Επιβίωση ποντικών 1 ζωντανά βακτήρια S ΟΧΙ 2 ζωντανά βακτήρια R ΝΑΙ ένεση σε ποντικούς 3 βακτήρια S που προηγουμένως θανατώθηκαν με θέρμανση ΝΑΙ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιβίωση ποντικών 1 ζωντανά βακτήρια S ΟΧΙ 2 ζωντανά βακτήρια R ΝΑΙ ένεση σε ποντικούς 3 βακτήρια S που προηγουμένως θανατώθηκαν με θέρμανση ΝΑΙ"

Transcript

1 1. ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Το DA είναι το γενετικό υλικό Να περιγράψετε το πείραμα του Griffith Ο Griffith ασχολήθηκε με δύο στελέχη 1 του πνευμονόκοκκου (του βακτηρίου 2 Diplococcus pneumoniae) που είχαν τις ακόλουθες ιδιότητες: Στέλεχος S: έχει προστατευτικό κάλυμμα σχηματίζει λείες αποικίες 3 είναι παθογόνο Στέλεχος R: δεν έχει προστατευτικό κάλυμμα σχηματίζει αδρές αποικίες δεν είναι παθογόνο (Στο πρώτο μορφολογικό του γνώρισμα, δηλ. την ύπαρξη ή μη προστατευτικού καλύμματος, οφείλονται και οι υπόλοιπες ιδιότητες) Τα πειράματα που πραγματοποίησε ήταν τα ακόλουθα: α/α Περιεχόμενο ένεσης Επιβίωση ποντικών 1 ζωντανά βακτήρια S ΟΧΙ 2 ζωντανά βακτήρια R ΝΑΙ ένεση σε ποντικούς 3 βακτήρια S που προηγουμένως θανατώθηκαν με θέρμανση ΝΑΙ 4 βακτήρια S που προηγουμένως θανατώθηκαν με θέρμανση + ζωντανά βακτήρια R ΟΧΙ Ποια είναι τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε ο Griffith μετά από τα παραπάνω πειράματα; Στην τελευταία περίπτωση των παραπάνω πειραμάτων (Νο 4) ο Griffith συμπέρανε ότι μερικά αδρά (μη παθογόνα) βακτήρια ύστερα από αλληλεπίδραση με υλικά των νεκρών λείων (παθογόνων) βακτηρίων μετασχηματίστηκαν σε λεία (παθογόνα) βακτήρια. Σημείωση: στην πραγματικότητα αυτό που έγινε ήταν η μεταφορά γενετικού υλικού των νεκρών βακτηρίων στα ζωντανά. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «βακτηριακή μεταμόρφωση». Ποια είναι τα δεδομένα που μαζί με τα συμπεράσματα των πειραμάτων των Avery, McLeod και McCarty υποστηρίζουν ότι το DA είναι το γενετικό υλικό; α. Η ποσότητα του DA είναι σταθερή σε κάθε οργανισμό. β. Το DA των κυττάρων ενός ατόμου ενός πολυκύτταρου οργανισμού είναι ποσοτικά και ποιοτικά το ίδιο, ανεξάρτητα από ποιον ιστό προέρχονται τα κύτταρα. γ. Οι γαμέτες των διπλοειδών οργανισμών περιέχουν τη μισή ποσότητα DA από τα σωματικά κύτταρα. 1 βακτηριακό στέλεχος: βακτήρια που πολλαπλασιάζονται επιλεκτικά και τα οποία φέρουν ένα χαρακτηριστικό που τα διακρίνει από τα υπόλοιπα βακτήρια του είδους τους. 2 βακτήριο: προκαρυωτικός μικροοργανισμός του βασιλείου των Μονήρων. Τα βακτηριακά κύτταρα δεν έχουν σχηματισμένο πυρήνα και αποτελούν τα μικρότερα κύτταρα. 3 αποικία: σύνολο από μικροοργανισμούς (βακτήρια, μύκητες, κλπ) που έχουν προέλθει από διαδοχικές διαιρέσεις ενός κυττάρου, όταν αυτό αναπτύσσεται σε στερεό θρεπτικό υλικό. θρεπτικό υλικό: παρασκεύασμα θρεπτικών ουσιών για την καλλιέργεια μικροοργανισμών ή μικρών πολυκύτταρων ζώων.

2 δ. Οι ανώτεροι οργανισμοί έχουν συνήθως περισσότερο DA από τους κατώτερους οργανισμούς. Να περιγράψετε τα πειράματα των Avery, Mac-Leod και McCarty και να τα συγκρίνετε μ αυτά του Griffith. Οι Avery, Mc Leod και Mc Carty επανέλαβαν τα πειράματα του Griffith χρησιμοποιώντας τα δύο στελέχη του βακτηρίου Diplococcus pneumoniae. Οι διαφορές ήταν οι εξής: 1) Ο Griffith έκανε τα πειράματά του in vivo 4, ενώ οι Avery, Mac-Leod και McCarty in vitro 5. 2) Οι Avery, Mac-Leod και McCarty διαχώρισαν τα συστατικά των νεκρών παθογόνων βακτηρίων (υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, DA, RA, λιπίδια κλπ) με φυσικοχημικές μεθόδους (που ήδη είχαν αναπτυχθεί την δεκαετία του 1940) και στην συνέχεια έλεγξαν ποιο από τα παραπάνω συστατικά είχε την ικανότητα του μετασχηματισμού των βακτηρίων. Να περιγράψετε τα πειράματα των ershey και Chase. Οι ερευνητές ασχολήθηκαν με τους φάγους Τ 2, οι οποίοι είναι ιοί που εισέρχονται στο βακτήριο και είτε αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται άμεσα, οπότε προκαλείται λύση του βακτηριακού κυττάρου, είτε το DA τους ενσωματώνεται στο DA του βακτηρίου και παραμένει ανενεργό μέχρις ότου κάποτε προκληθεί λύση του βακτηριακού κυττάρου (βλέπε επίσης ερώτηση σχετική με τη μεταφορά γενετικού υλικού στους προκαρυωτικούς οργανισμούς). Ιχνηθέτησαν 6 τους ιούς με: α) 32 Ρ που ενσωματώνεται μόνο στο DA και, β) 35 S που ενσωματώνεται μόνο στις πρωτεΐνες. Στη συνέχεια μόλυναν βακτήρια με τις δύο κατηγορίες ιών. Βρέθηκε ότι μόνο τα βακτήρια που είχαν μολυνθεί με ιούς ιχνηθετημένους με 32 Ρ, είχαν ραδιενέργεια. Έτσι, τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι μόνο το DA των ιών εισέρχεται στο βακτήριο και είναι ικανό να δώσει τις απαραίτητες εντολές για να πολλαπλασιαστούν και να παραχθούν οι νέοι φάγοι. Πως γίνεται η μεταφορά γενετικού υλικού στους προκαρυωτικούς οργανισμούς; Υπάρχουν τρεις τρόποι 1) Βακτηριακός Μετασχηματισμός 2) Βακτηριακή Σύζευξη (ο όρος δεν υπάρχει στο βιβλίο) 3) Μεταβίβαση μέσω ιών 4 in vivo: όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή μιας βιολογικής διαδικασίας κατά την οποία οι κυτταρικές δομές παραμένουν άθικτες, δηλ. πραγματοποιείται μέσα σε ένα ζωντανό οργανισμό. 5 in vitro: (δηλ. στο γυαλί), όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή μιας βιολογικής διαδικασίας στην οποία χρησιμοποιούνται συστατικά του κυττάρου (ένζυμα, απομονωμένα κυτταρικά οργανίδια, διάφορα χημικά μόριασυστατικά του κυττάρου κλπ) χωρίς να υπάρχει κυτταρική δομή. Η βιολογική διαδικασία αυτή γίνεται στο δοκιμαστικό σωλήνα. 6 Ιχνηθέτηση: είναι η σήμανση των χημικών μορίων με ένα άτομο που είναι ραδιενεργό ισότοπο (π.χ. 3 Η, 14 C, 32 Ρ, 35 S, κ.α.). Με αυτόν τον τρόπο είτε παρακολουθείται η πορεία του χημικού μορίου μέσα στο κύτταρο ή ένα ζωντανό οργανισμό, είτε με ποιον τρόπο μεταβολίζεται. 2

3 1) Βακτηριακός Μετασχηματισμός: Μεταφέρεται γενετικό υλικό (DA) μέσα σε βακτήρια. Είναι το φαινόμενο που παρατηρήθηκε στο πείραμα του Griffith και των Avery, Mac-Leod & McCarty. Αφορά κομμάτι ή κομμάτια DA 7 που εισέρχονται μόνα τους στο βακτήριο. 2) Βακτηριακή Σύζευξη: Ανταλλαγή γενετικού υλικού μεταξύ βακτηρίων. Γι αυτή τη διαδικασία είναι υπεύθυνα γονίδια σχετικά με τη μεταφορά γενετικού υλικού μεταξύ βακτηρίων 8. Μπορεί να μεταφερθεί: α) το πλασμίδιο ή μέρος του ή β) μέρος ή ολόκληρο το μόριο του DA του βακτηρίου στο οποίο έχει ενσωματωθεί μέρος ή ολόκληρο το πλασμίδιο. 3) Μεταβίβαση μέσω ιών: Περιγράφεται στο πείραμα των ershey και Chase. Μετά την λύση ενός βακτηριακού κυττάρου από ιούς (φάγους), οι ιοί μπορεί να έχουν ενσωματώσει στο DA τους και τμήματα DA του βακτηρίου το οποίο είχαν μολύνει. Έτσι, κατά είσοδο αυτών των ιών σε άλλα βακτήρια, ενσωματώνονται τμήματα DA του προηγούμενου βακτηρίου στο νέο. (*) Νουκλεϊκά οξέα Ποια είναι τα νουκλεϊκά οξέα; Tο DA των ιών χρησιμοποιείται ως φορέας κλωνοποίησης. (Βλέπε στο 4 ο Κεφάλαιο: Τεχνικές ανασυνδυασμένου DA). Το DA (δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ) και το RA (ριβονουκλεϊκό οξύ). Ποιοι είναι οι δομικοί λίθοι (μονομερείς ενώσεις) των νουκλεϊκών οξέων και πώς συνδέονται μεταξύ τους; Τα νουκλεοτίδια που συνδέονται μεταξύ τους με φωσφοδιεστερικό δεσμό. Ποιες είναι οι γενικές κατηγορίες στις οποίες διακρίνονται τα νουκλεοτίδια; Τα δεοξυριβονουκλεοτίδια και τα ριβονουκλεοτίδια. Τα δεοξυριβονουκλεοτίδια είναι τα νουκλεοτίδια από τα οποία αποτελείται το DA, ενώ τα ριβονουκλεοτίδια είναι τα μονομερή του RA. Ποια είναι γενικά η δομή των νουκλεοτιδίων; Το νουκλεοτίδιο αποτελείται από: ένα μόριο πεντόζης (δηλ. σάκχαρο με 5 άτομα C) +ένα μόριο αζωτούχου βάσης + ένα ως τρία μόρια φωσφορικού οξέος. Φωσφορικό οξύ Αζωτούχος βάση Πεντόζη Σχήμα 1: Σχηματική αναπαράσταση νουκλεοτιδίου 7 Ένα μικρό κομμάτι του DA (συνήθως περίπου 1/200 του συνολικού μορίου) προσκολλάται στα κυτταρικά τοιχώματα του βακτηρίου και κατόπιν εισέρχεται στο βακτήριο. Το DA του βακτηρίου σπάζει σε 2 σημεία και γίνεται αντικατάσταση με το ξένο DA. Η πιθανότητα να συμβεί βακτηριακός μετασχηματισμός με αυτόν τον τρόπο είναι περίπου 1%. 8 Η μεταφορά τμήματος του DA γίνεται πρώτα με το πλασμίδιο από ένα «αρσενικό» κύτταρο δότη σε ένα «θηλυκό» κύτταρο δέκτη. Για το αν ένα βακτήριο είναι δότης ή όχι εξαρτάται από τον παράγοντα F (ειδικά γονίδια) στο πλασμίδιο. 3

