Ηλεκτρονικά υλικά. Ηλεκτρική αγωγιµότητα στερεού είναι η ευκολία, µε την οποία άγει το ηλεκτρικό ρεύµα.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηλεκτρονικά υλικά. Ηλεκτρική αγωγιµότητα στερεού είναι η ευκολία, µε την οποία άγει το ηλεκτρικό ρεύµα."

Transcript

1 Ηλεκτρονικά υλικά ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΥΛΙΚΑ Ηλεκτρική αγωγιµότητα στερεού είναι η ευκολία, µε την οποία άγει το ηλεκτρικό ρεύµα. ιάκριση υλικών µε βάση τον τρόπο µεταβολής της ηλεκτρικής αγωγιµότητας µε τη θερµοκρασία: Αγωγοί (conductors): Είναι τα υλικά µε υψηλή τιµή ηλεκτρικής αγωγιµότητας, η οποία ελαττώνεται µε αύξηση της θερµοκρασίας. Αντιπρόσωποι: Τα στερεά µεταλλικής κατασκευής, ελάχιστα στερεά οµοιοπολικής κατασκευής (γραφίτης). Μονωτές ή κακοί αγωγοί ή διηλεκτρικά (nsulators): Είναι υλικά µε πολύ χαµηλή τιµή ηλεκτρικής αγωγιµότητας (πρακτικά δεν άγουν το ηλεκτρικό ρεύµα). Αντιπρόσωποι: Στερεά ιοντικής κατασκευής, πλείστα στερεά οµοιοπολικής και µοριακής κατασκευής, χωρίς αταξίες στα κρυσταλλικά τους πλέγµατα. Υπεραγωγοί (superconductors): Είναι υλικά που παρουσιάζουν µηδενική ηλεκτρική αντίσταση σε πολύ χαµηλές θερµοκρασίες. Αντιπρόσωποι: τα υπεραγώγιµα υλικά µπορεί να ανήκουν σε οποιαδήποτε κατηγορία στερεών υλικών. Ηµιαγωγοί (semconductors): Είναι υλικά µε ηλεκτρική αγωγιµότητα µεταξύ των τιµών που αντιστοιχούν σε αγωγούς και µονωτές, η οποία αυξάνεται µε αύξηση της θερµοκρασίας. Αντιπρόσωποι: Στερεά ιοντικής και οµοιοπολικής κατασκευής, ορισµένα στερεά µοριακής κατασκευής. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Για την κατανόηση των ηλεκτρικών ιδιοτήτων των υλικών είναι αναγκαία η γνώση στοιχειωδών αρχών της φυσικής στερεάς κατάστασης και ειδικότερα ορισµένες βασικές έννοιες πάνω στη θεωρία των ζωνών. ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ Σε ένα άτοµο, τα ηλεκτρόνιά του βρίσκονται σε απόλυτα καθορισµένες (κβαντισµένες) ενεργειακές στάθµες, καθεµιά από τις οποίες χαρακτηρίζεται από συγκεκριµένη τιµή συνολικής ενέργειας E n. Οι ατοµικές ενεργειακές στάθµες διέπονται από την απαγορευτική αρχή του Paul. Ένας εύκολος µνηµονικός κανόνας για την ιεραρχία των ατοµικών ενεργειακών σταθµών περιγράφεται στο Σχ. 1. Σχήµα 1 1

2 ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΤΡΟΧΙΑΚΩΝ (Molecular Orbtal Theory 193, F. Hund, R. Mullken, E. Hückel και J. Lennard-Jones) Μοριακά τροχιακά: Είναι τροχιακά, τα οποία ανήκουν σ όλα τα άτοµα της ένωσης. Βασικές αρχές της θεωρίας Όταν τα άτοµα πλησιάζουν αρκετά µεταξύ τους για το σχηµατισµό µορίων, λαµβάνει χώρα επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών τους. Η επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών οδηγεί σε αλληλεπίδραση µεταξύ τους και αντικατάστασή τους από ισάριθµα µοριακά τροχιακά. Τα ηλεκτρόνια ανακατανέµονται στα µοριακά τροχιακά σύµφωνα µε την αρχή ελάχιστης ενέργειας και την αρχή µέγιστης πολλαπλότητας του Hund. Ένα µοριακό τροχιακό υπακούει στην απαγορευτική αρχή του Paul, οπότε µπορεί να είναι κενό ή να δέχεται 1e ή e µε αντιπαράλληλα spn. H συµπλήρωση του µοριακού τροχιακού µε ζεύγος ηλεκτρονίων είναι η πιο συνήθης. Όσο µεγαλύτερος είναι ο βαθµός επικάλυψης των ατοµικών τροχιακών, τόσο µεγαλύτερη είναι η ισχύς των αναπτυσσοµένων (οµοιοπολικών) δεσµών. σ και π µοριακά τροχιακά: Ανάλογα µε τον τρόπο επικάλυψης δύο ατοµικών τροχιακών προκύπτουν οι ακόλουθοι τύποι µοριακού τροχιακού: σ µοριακό τροχιακό: Προκύπτει από την επικάλυψη ατοµικών τροχιακών κατά τον άξονα που συνδέει τα κέντρα των δύο ατόµων (τα υβριδικά ατοµικά τροχιακά sp, sp, sp 3, δίνουν µόνο σ µοριακά τροχιακά). π µοριακό τροχιακό: Προκύπτει από την πλευρική επικάλυψη των ατοµικών τροχιακών. εσµικά και αντιδεσµικά µοριακά τροχιακά: Θεωρώντας την επικάλυψη δύο ατοµικών τροχιακών ως συµβολή δύο κυµάνσεων (Κβαντοµηχανική), διακρίνουµε τις ακόλουθες δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις σχηµατισµού µοριακών τροχιακών: Συµβολή των κυµάνσεων εν φάσει η συνισταµένη κύµανση προκύπτει ιδιαίτερα ενισχυµένη µεταξύ των πυρήνων των δύο ατόµων η πιθανότητα να βρεθούν τα e του µοριακού τροχιακού στην περιοχή αυτή είναι πολύ µεγάλη τα e έλκονται ισχυρά από τους δύο πυρήνες το προκύπτον µόριο έχει ελαττωµένη ενέργεια. Συµβολή των κυµάνσεων µε αντίθετη φάση η συνισταµένη κύµανση προκύπτει ιδιαίτερα εξασθενηµένη µεταξύ των πυρήνων των δύο ατόµων η πιθανότητα να βρεθούν τα e του µοριακού τροχιακού στην περιοχή αυτή είναι πολύ µικρή αποσταθεροποίηση του προκύπτοντος µορίου το προκύπτον µόριο έχει αυξηµένη ενέργεια. Άρα, από την αλληλεπίδραση δύο ατοµικών τροχιακών προκύπτουν δύο µοριακά τροχιακά µε ενέργειες Ε-δΕ και Ε+δΕ (Ε η ενέργεια των ατοµικών τροχιακών), αντίστοιχα, τα οποία ονοµάζονται: εσµικό µοριακό τροχιακό: Η ενέργεια του µορίου που προκύπτει (Ε-δΕ) είναι µικρότερη από την ενέργεια των ατόµων (Ε) που το σχηµατίζουν. Αντιδεσµικό µοριακό τροχιακό: Η ενέργεια του µορίου που προκύπτει (Ε+δΕ) είναι µεγαλύτερη από την ενέργεια των ατόµων (Ε) που το σχηµατίζουν. Συµβολισµός µοριακών τροχιακών: Χρησιµοποιούνται τα γράµµατα σ ή π που µπορεί να φέρουν τα ακόλουθα ενδεικτικά: είκτη που δηλώνει το ατοµικό τροχιακό, από το οποίο έχει προέλθει το µοριακό τροχιακό, π.χ. σ 1s. Αστερίσκο, αν πρόκειται για αντιδεσµικό µοριακό τροχιακό, π.χ. σ 1s.

