David Harvey - Οη αστεαθέο θαταβνιέο τωλ νηθνλνκηθώλ θξίσεωλ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "David Harvey - Οη αστεαθέο θαταβνιέο τωλ νηθνλνκηθώλ θξίσεωλ"

Transcript

1 David Harvey - Οη αστεαθέο θαταβνιέο τωλ νηθνλνκηθώλ θξίσεωλ Τα ζσμβαηικά οικονομικά ανηιμεηωπίζοσν ζσνήθως ηην επένδσζη ζηο δομημένο περιβάλλον όπως και ηην αζηικοποίηζη, ως δεσηερεύοσζας ζημαζίας ζηηήμαηα ζε ζτέζη με ηις ζημανηικόηερες σποθέζεις ποσ ενσπάρτοσν ζε ένα είδος θανηαζηικής ενόηηηας ποσ ονομάζεηαι «εθνική οικονομία». ε έλα άξζξν ζηνπο New York Times ζηηο 5 Φεβξνπαξίνπ ηνπ 2011, ππφ ηνλ ηίηιν «Οη θνχζθεο ζην ζηεγαζηηθφ ηνκέα είλαη ζπάληεο», ν Ρφκπεξη ίιιεξ, ν νηθνλνκνιφγνο πνπ ζεσξείηαη απφ πνιινχο σο ν πιένλ εηδηθφο ζηελ αγνξά αθηλήησλ δεδνκέλνπ ηνπ ξφινπ ηνπ ζηελ ζχληαμε ηνπ θαηαιφγνπ ίιιεξ κε ηηκέο αθηλήησλ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο, θαζεζχραδε ηνπο πάληεο φηη ε πξφζθαηε θνχζθα ησλ αθηλήησλ ήηαλ έλα «ζπάλην γεγνλφο, ην νπνίν δελ επξφθεηην λα επαλαιεθζεί γηα πνιιέο δεθαεηίεο». Η «γηγάληηα θνχζθα ησλ αθηλήησλ» ησλ αξρψλ ηεο δεθαεηίαο ηνπ 2000 «δελ είλαη ζπγθξίζηκε κε θαλέλαλ εζληθφ ή δηεζλή νηθνλνκηθφ θχθιν ηεο αγνξάο αθηλήησλ ζηελ ηζηνξία. Οη πξνεγνχκελεο θνχζθεο ήηαλ κηθξφηεξεο θαη πεξηζζφηεξν ηνπηθέο». Σα κφλα ινγηθά αληίζηνηρα, δηαηεηλφηαλ, ήηαλ νη θνχζθεο ζηελ αγνξά γεο πνπ ζπλέβεζαλ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο ζην παξειζφλ, ζηα ηέιε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1830 θαη ηε δεθαεηία ηνπ 1850.[1] Απηφ ζπληζηά, φπσο ζα δείμσ, κηα ηδηαηηέξσο αλαθξηβή αλάγλσζε ηεο θαπηηαιηζηηθήο ηζηνξίαο. Σν γεγνλφο φηη πξνζπεξληέηαη ηφζν αδηάθνξα επηκαξηπξεί έλα ζνβαξφ ηπθιφ ζεκείν ηεο ζχγρξνλεο νηθνλνκηθήο ζθέςεο. Γπζηπρψο, απηφ θαηαιήγεη λα είλαη έλα ηπθιφ ζεκείν θαη ζηε καξμηζηηθή πνιηηηθή νηθνλνκία. Σα ζπκβαηηθά νηθνλνκηθά αληηκεησπίδνπλ ζπλήζσο ηελ επέλδπζε ζην δνκεκέλν πεξηβάιινλ φπσο θαη ηελ αζηηθνπνίεζε, σο δεπηεξεχνπζαο ζεκαζίαο δεηήκαηα ζε ζρέζε κε ηηο ζεκαληηθφηεξεο ππνζέζεηο πνπ ελππάξρνπλ ζε έλα είδνο θαληαζηηθήο ελφηεηαο πνπ νλνκάδεηαη «εζληθή νηθνλνκία». Σν ππνπεδίν ησλ «αζηηθψλ νηθνλνκηθψλ» απνηειεί σο εθ ηνχηνπ, ην πεδίν ζην νπνίν ζηξέθνληαη νη ιηγφηεξν ζεκαληηθνί νηθνλνκνιφγνη, ελψ νη αλαγλσξηζκέλνη εθαξκφδνπλ ηηο καθξννηθνλνκηθέο ηερληθέο ηνπο ηθαλφηεηεο αιινχ. Αθφκε θαη φηαλ νη ηειεπηαίνη θαηαπηάλνληαη κε δηαδηθαζίεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ αζηηθφ ρψξν, ην θάλνπλ σο εάλ νη ρσξηθέο αλαδηαξζξψζεηο, ε πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε θαη ε νηθνδφκεζε ησλ πφιεσλ λα είλαη παξάγσγα ηα νπνία απνξξένπλ απιψο θαη κφλν ζηελ βάζε δηαδηθαζηψλ κεγαιχηεξεο θιίκαθαο νη νπνίεο παξακέλνπλ αλεπεξέαζηεο απφ απηά ηα νπνία παξάγνπλ. Γη απηφ ην ιφγν, ην 2009 ζηελ έθζεζε ηεο Παγθφζκηα Σξάπεδαο γηα ηελ αλάπηπμε, ε νπνία γηα πξψηε θνξά ζηα ρξνληθά έιαβε ζνβαξά ππφςε ηεο ηελ νηθνλνκηθή γεσγξαθία, νη ζπγγξαθείο δελ έθαλαλ θακηά λχμε φηη θάηη ζα κπνξνχζε δπλεηηθά λα απνβεί ηφζν θαηαζηξνθηθφ ζηελ αζηηθή θαη πεξηθεξεηαθή αλάπηπμε ψζηε λα απνηειέζεη ην έλαπζκα γηα κηα θξίζε ηεο νηθνλνκίαο ζπλνιηθά. Γξακκέλε εμ νινθιήξνπ απφ νηθνλνκνιφγνπο (ρσξίο ζπκβνιέο απφ γεσγξάθνπο, ηζηνξηθνχο ή θνηλσληνιφγνπο) ν ζηφρνο ηεο ήηαλ ππνηίζεηαη, λα δηεξεπλήζεη ηελ «επηξξνή ηεο γεσγξαθίαο ζην πεδίν ησλ νηθνλνκηθψλ επθαηξηψλ» θαη λα αλαβαζκίζεη «ην ρψξν θαη ηνλ ηφπν απφ δεπηεξεχνληα ζηνηρεία ηεο πνιηηηθήο ζε πξσηεχνπζαο ζεκαζία δεηήκαηα». Οη ζπγγξαθείο, ζηελ πξαγκαηηθφηεηα, είραλ ζθνπφ λα δείμνπλ πσο ε εθαξκνγή ησλ ζπλεζηζκέλσλ ζπληαγψλ ησλ θηιειεχζεξσλ νηθνλνκηθψλ ζηα δεηήκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ πφιε (φπσο ε κε εκπινθή ηνπ θξάηνπο ζε νπνηαδήπνηε ξχζκηζε ησλ αγνξψλ γεο θαη αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο θαη ε ειαρηζηνπνίεζε ησλ παξεκβάζεσλ ζηνλ αζηηθφ, πεξηθεξεηαθφ θαη ρσξηθφ ζρεδηαζκφ) ζπληζηνχζαλ ηνλ θαιχηεξν ηξφπν γηα ηε ζπλέρηζε ηεο νηθνλνκηθήο κεγέζπλζεο (δειαδή ηεο ζπζζψξεπζεο θεθαιαίνπ). Παξφιν πνπ είραλ ηελ εππξέπεηα λα «ιππεζνχλ» πνπ δελ είραλ ην ρξφλν ή ην ρψξν λα δηεξεπλήζνπλ

2 ιεπηνκεξψο ηηο θνηλσληθέο θαη πεξηβαιινληηθέο ζπλέπεηεο ησλ πξνηάζεψλ ηνπο, πίζηεπαλ ζαθψο φηη νη πφιεηο πνπ πξνζθέξνπλ «αγνξέο κε ξεπζηφηεηα γεο θαη αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο θαη άιινπο ππνζηεξηθηηθνχο ζεζκνχο φπσο ε πξνζηαζία ησλ ηδηνθηεζηαθψλ δηθαησκάησλ, ε εθηέιεζε ζπκβάζεσλ θαη ε ρξεκαηνδφηεζε αθηλήησλ είλαη πην πηζαλφ λα αθκάζνπλ ζην ρξφλν θαζψο νη αλάγθεο ηεο αγνξάο αιιάδνπλ. Οη αλεπηπγκέλεο πφιεηο έρνπλ ραιαξψζεη ηνπο λφκνπο θαηά δψλεο έηζη ψζηε λα δίλεηαη ε δπλαηφηεηα ζηνπο επηθαξπσηέο πςειφηεξεο αμίαο λα πιεηνδνηνχλ γηα ηελ πνιχηηκε γε θαη λα πηνζεηνχλ ξπζκίζεηο γηα ηε ρξήζε ηεο πξνθεηκέλνπ λα πξνζαξκφδνληαη ζηνπο κεηαβαιιφκελνπο ξφινπο ηνπο κε ηελ πάξνδν ηνπ ρξφλνπ.[2] Ωζηφζν, ε γε δελ είλαη εκπφξεπκα κε ηελ ζπλεζηζκέλε έλλνηα. πληζηά κηα πιαζκαηηθή κνξθή θεθαιαίνπ πνπ απνξξέεη απφ ηηο πξνζδνθίεο γηα ηηο κειινληηθέο ηηκέο ησλ ελνηθίσλ. Η κεγηζηνπνίεζε ηεο απφδνζήο ηεο έρεη νδεγήζεη ηα ρακεινχ ή αθφκε θαη κεζαίνπ εηζνδήκαηνο λνηθνθπξηά έμσ απφ ην Μαλράηαλ θαη ην θεληξηθφ Λνλδίλν θαηά ηελ δηάξθεηα ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ, ελψ έρεη νμχλεη ηηο ηαμηθέο αληζφηεηεο. Απηφ είλαη πνπ αζθεί ηφζν έληνλε πίεζε ζηελ πςειήο αμίαο γε ηνπ Νηαξάβη ζην Μνπκπάη (κηα απνθαινχκελε παξαγθνχπνιε πνπ ε έθζεζε νξζψο πεξηγξάθεη σο έλα παξαγσγηθφ αλζξψπηλν νηθνζχζηεκα). Η έθζεζε ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο ππνζηεξίδεη, ελ ζπληνκία, έλα είδνο θνληακεληαιηζκνχ ηεο ειεχζεξεο αγνξάο πνπ έρεη πξνθαιέζεη ηφζν ηηο καθξν-νηθνλνκηθέο απνδηνξγαλψζεηο φπσο ε θξίζε ηνπ φζν θαη ηα θνηλσληθά θηλήκαηα ηεο πφιεο πνπ αληηηίζελην ζηνλ εμεπγεληζκφ, ηελ θαηαζηξνθή ηεο γεηηνληάο θαη ηελ έμσζε ησλ πιεζπζκψλ ρακεινχ εηζνδήκαηνο γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ρψξν γηα πςειφηεξεο αμίαο ρξήζεηο ηεο γεο. Απφ ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980, ε λενθηιειεχζεξε πνιηηηθή γηα ηα αζηηθά θέληξα (ε νπνία εθαξκφδεηαη ζε νιφθιεξε ηελ Δπξσπατθή Έλσζε) θαηέιεμε ζην φηη ε αλαδηαλνκή ηνπ πινχηνπ ζε ιηγφηεξν αλαπηπγκέλεο γεηηνληέο, πφιεηο θαη πεξηθέξεηεο ήηαλ αλαπνηειεζκαηηθή θαη φηη νη πφξνη έπξεπε αλη απηνχ λα δηνρεηεχνληαη ζε δπλακηθνχο «επηρεηξεκαηηθνχο» πφινπο αλάπηπμεο. Μηα ρσξηθή εθδνρή ησλ νηθνλνκηθψλ «θχιηζεο πξνο ηα θάησ» ζα ιάκβαλε ππφςε ηεο ζηελ παξνηκηψδε καθξά δηάξθεηα (ε νπνία πνηέ δελ έξρεηαη) φιεο απηέο ηηο ελνριεηηθέο, ρσξηθέο θαη αζηηθέο αληζφηεηεο. Η δηάζεζε ηεο πφιεο σο εκπνξεχκαηνο ζε απηνχο πνπ επηδηψθνπλ ηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμή θαη ζηνπο ρξεκαηηζηέο, θαηαιήγεη πξνο φθεινο φισλ! Η έθζεζε ηεο παγθφζκηαο ηξάπεδαο ππνζηήξηδε φηη εάλ νη θηλέδνη είραλ απειεπζεξψζεη ηηο ρξήζεηο ηεο γεο ζηηο πφιεηο ηνπο ψζηε λα απνδεζκεχζνπλ ηηο δπλάκεηο ηεο αγνξάο, ε νηθνλνκία ηνπο ζα είρε αλαπηπρζεί αθφκε γξεγνξφηεξα απφ φζν αλαπηχρζεθε! Η Παγθφζκηα Σξάπεδα ζαθψο επλνεί ην θεξδνζθνπηθφ θεθάιαην θαη φρη ηνπο αλζξψπνπο. Η ηδέα πσο κηα πφιε κπνξεί λα επεκεξήζεη κε φξνπο θεθαιαηαθήο ζπζζψξεπζεο, ελψ νη θάηνηθνί ηεο -εθηφο απφ ηηο πξνλνκηνχρεο ηάμεηο- θαη ην πεξηβάιινλ λα δπζπξαγνχλ, δελ εμεηάδεηαη πνηέ. Αθφκε ρεηξφηεξα, ε έθζεζε είλαη ζπλππεχζπλε γηα ηηο πνιηηηθέο πνπ εδξάδνληαη ζηηο ξίδεο ηεο θξίζεο ηνπ , αλ θαη δεκνζηεχηεθε έμη κήλεο κεηά ηελ ρξεσθνπία ηεο Λίκαλ θαη ζρεδφλ δχν ρξφληα κεηά ηελ απνηπρία ηεο αγνξάο αθηλήησλ ζηηο ΗΠΑ, νπφηε ην ηζνπλάκη θαηαζρέζεσλ δηαθαηλφηαλ πιένλ θαζαξά. Μαο έιεγαλ, γηα παξάδεηγκα, ρσξίο ίρλνο απηνθξηηηθήο, φηη: Απφ ηφηε πνπ μεθίλεζε ε απνξξχζκηζε ησλ νηθνλνκηθψλ ζπζηεκάησλ ζην δεχηεξν κηζφ ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980, ε ρξεκαηνδφηεζε ησλ αθηλήησλ απφ ηελ αγνξά έρεη δηεπξπλζεί ξαγδαία. Οη αγνξέο ζηεγαζηηθήο ππνζήθεο ηζνδπλακνχλ κε πεξηζζφηεξν απφ ην 40% ηνπ αθαζάξηζηνπ εγρψξηνπ πξντφληνο ζηηο αλαπηπγκέλεο ρψξεο, αιιά απηφ είλαη πνιχ κηθξφηεξν ζηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο, κε κέζν φξν ιηγφηεξν απφ ην 10% ηνπ ΑΔΠ. Ο ξφινο ηεο αγνξάο ζα έπξεπε λα είλαη ε πξφθιεζε ηεο θαιά

3 ξπζκηζκέλεο ηδησηηθήο ζπκκεηνρήο Η ζχζηαζε λνκηθψλ ζεκειηψζεσλ γηα απιέο, εθηειεζηέεο θαη ζπλεηέο ζπκβάζεηο ελππφζεθεο πίζηεο είλαη κηα θαιή αξρή. Όηαλ ην ζχζηεκα κηα ρψξαο είλαη πεξηζζφηεξν αλαπηπγκέλν θαη ψξηκν, ν δεκφζηνο ηνκέαο κπνξεί λα ελζαξξχλεη κηα δεπηεξνγελή αγνξά ελππφζεθεο πίζηεο, λα αλαπηχμεη ρξεκαηννηθνλνκηθέο θαηλνηνκίεο, θαη λα δηεπξχλεη ηελ ηηηινπνίεζε ησλ ελππφζεθσλ δαλείσλ. Η ηδηνθαηνίθεζε, ε νπνία είλαη ζπλήζσο ην κνλαδηθφ πεξηνπζηαθφ ζηνηρείν ελφο λνηθνθπξηνχ, είλαη ζεκαληηθή γηα ηελ δεκηνπξγία πινχηνπ, ηελ θνηλσληθή αζθάιεηα θαη ηελ πνιηηηθή. Οη άλζξσπνη πνπ είλαη ηδηνθηήηεο ηνπ ζπηηηνχ ηνπο ή πνπ έρνπλ δηαζθαιίζεη κηα δηάξθεηα ζε απηφ έρνπλ κεγαιχηεξν νηθνλνκηθφ ζπκθέξνλ ζηελ θνηλφηεηά ηνπο θαη σο εθ ηνχηνπ είλαη πεξηζζφηεξν πηζαλφ λα πηέζνπλ γηα ιηγφηεξε εγθιεκαηηθφηεηα, ηζρπξφηεξε δηνίθεζε θαη θαιχηεξεο ηνπηθέο πεξηβαιινληηθέο ζπλζήθεο.[3] Απηέο νη δειψζεηο είλαη εμαηξεηηθά εληππσζηαθέο δεδνκέλσλ ησλ πξφζθαησλ γεγνλφησλ. H εθηχιημε ηεο ππφζεζεο ησλ ελππφζεθσλ ζηεγαζηηθψλ δαλείσλ πςεινχ επηρεηξεκαηηθνχ θηλδχλνπ ηξνθνδνηήζεθε απφ ηνπο θνηλφηνπνπο κχζνπο γηα ηα νθέιε ηεο ηδηφθηεηεο θαηνηθίαο γηα φινπο θαη ηελ «άξζε ηνπ θηλδχλνπ» ησλ ηνμηθψλ ππνζεθψλ ζε πςειήο αμίαο εγγπεκέλεο ρξεσζηηθέο ππνρξεψζεηο (CDOs) πξνθεηκέλνπ λα πνπιεζνχλ ζε αλππνςίαζηνπο επελδπηέο. Η ζπλέρηζε ηεο «πξναζηηνπνίεζεο» ζπληζηά κηα δηαδηθαζία θαηαλάισζεο γεο θαη ελέξγεηαο πέξαλ ηνπ νξίνπ γηα κηα βηψζηκε «εθκεηάιιεπζε» ηνπ πιαλήηε γε γηα ηελ αλζξψπηλε θαηνίθεζε! Οη ζπγγξαθείο ελδερνκέλσο εχινγα ππνζηεξίδνπλ φηη δελ απέθπγαλ λα ζπλδέζνπλ ηελ ζθέςε ηνπο γηα ηελ αζηηθνπνίεζε κε δεηήκαηα πνπ αθνξνχλ ηελ παγθφζκηα ππεξζέξκαλζε. Μαδί κε ηνλ Άιαλ Γθξηλζπάλ, απηνί ζα κπνξνχζαλ επίζεο λα ππνζηεξίμνπλ φηη αηθληδηάζηεθαλ απφ ηα γεγνλφηα ηνπ , θαη πσο δελ ζα κπνξνχζε λα πεξηκέλεη θαλείο φηη ζα πξνέβιεπαλ νηηδήπνηε αλεζπρεηηθφ ζρεηηθά κε ην ξφδηλν ζελάξην πνπ ζρεδίαζαλ. Δηζάγνληαο ηηο ιέμεηο «ζπλεηέο» θαη «θαιά ξπζκηζκέλε» ζην επηρείξεκα ηνπο, είραλ, φπσο θαη έγηλε, «πξνθπιαρζεί» έλαληη κηαο ελδερφκελεο θξηηηθήο. Απφ ηελ ζηηγκή πνπ παξαζέηνπλ αλαξίζκεηα «ζπλεηά επηιεγκέλα» ηζηνξηθά παξαδείγκαηα γηα λα ππνζηεξίμνπλ ηηο λενθηιειεχζεξεο παλάθεηεο ηνπο, πψο παξέθακςαλ ην φηη ε θξίζε ηνπ 1973 πξνήιζε απφ κηα ζπληξηβή ηεο παγθφζκηαο αγνξάο αθηλήησλ, ε νπνία δηέιπζε αξθεηέο ηξάπεδεο; Γελ παξαηήξεζαλ φηη ην ηέινο ηεο ξαγδαίαο νηθνλνκηθήο Ιαπσληθήο αλάπηπμεο ζηελ δεθαεηία ηνπ 1990 αληηζηνηρνχζε ζηελ θαηάξξεπζε ησλ ηηκψλ ηεο γεο (αθφκε εμειηζζφκελε) πσο ην ζνπεδηθφ ηξαπεδηθφ ζχζηεκα ήηαλ αλαγθαίν λα εζληθνπνηεζεί ην 1992 εμαηηίαο ησλ ππεξβνιψλ ζηελ αγνξά αθηλήησλ φηη έλαο απφ ηνπο ππξνδφηεο γηα ηελ θαηάξξεπζε ηεο Αλαηνιηθήο θαη ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Αζίαο ην ήηαλ ε ππεξβνιηθή αζηηθή αλάπηπμε ζηελ Σατιάλδε φηη ε εκπνξηθή αθίλεηε πεξηνπζία πνπ νδήγεζε ζηελ θξίζε απνηακηεχζεσλ θαη δαλείσλ ηνπ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο έδεημε ηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν πνιιέο εθαηνληάδεο νηθνλνκηθνί ζεζκνί πησρεχνπλ κε θφζηνο κεγαιχηεξν ησλ 200 δηζεθαηνκκπξίσλ δνιαξίσλ γηα ηνπο ακεξηθάλνπο θνξνινγνχκελνπο (κηα θαηάζηαζε ε νπνία επεξξέαζε ζε ηέηνην βαζκφ ηνλ Γνπίιηακο Άηδαθο, ηφηε πξφεδξν ηεο Οκνζπνλδηαθήο Δηαηξίαο Γηαζθάιηζεο ησλ Καηαζέζεσλ, ψζηε ην 1987 απεηινχζε ηελ Ακεξηθάληθε Έλσζε Σξαπεδηηψλ κε εζληθνπνίεζε αλ δελ άιιαδαλ ηηο κεζφδνπο ηνπο);[4] Πνχ ήηαλ νη νηθνλνκνιφγνη ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο φηαλ ζπλέβαηλαλ φια απηά; Τπήξμαλ εθαηνληάδεο νηθνλνκηθέο θξίζεηο απφ ην 1973 (ζπγθξηλφκελεο κε ηηο πνιχ ιίγεο πξηλ απφ απηφ) θαη αξθεηέο απφ απηέο έρνπλ θαζνδεγεζεί απφ ηελ αζηηθή ή ηδηνθηεζηαθή αλάπηπμε. Καη ήηαλ εληειψο μεθάζαξν ζηνλ θαζέλα ζρεδφλ πνπ πξνβιεκαηηδφηαλ επί ηνχηνπ, ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ, φπσο απνδείρηεθε, ηνπ Ρφκπεξη ίιιεξ, φηη θάηη πήγαηλε ζηξαβά ζηηο αγνξέο αθηλήησλ ζηηο Η.Π.Α ιίγν πξηλ ή ιίγν κεηά ην

