Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ www.2001.gr Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ. 2531024049"

Transcript

1 ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ 5 η ΕΚΔΟΣΗ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΕΘΟΔΟ ΣΥΣΤΗΜΑ & ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ Ν.ΓΡΗΓΟΡΑ & ΦΡΟΥΡΙΟΥ 9 ΤΗΛ

2 1

3 2

4 3

5 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ DNA και RNA DNA Δίκλωνο δεξιόστροφο ελικοειδές μόριο. Με εξαίρεση τους ιούς. Αποτελείται από δεοξυριβονουκλεοτίδια. Α. Δεοξυριβόζη (σάκχαρο) Β. Α,Τ, G, C, αζωτούχες βάσεις. Γ. Φωσφορική ομάδα. Α/Τ=G/C=1 ισχύει εξαιτίας της συμπληρωματικότητας των βάσεων σε δίκλωνο DNA. Στα ευκαρυωτικά κύτταρα βρίσκεται στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια, στους χλωροπλάστες. Στα προκαρυωτικά κύτταρα στο κυτταρόπλασμα. Φέρει τις γενετικές πληροφορίες. Εξαίρεση αποτελούν οι RNA ιοί. Στους ανώτερους διπλοειδείς οργανισμούς στα σωματικά τους κύτταρα υπάρχει σε διπλάσια ποσότητα από ότι στους γαμέτες (απλοειδείς) Η ποσότητα του σε κάθε οργανισμό είναι σταθερή όμως στο κύτταρο κατά την αντιγραφή του DNA αυτοδιπλασιάζεται. Κωδικοποιεί τις γενετικές πληροφορίες Έχει μεγάλο μοριακό βάρος 10 9 Αντιγράφεται μόνο του Δεν αποσυντίθεται RNA Κατά κανόνα μονόκλωνο μόριο. Με εξαίρεση τους ιούς. Αποτελείται από ριβονουκλεοτίδια. Α. Ριβόζη (σάκχαρο) Β. A,U,G,C αζωτούχες βάσεις Γ. Φωσφορική ομάδα 4

6 A/U G/C 1 εφόσον είναι μονόκλωνο. Στα ευκαρυωτικά κύτταρα βρίσκεται στον πυρήνα, στο κυτταρόπλασμα, και στα ημιαυτόνομα οργανίδια. Στα προκαρυωτικά κύτταρα βρίσκεται στο κυτταρόπλασμα. Υπάρχουν 4 είδη RNA με διαφορετικές λειτουργίες. mrna, trna, rrna, σε όλα τα κύτταρα και snrna μόνο στα ευκαρυωτικά κύτταρα. Οι ποσότητες των ειδών RNA εξαρτώνται από τις λειτουργικές ανάγκες του κάθε κυττάρου γιαυτό και οι ποσότητες δεν είναι σταθερές στα κύτταρα. Δεν περιέχει γενετικές πληροφορίες ( εκτός των RNA ιών) Έχει μικρότερο μοριακό βάρος 10 6 Είναι αντίγραφο του DNA (εκτός RNA ιών) Συνήθως αποσυντίθεται μετά την αποστολή του ( μετάφραση) Να περιγράψετε την δομή ενός δεοξυριβονουκλεοτιδίου. Απάντηση: Τα δεοξυριβονουκλεοτίδια είναι συστατικά των δεοξυριβονουκλεϊκών οξέων. Κάθε νουκλεοτίδιο του DNA αποτελείται από: α. Mια πεντόζη (σάκχαρο) τη δεοξυριβόζη β. Mια φωσφορική ομάδα ενωμένη με την πεντόζη με τον 5' άνθρακα. γ. Mια αζωτούχα βάση, που μπορεί να είναι αδενίνη (Α), θυμίνη(τ), κυτοσίνη (C), γουανίνη (G), η οποία συνδέεται με την πεντόζη με τον 1' άνθρακα. 5

7 Aζωτούχες βάσεις σε DNA ουρακίλη 6

8 φωσφορική ομάδα Να περιγράψετε τη δομή ενός ριβονουκλεοτιδίου. Απάντηση: Τα ριβονουκλεοτίδια είναι συστατικά των ριβονουκλεϊκών οξέων. Κάθε νουκλεοτίδιο του RNA αποτελείται από: α. Mια πεντόζη, τη ριβόζη β. Mια φωσφορική ομάδα ενωμένη με την πεντόζη με το 5' άνθρακα γ. Mια αζωτούχο βάση, που μπορεί να είναι αδενίνη (A), ουρακίλη(u), κυτοσίνη (C), γουανίνη (G) που συνδέεται με τον 1' άνθρακα της πεντόζης. 7

9 Γιατί η κατεύθυνση της αλυσίδας του DNA και του RNA είναι πάντα 5' - 3'; Απάντηση: Μια πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα σχηματίζεται από την ένωση πολλών νουκλεοτιδίων με ομοιοπολικό δεσμό. Ο δεσμός αυτός δημιουργείται μεταξύ του υδροξυλίου του 3' άνθρακα της πεντόζης του πρώτου νουκλεοτιδίου και της φωσφορικής ομάδας που είναι συνδεδεμένη στον 5' άνθρακα της πεντόζης του επόμενου νουκλεοτιδίου. Ο δεσμός αυτός ονομάζεται φωσφοδιεστερικός δεσμός. Με τον τρόπο αυτό η πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα που δημιουργείται έχει ένα σκελετό, που αποτελείται από επανάληψη των μορίων φωσφορική ομάδα - πεντόζη - φωσφορική ομάδα - πεντόζη. Ανεξάρτητα από τον αριθμό των νουκλεοτιδίων από τα οποία αποτελείται η πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα το πρώτο της νουκλεοτίδιο έχει πάντα μια ελεύθερη φωσφορική ομάδα συνδεδεμένη στον 5' άνθρακα της πεντόζης του και το τελευταίο νουκλεοτίδιο της έχει ελεύθερο το υδροξύλιο του 3' άνθρακα της πεντόζης του. Για το λόγο αυτό αναφέρεται ότι ο προσανατολισμός της πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας είναι πάντα 5' - 3'. 8

10 9

11 Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του μοντέλου της διπλής έλικας; Απάντηση: α. Τα μόρια του DNA έχουν ελικοειδή δομή και είναι φτιαγμένα από έναν σταθερό σκελετό, που αποτελείται από επαναλαμβανόμενα μόρια φωσφορικής ομάδας - δεοξυριβόζης β. Το μόριο αποτελείται από μια διπλή έλικα με τον υδρόφιλο σκελετό (σακχαρικά κατάλοιπα και φωσφορικές ρίζες) εκτεθειμένο στο εξωτερικό υδατικό περιβάλλον και τις υδρόφοβες βάσεις στο εσωτερικό του μορίου. γ. Οι δυο ελικοειδείς αλυσίδες συγκρατούνται μεταξύ τους με υδρογονικούς δεσμούς ανάμεσα στις συμπληρωματικές βάσεις. Ως τέτοιες θεωρούνται τα ζευγάρια αδενίνη - θυμίνη ( 2 δεσμοί υδρογόνου) και γουανίνη - κυτοσίνη (3 δεσμοί υδρογόνου). 10

12 δ. Η συμπληρωματικότητα των αλυσίδων υποδηλώνει ότι η νουκλεοτιδική αλληλουχία της μιας αλυσίδας καθορίζει την νουκλεοτιδική αλληλουχία της άλλης. Το γεγονός αυτό είναι πολύ σημαντικό για την αντιγραφή του DNA διότι κάθε αλυσίδα μπορεί να χρησιμεύσει ως καλούπι για την σύνθεση μιας συμπληρωματικής αλυσίδας έτσι ώστε να παραχθούν δυο δίκλωνα DNA ίδια με το μητρικό. ε. Η κατεύθυνση των αλυσίδων είναι αντιπαράλληλη, το 3' άκρο της μιας είναι ζευγαρωμένο με το 5' άκρο της άλλης. στ. Σε κάθε στροφή της έλικας αντιστοιχούν 10 ζευγάρια βάσεων. Η κατακόρυφη απόσταση ανάμεσα στα δυο διαδοχικά ζευγάρια βάσεων είναι 0,34 nm και το βήμα της έλικας είναι 3,4 nm. Αυτό σηµαίνει ότι κάθε στροφή της έλικας κατά 360 ο περιλαµβάνει 10 περίπου ζεύγη βάσεων ζ. Η διπλή έλικα είναι δεξιόστροφη και έχει δευτεροταγή δομή στο χώρο. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΧΡΩΜΟΣΩΜΑΤΟΣ ΙΝΙΔΙΩΝ ΧΡΩΜΑΤΙΝΗΣ Χρωμόσωμα Προκύπτει από την συσπείρωση των ινιδίων χρωματίνης κατά την κυτταρική διαίρεση. Το μεταφασικό χρωμόσωμα αποτελείται από δύο γραμμικά μόρια DNA. Το κάθε χρωμόσωμα αποτελείται από δύο αδελφές χρωματίδες. Με δύο αδελφές χρωματίδες παρατηρείται από την πρόφαση μέχρι το τέλος της μετάφασης. Είναι ορατό κατά την μετάφαση με το οπτικό μικροσκόπιο. Στην μορφή αυτή το γενετικό υλικό ούτε αντιγράφεται ούτε μεταγράφεται. 11

13 Ινίδια χρωματίνης. Προκύπτουν από την αναδίπλωση των νουκλεοσωμάτων με την βοήθεια κάποιων πρωτεϊνών. Είναι λιγότερο συσπειρωμένη μορφή. Ένα ινίδιο είναι ένα μόριο DNA. Παρατηρούνται κατά την διάρκεια της μεσόφασης και στο τέλος της κυτταρικής διαίρεσης. Δεν είναι ορατά στο οπτικό μικροσκόπιο ως μεμονωμένες δομές. Στην μορφή αυτή το γενετικό υλικό αντιγράφεται και μεταγράφεται. 12

14 Ο καρυότυπος δίνει πληροφορίες για: 1. Τον αριθμό των χρωμοσωμάτων 2. Τη μορφολογία των χρωμοσωμάτων (σχήμα, μέγεθος, θέση κεντρομεριδίου) 3. Το φύλο του ατόμου 4. Το είδος του οργανισμού 5. Αν το κύτταρο είναι διπλοειδές ή απλοειδές 6. Την ύπαρξη χρωμοσωμικών ανωμαλιών που οφείλονται σε αλλαγές στον αριθμό ή στην δομή των χρωμοσωμάτων. Για τον εντοπισμό τους χρησιμοποιούνται κατάλληλες τεχνικές (χρώση και δημιουργία χαρακτηριστικών ζωνών π.χ ζώνες Giemsa) ΠΕΙΡΑΜΑ HERSHEY-CHASE Οριστική επιβεβαίωση ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Δημιουργούμε φάγους ιχνηθετημένους με ραδιενεργό θείο 35 S. Αυτό γίνεται ως εξής: Σε μία καλλιέργεια βακτηρίων προσθέτουμε στο θρεπτικό υλικό ραδιενεργό 35 S. Τα βακτήρια καταναλώνοντας το θρεπτικό υλικό ενσωματώνουν το 35 S στα κύτταρα τους ως συστατικό των πρωτεϊνών τους. Μετά προσθέτουμε βακτηριοφάγους Τ 2. Αυτοί αναπτύσσονται σε βάρος των βακτηρίων χρησιμοποιώντας τα συστατικά τους για να ζήσουν. Έτσι ενσωματώνουν το θείο στις δικές τους πρωτεΐνες. 2. Αναμειγνύουμε τους ιχνηθετημένους φάγους Τ 2 με τα νέα βακτήρια, ώστε να γίνει μόλυνση των νέων βακτηρίων από τους φάγους. 3. Μετά την μόλυνση παρατηρούμε μεγάλο ποσό ραδιενέργειας 35 S στο θρεπτικό υλικό και όχι στα μολυσμένα βακτήρια. Αυτό δείχνει ότι καμία πρωτεΐνη των φάγων Τ 2 δεν διείσδυσε στα βακτήρια. 4. Τώρα δημιουργούμε φάγους ιχνηθετημένους με ραδιενεργό φώσφορο 32 P με ανάλογο τρόπο. Ο φώσφορος αποτελεί συστατικό του φωσφορικού οξέος που συμμετέχει στον σχηματισμό των νουκλεοτιδίων,των νουκλεικών οξέων (DNA). 13