3 Εκθέτη εκτός παρένθεσης που δηλώνει τον αριθµό ηλεκτρονίων που περιέχει το µοριακό ( ) τροχιακό, π.χ.. σ 1s ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΣΤΑΘΜΕΣ Τα µόρια είναι πιο πολύπλοκα από τα άτοµα και έχουν µεγαλύτερο αριθµό διαθέσιµων ενεργειακών σταθµών. Κατά το σχηµατισµό του µορίου, η απόσταση µεταξύ των ατόµων ελαττώνεται και δίνεται η δυνατότητα στα ηλεκτρόνια ενός ατόµου να µεταπηδήσουν σε άλλο άτοµο. Η επιπλέον ηλεκτροστατική έλξη που δέχονται τα ηλεκτρόνια κάθε ατόµου από τα υπόλοιπα άτοµα του µορίου έχει ως αποτέλεσµα την τροποποίηση του δυναµικού του συστήµατος και άρα και των ενεργειακών του καταστάσεων. Αποτέλεσµα αυτής της αλληλεπίδρασης (βλ. Πίν. 1) είναι η ενεργειακή διεύρυνση των ενεργοποιηµένων µορίων και η ανάπτυξη ενεργειακής περιοχής που αποτελείται από κβαντισµένες ενεργειακές στάθµες, κατά τρόπο ανάλογο µε τις ατοµικές ενεργειακές στάθµες. Εν γένει, σε ένα µόριο, από κάθε ατοµική στάθµη προκύπτουν τόσες µοριακές στάθµες όσος είναι και ο αριθµός των ατόµων που αποτελούν το µόριο. Η κατάληψη των σταθµών γίνεται µε βάση την αρχή του Paul. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΕΡΕΟΥ - ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΖΩΝΩΝ Το κρυσταλλικό πλέγµα ενός µετάλλου θεωρείται ως ένα πολύ µεγάλο µόριο, του οποίου µερικά τροχιακά ανήκουν σε όλα τα άτοµά του. Παράδειγµα του τρόπου σχηµατισµού του κρυσταλλικού πλέγµατος µετάλλου περιγράφεται στον Πίν. 1 για το λίθιο ( 3 L). Πίνακας 1 L Ηλεκτρονική δοµή: 1s s 1 Τα e σε αυστηρά καθορισµένες ενεργειακές στάθµες. L Τα ατοµικά τροχιακά (s) της στιβάδας σθένους των δύο ατόµων συνδυαζόµενα δίνουν µοριακά τροχιακά, ένα δεσµικό( σ s) και ένα αντιδεσµικό ( σ s), των οποίων η µεταβολή της δυναµικής ενέργειας και οι αντίστοιχες µοριακές ενεργειακές στάθµες φαίνονται στην παράπλευρη στήλη. L 3 Τα 3 ατοµικά τροχιακά (s) της στιβάδας σθένους των δύο ατόµων συνδυαζόµενα δίνουν 3 µοριακά τροχιακά, ένα µε ζεύγος e, ένα µε µονήρες e και ένα αντιδεσµικό, µε ενεργειακές δέσµες, όπως περιγράφονται στην παράπλευρη στήλη. L 8 Με την ίδια διαδικασία, από την αλληλεπίδραση των 8 ατόµων L προκύπτουν 8 µοριακά τροχιακά µε µικρότερες αποστάσεις µεταξύ των ενεργειακών τους σταθµών. L n Στο κρυσταλλικό στερεό L υπάρχουν n ατοµικά τροχιακά που αλληλεπιδρούν και δίνουν n µοριακές ενεργειακές δέσµες που πρακτικά απέχουν µηδενική απόσταση µεταξύ τους σχηµατίζοντας ζώνη (band). 3

4 Στο Σχ. παρουσιάζεται η διαδικασία προσδιορισµού των ενεργειακών ζωνών κρυσταλλικού µετάλλου για δεδοµένη µέση ενδοατοµική απόσταση, όταν είναι διαθέσιµες οι µοριακές ενεργειακές στάθµες του υλικού. Σχήµα : ιαδικασία προσδιορισµού των ενεργειακών σταθµών υλικού Από τη µελέτη των ενεργειακών ζωνών προκύπτει το γενικό περίγραµµα που περιγράφεται στο Σχ. 3 και προκύπτουν τα ακόλουθα: Χαρακτηριστικές στάθµες Σχήµα 3: Ενεργειακές ζώνες και ενεργειακές στάθµες κρυσταλλικού υλικού Η ζώνη που αντιστοιχεί στην εξώτατη στιβάδα του ατόµου και περιλαµβάνει τα ηλεκτρόνια σθένους καλείται ζώνη σθένους και µπορεί να είναι πλήρως ή µερικά κατειληµµένη. 4

5 Οι κατώτερες ζώνες αντιστοιχούν στις ενεργειακές στάθµες των εσωτερικών στιβάδων του ατόµου, είναι πλήρως κατειληµµένες, δεν επικαλύπτονται και ονοµάζονται εσωτερικές ζώνες. Η πρώτη µη κατειληµµένη ζώνη πάνω από τη ζώνη σθένους ονοµάζεται ζώνη αγωγιµότητας και περιλαµβάνει τις πιθανές ενεργειακές καταστάσεις που µπορούν να καταλάβουν διεγερµένα ηλεκτρόνια της ζώνης σθένους. Μεταξύ γειτονικών ζωνών υπάρχουν περιοχές ενεργειών που δεν µπορούν να αποκτηθούν από τα ηλεκτρόνια και ονοµάζονται ενεργειακά διάκενα. Η περιοχή που παρεµβάλλεται µεταξύ ζώνης σθένους και ζώνης αγωγιµότητας ονοµάζεται απαγορευµένη ζώνη. Το εύρος της απαγορευµένης ζώνης ονοµάζεται ενεργειακό χάσµα (Ε g ) και καθορίζει την ηλεκτρονική συµπεριφορά των υλικών. ιακρίνουµε επίσης τα ακόλουθα χαρακτηριστικά ενεργειακά µεγέθη: Ε C : Κατώτερη τιµή ενέργειας στη ζώνη αγωγιµότητας. Ε V : Ανώτερη τιµή ενέργειας στη ζώνη σθένους. E F : Ενέργεια Ferm (αντιστοιχεί στη µέση τιµή περίπου των δύο παραπάνω ενεργειών) E g =( Ε C - Ε V )/: Εύρος απαγορευµένης ζώνης. ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΖΩΝΩΝ Η σχετική διάταξη των ζωνών σθένους και αγωγιµότητας για τα διάφορα είδη υλικών έχει όπως φαίνεται στο Σχ. 4. Σχήµα 4: Εξήγηση της ηλεκτρικής αγωγιµότητας υλικών µε χρήση των ενεργειακών ζωνών 1,, 3: Αγωγοί, 4: Μονωτής, 5: Ηµιαγωγός Οι ενδιάµεσες ζώνες είναι πλήρως κατειληµµένες, οπότε τα ηλεκτρόνιά τους δεν µπορούν να συνεισφέρουν στην αγωγιµότητα του υλικού - δεν µπορούν να πάρουν ενέργεια από εξωτερική πηγή ή ηλεκτρικό πεδίο και να κινηθούν, αφού δεν υπάρχουν για αυτά διαθέσιµες ενεργειακές καταστάσεις κοντά στις συµπληρωµένες. Έτσι, η αγωγιµότητα του κάθε υλικού (ηλεκτρική και θερµική) οφείλεται µόνο στα ηλεκτρόνια της τελευταίας ζώνης, δεδοµένου ότι αυτή δεν είναι πλήρως κατειληµµένη. Είναι προφανές ότι η τελευταία µη πλήρως κατειληµµένη ζώνη θα είναι η ζώνη αγωγιµότητας, ενώ η αµέσως χαµηλότερη, πλήρως κατειληµµένη ζώνη, θα είναι η ζώνη σθένους. Ανάλογα µε το αν η τελευταία ενεργειακή ζώνη του στερεού είναι πλήρως ή µη πλήρως κατειληµµένη, τα υλικά διακρίνονται σε µονωτές, αγωγούς (µέταλλα) και ηµιαγωγούς. Στους αγωγούς οι φορείς της ηλεκτρικής αγωγιµότητας είναι τα ελεύθερα ηλεκτρόνια, τα οποία προκύπτουν από τη σχετική θέση των ανώτερων ζωνών, όπως περιγράφεται στις περιπτώσεις 1, και 3 του Σχ. 4. Η ελλιπής πλήρωση της ζώνης σθένους (περίπτωση 1) επιτρέπει σε ηλεκτρόνιά της να µεταπηδούν ευχερώς σε µη κατειληµµένες στάθµες της, παρέχοντας στο υλικό υψηλή ηλεκτρική αγωγιµότητα, π.χ. τα αλκάλια. 5

