Α Π.Ρ.Π. ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Τι κάνουμε; Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride. 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9%

Τι κάνουμε; Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride. 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9% Διαβητικός με Βασική ινσουλίνη 49 μον + Μετφορμίνη 850mgX2 +glimepiride 6mgX1από 3ετίας ενώ έχει FPG ~ 110mg έχει PPG ~ 260mg & HbA1c=7,9% Τι κάνουμε; 1. Αύξηση δόσης ινσουλίνης; 2. Προσθήκη αναλόγου ταχείας

Διαβάστε περισσότερα

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης.

Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη. Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη. ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Στον απόηχο της Παγκόσμιας Ημέρας για το Διαβήτη Αφιέρωμα σταν παιδικό Διαβήτη ΧΓ Αντωνακούδης, ΓΧ Αντωνακούδης, ΙΠ Λεβαντάκης. Καρδιολογική Κλινική Ασκληπιείου Βούλας Γιορτάσθηκε στις 14 Νοεμβρίου η Παγκόσμια

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 21;285:2486-2497. 2497. Σ ή Σάκχαρο >11 >11 mg% Τριγλυκερίδια >15

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή

Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή Εντατικοποίηση της θεραπείας με ινσουλίνη: Ποιος δρόμος για ποιον ασθενή Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής ΕΣΥ Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Στ. Μπούσμπουλας Εντατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο. Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Αντιμετώπιση ατόμων με ΣΔ στο Οδοντιατρείο Κυπαρίσση Καρατζίδου ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Κριτήρια για τη διάγνωση του ΣΔ (ADA, 2008) Αιτιολογική ταξινόμηση ΣΔ (ADA) Επιπολασμός ΣΔ: 2000 2030 ΣΔ στην Ελλάδα ΣΔ

Διαβάστε περισσότερα

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010

Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών. Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Υπεργλυκαιμία λόγω χρήσης Γλυκοκορτικοειδών Μαρινέλλα Κυριακίδου Χειμώνα Ενδοκρινολόγος 24 ο Ετήσιο Συνέδριο ΔΕΒΕ Νοέμβριος 2010 Εισαγωγή Χρήση γλυκοκορτικοειδών (ΓΚ) σε πολλές ασθένειες Αρκετές φορές

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα 2.5 Hazard ratio 2.0 1.5 1.0 0.5 0

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος

Ποιότητα Ζωής. Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής. Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Ασθενοκεντρική-Εξατομικευμένη Επιλογή Αντιδιαβητικής αγωγής Ηλικία Ποιότητα Ζωής Αποτελεσματικότητα Υπογλυκαιμία Βάρος Ανεπιθύμητες ενέργειες Κόστος Καρδιαγγ ειακή νόσος Νεφρική νόσος παχυσαρκ ία Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης

Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Σακχαρώδης Διαβήτης Κύησης Ζωγράφου Ιωάννα ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Γ. Ν. Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη ΣΔ τύπου 1 ΣΔ τύπου 2 ΣΔ Κύησης Άλλες μορφές Σακχαρώδη Διαβήτη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού

Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού Γράφει: Αντώνιος Π. Λέπουρας, Ιατρός Παθολόγος, Εξειδικευμένος στον Σακχ. Διαβήτη, Δ/ντής Β Παθολογικής & Διαβητολογικού Ιατρείου, Ιατρικού Ψυχικού Τι πρέπει να γνωρίζετε για τον Σακχαρώδη Διαβήτη Όλοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος;

Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Οι υπογλυκαιμίες στον ΣΔ Πραγματικός κίνδυνος; Σταύρος Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κίνδυνος Επιπτώσεις του γεγονότος Χ Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά

Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά Σακχαρώδης Διαβήτης στα παιδιά ΣΤΕΛΙΟΣ ΤΙΓΚΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ & ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ιατρικά θέματα γιά εκπαιδευτικούς Αμφιθέατρο Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΎΠΟΥ 2. Α. Σωτηρόπουλος1, Χ. Ταμβάκος1, Α. Κουτσοβασίλης1, Α. Μπούσμπουλα2,

Διαβάστε περισσότερα

Εντατικοποίηση ινσουλινοθεραπείας2στον2σδ τύπου22. Δρ.2Χρίστος2Παστελλάς ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ2 2ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ,2ΚΥΠΡΟΣ 2013