4 2000. Αιιά απηφο ην αληηκεηψπηζε σο θάηη ζπγθπξηαθφ, φρη σο ζπζηεκηθφ.[5] Ο ίιιεξ κπνξνχζε θάιιηζηα λα ηζρπξηζηεί, βέβαηα, φηη φια ηα πξνξξεζέληα παξαδείγκαηα ήηαλ απιψο ηνπηθά γεγνλφηα. Αιιά ηέηνηα κνξθή είρε ε θξίζε ηνπ ππφ ην πξίζκα ησλ ιαψλ ηεο Βξαδηιηάο θαη ηεο Κίλαο. Σν γεσγξαθηθφ επίθεληξν ήηαλ νη λνηηνδπηηθέο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο θαη ε Φιφξηληα (κε θάπνηα δηάρπζε ζηελ Σδφξηδηα) καδί κε νξηζκέλεο άιιεο εζηηαζκέλεο πεξηνρέο (νη επίκνλεο θξίζεηο θαηαζρέζεσλ νη νπνίεο άξρηζαλ ήδε απφ ην 2005 ζε θησρέο πεξηνρέο παιαηφηεξσλ πφιεσλ φπσο ε Βαιηηκφξε θαη ε Κιίβειαλη ήηαλ ζηελά ηνπηθέο θαη «αζήκαληεο» εμαηηίαο ηνπ φηη απηνί πνπ επεξεάζηεθαλ ήηαλ αθξνακεξηθαλνί θαη κεηνλφηεηεο). Γηεζλψο, ε Ιζπαλία θαη ε Ιξιαλδία ππέπεζαλ ζην ίδην ιάζνο, φπσο επίζεο, αλ θαη ζε κηθξφηεξν βαζκφ, ε Βξεηαλία. Ωζηφζν, δελ ππήξμαλ ζνβαξά πξνβιήκαηα ζηηο αγνξέο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ζηελ Γαιιία, ηε Γεξκαλία, ηελ Οιιαλδία, ηελ Πνισλία ή, ηελ ζηηγκή εθείλε, θαη ζε νιφθιεξε ηελ Αζία. Μηα ηνπηθή θξίζε, επηθεληξσκέλε ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο, θαηέζηε παγθφζκηα κε θαηλνθαλείο ηξφπνπο ζε ζρέζε κε πεξηπηψζεηο φπσο ε Ιαπσλία ή ε νπεδία ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ Αιιά ε θξίζε ησλ απνηακηεχζεσλ θαη ησλ δαλείσλ πνπ ζπλέβε ην 1987 (ηε ρξνληά κηαο ζνβαξήο ρξεκαηηζηεξηαθήο θξίζεο ε νπνία αθφκε ζεσξείηαη σο έλα εληειψο δηαθξηηφ επεηζφδην) είρε παγθφζκηεο δηαθιαδψζεηο. Σν ίδην ίζρπε θαη γηα ηελ ζε κεγάιν βαζκφ παξαγλσξηζκέλε ζπληξηβή ηεο παγθφζκηαο αγνξάο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ησλ αξρψλ ηνπ Η επηθξαηνχζα άπνςε πξφηαζζε πσο κφλν ε ξαγδαία αχμεζε ηεο ηηκήο ηνπ πεηξειαίνπ ην θζηλφπσξν ηνπ 1973 ήηαλ ε πην ζεκαληηθή αηηία. Αιιά ε ζπληξηβή ηεο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο πνπ πξνεγήζεθε ηεο αχμεζεο ζηελ ηηκή ηνπ πεηξειαίνπ θαηά έμη κήλεο ζρεδφλ, απέδεημε πσο ε χθεζε εμειίζζνληαλ κε γνξγνχο ξπζκνχο έσο ην θζηλφπσξν. Η έθξεμε ησλ ηηκψλ κπνξεί λα ππνινγηζηεί απφ ην γεγνλφο φηη ηα πεξηνπζηαθά ζηνηρεία ηεο επελδπηηθήο εηαηξίαο αθηλήησλ ζηηο ΗΠΑ απμήζεθαλ απφ δχν δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα πνπ ήηαλ ην 1969, ζε είθνζη δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα ην 1973, θαη απφ ην φηη ε αμία ησλ ελππφζεθσλ δάλεησλ ηεο εκπνξηθήο ηξάπεδαο απμήζεθε απφ 66.7 δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα ζε δηζεθαηνκκχξηα δνιάξηα θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο ίδηαο πεξηφδνπ. Η ζπληξηβή ζηελ αγνξά αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ε νπνία αθνινχζεζε ηελ άλνημε ηνπ 1973, κεηαηξάπεθε ζε δεκνζηνλνκηθή θξίζε ζην εζσηεξηθφ ηεο θάζε πνιηηείαο (ε νπνία δελ ζα είρε ζπκβεί εάλ ε χθεζε αθνξνχζε απνθιεηζηηθά ηηο ηηκέο ηνπ πεηξειαίνπ). Η επαθφινπζε δεκνζηνλνκηθή θξίζε ηεο πφιεο ηεο Νέαο Τφξθεο ην 1975, ήηαλ εμαηξεηηθά ζεκαληηθή επεηδή εθείλν ηνλ θαηξφ ήιεγρε έλαλ απφ ηνπο κεγαιχηεξνπο δεκφζηνπο πξνυπνινγηζκνχο ζηνλ θφζκν (αο κελ μερλάκε ηελ έθθιεζε ζηνλ Γάιιν πξσζππνπξγφ θαη ζηνλ θαγθειάξην ηεο Γπηηθήο Γεξκαλίαο λα βνεζήζνπλ ηελ Νέα Τφξθε πξνθεηκέλνπ λα απνθεπρζεί κηα παγθφζκηα εζσηεξηθή θαηάξξεπζε ησλ ρξεκαηαγνξψλ). Η Νέα Τφξθε ηφηε, θαηέζηε ην θέληξν γηα ηελ επηλφεζε ησλ λενθηιειεχζεξσλ πξαθηηθψλ δηνρεηεχνληαο ηνλ εζηθφ παληθφ ζηηο ηξάπεδεο θαη θάλνληαο ηνπο αλζξψπνπο λα πιεξψζνπλ κέζσ ηεο αλαδφκεζεο ησλ θνηλνηηθψλ ζπκβάζεσλ θαη ππεξεζηψλ. Ο αληίθηππνο ηεο πην πξφζθαηεο ζπληξηβήο ηεο αγνξάο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο κεηαθέξζεθε επίζεο ζηελ εηθνληθή ρξεσθνπία πνιηηεηψλ φπσο ε Καιηθφξληα, δεκηνπξγψληαο ηεξάζηηεο πηέζεηο ζηα δεκφζηα νηθνλνκηθά ησλ πνιηηεηψλ θαη ησλ θνηλνηήησλ θαη ηε δεκφζηα απαζρφιεζε ζρεδφλ παληνχ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο. Η ηζηνξία ηεο δεκνζηνλνκηθήο θξίζεο ηεο Νέαο Τφξθεο θαηά ηε δεθαεηία ηνπ 1970 κνηάδεη, πεξηέξγσο, κε απηή ηεο πνιηηείαο ηεο Καιηθφξληα, ε νπνία ζήκεξα δηαζέηεη ην φγδνν κεγαιχηεξν δεκφζην πξνυπνινγηζκφ ζηνλ θφζκν.[6] Σν Δζληθφ Γξαθείν Οηθνλνκηθήο Έξεπλαο δεκνζίεπζε πξφζθαηα κηα κειέηε ε νπνία αλαδεηθλχεη κε ηε ζεηξά ηεο, ηνλ ξφιν ησλ ξαγδαίσλ απμήζεσλ ησλ ηηκψλ ηεο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ζηελ πξφθιεζε ησλ θαπηηαιηζηηθψλ θξίζεσλ. Απφ ηελ αλάιπζε ησλ δεδνκέλσλ ηεο αθίλεηεο πεξηνπζίαο ζηε δεθαεηία ηνπ 1920, νη Goetzmann θαη Newman «ζπκπεξαίλνπλ φηη ε έθδνζε ηίηισλ αθίλεηεο πεξηνπζίαο επεξέαζε

5 ηελ θαηαζθεπαζηηθή δξαζηεξηφηεηα αθηλήησλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1920 θαη ηελ θαηάξξεπζε ηεο αμίαο ηνπο, δηα κέζνπ ηνπ κεραληζκνχ ηεο θπθιηθήο ελππφζεθεο δηαζθάιηζεο θαη ελδέρεηαη λα νδήγεζαλ ζηελ επαθφινπζε ζπληξηβή ηεο ρξεκαηηζηεξηαθήο αγνξάο ηνπ ». ε φ,ηη αθνξά ηα αθίλεηα, ε Φιφξηληα, ηφηε φπσο θαη ζήκεξα, ήηαλ έλα δπλακηθφ θέληξν αλάπηπμεο ηεο θεξδνζθνπίαο κε ηελ νλνκαζηηθή αμία ηεο νηθνδνκηθήο άδεηαο λα απμάλεηαη θαηά 8.000% κεηαμχ 1919 θαη ε εζληθφ επίπεδν νη εθηηκήζεηο γηα ηηο απμήζεηο ησλ αμηψλ ησλ αθηλήησλ αλήιζαλ ζην 400% θαηά πξνζέγγηζε ηελ ίδηα πεξίνδν. Αιιά απηφ ήηαλ έλα δεπηεξεχνπζαο ζεκαζίαο δήηεκα ζπγθξηλφκελν κε ηελ εκπνξηθή αλάπηπμε ε νπνία ήηαλ ζρεδφλ εμνινθιήξνπ επηθεληξσκέλε ζηε Νέα Τφξθε θαη ην ηθάγν, φπνπ φινη νη ηξφπνη νηθνλνκηθήο ππνζηήξημεο θαη νη δηαδηθαζίεο ηηηινπνίεζεο ιεηηνχξγεζαλ σο πξψηεο χιεο ηξνθνδφηεζεο γηα κηα ξαγδαία αχμεζε ησλ ηηκψλ «ε νπνία ήηαλ εθάκηιιε κφλν κε απηή ησλ κέζσλ ηεο δεθαεηίαο ηνπ 2000». Αθφκε πην εληππσζηαθφ είλαη ην δηάγξακκα ησλ Goetzmann θαη Newman ην νπνίν απεηθνλίδεη ηελ θαηαζθεπή πςειψλ θηηξίσλ ζηελ Νέα Τφξθε. Η ξαγδαία αχμεζε ησλ ηηκψλ ηεο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο πνπ πξνεγήζεθε ηεο ζπληξηβήο ησλ εηψλ 1929, 1973, 1987 θαη 2000 είλαη νινθάλεξε. Απηνί επηζεκαίλνπλ ελδεηθηηθά φηη ηα θηίξηα πνπ βιέπνπκε ζηε Νέα Τφξθε ζπκβνιίδνπλ «θάηη πεξηζζφηεξν απφ κηα αξρηηεθηνληθή ηάζε απηά ζπληζηνχζαλ ζε κεγάιν βαζκφ ηελ εθδήισζε ελφο δηεπξπκέλνπ νηθνλνκηθνχ θαηλνκέλνπ». εκεηψλνληαο πσο νη ηίηινη ησλ αθίλεησλ πεξηνπζηψλ ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1920 ήηαλ φινη ηνπο ηφζν «ηνμηθνί φζν είλαη θαη ζήκεξα», ζπλέρηζαλ γηα λα θαηαιήμνπλ ζην φηη: «ε γξακκή ηνπ νξίδνληα ηεο Νέαο Τφξθεο είλαη κηα αδξή ππελζχκηζε ηεο ηθαλφηεηα ηεο ηηηινπνίεζεο λα ζπλδέεη ην θεξδνζθνπηθφ θνηλφ κε θηηξηαθά εγρεηξήκαηα. Μηα νινέλα θαη κεγαιχηεξε θαηαλφεζε ηεο πξψηκεο αγνξάο ηίηισλ αθίλεηεο πεξηνπζίαο έρεη ηε δπλαηφηεηα λα καο παξάζρεη πνιχηηκεο πιεξνθνξίεο φηαλ θαηαζθεπάδνπκε κνληέια γηα ηα ζελάξηα ηεο ρεηξφηεξεο πηζαλήο εθδνρήο ζην κέιινλ. Η αηζηνδνμία ζηηο ρξεκαηαγνξέο έρεη ηε δχλακε λα απμήζεη ηηο ηηκέο ηνπ ράιπβα, αιιά δελ έρεη ηελ ηθαλφηεηα λα ρξεκαηνδνηήζεη ηελ θαηαζθεπή ελφο θηηξίνπ.[7] Οη ξαγδαίεο απμήζεηο θαη πηψζεηο ησλ ηηκψλ ζηελ αγνξά αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο είλαη άξξεθηα ζπλδεδεκέλεο κε ηηο θεξδνζθνπηθέο ρξεκαηηζηεξηαθέο ξνέο, θαη απηέο νη απμνκεηψζεηο ησλ ηηκψλ έρνπλ ζνβαξέο επηπηψζεηο ζηε κάθξν-νηθνλνκία γεληθά, φπσο θαη ηα θάζε είδνπο εμσηεξηθά απνηειέζκαηα επηηείλνπλ ηελ εμάληιεζε ησλ πφξσλ θαη ηελ πεξηβαιινληηθή ππνβάζκηζε. Δπηπιένλ, φζν κεγαιχηεξν είλαη ην κεξίδην ηεο αγνξάο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ζην ΑΔΠ ηφζν πηζαλφηεξν είλαη ε ζχλδεζε ρξεκαηνδφηεζεο θαη επέλδπζεο ζην δνκεκέλν πεξηβάιινλ λα θαηαζηεί κηα ελδερφκελε πεγή θξίζεσλ ρακειήο έληαζεο. ηελ πεξίπησζε ησλ αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ, φπσο ε Σατιάλδε, φπνπ νη ππνζήθεο αθίλεηεο πεξηνπζίαο, αλ ε έθζεζε ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο είλαη ζσζηή, αληηζηνηρνχλ κφλν ζε 10% ηνπ ΑΔΠ, κηα ζπληξηβή ηεο αθίλεηεο ηδηνθηεζίαο ζα κπνξνχζε βέβαηα λα ζπκβάιεη, αλ θαη φρη νινθιεξσηηθά, ζηελ ελίζρπζε κηαο καθξν-νηθνλνκηθήο θαηάξξεπζεο (ηνπ είδνπο πνπ ζπλέβε ην ), ελψ ζηηο Ηλσκέλεο Πνιηηείεο, φπνπ ην ρξένο ησλ ππνζεθψλ αθίλεηεο πεξηνπζίαο αληηζηνηρεί ζε 40% ηνπ ΑΔΠ, ζίγνπξα ζα κπνξνχζε λα παξάμεη, θαη πξάγκαηη παξήγαγε ηελ θξίζε ηνπ H καξμηστηθή ζεώξεσε Mε ηελ αζηηθή ζεσξία, ε νπνία αλ δελ είλαη νιφηεια ηπθισκέλε, ζηελ θαιχηεξε πεξίπησζε ζηεξείηαη δηνξαηηθφηεηαο αλαθνξηθά κε ην δήηεκα ηεο ζρέζεο ηεο αζηηθήο αλάπηπμεο κε ηηο καθξννηθνλνκηθέο θξίζεηο, είλαη πηζαλφ λα ζθεθηφηαλ θάπνηνο φηη νη καξμηζηέο θξηηηθνί κε ηηο πεξίθεκεο κεζφδνπο ηνπ ηζηνξηθνχ πιηζκνχ, ζα είραλ βξεη έλα εχθνιν πεδίν γηα απζηεξή θαηαγγειία ησλ δηνγθνχκελσλ ελνηθίσλ θαη ησλ εμψζεσλ, ραξαθηεξηζηηθφ απηνχ ζην νπνίν νη Μαξμ θαη Έλγθειο αλαθέξνληαλ σο δεπηεξεχνπζεο κνξθέο εθκεηάιιεπζεο νη νπνίεο επηβάιινληαη ζηηο εξγαηηθέο ηάμεηο απφ ηνπο εκπφξνπο

6 θαπηηαιηζηέο θαη ηνπο ηδηνθηήηεο γεο. Θα είραλ αζθήζεη θξηηηθή ζηελ νηθεηνπνίεζε ηνπ αζηηθνχ ρψξνπ κέζσ ηνπ «εμεπγεληζκνχ», ζηελ νηθνδφκεζε πνιπηειψλ ζπγθξνηεκάησλ θαηνηθηψλ θαη ζηελ εμέιημε ηνπ αζηηθνχ πεξηβάιινληνο ζην λα κνηάδεη κε ζεκαηηθά πάξθα ηεο Νηίζλευιαλη, κε ηηο βάξβαξεο ζπλζήθεο ηεο δσήο, ηεο ζηέξεζεο ζηέγεο, ηεο έιιεηςεο νηθνλνκηθά πξνζηηήο ζηέγαζεο θαη ηεο δηαξθνχο ππνβάζκηζεο ηνπ αζηηθνχ πεξηβάιινληνο (ηφζν ζην επίπεδν ην θπζηθφ, φπσο γηα παξάδεηγκα ζηελ πνηφηεηα ηνπ αέξα, φζν θαη ζην θνηλσληθφ, φπσο κε ηελ ιεγφκελε «θαιφβνπιε ακέιεηα» ησλ εθπαηδεπηηθψλ δνκψλ) γηα ηελ πιεηνςεθία ηνπ πιεζπζκνχ. Σέηνηεο απφςεηο εθθξάδνληαη ζε έλα πεξηνξηζκέλν θχθιν καξμηζηψλ πνιενδφκσλ (ζπκπεξηιακβάλσ θαη ηνλ εαπηφ κνπ κεηαμχ ηνπο). Αιιά είλαη γεγνλφο φηη ε δνκή ηεο ζθέςεο ζηνπο καξμηζηηθνχο θχθινπο είλαη απειπηζηηθά παξφκνηα κε απηή ησλ αζηηθψλ νηθνλνκηθψλ. Οη «πνιενδφκνη» αληηκεησπίδνληαη σο εηδηθνί, ελψ ν πξαγκαηηθά ζεκαληηθφο ππξήλαο ηεο καξμηζηηθήο καθξννηθνλνκηθήο ζεσξίαο βξίζθεηαη αιινχ. Καη πάιη ν κχζνο ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο θεξδίδεη έδαθνο γηαηί απηφ είλαη ην πεδίν γηα ην νπνίν έρνπκε ηα πεξηζζφηεξα ζηνηρεία θαη, γηα λα είκαζηε δίθαηνη, απηφ είλαη ην πεδίν πνπ ιακβάλνληαη κεξηθέο απφ ηηο πην ζνβαξέο πνιηηηθέο απνθάζεηο. Ο ξφινο ηεο ζηεγαζηηθήο αγνξάο ζηε δεκηνπξγία ησλ ζπλζεθψλ ηεο θξίζεο θαηά ηε δηεηία θαη ην απνηέιεζκα ηεο αλεξγίαο θαη ηεο ιηηφηεηαο (ην πεξηζζφηεξν απφ ην νπνίν απνηππψζεθε ζην ηνπηθφ θαη ζην θνηλνηηθφ επίπεδν) δελ έρεη γίλεη επαξθψο θαηαλνεηφ, αθνχ κέρξη ζήκεξα δελ έρεη γίλεη θακία ζνβαξή απφπεηξα ζχλζεζεο θαη θαηαλφεζεο ησλ δηαδηθαζηψλ αζηηθνπνίεζεο θαη νηθνδφκεζεο ηνπ αζηηθνχ πεξηβάιινληνο ζε ζπλάξηεζε κε ηε γεληθή ζεσξία ησλ λφκσλ θαη ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ. Ωο απνηέιεζκα, αξθεηνί καξμηζηέο ζεσξεηηθνί, νη νπνίνη αγαπνχλ «κέρξη ζαλάηνπ» ηηο θξίζεηο, ηείλνπλ λα κεηαρεηξίδνληαη ηελ πξφζθαηε θαηάξξεπζε ηνπ νηθνλνκηθνχ ζπζηήκαηνο σο κηα πξνθαλή επηβεβαίσζε ηεο αγαπεκέλεο ηνπο εθδνρήο ηεο καξμηζηηθήο ζεσξίαο γηα ηηο θξίζεηο (π.ρ. κείσζε ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο, ππνθαηαλάισζε ή ν,ηηδήπνηε ζρεηηθφ). Ο Μαξμ ν ίδηνο ζα κπνξνχζε ζε θάπνην βαζκφ λα θαηεγνξεζεί φηη, άζεια ηνπ, ζπλέβαιε ζηελ δηακφξθσζε απηήο ηεο θαηάζηαζεο. ηε εηζαγσγή ησλ Grundrisse, ζεκεηψλεη φηη ν ζθνπφο ηεο ζπγγξαθήο ηνπ Κεθαιαίνπ είλαη ε εξκελεία ησλ γεληθψλ λφκσλ ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ. Απηφ ζήκαηλε φηη επηθεληξσλφηαλ ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ζηελ παξαγσγή θαη ζηελ απφζπαζε ηεο ππεξαμίαο, ελψ αθαηξνχζε θαη απέθιεηε φ,ηη απνθαινχζε «ηδηαηηεξφηεηεο» ηεο δηαλνκήο (ηφθνο, ελνίθηα, θφξνη, αθφκε θαη κηζζνί θαη πνζνζηά θέξδνπο) αθνχ απηέο ήηαλ ηπραίεο θαη ζπκπησκαηηθέο ζε θάπνην δεδνκέλν ρξφλν θαη ρψξν. Δπίζεο, δελ αζρνινχηαλ κε ηηο ηδηαηηεξφηεηεο ησλ ζρέζεσλ αληαιιαγήο, φπσο γηα παξάδεηγκα ηελ πξνζθνξά θαη ηελ δήηεζε θαη ηελ θαηάζηαζε ηνπ αληαγσληζκνχ. Όηαλ ε πξνζθνξά θαη ε δήηεζε είλαη ζε ηζνξξνπία, ππνζηήξηδε, δελ κπνξνχλ λα εμεγήζνπλ ηίπνηα, ελψ νη θαηαλαγθαζηηθνί λφκνη ηνπ αληαγσληζκνχ ιεηηνπξγνχλ σο ππνθηλεηέο θαη φρη σο αηηίεο ησλ γεληθψλ λφκσλ ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ. To γεγνλφο απηφ αλαπφθεπθηα πξνθαιεί ηε ζθέςε ηνπ ηη γίλεηαη φηαλ απηφο ν κεραληζκφο ηεο ππνθίλεζεο ιείπεη, εηδηθά ζε ζπλζήθεο κνλνπσιίσλ, θαη ηη γίλεηαη φηαλ ζπκπεξηιακβάλνπκε ηνλ ρσξηθφ αληαγσληζκφ ζηνλ ηξφπν πνπ ζθεθηφκαζηε, πνπ είλαη φπσο μέξνπκε πάληα, κία κνξθή κνλνπσιηαθνχ αληαγσληζκνχ (φπσο ζηελ πεξίπησζε ηνπ εζσηεξηθνχ αζηηθνχ αληαγσληζκνχ). Καηαιήγνληαο, ν Μαξμ απεηθνλίδεη ηελ ζπζζψξεπζε σο κηα «κνλαδηθφηεηα» (κηα «ζπηλνδηθή» ζχιιεςε, ηελ νπνία νη Υαξλη θαη Νέγθξη έρνπλ ηειεπηαία πξνζπαζήζεη λα αλαβηψζνπλ). Ωο ηέηνηα είλαη ρανηηθή, απξφβιεπηε θαη αλεμέιεγθηε, γη απηφ, ζχκθσλα κε ην Μαξμ, βξίζθεηαη γεληθά έμσ απφ ην πεδίν ηεο πνιηηηθήο νηθνλνκίαο (ε κειέηε ησλ αμηψλ ρξήζεσο, φπσο δηαθεξχηηεη ζηελ πξψηε ζειίδα ηνπ Κεθαιαίνπ, είλαη «δνπιεηά» ηεο ηζηνξίαο θαη φρη ηεο πνιηηηθήο νηθνλνκίαο). Ο Μαξμ επίζεο, αλαγλψξηδε έλα αθφκε πεδίν, απηφ ηεο κεηαβνιηθήο ζρέζεο κε ηε θχζε, ε νπνία είλαη κηα νηθνπκεληθή ζπλζήθε πνπ