6 Η πλήρης ζώνη σθένους µπορεί να επικαλύπτεται µε τη ζώνη αγωγιµότητας (περίπτωση ), οπότε ηλεκτρόνια της ζώνης σθένους µεταπίπτουν ευχερώς σε ελεύθερες στάθµες της ζώνης αγωγιµότητας και γίνονται ελεύθερα ηλεκτρόνια αγωγιµότητας, π.χ. οι αλκαλικές γαίες. Επικάλυψη της πλήρους ζώνης σθένους µε την ζώνη αγωγιµότητας και µε κατώτερες ενδιάµεσες ζώνες (περίπτωση 3) οδηγεί επίσης σε πολύ υψηλές τιµές ηλεκτρικής αγωγιµότητας, π.χ. Ag, Cu. Στους µονωτές αντιστοιχεί η ηλεκτρονική διάταξη 4 στο Σχ. 4. εν υπάρχουν ηλεκτρόνια στη ζώνη αγωγιµότητας, η ζώνη σθένους είναι πλήρως κατειληµµένη και υφίσταται µεγάλο εύρος ενεργειακού χάσµατος µεταξύ αυτών (της τάξης των 10 ev), άρα είναι δύσκολο µε θερµική διέγερση ή µε µέτρια ηλεκτρικά πεδία να µεταφερθούν ηλεκτρόνια από τη ζώνη σθένους στη ζώνη αγωγιµότητας. Έτσι, τα υλικά αυτά συµπεριφέρονται ως κακοί αγωγοί. Στους ηµιαγωγούς η ηλεκτρονική διάταξη (περίπτωση 5) είναι όµοια µε εκείνη των µονωτών, µε διαφορά ότι το ενεργειακό χάσµα εδώ είναι πολύ µικρότερο (0.5- ev). Έτσι, ενώ σε θερµοκρασία Τ=0 Κ οι ηµιαγωγοί συµπεριφέρονται ως µονωτές, σε συνηθισµένες θερµοκρασίες αρκετά ηλεκτρόνια µπορούν να µετακινηθούν στη ζώνη αγωγιµότητας και το υλικό να συµπεριφέρεται ως αγώγιµο. Η ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ ΑΓΩΓΟΥΣ Εφαρµογή ηλεκτρικού πεδίου σε ένα αγώγιµο στερεό προκαλεί επιτάχυνση των ελευθέρων ηλεκτρονίων του. Ένα ηλεκτρόνιο για να καταστεί ελεύθερο πρέπει να διεγερθεί ή να προωθηθεί σε µία από τις κενές και διαθέσιµες ενεργειακές καταστάσεις πάνω από τη στάθµη Ferm. Από το πεδίο ασκείται δύναµη στα ελεύθερα ηλεκτρόνια, τα οποία επιταχύνονται σε αντίθετη κατεύθυνση από αυτή του πεδίου. Κατά την κίνησή τους δέχονται δυνάµεις τριβής που προέρχονται από τη σκέδασή τους στις ατέλειες τους κρυσταλλικού πλέγµατος (πλεγµατικά κενά, διαταραχές, άτοµα πρόσµιξης, ένθετα άτοµα) και τις θερµικές δονήσεις των ίδιων των ατόµων, µε αποτέλεσµα την εµφάνιση αντίστασης στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύµατος. Χρησιµοποιούνται διάφοροι όροι για την περιγραφή του µεγέθους της σκέδασης: Ταχύτητα µετατόπισης των ηλεκτρονίων: υ d =µ e E όπου: Ε η ένταση του πεδίου και µ e η ηλεκτρονιακή ευκινησία (σταθερά αναλογίας) σε m /V.s. Ειδική αγωγιµότητα του υλικού: σ= neµ e όπου: n o αριθµός των ελεύθερων ή αγώγιµων ηλεκτρονίων ανά µονάδα όγκου και e η απόλυτη τιµή του φορτίου του ηλεκτρονίου ( C). 1 Ειδική ηλεκτρική αντίσταση: ρ=. σ Η συνολική ειδική αντίσταση είναι το άθροισµα των συνεισφορών των θερµικών δονήσεων (ρ t ), των προσµίξεων (ρ ) και της πλαστικής παραµόρφωσης (ρ d ), δηλ. ισχύει: ρ=ρ t +ρ +ρ d. (α) Επίδραση της θερµοκρασίας Σε θερµοκρασίες Τ<0.Τ D, όπου Τ D η θερµοκρασία Debye του υλικού: H ειδική αντίσταση µεταβάλλεται ανάλογα προς την Τ 5. Σε θερµοκρασίες Τ>0.Τ D : Ισχύει η γραµµική σχέση ρ t =ρ 0 (1 +ατ ), όπου α και ρ 0 σταθερές του υλικού. (β) Επίδραση των προσµίξεων Σε στερεό διάλυµα µε συγκέντρωση προσµίξεων c (βάσει του κλάσµατος ατόµων σε %): ρ = Ac (1 c ), όπου Α σταθερά. Σε διφασικό κράµα α+β: ρ = ρ V +ρ V, όπου V τα ογκοµετρικά κλάσµατα και ρ οι ειδικές αντιστάσεις των φάσεων. α α β β 6

7 Η ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΥΣ Η ηλεκτρική ειδική αγωγιµότητα των ηµιαγώγιµων υλικών δεν είναι τόσο υψηλή όσο αυτή των αγωγών. Στους ηµιαγωγούς το ενεργειακό διάκενο είναι µη µηδενικό και υπερκαλύπτεται από τα ηλεκτρόνια µε σχετικά µικρή προσφορά ενέργειας. Γενικά σε χαµηλές θερµοκρασίες συµπεριφέρονται ως µονωτές, ενώ σε υψηλές θερµοκρασίες ως αγωγοί. Σε θερµοκρασίες περιβάλλοντος, η διαθέσιµη ενέργεια είναι αρκετή, ώστε να προκαλέσει µεταπήδηση ηλεκτρονίων από τη ζώνη σθένους στη ζώνη αγωγιµότητας. Οι κενές θέσεις που αφήνουν ονοµάζονται οπές και µπορούν να καταλαµβάνονται από γειτονικά ηλεκτρόνια της ζώνης σθένους και να συνεισφέρουν έτσι στην αγωγιµότητα του υλικού, βλ. Σχ. 5. ηλαδή, στους ηµιαγωγούς σηµειώνεται αγωγιµότητα και στη ζώνη σθένους. Για την περιγραφή της αγωγιµότητας στη ζώνη σθένους βολεύει να µην χρησιµοποιείται η κίνηση των ηλεκτρονίων που καταλαµβάνουν τις οπές, αλλά η κίνηση των ίδιων των οπών (ως αποτέλεσµα της µετακίνησης ηλεκτρονίων). Οι οπές αλληλεπιδρούν µε εξωτερικό πεδίο σαν να ήταν θετικά φορτισµένα ηλεκτρόνια. Συνεπώς, στους ηµιαγωγούς υφίστανται δύο ειδών φορείς αγωγιµότητας: ελεύθερα ηλεκτρόνια στη ζώνη αγωγιµότητας και οπές στη ζώνη σθένους. Προφανώς, σε έναν ηµιαγωγό χωρίς προσµίξεις ο αριθµός των ελεύθερων ηλεκτρονίων είναι ίσος µε τον αριθµό των οπών. Όσον αφορά την εξάρτηση της αγωγιµότητας από τη θερµοκρασία, στους ηµιαγωγούς παρατηρείται αύξηση της αγωγιµότητας µε τη θερµοκρασία, αφού αυξάνεται το πλήθος των ηλεκτρονίων και των οπών που συνεισφέρουν στην αγωγιµότητα. Σε Τ = 0 Κ Σε Τ > 0 Κ Σχήµα 5: Μηχανισµός ανάπτυξης ελεύθερων ηλεκτρονίων και οπών σε ηµιαγωγό ΕΙ Η ΗΜΙΑΓΩΓΩΝ (α) Ενδογενείς ηµιαγωγοί Οι ενδογενείς ηµιαγωγοί (ntrnsc semconductors) είναι εκείνοι στους οποίους η ηλεκτρική συµπεριφορά βασίζεται στην ενυπάρχουσα ηλεκτρονιακή δοµή των καθαρών υλικών. Χαρακτηρίζονται από τη δοµή ηλεκτρονιακών ζωνών της περίπτωσης 5 του Σχ. 4. Το ενεργειακό τους διάκενο είναι µικρότερο από ev, π.χ. στο καθαρό Ge είναι 0.66 ev και στο καθαρό S 1.1 ev. Ενδογενή ηµιαγώγιµα υλικά είναι: Τα δύο φυσικά ηµιαγώγιµα στοιχεία, S (πυρίτιο) και Ge (γερµάνιο), της IVA οµάδας του περιοδικού πίνακα (βλ. Σχ. 6), τα οποία έχουν σθένος 4 και τα άτοµά τους συνδέονται µε οµοιοπολικούς δεσµούς, όπως φαίνεται στο Σχ. 7. Ενώσεις µεταξύ των στοιχείων των οµάδων ΙΙΙΑ και VA, γνωστές και ως ενώσεις ΙΙΙ-V, π.χ. αρσενικούχο γάλλιο (GaAs), αντιµονιούχο ίνδιο (InSb). Ενώσεις µεταξύ των στοιχείων των οµάδων ΙΙB και ΙΙΙ-V, π.χ. θειούχο κάδµιο (CdS), τελλουριούχος ψευδάργυρος (ZnTe). 7