Εντατικοποίηση ινσουλινοθεραπείας2στον2σδ τύπου22. Δρ.2Χρίστος2Παστελλάς ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ2 2ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ,2ΚΥΠΡΟΣ 2013 Εντατικοποίηση ινσουλινοθεραπείας2στον2σδ τύπου22 Δρ.2Χρίστος2Παστελλάς ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ2 2ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΛΕΜΕΣΟΣ,2ΚΥΠΡΟΣ 2013 Αλγόριθμος+των+ADA+και+EASD+ για+την+αντιμετώπιση+του+σδτ2 Πότε%και%πως%εντατικοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ;

Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ; 11 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας 25-29 Μαρτίου 2009 - Αλεξανδρούπολη Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πώς ; Dr Κωνσταντίνος Σουλής Διαβητολογικό

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ 149 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Κωνσταντίνος Τζιρογιάννης Διαβητολογικό Κέντρο, Τζάνειο Νοσοκομείο Συστάσεις και οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Κλινικής Βιοχημείας για τον εργαστηριακό έλεγχο κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr!

«Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! «Τι είναι ο μεταγευματικός διαβήτης;», από τον Ειδικό Παθολόγο Διαβητολόγο Άγγελο Κλείτσα και το yourdoc.gr! Λέω συχνά στους διαβητικούς ασθενείς, που με επισκέπτονται στο ιατρείο μου, να μην επαναπαύονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ: ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Συντονιστής: Γεώργιος Δημητριάδης Μέλη: Ηλίας Μυγδάλης Νικόλαος Τεντολούρης ΟΡΙΣΜΟΣ, ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩΔΟΥΣ ΔΙΑΒΗΤΗ Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;»

ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» 11ο Πανελλήνιο ιαβητολογικό Συνέδριο Ειδικό φροντιστήριο Ε Ε Σάββατο 28 Μαρτίου 2009 Αλεξανδρούπολη «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Αλέξης Σωτηρόπουλος Επιμελητής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ασθενής πρωταγωνιστής στις νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τον σακχαρώδ η διαβήτη τύπου 2

Ο ασθενής πρωταγωνιστής στις νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τον σακχαρώδ η διαβήτη τύπου 2 Ο ασθενής πρωταγωνιστής στις νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τον σακχαρώδ η διαβήτη τύπου 2 Τα τελευταία χρόνια η ορθή κλινική ιατρική εξασκείτε με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, τα αποτελέσματα των ερευνών

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2 Η επίδραση της βουφλομεδίλης στην περιφερική μικροκυκλοφορία σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς κλινικές εκδηλώσεις μικρο- ή μακροαγγειοπάθειας ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο!

Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Καλωσορίσατε στο πρώτο Ολοκληρωμένο Διαβητολογικό Κέντρο! Η αλματώδης αύξηση της συχνότητας του Σακχαρώδη Διαβήτη δημιούργησε την ανάγκη ίδρυσης οργανωμένων Κέντρων, τα οποία διαθέτουν όλα τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη. Μαριάνθη Αρχανιωτάκη

Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη. Μαριάνθη Αρχανιωτάκη Θεραπευτικές παρεμβάσεις με οδηγό την παθοφυσιολογία του διαβήτη σε ασθενείς που χρειάζονται ινσουλίνη Μαριάνθη Αρχανιωτάκη ΗbA 1 c ΣΔΤ2 Ινσουλινοπενία λειτουργικότητα, μάζα β-κυττάρων Η εξελικτική φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής με ΣΔτ2 και καλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, πρέπει να αυτοελέγχεται; OXΙ. Α. Αλαβέρας, ΝΕΕΣ

Ασθενής με ΣΔτ2 και καλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, πρέπει να αυτοελέγχεται; OXΙ. Α. Αλαβέρας, ΝΕΕΣ Ασθενής με ΣΔτ2 και καλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, πρέπει να αυτοελέγχεται; OXΙ Αναφερόμενα οφέλη αυτοελέγχου γλυκόζης αίματος Επιτρέπει εκτίμηση από τον ασθενή: της αποτελεσματικότητας θεραπείας αν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ hs-crp ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΉ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΡΟΠΟΝΙΝΗΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Φ Τρυποσκιάδης 1, Α Κουτσοβασίλης 2, Δ Λεβισιανού 2, Γ Κουκούλης 1, Ι Σκουλαρίγκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Εξελίσσοντας τη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 1 ο Μέρος. Τριαντάφυλλος Π. Διδάγγελος