7 εληνπίδεηαη ζε φιεο ηηο κνξθέο αλζξψπηλεο θνηλσλίαο θαη γη απηφ δελ ζπλδέεηαη κε θάπνην ηξφπν κε ηελ θαηαλφεζε ησλ γεληθψλ λφκσλ ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ σο εηδηθήο θνηλσληθήο θαη ηζηνξηθήο θαηαζθεπήο. Γη απηφ ην ιφγν, ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ην πεξηβάιινλ έρνπλ κία ζθηψδε παξνπζία ζην Κεθάιαην (γεγνλφο πνπ δε ζεκαίλεη βέβαηα φηη ν Μαξμ ηα ζεσξνχζε αζήκαληα ή ήζζνλνο αμίαο, φπσο αθξηβψο θαη δελ απφξξηπηε ηελ θαηαλάισζε σο άζρεηε κε ην επξχηεξν πιαίζην ησλ πξαγκάησλ)[8]. ρεδφλ ζε νιφθιεξν ην Κεθάιαην, ν Μαξμ παξακέλεη ζπλεπήο ζην πιαίζην πνπ έζεζε ζηελ Grundrisse. Δπηθεληξψλεηαη ζηελ παξαγσγή ππεξαμίαο σο γεληθεπκέλν θαηλφκελν θαη πεξηζσξηνπνηεί φια ηα ππφινηπα. Αλαγλσξίδεη ζε δηάθνξα ζεκεία φηη ππάξρνπλ πξνβιήκαηα ζε απηή ηελ πξνζέγγηζε. Τπάξρεη, ζεκεηψλεη, κηα «δηπιή ηνπνζέηεζε» γε, εξγαζία, ρξήκα, εκπνξεχκαηα είλαη θξίζηκα ζηνηρεία ηεο παξαγσγήο, ελψ ηφθνο, ελνίθηα, κηζζνί θαη θέξδε απνθιείνληαη απφ ηελ αλάιπζε σο ηδηαηηεξφηεηεο ηεο δηαλνκήο! Η αξεηή ηεο πξνζέγγηζεο ηνπ Μαξμ είλαη φηη επηηξέπεη κία ζαθή θαηαλφεζε ησλ γεληθψλ λφκσλ θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ, θαηαζθεπαζκέλε κε ηξφπν αθαηξεηηθφ, πέξα απφ ηηο ηδηαίηεξεο ζπλζήθεο ηεο επνρήο ηνπ (φπσο γηα παξάδεηγκα ηηο θξίζεηο ηνπ θαη ). Γη απηφ θαη κπνξνχκε λα ηνλ δηαβάδνπκε ζήκεξα κε ηξφπνπο πνπ ηνλ θάλνπλ επίθαηξν ζηελ επνρή καο. Όκσο, απηή ε πξνζέγγηζε έρεη θάπνην θφζηνο. Ξεθηλψληαο, ν Μαξμ θαζηζηά ζαθέο πσο ε αλάιπζε κηαο πξαγκαηηθά ππάξρνπζαο θαπηηαιηζηηθήο θνηλσλίαο/θαηάζηαζεο πξνυπνζέηεη κία δηαιεθηηθή ζχλζεζε ησλ νηθνπκεληθψλ, ησλ γεληθψλ, ησλ ζπγθεθξηκέλσλ θαη ησλ κνλαδηθψλ πηπρψλ κηαο θνηλσλίαο πνπ έρεη νηθνδνκεζεί σο νξγαληθή νιφηεηα. Καηά ζπλέπεηα, δελ κπνξνχκε λα ειπίδνπκε φηη ζα κπνξέζνπκε λα εμεγήζνπκε γεγνλφηα νπνηαζδήπνηε ηξέρνπζαο ζπγθπξίαο (φπσο ε θξίζε ηνπ ) απνθιεηζηηθά κε αλαθνξά ζηνπο φξνπο ησλ γεληθψλ λφκσλ ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ (απηή είλαη κία απφ ηηο ελζηάζεηο κνπ ζε εθείλνπο πνπ πξνζπαζνχλ λα εληάμνπλ ηα γεγνλφηα ηεο ζεκεξηλήο θξίζεο ζε κηα ζεσξία γηα ηελ πησηηθή ηάζε ηνπ θέξδνπο). Απφ ηελ άιιε, δελ κπνξνχκε λα επηρεηξήζνπκε κηα ηέηνηα εμήγεζε ρσξίο αλαθνξά ζηνπο γεληθνχο λφκνπο ηεο θίλεζεο (αλ θαη ν ίδηνο ν Μαξμ εκθαλίδεηαη λα ην θάλεη απηφ ζηελ πεξηγξαθή ηνπ ζην Κεθάιαην ηεο «αλεμάξηεηεο θαη απηφλνκεο» ρξεκαηνπηζησηηθήο θαη εκπνξηθήο θξίζεο ηνπ ή, αθφκε πην έληνλα, ζηηο ηζηνξηθέο κειέηεο ηνπ 18ε Μπξπκαίξ θαη Σαμηθνί Αγψλεο ζηε Γαιιία, φπνπ νη γεληθνί λφκνη ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ πνηέ δελ αλαθέξνληαη)[9]. Δπηπιένλ, νη αθαηξέζεηο ζην επηιεγκέλν απφ ηνλ Μαξμ επίπεδν γεληθφηεηαο αξρίδνπλ λα ππνρσξνχλ, θαζψο επεθηείλεηαη ε αλάιπζε ζην Κεθαιαίν. Τπάξρνπλ πνιιά παξαδείγκαηα επ απηνχ, αιιά έλα είλαη ην πην ζεκαληηθφ θαη ζε θάζε πεξίπησζε ην πην ζρεηηθφ κε ην επηρείξεκα εδψ, ην νπνίν ζπλδέεηαη κε ηνλ ηξφπν θαηά ηνλ νπνίν ν Μαξμ ρεηξίδεηαη ην ρξεκαηνπηζησηηθφ ζχζηεκα. Αξθεηέο θνξέο ζηνλ πξψην ηφκν θαη θαη επαλάιεςε ζηνλ δεχηεξν ηφκν, ν Μαξμ επηθαιείηαη ην πηζησηηθφ ζχζηεκα κφλν γηα ην ζέζεη παξάπιεπξα σο έλα γεγνλφο ζρεηηθφ κε ηε δηαλνκή, ην νπνίν αθφκε δελ είλαη πξνεηνηκαζκέλνο λα αμηνινγήζεη. Οη γεληθνί λφκνη ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ πνπ κειεηά ζηνλ δεχηεξν ηφκν, εηδηθφηεξα εθείλνη ηεο θπθινθνξίαο ηνπ ζηαζεξνχ θεθαιαίνπ θαη ησλ πεξηφδσλ εξγαζίαο, νη πεξίνδνη παξαγσγήο, νη πεξίνδνη θπθινθνξίαο θαη νη πεξίνδνη αλαδηάξζξσζεο, φιεο θαηαιήγνπλ φρη κφλν λα επηθαινχληαη ην πηζησηηθφ ζχζηεκα, αιιά θαη λα ην θαζηζηνχλ αλαγθαίν. ε απηφ ην ζεκείν γίλεηαη πνιχ επεμεγεκαηηθφο. Όηαλ ζρνιηάδεη πσο ην αλαπηπγκέλν ρξεκαηηθφ θεθάιαην πξέπεη λα είλαη πάληα κεγαιχηεξν απφ απηφ πνπ εθαξκφδεηαη θαηά ηελ παξαγσγή ππεξαμίαο κε ζθνπφ ηελ δηαρείξηζε δηαθνξνπνηεκέλσλ θάζεσλ αλαδηάξζξσζεο, ζεκεηψλεη πσο νη αιιαγέο ζηηο ζηηγκέο αλαδηάξζξσζεο κπνξνχλ λα απειεπζεξψζνπλ θάπνηα απφ ηα ρξήκαηα πνπ έρνπλ πξνεγνπκέλσο παξαρζεί. «Απηφ ην ρξεκαηηθφ θεθάιαην πνπ απειεπζεξψλεηαη απφ ηελ θίλεζε αλαδηάξζξσζεο (καδί κε ην ρξεκαηηθφ θεθάιαην πνπ απειεπζεξψλεηαη απφ ηε δηαδνρηθή παιηλδξφκεζε ηνπ ζηαζεξνχ θεθαιαίνπ θαη απηνχ πνπ απαηηείηαη

8 γηα ηε δεκηνπξγία κεηαβιεηνχ θεθαιαίνπ ζε θάζε εξγαζηαθή δηαδηθαζία) πξέπεη λα παίμεη έλα ζεκαληηθφ ξφιν, απφ ηε ζηηγκή πνπ ην πηζησηηθφ ζχζηεκα έρεη αλαπηπρζεί, θαη επίζεο πξέπεη λα δεκηνπξγήζεη ηα ζεκέιηα γη απηφ[10]. Απφ απηφ θαη άιια ζπλαθή ζρφιηα γίλεηαη ζαθέο φηη ην πηζησηηθφ ζχζηεκα γίλεηαη απνιχησο απαξαίηεην γηα ηελ θπθινθνξία ηνπ θεθαιαίνπ θαη θάπνηα αλάιπζε ηνπ πηζησηηθνχ ζπζηήκαηνο πξέπεη λα ελζσκαησζεί ζηνπο γεληθνχο λφκνπο ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ. Απηφ ζέηεη έλα ζνβαξφ πξφβιεκα γηαηί φηαλ θηάλνπκε ζηελ αλάιπζε ηνπ πηζησηηθνχ ζπζηήκαηνο ζηνλ ηξίην ηφκν, βξίζθνπκε φηη ην επηηφθην θαζνξίδεηαη απφ ηελ πξνζθνξά θαη ηε δήηεζε θαη απφ ηελ θαηάζηαζε ηνπ αληαγσληζκνχ, δχν ηδηαηηεξφηεηεο νη νπνίεο λσξίηεξα έρνπλ απνθιεηζηεί απφ ην ζεσξεηηθφ επίπεδν ηεο γεληθφηεηαο κε ηελ νπνία ν Μαξμ δνπιεχεη. Σν αλαθέξσ απηφ γηαηί ε ζεκαζία ησλ θαλφλσλ πνπ έζεζε ν Μαξμ ζηηο έξεπλεο ηνπ ζην Κεθάιαην έρνπλ ζε κεγάιν βαζκφ αγλνεζεί. Όηαλ απηνί νη θαλφλεο ηείλνπλ φρη κφλν λα απαμηψλνληαη αιιά θαη λα παξαβηάδνληαη, φπσο ζπκβαίλεη ζηελ πεξίπησζε ηεο πίζησζεο θαη ηνπ ηφθνπ: ηφηε, λέεο πξννπηηθέο ζεψξεζεο αλνίγνληαη, νη νπνίεο ππεξβαίλνπλ ηηο ελνξάζεηο πνπ ν Μαξμ έρεη ήδε παξαγάγεη. Ο Μαξμ ζηελ πξαγκαηηθφηεηα αλαγλσξίδεη φηη απηφ κπνξεί λα ζπκβεί ήδε απφ ηελ αξρή ησλ πξνζπαζεηψλ ηνπ. ηα Grundrisse ιέεη ινηπφλ γηα ηελ θαηαλάισζε, ηελ πην «απείζαξρε» απφ ηηο θαηεγνξίεο πνπ αλαιχεη εμαηηίαο ησλ κνλαδηθνηήησλ πνπ εκπιέθνληαη, φηη ελψ, φπσο ε κειέηε ηεο ρξήζεο αμηψλ, «ζηελ πξαγκαηηθφηεηα αλήθεη έμσ απφ ηα νηθνλνκηθά», ε πηζαλφηεηα ππάξρεη γηα ηελ θαηαλάισζε λα ιεηηνπξγήζεη «ζην ζεκείν εθθίλεζεο ηεο παξαγσγήο θαη λα εγθαηληάζεη νιφθιεξε ηε δηαδηθαζία απφ ηελ αξρή»[11]. Απηή είλαη ζπγθεθξηκέλα ε πεξίπησζε ηεο παξαγσγηθήο θαηαλάισζεο, ε δηαδηθαζία ηεο εξγαζίαο θαζαπηήο. Γη απηφ ν Σξφληη θαη εθείλνη πνπ αθνινχζεζαλ ηα βήκαηα ηνπ, φπσο ν Νέγθξη, έρνπλ απφιπην δίθην λα βιέπνπλ ηελ εξγαζηαθή δηαδηθαζία λα ζπγθξνηείηαη θαζαπηή σο κνλαδηθφηεηα ρανηηθή, απείζαξρε, απξφβιεπηε θαη γη απηφ πάληνηε δπλεηηθά επηθίλδπλε γηα ην θεθάιαην εζσηεξηθεπκέλε ζηνπο γεληθνχο λφκνπο ηεο θίλεζεο ηνπ θεθαιαίνπ[12]! Οη κλεκεηψδεηο δπζθνιίεο πνπ αληηκεησπίδνπλ νη θαπηηαιηζηέο φζν πξνζπαζνχλ λα θηλεηνπνηήζνπλ ηα «δσψδε πλεχκαηα» ησλ εξγαηψλ γηα λα παξάγνπλ ππεξαμία ζεκαηνδνηεί ηελ χπαξμε απηήο ηεο κνλαδηθφηεηαο ζηελ θαξδηά ηεο παξαγσγηθήο δηαδηθαζίαο (απηφ δελ είλαη πνπζελά πην πξνθαλέο φζν ζηνλ θαηαζθεπαζηηθφ θιάδν, φπσο ζα δνχκε παξαθάησ). Δζσηεξηθεχνληαο ην πηζησηηθφ ζχζηεκα θαη ηε ζρέζε κεηαμχ ηνπ επηηνθίνπ θαη ηνπ πνζνζηνχ θέξδνπο ζην πιαίζην ησλ γεληθψλ λφκσλ ηεο παξαγσγήο, ηεο θπθινθνξίαο θαη ηεο πινπνίεζεο ηνπ θεθαιαίνπ, θαηαιήγνπκε ζε κηα κνξθή αληηθαηηθήο αλαγθαηφηεηαο, αλ πξέπεη λα εθαξκφζνπκε ηα ζεσξεηηθά εξγαιεία ηνπ Μαξμ γηα ηελ αλάιπζε πην απηψλ γεγνλφησλ. Η ελζσκάησζε ηεο πίζηεο ζηε γεληθή ζεσξία πξέπεη σζηφζν λα γίλεη κε πξνζνρή, κε ηξφπνπο πνπ δηαηεξνχλ, αλ θαη ζε κηα δηαθνξεηηθή θαηάζηαζε, ηηο ζεσξεηηθέο ελνξάζεηο πνπ έρνπλ ήδε επηηεπρζεί. Λακβάλνληαο ππφςε ην πηζησηηθφ ζχζηεκα γηα παξάδεηγκα, δελ κπνξνχκε λα ην κεηαρεηξηδφκαζηε απνθιεηζηηθά σο κία ελφηεηα θαζαπηή, έλα είδνο άλζεζεο θεθαιαίνπ εληνπηζκέλεο ζηε Γνπνι ηξηη ή ζηελ πφιε ηνπ Λνλδίλνπ πνπ θηλείηαη ειεχζεξα απφ θάζε ζρέζε κε ζπγθεθξηκέλεο νηθνλνκηθέο δξαζηεξηφηεηεο. Αξθεηή απφ ηελ πηζησηηθή δξαζηεξηφηεηα κπνξεί λα είλαη πξάγκαηη θεξδνζθνπηθνχ ραξαθηήξα θαη κία αεδηαζηηθή εθδήισζε ηνπ αλζξψπηλνπ πφζνπ γηα ρξπζάθη θαη εμνπζία πνπ απνξξέεη απφ ην ρξήκα. Αιιά αξθεηή απφ απηή είλαη απαξαίηεηε θαη ζεκειηψδεο γηα ηε ιεηηνπξγία ηνπ θεθαιαίνπ. Σα φξηα κεηαμχ απηνχ πνπ είλαη αλαγθαίνπ θαη απηνχ πνπ είλαη (α) θαη αλάγθε πιαζκαηηθφ (φπσο ζηελ πεξίπησζε ηνπ θξαηηθνχ ρξένπο θαη ηνπ ρξένπο ελππφζεθσλ δαλείσλ) θαη (β) ππεξβνιή, δελ είλαη εχθνιν λα νξηνζεηεζνχλ.

9 Σν λα πξνζπαζήζνπκε λα αλαιχζνπκε ηε δπλακηθή ηε πξφζθαηεο θξίζεο θαη ησλ απνηειεζκάησλ ηεο ρσξίο αλαθνξά ζην πηζησηηθφ ζχζηεκα (κε ελππφζεθα δάλεηα αμίαο πεξίπνπ ίζεο κε ην 40% ηνπ ΑΔΠ ζηηο ΗΠΑ), ζηνλ θαηαλαισηηζκφ (70% ηεο θηλεηήξηαο δχλακεο ζηελ νηθνλνκία ησλ ΗΠΑ, ζπγθξηηηθά κε 35% ζηελ Κίλα) θαη ηελ θαηάζηαζε ηνπ αληαγσληζκνχ (ηε κνλνπσιηαθή δχλακε ζηε ρξεκαηνπηζησηηθή αγνξά, ηελ αγνξά αθηλήησλ, ην ιηαληθφ εκπφξην θαη πνιιέο άιιεο αγνξέο), ζα ήηαλ κία γεινία πξνζπάζεηα. 1,4 ηξηο δνιάξηα ζε ελππφζεθα δάλεηα, αξθεηά απφ απηά ηνμηθά, βξίζθνληαη ζηηο δεπηεξεχνπζεο αγνξέο ηεο Fannie Mae θαη ηεο Freddie Mac ζηηο ΗΠΑ, πηέδνληαο έηζη ηελ θπβέξλεζε λα δψζεη 400 δηο δνιιάξηα ζε κία δπλεηηθή πξνζπάζεηα δηάζσζεο (κε ηα 142 δηο λα έρνπλ ήδε μνδεπηεί). Γηα λα θαηαιάβνπκε απηφ, ρξεηάδεηαη λα απνθσδηθνπνηήζνπκε απηφ πνπ ν Μαξμ κπνξεί λα ελλννχζε κε ηελ θαηεγνξία ηνπ «πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ» θαη ηεο ζχλδεζήο ηνπ κε ηηο αγνξέο γεο θαη ζηέγαζεο. Υξεηαδφκαζηε έλα ηξφπν λα θαηαλνήζνπκε πσο ε ηηηινπνίεζε, φπσο ην ζέηνπλ νη Goetzmann and Newman, ζπλδέεη «ην θεθάιαην ελφο θεξδνζθνπηθνχ θνηλνχ ζε θαηαζθεπαζηηθά επηρεηξεκαηηθά εγρεηξήκαηα». Γελ ήηαλ, άιισζηε, ε θεξδνζθνπία ζηηο αμίεο γεο, ζηέγεο θαη ελνηθίσλ πνπ έπαημε θαζνξηζηηθφ ξφιν ζηελ δεκηνπξγία ηεο θξίζεο; *** Σν πιαζκαηηθφ θεθάιαην γηα ηνλ Μάξμ δελ είλαη απνθχεκα ηεο θαληαζίαο ηνπ ζνισκέλνπ απφ ηελ θνθαΐλε κπαινχ νξηζκέλσλ ηξαπεδηηψλ ηεο Γνπφι ηξηη. Δίλαη κία θεηηρνπνηεκέλε θαηαζθεπή πνπ ζεκαίλεη, δεδνκέλνπ ηνπ νξηζκνχ ηνπ θεηηρηζκνχ απφ ηνλ Μαξμ ζηνλ πξψην ηφκν ηνπ Κεθαιαίνπ, φηη είλαη αξθεηά πξαγκαηηθφ θαη, ηαπηφρξνλα, έλα επηθαλεηαθφ θαηλφκελν πνπ απνθξχπηεη θάηη ζεκαληηθφ γηα ηηο ππνθείκελεο θνηλσληθέο ζρέζεηο. Όηαλ κία ηξάπεδα δαλείδεη ζην θξάηνο θαη ιακβάλεη ηφθν ζε αληάιιαγκα, εκθαλίδεηαη ζαλ λα θάλεη θάηη παξαγσγηθφ ην θξάηνο, ζαλ θάηη πνπ παξάγεη αμία, φηαλ ζηηο πεξηζζφηεξεο πεξηπηψζεηο (αιιά φρη ζε φιεο, φπσο ζα δείμσ παξαθάησ) απηφ πνπ ζπκβαίλεη κέζα ζην θξάηνο (φπσο ε δηελέξγεηα πνιέκσλ) δελ έρεη θακία ζρέζε κε ηελ παξαγσγή αμίαο. Όηαλ κία ηξάπεδα δαλείδεη έλα θαηαλαισηή γηα λα αγνξάζεη έλα ζπίηη θαη ζε αληάιιαγκα εμαζθαιίδεη κία ξνή ηφθσλ, ην παξνπζηάδεη ζα λα ζπκβαίλεη θάηη κε ην ζπίηη ην νπνίν παξάγεη άκεζα αμία, φηαλ ζηελ πξαγκαηηθφηεηα δελ ζπκβαίλεη θάηη ηέηνην. Όηαλ νη ηξάπεδεο εθδίδνπλ νκνινγηαθφ δάλεην γηα ηελ θαηαζθεπή λνζνθνκείσλ, παλεπηζηεκίσλ θαη ζρνιείσλ κε αληάιιαγκα ηνλ ηφθν, ηφηε δεκηνπξγείηαη ε εληχπσζε φηη παξάγεηαη άκεζα αμία απφ απηνχο ηνπο ζεζκνχο, ελψ δε ζπκβαίλεη θάηη ηέηνην ζηελ πξαγκαηηθφηεηα. Όηαλ νη ηξάπεδεο δαλείδνπλ γηα αγνξά γεο θαη ζηέγαζεο, ηφηε ε δηαλεκεηηθή θαηεγνξία ηνπ ελνηθίνπ απνξξνθάηαη απφ ηε ξνή ηεο θπθινθνξίαο ηνπ πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ.[13] Όηαλ νη ηξάπεδεο δαλείδνπλ ζε άιιεο ηξάπεδεο ή φηαλ ε Κεληξηθή Σξάπεδα δαλείδεη ζε εκπνξηθέο ηξάπεδεο πνπ δαλείδνπλ ζε θεξδνζθφπνπο γεο κε ζθνπφ ηελ είζπξαμε πξνζφδσλ, ηφηε ην πιαζκαηηθφ θεθάιαην κνηάδεη φιν θαη πεξηζζφηεξν κε κία αέλαε παιηλδξφκεζε ζε κχζνπο πνπ έρνπλ ρηηζηεί πάλσ ζε άιινπο κχζνπο. Απηά φια είλαη παξαδείγκαηα ξνήο πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ. Καη είλαη απηέο νη ξνέο πνπ κεηαηξέπνπλ ηελ πξαγκαηηθή αγνξά αθηλήησλ ζε κηα κε πξαγκαηηθή αγνξά αθηλήησλ. Σν ζεκείν πνπ ζέιεη λα ηνλίζεη ν Μαξμ είλαη φηη ν ηφθνο πνπ πιεξψλεηαη πξνέξρεηαη απφ θάπνπ αιινχ απφ θνξνινγία ή άκεζε απφζπαζε απφ ηελ παξαγσγή ππεξαμίαο ή απφ θφξνπο ζηα έζνδα (κηζζνχο θαη θέξδε). Καη γηα ηνλ Μαξμ, βέβαηα, ην κφλν κέξνο φπνπ ε αμία θαη ε ππεξαμία δεκηνπξγνχληαη είλαη ε εξγαζηαθή δηαδηθαζία ηεο παξαγσγήο. Απηφ πνπ ζπκβαίλεη κε ηελ θπθινθνξία ηνπ πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ κπνξεί λα είλαη θνηλσληθά αλαγθαίν γηα ηε δηαηήξεζε ηνπ θαπηηαιηζκνχ. Μπνξεί λα είλαη έλα ηκήκα ηνπ αλαγθαίνπ θφζηνπο παξαγσγήο θαη αλαπαξαγσγήο. Γεπηεξεχνπζεο κνξθέο ππεξαμίαο κπνξεί λα εμαρζνχλ απφ θαπηηαιηζηηθέο επηρεηξήζεηο κέζσ ηεο εθκεηάιιεπζεο ησλ εξγαδνκέλσλ απφ