8 Σχήµα 6 Έλεύθερο ηλεκτρόνιο Οπή Σχήµα 7: Σχηµατική παράσταση του µηχανισµού µεταπήδησης ηλεκτρονίου και σχηµατισµού οπής σε ηµιαγωγό S ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Στον ενδογενή ηµιαγωγό, η ηλεκτρική ουδετερότητα είναι αυτόµατη. Συνεπώς, αναµένεται ο αριθµός των ελεύθερων ηλεκτρονίων (n) να είναι ίσος µε τον αριθµό των οπών (p): n= p (1) Υπενθυµίζεται ότι: η κίνηση των ηλεκτρονίων λαµβάνει χώρα στη ζώνη αγωγιµότητας, ενώ η κίνηση των οπών συµβαίνει στη ζώνη σθένους. Για τους φορείς αγωγιµότητας ισχύει η εξίσωση Boltzmann, δηλ. αντίστοιχα: EC E n= NC exp kbt EF E p= NV exp kbt F V () (3) όπου: k B η σταθερά Boltzmann, Ν V, N C η ενεργή πυκνότητα ενεργειακών καταστάσεων στη ζώνη σθένους και στη ζώνη αγωγιµότητας, αντίστοιχα. 8

9 Με αντικατάσταση στην εξ. (1) και επιλύοντας ως προς Ε F, προκύπτει: E F E + E N = + k Tln (4) C V V B NC Επειδή είναι Ν V N C N= m -3 EC + EV, συνεπάγεται ότι: EF (4α) ηλαδή, η στάθµη Ferm βρίσκεται περίπου στο µέσο του ενεργειακού διακένου, γεγονός που οδηγεί στις ακόλουθες σχέσεις: Eg EC EF = EF EV = (5) Φορείς αγωγιµότητας: E E C F g n = n = p = N exp = N exp (6) kbt kbt E Αγωγιµότητα ηµιαγωγού: σ= neµ + peµ = ne( µ +µ ) =σ exp n p n p 0 E g k BT (7) όπου: µ n η κινητικότητα των ελεύθερων ηλεκτρονίων, µ p η κινητικότητα των οπών (<µ n ) και σ = ne( µ +µ n ). 0 p Στον Πίν. παρουσιάζονται τιµές µερικών από τις παραπάνω µεταβλητές/ιδιότητες για τους κυριότερους ενδογενείς ηµιαγωγούς στους 0 ο C. Πίνακας 9

10 (β) Εξωγενείς ηµιαγωγοί Στους ενδογενείς ηµιαγωγούς η ηλεκτρική αγωγιµότητα είναι πολύ µικρή. Υπάρχει η δυνατότητα να βελτιωθεί η αγωγιµότητα τους µε ελεγχόµενη προσθήκη ακαθαρσιών (κραµάτωση). Η διαδικασία εµπλουτισµού του ενδογενούς ηµιαγωγού ονοµάζεται νόθευση (doppng) και τα παραγόµενα προϊόντα εξωγενείς ηµιαγωγοί ή ηµιαγωγοί προσµίξεων (extrnsc semconductors). Υπάρχουν δύο τρόποι νόθευσης ηµιαγωγού που αποτελείται από άτοµα σθένους Α: Προσθήκη ατόµων σθένους Α+1. Προσθήκη ατόµων σθένους Α-1. ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ ΤΥΠΟΥ n Στο Σχ. 8 περιγράφεται η περίπτωση εισαγωγής στο κρυσταλλικό πλέγµα του S ενός πεντασθενούς ατόµου (P, As, Sb). Τα 4 ηλεκτρόνια του ηµιαγωγού σχηµατίζουν οµοιοπολικούς δεσµούς µε το ξένο άτοµο, που ονοµάζεται δότης (donor) και µένει ένα "αδέσµευτο" ηλεκτρόνιο του δότη, το οποίο έχει ενέργεια E D κοντά στη ζώνη αγωγιµότητας. Το ηλεκτρόνιο αυτό µε µικρή θερµοκρασιακή διέγερση µπορεί να µεταπηδήσει στη ζώνη αγωγιµότητας και να γίνει ηλεκτρόνιο αγωγιµότητας, το δε άτοµο-δότης µεταπίπτει σε θετικό ιόν (κατιόν). Οι ηµιαγωγοί µε τέτοιου είδους εµπλουτισµό ονοµάζονται τύπου n (negatve) και οδηγούνται σε αύξηση της συγκέντρωσης ηλεκτρονίων. Συνεπώς, στους ηµιαγωγούς-n, οι φορείς φορτίου πλειονότητας (φορείς αγωγιµότητας) είναι τα ηλεκτρόνια, ενώ οι φορείς φορτίου µειονότητας είναι οι οπές. Ενεργειακή στάθµη δότη ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ ΤΥΠΟΥ p Σχήµα 8: Παραγωγή ηµιαγωγού-n Στο Σχ. 9 παρουσιάζεται η περίπτωση εισαγωγής στο κρυσταλλικό πλέγµα του S ενός τρισθενούς ατόµου (Β, Al, Ga, In). Τα 3 ηλεκτρόνια του ηµιαγωγού σχηµατίζουν οµοιοπολικούς δεσµούς µε το ξένο άτοµο, το οποίο ονοµάζεται αποδέκτης (acceptor), δεδοµένου ότι εισάγει µία 10

11 οπή που µπορεί να δεχθεί ένα "αδέσµευτο" ένα ηλεκτρόνιο του ηµιαγωγού, ο δε αποδέκτης µεταπτίπτει σε αρνητικό ιόν (ανιόν). ηλ. η προσθήκη του ξένου ατόµου-αποδέκτη έχει ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία µιας ενεργειακής στάθµης E A µέσα στο χάσµα, κοντά στη ζώνη σθένους, την οποία καταλαµβάνει το "αδέσµευτο" ηλεκτρόνιο της ζώνης σθένους, αφήνοντας έτσι νέα οπή στη ζώνη σθένους, η οποία µε τον τρόπο αυτό συνεισφέρει στην αγωγιµότητα. Οι ηµιαγωγοί µε τέτοιου είδους εµπλουτισµό ονοµάζονται τύπου p (postve) και οδηγούνται σε αύξηση της συγκέντρωσης οπών. Συνεπώς, στους ηµιαγωγούς-p, οι φορείς φορτίου πλειονότητας (φορείς αγωγιµότητας) είναι οπές, ενώ οι φορείς φορτίου µειονότητας είναι τα ηλεκτρόνια. Τυπικές τιµές πυκνότητας εµπλουτισµού που χρησιµοποιούνται στις εφαρµογές είναι cm -1. (Να σηµειωθεί ότι η τυπική πυκνότητα ελεύθερων ηλεκτρονίων στα συνήθη µέταλλα είναι της τάξης ~10 4 cm -1 ). Ενεργειακή στάθµη αποδέκτη Σχήµα 9: Παραγωγή ηµιαγωγού-p Η συνολική ενεργειακή εικόνα των εξωγενών ηµιαγωγών παρουσιάζεται στο Σχ. 10. Σχήµα 10: Ενεργειακές στάθµες εξωγενών ηµιαγωγών 11