15 5. Αναμειγνύουμε τους ιχηθετημένους φάγους Τ 2 ( 32 P) με νέα βακτήρια. 6. Μετά την μόλυνση ανιχνεύουμε ραδιενέργεια 32 P στα μολυσμένα βακτήρια και όχι στο θρεπτικό υλικό. Αυτό ερμηνεύεται ως αποτέλεσμα της διείσδυσης του ιικού νουκλειικού οξέος (DNA) στα βακτήρια. Αυτό είναι ικανό για να δώσει τις απαραίτητες εντολές για να πολλαπλασιαστούν και να παραχθούν νέοι φάγοι. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ Ο φωσφοδιεστερικός δεσμός δημιουργείται με μηχανισμό συμπύκνωσης (αφαίρεση ενός μορίου νερού) Επίπεδα πακεταρίσματος DNA στο μεταφασικό χρωμόσωμα. 1. Διπλή έλικα 2. Νουκλεόσωμα ( 146 ζεύγη βάσεων + 8μερές ιστονών) 3. Βασική μονάδα οργάνωσης χρωματίνης 4. Τα νουκλεοσώματα πακετάρονται με την βοήθεια άλλων πρωτεϊνών σχηματίζοντας ινίδια χρωματίνης. 5. Τα ινίδια χρωματίνης αναδιπλώνονται σχηματίζοντας θηλειές. 6. Οι θηλειές αναδιπλώνονται σχηματίζοντας χρωμοσώματα. ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Μεσόφαση (διπλασιασμός DNA,σύνθεση πρωτεϊνών και RNA) Κυτταρική διαίρεση μίτωση (πρόφαση, μετάφαση, ανάφαση, τελόφαση) Μεσόφαση Το γενετικό υλικό είναι με την μορφή δικτύου ινιδίων χρωματίνης και έχει μικρό βαθμό συσπείρωσης. Έτσι δεν είναι ορατό στο οπτικό μικροσκόπιο. Εδώ παρατηρείται ο αυτοδιπλασιασμός του DNA Τα ινίδια χρωματίνης διπλασιάζονται. Τα δύο αντίγραφα κάθε ινιδίου (αδελφές χρωματίδες) συνδέονται στο κεντρομερίδιο. Πρόφαση Αρχίζει η συσπείρωση του γενετικού υλικού. Μετάφαση. Οι αδελφές χρωματίδες έχουν το μέγιστο βαθμό συσπείρωσης είναι ορατά στο οπτικό μικροσκόπιο Ανάφαση. Χωρίζουν οι αδελφές χρωματίδες από κάθε χρωμόσωμα. 14

16 Τελόφαση. Αποσυσπειρώνεται το γενετικό υλικό και ξαναπαρουσιάζονται τα ινίδια χρωματίνης. Προκύπτουν δύο θυγατρικά κύτταρα όμοια μεταξύ τους αλλά και με το αρχικό κύτταρο. Το κάθε κύτταρο έχει τη μία από τις δύο <πρώην> αδελφές χρωματίδες από κάθε χρωμόσωμα. Η χημική σύσταση του γενετικού υλικού παραμένει αμετάβλητη. Στον άνθρωπο υπάρχουν. 46 μόρια DNA σε ένα σωματικό του κύτταρο στην αρχή της μεσόφασης 92 μόρια DNA σε ένα σωματικό του κύτταρο στην αρχή της μίτωσης. 23 μόρια DNA σε ένα γαμέτη. ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΣΤΑ ΜΕΓΕΘΗ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΚΥΤΤΑΡΑ Σωματικό κύτταρο (διπλοειδές) Γαμέτης Μεσόφαση Μίτωση Ωάριο ή σπερματοζωάριο Πριν από την αντιγραφή του DNA Μετά την αντιγραφή του DNA Ζεύγη βάσεων(περίπου) Μόρια DNA Ινίδια χρωματίνης χρωμοσώματα Συνολικό μήκος μορίων 2m 2m+2m 2m+2m 1m DNA(περίπου) Γονίδια < < < ζεύγη δύο ζεύγη δύο ζεύγη αντιγράφων αντιγράφων <

17 Ταξινόμηση μεμβρανών Διπλή μεμβράνη έχουν τα μιτοχόνδρια, η πυρηνική μεμβράνη και οι χλωροπλάστες. Απλή μεμβράνη έχουν τα λυσσοσώματα, τα υπεροξειδιοσώματα, τα χυμοτόπια, το ενδοπλασματικό δίκτυο και το σύστημα Golgi. Χωρίς μεμβράνη είναι τα ριβοσώματα, το κεντρόσωμα και ο πυρηνίσκος. Σύγκριση μεταξύ μιτοχονδρίων και χλωροπλαστών. Μιτοχόνδρια Γενετικό υλικό: DNA δίκλωνο, κυκλικό (σπάνια γραμμικό) Το γενετικό υλικό τους περιέχει πληροφορίες σχετικά με την οξειδωτική φωσφορυλίωση Κωδικοποιούν μικρό αριθμό πρωτεϊνών Το μεγαλύτερο πλήθος των πρωτεϊνών που είναι απαραίτητες για την λειτουργία τους κωδικοποιούνται από το DNA του πυρήνα Το ζυγωτό στους ανώτερους οργανισμούς όπως ο άνθρωπος φέρει μητρικής προέλευσης μιτοχονδριακό DNA Μικρότερο το μιτοχονδριακό DNA σε σχέση με των χλωροπλαστών Το μιτοχόνδριο φέρει 2-10 αντίγραφα DNA χλωροπλάστες Γενετικό υλικό: DNA δίκλωνο, κυκλικό Το γενετικό υλικό τους περιέχει πληροφορίες σχετικά με την φωτοσύνθεση Κωδικοποιούν μικρό αριθμό πρωτεϊνών Το μεγαλύτερο πλήθος των πρωτεϊνών που είναι απαραίτητες για την λειτουργία τους κωδικοποιούνται από το DNA του πυρήνα Μεγαλύτερο το DNA των χλωροπλαστών σε σχέση με των μιτοχονδρίων - - Κοινά μεταξύ μιτοχονδρίων και χλωροπλαστών Περιβάλλονται από διπλή μεμβράνη Έχουν DNA Έχουν ριβοσώματα Έχουν ωοειδές σχήμα 16

18 Βασικές έννοιες Η βασική δομική και λειτουργική μονάδα που εκδηλώνει το φαινόμενο της ζωής είναι το κύτταρο. Κυτταρική θεωρία Κάθε οργανισμός αποτελείται από ένα ή περισσότερα κύτταρα κάθε ένα από τα οποία έχει την δική του βιολογική οντότητα. Βιολογική οντότητα. Έχει μηχανισμούς αυτοδιπλασιασμού και μηχανισμούς αυτοσυντήρησης ( μεταβολικές διαδικασίες ) Στην δομή του κυττάρου συμμετέχει μια σειρά μεγαλομοριακών ενώσεων ( βιολογικά μακρομόρια) που συνθέτονται από μικρομοριακές ενώσεις. Στο ζωντανό κύτταρο τα μακρομόρια αυτά βρίσκονται σε δυναμική κατάσταση δηλαδή συνεχώς αποδομούνται και ανασυνθέτονται χωρίς οι δομές να αλλοιώνονται. Η αποδόμηση των χημικών ουσιών (καταβολισμός) και η σύνθεση από απλούστερες χημικές ουσίες πιο πολύπλοκων μορίων (αναβολισμός) συναποτελούν τον μεταβολισμό. Ο μεταβολισμός αποτελεί μια από τις βασικότερες εκδηλώσεις της ζωής. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Μικρό μήκος Ένα κύριο μόριο Ένας βαθμός συσπείρωσης που είναι και ο βασικός. Απλοειδές κύριο γενετικό υλικό. Σύνδεση μεταξύ εσωτερικής επιφάνειας της κυτταρικής μεμβράνης και του κύριου γενετικού υλικού Περιέχουν πλασμίδια. Οι πρωτεΐνες που διαθέτει συσκευάζουν το κύτταρο Μήκος περίπου 1 mm. Δίκλωνο κυκλικό DNA. 17

19 EYKΑΡΥΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ Μεγαλύτερο μήκος Περισσότερα μόρια ο αριθμός των οποίων είναι χαρακτηριστικός για κάθε είδος οργανισμού. Δύο βαθμοί συσπείρωσης. Ένας βασικός κατά την μεσόφαση και ένας πιο έντονος κατά την κυτταρική διαίρεση. Τα σωματικά κύτταρα των ανώτερων οργανισμών κατά κανόνα είναι διπλοειδή και οι γαμέτες τους απλοειδείς. Το γενετικό υλικό βρίσκεται κυρίως στον πυρήνα και ελάχιστα στα μιτοχόνδρια και τους χλωροπλάστες. Η οργάνωση του κυττάρου πραγματοποιείται χάρη στις ιστόνες και η συσκευασία του χάρη και σε άλλες πρωτεΐνες. Τα μήκη των μορίων είναι χαρακτηριστικά για κάθε είδος οργανισμού. Γραμμικά δίκλωνα μόρια DNA στον πυρήνα. Κυκλικά δίκλωνα στους χλωροπλάστες και συνήθως στα μιτοχόνδρια. Διαφορές μεταξύ μονογονίας και αμφιγονίας 1. Κατά την μονογονία δημιουργούνται οργανισμοί χωρίς γονιμοποίηση ενώ στην αμφιγονία με γονιμοποίηση. 2. Στην μονογονία δεν εισέρχεται νέο γενετικό υλικό ενώ στην αμφιγονία με την ανάμειξη εισέρχεται. 3. Στην μονογονία πραγματοποιούνται μιτωτικές διαιρέσεις ενώ στην αμφιγονία μειωτικές. 4. Για την μονογονία απαιτούνται απλοί μηχανισμοί κυτταροδιαίρεσης ενώ η αμφιγονία θεωρείται πιο εξελιγμένος τρόπος αναπαραγωγής. 5. Η αμφιγονία οδηγεί σε μεγαλύτερη ποικιλομορφία των οργανισμών από την μονογονία. Συμπληρωματικότητα βάσεων Είναι η ιδιότητα των βάσεων να ενώνονται με συγκεκριμένο και με τον ίδιο πάντα τρόπο. Είναι η ιδιότητα των βάσεων να έλκονται ανά δύο μεταξύ τους με δεσμούς υδρογόνου. 18

20 Συμπληρωματικές βάσεις- A-T, A-U, G-C Α-Αδενίνη G- Γουανίνη C- Κυτοσίνη U- Ουρακίλη T-θυμίνη EΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Στον ημισυντηρητικό τρόπο αυτοδιπλασιασμού του DNA Στην μεταγραφή του DNA σε mrna Στην δομή του δίκλωνου μορίου του DNA με αποτέλεσμα να αποκτά μεγάλη σταθερότητα. Στην μετάφραση ( κωδικόνια και αντικωδικόνια ) Διαφορές μεταξύ ζωικών και φυτικών κυττάρων ΖΩΙΚΑ 1. Δεν έχουν χλωροπλάστες 2. Δεν έχουν κυτταρικό τοίχωμα 3. Δεν έχουν χυμοτόπια 4. Έχουν κεντρόσωμα 5. Γίνεται διαχωρισμός των θυγατρικών κυττάρων 6. Γλυκογόνο 7. Έχουν γλυκοπρωτείνες ΦΥΤΙΚΑ 1. Έχουν χλωροπλάστες 2. Έχουν κυτταρικό τοίχωμα 3. Έχουν χυμοτόπια 4. Δεν έχουν κεντρόσωμα 5. Τα θυγατρικά κύτταρα ενώνονται μεταξύ τους 6. Διαθέτουν άμυλο και γλυκογόνο 7. Δεν διαθέτουν γλυκοπρωτείνες 19