4 Ποια είναι τα είδη πεντοζών που υπάρχουν στα νουκλεοτίδια; Είναι τα εξής δύο: δεοξυριβόζη και ριβόζη. Τα δεοξυριβονουκλεοτίδια αποτελούνται αποκλειστικά από δεοξυριβόζη (ή δεσοξυριβοζη), ενώ τα ριβονουκλεοτίδια αποτελούνται αποκλειστικά από ριβόζη. 5' C 2 5' C 2 4' 3' 2' 1' 4' 3' 2' 1' δεσοξυριβόζη ριβόζη Σχήμα 2: Είδη πεντοζών Ποιές είναι οι δομικές διαφορές μεταξύ των δεοξυριβοζών και των ριβοζών; Υπάρχει μία μόνο διαφορά μεταξύ τους. Στη δεοξυριβόζη (ή δεσοξυριβοζη) το 2ο (δεύτερο) άτομο C είναι ενωμένο με υδρογόνο (Η), ενώ στη ριβόζη το ίδιο άτομο C είναι ενωμένο με υδροξύλιο (-ΟΗ). Σαν 1ο (πρώτο) άτομο C θεωρείται εκείνο που ενώνεται με το Ν του δακτυλίου της βάσης. Ποιά είναι τα είδη αζωτούχων βάσεων που υπάρχουν στα νουκλεοτίδια; Είναι τα εξής πέντε: η Αδενίνη (Α), η Γουανίνη (G), η Κυτοσίνη (C), η Θυμίνη (Τ) και η Ουρακίλη (U). Από αυτά στα δεοξυριβονουκλεοτίδια υπάρχουν τέσσερα είδη: η A (Αδενίνη), η G (Γουανίνη), η C (Κυτοσίνη) και η Τ (Θυμίνη), ενώ στα ριβονουκλεοτίδια υπάρχουν επίσης τέσσερα είδη: A (Αδενίνη), η G (Γουανίνη), η C (Κυτοσίνη) και η U (Ουρακίλη). 2 ΠΟΥΡΙΝΕΣ 2 Γουανίνη Αδενίνη C 3 2 ΠΥΡΙΜΙΔΙΝΕΣ Θυμίνη Κυτοσίνη Ουρακίλη Σχήμα 3: Αζωτούχες βάσεις 4

5 Ποιες είναι οι δομικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων ειδών των αζωτούχων βάσεων; Οι αζωτούχες βάσεις διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: 1) την Αδενίνη (Α) και την Γουανίνη (G) που αποτελούνται από δύο ετεροκυκλικούς δακτύλιους, ένα εξαμελή (πυριμιδινικό) και ένα πενταμέλη (ιμιδαζολικό), που περιέχουν συνολικά τέσσερα άτομα Ν (αζώτου) και, 2) την Κυτοσίνη (C), Θυμίνη (Τ) και Ουρακίλη (U) που αποτελούνται από ένα εξαμελή ετεροκυκλικό δακτύλιο (πυριμιδινικό) που περιέχει δύο άτομα Ν (αζώτου). Πόσα είδη δεοξυριβονουκλεοτιδίων και των ριβονουκλεοτιδίων υπάρχουν; Επειδή υπάρχει ένα μόνο μόριο βάσης σε κάθε μόριο του νουκλεοτιδίου και τέσσερα είδη βάσεων για κάθε κατηγορία νουκλεοτιδίων, υπάρχουν τέσσερα είδη δεοξυριβονουκλεοτιδίων και τέσσερα είδη ριβονουκλεοτιδίων. Ποιοι είναι οι δεσμοί που υπάρχουν μεταξύ των συστατικών μορίων του νουκλεοτιδίου; Είναι ομοιοπολικοί δεσμοί, οι οποίοι είναι πολύ ισχυροί. Πιο αναλυτικά έχουμε: Το μόριο αζωτούχου βάσης ενώνεται με το μόριο πεντόζης με ομοιοπολικό δεσμό, Ειδικότερα, ο δεσμός αυτός λέγεται γλυκοζιτικός. 2) το μόριο πεντόζης ενώνεται με το πρώτο μόριο φωσφορικού οξέος με ομοιοπολικό δεσμό, Ειδικότερα, ο δεσμός αυτός λέγεται εστερικός. 3) το πρώτο μόριο φωσφορικού οξέος με το δεύτερο μόριο φωσφορικού οξέος, όπως και το δεύτερο μόριο φωσφορικού οξέος με το τρίτο μόριο, ενώνονται με ομοιοπολικούς δεσμούς. Ειδικότερα, οι δεσμοί αυτοί λέγονται πυροφωσφορικοί δεσμοί. νουκλεοτίδιο φωσφορικές ρίζες πεντόζη βάση C 3 P P P 5' C 2 4' 3' 2' 1' 3η φωσφ. ρίζα 2η φωσφ. ρίζα 1η φωσφ. ρίζα Σχήμα 4: Νουκλεοτίδιο με τρεις φωσφορικές ομάδες δεσοξυριβόζη θυμίνη 5

6 Ποιες είναι οι δομικές διαφορές μεταξύ των δεοξυριβονουκλεοτιδίων και των ριβονουκλεοτιδίων; Οι διαφορές τους είναι δύο: 1) στα δεοξυριβονουκλεοτίδια η πεντόζη είναι δεοξυριβόζη, ενώ στα ριβονουκλεοτίδια είναι η ριβόζη, 2) στα δεοξυριβονουκλεοτίδια οι αζωτούχες βάσεις είναι: ή C (κυτοσίνη) ή G (γουανίνη) ή A (αδενίνη) ή T (θυμίνη), ενώ στα ριβονουκλεοτίδια είναι: ή C (κυτοσίνη) ή G (γουανίνη) ή A (αδενίνη) ή U (ουρακίλη). Δηλ. τα δεοξυριβονουκλεοτίδια περιέχουν Τ (θυμίνη) και όχι U (ουρακίλη), ενώ τα ριβονουκλεοτίδια περιέχουν U (ουρακίλη) και όχι Τ (θυμίνη). Σχήμα 5: Φωσφοδιεστερικός δεσμός Τι είναι φωσφοροδιεστερικός δεσμός και πως σχηματίζονται τα πολυνουκλεοτίδια; Είναι ο δεσμός μεταξύ του φωσφορικού οξέος του ενός νουκλεοτιδίου και της πεντόζης του επόμενου νουκλεοτιδίου. Το άτομο Η (υδρογόνου) του υδροξυλίου του τρίτου ατόμου C της πεντόζης ενός νουκλεοτιδίου ενώνεται με το υδροξύλιο (-ΟΗ) του φωσφορικού οξέος του πέμπτου ατόμου C της πεντόζης του επόμενου νουκλεοτιδίου. Έτσι, ο δεσμός αυτός ονομάζεται 3-5 φωσφοδιεστερικός δεσμός. 3 Παράλληλα με τον σχηματισμό του 3-5 φωσφοδιεστερικού δεσμού, δηλ. του δεσμού: > 3 CΗ-- (ΟΗ)P(=Ο)-- 5 CΗ 2 - μεταξύ των δύο νουκλεοτιδίων,σχηματίζεται ένα μόριο νερού. Από τα δύο νουκλεοτίδια προκύπτει ένα δινουκλεοτίδιο, η δε προσθήκη και άλλου νουκλεοτιδίου με τον ίδιο τρόπο δίνει τρινουκλεοτίδιο κ.ο.κ. Έτσι, με αυτό τον τρόπο, σχηματίζονται τελικά αλυσίδες πολυνουκλεοτιδίων. C P 3 2 C P 5 C 2 5 C 2 Πόσα είδη πολυνουκλεοτιδικών αλυσίδων με x νουκλεοτίδια μπορούν να δημιουργηθούν με συνδυασμούς των τεσσάρων ειδών αζωτούχων βάσεων; Όλες οι δυνατοί συνδυασμοί θα δίνονται από τον τύπο 4 x, όπου x ο συνολικός αριθμός των νουκλεοτιδίων της πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας. Πόσα μόρια νερού αποσπώνται ώστε να σχηματιστεί μια πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα που αποτελείται από ν νουκλεοτίδια;(τα μόρια του νερού που απαιτούνται για τον σχηματισμό των νουκλεοτιδίων να μη υπολογιστούν) Η αντίδραση συμπύκνωσης κατά την ένωση δύο μονοφωσφορικών νουκλεοτιδίων που ενώνονται με φωσφοδιεστερικό δεσμό, γίνεται με απόσπαση ενός μορίου νερού. Αν στο σχηματιζόμενο δινουκλεοτίδιο προστεθεί ένα ακόμη νουκλεοτίδιο αποσπάται και δεύτερο μόριο νερού. 6