12 ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ (α) Ηµιαγωγός-n Συγκέντρωση αρνητικών φορέων: n (ελεύθερα ηλεκτρόνια). Συγκέντρωση θετικών φορέων: n + p (δότες + οπές) D Ισολογισµός θετικών και αρνητικών φορτίων (ηλεκτρική ουδετερότητα): n= n + p (8) n Σχέση ενεργών µαζών: p n= (9) Eg όπου: n = N CNV exp (10) η συγκέντρωση των φορέων αγωγιµότητας του k BT ενδογενούς ηµιαγωγού. Από το συνδυασµό των εξ. (8) και (9) προκύπτει: D n nd nd n= nd + n ndn n = 0 n= + + n n (11) nd n nd Συνήθως είναι, οπότε µπορεί να υποτεθεί κατά προσέγγιση ότι: n (11α) EC E D όπου: nd = N D exp kbt (11β). Αγωγιµότητα ηµιαγωγού: σ = µ E E + µ +µ (β) Ηµιαγωγός-p C D g n ND e nexp N e ( n p)exp kbt kbt (1) Συγκέντρωση αρνητικών φορέων: n+ n A (ελεύθερα ηλεκτρόνια + αποδέκτες). Συγκέντρωση θετικών φορέων: p (οπές) Ισολογισµός θετικών και αρνητικών φορτίων (ηλεκτρική ουδετερότητα): n+ n A = p (13) Από το συνδυασµό των εξ. (13) και (9) προκύπτει: E n na na p= na + p nap n = 0 n= + + n p (14) na n na Συνήθως είναι, οπότε µπορεί να υποτεθεί κατά προσέγγιση ότι: p (14α). EA E V όπου: na = N A exp kbt (14β). Αγωγιµότητα ηµιαγωγού: σ = µ E E + µ +µ A V g p NA e pexp N e ( n p)exp kbt kbt E (15) (γ) Συνύπαρξη και των δύο τύπων νόθευσης (p και n) σε µία περιοχή του ηµιαγωγού Προφανώς, επικρατεί η προσθήκη µε τη µεγαλύτερη συγκέντρωση. Συγκέντρωση αρνητικών φορέων: n+ n A (ελεύθερα ηλεκτρόνια + αποδέκτες). Συγκέντρωση θετικών φορέων: n + p (δότες + οπές) D Ισολογισµός θετικών και αρνητικών φορτίων: n+ n A = n D + p (16) 1

13 Έστω ότι πλεονάζουν τα ηλεκτρόνια: nd > na Από το συνδυασµό των εξ. (14) και (9) προκύπτει: n nd na A D D A nd na n+ n = n + n (n n )n n = 0 n= + + n n (17) Και αν είναι n n n (συνήθως), µπορεί να τεθεί προσεγγιστικά: n nd n (17α). D A Έστω ότι πλεονάζουν οι οπές: na > n D A Με την ίδια διαδικασία προκύπτει: p na nd na nd = + + n (18) ή προσεγγιστικά, όταν είναι nd na n, µπορεί να τεθεί p n A n D (18α). 13

7.a. Οι δεσμοί στα στερεά

7.a. Οι δεσμοί στα στερεά ΤΕΤΥ Σύγχρονη Φυσική Κεφ. 7-1 Κεφάλαιο 7. Στερεά Εδάφια: 7.a. Οι δεσμοί στα στερεά 7.b. Η θεωρία των ενεργειακών ζωνών 7.c. Νόθευση ημιαγωγών και εφαρμογές 7.d. Υπεραγωγοί 7.a. Οι δεσμοί στα στερεά Με

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VLSI T echnol ogy ogy and Computer A r A chitecture Lab Γ Τσ ιατ α ο τ ύχ ύ α χ ς ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VLSI T echnol ogy ogy and Computer A r A chitecture Lab Γ Τσ ιατ α ο τ ύχ ύ α χ ς ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Ηµιαγωγοί VSI Techology ad Comuter Archtecture ab Ηµιαγωγοί Γ. Τσιατούχας ΒΑΣΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΜΙΚΡΟΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ Διάρθρωση. Φράγμα δυναμικού. Ενεργειακές ζώνες Ημιαγωγοί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ. Θεωρητικη αναλυση

ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ. Θεωρητικη αναλυση ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΑ Υλικα 3ο μεροσ Θεωρητικη αναλυση μεταλλα Έχουν κοινές φυσικές ιδιότητες που αποδεικνύεται πως είναι αλληλένδετες μεταξύ τους: Υψηλή φυσική αντοχή Υψηλή πυκνότητα Υψηλή ηλεκτρική και θερμική

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Ημιαγωγοί Θεωρία ζωνών Ενδογενής αγωγιμότητα Ζώνη σθένους Ζώνη αγωγιμότητας Προτεινόμενη βιβλιογραφία 1) Π.Βαρώτσος Κ.Αλεξόπουλος «Φυσική Στερεάς Κατάστασης» 2) C.Kittl, «Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1. Στοιχειακοί ηµιαγωγοί

Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1. Στοιχειακοί ηµιαγωγοί Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική 1 Στοιχειακοί ηµιαγωγοί Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική Οµοιοπολικοί δεσµοί στο πυρίτιο Κρυσταλλική δοµή Πυριτίου ιάσταση κύβου για το Si: 0.543 nm Εισαγωγή στη Μικροηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ. Εργαστήριο Φυσικής IΙ. Μελέτη της απόδοσης φωτοβολταϊκού στοιχείου με χρήση υπολογιστή. 1. Σκοπός. 2. Σύντομο θεωρητικό μέρος ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1. Σκοπός Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη ημιαγωγών η οποία μετατρέπει την φωτεινή ενέργεια που προσπίπτει σε αυτήν σε ηλεκτρική.. Όταν αυτή φωτιστεί με φωτόνια κατάλληλης συχνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της άσκησης

Περιεχόμενο της άσκησης Προαπαιτούμενες γνώσεις Επαφή p- Στάθμη Fermi Χαρακτηριστική ρεύματος-τάσης Ορθή και ανάστροφη πόλωση Περιεχόμενο της άσκησης Οι επαφές p- παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον επειδή βρίσκουν εφαρμογή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑ- ΑΝΤΙΣΤΑΤΕΣ 7.1. Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετάσουμε την ηλεκτρική αγωγιμότητα των μεταλλικών υλικών και τους παράγοντες που την επηρεάζουν, όπως η θερμοκρασία,

Διαβάστε περισσότερα

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί

1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί 1.12 Ηλεκτρονιακά κύματα και χημικοί δεσμοί Ο Lewis πρότεινε το μοντέλο του κοινού ηλεκτρονιακού ζεύγους των δεσμών το 1916, σχεδόνμιαδεκαετίαπριναπότηθεωρίατουde Broglie τηςδυαδικότηταςκύματος-σωματιδίου.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα που θα καλυφθούν

Θέµατα που θα καλυφθούν Ηµιαγωγοί Semiconductors 1 Θέµατα που θα καλυφθούν Αγωγοί Conductors Ηµιαγωγοί Semiconductors Κρύσταλλοι πυριτίου Silicon crystals Ενδογενείς Ηµιαγωγοί Intrinsic semiconductors ύο τύποι φορέων για το ρεύµασεηµιαγωγούς

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 2.4 Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού Λέξεις κλειδιά: ειδική αντίσταση, μικροσκοπική ερμηνεία, μεταβλητός αντισ ροοστάτης, ποτενσιόμετρο 2.4 Παράγοντες που επηρεάζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ

Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Ηλεκτρονική Φυσική (Εργαστήριο) ρ. Κ. Ι. ηµητρίου ΙΟ ΟΙ Για να κατανοήσουµε τη λειτουργία και το ρόλο των διόδων µέσα σε ένα κύκλωµα, θα πρέπει πρώτα να µελετήσουµε τους ηµιαγωγούς, υλικά που περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΑΓΩΓΩΝ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΟΜΟΓΕΝΕΙΣ ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ : Ηλεκτρονική δομή των ενεργειακών ταινιών Ε(k) διαφόρων ημιαγωγών Άμεσο και έμμεσο ενεργειακό χάσμα Ταινία αγωγιμότητας και ηλεκτρόνιαταινία

Διαβάστε περισσότερα

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου

Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21. Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Ζαχαριάδου Φωτεινή Σελίδα 1 από 21 Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1: Ηλεκτρονιακή δοµή του ατόµου Θέµατα Σωστού/Λάθους και Πολλαπλής επιλογής Πανελληνίων, ΟΕΦΕ, ΠΜ Χ Το 17Cl σχηµατίζει ενώσεις µε ένα µόνο

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρονιακές Κατανοµή

ηλεκτρονιακές Κατανοµή ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΙΚΟΙ ΕΣΜΟΙ 1. ίνεται ο πίκας: Σύµβολο Στοιχείου Να Ηλεκτρονιακή Κατανοµή X K (2) L(4) Ψ K (2) L(8) M(7) Ζ K (2) L(7) αντιγράψετε τον πίκα Οµάδα Π.Π. στη κόλλα Περίοδος Π.Π. σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. 1: Τυπική μορφή μοριακού δυναμικού.