21 ΟΡΙΣΜΟΙ Γονίδιο είναι τμήμα του DNA με συγκεκριμένη αλληλουχία βάσεων το οποίο περιέχει την πληροφορία για την σύνθεση RNA ή μιας πολυπεπτιδικής αλυσίδας. Αδενίνη είναι η αζωτούχος βάση των νουκλεοτιδίων που ανήκει στις πουρίνες. ADP (διφωσφορική αδενοσίνη). Ριβονουκλεοτίδιο που αποτελείται από αδενίνη, ριβόζη, και δύο φωσφορικές ομάδες. Αμινοξύ είναι η δομική μονάδα των πρωτεϊνών. Αποτελούνται από ένα άτομο άνθρακα, οι 4 δεσμοί του συνδέονται με μια καρβοξυλική ομάδα (-COOH), μια αμινομάδα (-NH 2 ), ένα άτομο υδρογόνου (Η) που αποτελούν και το σταθερό τμήμα του αμινοξέος ενώ τέλος αποτελούνται και από μια ομάδα R το μεταβλητό τμήμα του αμινοξέος που ποικίλει ανάλογα με το αμινοξύ και μπορεί να είναι ένα άτομο υδρογόνου (γλυκίνη) ή μια πιο πολύπλοκη ομάδα (βαλίνη). Δεσμός υδρογόνου είναι ένας διαμοριακός δεσμός που αναπτύσσεται σε ενώσεις του υδρογόνου με ισχυρά ηλεκτραρνητικό στοιχείο (πχ N, O) και συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση της σταθερότητας στις ενώσεις που εμφανίζεται. Δεοξυριβόζη. Μονοσακχαρίτης που αποτελείται από πέντε άτομα άνθρακα και είναι συστατικό των δεοξυριβονουκλεοτιδίων. Δεοξυριβονουκλεοτίδιο. Νουκλεοτίδιο τα συστατικά του οποίου είναι η δεοξυριβόζη, ένα έως τρία μόρια φωσφορικού οξέος και από μία αζωτούχος βάση (γουανίνη, αδενίνη, θυμίνη, κυτοσίνη). Διπεπτίδιο. Μόριο που αποτελείται από δύο αμινοξέα συνδεδεμένα μεταξύ τους με πεπτιδικό δεσμό. 20

22 Νουκλεοτίδιο. Χημική ένωση που αποτελείται από μια φωσφορική ομάδα, μία πεντόζη, και μία οργανική αζωτούχος βάση. Νουκλεοσίδιο. Χημική ένωση που αποτελείται από μία οργανική αζωτούχος βάση και μια δεοξυριβόζη ή ριβόζη. Ολιγοπεπτίδιο. Το πεπτίδιο που έχει μικρό αριθμό αμινοξέων (συνήθως μέχρι 10). Πεπτιδικός δεσμός. Χημικός δεσμός που πραγματοποιείται από την ένωση δύο αμινοξέων, με απελευθέρωση νερού. Πολυπεπτιδική αλυσίδα. Πολυμερές (μακρομόριο) που αποτελείται από αμινοξέα. Ριβονουκλεοτίδιο. Νουκλεοτίδιο τα συστατικά του οποίου είναι η ριβόζη, ένα έως τρία μόρια φωσφορικού οξέος και μία αζωτούχος βάση (αδενίνη,γουανίνη, ουρακίλη, και κυτοσίνη). RNA. Νουκλεικό οξύ που συντελεί στην εκτέλεση των εντολών του DNA. Υδρόφιλη ομάδα. Πολική ομάδα διαλυτή στο νερό. Υδρόφοβη ομάδα. Μη πολική ομάδα αδιάλυτη στο νερό. Γονιδίωμα. Το σύνολο του γενετικού υλικού ενός κυττάρου. Συνήθως γίνεται αναφορά για το γενετικό υλικό του πυρήνα. Απλοειδή. Τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε ένα μόνο αντίγραφο. Διπλοειδή. Τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε δύο αντίγραφα. Νουκλεόσωμα. Είναι η βασική μονάδα οργάνωσης της χρωματίνης και αποτελείται από οχτώ μόρια πρωτεινών 21

23 (ιστόνες) γύρω από τα οποία είναι τυλιγμένο DNA μήκους 146 ζευγών βάσεων. Ιστόνες. Ομάδα πρωτεϊνών με βασικές ιδιότητες που αποτελούνται από βασικά αμινοξέα και αποτελούν συστατικά του νουκλεοσώματος. Μη ιστόνες. Ομάδα πρωτεϊνών με όξινες ιδιότητες που συμμετέχουν στην αναδίπλωση των νουκλεοσωμάτων για τον σχηματισμό των ινιδίων χρωματίνης. Κεντρομερίδιο. Περιοχή που εμφανίζεται κατά την διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης και στην οποία περιοχή ενώνονται οι αδελφές χρωματίδες. Χρωμόσωμα. Ευδιάκριτη δομή που σχηματίζεται κατά την κυτταρική διαίρεση μετά από συμπύκνωση της χρωματίνης. Ομόλογα χρωμοσώματα. Ζευγάρι χρωμοσωμάτων με την ίδια μορφολογία και περιέχουν γονίδια τα οποία ελέγχουν την ίδια ιδιότητα με διαφορετικό ενδεχομένως τρόπο. Η απεικόνιση των χρωμοσωμάτων σε ζεύγη κατά ελαττούμενο μέγεθος αποτελεί τον καρυότυπο. Με τον αυτοδιπλασιασμό του DNA μεταφέρεται η γενετική πληροφορία αναλλοίωτη από γενιά σε γενιά. Αποικία μικροοργανισμών.είναι ένα σύνολο μικροοργανισμών που έχουν προέλθει από διαδοχικές διαιρέσεις ενός κυττάρου (μονογονία) όταν αυτό αναπτύσσεται σε στερεό θρεπτικό υλικό. Οι αποικίες είναι ορατές με γυμνό μάτι. Γαμέτης. Είναι το ώριμο γεννητικό κύτταρο (ωάριο ή σπερματοζωάριο για τους ζωικούς οργανισμούς ωάριο ή γυρεόκοκκος για τους φυτικούς οργανισμούς ) το οποίο έχει προκύψει με την διαδικασία της μείωσης και περιέχει τη μισή ποσότητα DNA από ένα σωματικό κύτταρο του ίδιου οργανισμού. 22

24 Σωματικό κύτταρο. Είναι κάθε κύτταρο του οργανισμού που δεν είναι γαμέτης. Βακτηριοφάγος ( φάγος ). Ιός που παρασιτεί σε βακτήρια. Μετασχηματισμός. Η διαδικασία κατά την οποία ένα βακτηριακό κύτταρο αλλάζει τις γενετικές ιδιότητές του μετά από εισαγωγή DNA στο γονιδίωμα του. Οξειδωτική φωσφορυλίωση. Είναι η σύνθεση μορίων ATP ( τριφωσφορική αδενοσίνη) που πραγματοποιείται στις πτυχές της εσωτερικής μεμβράνης των μιτοχονδρίων (στα ευκαρυωτικά κύτταρα) και στην πλευρά της εσωτερικής πλασματικής μεμβράνης των προκαρυωτικών κυττάρων. Αυτή λαμβάνει χώρα παρουσία Ο 2. AΤP (τριφωσφορική αδενοσίνη). Ριβονουκλεοτίδιο που αποτελείται από αδενίνη, ριβόζη, και τρεις φωσφορικές ομάδες.. Ιχνηθέτηση. Είναι η σήμανση χημικών μορίων με την χρήση ραδιενεργών ισοτόπων, φθοριζουσών ουσιών κτλ.. Ένα τυπικό παράδειγμα είναι η χρήση ραδιενεργού φωσφόρου 32 P στα νουκλεοτίδια για την ιχνηθέτηση του DNA. ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 1. Το κύτταρο του οποίου το DNA έχει συνολικό μήκος 6*10 9 ζεύγη έχει διπλάσια ποσότητα ποσότητα γενετικού υλικού από το κύτταρο του οποίου το DNA έχει μήκος 3*10 9 ζεύγη βάσεων. Άρα το πρώτο κύτταρο αποτελεί ένα διπλοειδές κύτταρο ( οποιοδήποτε φυσιολογικό σωματικό κύτταρο) ενώ το δεύτερο αποτελεί ένα απλοειδές κύτταρο ( γαμέτης ). Οι γαμέτες όπως γνωρίζουμε παράγονται με μείωση και φέρουν το μισό γενετικό υλικό από τα σωματικά κύτταρα. Έχουν ένα χρωμόσωμα από κάθε ζευγάρι ομόλογων χρωμοσωμάτων και έτσι το πρώτο κύτταρο (6*10 9 ζεύγη) είναι οργανωμένο σε 23 ζεύγη ομόλογων χρωμοσωμάτων και το δεύτερο κύτταρο (3*10 9 ζεύγη) είναι οργανωμένο σε 23 μη ομόλογα χρωμοσώματα. 23

25 2. Η σωστή απάντηση είναι το ε. 3. Σύμφωνα με την συμπληρωματικότητα των αζωτούχων βάσεων στο μόριο του DNA ισχύει. Α=Τ και C=G Έτσι από την στιγμή που το 20% των βάσεων του συνόλου των νουκλεοτιδίων έχουν ως αζωτούχο βάση την αδενίνη 20 % θα είναι και τα νουκλεοτίδια που θα έχουν ως αζωτούχα βάση την θυμίνη. Το υπόλοιπο 60% κατανέμεται ισόποσα στα νουκλεοτίδια που έχουν ως αζωτούχες βάση την κυτοσίνη και την γουανίνη. Άρα Α=Τ=20% και C=G=30%. 4. Oι λειτουργίες του γενετικού υλικού είναι οι εξής. Αποθήκευση της γενετικής πληροφορίας. Στο DNA ( ή στο RNA των RNA ιών ) περιέχονται οι πληροφορίες που καθορίζουν όλα τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού και οι οποίες οργανώνονται σε λειτουργικές μονάδες τα γονίδια. Η διατήρηση και μεταβίβαση της γενετικής πληροφορίας από κύτταρο σε κύτταρο και από οργανισμό σε οργανισμό που εξασφαλίζονται με τον αυτοδιπλασιασμό του DNA. H έκφραση των γενετικών πληροφοριών που επιτυγχάνεται με τον έλεγχο της σύνθεσης των πρωτεϊνών. 5. Σωστή είναι η απάντηση ε. Το 1952 οι Hershey και Chase απέδειξαν ότι μόνο το DNA των φάγων εισέρχεται στο βακτηριακό κύτταρο και είναι ικανό να δώσει τις απαραίτητες εντολές για να παραχθούν οι απόγονοι φάγοι. Έτσι μετά την προσβολή των βακτηρίων από το σύνθετο φάγο εισέρχεται στο κυτταρόπλασμα του βακτηρίου το DNA του φάγου Τ 4 και οι νέοι φάγοι που θα παραχθούν θα περιέχουν το DNA του φάγου Τ 4 και τις πρωτεΐνες που κωδικοποιεί αυτό το DNA. 6. Στα βακτήρια εκτός από το κύριο κυκλικό μόριο DNA υπάρχουν και τα πλασμίδια. Τα πλασμίδια είναι δίκλωνα κυκλικά μόρια DNA με διάφορα μεγέθη. Περιέχουν μικρό ποσοστό της γενετικής πληροφορίας και αποτελούν το 1-2 % του βακτηριακού DNA. Ένα βακτήριο μπορεί να περιέχει ένα ή περισσότερα πλασμίδια τα οποία αντιγράφονται ανεξάρτητα από το κύριο μόριο DNA του βακτηρίου. Μεταξύ των 24

26 γονιδίων που περιέχονται στα πλασμίδια υπάρχουν γονίδια ανθεκτικότητας σε αντιβιοτικά και γονίδια που σχετίζονται με την μεταφορά γενετικού υλικού από ένα βακτήριο σε άλλο. Τα πλασμίδια έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό τόσο μεταξύ τους όσο και με το κύριο μόριο DNA του βακτηρίου καθώς και να μεταφέρονται από ένα βακτήριο σε άλλο. Με τον τρόπο αυτό μετασχηματίζουν το βακτήριο στο οποίο εισέρχονται και του προσδίδουν καινούριες ιδιότητες. Τα πλασμίδια αποτελούν πολύτιμό εργαλείο των τεχνικών της γενετικής μηχανικής. 7. Η σωστή απάντηση είναι το γ. 8. νουκλεοτίδιο-νουκλεόσωμα-γονίδιο- χρωμόσωμα Το νουκλεοτίδιο είναι το μονομερές των νουκλεικών οξέων. Ένα νουκλεόσωμα περιέχει 146 ζεύγη νουκλεοτιδίων. Το μέσο γονίδιο έχει μήκος 1000 ζεύγη νουκλεοτιδίων. Ένα χρωμόσωμα περιέχει διάφορο αριθμό γονιδίων. 9.Το γενετικό υλικό των μιτοχονδρίων είναι (δίκλωνο) μόριο (DNA) συνήθως (κυκλικό) και περιέχει γενετικές πληροφορίες για (μερικές από) τις λειτουργίες του. 10. Η βάση της Acetabularia περιέχει τον πυρήνα του μονοκύτταρου οργανισμού. Στον πυρήνα εντοπίζεται το DNA του κυττάρου ( γενετικό υλικό) που είναι υπεύθυνο για τον καθορισμό όλων των χαρακτηριστικών του οργανισμού όπως μίσχος και καπέλο. Έτσι η βάση της Acetabularia καθορίζει το είδος του καπέλου του μονοκύτταρου οργανισμού. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η σύνδεση των νουκλεοτιδίων γίνεται μέσω φωσφοδιεστερικών δεσμών και μέσω δεσμών υδρογόνου. Ισχύει ο κανόνας της συμπληρωματικότητας των βάσεων δηλαδή η αδενίνη είναι συμπληρωματική της θυμίνης και η γουανίνη της κυτοσίνης. (για DNA) 25