10 ηνπο ιηαλνπσιεηέο, ηηο ηξάπεδεο θαη ηα επελδπηηθά θεθάιαηα. Αιιά ην ζεκείν πνπ ζέιεη λα αλαδείμεη ν Μαξμ είλαη φηη αλ δελ ππάξρεη αμία θαη ππεξαμία ζηελ παξαγσγή γεληθά, ηφηε απηνί νη ηνκείο δε κπνξνχλ λα ππάξρνπλ αλεμάξηεηα. Αλ δειαδή δε παξάγνληαη παπνχηζηα θαη κπινχδεο, ηφηε ηί ζα πνπιήζνπλ νη ιηαλέκπνξνη; Τπάξρεη σζηφζν έλα ζηνηρείν πνπ είλαη εμαηξεηηθά ζεκαληηθφ. Κάπνηα απφ ηε ξνή ηνπ πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ κπνξεί πξάγκαηη λα ζρεηίδεηαη κε ηελ δεκηνπξγία αμίαο. Όηαλ κεηαηξέπσ ην ππνζεθεπκέλν κνπ ζπίηη ζε έλα «θάηεξγν» πνπ απαζρνιεί νηθνλνκηθνχο κεηαλάζηεο ρσξίο ραξηηά, ηφηε ην ζπίηη γίλεηαη ζηαζεξφ θεθάιαην ζηελ παξαγσγή. Όηαλ ην θξάηνο ρηίδεη δξφκνπο θαη άιιεο ππνδνκέο πνπ ιεηηνπξγνχλ σο ζπιινγηθά κέζα παξαγσγήο γηα ην θεθάιαην, ηφηε απηά πξέπεη λα θαηεγνξηνπνηεζνχλ σο «παξαγσγηθέο θξαηηθέο δαπάλεο». Όηαλ ην λνζνθνκείν ή ην παλεπηζηήκην γίλεηαη κέξνο γηα θαηλνηνκία θαη ζρεδηαζκφ λέσλ θαξκάθσλ, εμνπιηζκνχ θαη ησλ ζρεηηθψλ, γίλεηαη έλαο ηφπνο παξαγσγήο. Ο Μαξμ δε ζα ελνριείην θαζφινπ κε απηέο ηηο παξαηεξήζεηο. Όπσο ιέεη γηα ην ζηαζεξφ θεθάιαην, αλ θάηη ιεηηνπξγεί σο ζηαζεξφ θεθάιαην ή φρη εμαξηάηαη απφ ηε ρξήζε ηνπ θαη φρη απφ ηα θπζηθά ηνπ ραξαθηεξηζηηθά ηνπ[14]. Σν ζηαζεξφ θεθάιαην κεηψλεηαη φηαλ ηα παηάξηα παξαγσγήο πθαζκάησλ κεηαηξέπνληαη ζε ζπγθξνηήκαηα ζπηηηψλ ελψ ηα κηθξνδάλεηα κεηαηξέπνπλ ηηο θαιχβεο ησλ ρσξηθψλ ζε έλα (πνιχ θηελφηεξν) ζηαζεξφ θεθάιαην παξαγσγήο! Αξθεηή απφ ηελ αμία θαη ηελ ππεξαμία πνπ δεκηνπξγείηαη ζηελ παξαγσγή ζπιιέγεηαη γηα λα δηέιζεη, κε θάζε ηξφπν, κέζα απφ πεξίπινθα κνλνπάηηα, κέζα απφ πιαζκαηηθά θαλάιηα. Καη φηαλ νη ηξάπεδεο δαλείδνπλ ζε άιιεο ηξάπεδεο, είλαη ζαθέο φηη θάζε είδνπο θνηλσληθά κε απαξαίηεησλ πιεξσκψλ θαη νη θεξδνζθνπηθψλ θηλήζεσλ γίλνληαη δπλαηέο, ιφγσ ηεο ζπλερφκελεο ελαιιαγήο ησλ θπκαηλφκελσλ αμηψλ. Απηέο νη αμίεο εμαξηψληαη απφ κία θξηηηθή δηαδηθαζία «θεθαιαηνπνίεζεο». Μηα ξνή εζφδσλ απφ θάπνην πεξηνπζηαθφ ζηνηρείν, φπσο γε, ηδηνθηεζία ή νηηδήπνηε ιακβάλεη κηα αμία θεθαιαίνπ ζηελ νπνία κπνξεί λα εκπνξεχεηαη αλάινγα κε ην επηηφθην θαη ην πξνεμνθιεηηθφ επηηφθην πνπ θαζνξίδνληαη απφ ηηο ζπλζήθεο πξνζθνξάο θαη δήηεζεο ζηελ αγνξά ρξήκαηνο. Με πνην ηξφπν ζα απνηηκήζνπλ ηέηνηα πεξηνπζηαθά ζηνηρεία φηαλ δελ ππάξρεη αγνξά έγηλε έλα ηεξάζηην πξφβιεκα ην 2008, ην νπνίν δελ έρεη ιπζεί αθφκε. Σν εξψηεκα ηνπ πφζν ηνμηθά είλαη ηα πεξηνπζηαθά ζηνηρεία πνπ έρεη ζηελ θαηνρή ηεο ε Fannie Mae, πξνθαιεί ζρεδφλ ζε φινπο πνλνθέθαιν (ππάξρεη εδψ έλαο ζεκαληηθφο παξαιιειηζκφο κε ηελ Αληηδηθία γηα ηελ Αμία ηνπ Κεθαιαίνπ, πνπ μέζπαζε θαη ζρεδφλ ακέζσο ζάθηεθε ζηα ζπκβαηηθά νηθνλνκηθά ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 70, φπσο άιισζηε ζπκβαίλεη κε φιεο ηηο άβνιεο αιήζεηεο)[15]. Σν πξφβιεκα πνπ ζέηεη ην πηζησηηθφ ζχζηεκα είλαη πσο είλαη δσηηθήο ζεκαζίαο γηα ηελ παξαγσγή, θπθινθνξία θαη πξαγκαηνπνίεζε ησλ ξνψλ θεθαιαίνπ, ελψ ηελ ίδηα ζηηγκή είλαη ε επηηνκή φισλ ησλ θεξδνζθνπηθψλ θαη άιισλ «παξάινγσλ νηθνλνκηθψλ κνξθψλ». Δίλαη απηφ πνπ νδήγεζε ηνλ Μαξμ λα ραξαθηεξίζεη ηνλ Isaac Pereire, ν νπνίνο καδί κε ηνλ αδεξθφ ηνπ Emile, ήηαλ έλαο απφ ηνπο πξσηνπφξνπο ηεο θεξδνζθνπηθήο αλαθαηαζθεπήο ηεο αζηηθήο ππνδνκήο ηνπ Παξηζηνχ ππφ ηνλ Haussmann, ζαλ θάπνηνλ πνπ είρε «ηνλ φκνξθα αλαθαηεκέλν ραξαθηήξα ηνπ απαηεψλα θαη ηνπ πξνθήηε»[16]. Κευαιαηαθή σπσσώξεπσε κέσω αστηθνπνίεσεο Έρσ αλαιπηηθά επηρεηξεκαηνινγήζεη ζε άιια θείκελα γηα ην πψο ε αζηηθνπνίεζε ππήξμε έλαο ηξφπνοθιεηδί γηα ηελ απνξξφθεζε ησλ πιενλαζκάησλ θεθαιαίνπ θαη εξγαζίαο ζε φιε ηελ ηζηνξία ηνπ θεθαιαίνπ[17]. Έρσ εδψ θαη θαηξφ επηρεηξεκαηνινγήζεη φηη έρεη κηα πνιχ ηδηαίηεξε ζρέζε κε ηελ απνξξφθεζε ηνπ ππεξζπζζσξεπκέλνπ θεθαιαίνπ γηα πνιχ ζπγθεθξηκέλνπο ιφγνπο πνπ έρνπλ λα

11 θάλνπλ κε ηηο καθξέο ρξνληθέο πεξηφδνπο, ηνπο ρξφλνπο ησλ θχθισλ εξγαζηψλ θαη ηηο δηάξθεηεο δσήο ησλ επελδχζεσλ ζην δνκεκέλν πεξηβάιινλ. Έρεη επίζεο κηα γεσγξαθηθή ηδηαηηεξφηεηα, ηέηνηα ψζηε ε παξαγσγή ησλ ρψξσλ θαη ησλ ρσξηθψλ κνλνπσιίσλ θαζίζηαηαη αλαπφζπαζηε ηεο δπλακηθήο ηεο ζπζζψξεπζεο, φρη απιά ιφγσ ησλ κεηαιιαζζφκελσλ ηξφπσλ ησλ ξνψλ ησλ εκπνξεπκάησλ ζην ρψξν, αιιά θη επίζεο ιφγσ ηεο ίδηαο ηεο θχζεο ησλ δεκηνπξγεκέλσλ θαη παξαρζέλησλ ρψξσλ θαη ηφπσλ φπνπ απηέο νη θηλήζεηο πξαγκαηνπνηνχληαη. Αιιά αθξηβψο επεηδή φιε απηή ε δξαζηεξηφηεηα ε νπνία, παξεκπηπηφλησο, έρεη ηεξάζηηα ζεκαζία γηα ηελ παξαγσγή αμίαο θαη ππεξαμίαο είλαη ηφζν καθξνρξφληα, απαηηεί έλα ζπλδπαζκφ ρξεκαηηζηηθνχ θεθαιαίνπ θαη θξαηηθήο εκπινθήο ηα νπνία είλαη απνιχησο ζεκειηψδε γηα ηε ιεηηνπξγία ηεο. Απηή ε δξαζηεξηφηεηα είλαη θαζαξά θεξδνζθνπηθή καθξνρξφληα, θαη ελέρεη ην ξίζθν λα επαλαιάβεη, ζε κηα αξθεηά κεηαγελέζηεξε πεξίνδν θαη ζε κηα κεγαιχηεξε θιίκαθα, ηηο ίδηεο ζπλζήθεο ππεξζπζζψξεπζεο πνπ αξρηθά βνεζάεη λα ειαθξπλζνχλ. Δθεί νθείιεηαη ν επηξξεπήο ζηηο θξίζεηο ραξαθηήξαο ησλ αζηηθψλ θαη άιισλ κνξθψλ επελδχζεσλ ζε θπζηθέο ππνδνκέο (δηεπεηξσηηθέο ζηδεξνδξνκηθέο γξακκέο θαη απηνθηλεηφδξνκνη, θξάγκαηα θιπ.). Ο θπθιηθφο ραξαθηήξαο ηέηνησλ επελδχζεσλ έρεη ηεθκεξησζεί πιήξσο γηα ηνλ 19ν αηψλα ζηε ζρνιαζηηθή δνπιεηά ηνπ Brinley Thomas[18]. Όκσο, ε ζεσξία ησλ θαηαζθεπαζηηθψλ νηθνλνκηθψλ θχθισλ αγλνήζεθε κεηά ην 1945, ελ κέξεη επεηδή νη παξεκβάζεηο ηχπνπ «θξαηηθνχ θευλζηαληζκνχ» θξίζεθαλ σο απνηειεζκαηηθέο ζηελ εμνπδεηέξσζή ηνπο. Ο θαηαζθεπαζηηθφο νηθνλνκηθφο θχθινο ζηελ νπζία εμαθαλίζηεθε[19]. Αιιά ε βαζκηαία απνζχλζεζε ησλ ζπζηεκηθψλ αληη-θπθιηθψλ θευλζηαλψλ παξεκβάζεσλ κεηά ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 70 κπνξνχζε λα ζεκαίλεη πσο ε επηζηξνθή ζε θαηαζθεπαζηηθνχο νηθνλνκηθνχο θχθινπο ήηαλ θάηη πεξηζζφηεξν απφ πηζαλφ. Σα ζηνηρεία δείρλνπλ πσο ελψ νη δηαθπκάλζεηο ζηνλ θαηαζθεπαζηηθφ θιάδν έρνπλ παξακείλεη αδχλακεο, νη θνχζθεο ζηηο αμίεο πεξηνπζηαθψλ ζηνηρείσλ έρνπλ γίλεη πην αζηαζείο απ φ,ηη ζην παξειζφλ (παξφιν πνπ νη εθηηκήζεηο ηνπ Δζληθνχ Γξαθείνπ Οηθνλνκηθήο Έξεπλαο, NBER, γηα ηε δεθαεηία ηνπ 20 κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ σο ζηνηρείν πνπ αληηηίζεηαη ζε απηή ηελ άπνςε). Οη θπθιηθέο θηλήζεηο επίζεο επηδεηθλχνπλ πιένλ κηα πην πεξίπινθε γεσγξαθηθή δηακφξθσζε (π.ρ. ν Νφηνο θαη ε Γχζε ζηηο ΗΠΑ πνπ επηδεηθλχνπλ δηαθνξεηηθνχο ξπζκνχο απ φηη νη Βνξεηναλαηνιηθέο θαη νη Μεζνδπηηθέο πεξηνρέο). Υσξίο κηα ηέηνηνπ ηχπνπ γεληθή φςε, δελ κπνξνχκε λα θαηαλνήζνπκε, έζησ ζηνηρεησδψο, ηηο δπλακηθέο πνπ νδήγεζαλ ζηελ θαηαζηξνθή ηεο ζηεγαζηηθήο αγνξάο θαη ηεο αζηηθνπνίεζεο ην 2008 ζε ζπγθεθξηκέλεο πεξηνρέο θαη πφιεηο ησλ ΗΠΑ, αιιά θαη ηεο Ιζπαλίαο, ηεο Ιξιαλδίαο θαη ηνπ Ηλσκέλνπ Βαζηιείνπ. Γηα ηνλ ίδην ιφγν δελ κπνξνχκε λα θαηαλνήζνπκε θάπνηα απφ ηα κνλνπάηηα πνπ απηή ηε ζηηγκή βαδίδνληαη, ηδηαίηεξα ζηελ Κίλα, γηα ηε δηέμνδν απφ ην «ράιη» πνπ δεκηνπξγήζεθε αιινχ. Γηαηί κε ηνλ ίδην ηξφπν πνπ ν Brinley Thomas θαηαγξάθεη ηηο αληηθπθιηθέο θηλήζεηο κεηαμχ Βξεηαλίαο θαη ΗΠΑ ην 19ν αηψλα, έηζη ψζηε κηα άλζεζε ζηηο νηθηζηηθέο θαηαζθεπέο ζην έλα κέξνο ηζνξξνπήζεθε απφ έλα θξαρ ζην άιιν, έηζη θαη ηψξα βιέπνπκε έλα θξαρ ζηηο θαηαζθεπέο ζηηο ΗΠΑ θαη ζε κεγάιν κέξνο ηεο Δπξψπεο λα αληηζηαζκίδεηαη απφ κηα ηεξάζηηα αζηηθνπνίεζε θαη άλζεζε ζηηο επελδχζεηο ζε ππνδνκέο κε θέληξν ηελ Κίλα (κε πνηθίια παξαθιάδηα αιινχ, ηδαίηεξα ζηηο ιεγφκελεο ρψξεο BRIC Βξαδηιία, Ρσζία, Ιλδία θαη Κίλα). Γηα λα θάλνπκε ζσζηά ηε ζχλδεζε κε ηε καθξν-εηθφλα, πξέπεη λα ζεκεηψζνπκε πσο νη ΗΠΑ θαη ε Δπξψπε έρνπλ βαιηψζεη ζε ρακειή νηθνλνκηθή κεγέζπλζε ελψ ε Κίλα θαηαγξάθεη έλα ξπζκφ κεγέζπλζεο ηεο ηάμεο ηνπ 10% (θαη απφ θνληά θαη νη ππφινηπεο ρψξεο πνπ ζπλζέηνπλ ην BRIC). Η πίεζε πξνο ηε ζηεγαζηηθή αγνξά θαη ηελ αζηηθή αλάπηπμε ζηηο ΗΠΑ ψζηε λα απνξξνθήζεη ην ππεξζπζζσξεπφκελν θεθάιαην κέζσ θεξδνζθνπηθήο δξαζηεξηφηεηαο άξρηζε λα γίλεηαη αηζζεηή ζηα