7 Επομένως για ένα πολυνουκλεοτίδιο, που αποτελείται από ν νουκλεοτίδια θα αποσπώνται ν-1 συνολικά μόρια νερού. Γιατί αναφέρεται ότι ο προσανατολισμός της νουκλεοτιδικής αλυσίδας έχει προσανατολισμό 5 3 ; Η μια άκρη της νουκλεοτιδικής αλυσίδας, ανεξάρτητα από τον αριθμό των νουκλεοτιδίων από τα οποία αποτελείται, έχει μια ελεύθερη φωσφορική ομάδα ενωμένη στο 5 ο άτομο άνθρακα της δεοξυριβόζης του πρώτου νουκλεοτιδίου και η άλλη ένα ελεύθερο υδροξύλιο στο 3 ο άτομο άνθρακα της δεοξυριβόζης του τελευταίου νουκλεοτιδίου. 5' P C ' 2 P 5' C ' Φωσφοδιεστερικός δεσμός P 5' C ' 2 Κατεύθυνση επιμήκυνσης νουκλεοτιδικής αλυσίδας P C 2 5' ' 2 2 Σχήμα 6: Δημιουργία φωσφοδιεστερικού δεσμού μεταξύ δύο νουκλεοτιδίων. Ανακάλυψη της διπλής έλικας του DA Ποια δεδομένα επέτρεψαν το προσδιορισμό της δομής του DA στο χώρο; Τα δεδομένα που επέτρεψαν το προσδιορισμό της δομής του DA στο χώρο ήταν: α) Σε κάθε μόριο DA το πλήθος των Αδενινών ισούται με το πλήθος των Θυμινών και το πλήθος των Γουανινών ισούται με το πλήθος των Κυτοσινών. (δηλ. Α=Τ, G=C). β) Η αναλογία των αζωτούχων βάσεων (Α+Τ/G+C) διαφοροποιείται σε κάθε είδος οργανισμού και είναι χαρακτηριστική του είδους αυτού. γ) Η απεικόνιση του μορίου του DA με τη χρήση ακτίνων Χ. Έτσι το 1953 οι Watson και Crick διατύπωσαν το μοντέλο της διπλής έλικας του DA. 7

8 - - P 1' 2' 3' 4' C 2 5' 5' C 2 4' 3' - P 2' 1' C 3 1' 2' P 3' - 4' 5' C 2 5' C 2 4' 3' 2' 1' P - Η Σχήμα 7: Δομή του DA. Κατά την επιμήκυνση της αλυσίδας θα προστεθεί το νέο δεοξυριβονουκλεοτίδιο στο άκρο 3 κάθε αλυσίδας Ποια είναι τα βασικά στοιχεία του μοντέλου της διπλής έλικας των Watson και Crick;. 1) Αποτελείται από δύο πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες που σχηματίζουν μια δεξιόστροφη διπλή έλικα 2) Ο σκελετός του μορίου αποτελείται από δύο αντιπαράλληλες αλυσίδες. Οι δύο αλυσίδες της διπλής έλικας αποτελούνται από επαναλαμβανόμενα μόρια νουκλεοτιδίων που είναι ενωμένα μεταξύ τους με φωσφοδιεστερικούς δεσμούς. 3) Ο σκελετός είναι υδρόφιλος, λόγω των φωσφορικών ομάδων, και βρίσκεται στο εξωτερικό του μορίου. Το εσωτερικό του μορίου είναι υδρόφοβο, επειδή εκεί βρίσκονται οι αζωτούχες βάσεις. 4) Οι δεσμοί υδρογόνου που αναπτύσσονται μεταξύ των βάσεων των απέναντι αλυσίδων είναι υπεύθυνες για την δευτεροταγή δομή του μορίου του DA. Οι βάσεις ενώνονται μεταξύ τους σύμφωνα με τον κανόνα της συμπληρωματικότητας. 5) Μεταξύ Α και Τ υπάρχουν δύο δεσμοί υδρογόνου και μεταξύ C και G υπάρχουν τρεις. 6) Οι δύο αλυσίδες ενός μορίου DA είναι συμπληρωματικές. 7) Οι δύο αλυσίδες είναι αντιπαράλληλες δηλ., το 5 άκρο της μιας είναι απέναντι από το 3 άκρο της άλλης. 8

9 Τι σημαίνει συμπληρωματικότητα των βάσεων; Σημαίνει ότι κάθε μια βάση έχει τη δυνατότητα να συνδεθεί μόνο με μία από τις υπόλοιπες των νουκλεϊκών οξέων. Έτσι, η συμπληρωματική της Αδενίνης είναι η Θυμίνη, στο DA, ή η Ουρακίλη στο RA. Συμπληρωματική της Γουανίνης είναι η Κυτοσίνη. Ποια είναι η δομή του DA, πώς διατάσσονται οι βάσεις των δύο κλώνων και τι είδους δεσμός υπάρχει μεταξύ των συμπληρωματικών βάσεων; Οι πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες του DA βρίσκονται με την μορφή διπλής αλυσίδας, σύμφωνα με το μοντέλο των Watson και Crick. Απέναντι από κάθε Αδενίνη υπάρχει Θυμίνη και απέναντι από κάθε Κυτοσίνη υπάρχει Γουανίνη. Οι βάσεις Αδενίνη-Θυμίνη (A=T) και Κυτοσίνη-Θυμίνη (C G) λέγονται συμπληρωματικές και ενώνονται μεταξύ τους με δεσμούς υδρογόνου. Μεταξύ Α και Τ (ή U στο RA) υπάρχουν δύο δεσμοί υδρογόνου και μεταξύ C και G υπάρχουν τρεις. Ποια είναι η σημασία του γεγονότος ότι οι δύο αλυσίδες είναι συμπληρωματικές; Σημαίνει ότι το μόριο του DA μπορεί να αυτοδιπλασιάζεται. Η ιδιότητα αυτή το καθιστά το καταλληλότερο μόριο για τη διατήρηση και τη μεταβίβαση της γενετικής πληροφορίας. DA και RA Ποια είναι η δομή του RΝΑ; Το RΝA είναι μονόκλωνο μόριο, το οποίο μπορεί να αναδιπλωθεί στο χώρο και να σχηματίσει δίκλωνες περιοχές, από ένωση συμπληρωματικών βάσεων (αδενίνη-ουρακίλη και γουανίνη-κυτοσίνη) με δεσμούς υδρογόνου. Ποιες σχέσεις υπάρχουν μεταξύ του αριθμού βάσεων στο μόρια του DA; 1) αριθμός βάσεων = αριθμός νουκλεοτιδίων = αριθμός δεοξυριβοζών 2) Αρ. Α/ μόριο = Αρ. Τ/ μόριο και Αρ. C/ μόριο = Αρ. G/ μόριο αλλά και Α% / μόριο =Τ% / μόριο C% / μόριο = G% / μόριο Τα παραπάνω ισχύουν μόνο στο δίκλωνο DA. Σ αυτές τις σχέσεις βασιζόμαστε για να βρούμε αν ένα μόριο είναι δίκλωνο (δηλ με συμπληρωματικές βάσεις) ή μονόκλωνο. Για το δίκλωνο RA ισχύουν τα παραπάνω, αν αντί T υπάρχει U. 9

10 Ποιες είναι οι διαφορές των DΝΑ και RΝΑ ; α β γ δ ε στ ζ DA Το DΝΑ αποτελείται από δύο πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες, τους κλώνους, που σχηματίζουν διπλή έλικα. Το DΝΑ αποτελείται από νουκλεοτίδια που περιέχουν την δεοξυριβόζη (δεοξυριβονουκλεοτίδια) Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων του DΝΑ είναι η αδενίνη, η γουανίνη, η κυτοσίvn και η θυμίvn με σταθερή αναλογία μεταξύ των βάσεων A G 1:1 T C Το DΝΑ είναι το γενετικό υλικό του κυττάρου και ο ρόλος του είναι να μεταφέρει τις γενετικές πληροφορίες και να τις μεταβιβάζει από γενιά σε γενιά, καθώς επίσης να ελέγχει την κυτταρική δραστηριότητα και να επιτρέπει τη δημιουργία γενετικής ποικιλομορφίας Η αναλογία των βάσεων G C διαφέρει από είδος σε είδος και σχετίζεται με το είδος του οργανισμού Το DΝΑ των ευκαρυωτικών κυττάρων βρίσκεται στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια και τους χλωροπλάστες. Γενετικό υλικό όλων των κυττάρων και των περισσοτέρων ιών Κατά κανόνα (με εξαίρεση τους γαμέτες) έχει σταθερή ποσότητα σε όλα τα κύτταρα RA Το RΝΑ συνήθως μονόκλωνο. Το RΝΑ αποτελείται από νουκλεοτίδια που περιέχουν ριβόζη (ριβονουκλεοτίδια). Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων του RΝΑ είναι η αδενίνη, η γουανίνη, η κυτοσίνη και η ουρακίλη. Μεταξύ των βάσεων δεν υπάρχει σταθερή αναλογία. Το RΝΑ υπάρχει σε τέσσερις τύπους. Το αγγελιοφόρο m-rα, που μεταφέρει τη γενετική πληροφορία στα ριβοσώματα. Το μεταφορικό t-rνα, που μεταφέρει τα αμινοξέα στα ριβοσώματα. Το ριβοσωμικό r-rνa, που αποτελεί δομικό συστατικό των ριβοσωμάτων και Το μικρό πυρηνικό Sn-RA Τέλος, το RΑ μπορεί να αποτελεί το γενετικό υλικό ορισμένων ιών. Το RΝΑ βρίσκεται στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια, στους χλωροπλάστες και το κυτταρόπλασμα. Ανάλογα με τη μορφή του και οι λειτουργίες του. Έχει διαφορετική ποσότητα σε κάθε τύπο κυττάρου ανάλογα με τη λειτουργική του διαφοροποίηση Το γενετικό υλικό των οργανισμών Ποιο είναι το γενετικό υλικό των οργανισμών; Όλοι οι οργανισμοί που έχουν κύτταρα έχουν ως γενετικό υλικό DA. Οι ιοί (μη κυτταρικές μορφές) έχουν ως γενετικό υλικό ένα μόνο είδος νουκλεϊκού οξέος: DA ή RA. Το DA ή το RA τους μπορεί να είναι μονόκλωνο ή δίκλωνο, γραμμικό ή κυκλικό (το RA είναι συνήθως γραμμικό). Ποιες είναι συνοπτικά οι λειτουργίες του γενετικού υλικού; Οι λειτουργίες του γενετικού υλικού είναι οι εξής: α) Η αποθήκευση των γενετικών πληροφοριών οι οποίες καθορίζουν όλα τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού. Οι γενετικές πληροφορίες είναι οργανωμένες σε λειτουργικές μονάδες τα γονίδια. β) Η διατήρηση και η μεταβίβαση των γενετικών πληροφοριών από κύτταρο σε κύτταρο και από οργανισμό σε οργανισμό, χάρη στην ικανότητα αυτοδιπλασιασμού του. 10