27 Στο RNA η αδενίνη είναι συμπληρωματική της ουρακίλης και η γουανίνη της κυτοσίνης. Σε ένα μόριο νουκλεϊκού οξέος το πλήθος (αριθμός) των φωσφοδιεστερικών δεσμών (σύμβολο φδ) που σχηματίζονται μεταξύ των νουκλεοτιδίων (σύμβολο ν) παίρνει τις ακόλουθες τιμές: όταν το μόριο είναι γραμμικό μονόκλωνο θα έχουμε: (φδ) = ν - 1 όταν το μόριο είναι γραμμικό δίκλωνο: (φδ) = ν - 2 όταν το μόριο είναι κυκλικό δίκλωνο ή μονόκλωνο: (φδ) = ν 1. Στο DNA η απόσταση ανάμεσα σε δύο ζεύγη βάσεων είναι 0,34 nm. 2. Μια πλήρης στροφή της έλικας στα δίκλωνα μόρια του DNA περιέχει 10 ζεύγη βάσεων και έχει μήκος 3,4 nm. Το γενετικό υλικό χαρακτηρίζεται από τις ακόλουθες δομές και φάσεις: Διπλοειδή σωματικά κύτταρα, Απλοειδή γαμέτες, Αρχή μεσόφασης,τέλος μεσόφασης κομβικά σημεία στην ποσότητα των χρωμοσωμάτων. Χρωματίνη, χρωμόσωμα διαφορετικές όψεις την ίδιας έννοιας κατά την διάρκεια του κυτταρικού κύκλου. Τα αυτοσωμικά κύτταρα διαφέρουν από τα φυλετικά χρωμοσώματα και η κατανομή και των δύο ποικίλλει από γαμέτη σε γαμέτη, αναφορικά με τα δύο φύλλα. Δύο νουκλεοτίδια ενώνονται με ομοιοπολικό δεσμό, που σχηματίζεται μεταξύ του (-ΟΗ) του 3 άνθρακα της πεντόζης του πρώτου νουκλεοτιδίου και της φωσφορικής ομάδας που συνδέεται στον 5 άνθρακα της πεντόζης του επομένου νουκλεοτιδίου και αποκαλείται 3-5 φωσφοδιεστερικός δεσμός. Σ αυτή τη περίπτωση αφαιρείται ένα μόριο νερού. Σχηματισμός πολυνουκλεοτιδίου: Αν στο νουκλεοτίδιο που σχηματίστηκε προηγουμένως προστεθεί ένα ακόμη νουκλεοτίδιο τότε σχηματίζεται ένα τρινουκλεοτίδιο με σύγχρονη αφαίρεση ενός δευτέρου μορίου νερού. Αν αυτό συνεχιστεί μέχρι να σχηματιστεί το πολυνουκλεοτίδιο θα βρούμε ότι περιέχει ν νουκλεοτίδια και αφαιρούνται ν-1 συνολικά μόρια νερού. 26

28 Το πρώτο νουκλεοτίδιο της αλυσίδας φέρει πάντα μια ελεύθερη φωσφορική ομάδα συνδεδεμένη στο 5 άνθρακα της πεντόζης και το τελευταίο νουκλεοτίδιο έχει ελεύθερο το ΟΗ- του 3 άνθρακα της πεντόζης του. Κάθε νουκλεοτίδιο στην αλυσίδα περιλαμβάνει μία οργανική αζωτούχα βάση μία φωσφορική ομάδα και μία πεντόζη (δεοξυριβόζη για το DNA και ριβόζη για το RNA). Άρα το πλήθος ( ο αριθμός ) των νουκλεοτιδίων ισούται με το πλήθος των οργανικών αζωτούχων βάσεων, το πλήθος των φωσφορικών ομάδων και με το πλήθος των πεντοζών. Ένας απλός κλώνος από ν πλήθος νουκλεοτιδίων έχει αν είναι. Α) γραμμικός, ν-1 φωσφοδιεστερικούς δεσμούς Β) κυκλικός, ν φωσφοδιεστερικούς δεσμούς. Ένα τυπικό δίκλωνο μόριο DNA λόγω της συμπληρωματικότητας των βάσεων εμφανίζει σε ίδιο πλήθος την αδενίνη με την θυμίνη και την κυτοσίνη με την γουανίνη. Κάθε νουκλεοτίδιο νουκλεικού οξέος περιέχει μία αζωτούχα βάση. Άρα το άθροισμα των αζωτούχων βάσεων ισούται με το σύνολο των νουκλεοτιδίων ενός νουκλεικού οξέος. Επίσης αν έχει ν νουκλεοτίδια σε κάθε κλώνο τότε αν είναι γραμμικό έχει 2ν-2 φωσφοδιεστερικούς δεσμούς ενώ αν είναι κυκλικό έχει 2ν. Όταν το DNA είναι δίκλωνο και γραμμικό. Τα νουκλεοτίδια είναι τα μισά από τα συνολικά σε κάθε κλώνο και οι φωσφοδιεστερικοί δεσμοί κατά μια μονάδα μικρότερη από αυτά που βρήκαμε ως μισά πριν. Άρα αν ν τα νουκλεοτίδια θα έχουμε (φδ)=(ν/2) -1 στο πρώτο κλώνο (φδ)=(ν/2) -1 στο δεύτερο κλώνο (φδ)=[2(ν/2) -2], συνολικά και στους δύο κλώνους Ομοίως και τα μόρια νερού θα είναι: [2(ν/2) -2], συνολικά και στους δύο κλώνους Όταν το RNA είναι μονόκλωνο: ν νουκλεοτίδια, ν-1 φωσφοδιεστερικοί δεσμοί και ν-1 μόρια νερού Δομή DNA οργανισμών και οργανιδίων DNA δίκλωνο γραμμικό Πυρηνικό DNA ευκαρυωτικών οργανισμών Μιτοχονδριακό DNA ορισμένων κατώτερων πρωτοζώων Γενικό υλικό ορισμένων ιών 27

29 DNA δίκλωνο κυκλικό Μιτοχονδριακό DNA DNA χλωροπλαστών Πλασμίδια ( βακτήρια) Γενετικό υλικό βακτηρίων Γενετικό υλικό ορισμένων ιών Προσοχή. Στους ιούς γενικά το γενετικό υλικό μπορεί να είναι DNA( κυκλικό ή γραμμικό, μονόκλωνο ή δίκλωνο) ή RNA (κυκλικό ή γραμμικό, μονόκλωνο ή δίκλωνο). Όταν στην εκφώνηση της άσκησης δεν αναφέρεται το είδος του DNA εξετάζουμε τις περιπτώσεις. Μονόκλωνο ( γραμμικό ή κυκλικό) Δίκλωνο ( γραμμικό ή κυκλικό) Όταν αναφέρεται η άσκηση γενικά ότι το DNA ανήκει σε ευκαρυωτικό οργανισμό εξετάζουμε τις περιπτώσεις Γραμμικό και δίκλωνο ( πυρηνικό) Κυκλικό και δίκλωνο ( μιτοχόνδρια, χλωροπλάστες) Το σύνολο των διαφορετικών συνδυασμών νουκλεοτιδίων σε μία πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα δίνεται από τον τύπο 4 ν για την περίπτωση μονόκλωνου μορίου και 4 ν/2 για την περίπτωση δίκλωνου μορίου αφού η αλληλουχία στην μία αλυσίδα καθορίζει την αλληλουχία στην άλλη αλυσίδα.( όπου ν ο οριθμός των νουκλεοτιδίων) Όταν γίνεται αναφορά σε τμήμα γενετικού υλικού( DNA ή RNA) που προέρχεται από κυκλικό μόριο, εννοούμε συνήθως ότι είναι γραμμικό. Υπολογισμός των βάσεων ( Α=Αδενίνη, Τ= θυμίνη, G=γουανίνη, C=κυτοσίνη) Αν το μόριο του νουκλεικού οξέος ( DNA) είναι μονόκλωνο, τότε η μόνη σχέση που ισχύει είναι το άθροισμα A+T+G+C=v όπου ν ο αριθμός των νουκλεοτιδίων ή A%+T%+G%+C%=100% Αν το μόριο του νουκλεικού οξέος είναι μονόκλωνο RNA τότε ισχύει: A+U+G+C=v όπου ν ο αριθμός των νουκλεοτιδίων ή A%+U%+G%+C%=100% 28

30 Αν το μόριο του νουκλεικού οξέος είναι δίκλωνο DNA τότε ισχύουν τα παρακάτω: Γνωρίζουμε ότι : αριθμός Α + αριθμός Τ + αριθμός G + αριθμός C =2v όπου ν = ο αριθμός νουκλεοτιδίων ανά κλώνο Οπότε 2ν = ο αριθμός των νουκλεοτιδίων στο δίκλωνο μόριο Έτσι θα έχουμε A+T+G +C =2v σχέση 1 Επειδή όμως σε δίκλωνο κυκλικό μόριο DNA ισχύει Α=Τ ή ( A%=T%) σχέση 2 και G=C ή (G%=C%) σχέση 3 λόγω συμπληρωματικότητας των βάσεων η σχέση 1 βάση των σχέσεων 2 και 3 γίνεται 2Α +2G =2v Προσθέτοντας κατά μέλη τις σχέσεις 2 και 3 προκύπτει A+G = C+T άρα A+G =1 C+T Eπίσης λόγω των παραπάνω σχέσεων ισχύουν τα παρακάτω. 2A + 2G =2v A + G=v 2G +2T= 2v και G +T= v 2C + 2T= 2v C + T=v Αν ο λόγος A+T =x G+C Αν ο λόγος A+C = x G + T στην μία αλυσίδα, τότε ο ίδιος λόγος είναι χ και στην συμπληρωματική της αλλά και στο δίκλωνο μόριο. στην μία αλυσίδα τότε ο ίδιος λόγος είναι 1/χ στη συμπληρωματική της και 1 στο δίκλωνο μόριο. ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Για δίκλωνο μόριο RNA ισχύουν οι ίδιες σχέσεις με την διαφοροποίηση αντί για θυμίνη Τ έχουμε U ουρακίλη. ΔΕΣΜΟΙ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ( απαιτείται δίκλωνο DNA ή RNA αφού δεν δημιουργούνται οι συγκεκριμένοι δεσμοί σε μονόκλωνο μόριο) Γνωρίζουμε ότι το ζεύγος Α Τ ( ή U ) 2 δεσμοί υδρογόνου και ότι το ζεύγος G - C 3 δεσμοί υδρογόνου Επίσης ισχύει Α=Τ (ή U) και G=C Eπομένως σε όλο το μόριο οι δεσμοί υδρογόνου θα προκύπτουν από την σχέση: ζεύγη ( A-T) 2 + ζεύγη (G-C) 3 = 2Α + 3G =δεσμοί υδρογόνου 29

31 O αριθμός των δεσμών υδρογόνου μπορεί να υπολογιστεί ακόμα και εάν είναι γνωστός ο αριθμός των νουκλεοτιδίων της μίας αλυσίδας του δίκλωνου μορίου. Δεσμοί υδρογόνου= 2 (A+T) +3 (G+C) ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Για δίκλωνο μόριο RNA ισχύουν οι ίδιες σχέσεις με την διαφοροποίηση αντί για θυμίνη Τ έχουμε U ουρακίλη. Φωσφοδιεστερικοί δεσμοί Α. Το μόριο DNA είναι δίκλωνο γραμμικό. Εάν ν ο αριθμός των νουκλεοτιδίων ανά κλώνο τότε ο αριθμός των φωσφοδιεστερικών δεσμών ανά κλώνο είναι : v -1 Οπότε στο δίκλωνο μόριο DNA θα είναι: 2 (v -1)= 2v -2 Β. Το μόριο DNA είναι δίκλωνο κυκλικό. Εάν ο αριθμός των νουκλεοτιδίων ανά κλώνο είναι ν τότε και οι φωσφοδιεστερικοί δεσμοί =ν ανά κλώνο. Δηλαδή στο δίκλωνο μόριο DNA θα είναι οι φωσφοδιεστερικοί δεσμοί όσα και τα νουκλεοτίδια. Οπότε στο δίκλωνο μόριο DNA θα είναι: Φωσφοδιεστερικοί δεσμοί = 2ν Όσον αφορά τα μόρια νερού Η 2 Ο που αποβάλλονται για να υδρολυθεί ( διάσπαση ) το μόριο του DNA είναι τόσα όσα και οι φωσφοδιεστερικοί δεσμοί του μορίου. Είναι δηλαδή: μόρια H2O =φωσφοδιεστερικοί δεσμοί. Αριθμός πεντοζών και αριθμός φωσφορικών ομάδων P Α. O αριθμός των πεντοζών σε ένα μόριο DNA είναι ίσος με τον αριθμό των νουκλεοτιδίων που περιέχει το μόριο, γιατί κάθε νουκλεοτίδιο περιέχει και μία πεντόζη ( είτε δεοξυριβόζη αν πρόκειται για DNA είτε ριβόζη εάν πρόκειται για RNA. Άρα αριθμός πεντοζών = αριθμός νουκλεοτιδίων Β. O αριθμός των φωσφορικών ομάδων είναι ίσος με τον αριθμό των νουκλεοτιδίων που περιέχει το μόριο γιατί κάθε νουκλεοτίδιο περιέχει και μία φωσφορική ομάδα που με την σειρά της περιέχει ένα άτομο P. Άρα αριθμός ατόμων P= αριθμός πεντοζών= αριθμός νουκλεοτιδίων 30