12 κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90, θαη επηηαρχλζεθε καλησδψο κε ην ηέινο ηεο θνχζθαο ζηηο πςειέο ηερλνινγίεο θαη ην θξαρ ηνπ 2001 ζην ρξεκαηηζηήξην. Οη πνιηηηθέο πηέζεηο πνπ αζθήζεθαλ ζε επππφιεπηα ρξεκαηνπηζησηηθά ηδξχκαηα φπσο ηα Fannie Mae θαη Freddie Mac, γηα λα ραιαξψζνπλ ηα θξηηήξηα δαλεηζκνχ ψζηε λα δηεπθνιχλνπλ ηελ άλζεζε ζηε ζηεγαζηηθή αγνξά, θαζψο θαη ηα ρακειά επηηφθηα ηνπ Γθξίλζπαλ θαη ηεο Fed, αλακθηζβήηεηα επηηάρπλαλ ηελ άλζεζε. Όπσο φκσο ζεκεηψλνπλ νη Groezmann θαη Newman, ην ρξήκα (κε ηε βνήζεηα ηνπ θξάηνπο) κπνξεί λα ρηίζεη ζπίηηα θαη πξνάζηηα αιιά δελ κπνξεί λα ηα θάλεη θαη επηθεξδή. Ση ινηπφλ ελεξγνπνίεζε ηε δήηεζε; Γηα λα θαηαλνήζνπκε ηηο δπλακηθέο, πξέπεη λα μεθηλήζνπκε απφ ην φηη ε θπθινθνξία ηνπ πξαγκαηηθνχ θαη ηνπ πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ ζπλδπάδνληαη κέζα ζην ρξεκαηνπηζησηηθφ ζχζηεκα ζην πιαίζην ηεο αγνξάο αθηλήησλ. Σα ρξεκαηνπηζησηηθά ηδξχκαηα δαλείδνπλ ζε θηεκαηνκεζίηεο, θηεκαηίεο θαη θαηαζθεπαζηηθέο εηαηξίεο γηα λα ρηίζνπλ, γηα παξάδεηγκα, ζπγθξνηήκαηα θαηνηθηψλ ζηα πξνάζηηα ηνπ αλ Νηηέγθν ή ζηε Φιφξηληα ή ζηε Νφηηα Ιζπαλία. ηηο πεξηφδνπο άλζεζεο, ζηνλ θαηαζθεπαζηηθφ θιάδν αληηζηνηρεί άκεζα ην 7% ηεο απαζρφιεζεο θαη πεξηζζφηεξν απφ ην δηπιάζην πνζνζηφ αλ ζπλππνινγίζνπκε ηνπο πξνκεζεπηέο ησλ θαηαζθεπαζηηθψλ πξψησλ πιψλ θαη ησλ λνκηθψλ/ρξεκαηνπηζησηηθψλ ππεξεζηψλ γχξσ απφ ηελ αγνξά αθηλήησλ. Η βησζηκφηεηα ηνπ ηνκέα απηνχ σζηφζν, πξνυπνζέηεη πσο κπνξεί λα εηζπξαρζεί αμία. Δδψ ινηπφλ κπαίλεη ην πιαζκαηηθφ θεθάιαην. Σν ρξήκα δαλείδεηαη ζε αγνξαζηέο νη νπνίνη ππνηίζεηαη πσο έρνπλ ηελ ηδηφηεηα λα ην μεπιεξψζνπλ κέζσ ησλ εηζνδεκάησλ ηνπο (κηζζνί ή θέξδε). Άξα, ην ρξεκαηνπηζησηηθφ ζχζηεκα ξπζκίδεη ζε ζεκαληηθφ βαζκφ ηφζν ηελ πξνζθνξά φζν θαη ηε δήηεζε ησλ παξαπάλσ ζπγθξνηεκάησλ θαηνηθηψλ. Η δηαθνξά απηή είλαη παξφκνηα κε απηή πνπ ν Μαξμ πεξηγξάθεη ζην Κεθάιαην κεηαμχ ηνπ «δαλεηαθνχ θεθαιαίνπ» γηα παξαγσγή θαη ηεο πξνεμφθιεζεο ζπλαιιαγκαηηθψλ, πνπ δηεπθνιχλεη ηελ είζπξαμε αμίαο ζηελ αγνξά[20]. ηελ πεξίπησζε ηεο νηθηζηηθήο αγνξάο ζηε Νφηηα Καιηθφξληα, ζπρλά ε ίδηα ρξεκαηνπηζησηηθή εηαηξία πξνκήζεπε ην ρξήκα γηα ην θηίζηκν θαη ην ρξήκα γηα λα αγνξαζηεί απηφ πνπ είρε θηηζηεί. Όπσο ζπκβαίλεη θαη ζηηο αγνξέο εξγαζίαο, ην θεθάιαην κπνξεί λα ειέγρεη ηφζν ηε δήηεζε φζν θαη ηελ πξνζθνξά (θάηη πνπ είλαη εληειψο αληίζεην κε ηελ ηδέα ησλ ειεχζεξσλ αγνξψλ πνπ ε έθζεζε ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο ππνζέηεη πσο ππάξρεη)[21]. Ωζηφζν, ε ζρέζε απηή είλαη αζχκκεηξε. Δλψ νη ηξαπεδίηεο, νη θηεκαηνκεζίηεο θαη νη θαηαζθεπαζηηθέο εηαηξίεο κπνξνχλ εχθνια λα ελσζνχλ ψζηε λα θηηάμνπλ κηα ηαμηθή ζπκκαρία (κία ζπκκαρία πνπ ζπρλά θπξηαξρεί ζε απηφ πνπ νλνκάδεηαη «κεραλή ηεο αζηεαθήο αλάπηπμεο» ηφζν πνιηηηθά φζν θαη νηθνλνκηθά [22]), ηα ελππφζεθα δάλεηα ησλ θαηαλαισηψλ είλαη δηάζπαξηα θαη ζπρλά πεξηιακβάλνπλ δαλεηνιήπηεο δηαθνξεηηθψλ ηάμεσλ, ή, ηδηαίηεξα ζηηο ΗΠΑ φρη φκσο θαη ζηελ Ιξιαλδία, δηαθνξεηηθψλ θπιψλ ή εζλνηήησλ. Με ηελ ηηηινπνίεζε ησλ ελππφζεθσλ δαλείσλ, νη ρξεκαηνπηζησηηθέο εηαηξίεο κπνξνχλ απιά λα κεηαθέξνπλ ην φπνην ξίζθν ζε θάπνηνλ άιινλ, θάηη ην νπνίν θαη θάλαλε, αθνχ βέβαηα απνκχδεζαλ φζα έμνδα δεκηνπξγίαο θαη λνκηθά έμνδα ησλ ηίηισλ κπνξνχζαλ. Αλ ν ρξεκαηηζηήο κπνξεί λα δηαιέμεη κεηαμχ ηεο ρξενθνπίαο ελφο θηεκαηνκεζίηε ιφγσ ηεο απνηπρίαο ηνπ λα εηζπξάμεη αμία θαη ηεο ρξενθνπίαο θαη ζπλεπαθφινπζεο θαηάζρεζεο ζε έλα αγνξαζηή ζπηηηνχ (ηδηαίηεξα αλ ν αγνξαζηήο είλαη απφ ηηο θαηψηεξεο ηάμεηο ή απφ κηα θπιεηηθή ή εζλνηηθή κεηνλφηεηα), ηφηε είλαη αξθεηά μεθάζαξν πξνο ηα πνχ ζα πάεη ην ρξεκαηνπηζησηηθφ ζχζηεκα. Οη ηαμηθέο θαη νη θπιεηηθέο πξνθαηαιήςεηο παίδνπλ ζεκαληηθφ ξφιν ζ απηά ηα δεηήκαηα. Δπηπξφζζεηα, νη αγνξέο πεξηνπζηαθψλ ζηνηρείσλ απνηεινχκελσλ απφ ζπίηηα θαη γε έρνπλ αλαπφθεπθηα έλαλ ραξαθηήξα ζρήκαηνο «ππξακίδαο», αθφκα θαη ρσξίο θάπνηνλ ζαλ ηνλ Bernie Madoff ζηελ θνξπθή. Αγνξάδσ έλα αθίλεην θαη νη ηηκέο ησλ αθηλήησλ αλεβαίλνπλ: έηζη, κηα αλαπηπζζφκελε

13 αγνξά ελζαξξχλεη θη άιινπο λα αγνξάζνπλ. Όηαλ ε δεμακελή ησλ αγνξαζηψλ πνπ πξαγκαηηθά ζα κπνξνχλ λα μεπιεξψζνπλ ηα ρξέε ηνπο ζηεξέςεη, ηφηε γηαηί λα κελ πάκε ζηα ρακειφηεξα εηζνδεκαηηθά θιηκάθηα θαη ζηνπο αγνξαζηέο πςεινχ ξίζθνπ πνπ θαηαιήγνπλ λα κελ έρνπλ εηζφδεκα, ψζηε λα πνπιήζνπλ γξήγνξα ην πεξηνπζηαθφ ζηνηρείν θαζψο ε αγνξά αλεβαίλεη; Μ απηφλ ηνλ ηξφπν εμειίζζζνληαη ζπλήζσο ηα πξάγκαηα, κέρξη ηε ζηηγκή πνπ ε θνχζθα ζθάεη. Σα πηζησηηθά ηδξχκαηα έρνπλ πνιχ ηζρπξά θίλεηξα λα ζπληεξνχλ ηε θνχζθα φζν πεξηζζφηεξν κπνξνχλ. Σν πξφβιεκα είλαη πσο ζπρλά δελ έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα θαηέβνπλ απφ ην ηξέλν πξηλ απηφ θαηαζηξαθεί, επεηδή ην ηξέλν επηηαρχλεη πνιχ γξήγνξα. Δδψ είλαη φπνπ ε έιεηςε ζπγρξνληζκνχ ζηηο πιεξσκέο, θάηη πνπ ν Μαξμ ηφζν έμππλα αλέιπζε ζηνλ 2ν ηφκν ηνπ Κεθαιαίνπ, γίλνληαη επίζεο ζεκαληηθέο[23]. Σα ζπκβφιαηα πνπ ρξεκαηνδνηνχλ ηηο θαηαζθεπέο ζπληάζζνληαη πνιχ πξηλ αξρίζνπλ νη πσιήζεηο. Οη ρξνληθέο πζηεξήζεηο είλαη ζπρλά κεγάιεο. Σν Empire State Building ζηε Νέα Τφξθε άλνημε ηελ πξσηνκαγηά ηνπ 1931, ζρεδφλ δπν ρξφληα κεηά ην θξαρ ζην ρξεκαηηζηήξην θαη πεξηζζφηεξν απφ ηξία ρξφληα κεηά ην θξαρ ζηελ αγνξά αθίλεηεο πεξηνπζίαο. Οη Γίδπκνη Πχξγνη άλνημαλ ιίγν κεηά ην θξαρ ηνπ 1973 (θαη γηα ρξφληα δελ κπνξνχζαλ λα βξνπλ ηδηψηεο έλνηθνπο) θαη ηψξα ε αλαθαηαζθεπή ζηνλ ηφπν ηεο 11εο επηεκβξίνπ ζα είλαη δηαζέζηκε ζε κηα επνρή πνπ νη ηηκέο αθηλήησλ είλαη ζε χθεζε! Δθφζνλ ε είζπξαμε ησλ παξαρζέλησλ αμηψλ είλαη ηφζν ζεκαληηθή γηα ηελ αλάθηεζε ησλ αξρηθψλ δαλείσλ, νη ρξεκαηνπηζησηηθέο εηαηξίεο ζα θάλνπλ ηα πάληα γηα λα ηνλψζνπλ ηελ αγνξά πάλσ απφ ηηο πξαγκαηηθέο ηηο δπλαηφηεηεο. Τπάξρνπλ φκσο θαη ζέκαηα πνπ αθνξνχλ ηε καθξά πεξίνδν θαη πξέπεη επίζεο λα ιεθζνχλ ππφςε. Αλ νη κειέηεο ηνπ Δζληθνχ Γξαθείνπ Οηθνλνκηθήο Έξεπλαο είλαη ζσζηέο, ε θαηάξξεπζε ηεο θαηαζθεπαζηηθήο άλζεζεο κεηά ην 1928, ε νπνία εθδειψζεθε σο κηα πηψζε 2 δηο. δνιιαξίσλ (ηεξάζηηα γηα ηελ επνρή) ζηηο θαηαζθεπέο ζπηηηψλ θαη κηα θαηάξξεπζε ζηελ έλαξμε θαηαζθεπήο λέσλ ζπηηηψλ ζε ιηγφηεξν απφ ην 10% ηνπ πξνεγνχκελνπ αξηζκνχ ηνπο ζηηο κεγαιχηεξεο πφιεηο, έπαημε έλα ζεκαληηθφ αιιά φρη αθφκε εληειψο θαηαλνεηφ ξφιν ζην θξαρ ηνπ ε έλα ιήκκα ζηε Wikipedia δηαβάδνπκε: «ε εμαθάληζε 2 εθαη. θαιά ακνηβφκελσλ δνπιεηψλ ζηηο θαηαζθεπέο ήηαλ θαηαζηξνθηθή, φπσο επίζεο θαη ε απψιεηα θεξδψλ θαη ελνηθίσλ πνπ θαζήισζε πνιινχο ηδηνθηήηεο θαη επελδπηέο ζηελ αγνξά αθηλήησλ».[24] Απηφ ζίγνπξα είρε ζπλέπεηεο γηα ηε γεληθφηεξε εκπηζηνζχλε ζην ρξεκαηηζηήξην. Γελ είλαη λα απνξνχκε γηα ηηο απεγλσζκέλεο κεηέπεηηα πξνζπάζεηεο ηεο θπβέξλεζεο ηνπ Ρνχζβειη λα αλαδσνγνλήζεη ηε ζηεγαζηηθή αγνξά. Γη απηφ ην ζθνπφ εθηειέζηεθε έλαο κεγάινο αξηζκφο κεηαξξπζκίζεσλ ζηε πηζησηηθή αγνξά ελππφζεθσλ δαλείσλ, κε απφγεην ηε δεκηνπξγία κηαο δεπηεξνγελνχο αγνξάο κέζσ ηεο ίδξπζεο ηεο Οκνζπνλδηαθήο Δζληθήο Έλσζεο Τπνζεθψλ (Fannie Mae) to Ο ξφινο ηεο Fannie Mae ήηαλ λα αζθαιίδεη ηηο ππνζήθεο θαη λα επηηξέπεη ζηηο ηξάπεδεο θαη ζε άιινπο δαλεηζηέο λα πνπινχλ ηα ελππφζεθα δάλεηα, παξέρνληαο έηζη ηελ αλαγθαία ξεπζηφηεηα ζηε ζηεγαζηηθή αγνξά. Απηέο νη ζεζκηθέο κεηαξξπζκίζεηο έπαημαλ ζεκαληηθφ ξφιν αξγφηεξα ζηελ πξναζηηθνπνίεζε ησλ ΗΠΑ κεηά ην Β Παγθφζκην Πφιεκν. Αλ θαη αλαγθαίεο, δελ ήηαλ αξθεηέο γηα λα βάινπλ ηελ θαηαζθεπή θαηνηθηψλ ζε δηαθνξεηηθφ επίπεδν ζηε δηαδηθαζία ηεο ακεξηθαληθήο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. Δπηλνήζεθαλ θάζε είδνπο θνξνινγηθά θίλεηξα (φπσο ε παξαθξάηεζε θφξνπ ζηνπο ηφθνπο ησλ ελππφζεθσλ δαλείσλ), καδί κε ην Νφκν G.I. θαη κηα πνιχ ζεηηθή λνκνζεηηθή πξάμε πεξί νηθηψλ ην 1947, ε νπνία θήξπζζε ην δηθαίσκα φισλ ησλ Ακεξηθάλσλ λα δνπλ ζε έλα «αμηνπξεπέο ζπίηη ζε έλα αμηνπξεπέο πεξηβάιινλ δηαβίσζεο», γηα ηελ πξνψζεζε ηεο ηδηνθηεζίαο θαηνηθίαο γηα πνιηηηθνχο θαζψο θαη νηθνλνκηθνχο ιφγνπο. Η ηδηνθηεζία θαηνηθίαο πξνσζήζεθε επξέσο σο θεληξηθφ ζηνηρείν ηνπ «Ακεξηθάληθνπ Ολείξνπ» θαη απμήζεθε απφ ιίγν πάλσ απφ ην 40% ηνπ πιεζπζκνχ ζηε δεθαεηία ηνπ 40 ζε πεξηζζφηεξν απφ ην 60% θαηά ηε δεθαεηία ηνπ 60, θαη γχξσ ζην 70% ζην απφγεηφ ηεο ην 2004 (ην 2010 είρε ππνρσξήζεη ζην 66%). Η ηδηνθηεζία

14 θαηνηθίαο κπνξεί λα είλαη κηα εδξαησκέλε πνιηηηζκηθή αμία ζηηο ΗΠΑ, αιιά πνιηηηζκηθέο αμίεο ηέηνηνπ είδνπο πάληα θαιιηεξγνχληαη θαιχηεξα φηαλ πξνσζνχληαη θαη επηδνηνχληαη απφ θξαηηθέο πνιηηηθέο. Οη ιφγνη πνπ πξνηάζζνληαη γηα ηέηνηεο πνιηηηθέο είλαη φινη απηνί πνπ αλαθέξεη ε έθζεζε ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο. Αιιά νη πνιηηηθνί ιφγνη ζπάληα πιένλ αλαθέξνληαη: φπσο πνιχ αλνηρηά αλαθεξφηαλ ζηε δεθαεηία ηνπ 30, νη θνξησκέλνη κε ρξέε ηδηνθηήηεο θαηνηθηψλ δελ απεξγνχλ[25]! Οη ζηξαηηψηεο πνπ γχξηζαλ απφ ηνλ Β Παγθφζκην Πφιεκν ζα απνηεινχζαλ κηα θνηλσληθή θαη πνιηηηθή απεηιή αλ επέζηξεθαλ ζηελ αλεξγία θαη ηελ χθεζε. Ση θαιχηεξνο ηξφπνο ππάξρεη γηα λα πεηχρεηο κε έλα ζκπάξν, δπν ηξπγφληα: αλαδσνγφλεζε ηελ νηθνλνκία κέζσ καδηθψλ θαηαζθεπψλ ζπηηηψλ θαη πξναζηηθνπνίεζεο θαη θάλε ηνπο θαιχηεξα ακεηβφκελνπο εξγάηεο λα ζπκπαζνχλ ηνπο ζπληεξεηηθνχο πνιηηηθνχο κέζσ ηεο ηδηνθηεζίαο θαηνηθίαο! Καηά ηηο δεθαεηίεο ηνπ 50 θαη ηνπ 60 απηέο νη πνιηηηθέο δνχιεςαλ, ηφζν απφ πνιηηηθή φζν θαη απφ καθξννηθνλνκηθή πιεπξά, εθφζνλ ππνζηήξημαλ δπν δεθαεηίεο ηζρπξήο κεγέζπλζεο ζηηο ΗΠΑ θαη νη ζπλέπεηεο απηήο ηεο κεγέζπλζεο δηαρχζεθαλ παγθνζκίσο. Σν πξφβιεκα ήηαλ πσο ε δηαδηθαζία αζηηθνπνίεζεο ήηαλ γεσγξαθηθά άληζε φζν θαη νη ξνέο εηζνδεκάησλ ζε δηαθνξεηηθά θνκκάηηα ηεο εξγαηηθήο ηάμεο. Δλψ ηα πξνάζηηα άλζεζαλ, ην εζσηεξηθφ ησλ πφιεσλ έπεζε ζε ζηαζηκφηεηα ή γλψξηζε πηψζε. Δλψ ε «ιεπθή» εξγαηηθή ηάμε άλζηζε, δε ζπλέβε ην ίδην γηα ηηο κεηνλφηεηεο σο επί ην πιείζηνλ αθξνακεξηθάλνη ηνπ εζσηεξηθνχ ησλ πφιεσλ. Σν απνηέιεζκα ήηαλ κηα ζεηξά απφ εμεγέξζεηο ζην εζσηεξηθφ ησλ πφιεσλ φπσο ζην Νηηηξφηη ή ζην Watts, κε απνθνξχθσκα ηηο απζφξκεηεο εμεγέξζεηο ζε πεξίπνπ ζαξάληα πφιεηο σο επαθφινπζν ηεο δνινθνλίαο ηνπ Μάξηηλ Λνχζεξ Κηλγθ ην Η δηαδηθαζία απηή νλνκάζηεθε «αζηηθή θξίζε»: ζπλέβαηλε κπξνζηά ζηα κάηηα φισλ, νπφηε θαλείο δελ κπνξνχζε λα ηζρπξηζηεί πσο δελ μέξεη επ απηνχ (αλ θαη δελ ήηαλ απφ καθξννηθνλνκηθή ζθνπηά κηα θξίζε ηεο αζηηθνπνίεζεο). Γηα ηελ αληηκεηψπηζε ηεο θξίζεο, εθηακηεχζεθαλ πνιχ κεγάια ρξεκαηηθα πνζά απφ ηνλ νκνζπνλδηαθφ πξνυπνινγηζκφ κεηά ην 1968, κέρξη πνπ ν Νίμνλ θήξπμε φηη ε θξίζε ηειείσζε (γηα δεκνζηνλνκηθνχο ιφγνπο) ζηελ χθεζε ηνπ 1973[26]. Οη παξάπιεπξεο ζπλέπεηεο ηεο δηαδηθαζίαο απηήο ήηαλ πσο ε Fannie Mae έγηλε κηα θπβεξλεηηθά ρξεκαηνδνηνχκελε ηδησηηθή εηαηξία ην 1968 θαη, αθνχ ηεο εμαζθάιηζαλ έλαλ «αληαγσληζηή», ηελ Οκνζπνλδηαθή Δηαηξία Τπνζεθψλ (Freddie Mac) ηo 1972, νη δχν ζεζκνί έπαημαλ πνιχ ζεκαληηθφ θαη ηειηθά θαηαζηξνθηθφ ξφιν ζηελ πξνψζεζε ηεο ηδηνθηεζίαο θαηνηθηψλ θαη ζηε δηαηήξεζε ηνπ θαηαζθεπαζηηθνχ θιάδνπ θαηνηθηψλ γηα πάλσ απφ πεξίπνπ 50 ρξφληα. Σν ελππφζεθν ρξένο απνηειεί πεξίπνπ ην 40% ηνπ ζπζζσξεπκέλνπ ηδησηηθνχ ρξένπο ζηηο ΗΠΑ, κεγάιν κέξνο ηνπ νπνίνπ, φπσο έρνπκε δεη, είλαη ηνμηθφ ρξένο. Σφζν ε Fannie Mae φζν θαη ε Freddie Mac έρνπλ πεξάζεη πάιη ζε θπβεξλεηηθφ έιεγρν. Σν ηη λα θάλνπκε κε απηέο απνηειεί έλα πνιηηηθφ εξψηεκα πνπ ζπδεηείηαη εληφλσο (φπσο θαη νη επηδνηήζεηο γηα ηδηνθηεζία θαηνηθηψλ) ζε ζρέζε κε ηε γεληθφηεξε ζπδήηεζε γηα ην ρξένο ζηελ Ακεξηθή. Ό,ηη θαη λα γίλεη ζα έρεη πνιχ ζεκαληηθέο ζπλέπεηεο γηα ην κέιινλ ηνπ νηθηζηηθνχ ηνκέα, αιιά θαη πην γεληθά, γηα ηελ αζηηθνπνίεζε ζε ζρέζε κε ηελ θεθαιαηαθή ζπζζψξεπζε ζηηο ΗΠΑ. Σα ησξηλά ζεκάδηα ζηηο ΗΠΑ δελ είλαη ελζαξξπληηθά. Ο ζηεγαζηηθφο ηνκέαο δελ αλαδσνγνλείηαη. Τπάξρνπλ ζνβαξέο ελδείμεηο πσο βαίλεη πξνο κηα ηξνκαθηηθή «δηπιή» χθεζε θαζψο ην νκνζπνλδηαθφ ρξήκα ζηεγλψλεη θαη ε αλεξγία παξακέλεη πςειή. Οη ελάξμεηο λέσλ θαηαζθεπψλ ζπηηηψλ έρνπλ βπζηζηεί γηα πξψηε θνξά ζε επίπεδα ρακειφηεξα απφ εθείλα ηεο επνρήο πξηλ ηε δεθαεηία ηνπ 40. Σν Μάξηην ηνπ 2011 ε αλεξγία ζηνλ θαηαζθεπαζηηθφ θιάδν ήηαλ πάλσ απφ 20% ελψ ζηε βηνκεραλία ήηαλ ζην 9,7%, πνιχ θνληά ζηνλ εζληθφ κέζν φξν. Καηά ηε Μεγάιε Ύθεζε, πεξηζζφηεξνη απφ ην 25% ησλ εξγαηψλ ζηνλ θαηαζθεπαζηηθφ θιάδν παξέκεηλαλ άλεξγνη κέρξη αθφκα θαη ην Σν λα ηνπο βξνπλ δνπιεηά