Εξελίσσοντας τη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 1 ο Μέρος. Τριαντάφυλλος Π. Διδάγγελος Εξελίσσοντας τη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 1 ο Μέρος Τριαντάφυλλος Π. Διδάγγελος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας - Διαβητολογίας Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου, Α Προπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr Σ τύπου ΙΙ και καρδιαγγειακή νόσος Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν τετραπλάσια αύξηση της συχνότητας καρδιαγγειακής νόσου απ ότι οι µη διαβητικοί ασθενείς Το 50% των νεοδιαγνωσµένων διαβητικών ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2

Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 Η σημασία της αποφυγής υπογλυκαιμιών στην καρδιαγγειακή ασφάλεια των ασθενών με διαβήτη τύπου 2 Σταύρος Λιάτης Επιμ. Α ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΑ «Λαϊκό» Κλινικός ορισμός της υπογλυκαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου

Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Κλαίρη Μ. Εργασία στη Βιολογία Α'2 Λυκείου Διαβήτης. Ακούμε καθημερίνα γύρω μας πως εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο πάσχουν από διαβήτη ή παχυσαρκία. Όμως, τι πραγματικά είναι αυτό; Τι ειναι ο σακχαρώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΥ & ΣΔ: Κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως ΑΥ & ΣΔ: Βασικοί παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ.

ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΑΡΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ Σ 1. ΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ, ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ. Κ.Κίτσιος¹, Μ.Παπαδοπούλου², Ν.Καδόγλου¹, Σ. Τερζή², Κ.Κώστα², Ν.Σάιλερ¹ 1.Α Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας

Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Αναθεωρημένες Ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών

Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Dyslipidemia: Updated Guidelines Διαχείριση δυσλιπιδαιμιών Σπύρου Αλκέτα Θεοδώρα, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Msc, Καρδιολογική Μονάδα Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνοψίζουν και αξιολογούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη

Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ο νοσηλευόμενος ασθενής με Σακχαρώδη Διαβήτη Ζωγράφου Ιωάννα Διαβητολογικό Κέντρο B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Το ιατρικό κόστος για το ΣΔ στις ΗΠΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ.

Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Διατροφική θεραπευτική αγωγή Medical Nutrition Treatment (MNT) Κατευθυντήριες οδηγίες ADA/EASD Καρατζίδου Κυπαρισσία Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Δήλωση συμφερόντων Έχω λάβει τιμητική αμοιβή για δορυφορικές ομιλίες

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT)

Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT) Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT) ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΥΛΑΚΗΣ EΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΡΟΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη

11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη 11. Υπογλυκαιμία στο Σακχαρώδη Διαβήτη Υπογλυκαιμία είναι η οξεία κατάσταση που εκδηλώνεται με συμπτώματα και σημεία οφειλόμενα σε σημαντική μείωση της γλυκόζης του αίματος. Είναι συνήθης στους θεραπευόμενους

Διαβάστε περισσότερα

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 54 IV. ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ TOY 2010 ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Diabetes Care 2010; 33: S4-10 Νικολάου Αθανάσιος Εξειδικ/μενος Διαβητολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις

Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις Δημ. Θ. Καραμήτσος Ομ. Καθηγητής ΑΠΘ Περίπτωση 1η Γυναίκα 37 ετών Συμπτώματα πολυουρίας κνησμού γενν. Οργάνων. Απώλεια βάρους 6 Kg σε 3 μήνες. Υψος 168cm Βάρος 60 Kg BMI 21,25

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες)

ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) ΟΜΙΛΙΕΣ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑ, ΣΥΜΠΟΣΙΑ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ (Σύνολο: 47 Ομιλίες) 1. «ΑΝΤΛΙΕΣ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΑ ΕΝΤΑΤΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» 7ο Σεμινάριο Μετεκπαιδευτικών Μαθημάτων «Στρατηγικές στον Σ.Δ. 2008»

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο

Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες. Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Μεταβολισμός λιπιδίων Δυσλιποπρωτειναιμίες Μαρίνα Νούτσου Διευθύντρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Ιπποκράτειο Πολλοί παράγοντες κινδύνου έχουν συσχετισθεί με καρδιαγγειακά

Διαβάστε περισσότερα