32 Υπολογισμοί που αφορούν νουκλεοσώματα. Νουκλεόσωμα είναι η βασική μονάδα οργάνωσης του ινιδίου χρωματίνης (που μοιάζει με χάντρα από κομπολόι). Αποτελείται από 8μερές πρωτεϊνών= το 8μερές ιστονών και είναι τυλιγμένο ολόγυρα με DNA μήκους 146 ζευγών βάσεων. Συνήθως στις ασκήσεις ένα ινίδιο χρωματίνης αρχίζει και τελειώνει με νουκλεοσώματα και μεταξύ 2 συνεχόμενων νουκλεοσωμάτων υπάρχει DNA μήκους 54 ζευγών βάσεων. Εάν κ ο αριθμός των νουκλεοσωμάτων τότε κ-1 θα είναι ο αριθμός των μεσοδιαστημάτων και θα ισχύει η παρακάτω σχέση. 146 κ + 54 ( κ-1)= το μήκος του DNA σε ζεύγη βάσεων (ή του μορίου τελικά) Ποσοστά αζωτούχων βάσεων μορίου DNA ή RNA. Αν δεν είναι απόλυτη η συμπληρωματικότητα των βάσεων τότε το μόριο είναι μονόκλωνο. Αν δίνονται τα ποσοστά μόνο της μία αλυσίδας τότε με τον κανόνα της συμπληρωματικότητας των βάσεων βρίσκουμε τα ποσοστά της άλλης αλυσίδας και ύστερα προσθέτοντας την επί της εκατό συγκέντρωση των δύο ίδιων αζωτούχων βάσεων και διαιρώντας δια του δύο βρίσκουμε το ποσοστό της αζωτούχας βάσης στο μόριο. Π.χ Eάν γνωρίζουμε πως α αδενίνη του ενός κλώνου είναι 10% και η θυμίνη του ίδιου κλώνου 20% τότε η αδενίνη του άλλου κλώνου θα είναι 20% και η θυμίνη του άλλου κλώνου 10%. Τέλος στο συνολικό μόριο θα είναι η αδενίνη: A=A 1 +A 2 = = 15 % oμοίως εργαζόμαστε για την θυμίνη. 2 2 Ερωτήσεις σύντομης απάντησης και ανάπτυξης Πως επιβεβαιώθηκε οριστικά από τους Hershey και Chase ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό των κυττάρων. Να περιγράψετε το σχηματισμό μιας πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας με προσανατολισμό 5 3. Ποιες είναι συνοπτικά οι λειτουργίες του γενετικού υλικού. Σε ένα ανθρώπινο σωματικό κύτταρο και σε έναν ανθρώπινο γαμέτη ποια διαφορά υπάρχει στο γονιδίωμά τους και πως ονομάζονται τα κύτταρα αυτά λόγω της συγκεκριμένης διαφοράς. Ποια είναι η δομή του DNA στο χώρο σύμφωνα με το μοντέλο της διπλής έλικας των WATSON,CRICK. 31

33 Ποια κύτταρα ονομάζονται απλοειδή και ποια διπλοειδή. Πως οργανώνεται το γενετικό υλικό στα προκαρυωτικά κύτταρα. Το DNA αποτελεί το γενετικό υλικό όλων των κυττάρων και των περισσότερων ιών. Να περιγράψετε συνοπτικά τις λειτουργίες του γενετικού υλικού. Από τι αποτελείται το νουκλεόσωμα και ποιος είναι ο ρόλος του. Να οριστεί η παρακάτω έννοια. Νουκλεόσωμα. Να οριστεί η παρακάτω έννοια καρυότυπος. Να περιγράψετε τις χαρακτηριστικές μορφές με τις οποίες εμφανίζεται το γενετικό υλικό ενός ευκαρυωτικού κυττάρου ανάλογα με το στάδιο του κυτταρικού κύκλου που βρίσκεται Ποια κυτταρικά οργανίδια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα και γιατί. Ποια οργανίδια του ευκαρυωτικού καττάρου χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα και γιατί. Ποια κυτταρικά οργανίδια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα και για ποιο λόγο. Γιατί τα μιτοχόνδρια χαρακτηρίζονται ως ημιαυτόνομα οργανίδια. Οι ιοί περιέχουν γενετικό υλικό. Τι είδους μπορεί να είναι αυτό. Ένα ανθρώπινο σωματικό κύτταρο έχει 46 χρωμοσώματα. 1. Πόσα μόρια DNA συνολικά υπάρχουν στα χρωμοσώματα του συγκεκριμένου κυττάρου στο στάδιο της μετάφασης της μίτωσης. Να δικαιολογήσετε την απάντηση σας. Ο αριθμός και η μορφολογία των χρωμοσωμάτων είναι ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των κυττάρων κάθε ζωντανού οργανισμού. 1. Ποια είναι τα μορφολογικά χαρακτηριστικά των χρωμοσωμάτων που παρατηρούνται σε ένα καρυότυπο. 2. Πως μπορεί να διαπιστωθεί το φύλο ενός ανθρώπου από τον καρυότυπο των σωματικών κυττάρων του. Τι σημαίνει ότι οι δύο αλυσίδες του DNA είναι αντιπαράλληλες. Ποιος δεσμός ονομάζεται 3-5 φωσφοδιεστερικός δεσμός. Με ποιον τρόπο έγινε η ιχνηθέτηση των φάγων στο πείραμα των Hershey και Chase. Ποιο είναι το κύριο γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων. Σε τι διαφέρει το γενετικό υλικό ενός βακτηρίου από αυτό του πυρήνα ενός σωματικού μας κυττάρου. Πόσα μόρια DNA διαθέτει σε έναν άνθρωπο ένα σωματικό του κύτταρο στην αρχή της μεσόφασης και πόσα ένας γαμέτης του. 32

34 Δώστε τρία χαρακτηριστικά της δομής του DNA. Ποια σχέση υπάρχει μεταξύ της πολυπλοκότητας ενός οργανισμού και της ποσότητας του DNA που αυτός περιέχει.υπάρχουν εξαιρέσεις. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ο Griffith στο γνωστό πείραμά του χρησιμοποίησε 1. Πνευμονιόκοκκους 2. Στρεπτόκοκκους 3. Σταφυλόκοκκους 4. Βάκιλλους Αρχικά υπήρχε λανθασμένα η εντύπωση ότι το γενετικό υλικό είναι 1. DNA 2. RNA 3. Οι πρωτεΐνες 4. τα μιτοχόνδρια Ο δεσμός που σχηματίζεται κατά την σύνδεση δύο νουκλεοτιδίων στην νεοσυντιθέμενη αλυσίδα ονομάζεται 1. δισουλφιδικός 2. δεσμός υδρογόνου 3. πεπτιδικός φωσφοδιεστερικός Το μοντέλο της διπλής έλικας του DNA διατυπώθηκε από τους: 1. Watson,Crick 2. Singer, Nicilson 3. Mayer, Stanley 4. Wilkins,Franklin Ανάμεσα στις βάσεις A-T και G-C σχηματίζεται ο παρακάτω αριθμός δεσμών υδρογόνου: 1. Τρεις- τρεις 2. Δύο-τρεις 3. Δύο-ένας 4. Τρεις-έξι 33

35 Στα βακτήρια εκτός από το κύριο κυκλικό μόριο DNA υπάρχουν και : 1. Τα πλασμίδια 2. Τα μιτοχόνδρια 3. Οι μη ιστόνες 4. Τα λυσσοσώματα Η απεικόνιση των χρωμοσωμάτων σε ζεύγη κατά ελαττούμενο μέγεθος λέγεται: 1. Καρυότυπος 2. Γονιδίωμα 3. Απλοειδές 4. Χρωμόσωμα Οι δυο αλυσίδες ενός μορίου DNA είναι: 1. Συμπληρωματικές 2. Πολυμερή 3. Αντιπαράλληλες 4. Όλα τα παραπάνω Σε ένα μόριο DNA το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα ενός κυττάρου, περιέχουν 1000 νουκλεοτίδια. Ποιος είναι ο αριθμός των φωσφοδιεστερικών δεσμών που συνδέουν τα παραπάνω νουκλεοτίδια; Σε ένα μόριο DNA ενός κυττάρου μας ισχύει A+G =2500. Ποιο είναι το σύνολο των νουκλεοτιδίων του μορίου; Εάν το συνολικό μήκος του γονιδιώματος ενός βακτηρίου είναι ζεύγη αζωτούχων βάσεων ποιο είναι το μήκος των πλασμιδίων του;

36 Το συνολικό μήκος DNA σε ένα διάλυμα σπερματοζωαρίων ανθρώπου είναι 36*10 10 ζεύγη βάσεων. Ποιος είναι ο αριθμός των σπερματοζωαρίων; Τα χρωμοσώματα του ανθρώπου ανά δύο 1. σχηματίζουν ζεύγη όπου σε κάθε ζεύγος το ένα χρωμόσωμα είναι πατρικής προέλευσης και το άλλο μητρικής 2. ελέγχουν τα ίδια χαρακτηριστικά 3. γενικά είναι μορφολογικά όμοια 4. κάνουν όλα τα παραπάνω Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου βρίσκονται 1. μόνο στα μυϊκά κύτταρα 2. μόνο στα γεννητικά κύτταρα 3. σε όλα τα κύτταρα 4. μόνο στα ηπατικά κύτταρα Τα φυλετικά χρωμοσώματα 1. υπάρχουν μόνο στα γεννητικά κύτταρα 2. εντοπίζονται μόνο στα σωματικά κύτταρα 3. υπάρχουν στα σωματικά και στα γεννητικά κύτταρα 4. εντοπίζονται στα φυτικά και στα βακτηριακά κύτταρα Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου απαντώνται 1. μόνο στους γαμέτες 2. μόνο κατά την αναπαραγωγική ηλικία 3. μόνο κατά τη μετάφαση 4. σε όλα τα κύτταρα του ανθρώπινου σώματος Τα φυλετικά χρωμοσώματα του ανθρώπου 1. δεν περιέχουν γονίδια 2. είναι όμοια μορφολογικά στους άνδρες και στις γυναίκες 3. καθορίζουν το φύλο 4. δεν μεταβιβάζονται στους απογόνους 35

37 Ως ημιαυτόνομα οργανίδια χαρακτηρίζονται 1. τα μιτοχόνδρια και τα ριβοσώματα 2. οι χλωροπλάστες και η πυρηνική μεμβράνη 3. οι χλωροπλάστες και τα μιτοχόνδρια 4. τα ζεύγη των φυλετικών χρωμοσωμάτων Δίκλωνο κυκλικό μόριο DNA περιέχεται σε 1. γαμέτη 2. ευκαρυωτικό κύτταρο 3. βακτήριο 4. νουκλεόσωμα Ερωτήσεις συμπλήρωσης κενού Το DNA όπως και το RNA είναι ένα μακρομόριο που αποτελείται από.. Τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε ένα μόνο αντίγραφο ονομάζονται Τα κύτταρα στα οποία το γονιδίωμα υπάρχει σε δύο αντίγραφα ονομάζονται. Οι αδελφές χρωματίδες είναι συνδεδεμένες στο Κάθε νουκλεοτίδιο αποτελείται από μια πεντόζη τη. ενωμένη με μία φωσφορική ομάδα και μία.. Τα χρωμοσώματα του ανθρώπου που καθορίζουν αν ένα άτομο θα είναι αρσενικό η θηλυκό λέγονται Η απεικόνιση των χρωμοσωμάτων ταξινομημένων σε ζεύγη κατά ελαττούμενο μέγεθος αποτελεί τον.. Ένα ινίδιο χρωματίνης μοιάζει με κομπολόι ( νήμα με χάντρες ) Κάθε χάντρα ονομάζεται. Και είναι η βασική μονάδα οργάνωσης της 36