15 απνηεινχζε ζεκαληηθφ ζηφρν δεκφζησλ παξεκβάζεσλ (φπσο ηεο Τπεξεζίαο Γηαρείξηζεο Πξνφδνπ ησλ Έξγσλ Works Progress Administration, WPA). Οη πξνζπάζεηεο ηεο θπβέξλεζεο Οκπάκα λα δεκηνπξγήζνπλ έλα παθέην ηφλσζεο έρεη ζε κεγάιν βαζκφ καηαησζεί ιφγσ ηεο αληηπνιίηεπζεο ησλ Ρεπνπκπιηθάλσλ. Σα πξάγκαηα γίλνληαη αθφκα ρεηξφηεξα ιφγσ ηεο θξηθηήο θαηάζηαζεο ησλ πνιηηεηαθψλ θαη ηνπηθψλ νηθνλνκηθψλ ζηηο ΗΠΑ, πνπ έρνπλ σο απνηέιεζκα απνιχζεηο θαη αλαγθαζηηθέο άδεηεο, θαζψο θαη «άγξηεο» πεξηθνπέο ζηηο αζηηθέο ππεξεζίεο. Η θαηάξξεπζε ηεο ζηεγαζηηθήο αγνξάο θαη ε πηψζε ζηηο ηηκέο ησλ θαηνηθηψλ θαηά 20% ή θαη πεξηζζφηεξν ζε εζληθφ επίπεδν, έρνπλ βνπιηάμεη ηα ηνπηθά δεκφζηα νηθνλνκηθά πνπ ζε κεγάιν βαζκφ ζηεξίδνληαη ζηνπο θφξνπο ηδηνθηεζίαο. Μηα αζηηθή δεκνζηνλνκηθή θξίζε δεκηνπξγείηαη θαζψο νη πνιηηεηαθέο θαη δεκνηηθέο θπβεξλήζεηο θφβνπλ δαπάλεο θαη ν θαηαζθεπαζηηθφο θιάδνο καξαδψλεη. ηελ θνξπθή φισλ απηψλ έρνπκε κηα ηαμηθή πνιηηηθή ιηηφηεηαο, ε νπνία αζθείηαη γηα πνιηηηθνχο θαη φρη νηθνλνκηθνχο ιφγνπο. Αθξαίεο δεμηέο Ρεπνπκπιηθαληθέο θπβεξλήζεηο ζε πνιηηεηαθφ θαη ηνπηθφ επίπεδν ρξεζηκνπνηνχλ ηελ ραξαθηεξηδφκελε σο θξίζε ρξένπο γηα λα πεξηθφςνπλ θπβεξλεηηθά πξνγξάκκαηα θαη λα κεηψζνπλ ηνπο δεκφζηνπο ππαιιήινπο ζε πνιηηεηαθφ θαη ηνπηθφ επίπεδν. Απηή θπζηθά είλαη κηα καθξφρξνλε ηαθηηθή κηαο ππνθηλνχκελεο απφ ην θεθάιαην επίζεζεο ζηα θπβεξλεηηθά πξνγξάκκαηα γεληθφηεξα. Ο Ρέηγθαλ κείσζε ηνπο θφξνπο ζηνπο πινχζηνπο απφ ην 72 ζην 30% θαη μεθίλεζε έλαλ αληαγσληζκφ εμνπιηζκψλ κε ηε νβηεηηθή Έλσζε κέζσ απμαλφκελνπ ρξένπο. Η θίλεζε απηή είρε σο ζπλέπεηα ηελ ππεξβνιηθή αχμεζε ηνπ ρξένπο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δηαθπβέξλεζεο ηνπ. Όπσο παξαηήξεζε αξγφηεξα ν δηεπζπληήο πξνυπνινγηζκνχ ηνπ, ν David Stockman, ε αχμεζε ηνπ ρξένπο απνηέιεζε κηα βνιηθή δηθαηνινγία γηα ηελ επίζεζε ζε θπβεξλεηηθέο ξπζκίζεηο (π.ρ. πεξηβαιινληηθέο) θαη θνηλσληθά πξνγξάκκαηα, εμσηεξηθεχνληαο έηζη ηα θφζηε ηεο ππνβάζκηζεο ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηεο θνηλσληθήο αλαπαξαγσγήο. Ο πξφεδξνο Μπνπο ν λεφηεξνο αθνινχζεζε πηζηά ην παξάδεηγκα απηφ, φπσο θαίλεηαη απφ απηφ πνπ δηαθήξπζζε ν αληηπξφεδξνο ηνπ, ν Νηηθ Σζέηλη, ιέγνληαο πσο «ν Ρήγθαλ καο έκαζε πσο ηα ειιείκκαηα δελ έρνπλ ζεκαζία»[27]. Οη πεξηθνπέο θφξσλ γηα ηνπο πινχζηνπο, νη δχν πφιεκνη ζην Ιξάθ θαη ην Αθγαληζηάλ, θη έλα κεγάιν δψξν ζηηο κεγάιεο θαξκαθεπηηθέο εηαηξίεο κέζσ ελφο πνιηηεηαθά ρξεκαηνδνηνχκελνπ πξνγξάκκαηνο ζπληαγνγξάθεζεο θαξκάθσλ, κεηέηξεςαλ ην πιεφλαζκα ηνπ πξνυπνινγηζκνχ επί Κιίληνλ ζ έλα ηεξάζηην έιιεηκκα, δίλνληαο αξγφηεξα ηε δπλαηφηεηα ζηνπο Ρεπνπκπιηθάλνπο θαη ηνπο ζπληεξεηηθνχο Γεκνθξαηηθνχο λα θάλνπλ ηε δνπιεηά ηνπο γηα ην θεθάιαην, θαη λα εμσηεξηθεχζνπλ φζν ην δπλαηφλ πεξηζζφηεξν απηά ηα θφζηε πνπ ην θεθάιαην δε ζέιεη πνηέ λα αλαιάβεη: ηα θφζηε ηεο ππνβάζκηζεο ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηεο θνηλσληθήο αλαπαξαγσγήο. Η επίζεζε ζην πεξηβάιινλ θαη ηελ επεκεξία ησλ αλζξψπσλ είλαη αλακελφκελε θαη ιακβάλεη ρψξα γηα πνιηηηθνχο θαη ηαμηθνχο ιφγνπο, φρη γηα νηθνλνκηθνχο. Πξνθαιεί, φπσο ν David Stockman παξαηήξεζε πξφζθαηα, έλα θαζεζηψο αγλνχ ηαμηθνχ πνιέκνπ. Όπσο επίζεο ζεκεηψλεη ν Γνπφξελ Μπάθεη, «ζαθψο θαη ππάξρεη ηαμηθφο πφιεκνο, θαη είλαη ε δηθή κνπ ε ηάμε, νη πινχζηνη, πνπ ηνλ θάλνπλ θαη θεξδίδνπκε».[28] Σν κφλν εξψηεκα είλαη απηφ: πφηε ν ιαφο ζα αξρίζεη λα πνιεκάεη ηαμηθά θη απηφο; Κη έλα απφ ηα κέξε πνπ ζα μεθηλνχζε ζα κπνξνχζε λα είλαη κε ην λα επηθεληξσζεί ζηελ ηαρέσο ππνβαζκηδφκελε πνηφηεηα ηεο δσήο ζηηο πφιεηο ιφγσ ησλ θαηαζρέζεσλ, ηελ επηκνλή ζηηο ιεζηξηθέο πξαθηηθέο ζηηο αζηηθέο ζηεγαζηηθέο αγνξέο, ηηο κεηψζεηο ζηηο θνηλσληθέο ππεξεζίεο θαη, πάλσ απ φια, ηελ απνπζία βηψζηκσλ επθαηξηψλ αζηηθήο απαζρφιεζεο ζρεδφλ παληνχ, κε θάπνηεο πφιεηο (κε ηξαλφ παξάδεηγκα ην Νηεηξφηη) εληειψο ρσξίο πξννπηηθέο απαζρφιεζεο. Η θξίζε ηψξα είλαη κηα αζηηθή θξίζε ζηνλ ίδην βαζκφ φπσο πάληα.

16 Αστεαθέο ιεστξηθέο πξαθτηθέο ην Κνκκνπληζηηθφ Μαληθέζην, ν Μάξμ θαη ν Έλγθειο ππνγξακκίδνπλ φηη ν εξγάηεο δελ κπνξεί λα ιακβάλεη ηνπο κηζζνχο ηνπ λσξίηεξα απφ ηηο άιιεο θνηλσληθέο κεξίδεο πνπ βξίζθνληαη πην πάλσ απ απηφλ, ηνλ ζπηηνλνηθνθχξε, ηνλ κπαθάιε, ηνλ ελερπξνδαλεηζηή, θιπ. Οί καξμηζηέο ζπλήζίδνπλ λα ππνβηβάδνπλ ηέηνηεο κνξθέο εθκεηάιιεπζεο, θαη ηελ πάιε ησλ ηάμεσλ πνπ αλαπφθεπθηα πξνθχπηεη γχξσ απ απηέο, ζηηο ζθηέο ησλ ζεσξηψλ ηνπο φπσο θαη ζην πεξηζψξην ησλ πνιηηηθψλ ηνπο. Αιιά ζ απηφ ην ζεκείν ηζρπξίδνκαη φηη απνηεινχλ, ηνπιάρηζηνλ γηα ηηο πξνεγκέλεο θαπηηαιηζηηθέο νηθνλνκίεο, κηα ηεξάζηηα έθηαζε ζπζζψξεπζεο απφ ηελ απνζηέξεζε κέζσ ηεο νπνίαο ηα ρξήκαηα απνξξνθνχληαη ζηελ θπθινθνξία ηνπ πιαζκαηηθνχ θεθαιαίνπ γηα λα εληζρχζνπλ ηηο ηεξάζηηεο πεξηνπζίεο πνπ δεκηνπξγήζεθαλ εληφο ηνπ ρξεκαηνπηζησηηθνχ ζπζηήκαηνο. Οη ιεζηξηθέο πξαθηηθέο, πνπ ήηαλ παληαρνχ παξνχζεο ζηνλ ηνκέα ηνπ δαλεηζκνχ πςεινχ θηλδχλνπ πξηλ ην θξαρ, ήηαλ θάηη παξαπάλσ απφ θξαπγαιέεο. Πξηλ απφ ην μέζπαζκα ηεο θξίζεο, ν αθξνακεξηθάληθνο πιεζπζκφο ησλ Ηλσκέλσλ Πνιηηεηψλ (πιεζπζκφο κε ρακειά εηζνδήκαηα σο επί ην πιείζηνλ) εθηηκάηαη φηη είρε ράζεη θάπνπ κεηαμχ $71 θαη $93 δηο ζε ηηκέο πεξηνπζηαθψλ ζηνηρείσλ κέζσ ησλ ιεζηξηθψλ πξαθηηθψλ πςεινχ θηλδχλνπ. πγρξφλσο, ηα κπφλνπο ζηε Wall Street έθηαζαλ ζηα χςε απφ θαζαξά νηθνλνκηθνχο ρεηξηζκνχο, θπξίσο εθείλσλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ ηηηινπνίεζε ησλ ζηεγαζηηθψλ δαλείσλ. Σν ζπκπέξαζκα είλαη φηη πξαγκαηνπνηήζεθαλ, κέζσ δηάθνξσλ "αφξαησλ" θαλαιηψλ, καδηθέο κεηαθνξέο πινχηνπ απφ ηνπο θησρνχο ζηνπο πινχζηνπο, πέξα απηψλ πνπ θαηαγξάθεθαλ ζηηο αδηαθαλείο πξαθηηθέο ησλ εηαηξεηψλ ελππφζεθσλ δαλείσλ φπσο ε Countrywide, κέζσ ρξεκαηνδνηηθψλ ρεηξηζκψλ ζηηο αγνξέο αθηλήησλ. Απηφ πνπ έρεη ζπκβεί απφ ηφηε είλαη αθφκα πην εληππσζηαθφ. Πνιιέο απφ ηηο θαηαζρέζεηο (πάλσ απφ 1 εθαηνκκχξην θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ηειεπηαίνπ ρξφλνπ) ζεσξνχληαη ηειηθά παξάλνκεο αλ φρη εληειψο αζέκηηεο, νδεγψληαο έλαλ βνπιεπηή απφ ηελ Φιφξηληα λα ζηείιεη επηζηνιή ζην Αλψηαην Γηθαζηήξην ηεο πνιηηείαο επηζεκαίλνληαο φηη «εάλ νη θαηαγγειίεο πνπ αθνχσ είλαη αιεζείο, νη παξάλνκεο θαηαζρέζεηο πνπ γίλνληαη είλαη ε κεγαιχηεξε θαηάζρεζε ηδησηηθήο πεξηνπζίαο πνπ επηρεηξήζεθε πνηέ απφ ηηο ηξάπεδεο θαη ηνπο θπβεξλεηηθνχο θνξείο». Οη Γεληθνί Δηζαγγειείο θαη ζηηο πελήληα πνιηηείεο έρνπλ αξρίζεη λα εξεπλνχλ ην ζέκα, αιιά (φπσο ίζσο ήηαλ αλακελφκελν) νη ζεζκηθνί παξάγνληεο πηέδνπλ λα ηεξκαηηζηνχλ νη έξεπλεο κε φζν ην δπλαηφλ πην ζπλνπηηθφ ηξφπν πξνθξίλνληαο ηε ιχζε ησλ ειάρηζησλ νηθνλνκηθψλ δηαθαλνληζκψλ (αιιά φρη επηζηξνθέο ησλ παξάλνκα θαηαζρεζέλησλ αθηλήησλ). Βεβαίσο, είλαη απίζαλν λα πάεη θαλείο ζηε θπιαθή γη απηφ, αθφκα θη αλ ππάξρνπλ ζαθείο ελδείμεηο ζπζηεκαηηθήο πιαζηνγξάθεζεο ησλ λνκηθψλ εγγξάθσλ. Οη ιεζηξηθέο πξαθηηθέο απηνχ ηνπ είδνπο έρνπλ βαζεηέο ηζηνξηθέο ξίδεο. Δπηηξέςηε κνπ λα δψζσ θάπνηα παξαδείγκαηα απφ ηελ Βαιηηκφξε. Λίγν κεηά ηελ άθημή κνπ ζηελ πφιε ην 1969, άξρηζα λα αζρνινχκαη κε κηα κειέηε γηα ηελ παξνρή ζηέγαζεο ζην θέληξν ηεο πφιεο ε νπνία επηθεληξψζεθε ζην ξφιν δηάθνξσλ ζεζκηθψλ θνξέσλ ηδηνθηήηεο, ελνηθηαζηέο θαη ηδηνθηήηεο αθηλήησλ, κεζίηεο θαη δαλεηζηέο, ηελ Οκνζπνλδηαθή Τπεξεζία ηέγαζεο, ηηο αξρέο ηεο πφιεο (ηδίσο ηελ Δπηβνιή Κψδηθα ηέγαζεο)- ζηελ παξαγσγή ξχπσλ πνπ πιήηηνπλ ην θέληξν ηεο πφιεο θαη ηδηαίηεξα ζηηο πεξηνρέο πνπ έγηλαλ ην επίθεληξν ησλ εμεγέξζεσλ ζηνλ απφερν ηεο δνινθνλίαο ηνπ Μάξηηλ Λνχζεξ Κίλγθ. Σα απνκεηλάξηα ησλ πξαθηηθψλ δεκηνπξγίαο θφθθηλσλ γξακκψλ (πεξηζσξηνπνίεζεο) ησλ πεξηνρψλ κε πιεζπζκνχο

17 ρακεινχ εηζνδήκαηνο αθξνακεξηθαλψλ ζηεξνχκελσλ ηε δπλαηφηεηα πίζησζεο ήηαλ ραξαγκέλα ζηνλ ράξηε ηεο πφιεο. Οη εμαηξέζεηο ήηαλ απφ ηφηε δηθαηνινγεκέλεο σο εχινγε απάληεζε ζηνλ πςειφ πηζησηηθφ θίλδπλν θαη φρη ζηνλ πξνθαλή ξαηζηζκφ ηνπ κέηξνπ. ε αξθεηέο πεξηνρέο ηεο πφιεο επξφθεηην λα εκθαληζηνχλ πξαθηηθέο εμεπγεληζκνχ. Απηφ ζα επέθεξε πςειά θέξδε γηα ηηο εηαηξείεο αθηλήησλ. Αιιά γηα λα ιεηηνπξγήζεη απηφ, νη αθξνακεξηθαλνί έπξεπε κε θάπνην ηξφπν λα απνθηήζνπλ πξφζβαζε ζηε ρξεκαηνδφηεζε ησλ ζηεγαζηηθψλ δαλείσλ φληαο ηζνπβαιηαζκέλνη σο έλαο πιεζπζκφο πςεινχ πηζησηηθνχ θηλδχλνπ. Απηφ ζα κπνξνχζε λα γίλεη κέζσ ελφο ηξφπνπ πνπ ιεγφηαλ «χκβαζε Γφζεσλ Γεο». ηελ πξαγκαηηθφηεηα, νη αθξνακεξηθαλνί «δηεπθνιχλνληαλ» απφ ηνπο ηδηνθηήηεο αθηλήησλ νη νπνίνη ελεξγνχζαλ σο κεζάδνληεο ησλ πηζησηηθψλ αγνξψλ θαη έπαηξλαλ έλα ζηεγαζηηθφ δάλεην ζην φλνκά ηνπο. Μεηά απφ κεξηθά ρξφληα, φηαλ έλαο κέξνο απφ ην αξρηθφ δάλεην καδί κε ηνπο ηφθνπο είρε θαηαβιεζεί, απνδεηθλχνληαο έηζη ηελ πηζηνιεπηηθή ηθαλφηεηα ηεο νηθνγέλεηαο, ν ηίηινο ηδηνθηεζίαο ζα έπξεπε λα πεξάζεη ζε απηφλ πνπ θαηνηθεί ζην ζπίηη κε ηε βνήζεηα ηνπ θηιηθνχ ηδηνθηήηε ηνπ αθηλήηνπ θαη ηνπ ηνπηθνχ ζηεγαζηηθνχ ηδξχκαηνο. Κάπνηνη ηα θαηάθεξαλ αλ θαη ζπλήζσο ήηαλ απηνί πνπ έκελαλ ζηηο γεηηνλίεο φπνπ ε αμία ησλ αθηλήησλ είρε θαζνδηθή πνξεία. Γηάθνξνη αδίζηαθηνί φκσο, (θαη ππήξραλ πνιινί ζηελ Βαιηηκφξε, φρη φκσο θαη ηφζν πνιινί ζην ηθάγν φπνπ απηφ ην ζχζηεκα ήηαλ θνηλφ) ήηαλ ηθαλνί λα κεηαηξέςνπλ ην ζχζηεκα απην ζε κηα ιεζηξηθή κνξθή ζπζζψξεπζεο απφ ηελ απνζηέξεζε. Ο ηδηνθηήηεο ηνπ αθηλήηνπ είρε δηθαίσκα λα ρξεψζεη ηέιε γηα ηελ θάιπςε ησλ θφξσλ αθίλεηεο πεξηνπζίαο, δηνηθεηηθά θαη λνκηθά έμνδα, θαη ηα ζρεηηθά. Απηά ηα ηέιε (κεξηθέο θνξέο εμσθξεληθά) ζα κπνξνχζαλ λα πξνζηίζεληαη ζην αξρηθφ θεθάιαην ηεο ππνζήθεο. Μεηά απφ ρξφληα ζηαζεξήο πιεξσκήο, πνιιέο νηθνγέλεηεο αλαθάιπςαλ φηη ρξσζηάλε πεξηζζφηεξα γηα ην αξρηθφ θεθάιαην ηνπ ζπηηηνχ απφ απηά πνπ ρξψζηαγαλ ζηελ αξρή. Αλ αδπλαηνχζαλ λα πιεξψζνπλ κηα θνξά ηηο πςειφηεξεο πιεξσκέο κεηά ηελ αχμεζε ησλ επηηνθίσλ, ην ζπκβφιαην αθπξσλφηαλ θαη γηλφηαλ έμσζε ζηηο νηθνγέλεηεο. Μηα δξάζε γηα ηα δηθαηψκαηα ησλ δαλεηνιεπηψλ μεθίλεζε ελάληηα ζηνπο παξαβάηεο ηδηνθηήηεο. Αιιά απέηπρε γηαηί εθείλνη πνπ είραλ ππνγξάςεη ηε ζχκβαζε δφζεσλ γεο, δελ είραλ δηαβάζεη ηα "ςηιά γξάκκαηα" ή δελ είραλ ηνλ δηθφ ηνπο δηθεγφξν λα ηα δηαβάζεη γη απηνχο (ηα ςηιά γξάκκαηα είλαη ζε θάζε πεξίπησζε αθαηαλφεηα γηα ηνπο θνηλνχο ζλεηνχο έρεηε δηαβάζεη πνηέ ηα "ςηιά γξάκκαηα" ζηελ πηζησηηθή ζαο θάξηα;). Οη ιεζηξηθέο πξαθηηθέο απηνχο ηνπο είδνπο πνηέ δελ δηαξθνχζαλ πνιχ. Η ζχκβαζε δφζεσλ γεο αληηθαηαζηάζεθε απφ πξαθηηθέο γξήγνξεο επαλαηνπνζέηεζεο -«flipping»- ηε δεθαεηία ηνπ 1980 (έλαο έκπνξνο γεο ζα κπνξνχζε λα αγνξάζεη έλα εγθαηαιειεηκκέλν ζπίηη θζελά, λα θάλεη κεξηθέο αηζζεηηθέο επηζθεπέο πνιχ ππεξηηκεκέλεο θαη λα θαλνλίζεη "επλντθή" ρξεκαηνδφηεζε ππνζήθεο γηα ηνλ αλππνςίαζην αγνξαζηή πνπ θαηνηθνχζε ζην ζπίηη, αλ ζην κεηαμχ δελ ηνπ είρε πέζεη ην ηαβάλη ζην θεθάιη ή δελ είρε εθξαγεί ν θνχξλνο). Καη φηαλ άξρηζε λα ζρεκαηίδεηαη ε πηζησηηθή αγνξά πςεινχ θηλδχλνπ ηε δεθαεηία ηνπ 1990, πφιεηο φπσο ε Βαιηηκφξε, ην Κιίβειαλη, ην Νηηηξφηη, ην Μπάθαιν θαη άιιεο, έγηλαλ ηα κεγαιχηεξα θέληξα ζπζζψξεπζεο απφ ηελ απνζηέξεζε ($70 δηζεθαηνκκχξηα ή πεξηζζφηεξν ζε εζληθφ επίπεδν). Η Βαιηηκφξε ηειηθά μεθίλεζε κηα αζηηθή αγσγή γηα ηα δηθαηψκαηα κεηά ην θξαρ ηνπ 2008 έλαληη ηνπ Wells Fargo, παηψληαο πάλσ ζηηο δηαθξίζεηο ησλ πξαθηηθψλ δαλεηζκνχ πςεινχ θηλδχλνπ (αληίζηξνθε γξήγνξε επαλαηνπνζέηεζε ζηελ νπνία νη άλζξσπνη θαηεπζχλνληαη πξνο ηε ιήςε δαλείσλ πςεινχ θηλδχλνπ αληί ησλ ζπκβαηηθψλ), ζηηο νπνίεο νη αθξνακεξηθαλνί θαη αλχπαληξεο γπλαίθεο κεηαηξάπεθαλ ζε αληηθείκελν ζπζηεκαηηθήο εθκεηάιιεπζεο. Δίλαη ζρεδφλ βέβαην πσο ε δίθε δελ ζα έρεη ζεηηθφ απνηέιεζκα (αλ θαη ζηελ ηξίηε επαλάιεςε επηηξάπεθε λα πξνρσξήζεη ζηα δηθαζηήξηα), δεδνκέλνπ φηη ζα είλαη ζρεδφλ αδχλαην λα απνδερζεί πξφζεζε βαζηζκέλε ζηηο θπιεηηθέο δηαθξίζεηο, ζε αληίζεζε κε ηνλ πηζησηηθφ θίλδπλν. Ωο ζπλήζσο, ηα αθαηαλφεηα ςηιά γξάκκαηα ιακβάλνπλ ππφςε ηνπο πνιιέο παξακέηξνπο (θαηαλαισηέο, ην λνπ ζαο!). Σν Κιίβειαλη αθνινχζεζε