11 γ) Η έκφραση των γενετικών πληροφοριών εξασκώντας έλεγχο στην σύνθεση των πρωτεϊνών. Τι είναι γονίδιο 1. Το γονίδιο είναι λειτουργική μονάδα κληρονομικότητας υπεύθυνη για την έκφραση ενός χαρακτηριστικού, το οποίο βρίσκεται στο γενετικό υλικό και μεταφέρεται από τους γονείς στους απογόνους. 2. Τα γονίδια είναι τμήματα DA με καθορισμένη ακολουθία δεοξυριβονουκλεοτιδίων που μεταγράφονται. Τι είναι το γονιδίωμα ενός κυττάρου; Γονιδίωμα ενός κυττάρου ονομάζεται το γενετικό υλικό του κυττάρου. Συνήθως όμως με τον όρο γονιδίωμα, σε ένα ευκαρυωτικό κύτταρο, εννοείται μόνο το γενετικό υλικό του πυρήνα και όχι των μιτοχονδρίων ή των χλωροπλαστών. Ποια κύτταρα ονομάζονται απλοειδή; Απλοειδή είναι τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σ ένα μόνο αντίγραφο. Επομένως, στα απλοειδή κύτταρα υπάρχει ένα μόνο γονίδιο για κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα του οργανισμού. Ποια κύτταρα ονομάζονται διπλοειδή; Διπλοειδή είναι τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε δύο αντίγραφα Επομένως, στα διπλοειδή κύτταρα υπάρχουν δύο γονίδια για κάθε χαρακτηριστικό γνώρισμα του οργανισμού. Ποια κύτταρα είναι απλοειδή; Απλοειδή κύτταρα είναι τα προκαρυωτικά κύτταρα και οι γαμέτες των περισσότερων ευκαρυωτικών οργανισμών. Ποια κύτταρα είναι διπλοειδή; Διπλοειδή κύτταρα είναι τα σωματικά κύτταρα των περισσότερων ευκαρυωτικών οργανισμών. Πως περιγράφεται το μήκος ενός νουκλεϊκού οξέος; Για την περιγραφή του μήκους ή της αλληλουχίας ενός νουκλεϊκού οξέος χρησιμοποιείται ο όρος «αριθμός ή αλληλουχία βάσεων» αντίστοιχα. Και αυτό επειδή κάθε νουκλεοτίδιο φέρει μόνο μια αζωτούχο βάση που είναι το μόνο στο οποίο μπορεί να διαφέρει ένα νουκλεοτίδιο από κάποιο άλλο σε ένα κλώνο. Έτσι αναφέρεται για ένα δίκλωνο μόριο ότι έχει μήκος ζεύγη βάσεων, ενώ για ένα μονόκλωνο ότι έχει μήκος βάσεις. 11

12 Ευκαρυωτικοί οργανισμοί Ποιοι είναι οι τρόποι κυτταρικής διαίρεσης Οι τρόποι κυτταρικής διαίρεσης είναι δύο: η μίτωση και η μείωση. Σχήμα 8: Με τη μιτωτική διαίρεση σχηματίζονται δύο νέα θυγατρικά κύτταρα που έχουν τον ίδιο αριθμό χρωμοσωμάτων και το ίδιο γενετικό υλικό με το αρχικό κύτταρο. Ποια τα κυριότερα χαρακτηριστικά της Μίτωσης και Μείωσης Μίτωση: διπλοειδή κύτταρα (2n) δίνουν διπλοειδή κύτταρα, (2n) Μείωση: διπλοειδή κύτταρα (2n) δίνουν απλοειδή κύτταρα (n) Σε ποιες περιπτώσεις γίνεται η μίτωση Η μίτωση γίνεται κατά την αύξηση του οργανισμού και μονογονική αναπαραγωγή κατωτέρων οργανισμών. Σε ποιες περιπτώσεις γίνεται η μείωση Η μείωση γίνεται στα άωρα γεννητικά κύτταρα οργανισμών που αναπαράγονται εγγενώς. Ποιες είναι οι φάσεις της μιτωτικής διαίρεσης Οι φάσεις της μιτωτικής διαίρεσης είναι οι εξής: πρόφαση, μετάφαση, ανάφαση και τελόφαση. Τι είναι η Μεσόφαση Μεσόφαση είναι η φάση του κύκλου της ζωής του κυττάρου που μεσολαβεί από το τέλος κάθε κυτταρικής διαίρεσης μέχρι να αρχίσει η πρώτη φάση της επομένης διαιρέσεως. Είναι το στάδιο κατά το οποίο προπαρασκευάζεται το κύτταρο για την μίτωση. Πόσο περίπου μέρος του κύκλου της ζωής του κυττάρου καταλαμβάνει η μεσόφαση σε σχέση με τις άλλες φάσεις της μιτωτικής διαίρεσης ; Η μεσόφαση καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του κυττάρου, 90-95% του κύκλου της ζωής του κυττάρου, ενώ τα άλλα στάδια μόνο το 5-10%. 12

13 gr DA/πυρήνα 8,8 x10-12 G 2 τέλος της μεσόφασης- Μετάφαση αρχή της μεσόφασης S 4,4 x10-12 G ώρες Σχήμα 9: Ποσότητα DA ενός πυρήνα ευκαρυωτικού κυττάρου κατά τη διάρκεια του κυτταρικού του κύκλου. Τι γίνεται κατά την μεσόφαση Η μεσόφαση υποδιαιρείται στα στάδια: G 1, S και G 2 1) Κατά το στάδιο G 1 γίνεται αύξηση της κυτταρικής αναπνοής και βιοσύνθεση mra, tra ριβοσωμάτων και πρωτεϊνών. 2) Κατά το στάδιο S γίνεται ο διπλασιασμός του DA. 3) Κατά το στάδιο G 2 γίνεται η προετοιμασία του κυττάρου για την διαίρεση. Ποια είναι η μορφή των χρωμοσωμάτων σ' αυτή τη φάση (Μεσόφαση); Τα χρωμοσώματα δεν είναι ακόμα διαμορφωμένα και βρίσκονται με τη μορφή του δικτύου ινιδίων χρωματίνης. Τι γίνεται σε κάθε φάση της μιτωτικής διαίρεσης Πρόφαση 1) εξαφανίζονται πυρηνίσκος και πυρηνική μεμβράνη, 2) μορφή χρωμοσωμάτων: αδελφές χρωματίδες και κεντρομερίδιο (συσπειρωμένη μορφή), 3) διαίρεση κεντροσωματίου σε δύο θυγατρικά κεντροσωμάτια που πηγαίνουν στους δύο πόλους του κυττάρου, 4) σχηματισμός ατράκτου από μικροσωληνίσκους. Μετάφαση 1) μετακίνηση χρωμοσωμάτων προς τον ισημερινό του κυττάρου, 2) τυχαία διάταξη χρωμοσωμάτων στο ισημερινό επίπεδο, 3) αντίθετη έλξη των νηματίων της ατράκτου στα κεντρομερίδια των χρωμοσωμάτων, 4) διαίρεση των κεντρομεριδίων, 5) αρχίζει ο αποχωρισμός των αδελφών χρωματίδων, 6) αρχίζει η μετακίνηση των χρωματίδων προς τους πόλους του κυττάρου. Ανάφαση Πραγματοποιείται η ολοκλήρωση μετακίνησης χρωματοσωμάτων προς τους πόλους 13

14 Τελόφαση Λαμβάνουν χώρα διαδικασίες αντίστροφες από αυτές της πρόφασης. Δηλαδή: 1) επανεμφανίζονται πυρηνίσκος και πυρηνική μεμβράνη, 2) μορφή χρωμοσωμάτων: αποσυσπειρωμένο λεπτό νημάτιο χρωματίνης (αποσυσπειρωμένη μορφή), 3) εξαφάνιση (διάλυση) ατράκτου, 4) περίσφιξη του κυτταροπλάσματος στο ισημερινό επίπεδο και σχηματισμός δύο θυγατρικών κυττάρων. Τι περιλαμβάνει συνοπτικά η διαδικασία της μείωσης Σχήμα 10. Τα κύρια στάδια της μειωτικής διαίρεσης ενός άωρου γεννητικού κυττάρου, που έχει δύο ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων. Η όλη διαδικασία περιλαμβάνει δύο διαδοχικές κυτταρικές διαιρέσεις. Στο τέλος της πρώτης μειωτικής διαίρεσης κάθε θυγατρικό κύτταρο περιλαμβάνει μία απλοειδή σειρά χρωμοσωμάτων τα οποία αποτελούνται από δύο αδελφές χρωματίδες. Στην πιο πάνω περίπτωση, για δύο ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων έχουμε δύο πιθανές διαιρέσεις και επομένως τέσσερεις δυνατούς συνδυασμούς μη ομόλογων χρωμοσωμάτων. Γενικά για "n" ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων, έχουμε 2 n δυνατούς συνδυασμούς μη ομόλογων χρωμοσωμάτων. Στο τέλος της δεύτερης μειωτικής διαίρεσης κάθε θυγατρικό κύτταρο, που λέγεται γαμέτης, περιλαμβάνει μία απλοειδή σειρά χρωμοσωμάτων τα οποία αποτελούνται μόνο από μία χρωματίδα.(για απλούστευση του σχήματος έχουν σχεδιασθεί μόνον οι πυρήνες των κυττάρων). Η διαδικασία της μείωσης περιλαμβάνει δύο διαδοχικές κυτταρικές διαιρέσεις, με τις οποίες ένα (1) άωρο γεννητικό κύτταρο με 2n χρωμοσώματα, (διπλοειδές), δίνει τέσσερα (4) θυγατρικά κύτταρα με n χρωμοσώματα, (απλοειδή). Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ 1ης μειωτικής διαίρεσης και μιτωτικής διαίρεσης α) στο τέλος της πρόφασης, τα ομόλογα χρωμοσώματα τοποθετούνται το ένα απέναντι στο άλλο, δηλ., συνάπτονται, β) στην αρχή της ανάφασης, δεν διαιρούνται τα κεντρομερίδια και έτσι οι αδελφές χρωματίδες κάθε χρωμοσώματος παραμένουν ενωμένες, γ) στο τέλος της 1ης μειωτικής διαίρεσης σχηματίζονται δύο (2) θυγατρικά κύτταρα, που έχουν απλοειδή αριθμό χρωμοσωμάτων και το κάθε ένα κύτταρο έχει μία σειρά χρωμοσωμάτων, (δηλ., ένα χρωμόσωμα από κάθε ζεύγος ομολόγων χρωμοσωμάτων) που είναι οργανωμένα σε δύο αδελφές χρωματίδες. 14

15 Τι συμβαίνει κατά την 2η μειωτική διαίρεση Στο τέλος της μετάφασης γίνεται διαίρεση των κεντρομεριδίων και έτσι στο τέλος σχηματίζονται τέσσαρα (4) κύτταρα, (δηλ., δύο (2) από κάθε κύτταρο που προήλθε από την 1η διαίρεση), τα οποία έχουν απλοειδή αριθμό χρωμοσωμάτων και το κάθε ένα κύτταρο έχει μία σειρά χρωμοσωμάτων, τα οποία έχουν μία χρωματίδα. Σχολιάστε τις φράσεις: «η ποσότητα του DA είναι σταθερή σε κάθε οργανισμό» και «η ποσότητα του DA είναι ίδια σε όλα τα κύτταρα ενός οργανισμού». Όλα τα άτομα που ανήκουν στο ίδιο είδος έχουν και σε κάθε κύτταρο τους το ίδιο χαρακτηριστικό ποσό DA. Όμως στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει αυτό επειδή: α) Η ποσότητα του DA ενός κυττάρου εξαρτάται από το στάδιο του κυτταρικού κύκλου στο οποίο βρίσκεται. Έτσι, ένα κύτταρο που βρίσκεται στο τέλος της Μεσόφασης έχει διπλάσια ποσότητα DA από ένα κύτταρο που βρίσκεται στην αρχή της Μεσόφασης. β) Η ποσότητα του DA ενός κυττάρου εξαρτάται από το αν είναι γαμέτης ή σωματικό κύτταρο. Τα σωματικά κύτταρα έχουν διπλάσια ποσότητα DA από τους γαμέτες. γ) Ειδικά στα γεννητικά κύτταρα, η ποσότητα του DA ενός γεννητικού κυττάρου εξαρτάται από το στάδιο της μειωτικής διαίρεσης στο οποίο βρίσκεται. Έτσι, ένα γεννητικό κύτταρο που βρίσκεται πριν από την 1 η μειωτική διαίρεση έχει διπλάσια ποσότητα DA από ένα γεννητικό κύτταρο μετά την 1 η μειωτική διαίρεση, και αυτό με τη σειρά του έχει διπλάσια ποσότητα DA από ένα γεννητικό κύτταρο που βρίσκεται μετά την 2 η μειωτική διαίρεση, δηλ. το γαμέτη. (βλέπε την ερώτηση σχετική με την συνοπτική διαδικασία της μείωσης). Ποια είναι η μορφή του γενετικού υλικού των ευκαρυωτικών κυττάρων; Το γενετικό υλικό του πυρήνα των ευκαρυωτικών κυττάρων έχει μεγαλύτερο μήκος από το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων και αποτελείται από αρκετά ευθύγραμμα (μη κυκλικά, ανοικτά) μόρια. Το πλήθος και το μήκος των κομματιών αυτών είναι χαρακτηριστικά για κάθε είδος οργανισμού. Κάθε μόριο DA πακετάρεται με πρωτεΐνες σχηματίζοντας ένα ινίδιο χρωματίνης. Κάθε ινίδιο μετά από αναδίπλωση σχηματίζει ένα χρωμόσωμα. Το πυρηνικό DA σε κάθε διπλοειδές ανθρώπινο κύτταρο (δηλ. το άθροισμα όλων των μορίων πριν από την αντιγραφή του DA) έχει μήκος 2 m περίπου. Όμως συσπειρώνεται τόσο που χωράει στον πυρήνα του κυττάρου που έχει διάμετρο 10 μm περίπου. Ποια είναι η συγκρότηση ενός ινιδίου χρωματίνης; Μετά από επεξεργασία στο ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, ένα ινίδιο χρωματίνης μοιάζει με κομπολόι (με χάντρες). Κάθε χάντρα ονομάζεται νουκλεόσωμα και είναι η βασική μονάδα οργάνωσης της χρωματίνης. Ένα νουκλεόσωμα συνίσταται από : α) ένα οκταμερές πρωτεϊνών που ονομάζονται ιστόνες. 15

16 β) ένα τμήμα DA μήκους 146 ζευγών βάσεων τυλιγμένων στο οκταμερές. Τα νουκλεοσώματα αναδιπλώνονται με τη βοήθεια άλλων πρωτεϊνών, των μη ιστονών, οπότε συσπειρώνεται και άλλο το μόριο του DA σχηματίζοντας τελικά το ινίδιο της χρωματίνης. Ποιες είναι οι μορφές των μορίων DA στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς κατά τον κυτταρικό κύκλο; Το μόριο DA, ανάλογα με την φάση του κυτταρικού κύκλου έχει τη μορφή: 1) ενός αποσυσπειρωμένου λεπτού ινιδίου χρωματίνης. (Το σύνολο των ινιδίων αυτών αποτελεί το δίκτυο ινιδίων χρωματίνης του πυρήνα) στην αρχή της μεσόφασης. 2) ενός χρωμοσώματος που αποτελείται από δύο αδελφές χρωματίδες και οι οποίες συγκρατούνται στο κεντρομερίδιο στο τέλος της μεσόφασης. Η κάθε μία από τις δύο αδελφές χρωματίδες κάθε χρωμοσώματος είναι πιστό αντίγραφο της άλλης. Αρχή Μεσόφασης Τέλος Μεσόφασης Μετάφαση Διπλασιασμός DA Συσπείρωση χρωματίδων Συσπείρωση χρωματίδων Ινίδιο Χρωματίνης Χρωμόσωμα Χρωμόσωμα Σχήμα 11: Μορφές χρωμοσωμάτων κατά τη διάρκεια του κυτταρικού κύκλου Ποια μορφή έχει ένα μεταφασικό χρωμόσωμα; Κάθε φυσιολογικό μεταφασικό χρωμόσωμα αποτελείται από 2 (δύο) αδελφές χρωματίδες που συγκρατούνται στο κεντρομερίδιο. Το κεντρομερίδιο «διαιρεί» κάθε χρωματίδα σε ένα μεγάλο και ένα μικρό βραχίονα. Η συσπείρωσή του είναι η μέγιστη δυνατή, έτσι: α) το μήκος κάθε χρωματίδας είναι αρκετά μικρότερο και το πάχος της αρκετά μεγαλύτερο από αυτό του ινιδίου χρωματίνης από το οποίο προέρχεται. β) είναι ευδιάκριτο στο οπτικό μικροσκόπιο. Πως είναι οργανωμένο το χρωμοσωμικό υλικό του πυρήνα; Το χρωμοσωμικό υλικό του πυρήνα είναι οργανωμένο σε n ζεύγη ομολόγων χρωμοσωμάτων. Υπάρχουν δηλαδή συνολικά 2n χρωμοσώματα. Τι είναι ομόλογα χρωμοσώματα Ομόλογα χρωμοσώματα είναι τα χρωμοσώματα που έχουν την ίδια μορφολογία και περιέχουν γονίδια που ελέγχουν την ίδια ιδιότητα. 16

17 Εικόνα 12: Μορφή του χρωμοσώματος κατά το τέλος της μεσόφασης Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφολογία των χρωμοσωμάτων; 1) Μέγεθος χρωμοσωμάτων 2) Θέση του κεντρομεριδίου Πόσες και ποιες ουσίες χρησιμοποιούνται για τη μελέτη των χρωμοσωμάτων; 1) Ουσίες που έχουν μιτογόνο δράση (για να επάγουν την κυτταρική διαίρεση) 2) Ουσίες που σταματούν την κυτταρική διαίρεση στη μετάφαση. 3) Υποτονικό διάλυμα (για να σπάσουν οι μεμβράνες) 4) Χρωστική ουσία (για να γίνει η παρατήρηση στο μικροσκόπιο) Πως γίνεται η μελέτη των χρωμοσωμάτων; Η μελέτη των χρωμοσωμάτων είναι εφικτή μόνο όταν διαιρούνται τα κύτταρα (είτε φυσιολογικά είτε in vitro εξαναγκασμένα από μιτογόνες ουσίες). Η πιο κατάλληλη φάση για τη μελέτη των χρωμοσωμάτων είναι η μετάφαση, επειδή σε εκείνη τη φάση φθάνουν στο μέγιστο βαθμό συσπείρωσης και είναι ευδιάκριτα. Όμως σε ένα σύνολο διαιρουμένων κυττάρων, λίγα βρίσκονται στη μετάφαση επειδή η διάρκεια της μετάφασης είναι συγκριτικά μικρή, αν και όλα τα κύτταρα περνούν από τη φάση αυτή. Γι αυτό χρησιμοποιούνται ουσίες που σταματούν τη διαίρεση σε αυτή τη φάση. Στη συνέχεια, τα κύτταρα επωάζονται σε υποτονικά διαλύματα για να σπάσει η μεμβράνη τους και να απελευθερωθούν τα χρωμοσώματα από το κύτταρο. Τα χρωμοσώματα τους απλώνονται σε αντικειμενοφόρο πλάκα και βάφονται με ειδικές χρωστικές ουσίες. Τέλος παρατηρούνται στο οπτικό μικροσκόπιο. Τι είναι ο καρυότυπος; Η απεικόνιση (μετά από φωτογράφηση) των χρωμοσωμάτων ταξινομημένων σε ζεύγη (για διπλοειδή κύτταρα) κατά ελαττούμενο μέγεθος αποτελεί τον καρυότυπο. Ο αριθμός και η μορφολογία των χρωμοσωμάτων, όπως προκύπτουν από τον καρυότυπο, αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα για κάθε είδος οργανισμού. 17

18 Ποιο είναι το μήκος του ανθρώπινου γονιδιώματος; Το ανθρώπινο γονιδίωμα σε ένα απλοειδές κύτταρο (γαμέτη δηλ., ωάριο ή σπερματοζωάριο), έχει μήκος 3x10 9 ζεύγη βάσεων. Το ανθρώπινο γονιδίωμα σε ένα διπλοειδές κύτταρο (δηλ., σωματικό κύτταρο), έχει μήκος 6x10 9 ζεύγη βάσεων. Ποιος είναι ο φυσιολογικός καρυότυπος του ανθρώπου; Το γονιδίωμα ενός ανθρώπινου απλοειδούς κυττάρου, που αποτελείται από περίπου 3x10 9 ζεύγη βάσεων, είναι οργανωμένο σε 23 χρωμοσώματα. Τα διπλοειδή (σωματικά) κύτταρα του ανθρώπου έχουν στον πυρήνα τους 23 ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων. Το ένα χρωμόσωμα κάθε ζεύγους είναι πατρικής και το άλλο μητρικής προέλευσης. Τα 22 ζεύγη έχουν την ίδια μορφή και στα δύο φύλα και ονομάζονται αυτοσωμικά χρωμοσώματα. Όμως το 23 ο ζεύγος στα θηλυκά άτομα αποτελείται από 2 (δύο) Χ χρωμοσώματα, ενώ στα αρσενικά από ένα Χ και ένα Υ χρωμόσωμα, που είναι πιο μικρό από το Χ. Τα χρωμοσώματα αυτά ονομάζονται φυλετικά και καθορίζουν το φύλο σε πολλούς οργανισμούς. Στον άνθρωπο, όταν υπάρχει το χρωμόσωμα Υ, το άτομο είναι αρσενικό και όταν λείπει και στη θέση του υπάρχει ένα δεύτερο Χ χρωμόσωμα το άτομο είναι θηλυκό. Άρα ένα φυσιολογικό άτομο έχει 46 χρωμοσώματα, 44 αυτοσωμικά και ένα ζεύγος ΧΥ αν είναι αρσενικό, ή ένα ζεύγος ΧΧ αν είναι θηλυκό. Ποια μορφή έχει το γενετικό υλικό των μιτοχονδρίων και των χλωροπλαστών; Το DA των μιτοχονδρίων είναι κατά κανόνα κυκλικό. Όμως σε ορισμένα κατώτερα πρωτόζωα είναι γραμμικό. Κάθε μιτοχόνδριο περιέχει 2-10 αντίγραφα του μορίου DA. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ του γενετικού υλικού των μιτοχονδρίων και των χλωροπλαστών; Το DA των χλωροπλαστών είναι επίσης κυκλικό, αλλά πιο μεγάλο από το DA των μιτοχονδρίων. Τι είδους πληροφορίες φέρει το γενετικό υλικό των μιτοχονδρίων και των χλωροπλαστών; Τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες έχουν γενετικό υλικό DA που περιέχει πληροφορίες σχετικές με τη λειτουργία τους: οξειδωτική φωσφορυλίωση για τα μιτοχόνδρια και φωτοσύνθεση για τους χλωροπλάστες. Γιατί χαρακτηρίζονται τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες ημιαυτόνομα οργανίδια; Οι πληροφορίες για τις περισσότερες πρωτεΐνες των οργανιδίων αυτών κωδικοποιούνται από γονίδια του πυρηνικού DA. Άρα εξαρτώνται και από τον πυρήνα και γι αυτό το λόγο χαρακτηρίζονται ημιαυτόνομα οργανίδια. 18

19 Σχολιάστε τη φράση «οι δύο γονείς συνεισφέρουν εξ ίσου στο γενετικό υλικό των απογόνων τους;». Το ζυγωτό των ανώτερων οργανισμών περιέχει μιτοχόνδρια που προέρχονται μόνο από το ωάριο. Δηλαδή όλα τα μιτοχόνδρια είναι μητρικής προέλευσης. Άρα περισσότερο γενετικό υλικό προέρχεται από τη μητέρα. Αντιγράφεται το DA των μιτοχονδρίων και των χλωροπλαστών; Εφ όσον τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες διαιρούνται αρκετές φορές, ανάλογα με τις ανάγκες του κυττάρου, συνεπάγεται ότι αντιγράφεται και το DA τους κατά τη μεσόφαση. Προκαρυωτικοί οργανισμοί Πως είναι οργανωμένο το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων; Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων (βακτηρίων) είναι ένα δίκλωνο κυκλικό μόριο DA μήκους 1 mm περίπου. Αυτό όμως αναδιπλώνεται και πακετάρεται με πρωτεΐνες και συμπτύσσεται στο 1 μm. Τα βακτήρια μπορεί να διαθέτουν επιπλέον και ένα ή περισσότερα πλασμίδια. Τι είναι τα πλασμίδια και ποιος είναι ο ρόλος τους; Τα πλασμίδια είναι μικρά δίκλωνα μόρια DA με ποικίλα μεγέθη που βρίσκονται στα βακτήρια. Τα πλασμίδια φέρουν μικρό ποσοστό των γενετικών πληροφοριών αποτελώντας το 1-2 % του κυρίου μορίου του DA του βακτηρίου. Τα πλασμίδια μπορούν να αντιγράφονται ανεξάρτητα από το κύριο μόριο του DA. Ο ρόλος των πλασμιδίων είναι ο εξής: μπορούν να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό μεταξύ τους, αλλά και με το κύριο μόριο του DA του βακτηρίου. Επίσης μπορούν να μεταφέρονται από ένα βακτήριο σε άλλα μεταδίδοντάς τους κάποια χαρακτηριστικά. Στα πλασμίδια συχνά περιέχονται: 1) γονίδια ανθεκτικότητας σε αντιβιοτικά και βλέπε επίσης προηγούμενη ερώτηση σχετική με τη μεταφορά γενετικού υλικού στους προκαρυωτικούς οργανισμούς. 2) γονίδια σχετικά με τη μεταφορά γενετικού υλικού μεταξύ βακτηρίων. (*) Μορφή γενετικού υλικού Πού υπάρχουν κυκλικά και πού γραμμικά μόρια νουκλεϊκών οξέων; Κυκλικά μόρια είναι: i) το DΝΑ των προκαρυωτικών κυττάρων (κύριο γενετικό υλικό και πλασμίδια) ii) το DΝΑ μιτοχονδρίων iii) το DΝΑ χλωροπλαστών iv) το DΝΑ ή το RA (σπάνια) των ιών Γραμμικά μόρια είναι: i) το DΝΑ των ευκαρυωτικών κυττάρων ii) το DΝΑ ή το RA των ιών. 19

20 Διαφορές μεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισμών Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισμών όσον αφορά τη μορφολογία και την οργάνωση του γενετικού τους υλικού; Προκαρυωτικοί Οργανισμοί Ευκαρυωτικοί Οργανισμοί 1 Μικρό μήκος Μεγαλύτερο μήκος 2 Κυκλικό μόριο DA Ευθύγραμμα μόρια DA στον πυρήνα. Κυκλικά στους χλωροπλάστες και συνήθως στα μιτοχόνδρια. 3 Ένα κύριο μόριο Πολλά μόρια, σε αριθμό που χαρακτηριστικός για κάθε είδος οργανισμού 4 Μήκος περίπου 1 mm Διαφορετικά μήκη μορίων που είναι χαρακτηριστικά για κάθε είδος οργανισμού Ινίδια χρωματίνης (στην αρχή της Μεσόφασης) 2. Χρωμοσώματα (στο τέλος της Μεσόφασης) 6 Συσκευάζεται χάρη σε πρωτεΐνες Οργανώνεται βασικά χάρη στις ιστόνες και δημιουργούνται τα νουκλεοσώματα και συσκευάζεται επιπλέον χάρη στις μη ιστόνες. 7 Διαθέτουν πλασμίδια Έχει ένα βασικό βαθμό συσπείρωσης Έχει δύο βαθμούς συσπείρωσης: ένα κατά τη μεσόφαση και ένα πιο έντονο κατά τη διαίρεση Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών οργανισμών όσον αφορά τη μεταβίβαση του γενετικού τους υλικού; Προκαρυωτικοί Οργανισμοί Ευκαρυωτικοί Οργανισμοί 1 Απλοειδή κύτταρα Σωματικά κύτταρα = διπλοειδή κύτταρα Δεν υπάρχουν γαμέτες Γαμέτες = απλοειδή κύτταρα 2 Πριν από την διχοτόμηση τους γίνεται Μίτωση γίνεται για την αύξηση τους. Πριν από τη μίτωση αντιγραφή του DA γίνεται αντιγραφή του DA 3 Μείωση δεν γίνεται Μείωση γίνεται για την παραγωγή γαμετών 4 Πολλαπλασιασμός γίνεται αγενώς με Πολλαπλασιασμός γίνεται με συνένωση γαμετών που διχοτόμηση προέρχονται από άτομα διαφορετικού φύλου 20

21 Γενετικό υλικό των ιών Ποιο είναι το γενετικό υλικό των ιών ; Ή το DA ή το RA. Αν περιέχουν DA λέγονται DA ιοί, ενώ αν περιέχουν RA λέγονται RA ιοί. Ποια μορφή έχει το γενετικό υλικό των ιών; Το DA των ιών είναι: 1) γραμμικό 2) κυκλικό α) μονόκλωνο α) μονόκλωνο β) δίκλωνο β) δίκλωνο Το RA των ιών είναι: 1) γραμμικό 2) κυκλικό (σε σπάνιες περιπτώσεις) α) μονόκλωνο α) μονόκλωνο β) δίκλωνο β) δίκλωνο 21

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2013-2014 ΓΕ.Λ. ΣΟΡΩΝΗΣ ΜΑΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Ταξίδι στο χρόνο 1869 Απομονώνεται DNA από τον κυτταρικό πυρήνα 1903 Αποδεικνύεται ότι τα χρωμοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Το γενετικό υλικό ΘΕΜΑ: 1 ο (Μονάδες 25 ) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις. 1. Το πείραµα των Hershey και Chase ήταν:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΘΕΜΑ Α Α1. α. in vitro β. in vivo γ. in vitro δ. in vitro Α2. γ Μεταξύ των δύο δεοξυριβονουκλεοτιδίων έχουμε συμπληρωματικότητα (Α=Τ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΘΕΜΑ 1 Ο 1. γ 2. δ 3. α 4. δ 5. δ ΘΕΜΑ 2 Ο Α) Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι ένα δίκλωνο

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1 ο -Το γενετικό υλικό

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1 ο -Το γενετικό υλικό Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1 ο -Το γενετικό υλικό Το γενετικό υλικό Ιστορική αναδρομή 1869: Το DNA εντοπίζεται στον πυρήνα των κυττάρων 1944: Μέχρι τότε δεν ήταν γνωστό ότι αποτελεί το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Με αναφορά τόσο στους προκαρυωτικούς όσο και στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς

ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. Με αναφορά τόσο στους προκαρυωτικούς όσο και στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Με αναφορά τόσο στους προκαρυωτικούς όσο και στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Λειτουργίες Γενετικού Υλικού o Αποθήκευση της γενετικής πληροφορίας. Η οργάνωση της γενετικής πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

θετικής κατεύθυνσης Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

θετικής κατεύθυνσης Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολογία θετικής κατεύθυνσης Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 1ο κεφάλαιο Το γενετικό υλικό Τι αποτελεί το γενετικό υλικό; Από το 1869, που το DNA εντοπίστηκε στον πυρήνα των κυττάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό

Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό A) Ερωτήσεις με πολλές πιθανές απαντήσεις Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα ή τα γράμματα που αντιστοιχούν στη σωστή φράση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο : ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο : ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο : ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Το DNA είναι το γενετικό υλικό. Ποιο πίστευαν αρχικά οι επιστήμονες πως είναι το μόριο που μεταφέρει τη γενετική πληροφορία; Παρ όλο που το DNA εντοπίστηκε στον πυρήνα των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης

ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1 ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης Θέματα μικρής δυσκολίας (κατάλληλα για 2 ο Θέμα Πανελληνίων) 1. Ποιο είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ο Griffith με το πείραμα που πραγματοποίησε; Ο Griffith κατέληξε

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών

Θέματα Πανελλαδικών Θέματα Πανελλαδικών 2000-2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1 Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Θέμα 1 ο 2 Θέμα 2 ο 8 Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2/12/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΝΟΤΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ.... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ... 9 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ...12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο I. Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7

Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7 Α1. 1. δ 2. α 3. δ 4. γ 5. γ Βιολογία ΘΕΜΑ A κατεύθυνσης Α2. Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7 ΘΕΜΑ Β 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το μόριο DNA μιας χρωματίδας μεταφασικού χωμοσώματος ενός φυσιολογικού ευκαρυωτικού κυττάρου περιέχει το 29% των νουκλεoτιδίων του με αζωτούχα βάση την T. a. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. ΘΕΜΑ 1 Ο Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

ΤΕΣΤ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. ΘΕΜΑ 1 Ο Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. 1 ΤΕΣΤ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΜΑ 1 Ο Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. 1. Γραμμικό μόριο DNA θα βρούμε: Α. Σε πλασμίδια Β. Στο κύριο μόριο DNA του βακτηρίου. Γ. Σε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι:

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι: 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι: α. γραµµικό δίκλωνοdνα β. γραµµικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/09/2016 ΘΕΜΑ Α Α.1. β. Α.2. β. Α.3. γ. Α.4. δ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.5. β. Μονάδες 25 ΘΕΜΑ Β Β. 1. Ιχνηθέτηση. είναι η σήμανση χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών.

Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών. Κεφάλαιο 1: ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών. Βιολογικά μακρομόρια ( ή πολυμερή ): Κατηγορία βιομορίων με μεγάλο ΜΒ

Διαβάστε περισσότερα

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑ.Λ

Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι Α ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΑ.Λ Βιολογία ΘΕΜΑ Α κατεύθυνσης 1. δ 2. α 3. γ 4. δ 5. γ 6. α 7. δ 8. α 9. α 10. α ΘΕΜΑ Β Β1. Η ραδιενέργεια 32 Ρ θα βρίσκεται στο κλάσμα Β, δηλαδή στο κλάσμα εκείνο που περιλαμβάνει τα βακτήρια που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 1. Η ποσότητα του DNΑ α. είναι ίδια σε όλους τους απλοειδείς οργανισµούς β. είναι σταθερή σε όλους τους διπλοειδείς οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Μεθοδολογία Ασκήσεων

Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Μεθοδολογία Ασκήσεων Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Μεθοδολογία Ασκήσεων 1. Ένα μόριο νουκλεϊκού οξέος για να χαρακτηρισθεί πλήρως θα πρέπει να γνωρίζουμε αν είναι: i. DNA ή RNA ii. iii. Μονόκλωνο ή δίκλωνο Γραμμικό ή κυκλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΖΑΡΦΤΖΙΑΝ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ 1. Σε ένα πείραμα παρόμοιο με αυτό που διεξήγαγε ο Griffith, αφού θανατώσατε με

Διαβάστε περισσότερα

Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων είναι:

Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων είναι: 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΝΟΥΚΛΕΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ποια είναι η δομή των νουκλεοτιδίων; Τα νουκλεοτίδια προέρχονται από τη σύνδεση με ομοιοπολικό δεσμό, τριών διαφορετικών μορίων. Μιας πεντόζης (σάκχαρο με πέντε άτομα

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΟΝΟ (σκότωνε τα ποντίκια που µόλυνε)

ΠΑΘΟΓΟΝΟ (σκότωνε τα ποντίκια που µόλυνε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο: ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΠΟΙΟ ΜΟΡΙΟ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ; Το 1969 εντοπίστηκε στον πυρήνα των κυττάρων το DNA Μέχρι το 1944 δεν ήταν γνωστό ότι αποτελεί το γενετικό υλικό των οργανισµών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Σε ένα δίκλωνο µόριο DNA ο λόγος Α / C είναι 1/ 4. Το μήκος του είναι 20.000 ζεύγη βάσεων. Ποια η εκατοστιαία σύσταση και ποιος ο αριθµός των νουκλεοτιδίων που

Διαβάστε περισσότερα

Το γενετικό υλικό. κεφάλαιο. Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης

Το γενετικό υλικό. κεφάλαιο. Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Το γενετικό υλικό κεφάλαιο Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης To DNA είναι το γενετικό υλικό Η απάντηση δόθηκε το 1944, όταν οι Avery, Mac-Leod και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ_ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ_ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΙΚΟΝΑ_1.1 In vivo πειράματα απόδειξης της έννοιας του μετασχηματισμού και in vitro απόδειξη ότι το DNA είναι αυτό που προκαλεί το μετασχηματισμό. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Γιατί πιστεύετε ότι θανατώνονται τα βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. δ Α4. β Α5. α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. δ Α4. β Α5. α ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. δ Α4. β Α5. α 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. 3. Τι γενετικές πληροφορίες μπορεί να φέρει ένα πλασμίδιο;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. 3. Τι γενετικές πληροφορίες μπορεί να φέρει ένα πλασμίδιο; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.4. Οργάνωση του γενετικού υλικού προκαρυωτικών και ευκαρυωτικών κυττάρων. 1. Ποια είναι η μορφή του DNA των προκαρυωτικών κυττάρων και ποιο είναι το μήκος τους; 2. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

Μόρια-κλειδιά των ζωντανών οργανισμών καθώς περιέχουν την γενετική πληροφορία Νουκλεϊκά οξέα:

Μόρια-κλειδιά των ζωντανών οργανισμών καθώς περιέχουν την γενετική πληροφορία Νουκλεϊκά οξέα: Μόρια-κλειδιά των ζωντανών οργανισμών καθώς περιέχουν την γενετική πληροφορία 1. Δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ (DNA) Νουκλεϊκά οξέα: Φορέας της γενετικής πληροφορίας 2. Ριβονουκλεϊκό οξύ (RNA) Συμμετοχή στην

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις. 1 ο Κεφάλαιο: Το Γενετικό Υλικό

Ασκήσεις. 1 ο Κεφάλαιο: Το Γενετικό Υλικό Ασκήσεις 1. Αν ο λόγος A + Τ / C + G στη μια αλυσίδα του DNA είναι 7/10, πόσος είναι ο ίδιος λόγος: α. στη συμπληρωματική της αλυσίδα, β. στο μόριο; 2. Αν ο λόγος A + G / T + C στη μια αλυσίδα του DNA

Διαβάστε περισσότερα

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1.1.1.Με βάση την εικόνα που σας δίνεται (πείραμα Griffith) να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν. Α. Το συστατικό των βακτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. β 2. δ 3. α 4. γ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού λάθους 1. Λάθος 2. Σωστό 3. Σωστό 4. Σωστό 5.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Το ζεύγος των φυλετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. δ 2. β 3. γ 4. γ 5. β Β. Ερωτήσεις σωστού λάθους 1. Λάθος 2. Σωστό 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών Μίτωση - Μείωση Τα ευκαρυωτικά κύτταρα διαιρούνται με δύο τρόπους: τη μίτωση και τη μείωση. Η Μίτωση είναι ο τύπος της κυτταρικής διαίρεσης που από ένα πατρικό κύτταρο καταλήγει σε δύο γενετικά πανομοιότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Για το γονιδίωμα της γάτας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Στο φλοιό της Γης απαντώνται 92 χημικά στοιχεία, από τα οποία 27 μόνο είναι απαραίτητα για τη ζωή. ΠΟΣΟΣΤΟ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 96% ο άνθρακας (C), το υδρογόνο (H), το οξυγόνο (O) και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα προβλήματα αυτού του κεφαλαίου αναφέρονται στον υπολογισμό : 1. νουκλεοτιδίων ή αζωτούχων βάσεων ή πεντοζών ή φωσφορικών ομάδων 2. φωσφοδιεστερικών δεσμών ή μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΣΥΓΓΡΑΦΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Θα περιέχει ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, ασκήσεις ανοικτούκλειστού τύπου µε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ α) Αφού τα σωµατικά κύτταρα της γάτας έχουν 19 ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων, άρα περιέχουν 38 απλοειδή χρωµοσώµατα στην αρχή της Μεσόφασης (G 1 -φάση), πριν

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Βιολογία Κατεύθυνσης Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη Θέμα 1 ο : 1 α, 2 γ, 3 ε, 4 α, 5 ε Θέμα 2 ο : Α. Η απεικόνιση των μεταφασικών

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Νουκλεϊκά οξέα: νήµατα και αγγελιαφόροι της ζωής

Νουκλεϊκά οξέα: νήµατα και αγγελιαφόροι της ζωής Νουκλεϊκά οξέα: νήµατα και αγγελιαφόροι της ζωής Αριστοτέλης Κωτίτσας Οι λειτουργίες των οργανισµών πραγµατοποιούνται χάρη στις πρωτεΐνες. Ο βιολογικός ρόλος των πρωτεϊνών καθορίζεται από τη µορφή τους.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ 2016 2 Το συνώνυμο της αναπαραγωγής είναι ο πολλαπλασιασμός, η δημιουργία νέων ατόμων που έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τους γονείς τους. Όλοι οι οργανισμοί κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049

Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049 ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5 η ΕΚΔΟΣΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049 1 2 3 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ DNA και RNA DNA Δίκλωνο

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο Dolly κλωνοποίηση θηλαστικών»

Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο Dolly κλωνοποίηση θηλαστικών» Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Απαντήσεις 2012 Α1. α Α2. γ Α3. δ Α4. β Α5. γ ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Α Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο DNA των μιτοχονδρίων περιέχονται πληροφορίες για:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο DNA των μιτοχονδρίων περιέχονται πληροφορίες για: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ / Β Λ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Γ Λ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/03/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 30 Μαίου 2012 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Η διπλά έλικα του DNA ξετυλίγεται κατά την μεταγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία Β τετραμήνου των μαθητών: Μελαμπιανάκη Ειρήνη Νίμεσχαϊμ Κάτριν Πολόβινα Σοφία Σαμιόγλου Νικολέτα Στυλιανάκη Κωνσταντίνα

Ερευνητική εργασία Β τετραμήνου των μαθητών: Μελαμπιανάκη Ειρήνη Νίμεσχαϊμ Κάτριν Πολόβινα Σοφία Σαμιόγλου Νικολέτα Στυλιανάκη Κωνσταντίνα Ερευνητική εργασία Β τετραμήνου των μαθητών: Μελαμπιανάκη Ειρήνη Νίμεσχαϊμ Κάτριν Πολόβινα Σοφία Σαμιόγλου Νικολέτα Στυλιανάκη Κωνσταντίνα Υπεύθυνη καθηγήτρια: Δασκαλάκη Κατερίνα Μοίρες 2012-2013 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου Ενότητα 1.1: Χημεία της ζωής Ενότητα 2.1: Μακρομόρια Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Το γενετικό υλικό είναι το DNA 1. ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

1.1. Το γενετικό υλικό είναι το DNA 1. ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1.1. Το γενετικό υλικό είναι το DNA ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1.1.1 Γιατί οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα μόρια που μεταφέρουν τη γενετική πληροφορία είναι οι πρωτεΐ νες; Οι επιστήμονες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ / Β Λ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Γ Λ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/03/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ : ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ / Β Λ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ Γ Λ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 28/02/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Bιολογία προσανατολισμού

Bιολογία προσανατολισμού Bιολογία προσανατολισμού Α. 1. γ 2. β 3. γ 4. γ 5. β ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ B B1. Περιγραφή του πολυσώματος όπως αυτό περιγράφεται στις σελίδες 41-42. B2. Σελίδες 37-38 Στους προκαρυωτικούς οργανισμούς... σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Οργά νωση Γενετικού Υλικού

Οργά νωση Γενετικού Υλικού Βιολογία Γ Γυμνασίου: Διατήρηση και Συνέχεια της Ζωής Οργά νωση Γενετικού Υλικού Γονίδιο: Η μονάδα της κληρονομικότητας. Ουσιαστικά είναι ένα κομμάτι από το DNA που αποθηκεύει πληροφορίες για κάποιο συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Griffith στα πειράματά του χρησιμοποίησε:

1. Ο Griffith στα πειράματά του χρησιμοποίησε: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/11/11 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ο Griffith στα πειράματά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01%

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (C, H, N, O) 96% ΜΙΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΑ (πχ. Na, K, P, Ca, Mg) 4% ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ (Fe, I) 0,01% Ο άνθρακας, το υδρογόνο, το οξυγόνο και το άζωτο συμμετέχουν, σε σημαντικό βαθμό, στη

Διαβάστε περισσότερα

Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει:

Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει: Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει: Με ποια πειράµατα οι επιστήµονες κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό του κυττάρου. Ποιες οι διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α A1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ

Διαβάστε περισσότερα

Β. Σελ 60 σχολικού: «Η αποµόνωση του συνολικού έως και σελ 61 από µία cdna βιβλιοθήκη.». Γ. ι ι α α α ι α α ι α α α! " # $ % & ' ( ) ( ) ( * % + α ι α

Β. Σελ 60 σχολικού: «Η αποµόνωση του συνολικού έως και σελ 61 από µία cdna βιβλιοθήκη.». Γ. ι ι α α α ι α α ι α α α!  # $ % & ' ( ) ( ) ( * % + α ι α ! THΛ: 270727 222594 THΛ: 919113 949422 Απαντήσεις: " # $ % & ' 1=γ, 2=β, 3=γ, 4=β, 5=δ. " # $ % ( ' εδοµένα από την ανάλυση του ποσοστού των βάσεων σε µόρια DNA από διαφορετικούς οργανισµούς έδειχναν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΙΑΙΡΕΣΗ. αναπαραγωγή. αύξηση αριθµού κυττάρων ανάπτυξη

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΙΑΙΡΕΣΗ. αναπαραγωγή. αύξηση αριθµού κυττάρων ανάπτυξη ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΙΑΙΡΕΣΗ αναπαραγωγή αύξηση αριθµού κυττάρων ανάπτυξη επιδιόρθωση ιστών Κυτταρική οργάνωση του γενετικού υλικού Γονιδίωµα: Το σύνολο του γενετικού υλικού (DNA) ενός κυττάρου Στα προκαρυωτικά κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Διατήρηση και συνέχεια της ζωής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Διατήρηση και συνέχεια της ζωής ΚΕΑΛΑΙΟ 5 ιατήρηση και συνέχεια της ζωής 5.2 H ροή της γενετικής πληροφορίας 3 Πώς βρέθηκε η δομή του DNA στο χώρο; Η ανακάλυψη της δομής του DNA πραγματοποιήθηκε το 1953 από τους Watson και Crick. Από

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i..

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i.. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «XHMIKH ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Χημική Σύσταση του Κυττάρου», τί νομίζετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

«Δομή του Γενετικού Υλικού σε Προκαρυωτικούς και Ευκαρυωτικούς Οργανισμούς»

«Δομή του Γενετικού Υλικού σε Προκαρυωτικούς και Ευκαρυωτικούς Οργανισμούς» Εργασία στο μάθημα της βιολογίας «Δομή του Γενετικού Υλικού σε Προκαρυωτικούς και Ευκαρυωτικούς Οργανισμούς» Μπαμπάλας Γεώργιος 31/01/2014 1ο Γυμνάσιο Κερατέας Υπεύθ.Καθηγητής:Κεραμάρης,Κ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

3. Σε ένα σωματικό κύτταρο ανθρώπου που βρίσκεται στη μεσόφαση πριν την αντιγραφή υπάρχουν:

3. Σε ένα σωματικό κύτταρο ανθρώπου που βρίσκεται στη μεσόφαση πριν την αντιγραφή υπάρχουν: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο οπερόνιο της λακτόζης: Α. Η πρωτεΐνη καταστολέας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση:

Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι επιστήµονες αρχικά πίστευαν ότι το γενετικό υλικό ήταν οι πρωτεΐνες και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΙΤΩΣΗ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΙΤΩΣΗ. Ζαρφτζιάν Μαριλένα Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Μακεδονίας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΜΙΤΩΣΗ Τι σχέση έχουν η μονογονική αναπαραγωγή Κυτταρική διαίρεση η ανάπτυξη η αμφιγονική αναπαραγωγή η αντικατάσταση των κυττάρων Η σημασία της μίτωσης Η μίτωση ευνοεί την κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Απρίλιος Μάιος 12 Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου (Ερωτήσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον) 1. Τι είναι τα βιομόρια και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά τους; Βιομόρια

Διαβάστε περισσότερα

28/11/2010 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (10 μόρια)

28/11/2010 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (10 μόρια) ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 28/11/2010 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: Ανασυνδυασμένο DNA

Κεφάλαιο 4: Ανασυνδυασμένο DNA Κεφάλαιο 4: Ανασυνδυασμένο DNA 1. Η ανάπτυξη της γενετικής μηχανικής επέτρεψε: α. την κατανόηση των μηχανισμών αντιγραφής του γενετικού υλικού β. την απομόνωση των πλασμιδίων από τα βακτήρια γ. την πραγματοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση.

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. Κεφάλαιο 4: Γενετική Α. Αντιγραφή - Μεταγραφή - Μετάφραση του DNA Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. 1. Τι είναι κωδικόνιο; 2. Που γίνεται η σύνθεση πρωτεϊνών στο κύτταρο;

Διαβάστε περισσότερα

Φίλη μαθήτρια, φίλε μαθητή,

Φίλη μαθήτρια, φίλε μαθητή, Φίλη μαθήτρια, φίλε μαθητή, Το βιβλίο αυτό φιλοδοξεί να σε βοηθήσει στην κατανόηση των σύγχρονων δεδομένων της Μοριακής Βιολογίας και της Βιοτεχνολογίας, να αποτελέσει σύμμαχό σου στη μελέτη και να προκαλέσει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημικά στοιχεία που συνθέτουν τους οργανισμούς Ο C, το H 2, το O 2 και το N 2 είναι τα επικρατέστερα στους οργανισμούς σε ποσοστό 96% κ.β. Γιατί; Συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό στη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 14: Ο ΦΟΡΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (DNA) 14.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 14: Ο ΦΟΡΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (DNA) 14.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΕΝΟΤΗΤΑ 14: Ο ΦΟΡΕΑΣ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (DNA) 14.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δύο πολυνουκλεοτιδικές αλυσίδες του DNA αποτελούνται από νουκλεοτίδια τα οποία ενώνονται με φωσφοδιεστερικούς δεσμούς. Πιο συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ανάκληση γνώσεων από Β Λ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ανάκληση γνώσεων από Β Λ) 1 ΒΙΟΛΟΓΙΑ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - Γ Λ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (ανάκληση γνώσεων από Β Λ) 1. Κατά τον σχηματισμό ενός μορίου RNA αποβάλλονται 2008 μόρια νερού. Να βρεθεί το μήκος του. [2009b (βάσεις)]

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο οπερόνιο της λακτόζης: Α. Η πρωτεΐνη καταστολέας συνδέεται με το ρυθμιστικό γονίδιο Β. Το

Διαβάστε περισσότερα

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες

Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Οι δευτερογενείς µεταβολίτες Είναιταπροϊόνταδευτερογενούςµεταβολισµού. Μερικοί γνωστοί δευτερογενείς µεταβολίτες είναι η µορφίνη, ήκαφεΐνη, το καουτσούκ κ.ά. Ο ρόλος τους φαίνεται να είναι οικολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Τα πειράματα που οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό Πείραμα Griffith (1928) o O Griffith ήταν Βρετανός βακτηριολόγος του οποίου το ερευνητικό ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ: Ανδρέου Δημητρίου 81 & Ακριτών 26 -ΚΑΛΟΓΡΕΖΑ

Τηλ: Ανδρέου Δημητρίου 81 & Ακριτών 26 -ΚΑΛΟΓΡΕΖΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ- ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (Ιανουάριος 2014) 1 ο ΘΕΜΑ Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Μία απάντηση είναι η σωστή. 1. Υβριδοποίηση: Α. Είναι ιδιότητα του DNA

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Γ 2. Β 3. Ε 4. Α 5. Δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Γ 2. Β 3. Ε 4. Α 5. Δ ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Κανάρη 36, Δάφνη Τηλ. 210 9713934 & 210 9769376 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο.Π. ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΜΑ Α Α1.Γ. Α2.Γ. Α3.Β. Α4.Β. Α5.Β. ΘΕΜΑ Β 1. Οι σωστές απαντήσεις είναι: A. Μεγαλύτερη συμβολή γενετικού

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2005 1 ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 2 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο A: 1-Α, 2-, 3-Γ, 4-Β, 5-Β ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) Β. 1. Σωστή, 2. Λανθασµένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΠ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ & ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/10/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΝΟΤΑ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Διαβάστε περισσότερα