38 Ένα.. συνίσταται από ένα οκταμερές πρωτεϊνών που ονομάζονται..και ένα τμήμα ενός μορίου.μήκους ζευγών βάσεων τυλιγμένο στο οκταμερές.ενός κυττάρου ονομάζεται το γενετικό υλικό του Οι γενετικές πληροφορίες είναι οργανωμένες σε λειτουργικές μονάδες τα... Σε κάθε μόριο DNA το πλήθος των αδενινών ισούται με το πλήθος των. Ενώ το πλήθος των γουανινών ισούται με το πλήθος των.. Ο δεσμός που σχηματίζεται μεταξύ του του τρίτου άνθρακα της πεντόζης ενός νουκλεοτιδίου και της.του πέμπτου άνθρακα του επόμενου νουκλεοτιδίου λέγεται Το DNA συνίσταται από δύο..που συγκροτούν μια οι αζωτούχες της μιας αλυσίδας αναπτύσσουν δεσμούς.. με τις απέναντι βάσεις. Κάθε πολυνουκλεοτιδική αλυσίδα διαθέτει έναν..από αλλεπάλληλα ζεύγη φωσφορικής ομάδας-.. με προσανατολισμό. Για την περιγραφή του μήκους ή της αλληλουχίας ενός νουκλεικού οξέος χρησιμοποιείται ο όρος..ή. Αντίστοιχα. Οι.. ανάλογα έχουν DNA ή RNA ως Τα χρωμοσώματα που έχουν την ίδια μορφή και στα δύο φύλλα ονομάζονται Ο Griffith καλλιέργησε δύο..του βακτηρίου.. Οι Hershey και Chase ιχνηθέτησαν τους φάγους με Το μοντέλο της διπλής έλικας του. διατυπώθηκε από τους.. Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι ένα.μήκους 1 mm. 37

39 H έκφραση των.πληροφοριών επιτυγχάνεται με τον έλεγχο της.των πρωτεϊνών. Η διατήρηση και η μεταβίβαση της.από κύτταρο σε κύτταρο και από οργανισμό σε οργανισμό εξασφαλίζονται με τον..του DNA Προβλήματα 1. Ένα νουκλεικό οξύ αποτελείται από νουκλεοτίδια Πόσες αζωτούχες βάσεις, πεντόζες, και φωσφορικές ομάδες περιέχει Πόσους φωσφοδιεστερικούς δεσμούς περιέχει Πόσες ελεύθερες φωσφορικές ομάδες διαθέτει Αν η κυτοσίνη αποτελεί το 10% των αζωτούχων βάσεων ποιο είναι το ποσοστό και το πλήθος των άλλων αζωτούχων βάσεων; 2. Ένα μικρό τμήμα DNA περιέχει 7 δεσμούς υδρογόνου. Πόσες και ποιες αζωτούχες βάσεις περιέχει; 3. Έστω μια γραμμική αλυσίδα 100 νουκλεοτιδίων Να προσδιοριστούν. Πόσους φωσφοδιεστερικούς δεσμούς, οργανικές αζωτούχες βάσεις και φωσφορικές ομάδες περιέχει (πόσα μόρια νερού δημιουργήθηκαν κατά την ένταξη των νουκλεοτιδίων στην αλυσίδα). Πόσες και ποιες πεντόζες περιέχονται Τι είδους δεσμούς και πόσους μπορεί να σχηματίσει αν συνδεθεί με μια συμπληρωματική της αλυσίδα Από ποιο άκρο της μπορεί να συνδεθεί ένα μεμονωμένο νουκλεοτίδιο 4. Ένα δίκλωνο μόριο DNA περιέχει 2400 κιτοσίνες (C) και 1200 αδενίνες(α). Ποιο είναι το πλήθος των άλλων αζωτούχων βάσεων. Το πλήθος των φωσφοδιεστερικών δεσμών 5. Στην μία αλυσίδα της διπλής έλικας ενός μορίου DNA έχουμε αναλογία Α+C/ T+G=0,5. Ποια είναι η αναλογία Στο μόριο του DNA Στην συμπληρωματικής της αλυσίδα 38

40 6. Ο αριθμός των A σε ένα μόριο DNA είναι το 20% των υπολοίπων βάσεων. Ποιο είναι το ποσοστό των G. 7. Σε δύο κύτταρα έγινε ανάλυση του γενετικού τους υλικού και βρέθηκε η παρακάτω επί τοις % σύσταση σε αζωτούχες βάσεις. Α(αδενίνη) Τ( θυμίνη ) C( κυτοσίνη) G ( γουανίνη) Κύτταρο Κύτταρο Τα κύτταρα 1,2 ανήκουν στο ίδιο ή σε διαφορετικά είδη οργανισμών: Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας. 8. Από το φυτό Zea mays (καλαμπόκι) απομονώθηκαν τρία διαφορετικά φυσιολογικά κύτταρα στα οποία προσδιορίστηκε το μέγεθος του γονιδιώματος σε ζεύγη βάσεων. Στο πρώτο κύτταρο το μέγεθος του γονιδιώματος υπολογίστηκε σε 20 *10 9 ζεύγη βάσεων, στο δεύτερο κύτταρο σε 5*10 9 ζεύγη βάσεων και στο τρίτο κύτταρο σε 10 *10 9 ζεύγη βάσεων. Να εξηγήσετε γιατί υπάρχουν οι διαφορές αυτές στο μέγεθος του γονιδιώματος των τριών κυττάρων. 9. Κατά την μελέτη καρυότυπων από ανθρώπους εντοπίστηκαν άτομα που είχαν τους εξής συνδυασμούς φυλετικών χρωμοσωμάτων. Άτομα Καρυότυπος ΧΧ Χ ΧΥ ΧΧΥ ΧΧΧ ΧΥΥ Ποια από τα παραπάνω άτομα είναι φυσιολογικά ποια δεν είναι και γιατί. Ποιο είναι το φύλλο καθενός από τα παραπάνω άτομα Ποιο είναι το πλήθος των χρωμοσωμάτων καθενός από τα παραπάνω άτομα 10. Ένα νουκλεικό οξύ συνίσταται από νουκλεοτίδια. Η θυμίνη αποτελεί το 15% των αζωτούχων βάσεων του.α) Ποιο είναι το ποσοστό και το πλήθος των άλλων αζωτούχων βάσεων; β) ποιο είναι το πλήθος των δεσμών υδρογόνου που αναπτύσσονται; γ) ποιο είναι το πλήθος των φωσφοδιεστερικών δεσμών; 39

41 11. Σε ένα μόριο DNA από κύτταρο εντοπίστηκαν φωσφοδιεστερικοί δεσμοί και δεσμοί υδρογόνου. Ποιο είναι το πλήθος καθεμιάς από τις αζωτούχες βάσεις; 12. Από την ανάλυση μιας αλυσίδας ενός μορίου DNA βρέθηκε αδενίνη 25%, θυμίνη 20% και κυτοσίνη 30%. Να βρεθεί το % ποσοστό των διαφορετικών νουκλεοτιδίων στο μόριο του DNA. 13. Μόριο DNA περιέχει νουκλεοτίδια. Αν η μια αλυσίδα του αποτελείται από 15% Α, 25% Τ και 35% G, να υπολογίσετε: α. το συνολικό αριθμό δ. Η β. το συνολικό αριθμό φ.φ.δ. ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΡΥΘΜΙΣΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ DNA. Ο αυτοδιαπλασιασμός του DNA πραγματοποιείται με ημισυντηρητικό μηχανισμό. Στο DNA βακτηρίου υπάρχει μία θέση έναρξης της αντιγραφής ενώ στο ευκαρυωτικό DNA υπάρχουν πολυάριθμες θέσεις έναρξης της αντιγραφής. 40

42 Τα ένζυμα που δρουν κατά την διάρκεια της αντιγραφής είναι τα εξής. DNA ελικάσες, πριμόσωμα, DNA πολυμεράσες, DNA δεσμάση, επιδιορθωτικά ένζυμα. Γιατί ο διπλασιασμός του DNA χαρακτηρίζεται ως ημισυντηρητικός; Απάντηση: Η αντιγραφή του DNA (αυτοδιπλασιασμός) γίνεται στο στάδιο S (της αντιγραφής) της μεσόφασης. Η όλη διεργασία γίνεται με τον λεγόμενο ημισυντηρητικό τρόπο. Δηλαδή το δίκλωνο μόριο DNA ανοίγει και το κύτταρο (στον πυρήνα σε ευκαρυωτικά κύτταρα ή στην πυρηνική περιοχή σε προκαρυωτικό κύτταρο) έχοντας σαν καλούπι τις 2 μητρικές αλυσίδες δημιουργεί, βάσει του κανόνα της συμπληρωματικότητας των βάσεων, τις 2 θυγατρικές αλυσίδες. ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗΣ Σκοπός της αντιγραφής είναι να παραχθούν 2 καινούργια μόρια DNA H αντιγραφή πραγματοποιείται μόνο μία φορά στον κύκλο του κυττάρου Το μόριο του DNA ανοίγει ταυτόχρονα σε πολλά σημεία αν πρόκειται για ευκαρυωτικό κύτταρο ή σε ένα σημείο αν πρόκειται για προκαρυωτικό κύτταρο. Απέναντι από κάθε δεοξυριβονουκλεοτίδιο τοποθετείται ένα συμπληρωματικό δεοξυριβονουκλεοτίδιο σύμφωνα με τον κανόνα της συμπληρωματικότητας με την βοήθεια της DNA πολυμεράσης. Αντιγράφονται και οι δύο αλυσίδες του DNA Συμμετέχουν πολλά ένζυμα με κύριο την DNA πολυμεράση. Υπάρχουν μηχανισμοί επιδιόρθωσης. 41

43 Ποια ένζυμα παίρνουν μέρος στην αντιγραφή του DNA; Απάντηση: DNA ελικάση: Ένζυμο που προκαλεί το ξετύλιγμα της διπλής έλικας σπάζοντας τους υδρογονοδεσμούς που ενώνουν τις δύο αλυσίδες του DNA. Έτσι δημιουργείται μια θηλιά που εκκινά από μια θέση έναρξης της αντιγραφής και επεκτείνεται και προς τις δύο κατευθύνσεις. (DNA πριμάση): Προσδένεται στην ελικάση και το αποδιαταγμένο μόριο DNA και συνθέτει μικρό μόριο RNA. Πριμόσωμα: Σύμπλοκο ενζύμων που έχει σαν ρόλο να ξεκινά την διαδικασία της αντιγραφής τοποθετώντας συμπληρωματικά μικρά τμήματα RNA τα λεγόμενα πρωταρχικά τμήματα συμπληρωματικά στις μητρικές αλυσίδες. DNA πολυμεράση: Ένζυμα που αδυνατούν χωρίς τα πρωταρχικά τμήματα να αρχίσουν την αντιγραφή, επιμηκύνουν τα πρωταρχικά τμήματα τοποθετώντας συμπληρωματικά ως προς τις μητρικές αλυσίδες δεοξυριβονουκλεοτίδια. Έτσι σχηματίζονται βαθμιαία νέα μόρια DNA καθώς αναπτύσσονται υδρογονικοί δεσμοί ανάμεσα στις συμπληρωματικές αζωτούχες βάσεις. Επίσης μπορούν να αντικαθιστούν νουκλεοτίδια που τοποθετήθηκαν κατά παράβαση της συμπληρωματικότητας με τα κατάλληλα νουκλεοτίδια, μειώνοντας τα λάθη στο 1 ανά νουκλεοτίδια. Ταυτοχρόνως μπορούν να αντικαθιστούν με τμήματα DNA τα πρωταρχικά τμήματα RNA. (παρατήρηση: δεν υπάρχει μόνο μια DNA πολυμεράση που παίρνει μέρος στην αντιγραφή του DNA αλλά χάριν συντομίας αναφέρονται όλες σαν μια). DNA δεσμάση: Ένζυμο υπεύθυνο για την σύνδεση των κομματιών της ασυνεχούς αλυσίδας καθώς και των ελευθέρων άκρων του DNA. Επίσης συνδέει τα τμήματα (στα ευκαρυωτικά κύτταρα) των θέσεων έναρξης της αντιγραφής. Επιδιορθωτικά ένζυμα: Εκτός από τις DNA πολυμεράσες που είδαμε υπάρχουν και τα λεγόμενα επιδιορθωτικά ένζυμα που ελέγχουν το DNA μετά την αντιγραφή του μειώνοντας το ποσοστό λάθους στο 1 ανά νουκλεοτίδια στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. 42