18 κηα δηαθνξεηηθή δηαδξνκή: κήλπζαλ ηηο εηαηξείεο ρξεκαηνδφηεζεο γηα ηε δεκηνπξγία δεκφζηαο φριεζεο, επεηδή ην ηνπίν ακαπξψζεθε κε θαηαζρεκέλα ζπίηηα πνπ απαηηνχζαλ ηελ ελεξγνπνίεζε ησλ αξρψλ ηεο πφιεο γηα λα ηα ζθξαγίζνπλ! Τπνζεκεηψζεηο 1. Robert Shiller, Housing Bubbles are Few and Far Between, New York Times, 5 February World Development Report 2009: Reshaping Economic Geography, Washington DC: The World Bank, Γεο ηελ πξνγελέζηεξε θξηηηθή κνπ ζην David Harvey, Assessment: Reshaping Economic Geography: The World Development Report, Development and Change, 40(6), , World Bank Development Report, p Graham Turner, The Credit Crunch: Housing Bubbles, Globalisation and the Worldwide Economic Crisis, London: Pluto, 2008 David Harvey, The Condition of Postmodernity, Oxford: Basil Blackwell, pp , 169 [David Harvey, H Καηάζηαζε ηεο Μεηαλεσηεξηθφηεηαο, κηθξ. Διέλε Αζηεξίνπ, Αζήλα: Μεηαίρκην, 2009]. 5. David Harvey, The New Imperialism, Oxford: Oxford University Press, 2003, p. 113 [David Harvey, Ο Νένο Ικπεξηαιηζκφο, κηθξ. Διέλε Αζηεξίνπ, Αζήλα: Καζηαληψηεο, 2006] Robert Shiller, Irrational Exuberance, Princeton: Princeton University Press, 2000 [Robert Shiller, Παξάινγε Δπθνξία, κηθξ. Γηψξγνο Θενδσξφπνπινο, Αζήλα: Ληβάλεο-Νέα χλνξα, 2002]. 6. John English and Emerson Gray, The Coming Real Estate Crash, New Rochelle, NY: Arlington House Publishers, 1979 William Tabb, The Long Default: New York City and the Urban Fiscal Crisis, New York: Monthly Review Press, 1982 David Harvey, A Brief History of Neoliberalism, Oxford: Oxford University Press, 2005[David Harvey, Νενθηιειεπζεξηζκφο. Ιζηνξία θαη Παξφλ, κηθξ. Μαξηά-Αξηάδλε Αιαβάλνπ, Αζήλα: Καζηαληψηεο, 2007] Ashok Bardhan and Richard Walker, California, Pivot of the Great Recession, Working Paper Series, Institute for Research on Labor and Employment, University of California, Berkeley, William Goetzmann and Frank Newman, Securitization in the 1920 s, Working Papers, National Bureau of Economic Research, 2010 Eugene White, Lessons from the Great American Real Estate Boom and Bust of the 1920s, Working Papers, National Bureau of Economic Research, Karl Marx, Grundrisse, London: Penguin, 1973, ζει David Harvey, `A Commentary on Marx s Method in Capital, πξνζερψο ζην Historical Materialism. 10. Karl Marx. Capital, Σφκνο 2, London: Penguin, 1978, ζει.357 (ε ππνγξάκκηζε δηθή κνπ). 11. Marx, Grundrisse, ζει Mario Tronti, `The Strategy of Refusal, Turin: Einaudi, 1966, δηαζέζηκν ζην Antonio Negri, Marx Beyond Marx: Lessons on the Grundrisse, London: Autonomedia, 1989.

19 13. Karl Marx, Capital, Σφκνο 3, London: Penguin, 1978, θεθάιαηα 24 θαη David Harvey, The Limits to Capital, Oxford: Blackwell, 1982, θεθάιαην Marx, Capital, Σφκνο 3, ζει.597; Geoffrey Harcourt, Some Cambridge Controversies in the Theory of Capital, Cambridge: Cambridge University Press, Marx, Capital, Σφκνο 3, ζει.573. Καη ν Isaac θαη ν Emile, παξεκπηπηφλησο, ήηαλ κέιε ηνπ νπηνπηθνχ θηλήκαηνο ηνπ αηλη-ηκφλ πξηλ ην David Harvey, The Urbanisation of Capital, Oxford: Blackwell, 1985 θαη The Enigma of Capital, and the Crises of Capitalism, London: Profile Books, Brinley Thomas, Migration and Economic Growth: A Study of Great Britain and the Atlantic Economy, Cambridge: Cambridge University Press, Leo Grebler, David Blank and Louis Winnick, Capital Formation in Residential Real Estate, Princeton: Princeton University Press, Clarence Long, Building Cycles and the Theory of Investment, Princeton: Princeton University Press, Manuel Gottlieb, Long Swings in Urban Development, New York: National Bureau of Economic Research, Marx, Capital, ηφκνο 3, θεθάιαην Karl Marx, Capital, ηφκνο 1, London: Penguin, 1973, ζει John Logan and Harvey Molotch, Urban Fortunes: The Political Economy of Place, Berkeley: University of California Press, Marx, Capital, ηφκνο 2, 2ν κέξνο. 24. Cities in the Great Depression, Wikipedia, δηαζέζηκν ζε 25. Martin Boddy, The Building Societies, London: Macmillan, The Kerner Commission, Report of the National Advisory Commission on Civil Disorders, Washington, DC: Government Printing Office, Jonathan Weisman, Reagan Policies Gave Green Light to Red Ink, Washington Post, 9 Ινπλίνπ 2004; William Greider, The Education of David Stockman, Atlantic Monthly, Γεθέκβξηνο Warren Buffett, ζπλέληεπμε ζηνλ Ben Stein, In Class Warfare, Guess Which Class Is Winning, New York Times, 26 Ννεκβξίνπ 2006; David Stockman, The Bipartisan March to Fiscal Madness, New York Times, 23 Απξηιίνπ Μετάυξασε: Γηώξγνο Σνπβιήο, Μηράιεο Βειεδηώτεο, Αιίθε Κνσπυνιόγνπ, Αηκηιία Κνπθνύκα REDNotebook 2012

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I

ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I ΗΜΕΙΩΕΙ ΜΑΡΞΙΣΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ I Θανάσης Μανιάτης Όκηινο Μαξμηζηηθώλ Δξεπλώλ Σκήκα Οηθνλνκηθώλ Δπηζηεκώλ Παλεπηζηεκίνπ Αζελώλ --------------------------------------------------------- ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά

Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα ζε σώπερ ηος. εςπωπαϊκού Νόηος και Βοππά ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΔΝΗΜΔΡΩΗ ΓΔΛΣΙΟ 2/2014 Υπό την Εποπτεία του Υπουργείου Εργαςίασ, Κοινωνικήσ Αςφάλιςησ & Πρόνοιασ Πατδνχζε Χ. Ινχιηνο 2014 Οι ζηαηιζηικέρ για ηη Γιά Βίος Μάθηζη (ΓΒΜ): η θέζη ηηρ Δλλάδαρ ανάμεζα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ

ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΜΑΘΖΜΑ ΣΔΣΑΡΣΟ Ζ ΑΣΑΘΔΗΑ ΣΟΤ ΠΑΓΚΟΜΗΟΤ ΤΣΖΜΑΣΟ ΣΟ ΝΔΟ ΠΑΓΚΟΜΗΟ ΤΣΖΜΑ Ζ λέα επνρή ηεο νηθνλνκίαο ηεο αγνξάο, πνπ ζπλνδεχεηαη κε ην άλνηγκα ησλ δηεζλψλ αγνξψλ θαη ησλ ζπλφξσλ ησλ εζληθψλ νηθνλνκηψλ απνηειεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ Η: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΗΑ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗKH

ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ Η: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΗΑ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗKH ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ρνιή Οηθνλνκηθψλ θαη Πνιηηηθψλ Δπηζηεκψλ Σκήκα Πνιηηηθήο Δπηζηήκεο θαη Γεκόζηαο Γηνίθεζεο ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ Η: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΗΑ ΚΑΗ ΠΟΛΗΣΗKH Νίθνο Κνπηζηαξάο ζε ζπλεξγαζία κε ηνπο Κπξηάθν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΣΡΙΚΗ Α.Ε. ΜΕ ΙΧΤ ΣΗΝ ΑΓΟΡΑ ΣΗ ΗΛΕΚΣΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 2011 ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΣΙΜΟΛΟΓΙΑ ΣΗ ΧΑΜΗΛΗ ΣΑΗ Ρο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Θήβα ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΠΩΛΗΕΩΝ 1/1/2011 TA ΔΚΞΝΟΗΘΑ ΡΗΚΝΙΝΓΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ

K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ K- Clusters Γξάζε 7.1.: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΚΑΘΝΟΣΟΜΘΑ ΣΟΝ ΚΛΑΓΟ ΣΟΤ ΜΑΡΜΑΡΟΤ Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΞΘΟΠΟΘΗΘΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΣΩΝ, ΑΠΌ ΣΑ ΠΑΡΑΠΡΟΪΟΝΣΑ ΚΑΘ ΣΑ ΜΠΑΖΑ ΣΟ ΣΡΑΝΟΒΑΛΣΟ Ο πινχηνο ηεο Διιάδαο ζε θνηηάζκαηα καξκάξνπ εθιεθηήο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET)

ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) ΔΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ (BALANCE SHEET) 1 Έλλνηα ηνπ Ιζνινγηζκνύ Ο Ιζνινγηζκόο είλαη έλαο πίλαθαο πνπ δείρλεη ηελ νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ηεο επηρείξεζεο ζε κηα δεδνκέλε ζηηγκή Σηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ. Κνχηξαο Μ. Μπνχηζηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΣΑΣΙΣΙΚΗ & ΑΦΑΛΙΣΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΗΜΔΙΩΔΙ ΠΑΡΑΓΟΔΩΝ ΣΟΤ ΜΑΘΗΜΑΣΟ «ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΙΙ» Μ Κνύηξαο Μ Μπνύηηθαο ΙΑΝΟΤΑΡΙΟ Σεεηψεηο παξαδφεσλ «Σηαηηηηθή ΙΙ» Μ Κνχηξαο Μ Μπνχηηθαο Σεεηψεηο παξαδφεσλ

Διαβάστε περισσότερα

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03

10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 10 Ημέρες / 07 Διανσκηερεύζεις Ανατωρήζεις 12/11, 26/11, 10/12, 07/01, 21/01, 11/02, 25/02, 10/03, 24/03 1 η ημέρα: ΑΘΗΝΑ ΜΠΑΝΓΚΟΚ πγθέληξσζε ζην αεξνδξόκην Διεπζέξηνο Βεληδέινο, θαη αλαρώξεζε γηα Μπαλγθόθ.Γηαλπθηέξεπζε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Σεκεηώζεηο Οηθνλνκηθήο Ιζηνξίαο 20 νπ αηώλα. Δηζαγσγή: Μηα θάηνςε ηνπ 20 νπ αηώλα.

Σεκεηώζεηο Οηθνλνκηθήο Ιζηνξίαο 20 νπ αηώλα. Δηζαγσγή: Μηα θάηνςε ηνπ 20 νπ αηώλα. 1 Σεκεηώζεηο Οηθνλνκηθήο Ιζηνξίαο 20 νπ αηώλα Πξνζνρή: Οη ζεκεηψζεηο ζπκπιεξψλνπλ θαη δελ ππνθαζηζηνχλ ηελ χιε ηνπ καζήκαηνο πνπ αλαθέξεηαη παξαπάλσ Δηζαγσγή: Μηα θάηνςε ηνπ 20 νπ αηώλα. 1. Ζ θαηαζηξνθή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ρνιή Οηθνλνκηθψλ θαη Πνιηηηθψλ Δπηζηεκψλ Σκήκα Πνιηηηθήο Επηζηήκεο θαη Δεκόζηαο Δηνίθεζεο ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH Νίθνο Κνπηζηαξάο ζε ζπλεξγαζία κε ηνπο Κπξηάθν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ 4 ν δηεζλέο επηζηεκνληθφ ζπλέδξην

ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ 4 ν δηεζλέο επηζηεκνληθφ ζπλέδξην ΔΠΙΣΗΜΟΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ 4 ν δηεζλέο επηζηεκνληθφ ζπλέδξην Ο ΡΟΛΟ ΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΗΜΔΡΑ: ΚΡΙΣΙΚΔ ΠΡΟΔΓΓΙΔΙ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΔΙ Αζήλα, 10-11 Ννεκβξίνπ 2011 Η ΚΡΙΗ ΣΟΤ ΜΟΝΔΣΑΡΙΣΙΚΟΤ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ύνολο μεπιζμάηων / Καθαπά κέπδη ππο θόπων Υπνινγίδεηαη εάλ δηαηξέζνπκε ην ζπλνιηθό κέξηζκα κε ην ζύλνιν ησλ θεξδώλ πξν θόξσλ ηεο ίδηαο ρξήζεο.

ύνολο μεπιζμάηων / Καθαπά κέπδη ππο θόπων Υπνινγίδεηαη εάλ δηαηξέζνπκε ην ζπλνιηθό κέξηζκα κε ην ζύλνιν ησλ θεξδώλ πξν θόξσλ ηεο ίδηαο ρξήζεο. ΓΔΙΚΣΔ ΥΡΗΜΑΣΙΣΗΡΙΟΤ 1. ΑΠΟΓΟΗ Δ ΣΑΜΙΑΚΗ ΡΟΗ ΑΝΑ ΜΔΣΟΥΗ Σαμιακή ποή ανά μεηοσή / σπημαηιζηηπιακή ηιμή μεηοσήρ Υπνινγίδεηαη εάλ δηαηξέζνπκε ηελ ηακεηαθή ξνή (θαζαξά θέξδε πξν θόξσλ + απνζβέζεηο) κε ηελ

Διαβάστε περισσότερα

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8

Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και συμπεριφορά Γ.Δ. Σιουρούνης Διάλεξη 8 1 Δηζόδεκα αλά εβδνκάδα Προσφορά εργασίας D θιίζε = w G E 1 iii Δηζόδεκα Αλάπαπζε Δξγαζία i ii 2 0 F T Γηαζέζηκνο ρξόλνο

Διαβάστε περισσότερα

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ

1 ορ ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάπηπμε θηλεηηθώλ δεμηνηήησλ θαη ηθαλνπνηεηηθή εθηέιεζε νξηζκέλσλ από απηέο Σηόχορ :1 ορ και 4 ορ 1 ΣΚΟΠΟΣ (1 Ο μάθημα) Αλάημε θηλεηηθώλ δεμηηήησλ θαη ηθαληεηηθή εθηέιεζε ξηζκέλσλ α αηέ Σηχ :1 και 4 Γλώζε ηε άζα κε δάηια ζηελ εηζθαίξηζε. Ειδιώξει Πειεχμεα Χ 1. Τα αηδηά λα κάζλ ηελ άζα κε δάηια. 1.

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ.

ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ. ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 1 : ΠΑΡΑΓΟΗΑΚΔ ΓΤΝΑΜΔΗ ΚΑΗ ΑΝΔΡΥΟΜΔΝΔ ΥΧΡΔ Δ ΔΝΑ ΠΑΓΚΟΜΗΟΠΟΗΖΜΔΝΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤ ΤΝΔΥΧ ΜΔΣΑΒΑΛΛΔΣΑΗ. 1.1 Ζ ΘΔΖ ΣΧΝ ΖΠΑ ΣΟ ΝΔΟ ΠΑΓΚΟΜΗΟ ΠΟΛΗΣΗΚΟ ΚΑΗ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΟ ΤΣΖΜΑ 1.2 Ζ ΠΟΡΔΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

«Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο. κόζηορ & η εθαπμογή πληποθοπιακών ζςζηημάηυν & ζςζηήμαηορ WMS για ηην ανηιμεηώπιζη λαθών ζηη

«Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο. κόζηορ & η εθαπμογή πληποθοπιακών ζςζηημάηυν & ζςζηήμαηορ WMS για ηην ανηιμεηώπιζη λαθών ζηη ΜΠ ζηην «Οπγάνυζη και Γιοίκηζη Βιομησανικών ςζηημάηυν» με ειδίκεςζη ζηα «ςζηήμαηα εθοδιαζμού και διακίνηζηρ πποφόνηυν (Logistics)» «Η σέζη ηυν Logistics με ηην εξςπηπέηηζη πελαηών και ηο κόζηορ & η εθαπμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΔΜΑ: «ΡΟΛΟ ΤΠΑΡΞΖ ΣΩΝ ΔΜΠΟΡΗΚΩΝ ΣΡΑΠΔΕΩΝ» ΔΗΖΓΖΣΖ ΓΖΜΟΠΟΤΛΟ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΣΑΛΗΚΖ ΠΔΡΗΚΛΖ

ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΔΜΑ: «ΡΟΛΟ ΤΠΑΡΞΖ ΣΩΝ ΔΜΠΟΡΗΚΩΝ ΣΡΑΠΔΕΩΝ» ΔΗΖΓΖΣΖ ΓΖΜΟΠΟΤΛΟ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΣΑΛΗΚΖ ΠΔΡΗΚΛΖ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ (Σ.Δ.Ι.) ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (Σμήμα Λογιστικής) DDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΔΜΑ: «ΡΟΛΟ ΤΠΑΡΞΖ ΣΩΝ ΔΜΠΟΡΗΚΩΝ ΣΡΑΠΔΕΩΝ» ΔΗΖΓΖΣΖ ΓΖΜΟΠΟΤΛΟ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Abraham Lincoln Ση είλαη τν iforu Με θεξδνσθνπηθή νξγάλσσε κε νθτακειέο ΔΣ ίδξπσε τν 2012 Σπλεξγάδεταη κε αλτίστνηρεο νξγαλψσεηο σε Επξσπατθέο ρψξεο θαη Τνπξθία Σν όξακα τνπ iforu Η ελίσρπσε λέσλ γπλαηθψλ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α

Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Δ Ι Γ Ω Ν Κ Α Θ Α Ρ Ι Ο Σ Η Σ Α ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε- Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 2. Έληππν πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα εηδψλ θαζαξηφηεηαο Φξεκαηνδφηεζε : Ιδίνη Πφξνη Σ Δ Υ Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH

ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ρνιή Οηθνλνκηθψλ θαη Πνιηηηθψλ Δπηζηεκψλ Σκήκα Πνιηηηθήο Δπηζηήκεο θαη Γεκόζηαο Γηνίθεζεο ΠΟΛΙΣΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ι: ΜΑΚΡΟΘΔΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙKH Νίθνο Κνπηζηαξάο ζε ζπλεξγαζία κε ηνπο Κπξηάθν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΝΑΤΣΙΛΙΑΚΔ ΤΠΗΡΔΙΔ ΤΠΟΣΗΡΙΞΗ ΔΞΑΓΧΓΙΚΧΝ ΓΡΑΣΗΡΙΟΣΗΣΧΝ - Η ΠΔΡΙΠΣΧΗ ΤΝΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΣΟΝ ΤΝΔΣΑΙΡΙΜΟ ηνπ ΑΡΑΜΠΑΣΕΖ ΗΧΑΝΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο

H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο H ΑΦΑΛΗΖ ΠΗΣΧΔΧΝ (ΔΝΑ ΚΛΑΓΟ ΑΦΑΛΗΖ, ΚΤΡΗΧ ΣΖ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ) Γεώξγηνο Ναπ. Ξαλζνύιεο Γηθεγόξνο, Γξ. Ννκηθήο Ννκηθόο ύκβνπινο 1 ΑΦΑΛΗΕΟΜΔΝΟΗ α. ΔΛΛΖΝΗΚΔ & ΞΔΝΔ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΗ ΜΔ ΔΓΡΑ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ θαζώο θαη β.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΟΠΗΚΖ ΑΤΣΟΓΗΟΗΚΖΖ ΣΜΖΜΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑΚΖ ΑΝΑΠΣΤΞΖ-ΠΟΛΗΣΗΚΔ ΠΡΟΧΘΖΖ ΚΑΗ ΠΡΟΒΟΛΖ ΣΟΤ ΓΟΜΖΜΔΝΟΤ ΠΟΛΗΣΗΣΗΚΟΤ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΟ ΜΔΛΔΣΖ ΠΔΡΗΠΣΧΖ-Ζ ΠΔΡΗΦΔΡΔΗΑ ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΗ ΥΡΔΟΤ ΟΙ ΠΡΟΓΙΟΡΙΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΣΩΝ ΣΙΜΩΝ ΣΩΝ ΔΛΛΗΝΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΣΟ ΔΛΛΗΝΙΚΟ ΥΡΔΟ

ΚΡΙΗ ΥΡΔΟΤ ΟΙ ΠΡΟΓΙΟΡΙΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΣΩΝ ΣΙΜΩΝ ΣΩΝ ΔΛΛΗΝΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΣΟ ΔΛΛΗΝΙΚΟ ΥΡΔΟ ΚΡΙΗ ΥΡΔΟΤ ΟΙ ΠΡΟΓΙΟΡΙΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΣΔ ΣΩΝ ΣΙΜΩΝ ΣΩΝ ΔΛΛΗΝΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΣΟ ΔΛΛΗΝΙΚΟ ΥΡΔΟ ΓΙΟΝΤΗ ΥΙΟΝΗ Καζεγεηήο Οηθνλνκηθψλ Σκήκαηνο Οηθνλνκηθψλ Δπηζηεκψλ ΓΠΘ Πεπιεσόμενα Διζαγωγή 3 Κεθάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΙΓΜΑ MARKETING ΤΗΣ

ΤΟ ΜΙΓΜΑ MARKETING ΤΗΣ ΑΣΔΙ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΥΟΛΗ : ΓΙΟΙΚΗΗ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΜΗΜΑ : ΔΜΠΟΡΙΑ & ΓΙΑΦΗΜΙΗ ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΤΟ ΜΙΓΜΑ MARKETING ΤΗΣ ΔΠΙΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ : ΔΙΗΓΗΣΔ: κ. Κοτδαϊβάδογλοσ Μωσσιάδες Γεμήτριος Ιορδάνες Σσιακπίνες Παναγιώτες

Διαβάστε περισσότερα

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365.