Σχ. 1: Τυπική μορφή μοριακού δυναμικού. ΤΕΤΥ - Σύγχρονη Φυσική Κεφ. 6-1 Κεφάλαιο 6. Μόρια Εδάφια: 6.a. Μόρια και μοριακοί δεσμοί 6.b. Κβαντομηχανική περιγραφή του χημικού δεσμού 6.c. Περιστροφή και ταλάντωση μορίων 6.d. Μοριακά φάσματα 6.a.

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Κ. ΠΑΛΟΎΡΑ Ημιαγωγοί 1. Ημιαγωγοί. Το 1931 ο Pauli δήλωσε: "One shouldn't work on. semiconductors, that is a filthy mess; who knows if they really

Ε. Κ. ΠΑΛΟΎΡΑ Ημιαγωγοί 1. Ημιαγωγοί. Το 1931 ο Pauli δήλωσε: One shouldn't work on. semiconductors, that is a filthy mess; who knows if they really Ημιαγωγοί Ανακαλύφθηκαν το 190 Το 191 ο Pauli δήλωσε: "Oe should't work o semicoductors, that is a filthy mess; who kows if they really exist!" Πιο ήταν το πρόβλημα? Οι ανεπιθύμητες προσμείξεις Το 1947

Διαβάστε περισσότερα

5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση

5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση 5. Χημικός εσμός ΙI: Κβαντομηχανική Θεώρηση ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι μια πρώτη προσέγγιση των κυματομηχανικών θεωριών του ομοιοπολικού δεσμού και η ανακάλυψη του πώς οι θεωρίες αυτές δημιουργούν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 11-11-2012 Για τις ερωτήσεις Α.1 έως Α.5 να γράψετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση δίπλα στον αριθμό της ερώτησης. Α.1 Τα χημικά στοιχεία μιας κύριας ομάδας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 1: Δομή και δεσμοί 1. Οργανική χημεία Οργανικές ενώσεις μέχριτομισότου1800 αναφέρονταν σε ενώσεις από ζωντανούς οργανισμούς Wöhler το 1828 έδειξε ότι η ουρία, μία οργανική ένωση,

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων

Ατομική Ακτίνα ατομική ακτίνα δραστικού μείωση δραστικό πυρηνικό φορτίο και ο κύριος κβαντικός αριθμός των εξωτ. ηλεκτρονίων ATOMIKH AKTINA Ατομική Ακτίνα ορίζεται ως το μισό της απόστασης μεταξύ δύο γειτονικών ατόμων, όπως αυτά διατάσσονται στο κρυσταλλικό πλέγμα του στοιχείου. Η ατομική ακτίνα ενός στοιχείου: Κατά μήκος μιας

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός.

2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 2.3 Είδη χημικών δεσμών: Ιοντικός ομοιοπολικός δοτικός ομοιοπολικός δεσμός. 11.1. Ποια είδη χημικών δεσμών γνωρίζετε; Υπάρχουν δύο βασικά είδη χημικών δεσμών: ο ιοντικός ή ετεροπολικός δεσμός και ο ομοιοπολικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη Υπεύθυνη καθηγήτρια: Ε. Ατσαλάκη ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ (2000-2011) Χημεία Γ Λυκείου Α) Να επιλέξετε σε κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις τη σωστή απάντηση: 1. To στοιχείο που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

dq dt μεταβολή θερμοκρασίας C = C m ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ J mole Θερμικές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα

dq dt μεταβολή θερμοκρασίας C = C m ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ J mole Θερμικές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα ΥΛΙΚΑ Ι ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 7 κές Ιδιότητες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ κές ιδιότητες Θερμοχωρητικότητα κή διαστολή κή αγωγιμότητα γμ κή τάση Θερμοχωρητικότητα Η θερμοχωρητικότητα

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ

1.1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ 1.1 ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ Η σημαντικότερη ηλεκτρική ιδιότητα των σωμάτων, από την πλευρά των τεχνικών εφαρμογών είναι η ηλεκτρική τους αγωγιμότητα. Η ηλεκτρική αγωγιμότητα G ( Ω -1 ) εκφράζει την ευκολία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα

Μάθημα 10 ο. Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας. Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Μάθημα 10 ο Ο Περιοδικός Πίνακας και ο Νόμος της Περιοδικότητας Μέγεθος ατόμων Ενέργεια Ιοντισμού Ηλεκτρονιακή συγγένεια Ηλεκτραρνητικότητα Σχέση σειράς συμπλήρωσης τροχιακών και ΠΠ Μνημονικός κανόνας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων

Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων Μεταβολή ορισμένων περιοδικών ιδιοτήτων 1. Ερώτηση: Ποια θεωρούνται θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου και γιατί; Θεμελιώδη χαρακτηριστικά του ατόμου είναι: η ατομική ακτίνα, η ενέργεια ιοντισμού και

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1. Στην ετικέτα φιάλης νερού Λουτρακίου (atural Mineral Water) αναγράφεται η τιμή ολικής σκληρότητας 89 αμερικανικοί βαθμοί σκληρότητας. Πόσα ml προτύπου διαλύματος EDTA

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron

4. Παρατηρείστε το ίχνος ενός ηλεκτρονίου (click here to select an electron Τα ηλεκτρόνια στα Μέταλλα Α. Χωρίς ηλεκτρικό πεδίο: 1. Τι είδους κίνηση κάνουν τα ηλεκτρόνια; Τα ηλεκτρόνια συγκρούονται μεταξύ τους; 2. Πόσα ηλεκτρόνια περνάνε προς τα δεξιά και πόσα προς τας αριστερά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (Ε.Τ.) ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ ΥΛΙΚΑ. Σχηματισμός και μορφή ενεργειακών ταινιών στα στερεά υλικά:

ΘΕΩΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (Ε.Τ.) ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ ΥΛΙΚΑ. Σχηματισμός και μορφή ενεργειακών ταινιών στα στερεά υλικά: ΘΕΩΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ (Ε.Τ.) ΣΤΑ ΣΤΕΡΕΑ ΥΛΙΚΑ Σχηματισμός και μορφή ενεργειακών ταινιών στα στερεά υλικά: 1. Προσέγγιση της ισχυρής σύζευξης. Μοντέλο σχεδόν ελεύθερου ηλεκτρονίου - Οι συνέπειες του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΥΛΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΓΑΡΙΔΑΣ E-mail: gtsigaridas@teilam.gr ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΥΠΟΙ ΣΤΕΡΕΩΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΟΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1)

l R= ρ Σε ηλεκτρικό αγωγό µήκους l και διατοµής A η αντίσταση δίνεται από την εξίσωση: (1) ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ ΗΕΚΤΡΟΥΤΩΝ Θέµα ασκήσεως Μελέτη της µεταβολής της αγωγιµότητας ισχυρού και ασθενούς ηλεκτρολύτη µε την συγκέντρωση, προσδιορισµός της µοριακής αγωγιµότητας σε άπειρη αραίωση ισχυρού οξέος,

Διαβάστε περισσότερα

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/

http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ Δίοδος επαφής 1 http://www.electronics.teipir.gr /personalpages/papageorgas/ download/3/ 2 Θέματα που θα καλυφθούν Ορθή πόλωση Forward bias Ανάστροφη πόλωση Reverse bias Κατάρρευση Breakdown Ενεργειακά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 21 Ηλεκτρικά Φορτία και Ηλεκτρικά Πεδία Στατικός Ηλεκτρισµός, Ηλεκτρικό Φορτίο και η διατήρηση αυτού Ηλεκτρικό φορτίο στο άτοµο Αγωγοί και Μονωτές Επαγόµενα Φορτία Ο Νόµος του Coulomb Το Ηλεκτρικό

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία 24 4

Οργανική Χημεία 24 4 Οργανική Χημεία 24 4 5. ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 5.1 Δομή οργανικών ενώσεων - διπλός και τριπλός δεσμός - επαγωγικό φαινόμενο Θεωρία δεσμού σθένους (Valence bond theory) Οι κυριότερες από τις διαφορετικές κβαντομηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΜΕΘΟ ΟΙ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΑ ΟΡΙΣΜΟΣ Σκλήρυνση µεταλλικού υλικού είναι η ισχυροποίησή του έναντι πλαστικής παραµόρφωσης και χαρακτηρίζεται από αύξηση της σκληρότητας, του ορίου διαρροής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΓΡΑΦΙΑΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ Από τις καταστάσεις της ύλης τα αέρια και τα υγρά δεν παρουσιάζουν κάποια τυπική διάταξη ατόμων, ενώ από τα στερεά ορισμένα παρουσιάζουν συγκεκριμένη διάταξη ατόμων

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς (μέρος 2)

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς (μέρος 2) Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς (μέρος 2) Το μοντέλο του «άδειου πλέγματος» Βήμα 1: Στο μοντέλο του «άδειου πλέγματος» θεωρούμε ότι το ηλεκτρόνιο είναι ελεύθερο αλλά οι λύσεις της Schrödinger

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. 1. Σώματα, όπως ο πλαστικός χάρακας ή το ήλεκτρο, που αποκτούν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του.

5. Να βρείτε τον ατομικό αριθμό του 2ου μέλους της ομάδας των αλογόνων και να γράψετε την ηλεκτρονιακή δομή του. Ερωτήσεις στο 2o κεφάλαιο από τράπεζα θεμάτων 1. α) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που μπορεί να πάρει κάθε μία από τις στιβάδες: K, L, M, N. β) Ποιος είναι ο μέγιστος αριθμός ηλεκτρονίων που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΛΗ Οτιδήποτε έχει μάζα και καταλαμβάνει χώρο Μάζα είναι η ποσότητα αδράνειας ενός σώματος, μονάδα kilogram (kg) (σύνδεση( δύναμης & επιτάχυνσης) F=m*γ Καταστάσεις της ύλης Στερεά,

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς

Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς Ελεύθερα ηλεκτρόνια στα μέταλλα-σχέση διασποράς Στόχος : Να εξηγήσουμε την επίδραση του δυναμικού του κρυστάλλου στις Ε- Ειδικώτερα: Το δυναμικό του κρυστάλλου 1. εισάγονται χάσματα στα σημεία όπου τέμνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων. Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4

Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων. Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4 Κριτήριο Αξιολόγησης: Μεταβολή περιοδικών ιδιοτήτων Θέματα... 2 Απαντήσεις... 4 1 Θέματα Θέμα 1 ο Να ορίσετε: Α. την ατομική ακτίνα Β. την ενέργεια πρώτου ιοντισμού των ατόμων Θέμα 2 Να αιτιολογήσετε πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις μεταξύ ηλεκτρικών φορτίων ΘΕΜΑ Δ

Δυνάμεις μεταξύ ηλεκτρικών φορτίων ΘΕΜΑ Δ Δυνάμεις μεταξύ ηλεκτρικών φορτίων ΘΕΜΑ Δ 4_15580 Δύο σημειακά ηλεκτρικά φορτία Q 1 = μc και Q = 8 μc, συγκρατούνται ακλόνητα πάνω σε οριζόντιο μονωτικό δάπεδο, στα σημεία Α και Β αντίστοιχα, σε απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Δ (15732) Δύο ακίνητα σημειακά ηλεκτρικά φορτία 2 μc και 3 μc, βρίσκονται αντίστοιχα στις θέσεις 3 m και 6 m ενός άξονα, όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Δ1) Να υπολογίσετε το δυναμικό του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ 5.1. Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετασθεί η θερμική συμπεριφορά των υλικών και αναφέρεται στην απόκριση αυτών στην εφαρμογή θερμότητας που είναι συχνά κρίσιμη στην χρήση

Διαβάστε περισσότερα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα

2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 1 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 2.9 Υποατομικά σωματίδια Ιόντα 9-1. Ποια είναι τα «υποατομικά σωματίδια»: 1. Τα πρωτόνια (ρ). Κάθε πρωτόνιο είναι ένα θετικά φορτισμένο σωματίδιο με μία μονάδα θετικού

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κατά την ηλέκτριση με τριβή μεταφέρονται από το ένα σώμα στο άλλο i. πρωτόνια. ii. ηλεκτρόνια iii iν. νετρόνια ιόντα. 2. Το σχήμα απεικονίζει

Διαβάστε περισσότερα

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 1 ο Κεφάλαιο

φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας 1 ο Κεφάλαιο φυσική Βꞌ Λυκείου γενικής παιδείας ο Κεφάλαιο ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ. Η προέλευση της ονομασίας ηλεκτρισμός Τον 6 ο αιώνα π.χ. οι αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων

1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1.2 Αρχές δόμησης πολυηλεκτρονικών ατόμων 1. Ερώτηση: Τι είναι η ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή; Η συμπλήρωση των τροχιακών με ηλεκτρόνια, λέγεται ηλεκτρονική δόμηση ή ηλεκτρονική κατανομή.

Διαβάστε περισσότερα

div E = ρ /ε 0 ρ p = - div P, σ p = P. n div E = ρ /ε 0 = (1 /ε 0 ) (ρ l + ρ p ) div (ε 0 E + P) = ρ l /ε 0

div E = ρ /ε 0 ρ p = - div P, σ p = P. n div E = ρ /ε 0 = (1 /ε 0 ) (ρ l + ρ p ) div (ε 0 E + P) = ρ l /ε 0 ιηλεκτρικά Υλικά Υλικά των µονώσεων Στερεά και ρευστά Επίδραση του Ηλεκτρικού πεδίου Η δράση του ηλεκτρικού πεδίου προσανατολίζει τα δίπολακαι δηµιουργεί το πεδίο της Πόλωσης Ρ Το προκύπτον πεδίο D της

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων. Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο

Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων. Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων Αδαμαντοειδή: πενταμαντάνιο Δομή και δεσμικότητα των οργανικών ενώσεων Σχεδόν οτιδήποτε βλέπετε στην εικόνα αυτή είναι φτιαγμένο από οργανικές χημικές ενώσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο. Η δυναμική ενέργεια ανήκει στο σύστημα των δύο φορτίων και δίνεται από τη σχέση:

ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο. Η δυναμική ενέργεια ανήκει στο σύστημα των δύο φορτίων και δίνεται από τη σχέση: ΑΠΑΝΤΗΣΕΕΙΙΣ ΣΤΟ ΙΙΑΓΓΩΝΙΙΣΜΑ ΦΦΥΥΣΙΙΚΚΗΣ ΚΚΑΤΕΕΥΥΘΥΥΝΣΗΣ ΒΒ ΛΥΥΚΚΕΕΙΙΟΥΥ 1133 33 001111 ΘΕΜΑ 1 ο 1. β. γ 3. α 4. β 5. α ΘΕΜΑ ο 1. α. Σωστό Η δυναμική ενέργεια του συστήματος των δύο φορτίων δίνεται από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 2012 - \ ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις - Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΤΙΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σύζευξη σπιν-σπιν J = 0 J 0

Σύζευξη σπιν-σπιν J = 0 J 0 Σύζευξη σπιν-σπιν Ας υποθέσουµε ότι έχουµε δύο πυρήνες Α και Χ, οι οποίοι είτε συνδέονται απ ευθείας µε έναν δεσµό είτε η σύνδεσή γίνεται µε περισσότερους δεσµούς. A X J = 0 J 0 Α Χ Α Χ Το σπάσιµο των

Διαβάστε περισσότερα

1.15 Ο δεσμός στο μεθάνιο και ο υβριδισμός τροχιακού

1.15 Ο δεσμός στο μεθάνιο και ο υβριδισμός τροχιακού 1.15 Ο δεσμός στο μεθάνιο και ο υβριδισμός τροχιακού Η δομή του Μεθανίου τετραεδρική γωνίες δεσμού = 109.5 Μήκη δεσμού = 110 pm αλλά η δομή εμφανίζεται ασυνεπής με την ηλεκτρονική διάταξη του άνθρακα Η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5: Στατικός Ηλεκτρισμός

Κεφάλαιο 5: Στατικός Ηλεκτρισμός Κεφάλαιο 5: Στατικός Ηλεκτρισμός Ο Θαλής ο Μιλήσιος (600 π.χ) παρατήρησε ότι αν τρίψουμε το ήλεκτρο (κεχριμπάρι) με ένα στεγνό μάλλινο ύφασμα αποκτά την ιδιότητα να έλκει μικρά κομματάκια από χαρτί, τρίχες

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Γ Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΗΛΕΚΤΡΙΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙΙ ΦΟΡΤΙΙΟ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 1) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:.

ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΛΥΚΕΙΟ ΚΥΚΚΟΥ ΠΑΦΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2010 2011 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΣ:. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 24.05.2011 ΧΡΟΝΟΣ : 10.30 12.30 ( Χημεία - Φυσιογνωστικά)

Διαβάστε περισσότερα

Τα σώματα που έχουν ομόσημα ( ομώνυμα ) φορτία απωθούνται ενώ τα σώματα που έχουν ετερόσημα ( ετερώνυμα ) φορτία έλκονται.

Τα σώματα που έχουν ομόσημα ( ομώνυμα ) φορτία απωθούνται ενώ τα σώματα που έχουν ετερόσημα ( ετερώνυμα ) φορτία έλκονται. 1. Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό φορτίο Q ή ονομάζεται το φυσικό μέγεθος με το οποίο εξηγούνται οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα ηλεκτρισμένα σώματα και γενικότερα το φαινόμενο του ηλεκτρισμού. Μονάδα ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΠΕΡΙΟ ΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ - ΕΣΜΟΙ 2.1 Ατοµικό πρότυπο του Τα ηλεκτρόνια κινούνται σε Στιβάδα ή φλοιός ή Bhr καθορισµένες (επιτρεπτές) τροχιές ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π.

Φυσική Χημεία ΙΙ. Ηλεκτροχημικά στοιχεία. Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση. Σημειώσεις για το μάθημα. Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Σημειώσεις για το μάθημα Φυσική Χημεία ΙΙ Ηλεκτροχημικά στοιχεία Κεφ.1 Ηλεκτροδιαλυτική τάση Ευκλείδου Τ. Παναγιώτου Σ. Γιαννακουδάκης Π. Τμήμα Χημείας ΑΠΘ 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΑΛΥΤΙΚΗ ΤΑΣΗ 1.1 των µετάλλων

Διαβάστε περισσότερα

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση:

Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Μετά το τέλος της µελέτης του 1ου κεφαλαίου, ο µαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση: Να γνωρίζει το ατοµικό πρότυπο του Bohr καθώς και τα µειονεκτήµατά του. Να υπολογίζει την ενέργεια που εκπέµπεται ή απορροφάται

Διαβάστε περισσότερα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα

τα μεταλλικά Μια στρώμα. Για την έννοια πως αν και νανοσωματίδια (με εξάχνωση Al). πρέπει κανείς να τοποθετήσει τα μερικές δεκάδες nm πράγμα Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν νανοσωματίδια. Ι. Φραγή Coulomb σε διατάξεις που περιέχουν μεταλλικά νανοσωματίδια 1. Περιγραφή των διατάξεων Μια διάταξη που περιέχει νανοσωματίδια μπορεί να αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια.

ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν =18 νετρόνια. ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΩΣΤΟ/ΛΑΘΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 1. Το άτοµο 35 17 Cl περιέχει 17 νετρόνια. ΛΑΘΟΣ. Ζ = 17 & Α = 35. Γνωρίζουµε ότι Α = Ζ + Ν, όπου Ν = αριθµός νετρονίων. Άρα: Ν = Α-Ζ = 35-17 Ν

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες Μορφές Ενέργειας

Ήπιες Μορφές Ενέργειας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ήπιες Μορφές Ενέργειας Ενότητα 8: Φωτοβολταϊκά Καββαδίας Κ.Α. Τμήμα Μηχανολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ Μοντέλο ατόμου m p m n =1,7x10-27 Kg m e =9,1x10-31 Kg Πυρήνας: πρωτόνια (p + ) και νετρόνια (n) Γύρω από τον πυρήνα νέφος ηλεκτρονίων (e -

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά

Nανοσωλήνες άνθρακα. Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες. Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Nανοσωλήνες άνθρακα Ηλεκτρονική δομή ηλεκτρικές ιδιότητες Εφαρμογές στα ηλεκτρονικά Νανοσωλήνες άνθρακα ιστορική αναδρομή Από το γραφίτη στους Νανοσωλήνες άνθρακα Στο γραφίτη τα άτομα C συνδέονται ισχυρά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή

Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Τα θερµοηλεκτρικά είναι διατάξεις (συσκευές) οι οποίες µπορούν και µετατρέπουν τη θερµική ενέργεια σε ηλεκτρική ενέργεια και το αντίθετο (ηλεκτρική σε θερµική). Θερµοηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

6. ιαμοριακές δυνάμεις

6. ιαμοριακές δυνάμεις 6. ιαμοριακές δυνάμεις ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός αυτού του κεφαλαίου είναι να γνωρίσουμε τα είδη των ελκτικών δυνάμεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων των ομοιοπολικών ενώσεων και την επίδραση που ασκούν οι δυνάμεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ ΣΘΕΝΟΥΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ ΣΘΕΝΟΥΣ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ ΣΘΕΝΟΥΣ Υβριδισµός Πως σχηµατίζεται το µόριο του CH 4 ; ηλαδή συνοπτικά έχουµε ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΕΣΜΟΥ ΣΘΕΝΟΥΣ Υβριδισµός Πως σχηµατίζεται το µόριο του ΡF 5 ; Το µόριο είναι τριγωνικό διπυραµιδικό

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία

Μοντέρνα Φυσική. Κβαντική Θεωρία. Ατομική Φυσική. Μοριακή Φυσική. Πυρηνική Φυσική. Φασματοσκοπία Μοντέρνα Φυσική Κβαντική Θεωρία Ατομική Φυσική Μοριακή Φυσική Πυρηνική Φυσική Φασματοσκοπία ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Φωτόνια: ενέργεια E = hf = hc/λ (όπου h = σταθερά Planck) Κυματική φύση των σωματιδίων της ύλης:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης ΘΕΜΑ 1 ο : Σε κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις να βρείτε τη μια σωστή απάντηση: 1. Μια ποσότητα ιδανικού αέριου εκτονώνεται ισόθερμα μέχρι τετραπλασιασμού

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 10: Θεωρία μοριακών τροχιακών. Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών. Χημεία. Ενότητα 10: Θεωρία μοριακών τροχιακών. Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm. Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Χημεία Ενότητα 10: Θεωρία μοριακών τροχιακών Τόλης Ευάγγελος e-mail: etolis@uowm.gr Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.

Q=Ne. Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου. Q ολ(πριν) = Q ολ(μετά) Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno. Web page: www.ma8eno.gr e-mail: vrentzou@ma8eno.gr Η αποτελεσματική μάθηση δεν θέλει κόπο αλλά τρόπο, δηλαδή ma8eno.gr Συνοπτική Θεωρία Φυσικής Γ Γυμνασίου Κβάντωση ηλεκτρικού φορτίου ( q ) Q=Ne Ολικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος ΙΙ. Θεωρητική υποδομή για την κατανόηση των αντιδράσεων της Οργανικής Χημείας

Μέρος ΙΙ. Θεωρητική υποδομή για την κατανόηση των αντιδράσεων της Οργανικής Χημείας Μέρος ΙΙ Θεωρητική υποδομή για την κατανόηση των αντιδράσεων της Οργανικής Χημείας 102 Κεφάλαιο 1 Άτομα Δεσμοί Δομές Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αναφορά στις βασικές έννοιες που σχετίζονται με το

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια 1 ΘΕΜΑ 1 ο Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ 1. οχείο σταθερού όγκου περιέχει ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου. Αν θερµάνουµε το αέριο µέχρι να τετραπλασιαστεί η απόλυτη θερµοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα

2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα 2.2 Κατάταξη των στοιχείων (Περιοδικός Πίνακας) - Χρησιμότητα του Περιοδικού Πίνακα Θεωρία 9.1. Τι είναι ο περιοδικός πίνακας; Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις στης Χημείας. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 23 Ηλεκτρικό Δυναµικό Διαφορά Δυναµικού-Δυναµική Ενέργεια Σχέση Ηλεκτρικού Πεδίου και Ηλεκτρικού Δυναµικού Ηλεκτρικό Δυναµικό Σηµειακών Φορτίων Δυναµικό Κατανοµής Φορτίων Ισοδυναµικές Επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis

Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis Ηλεκτρονιακοί τύποι κατά Lewis 1. Ερώτηση: Τι είναι τα ηλεκτρόνια σθένους; Τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας ονομάζονται ηλεκτρόνια σθένους (=δυνατά ηλεκτρόνια). 2. Ερώτηση: Τι λέει η ηλεκτρονιακή

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ

XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ: XHMEIA Α ΛΥΚΕΙΟΥ GI_A_CHIM_0_2530 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/05/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 2.1 Δίνονται: υδρογόνο, 1H, άζωτο, 7N α) Να γράψετε την κατανοµή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες

Διαβάστε περισσότερα