44 Έκφραση της γενετικής πληροφορίας Έκφραση = μεταγραφή + μετάφραση Κεντρικό δόγμα της μοριακής βιολογίας Κατηγορίες γονιδίων Τα τέσσερα είδη μορίων RNA που παρατηρούνται σε κύτταρα. Ερωτήσεις στην αντιγραφή του DNA. -Σύμφωνα με την θεωρία του βιβλίου- Για ποιο λόγο θεωρείται ημισυντηρητικός ο αυτοδιαπλασιασμός του DNA; Ο μηχανισμός αντιγραφής του DNA μελετάται κυρίως στα προκαρυωτικά κύτταρα. Για ποιο λόγο γίνεται αυτό σε σχέση με τα ευκαρυωτικά κύτταρα; Με ποιον τρόπο αρχίζει η αντιγραφή του DNA; Mε ποιον τρόπο η διάρκεια της αντιγραφής του DNA των ευκαρυωτικών κυττάρων μειώνεται; Πως εξελίσσεται η αντιγραφή του DNA; To DNA ως γενετικό υλικό ενός οργανισμού ποιες πληροφορίες περιέχει; Ποια είναι τα τρία βήματα για την έκφραση των γενετικών πληροφοριών; Συνοψίστε τις ιδιότητες του DNA ως φορέα των γενετικών πληροφοριών; Πως είναι γραμμένη ( κωδικοποιημένη ) η γενετική πληροφορία; Ορισμός γονιδίου. Η γονιδιακή έκφραση με ποιες διαδικασίες είναι συνδεδεμένη; Για ποιο λόγο εμπλουτίστηκε και με ποιον τρόπο η μορφή του κεντρικού δόγματος της βιολογίας; Η αντιγραφή, η μεταγραφή και η μετάφραση τι επιτυγχάνουν; Κατηγορίες διάκρισης των γονιδίων Ποια έκταση έχουν τα γονίδια που διαθέτει ο ανθρώπινος οργανισμός και πότε εκφράζονται; 43

45 Ερωτήσεις εξετάσεων 1. Να γράψετε ονομαστικά τα ένζυμα που παίρνουν μέρος στην επιδιόρθωση του DNA. 2. Ποια είναι τα 4 είδη RNA; 3. Να αναφέρετε ονομαστικά τα ένζυμα της αντιγραφής του DNA. 4. Τι είναι το πριμόσωμα και ποιος είναι ο ρόλος του στην αντιγραφή του DNA; 5. Ποιες λειτουργίες επιτελούν τα ένζυμα DNA πολυμεράσες κατά την αντιγραφή του DNA; 6. Για ποιο λόγο θεωρείται ημισυντηριτικός ο μηχανισμός αυτοδιπλασιασμού του DNA; 7. Ποιες διαδικασίες αποτελούν την γονιδιακή έκφραση; 8. Τι γνωρίζετε για τα πρωταρχικά τμήματα κατά την αντιγραφή του DNA; 9. Tι γνωρίζετε για τα ένζυμα που διορθώνουν λάθη κατά την αντιγραφή του DNA; 44

46 ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ DNA ελικάσες. Είναι ένζυμα που σπάζουν τους δεσμούς υδρογόνου ώστε να ξετυλιχθούν οι δύο αλυσίδες του DNA στις θέσεις έναρξης της αντιγραφής για να αρχίσει η αντιγραφή του μορίου. Θέσεις έναρξης της αντιγραφής. Είναι καθορισμένα σημεία του μορίου του DNA από τα οποία αρχίζει η αντιγραφή του. DNA-πολυμεράσες. Είναι τα κύρια ένζυμα της αντιγραφής του DNA. Πριμόσωμα. Είναι ειδικό σύμπλοκο το οποίο έχει πολλά ένζυμα και συνθέτει στις θέσεις έναρξης της αντιγραφής μικρά τμήματα RNA συμπληρωματικά προς τις μητρικές αλυσίδες τα οποία ονομάζονται πρωταρχικά τμήματα. DNA-δεσμάση. Είναι το ένζυμο που συνδέει τα κομμάτια του ασυνεχούς τμήματος κάθε αλυσίδας του DNA κατά την διάρκεια της αντιγραφής του μορίου και συνδέει όλα τα κομμάτια που προκύπτουν από τις διάφορες θέσεις έναρξης της αντιγραφής. Επιδιορθωτικά ένζυμα. Είναι ένζυμα που επιδιορθώνουν τα λάθη που δεν επιδιορθώνονται από την DNA- πολυμεράση. 45

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12-9-2015 ΘΕΜΑ Α Α1. α. in vitro β. in vivo γ. in vitro δ. in vitro Α2. γ Μεταξύ των δύο δεοξυριβονουκλεοτιδίων έχουμε συμπληρωματικότητα (Α=Τ)

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013

Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 Θέματα Πανελλαδικών 2000-2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ Κεφάλαιο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 ο Γράψτε τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις και δίπλα το γράμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Το γενετικό υλικό ΘΕΜΑ: 1 ο (Μονάδες 25 ) Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις. 1. Το πείραµα των Hershey και Chase ήταν:

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Πανελλαδικών

Θέματα Πανελλαδικών Θέματα Πανελλαδικών 2000-2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ Κεφάλαιο 1 Περιεχόμενα Περιεχόμενα 1 Κεφάλαιο 1 ο Το γενετικό υλικό Θέμα 1 ο 2 Θέμα 2 ο 8 Θέμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου

Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2013-2014 ΓΕ.Λ. ΣΟΡΩΝΗΣ ΜΑΣΤΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Κεφάλαιο 1 ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Ταξίδι στο χρόνο 1869 Απομονώνεται DNA από τον κυτταρικό πυρήνα 1903 Αποδεικνύεται ότι τα χρωμοσώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/09/2016 ΘΕΜΑ Α Α.1. β. Α.2. β. Α.3. γ. Α.4. δ. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.5. β. Μονάδες 25 ΘΕΜΑ Β Β. 1. Ιχνηθέτηση. είναι η σήμανση χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 2/12/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ: ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΝΟΤΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο... 2 I. Το γενετικό υλικό... 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ... 5 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ.... 8 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ... 9 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ...12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο I. Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το μόριο DNA μιας χρωματίδας μεταφασικού χωμοσώματος ενός φυσιολογικού ευκαρυωτικού κυττάρου περιέχει το 29% των νουκλεoτιδίων του με αζωτούχα βάση την T. a. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2015 ΘΕΜΑ 1 Ο 1. γ 2. δ 3. α 4. δ 5. δ ΘΕΜΑ 2 Ο Α) Το γενετικό υλικό των προκαρυωτικών κυττάρων είναι ένα δίκλωνο

Διαβάστε περισσότερα

Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7

Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7 Α1. 1. δ 2. α 3. δ 4. γ 5. γ Βιολογία ΘΕΜΑ A κατεύθυνσης Α2. Κατάταξη Αδενίνη 1 Γονίδιο 4 Νουκλεοτίδιο 2 Νουκλεόσωμα 3 Βραχίονας 5 Χρωματίδα 6 Γονιδίωμα 8 Καρυότυπος 9 Μεταφασικό χρωμόσωμα 7 ΘΕΜΑ Β 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης

ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1 ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ κατεύθυνσης Θέματα μικρής δυσκολίας (κατάλληλα για 2 ο Θέμα Πανελληνίων) 1. Ποιο είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ο Griffith με το πείραμα που πραγματοποίησε; Ο Griffith κατέληξε

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό

Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό Ασκήσεις για το Κεφάλαιο 1: Το γενετικό υλικό A) Ερωτήσεις με πολλές πιθανές απαντήσεις Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα ή τα γράμματα που αντιστοιχούν στη σωστή φράση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Μ.ΒΡΑΧΝΟΥΛΑ Σελίδα 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Σε ένα δίκλωνο µόριο DNA ο λόγος Α / C είναι 1/ 4. Το μήκος του είναι 20.000 ζεύγη βάσεων. Ποια η εκατοστιαία σύσταση και ποιος ο αριθµός των νουκλεοτιδίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. δ 2. β 3. γ 4. γ 5. β Β. Ερωτήσεις σωστού λάθους 1. Λάθος 2. Σωστό 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ( ΣΥΓΓΡΑΦΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Θα περιέχει ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, ασκήσεις ανοικτούκλειστού τύπου µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Π Ο Λ Λ Α Π Λ Η Σ Ε Π Ι Λ Ο Γ Η Σ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ 1. Η ποσότητα του DNΑ α. είναι ίδια σε όλους τους απλοειδείς οργανισµούς β. είναι σταθερή σε όλους τους διπλοειδείς οργανισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 21/09/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Για το γονιδίωμα της γάτας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Τα προβλήματα αυτού του κεφαλαίου αναφέρονται στον υπολογισμό : 1. νουκλεοτιδίων ή αζωτούχων βάσεων ή πεντοζών ή φωσφορικών ομάδων 2. φωσφοδιεστερικών δεσμών ή μορίων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/09/2013 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Το ζεύγος των φυλετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι:

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι: 1 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ - ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΕΙΟ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ 1 Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ (ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ) 2000 ΗΜΕΡΗΣΙΟ 3. Στα προκαρυωτικά κύτταρα το γενετικό υλικό είναι: α. γραµµικό δίκλωνοdνα β. γραµµικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. β 2. δ 3. α 4. γ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού λάθους 1. Λάθος 2. Σωστό 3. Σωστό 4. Σωστό 5.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 02/12/2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών.

Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών. Κεφάλαιο 1: ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ Βιομόρια: Τα μόρια που βρίσκονται στα κύτταρα των οργανισμών και αποτελούν απαραίτητο συστατικό αυτών. Βιολογικά μακρομόρια ( ή πολυμερή ): Κατηγορία βιομορίων με μεγάλο ΜΒ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ: Ανδρέου Δημητρίου 81 & Ακριτών 26 -ΚΑΛΟΓΡΕΖΑ

Τηλ: Ανδρέου Δημητρίου 81 & Ακριτών 26 -ΚΑΛΟΓΡΕΖΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ- ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ (Ιανουάριος 2014) 1 ο ΘΕΜΑ Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Μία απάντηση είναι η σωστή. 1. Υβριδοποίηση: Α. Είναι ιδιότητα του DNA

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΘΕΜΑ 1 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο οπερόνιο της λακτόζης: Α. Η πρωτεΐνη καταστολέας συνδέεται με το ρυθμιστικό γονίδιο Β. Το

Διαβάστε περισσότερα

3. Σε ένα σωματικό κύτταρο ανθρώπου που βρίσκεται στη μεσόφαση πριν την αντιγραφή υπάρχουν:

3. Σε ένα σωματικό κύτταρο ανθρώπου που βρίσκεται στη μεσόφαση πριν την αντιγραφή υπάρχουν: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Στο οπερόνιο της λακτόζης: Α. Η πρωτεΐνη καταστολέας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Ημερομηνία: Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Στις ημιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΟΡΟΛΟΓΙΑ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 1. In vitro 2. In vivo 3. Αναστολείς μίτωσης 4. Απλοειδές κύτταρο 5. Απλοειδής οργανισμός 6. Αριθμός ή αλληλουχία βάσεων 7. Αυτοσωμικά χρωμοσώματα 8. Βήμα έλικας 9. Γονιδίωμα κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

4 DNA ελικάση Δ Περιέχουν πανομοιότυπο DNA. 6 Πριμόσωμα ΣΤ Σταθερότητα κατά μήκος της κάθε πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας

4 DNA ελικάση Δ Περιέχουν πανομοιότυπο DNA. 6 Πριμόσωμα ΣΤ Σταθερότητα κατά μήκος της κάθε πολυνουκλεοτιδικής αλυσίδας Θέμα 1 ο 1. Αντιστοιχείστε όλες τις έννοιες της στήλης 1 με όλες τις φράσεις της στήλης 2 (Οι αντιστοιχίσεις να γραφούν στην κόλλα απαντήσεων σας & όχι στη φωτοτυπία των θεμάτων) 1 2 1 Αδελφές χρωματίδες

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου Ενότητα 1.1: Χημεία της ζωής Ενότητα 2.1: Μακρομόρια Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο Griffith στα πειράματά του χρησιμοποίησε:

1. Ο Griffith στα πειράματά του χρησιμοποίησε: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΧΕΙΜΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27/11/11 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Ο Griffith στα πειράματά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Γ 2. Β 3. Ε 4. Α 5. Δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1. Γ 2. Β 3. Ε 4. Α 5. Δ ΘΕΜΑ Α Α1. δ Α2. α Α3. α Α4. γ Α5. β ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 7 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου

Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Απρίλιος Μάιος 12 Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου (Ερωτήσεις που παρουσιάζουν ενδιαφέρον) 1. Τι είναι τα βιομόρια και ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά τους; Βιομόρια

Διαβάστε περισσότερα

Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων είναι:

Οι αζωτούχες βάσεις των νουκλεοτιδίων είναι: 1 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΝΟΥΚΛΕΙΚΩΝ ΟΞΕΩΝ ΑΣΚΗΣΗ 1 Ποια είναι η δομή των νουκλεοτιδίων; Τα νουκλεοτίδια προέρχονται από τη σύνδεση με ομοιοπολικό δεσμό, τριών διαφορετικών μορίων. Μιας πεντόζης (σάκχαρο με πέντε άτομα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: ΠΑΣΣΙΑ Α. Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Κάθε μεταφορικό RNA

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Το γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει:

Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει: Ο µαθητής που έχει µελετήσει το κεφάλαιο γενετικό υλικό πρέπει να γνωρίζει: Με ποια πειράµατα οι επιστήµονες κατέληξαν στο συµπέρασµα ότι το DNA είναι το γενετικό υλικό του κυττάρου. Ποιες οι διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση.

Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. Κεφάλαιο 4: Γενετική Α. Αντιγραφή - Μεταγραφή - Μετάφραση του DNA Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση. 1. Τι είναι κωδικόνιο; 2. Που γίνεται η σύνθεση πρωτεϊνών στο κύτταρο;

Διαβάστε περισσότερα

Το γενετικό υλικό. κεφάλαιο. Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης

Το γενετικό υλικό. κεφάλαιο. Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης Το γενετικό υλικό κεφάλαιο Πνευμονιόκοκκοι (Diploccoccus pneumoniae) Φωτογραφία από ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης To DNA είναι το γενετικό υλικό Η απάντηση δόθηκε το 1944, όταν οι Avery, Mac-Leod και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Γενετική

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Γενετική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο Γενετική Ενότητα 4.1: Κύκλος ζωής του κυττάρου Ενότητα 4.2: Μοριακή γενετική. (Το κεντρικό δόγμα της βιολογίας - Αντιγραφή - Μεταγραφή - Μετάφραση του DNA - Η χρωματίνη και το χρωμόσωμα) Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΟΝΟ (σκότωνε τα ποντίκια που µόλυνε)

ΠΑΘΟΓΟΝΟ (σκότωνε τα ποντίκια που µόλυνε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο: ΤΟ ΓΕΝΕΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1 ΠΟΙΟ ΜΟΡΙΟ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ; Το 1969 εντοπίστηκε στον πυρήνα των κυττάρων το DNA Μέχρι το 1944 δεν ήταν γνωστό ότι αποτελεί το γενετικό υλικό των οργανισµών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία προσανατολισμού

Βιολογία προσανατολισμού Βιολογία προσανατολισμού Α. 1. β. 2. γ. 3. γ. 4. α. 5. δ. ΘΕΜΑ Α ΘΕΜΑ Β Β1. Σχολικό βιβλίο σελ. 131 «Το βακτήριο... στο σώμα των φυτών.» Β2.1 Ε, 2 Δ, 3 Α, 4 Β Β3. Σχολικό βιβλίο σελ. 108 «Η θερμοκρασία..

Διαβάστε περισσότερα

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό

1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1 ο κεφάλαιο-το γενετικό υλικό 1.1. Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1.1.1.Με βάση την εικόνα που σας δίνεται (πείραμα Griffith) να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν. Α. Το συστατικό των βακτηρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. α 2. γ 3. δ 4. γ 5. β 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 2ο 1. Σχολικό βιβλίο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Ο γενετικός κώδικας είναι ένας κώδικας αντιστοίχισης των κωδικονίων του mrna με αμινοξέα στην πολυπεπτιδική αλυσίδα. Σύμφωνα με αυτόν η 3 μετάφραση όλων των mrna αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ 2016 2 Το συνώνυμο της αναπαραγωγής είναι ο πολλαπλασιασμός, η δημιουργία νέων ατόμων που έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τους γονείς τους. Όλοι οι οργανισμοί κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i..

Τα χημικά στοιχεία που είναι επικρατέστερα στους οργανισμούς είναι: i.. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «XHMIKH ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Όταν αναφερόμαστε στον όρο «Χημική Σύσταση του Κυττάρου», τί νομίζετε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. α Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ B B1. B2.

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. α Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ B B1. B2. ΘΕΜΑ Α Α1. γ (το πριμόσωμα) Α2. γ (οι υποκινητές και οι μεταγραφικοί παράγοντες κάθε γονιδίου) Α3. α (μεταφέρει ένα συγκεκριμένο αμινοξύ στο ριβόσωμα) Α4. β (αποδιάταξη των δύο συμπληρωματικών αλυσίδων)

Διαβάστε περισσότερα

Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο Dolly κλωνοποίηση θηλαστικών»

Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο Dolly κλωνοποίηση θηλαστικών» Βιολογία Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Απαντήσεις 2012 Α1. α Α2. γ Α3. δ Α4. β Α5. γ ΘΕΜΑ Β ΘΕΜΑ Α Β1. «σελ. 120 σχ. βιβλίου: Για την επιλογή οργάνων συμβατών για μεταμόσχευση» Β2. «σελ. 136 σχ. βιβλίου: Το πρόβατο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΗΣ 1 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ α) Αφού τα σωµατικά κύτταρα της γάτας έχουν 19 ζεύγη οµολόγων χρωµοσωµάτων, άρα περιέχουν 38 απλοειδή χρωµοσώµατα στην αρχή της Μεσόφασης (G 1 -φάση), πριν

Διαβάστε περισσότερα

Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση:

Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι επιστήµονες αρχικά πίστευαν ότι το γενετικό υλικό ήταν οι πρωτεΐνες και

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14364 Β5 (ΚΕΦ. 2, 4) ΘΕΜΑ Β: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΙΙ. Τα μιτοχόνδρια ανήκουν σε μια ευρύτερη κατηγορία οργανιδίων που μετατρέπουν την ενέργεια που προσλαμβάνουν τα κύτταρα σε αξιοποιήσιμη μορφή. α) Να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. δ Α4. γ Α5. β

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. δ Α4. γ Α5. β ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. δ Α4. γ Α5. β 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών

Κύτταρα πολυκύτταρων οργανισμών Μίτωση - Μείωση Τα ευκαρυωτικά κύτταρα διαιρούνται με δύο τρόπους: τη μίτωση και τη μείωση. Η Μίτωση είναι ο τύπος της κυτταρικής διαίρεσης που από ένα πατρικό κύτταρο καταλήγει σε δύο γενετικά πανομοιότυπα

Διαβάστε περισσότερα

8. Σε στέλεχος του βακτηρίου E.coli δε λειτουργεί το γονίδιο που παράγει τον καταστολέα του οπερόνιου της λακτόζης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα σε σχέση

8. Σε στέλεχος του βακτηρίου E.coli δε λειτουργεί το γονίδιο που παράγει τον καταστολέα του οπερόνιου της λακτόζης. Ποιο είναι το αποτέλεσμα σε σχέση Γονιδιακή ρύθμιοη 1. Εντοπίστε δύο διαφορές στον έλεγχο της γονιδιακής έκφρασης ανάμεσα στους προκαρυωτικούς και στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς. Α. Η ρύθμιση της γσνιδιακής έκφρασης στους προκαρυωτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18 / 05 / 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΧΕΙΡΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημικά στοιχεία που συνθέτουν τους οργανισμούς Ο C, το H 2, το O 2 και το N 2 είναι τα επικρατέστερα στους οργανισμούς σε ποσοστό 96% κ.β. Γιατί; Συμμετέχουν σε σημαντικό βαθμό στη σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση

Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Ενότητα 10: Κυτταρική Διαίρεση Κυτταρική διαίρεση: παραγωγή γενετικά πανομοιότυπων θυγατρικών κυττάρων Κυτταρική διαίρεση Μονοκύτταροι οργανισμοί: η διαίρεση του κυττάρου συνεπάγεται αναπαραγωγή ολόκληρου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 22 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 22 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 22 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α A1. β A2. γ A3. α A4. δ Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Στην πλειονότητά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Διατήρηση και συνέχεια της ζωής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Διατήρηση και συνέχεια της ζωής ΚΕΑΛΑΙΟ 5 ιατήρηση και συνέχεια της ζωής 5.2 H ροή της γενετικής πληροφορίας 3 Πώς βρέθηκε η δομή του DNA στο χώρο; Η ανακάλυψη της δομής του DNA πραγματοποιήθηκε το 1953 από τους Watson και Crick. Από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. γ. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1 Α 2 Γ 3 Α 4 Β 5 Α 6 Α 7 Γ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. γ. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1 Α 2 Γ 3 Α 4 Β 5 Α 6 Α 7 Γ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. β Α3. δ Α4. γ Α5. γ 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ/ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27 /9/2015

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ/ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27 /9/2015 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ/ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27 /9/2015 1 ο Θέμα 1.α 2.β 3.δ 4.γ 5.γ 2 ο Θέμα A. Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: i)τι είναι το οπερόνιο της λακτόζης και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 1 Ο,2 Ο και 4 Ο

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 1 Ο,2 Ο και 4 Ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ: 1 Ο,2 Ο και 4 Ο ΘΕΜΑ 1 Ο Α) 1. Β 2. Δ 3. Δ Β) 1. 1.Δ 2. 1. ΣΤ 2. Γ 2. Ε 3. Ε 3. Β 4. Α 4. Γ 5. Β 5. Α 6. Ζ 6. Δ 7. ΣΤ 7. Ζ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 24 Μαΐου 2013 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Βασική μονάδα οργάνωσης αποτελεί το Γ. νουκλεόσωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18 / 05 / 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. δ Α5. α ΘΕΜΑ Β Β1. Σελ. 123 124 σχολ. βιβλίου: «Η διαδικασία που ακολουθείται παράγουν το ένζυμο ADA». Β2. Σελ. 133 σχολ.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ στα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Α1: γ Α2: β Α3: α Α4: δ Α5: α ΘΕΜΑ Β Β1: σελ. 123 από: «Η διαδικασία που ακολουθείται. Εισάγονται πάλι σ αυτόν». Β2: σελ. 133 από:

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2005 1 ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 2 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο A: 1-Α, 2-, 3-Γ, 4-Β, 5-Β ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) Β. 1. Σωστή, 2. Λανθασµένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Θέματα Πανελλαδικών Εξετάσεων ανά Κεφάλαιο Βασίλης Πιτσιλαδής

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Θέματα Πανελλαδικών Εξετάσεων ανά Κεφάλαιο Βασίλης Πιτσιλαδής ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ Βασίλης Πιτσιλαδής ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Θέματα Πανελλαδικών Εξετάσεων ανά Κεφάλαιο 2000-2015 2 0 1 5 ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΣΠΕΡΙΝΑ ΛΥΚΕΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΣΤΟ 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓΟΝΙΔΙΑΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ : 1. Αντιγραφή: Η διαδικασία της αντιγραφής γίνεται με τον ημισυντηρητικό τρόπο, δηλαδή κάθε νέο μόριο αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Τρίτη, 27 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1o Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 3 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 18/5/2011 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ

Αθήνα, 18/5/2011 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Αθήνα, 18/5/2011 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης των Ημερησίων Γενικών Λυκείων. Η Επιτροπή Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna. Μονάδες 5

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna. Μονάδες 5 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 4 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 04.06.2014 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Παρασκευή, 22 Μαΐου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1o Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου Απαντήσεις Θεμάτων ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης, Ημ/νία: 18 Μαίου 2011 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Α1. Κατά τη λανθάνουσα φάση σε μια κλειστή καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Το Γενετικό Υλικό. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Το Γενετικό Υλικό. Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1: Το Γενετικό Υλικό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Η ποσότητα του DNA α. είναι ίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ(ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ»

Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Νικόλαος Σιαφάκας Λέκτορας Διαγνωστικής Ιολογίας Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» DNA RNA: ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ DNA RNA: Βασικά Χαρακτηριστικά Ρόλος Κεντικό Δόγμα της Βιολογίας:

Διαβάστε περισσότερα