Όια ηα πξντφληα ηεο ΒΜP είλαη πηζηνπνηεκέλα θαηά ISO 9001 θαη πιεξνχλ ηηο πξνυπνζέζεηο ηνπ επξσπατθνχ θαλνληζκνχ ΔΝ 12365. ΓΙΑ ΞΥΛΙΝΑ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ / FOR WOODEN FRAMES ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΜΑΣ Όια ηα πξντφληα πνπ ρξεζηκνπνηνχκε ζηελ παξαγσγή είλαη επηιεγκέλα θαη δνθηκαζκέλα ζην ρεκηθφ καο εξγαζηήξην. Σπγθεθξηκέλα, ηα πεξηζζφηεξα πιηθά κε

Διαβάστε περισσότερα

PLANET OF SLUMS Ο εθθπιηζκφο ησλ πφιεσλ θαη ην άηππν πξνιεηαξηάην

PLANET OF SLUMS Ο εθθπιηζκφο ησλ πφιεσλ θαη ην άηππν πξνιεηαξηάην Mike Davis PLANET OF SLUMS Ο εθθπιηζκφο ησλ πφιεσλ θαη ην άηππν πξνιεηαξηάην Θάπνηα ζηηγκή ηελ επφκελε ρξνληά, κηα γπλαίθα ζα γελλήζεη ζηελ Ajegunle, ηελ παξαγθνχπνιε ηνπ Ιάγνο έλαο λένο άληξαο ζα εγθαηαιείςεη

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Η. ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΚΑΗ ΘΡΑΚΖ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ

Σ.Δ.Η. ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΚΑΗ ΘΡΑΚΖ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ Σ.Δ.Η. ΑΝΑΣΟΛΗΚΖ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΚΑΗ ΘΡΑΚΖ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ ΘΔΜΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ: ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΖ ΚΡΗΖ ΚΑΗ ΑΠΟΘΖΚΔΤΖ ΠΡΟΨΟΝΣΧΝ ΣΗ ΠΔΡΗΟΥΔ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΚΑΣΔΡΗΝΖ ΠΟΤΓΑTΡΗΔ : ΑΜΠΑΣΕΗΓΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΑΔΗ ΡΔΗ Β) ΑΞΝΦΝΗΡΝΗ ΓΔΡΔΟΝΒΑΘΚΗΑΠ ΔΘΞΑΗΓΔΠΖΠ

Α) ΑΔΗ ΡΔΗ Β) ΑΞΝΦΝΗΡΝΗ ΓΔΡΔΟΝΒΑΘΚΗΑΠ ΔΘΞΑΗΓΔΠΖΠ ηελέτη πωλήζεων Α) ΑΔΗ ΡΔΗ Β) ΑΞΝΦΝΗΡΝΗ ΓΔΡΔΟΝΒΑΘΚΗΑΠ ΔΘΞΑΗΓΔΠΖΠ Πηόρνο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ζεκαηηθνύ πεδίνπ είλαη ε εθκάζεζε ηερληθώλ πώιεζεο πξνϊόληωλ ή ππεξεζηώλ ζηελ αγνξά, γηα ινγαξηαζκό ηωλ ζπκβαιιόκελωλ

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ

Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ ΟΓΗΓΙΔ ΔΓΚΑΣΑΣΑΗ ΔΝΘΔΣΟΤ Α Π Α Γ Ο Ρ Δ Τ Δ Σ Α Ι Η Υ Ρ Η Η Η Λ Δ Κ Σ Ρ Ι Κ Ο Τ Κ Α Σ Α Β Ι Γ Ι Ο Τ Τνπνζεηήζηε ηα θιηπ ηνπ λεξνρύηε ζηηο εγθνπέο πνπ βξίζθνληαη θάηω από ην λεξνρύηε (Σρ. 1). ημείωζη: αλάινγα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020

ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ ΔΙΓΙΚΗ ΤΠΗΡΔΙΑ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΑΞΟΝΑ 4: ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΤΝΟΥΗ Δ.Π. Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο 2014 2020 Κομοηηνή 3 Απριλίοσ 2015 Παρουσίαση:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΑΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΟΣΒΔΣΔΙΣ - ΜΔΘΟΓΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ πόσβεση είλαη ε βαζκηαία κείσζε ηεο αμίαο ησλ πάγησλ πεηνπζηαθώλ ζηνηρείσλ ιόγσ ιεηηνπγηθήο θζνάο, νηθνλνκηθήο απαμίσζεο (ηερλνινγηθήο παιαίσζεο) ή θαη απιήο παόδνπ ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο

KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο KINHΗ. ΝΕΩΝ. ΙΔΕΩΝ. ΕΝΕΡΓΩΝ. ΑΠΕΛΕΤΘΕΡΩΜΕΝΩΝ. ΠΟΛΙΣΩΝ. (Κ.Ν.Ι.Ε.Α.Π.) ΣΜΗΜΑ ΠΡΩΣΟΝ Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Ο Ππόλογορ ηος υρ άνυ Επιλόγος από ηο Υπόμνημα Διαμαπηςπίαρ ππορ Διοικηηικό Δικαζηήπιο ηος κάηυθι αναθεπομένος

Διαβάστε περισσότερα

Πξφβιεςε ηηκψλ ζπκβνιαίσλ αζέηεζεο πιεξσκψλ κε ρξήζε λεπξν-αζαθψλ ηερληθψλ. Αηθαηεξίλε Σζαθαιάθε

Πξφβιεςε ηηκψλ ζπκβνιαίσλ αζέηεζεο πιεξσκψλ κε ρξήζε λεπξν-αζαθψλ ηερληθψλ. Αηθαηεξίλε Σζαθαιάθε ΠΟΛΤΣΔΥΝΔΙΟ ΚΡΗΣΗ Πξφβιεςε ηηκψλ ζπκβνιαίσλ αζέηεζεο πιεξσκψλ κε ρξήζε λεπξν-αζαθψλ ηερληθψλ Αηθαηεξίλε Σζαθαιάθε 2011 1 Σ Μ Η Μ Α Μ Η Υ Α Ν Ι Κ Ω Ν Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η ΚΑΙ Γ Ι Ο Ι Κ Η Η Εςσαπιζηίερ Πξψηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ ΚΤΒΕΡΝΗΣΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΚΑΙ ΠΙΣΩΣΙΚΟ ΚΙΝΔΤΝΟ

ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ ΚΤΒΕΡΝΗΣΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΚΑΙ ΠΙΣΩΣΙΚΟ ΚΙΝΔΤΝΟ Παλεπηζηήκην Παηξψλ Σμήμα Οικονομικών Δπιστημών ΔΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ ΕΡΓΑΙΑ ΘΕΜΑ ΚΤΒΕΡΝΗΣΙΚΑ ΟΜΟΛΟΓΑ ΚΑΙ ΠΙΣΩΣΙΚΟ ΚΙΝΔΤΝΟ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΣΗ Κ Ο ΒΑΙΛΕΙΟ ΟΓΙΑΚΑ ΥΟΙΣΗΣΡΙΑ ΠΑΣΡΑ ΥΕΒΡΟΤΑΡΙΟ 2011 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ ΔΗΑΓΩΓΖ..5

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΗΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ρνιή Γηνίθεζεο θαη Οηθνλνκίαο Σκήκα Λνγηζηηθήο Θέκα πηπρηαθήο εξγαζίαο: Διιεληθέο Δπηρεηξήζεο ζηα Βαιθάληα θαη ζηελ Σνπξθία Τπνβιεζείζα ζηελ Καζεγήηξηα Γξηηζάθε Υάηδσ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γηπισκαηηθή Δξγαζία Οικονομική Γιασείπηζη ηων Θαλάζζιων Πόπων Ιζαβέιια Γεσξγίνπ Δπηβιέπσλ: Φνίβε Κνπληνχξε ΑΘΗΝΑ 2013 Πεπιεσόμενα Ειςαγωγή... 2 1.Η Ενεργειακή Πολιτική τησ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί)

ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ. (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί) Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης (Καηά ηελ δηάξθεηα ηεο πξφβαο) ΑΡΗΣΟΣΔΛΖ (Πξφζσπα: θελνζέηεο, Α θαη Β (εζνπνηνί) Α: εγψ δελ έρσ θαλέλα απνιχησο πξφβιεκα, ζαο είπα, λα ην θάλσ φπσο ην ιέηε. Δζείο είζηε ν ζθελνζέηεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ

ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ ΥΟΛΖ ΓΗΟΗΚΖΖ & ΟΗΚΟΝΟΜΗΑ ΣΜΖΜΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΧΝ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΘΔΜΑ ΓΖΜΟΗΔ ΥΔΔΗ ΣΖΝ ΣΡΑΠΔΕΑ ΠΟΤΓΑΣΡΗΔ:ΗΑΦΑΚΑ ΑΝΝΑ & ΜΠΑΓΛΑΝΔΑ ΠΔΛΑΓΗΑ ΤΠΔΤΘΤΝΟ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: θ. ΑΡΖΓΗΑΝΝΗΓΖ ΑΚΑΓΖΜΑΨΚΟ ΔΣΟ: 2014 ΚΑΒΑΛΑ 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ

ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ ΑΝΩΣΑΣΟ ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΚΡΗΣΗ ΥΟΛΗ ΣΕΥΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΗΛΕΚΣΡΟΛΟΓΙΑ ΑΚΑΓΗΜΑΙΚΟ ΔΣΟ : 2011-2012 ΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ Καηάζηρωζη Στεδίοσ Μάρκεηινγκ (Marketing Plan) ζε Επιτείρηζη Προώθηζης

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Ρίηου Διμθτρα Α.Μ: 10009. Παλεπηζηήκην Παηξώλ, Σκήκα Οηθνλνκηθώλ Δπηζηεκώλ, Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ

Ρίηου Διμθτρα Α.Μ: 10009. Παλεπηζηήκην Παηξώλ, Σκήκα Οηθνλνκηθώλ Δπηζηεκώλ, Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ «Προζδιοριζμός ηων επιπηώζεων ηων δύο πεηρελαϊκών κρίζεων ( 1973, 1979) ζηη δημιοσργία ηοσ θαινομένοσ ηων προβλημαηικών επιτειρήζεων ζηην Δλληνική οικονομία». Ρίηου Διμθτρα Α.Μ: 10009 Παλεπηζηήκην Παηξώλ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΚΙΝΟΤΜΔΝΟΙ ΠΛΗΘΤΜΟΙ ΚΑΙ ΥΔΙΡΑΦΔΣΙΚΔ ΠΡΑΚΣΙΚΔ ΣΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΗ ΚΡΙΗ

ΜΔΣΑΚΙΝΟΤΜΔΝΟΙ ΠΛΗΘΤΜΟΙ ΚΑΙ ΥΔΙΡΑΦΔΣΙΚΔ ΠΡΑΚΣΙΚΔ ΣΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΗ ΚΡΙΗ ΜΔΣΑΚΙΝΟΤΜΔΝΟΙ ΠΛΗΘΤΜΟΙ ΚΑΙ ΥΔΙΡΑΦΔΣΙΚΔ ΠΡΑΚΣΙΚΔ ΣΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΗ ΚΡΙΗ Βαζιλική Μακρσγιάννη Τπνςήθηα Γηδάθηνξαο, Σνκέαο Πνιενδνκίαο, Υσξνηαμίαο θαη Πεξηθεξεηαθήο Αλάπηπμεο, Σκήκα Αξρηηεθηφλσλ Μεραληθψλ, Πνιπηερληθή

Διαβάστε περισσότερα

Φίιεο θαη θίινη, ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΥΟΤ ΦΑΙΣΟΤ ΜΑΡΙΑ ΠΕΣΡΑΚΟΓΙΩΡΓΗ ΑΝΤΦΑΝΣΑΚΗ ΠΡΟΟΠΣΙΚΕ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΕΙ ΓΙΑ ΣΙ ΓΤΝΑΙΚΕ ΣΗΝ ΣΟΠΙΚΗ ΑΤΣΟΔΙΟΙΚΗΗ

Φίιεο θαη θίινη, ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΥΟΤ ΦΑΙΣΟΤ ΜΑΡΙΑ ΠΕΣΡΑΚΟΓΙΩΡΓΗ ΑΝΤΦΑΝΣΑΚΗ ΠΡΟΟΠΣΙΚΕ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΕΙ ΓΙΑ ΣΙ ΓΤΝΑΙΚΕ ΣΗΝ ΣΟΠΙΚΗ ΑΤΣΟΔΙΟΙΚΗΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΣΙΑ ΔΗΜΟ ΦΑΙΣΟΤ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΗΜΑΡΥΟΤ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΥΟΤ ΦΑΙΣΟΤ ΜΑΡΙΑ ΠΕΣΡΑΚΟΓΙΩΡΓΗ ΑΝΤΦΑΝΣΑΚΗ ΠΡΟΟΠΣΙΚΕ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΕΙ ΓΙΑ ΣΙ ΓΤΝΑΙΚΕ ΣΗΝ ΣΟΠΙΚΗ ΑΤΣΟΔΙΟΙΚΗΗ Φίιεο θαη θίινη, Βξηζθόκαζηε ζήκεξα εδώ,

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ.

Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4. 1.1 Γεληθά... 4. 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8. 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18. 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. Πεξηερφκελα Κεθάιαην 1: Δηζαγσγή. 4 1.1 Γεληθά... 4 1.2 Υαξαθηεξηζηηθά ππεξεζηψλ. 8 1.3 Οξηζκφο θαη δηαζηάζεηο πνηφηεηαο... 18 1.4 Πνηφηεηα ππεξεζηψλ. 24 Κεθάιαην 2: Έιεγρνο δηαδηθαζηψλ ζηηο ππεξεζίεο...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΙΚΑΓΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΤΠΟΘΕΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΙΚΑΓΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΤΠΟΘΕΕΩΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΟ ΙΚΑΓΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΤΠΟΘΕΕΩΝ Ενημερωτικό Δελτίο E-News Letter Τεύτος 25ο 24/4-5/5/2011 Παρασκεσή 5/5/2011 Τποβάθμιση τηρ πποοπτικήρ των τίτλων τος αμεπικανικού Δημοσίος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΠΙΣΗΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΔΠΙΥΔΙΡΗΙΑΚΗ ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ «Home Exchange: Μία θαηλνηόκα, ελαιιαθηηθή κνξθή ηνπξηζκνύ» Κνθθίλεο Μηραήι Γηπισκαηηθή

Διαβάστε περισσότερα

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης:

Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Εμπορική Air Sport Gun 777 Ονομαζία: Διανομέας: V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 Χώρα Προέλεσζης: 1 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER Air Sport Gun 777 V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: 777 2 Airsoft Gun κε Φσηεηλό Γείθηε LASER LH V&P MANOLI ΔΠΙΧΔΙΡΗΔΙ ΛΣΓ Item No.: ΧΚ918Α 3 Airsoft Gun κε Φσηεηλό

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Παηξώλ. Σκήκα Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ Μεηαπηπρηαθό Πξόγξακκα. «Νέεο Αξρέο Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ» (MBA) Γηπισκαηηθή Δξγαζία κε ζέκα:

Παλεπηζηήκην Παηξώλ. Σκήκα Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ Μεηαπηπρηαθό Πξόγξακκα. «Νέεο Αξρέο Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ» (MBA) Γηπισκαηηθή Δξγαζία κε ζέκα: Παλεπηζηήκην Παηξώλ Σκήκα Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ Μεηαπηπρηαθό Πξόγξακκα «Νέεο Αξρέο Γηνίθεζεο Δπηρεηξήζεσλ» (MBA) Γηπισκαηηθή Δξγαζία κε ζέκα: «Η Χπημαηοπιζηωηική Κπίζη και η Επίδπαζή ηηρ ζηα Χπημαηοοικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Έφη Μπέκοσ Γενική Γραμματέας Πρόνοιας ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ ΔΙΑΓΩΓΗ - Πξνώζεζε ηεο θνηλσληθήο έληαμεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Η νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζπλνρή ζηε δηεπξπκέλε Δπξσπατθή Έλσζε... 52 Τινπνίεζε ηεο πξσηνβνπιίαο «Καηλνηνκία 2010» (i2i)...

Η νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή ζπλνρή ζηε δηεπξπκέλε Δπξσπατθή Έλσζε... 52 Τινπνίεζε ηεο πξσηνβνπιίαο «Καηλνηνκία 2010» (i2i)... ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΧΝ... 1 ΠΔΡΙΛΗΦΗ... 3 ABSTRACT... 3 ΠΙΝΑΚΑ ΤΝΣΜΗΔΧΝ ΚΑΙ ΤΝΣΟΜΟΓΡΑΦΙΧΝ... 4 ΔΙΑΓΧΓΗ... 5 ΚΔΦΑΛΑΙΟ 1 Ο... 7 Γεληθά ζηνηρεηά ηεο Σνπηθήο Απηνδηνίθεζεο... 7 1.1 Θεζκηθφ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Τν πξόγξακκα απηό :

ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. Τν πξόγξακκα απηό : ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Τν πξόγξακκα απηό : Τν είλαη ην κεγαιύηεξν θαη πιένλ θηιόδνμν πξόγξακκα επέκβαζεο ζηνλ θηηξηαθό ηνκέα ζηελ Δπξώπε. Ξεθηλάεη ην 2011 θαη νινθιεξώλεηαη ην 2020 Σύκθσλα κε ηελ δέζκεπζε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ

ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ/ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΔΠΗΥΔΗΡΖΔΩΝ / Μ Β Α Δxecutive 2010/2011 ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ ΔΡΓΩΝ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ: ΒΛΑΥΟ ΓΖΜΖΣΡΗΟ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΓΗΑΥΔΗΡΗΖ ΣΔΥΝΗΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο

Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Ο ρόλος τοσ Διεσθσντή μέσα στο στολείο Υαηξεηίδσ θαη εγψ κε ηε ζεηξά κνπ φινπο θαη ηδηαίηεξα ηνπο κειινληηθνχο εγέηεο ησλ ζρνιείσλ καο! ήκεξα έρσ θιηζεί λα κηιήζσ γηα ηελ θαζεκεξηλή πξαγκαηηθφηεηα ηνπ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ ΣΟΤ ΜΠΛΕ ΩΚΕΑΝΟΤ

Η ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ ΣΟΤ ΜΠΛΕ ΩΚΕΑΝΟΤ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΔΙΡΑΙΩ ΣΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΗ ΚΑΙ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΗ ΓΙΟΙΚΗΗ ΔΠΙΥΔΙΡΗΔΩΝ (MBA) Διπλωματική Εργασία Η ΣΡΑΣΗΓΙΚΗ ΣΟΤ ΜΠΛΕ ΩΚΕΑΝΟΤ Αθανασίοσ Α. Μαρία Πειραιάς, 2009

Διαβάστε περισσότερα

Intel Accelerate Your Code

Intel Accelerate Your Code Intel Accelerate Your Code Semester Project at Parallel & Distributed systems Dimitrios S. Tsiktsiris University of Western Macedonia Department of Informatics & Telecommunications Engineering Kozani,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα

ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα ΚΡΑΣ ΙΚΟ ΠΙΣ ΟΠΟΙ ΗΣΙΚ Ο ΓΛΩ ΟΜΑΘΔΙΑ ΔΠΙΜΟΡΦΩΣΙΚΟ ΔΜΙΝΑΡΙΟ ΔΞΔΣΑΣΩΝ ΣΟΤΡΚΙΚΗ ΓΛΩΑ ΔΞΔΣΑΗ ΣΟ ΓΙΑΒΑΘΜΙΜΔΝΟ ΔΠΙΠΔΓΟ Β (Β1 & Β2) άββατο 3 Μαρτίου 2012 Αθήνα τόχοι του σεμιναρίου Με ην παξόλ ζεκηλάξην απνζθνπνύκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης & ελέγχου κατασκευών Αθήνα, Ινύληνο 2011 Τα νθέιε ηνπ σχεδίου νόμου o Απλοποίηση, εκσυγχρονισμός και μείωση του χρόνου έγκρισης και έκδοσης οικοδομικών αδειών.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΟ ΙΓΡΤΜΑ ΚΑΒΑΛΑ ΥΟΛΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΧΝ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΣΜΗΜΑ ΜΗΥΑΝΟΛΟΓΙΑ ΘΔΜΑ ΣΡΑΣΖΓΗΚΔ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΣΖ ΑΓΟΡΑ ΦΧΣΟΒΟΛΣΑΗΚΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΠΟΤΓΑΣΗ ΣΔΡΓΗΟ ΣΑΣΖ ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ ΑΠΟΣΟΛΗΓΟΤ ΔΛΔΝΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ

ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΑΡΥΗΣΔΚΣΟΝΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΑΚΑΓ. ΔΣΟ 2010-2011 ΔΡΔΤΝΖΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ITALO CALVINO, ΟΙ ΑΟΡΑΣΕ ΠΟΛΕΙ ΑΠΟ ΣΗ ΛΟΓΟΣΕΥΝΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΙΣΕΚΣΟΝΙΚΗ ΞΔΝΗΑ ΑΡΑΣΗΩΣΖ ΔΠΗΒΛΔΠΩΝ ΚΑΘΖΓΖΣΖ ΠΑΣΡΑ, 18 ΝΟΔΜΒΡΗΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ

ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ ΔΠΙΜΔΛΗΣΗΡΙΟ ΡΔΘΤΜΝΗ ΔΡΔΤΝΑ ΔΠΙΥΔΙΡΗΜΑΣΙΚΟΣΗΣΑ Ν. ΡΔΘΤΜΝΗ - ΠΙΝΑΚΔ 1) Μέγεζνο επηρείξεζεο: 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% ειπά1 20,0% 10,0% 0,0% 0 1 2-9 10 ευρ 49 50 έυρ 249 2) Σνκέαο θύξηαο δξαζηεξηόηεηαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα