ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ"

Transcript

1 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ Λεύκιος Νεοφύτου, Υποψήφιος ιδάκτορας Μαίρη Κουτσελίνη, Αν. Καθηγήτρια Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η Συναισθηµατική Νοηµοσύνη (ΣΝ) (ή Συναισθηµατική Ευφυΐα) αποτελεί ένα καινοφανές πεδίο έρευνας και αναζήτησης το οποίο απασχολεί την επιστηµονική κοινότητα τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Ο όρος Συναισθηµατική Νοηµοσύνη εισήχθηκε το 1990 από τους Salovey & Mayer ως ένας τύπος νοηµοσύνης που εµπεριείχε δεξιότητες επεξεργασίας πληροφοριών συναισθηµατικής φύσης. Το σηµαντικότερο όµως ορόσηµο στη γένεση του όρου αυτού ήταν η δηµοσίευση του βιβλίου του Daniel Goleman (1995) Emotional Intelligence. Why it can matter more than IQ και το συνεπακόλουθο αφιέρωµα σε ένα άρθρο του περιοδικού Times (Gibbs, 1995). Έκτοτε το θέµα της ΣΝ εµφανίστηκε και εξακολουθεί να εµφανίζεται σε πληθώρα βιβλίων, περιοδικών, τηλεοπτικών προγραµµάτων και να αποτελεί ένα πεδίο µέσω του οποίου οι διάφορες εταιρίες και οργανισµοί επιδιώκουν την ανάπτυξη του προσωπικού τους. εδοµένης της πρώιµης αυτής παρουσίασης της έννοιας µέσα από ένα σύγγραµµα καθώς και από κανάλια που δεν ενέπιπταν στα επικρατούντα πλαίσια διάχυσης της ακαδηµαϊκής γνώσης, η θεωρία αυτή υποτιµήθηκε και χαρακτηρίστηκε ως εκλαϊκευµένη ψυχολογία προς... τέρψιν και κατανάλωση από τις µάζες. Η όλη όµως πορεία στην γένεση και εξέλιξη του όρου ακολούθησε ένα διττό δρόµο-αφενός της λαϊκής κατανάλωσης και αφετέρου της επιστηµονικής έρευνας και τεκµηρίωσης. 1. Βάσεις ανάδυσης Η έννοια της Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης αναδύθηκε κυρίως σε αντιπαράθεση µε την επικρατούσα πλέον τάση της Γενικής Νοηµοσύνης (g) στον επιστηµονικό χώρο της ψυχολογίας. Η έννοια της Γενικής Νοηµοσύνης έχοντας κατισχύσει κατά τα τελευταία εκατόν περίπου χρόνια στο πεδίο της ψυχολογικής έρευνας έχει να επιδείξει αρκετά δείγµατα γραφής αναφορικά µε την ικανότητα της να λειτουργεί ως καθοριστικός παράγοντας πρόβλεψης της ακαδηµαϊκής και επαγγελµατικής επιτυχίας ενός ατόµου (Matarazzo, 1972; Ree& Earles,1992). Από την άλλη όµως µια σηµαντική οµάδα 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1021

2 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη ερευνητών (Bar-On,1997; Cooper & Sawaf, 1997; Goleman, 1995; Salovey & Mayer, 1990) έχουν αµφισβητήσει αυτή την ικανότητα πρόβλεψης που έχει αποδοθεί στη ΓΝ θεωρώντας την ανεπαρκή για την πρόβλεψη συγκεκριµένων παραµέτρων της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας όπως της επιτυχίας στην εργασία, του έλεγχου των συναισθηµάτων και των κοινωνικών ικανοτήτων (Hunter & Hunter, 1984; Sternberg, 1996). Μέσα από τη διαφαινόµενη ανεπάρκεια της ΓΝ πολλοί θεωρητικοί αναζήτησαν εναλλακτικούς τρόπους για να περιγράψουν και να κατανοήσουν την ανθρώπινη νοηµοσύνη. Ως εκ τούτου προέκυψαν ποικίλες έννοιες και επιστηµολογικές σχολές οι οποίες και αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία δοµήθηκε η έννοια της Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης : η κοινωνική νοηµοσύνη (Thorndike, 1920), η πολλαπλή νοηµοσύνη (Gardner, 1983), η επιστηµονική έρευνα γύρω από την «αλεξιθυµία (Sifneos, 1967) καθώς και οι συνεπακόλουθες ερευνητικές κατευθύνσεις της ψυχολογικής συναίσθησης (psychological mindedness) (Appelbaum, 1973) και της συναισθηµατικής επίγνωσης (emotional awareness) (Lane& Schwartz, 1987), το µοντέλο της αποκρυσταλλωµένης και ρέουσας ευφυΐας ( Catel, 1971; Horn,1988). Η θεωρία για τη ΣΝ αντλεί επιπλέον ερείσµατα από τον κλάδο της νευρολογίας και της αρχιτεκτονικής του εγκεφάλου (LeDoux,1989; Goleman, 1995). Σήµερα έχουν επικρατήσει τρία κυρίως µοντέλα για τη ΣΝ (Spielberger, 2004): (α) Το µοντέλο των Salovey-Mayer (1997) το οποίο ορίζει τη ΣΝ ως την ικανότητα αντίληψης, κατανόησης και χειρισµού των συναισθηµάτων για την διευκόλυνση (facilitation) της σκέψης. (β) Το µοντέλο του Goleman(1995) το οποίο βλέπει τη ΣΝ ως µια σειρά από ικανότητες και δεξιότητες που καθοδηγούν την αποτελεσµατική (managerial) συµπεριφορά. (γ) Το µοντέλο του Bar-On (1997) το οποίο αποτελεί µια σύζευξη συναισθηµατικών και κοινωνικών δεξιοτήτων καθώς και των ικανοτήτων που επηρεάζουν την «έξυπνη» (intelligent) συµπεριφορά. Το πρώτο µοντέλο (Salovey-Mayer,1997) ορίζεται ως µοντέλο δεξιοτήτων απηχεί στις απόψεις για τη ΣΝ ως σύνολο δεξιοτήτων (abilities-cognitive abilities) άµεσα σχετιζόµενων µε το γνωστικό σύστηµα. Η ΣΝ ορίζεται ως το αποτέλεσµα της προσαρµοστικής αλληλεπίδρασης µεταξύ συναισθηµάτων και νόησης και ως εκ τούτου η ικανότητα του ατόµου να αναγνωρίζει, επεξεργάζεται και χειρίζεται πληροφορίες συναισθηµατικής φύσεως. Με βάση το δεδοµένο αυτό η ΣΝ αξιολογείται και µετριέται στη βάση αντικειµενικών δοκιµίων µε ορθές και λανθασµένες απαντήσεις. Τα άλλα µοντέλα (Bar-On, 1997; Goleman, 1995) ανήκουν στην κατηγορία των µικτών µοντέλων (mixed models) σύµφωνα µε τα οποία η ΣΝ αποτελεί σύνθεση των χαρακτηριστικών (traits) της προσωπικότητας-χαρακτήρα του ατόµου και µετριέται µε τεστ αυτοαναφοράς. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1022

3 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη 2. Ορισµοί για τη συναισθηµατική νοηµοσύνη Οι ορισµοί για τη ΣΝ ποικίλουν ανάλογα µε τη τοποθέτηση του κάθε θεωρητικού και την ένταξη της θεωρίας του στην κατηγορία του µοντέλου των δεξιοτήτων ή του µικτού µοντέλου για τη ΣΝ. Επιπλέον οι ορισµοί ποικίλουν ανάλογα µε το πώς ο κάθε θεωρητικός ορίζει τη σχέση µεταξύ συναισθηµατικής και κοινωνικής νοηµοσύνης. Συγκεκριµένα θα µας απασχολήσουν οι ορισµοί που δίνουν οι Salovey & Mayer, ο Bar-On και ο Goleman. Για τους Salovey & Mayer η ΣΝ αποτελεί το σύνολο των δεξιοτήτων οι οποίες καθορίζουν τη διακύµανση της ακρίβειας στον τρόπο µε τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαµβάνονται και κατανοούν τα συναισθήµατά τους: «Η ΣΝ παριστά την ικανότητα της αντίληψης, εκτίµησης και έκφρασης των συναισθηµάτων κατά τρόπο ακριβή και προσαρµοστικό. Η ΣΝ είναι η ικανότητα να κατανοείς τα συναισθήµατα και τη γνώση για τα συναισθήµατα, η ικανότητα να αποκτάς πρόσβαση και να δηµιουργείς συναισθήµατα όταν αυτά διευκολύνουν τις γνωστικές λειτουργίες και τις λειτουργίες προσαρµογής, και τέλος η ικανότητα να ρυθµίζεις τα συναισθήµατα στον εαυτό σου και στους άλλους.» (Mayer & Salovey, 1997, σ.2). Με άλλα λόγια η ΣΝ αναφέρεται στην ικανότητα επεξεργασίας πληροφοριών προερχόµενων από τα συναισθήµατα και η χρησιµοποίηση τους για την καθοδήγηση της δράσης σε περιστάσεις που απαιτούν ενεργοποίηση του γνωστικού συστήµατος. Στο µοντέλο των Mayer & Salovey η ΣΝ διακρίνεται σε τέσσερις κλάδους (Salovey,Mayer & Caruso, 2002) : (1) Αναγνώριση & Έκφραση των Συναισθηµάτωn (2) Αφοµοίωση των Συναισθηµάτων στη Σκέψη- Συναισθηµατική ιαχείριση της Σκέψης (3)Κατανόηση και Ανάλυση των Συναισθηµάτων (4) Συναισθηµατική ιαχείριση O Reuven Bar-On θεωρεί την κοινωνική ευφυΐα αλληλοσχετιζόµενες γι αυτό και στο µοντέλο του τις χειρίζεται ενοποιητικά. ιαχωρίζει τη συναισθηµατική νοηµοσύνη από τις γνωστικές δεξιότητες (Bar-On, 1997, σ.14) και ορίζει τη συναισθηµατική κοινωνική νοηµοσύνη(κσν) «..ως µια διαθεµατική περιοχή από συσχετιζόµενες συναισθηµατικές και κοινωνικές ικανότητες, δεξιότητες και παράγοντες που καθορίζουν πόσο αποτελεσµατικά κατανοούµε τον εαυτό µας, εκφραζόµαστε κατανοούµε τους άλλους και συσχετιζόµαστε µαζί τους και ανταποκρινόµαστε στις καθηµερινές ανάγκες». 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1023

4 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη Ο Daniel Goleman (1995) ορίζει την συναισθηµατική νοηµοσύνη ως µια δεξιότηταικανότητα (competence) η οποία παρέχει στο άτοµο τη δυνατότητα να αναγνωρίζει, κατανοεί και χρησιµοποιεί πληροφορίες συναισθηµατικής φύσεως (οι οποίες αναφέρονται στον εαυτό του ή στους άλλους) µε τρόπο ώστε να οδηγείται σε αποτελεσµατική ή και εξαιρετική επίδοση. Γενικά στον όρο συναισθηµατική νοηµοσύνη συµπεριλαµβάνονται σύµφωνα µε τον Goleman η ικανότητα αυτοελέγχου, ο ζήλος, η επιµονή και η ικανότητα του ατόµου να δηµιουργεί κίνητρα αυτοπαρώθησης... «...όλες αυτές οι δεξιότητες συνοψίζονται από µια λέξη ίσως κάπως «παλιοµοδίτικη»: το χαρακτήρα.» (Goleman, 1995, σ.28). 3. Κριτήρια για επιστηµονική τεκµηρίωση του όρου Μια µορφή ευφυΐας, όπως τη συναισθηµατική νοηµοσύνη, για να µπορεί να θεωρηθεί ως ευφυΐα πρέπει να πληροί συγκεκριµένα κριτήρια. Οι κυρίαρχοι θεωρητικοί της ΣΝ παραθέτουν µια σειρά κριτηρίων για να αποδείξουν ότι τα µοντέλα τους αποτελούν µοντέλα ευφυΐας. Τα διαφορετικά µοντέλα δοµούνται στη βάση διαφορετικών παραδοχών για το τι αποτελεί ευφυΐα. Από την ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας όµως δεν µπορούµε να ισχυριστούµε ότι τα στοιχεία που παρατίθενται ως κριτήρια για το ένα µοντέλο δεν ελέγχονται και ικανοποιούνται από το άλλο. Γενικά τόσο τα µικτά µοντέλα όσο και το µοντέλο των δεξιοτήτων επιχειρούν να δείξουν συσχετίσεις µε νευροενδοκρινικές λειτουργίες και ελέγχουν τη συσχέτιση της ΣΝ µε άλλες µορφές ευφυΐας επιχειρώντας να καταδείξουν συγκλίσεις και διαφοροποιήσεις. Επιπλέον, διενεργούνται έρευνες και για τις δύο κατηγορίες των µοντέλων για να δείξουν την αυξητική τάση της ΣΝ σε σχέση µε την ηλικία καθώς και έρευνες για να ευρεθεί η σχέση της ΣΝ µε την επιτυχία και την ευζωία. Σχεδιάζονται επίσης παρεµβατικά προγράµµατα τόσο µε βάση τα µικτά όσο και µε βάση το µοντέλο των δεξιοτήτων για να κατοχυρώσουν την προσθετική αξία της ΣΝ για την καλυτέρευση των συνθηκών της ανθρώπινης ζωής. Η µοναδική όµως διαφορά που θεωρούµε παραµένει είναι ακριβώς η έµφαση που αποδίδεται από το µοντέλο των δεξιοτήτων στην αλληλεπίδραση συναισθηµάτων και νόησης σε αντίθεση µε την έµφαση που αποδίδεται από τα µικτά µοντέλα η οποία εστιάζεται στα ξεχωριστά δοµικά χαρακτηριστικά (traits) της προσωπικότητας. Με βάση όµως τους ορισµούς που ο κάθε θεωρητικός υιοθετεί για την ευφυΐα δεν µπορούµε να θεωρήσουµε το ένα µοντέλο ως καταλληλότερο από το άλλο. Η καταλληλότητα και η αποτελεσµατικότητα του κάθε ξεχωριστού µοντέλου γίνεται πιο σαφής µε αναφορά στα όργανα και στους τρόπους µέτρησης που το κάθε µοντέλο υιοθετεί. Μια ίσως πιο αντικειµενική θέσπιση κριτηρίων για την επιστηµονική τεκµηρίωση ενός θεωρητικού µοντέλου προτείνεται από τους Matthews, Zeidner & Roberts (2005). Οι θεωρητικοί αυτοί χειριζόµενοι ενοποιητικά τη θεωρία για τη ΣΝ επιχειρούν να την 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1024

5 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη αξιολογήσουν µε βάση συγκεκριµένα κριτήρια. Υποστηρίζουν πως µια θεωρία για να µπορεί να εδραιωθεί ως επιστηµονικός κλάδος πρέπει να πληροί τα πιο κάτω κριτήρια: Α) Εννοιολογική διασαφήνιση: αν δηλαδή υπάρχει συµφωνία στο τρόπο µε τον οποίο οι ειδικοί καθορίζουν και περιγράφουν την έννοια. Β) Αρχές ψυχοµετρικής τεκµηρίωσης: τα τεστ που µετρούν τη ΣΝ πρέπει να υπόκεινται σε έλεγχο για διαπίστωση της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας τους, οµοίως µε οποιοδήποτε άλλο ψυχοµετρικό τεστ. Γ) Τοποθέτηση εντός της σφαίρας του πεδίου των ατοµικών διαφορών: µε δεδοµένη την ύπαρξη άλλων µοντέλων για µέτρηση και περιγραφή δεξιοτήτων και στοιχείων της προσωπικότητας είναι αναγκαίος ο σαφής διαχωρισµός του από άλλα θεωρητικά µοντέλα ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις. Η καινοτοµία και πρωτοτυπία του µοντέλου πρέπει να υποστηρίζεται επαρκώς. ) Συνοχή της ψυχολογικής θεωρίας: Ως παράγοντας που διέπει την ανθρώπινη συµπεριφορά πρέπει να µπορεί να παρέχει επαρκή στοιχεία για τη συσχέτιση της µε τη ζωή και το ρόλο που διαδραµατίζει στην επιτυχία-αποτυχία των ανθρώπων. Ε) Πρακτική συσχέτιση: Αν η ΣΝ επηρεάζει την προσαρµογή σε συνθήκες της πραγµατικότητας πρέπει να συνδέεται µε πρακτικές συνεπαγωγές για την εφαρµογή της στο εκπαιδευτικό και εργασιακό περιβάλλον καθώς και στο πεδίο της κλινικής ψυχολογίας. Με αναφορά στο πρώτο από τα πιο πάνω κριτήρια, µπορούµε να διαπιστώσουµε µια δυσκολία στην αξιολόγηση της επιτυχίας του µοντέλου. Η δυσκολία αυτή έγκειται αφενός στους διαφορετικούς ορισµούς που οι επικρατέστεροι θεωρητικοί δίνουν στον όρο και στη σχέση του µε του την έννοια της Κοινωνικής Νοηµοσύνης. Όπως έχει ήδη αναφερθεί Ο Bar-On θεωρεί ότι οι δύο αυτές έννοιες πρέπει να τυγχάνουν ενοποιητικού χειρισµού και θεώρησης ενώ οι Salovey & Mayer θεωρούν τη ΣΝ ως µέρος της κοινωνικής νοηµοσύνης. Από την άλλη υπάρχει µια διαφωνία στο πιο µέρος του συστήµατος της προσωπικότητας πρέπει να τοποθετηθεί η ΣΝ. Η διάκριση των µοντέλων σε µικτά και δεξιοτήτων είναι ενδεικτική για την απουσία συµφωνίας για τον ορισµό της έννοιας. Πέραν τούτου η µεθοδολογία για την αποτίµηση της ΣΝ διαφέρει από µοντέλο σε µοντέλο ανάλογα µε το εάν θεωρείται µικτό ή µοντέλο δεξιοτήτων. Σύµφωνα µε το µικτό µοντέλο η ΣΝ θεωρείται ως στοιχείo που προκύπτει από προδιαθέσεις και διακριτά ατοµικά χαρακτηριστικά (traits) που συνθέτουν την προσωπικότητα του ατόµου αλλά και την ικανότητά του να προσαρµόζεται και να χειρίζεται καταστάσεις της ζωής. Αποτελείται τόσο από στοιχεία από το πεδίο της προσωπικότητας (εµπάθεια, αυθορµητισµός, θετική αυτοβεβαίωση-assertiveness) όσο και 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1025

6 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη από στοιχεία της κοινωνικής (Thorndike, 1920) και προσωπικής (Gardner, 1983) ευφυΐας. Η ΣΝ ως µικτό µοντέλο αξιολογείται µε ερωτηµατολόγια αυτοαναφοράς που προσοµοιάζουν τα test µέτρησης της προσωπικότητας. Στο µοντέλο αυτό εντάσσονται θεωρητικοί όπως τον Bar-On (όργανο µέτρησης το EQ-I) και τους Goleman, Boyatzis & Hay/McBer (όργανο µέτρησης το ECI). Επίσης µπορούµε να εντάξουµε και τον Schutte (SSRI-Schutte, Malouff, Hall, Haggerty, Cooper, Golden, & Dornheim, 1998). Με δεδοµένο το ότι τα µικτά µοντέλα περιλαµβάνουν ένα αρκετά ευρύ φάσµα προσωπικών χαρακτηριστικών έχουν συχνά επικριθεί ότι διαπλέκονται µε άλλα τεστ που µετρούν χαρακτηριστικά της προσωπικότητας µε αποτέλεσµα να παρατηρείται µια αλληλοεπικάλυψη µεταξύ των περιοχών µέτρησης των οργάνων αυτών. Στο µοντέλο των δεξιοτήτων- ή γνωστικό συναισθηµατικό µοντέλο- η ΣΝ ορίζεται ως το αποτέλεσµα της προσαρµοστικής αλληλεπίδρασης µεταξύ συναισθηµάτων και νόησης και ως εκ τούτου η ικανότητα του ατόµου να αναγνωρίζει, επεξεργάζεται και χειρίζεται πληροφορίες συναισθηµατικής φύσεως. Με βάση το δεδοµένο αυτό η ΣΝ αξιολογείται και µετριέται στη βάση αντικειµενικών δοκιµίων µε ορθές και λανθασµένες απαντήσεις. Εκπρόσωποι αυτού του µοντέλο είναι οι Salovey, Mayer και Caruso οι οποίοι έχουν αναπτύξει όργανα µέτρησης όπως το MEIS και το διάδοχό του, το MSCEIT. Σειρά ερευνών (Petrides& Furnham, 2000; Bar-On, 2005) έχουν δείξει ότι τα δύο µοντέλα (δεξιοτήτων και µικτά) παρουσιάζουν αδύνατες συσχετίσεις γι αυτό και πρέπει να θεωρούνται ως διακριτά. Το στοιχείο αυτό αποτελεί πλήγµα στην όλη προσπάθεια για ουσιαστική εδραίωση της έννοιας της ΣΝ στην επιστηµονική κοινότητα. Πέραν τούτου υπάρχουν αρκετές αµφιβολίες αναφορικά µε την τοποθέτηση της θεωρίας εντός της σφαίρας της θεωρίας των ατοµικών διαφορών καθότι διαπιστώνονται µεν συσχετίσεις αλλά παράλληλα και αρκετές επικαλύψεις µε άλλα όργανα µέτρησης πτυχών της προσωπικότητας. Οι δηµιουργοί των οργάνων κατά γενική οµολογία παραθέτουν στοιχεία αναφορικά µε την συνοχή της θεωρίας τους και ικανοποιητικά στοιχεία γύρω από την εγκυρότητα συσχετιζόµενη µε κριτήρια όπως την επιτυχία στη ζωή, τις σπουδές και την εργασία. Αναφέρουν επίσης τρόπους µε τους οποίους µπορεί να επιτευχθεί µια σύζευξη της θεωρίας µε την πρακτική. Τα στοιχεία αυτά όµως εξακολουθούν να προκαλούν συζητήσεις οι οποίες είτε υπερθεµατίζουν είτε αµφισβητούν τα στοιχεία που παρουσιάζονται. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1026

7 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη 4. Λαϊκή ψυχολογία η επιστηµονικό πεδίο; Με αναφορά στα κριτήρια που έθεσαν οι Matthews, Zeidner & Roberts (2005) για την καταλληλότητα µιας θεωρίας ώστε να µπορεί να χαρακτηρισθεί ως επιστηµονικό πεδίο µπορούµε να οδηγηθούµε στο συµπέρασµα ότι η θεωρία για τη ΣΝ απέχει ακόµη από την καθιέρωση και καθολική αποδοχή της στην επιστηµονική κοινότητα. Παρά το γεγονός ότι η έρευνα και πληροφόρηση γύρω από την έννοια συνεχώς αυξάνεται παραµένουν ακόµη θολά και αδιευκρίνιστα αρκετά στοιχεία. Η ασάφεια αυτή έχει δηµιουργήσει έναν «πόλεµο στατιστικής» µεταξύ των υποστηρικτών και πολέµιων της θεωρίας που πολλές φορές δηµιουργεί σύγχυση στον αναγνώστη. Συχνά παρατηρούµε (αν όχι διαφορετική ερµηνεία) διαφορετική απόδοση έµφασης στον τρόπο παρουσίασης των στοιχείων που προκύπτουν από τις έρευνες. Σε γενικές γραµµές τα όργανα αποτίµησης της ΣΝ παρουσιάζουν ικανοποιητική αξιοπιστία, δεδοµένης όµως της απουσίας εννοιολογικής συναίνεσης δεν υπάρχει αξιοπιστία για την ίδια την εννοιολογική κατασκευή την οποία πρεσβεύουν. Η έννοια της ΣΝ δεν έχει ακόµη επαρκώς διευκρινιστεί ούτε η σχέση της µεταξύ άλλων θεωριών γύρω από την ανθρώπινη νοηµοσύνη είναι ξεκάθαρη. Παρά το γεγονός ότι γίνονται προσπάθειες εύρεσης της συσχέτισης ή διαφοροποίησης της ΣΝ µε άλλες πτυχές της νοηµοσύνης (κοινωνική, γενική, πρακτική, κοκ) ή της προσωπικότητας (Big Five) εντούτοις η ερευνητική τεκµηρίωση παρέχει συνήθως οριακά αποτελέσµατα στο εάν και κατά πόσο η ΣΝ µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως ξεχωριστή /αυτόνοµη έννοια µε την οποία µπορούν να εξηγηθούν κάποια στοιχεία της ανθρώπινης νοητικής ικανότητας ή προσωπικότητας. Πολλαπλά αποτελέσµατα προκύπτουν τα οποία παρουσιάζουν διαφορετικές συσχετίσεις, επικαλύψεις και διαφορετική προσθετική αξία (συνήθως µικρή) για κάθε ξεχωριστό όργανο µέτρησης της ΣΝ. Έρευνες για τη σχέση µεταξύ των οργάνων αυτών σπανίζουν. Η διαφορά µεταξύ του µικτού µοντέλου και του µοντέλου των δεξιοτήτων για τη ΣΝ εξακολουθεί να παραµένει αγεφύρωτη επαναδιατυπώνοντας το συµπέρασµα των Petrides & Furnham(2000) ότι τα δύο αυτά µοντέλα µετρούν κάτι το διαφορετικό. Η έρευνα γύρω από τη σχέση της ΣΝ και της ζωής παρουσιάζει αρκετά θετικά αποτελέσµατα στα οποία η υψηλή ΣΝ συνδέεται µε την προσαρµοστικότητα, την καλή ποιότητα στη ζωή, την ευτυχία και την αποτελεσµατικότητα στην εργασία. Εντούτοις, σύµφωνα µε τους Matthews, Zeidner & Roberts (2000, 2001, 2005),δεν υπάρχουν ακριβείς ερµηνείες του πως πτυχές της ΣΝ βοηθούν το άτοµο στην επιτυχία και προσαρµογή στο κοινωνικό περιβάλλον ούτε και τι συµβαίνει εάν κάποια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ατόµου που απέβησαν βοηθητικά σε ένα είδος περιβάλλοντος αποβούν αρνητικά σε ένα άλλο. Επιπλέον, είναι αναµενόµενο ότι τα άτοµα µε υψηλό δείκτη ΣΝ θα είναι πιο ευαίσθητα και κατά συνέπεια πιο ευάλωτα τόσο σε αρνητικές όσο 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1027

8 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη και σε θετικές διαθέσεις πράγµα που οδηγεί στο συµπέρασµα ότι η υψηλή ΣΝ δεν οδηγεί πάντα σε θετικά αποτελέσµατα. Πέραν τούτου, η θεωρία της ΣΝ παρά το γεγονός ότι παρέχει τεκµήρια σε επίπεδο νευρολογίας και εγκεφαλικής αρχιτεκτονικής δεν παρέχει επαρκείς επεξηγήσεις στη βάση των ατοµικών διαφορών για το πώς και γιατί παρουσιάζονται διαφορές συναισθηµατικού χειρισµού του γνωστικού συστήµατος. Η θεωρία έχει ήδη ξεκινήσει να παράγει δείγµατα διαχρονικών ερευνών που αξιολογούν τη ΣΝ κατά µήκος της ηλικίας παρουσιάζοντας µια αυξητική τάση. Τα αποτελέσµατα αυτά είναι βέβαια περιορισµένα και δεν αφορούν όλα τα όργανα. Περαιτέρω έρευνα απαιτείται στην περιοχή αυτή όπως και στην περιοχή της σύγκρισης δειγµάτων από διαφορετικά πολιτισµικά συγκείµενα. Πρακτικές εφαρµογές και χρήσης της ΣΝ έχουν επιχειρηθεί τόσο στον τοµέα των επιχειρήσεων όσο και στην εκπαίδευση. Στον πρώτο τοµέα υπάρχει µια δεξαµενή αποτελεσµάτων που συνηγορούν στην αξία του µοντέλου. Τα αποτελέσµατα όµως αυτά παραµένουν κυρίως σε µορφή ανέκδοτων αναφορών και δεν έχουν κυκλοφορήσει ευρέως ώστε να αποτελέσουν αντικείµενο κριτικής και αναστοχασµού στην ακαδηµαϊκή κοινότητα. Στον τοµέα της εκπαίδευσης υπάρχει και πάλι µια πληθώρα προγραµµάτων τα οποία θεωρούνται ότι εντάσσονται στο µοντέλο της ΣΝ. Τα πλείστα όµως από τα προγράµµατα αυτά δεν έχουν δοµηθεί στη βάση µοντέλων της ΣΝ αλλά για κάποιους άλλους παρεµφερείς σκοπούς(αγωγή υγείας, κοινωνικές δεξιότητες, διαχείριση του θυµού) ούτε και έχει αποτιµηθεί κατά τρόπο έγκυρο η άξια τους. Οι θεωρητικοί της ΣΝ σε πολλές περιπτώσεις έσπευσαν να εναγκαλιστούν τέτοια προγράµµατα κατατάσσοντας τα αυθαίρετα και ετεροχρονισµένα ως εκπαιδευτικές εφαρµογές για τη ΣΝ. Είναι όµως τελικά η ΣΝ επιστηµονικό πεδίο ή ακόµη παραµένει λαϊκή ψυχολογία; Στην ερώτηση αυτή θα απαντήσουµε κατηγορηµατικά ναι. Η ΣΝ αποτελεί πλέον επιστηµονικό κλάδο καθότι παρά την κριτική που υφίσταται έχει αφενός αποτελέσει έναυσµα για συζήτηση µεταξύ ακαδηµαϊκών και αφετέρου χρησιµοποιεί την επιστηµονική ερευνητική µεθοδολογία. Μέσω αυτής της διττής διαδικασίας το εννοιολογικό αυτό κατασκεύασµα φιλτράρεται και αποκρυσταλλώνεται µέχρι να αποκτήσει την τελική του µορφή. Ας θεωρήσουµε λοιπόν την ΣΝ ως µια επιστηµονική µεν έννοια η οποία βρίσκεται ακόµη στη διαδικασία της δηµιουργίας της. Με βάση το συµπέρασµα αυτό διατηρούµε ακόµη την επιφύλαξη των Kaufman & Kaufman(2001) ότι η θεωρία δεν έχει ακόµη ωριµάσει αρκετά για την εφαρµογή της για κλινικούς, εργασιακούς ή εκπαιδευτικούς σκοπούς. Συνεπώς η χρήση της πρέπει να γίνεται µε φειδώ και κάθε βήµα να σχεδιάζεται προσεκτικά πριν προβαίνουµε σε µεγαλόστοµες διακηρύξεις περί αποτελεσµατικότητας της. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1028

9 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Appelbaum, S. A. (1973). Psychological mindedness: Word, concept, and essence. International Journal of Psycho-Analysis, 54, Bar-On, R. (1988). The development of a concept of psychological well-being. Unpublished doctoral, Rhodes University, South Africa. Cited in Bar-On, R. (2005). The Bar-On model of emotional-social intelligence. Bar-On, R. (1997). The Emotional Quotient Inventory (EQ-i): Technical manual. Toronto, Canada: Multi-Health Systems, Inc. Bar-On, R. (2005). The Bar-On model of emotional-social intelligence. In P. Fernández- Berrocal and N. Extremera (Guest Editors), Special Issue on Emotional Intelligence. Psicothema, 17. Retrieved August 20, from pdf Boyatzis, R. E., & Sala, F. (2004). The Emotional Competency Inventory (ECI). In Glenn Geher (Ed.), Measuring emotional intelligence: Common ground and controversy. Hauppauge, NY: Nova Science Publishers. Retrieved August 8, 2005 from s.pdf Cattell, R. B. (1971). Abilities: Their structure, growth, and measurement. Boston: Houghton Mifflin. Cherniss, C. (2000). Emotional intelligence: What it is and why it matters. Paper presented at the annual meeting of the society for industrial and organizational psychology, New Orleans, LA. Retrieved August 8 from Ciarrochi, J.V.& Chan, A. Y.C& Caputi, P.(2000).A critical evaluation of the emotional intelligence construct. Personality and Individual Differences, Cooper, R. K., & Sawaf, A. (1997). Executive EQ: Emotional intelligence in leadership and organizations. New York: Putnam. Costa, P. T., & McCrae, R. R. (1985). The NEO personality inventory manual. Odesa, Fl: Psychological Assessment Resources. Cronbach, L.J. (1960). Essentials of psychological testing (2nd ed.). New York: Harper & Row. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1029

10 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη Detterman, D. K. (1986)Human intelligence is a complex system of separate processes. In R.J Sternberg &D.K. Detterman (Eds.), What is intelligence? Contemporary viewpoints on its nature and definition (pp.57-61). Norwood, NJ: Ablex. Gardner, H. (1983). Frames of mind. New York: Basic Books. Gibbs, N. (1995, October 2). The EQ factor. Time, Goleman, D. (1995). Emotional intelligence. Why it can matter more than iq. New York: Bantam Books Goleman, D. (1998). Working with emotional intelligence. New York: Bantam. Guilford, J.P. (1967). The nature of human intelligence. New York: McGraw-Hill. Hay/McBer. (1996). Generic Competency Dictionary. Boston: Hay/McBer. Horn, J. L. (1988). Thinking about human abilities. In J. R. Nesselroade & R. B. Cattell (Eds.), Handbook of multivariate experimental psychology (2nd ed., pp ). New York: Plenum Hunter, J. E., & Hunter, R.F.(1984). Validity and utility of alternative predictors of job performance. Psychological Bulletin, 76(1), Kaufman, A. & Kaufman, J. (2001). Emotional intelligence as an aspect of general intelligence: What would David Wechsler say? Emotion, 1 (3), Lane, R. D., & Schwartz, G. E. (1987). Levels of emotional awareness. A cognitive developmental theory and its application to psychopathology. American Journal of Psychiatry, 144, LeDoux, J. E. (1989). Cognitive-emotional interactions in the brain. Cognition and Emotion, 3, Matarazzo, J.D. (1972). Wechsler s measurement and appraisal of adult intelligence (5th ed.). New York: Oxford University Press. Matthews, G. Zeidner, M., & Roberts, R. (2005). Emotional Intelligence. An elusive ability? In Wilhem, O. & Randal., E. (eds). Handbook of understanding and measuring intelligence. USA: Sage Publications. Mayer J., Caruso D., Salovey P. (1999). Emotional intelligence meets traditional standards for an intelligence.intelligence,27, Mayer J., Salovey P., Caruso D. (2000). Models of emotional intelligence. In R.J. Sternberg (Ed.)Handbook of Human Intelligence. (pp ). New York: Cambridge University Press. Mayer, J. D., & Geher, G. (1996). Emotional intelligence and the identification of emotion. Intelligence, 22, ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1030

11 Λ. Νεοφύτου & Μ. Κουτσελίνη Mayer, J.D., & Salovey, P. (1995). Emotional intelligence and the construction and regulation of feelings. Applied and Preventive Psychology, 4, Παπαναστασίου, Κ. & Παπαναστασίου, Ε. (2005). Μεθοδολογία εκπαιδευτικής έρευνας. Λευκωσία. Petrides, K. V., & Furnham, A. (2000). On the dimensional structure of emotional emotional intelligence. San Francisco: Jossey-Bass. Ree, M.J., & Earles, J.A. (1992). Intelligence is the best predictor of job performance. Current Directions in Psychological Science, 1, Roberts, R., Zeidner, M. & Matthews, G. (2001). Does emotional intelligence meet traditional standards for an intelligence? Some new data and conclusions. Emotion,1(3), Saklofkse, D.H., Austin, E.J., & Minski, P.S. (2003). Factor structure and validity of a trait emotional intelligence measure. Personality and individual differences, Sala, F. (2002). Emotional Competence inventory (ECI).Technical manual. Retrieved September 4, 2005, from Hay Group web site Salovey, P. Brackett, M.A. & Mayer, J. D (2004). Emotional intelligence. Key readings on the Mayer and Salovey model. New York: Dude Publishing. Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition, and Personality, 9, Salovey,,P. Mayer, J.D., & Caruso, D. (2002). The positive psychology of emotional intelligence. In C.R. Snyder & S.J. Lopez (Eds.).The handbook of positive psychology (pp ). New York: Oxford University Press. Mayer, J.D. & Salovey, P. (1997). What is emotional intelligence? In P. Salovey & Sluyter, D. (Eds.) Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (pp.3-31). New York: Perseus Book Group. Schutte, N., Malouff, J., Hall, L., Haggerty, D., Cooper, J., Golden, C., & Dornheim, L. (1998). Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 25, Science Curriculum, Stone-McCown Sifneos, P. E. (1967). Clinical observations on some patients suffering from a variety of psychosomatic diseases. Acta Medicina Psychosomatica, 21, Spielberger, C. (Ed.) (2004). Encyclopedia of Applied Psychology. Academic Press. Sternberg, R. J. (1996). Successful intelligence: How practical and creative intelligence determine success in life. New York: Simon and Shuster 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1031

12 Συναισθηµατική Νοηµοσύνη Stone-McCown, K., Jensen, A. L., Freedman, J. M., & Rideout, M. C. (1998). Self science: The emotional intelligence curriculum. San Mateo, CA: Six Seconds. Thorndike, E.L. (1920). Intelligence and its uses. Harper s Magazine. 140, ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 1032

Παιδαγωγικά. Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας

Παιδαγωγικά. Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης. Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Παιδαγωγικά Ενότητα ΣΤ: Διαχείριση Σχολικής Τάξης Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Περιεχόμενα ενότητας Ψυχολογική κατάσταση Μαθησιακές Δυσκολίες, Αποκλίνουσες Συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη Κυριλλίδου Αθηνά, Χυχολόγος Ελληνική Εταιρεία Νόσου Alzheimer και υγγενών Διαταραχών «Ο καθένας μπορεί να θυμώσει, είναι πολύ εύκολο. Όμως να θυμώσει με το κατάλληλο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών. Κουτσελίνη Μαίρη

Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών. Κουτσελίνη Μαίρη Κοινωνική Συναισθηματική Νοημοσύνη και ακαδημαϊκή επίδοση φοιτητών Νεοφύτου Λεύκιος Πανεπιστήμιο Κύπρου Κουτσελίνη Μαίρη Πανεπιστήμιο Κύπρου Κυριακίδης Λεωνίδας Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης

Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Συναισθηματική Νοημοσύνη: Ορισμός, δομή, μοντέλα, μέσα αξιολόγησης Νοημοσύνη; Ικανότητα διεκπεραίωσης γνωστικών λειτουργιών (μνήμη, προσοχή, αντίληψη, μάθηση, αφαιρετική σκέψη, ομιλία, κλπ.) Αξιολογείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο. Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο. Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Η διαδικασία εγκυροποίησης του EQ-i στην Κύπρο Λεύκιος Νεόφυτου Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Περίληψη Η παρούσα εργασία εξετάζει την εγκυρότητα και αξιοπιστία της ελληνικής έκδοσης ενός οργάνου μέτρησης της

Διαβάστε περισσότερα

Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον

Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον Καφέτσιος, Κ. (2003). Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία και εφαρµογή στο εργασιακό περιβάλλον. Ελληνική Ακαδηµία ιοίκησης Επιχειρήσεων, 2, 16-25 Ικανότητες Συναισθηµατικής Νοηµοσύνης: Θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής.

Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής. ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Η συναισθηματική νοημοσύνη και η προσωπικότητα των μελλοντικών επαγγελματιών της ειδικής αγωγής. Επιμέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 1 ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Η εξελικτική πορεία της νοημοσύνης. Από το IQ στο EQ και στο SQ. Από τον Δαρβίνο στο ανερχόμενο πεδίο

Διαβάστε περισσότερα

«Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης των φοιτητών μέσα από την παρακολούθηση σχετικών μαθημάτων: Αλήθεια ή Μύθος;» Ιωάννα-Έρση Περβολαράκη

«Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης των φοιτητών μέσα από την παρακολούθηση σχετικών μαθημάτων: Αλήθεια ή Μύθος;» Ιωάννα-Έρση Περβολαράκη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «Η βελτίωση της συναισθηματικής νοημοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης

ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης Πλατσίδου, Μ. (2005). ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης εφήβων µε τη µέθοδο των αυτοαναφορών και της αντικειµενικής επίδοσης. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 40, 166-181. ιερεύνηση της συναισθηµατικής νοηµοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΜ: 227117 Συναισθηματική Νοημοσύνη και Σχολική

Διαβάστε περισσότερα

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)»

«Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)» Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Διεθνής Διοικητική των Επιχειρήσεων «Η επίδραση της συναισθηματικής νοημοσύνης στη βελτίωση των ομάδων εργασίας : Η περίπτωση του Δημοσίου Τομέα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα;

ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ΗΓΕΣΙΑ & ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Πολυτέλεια ή Αναγκαιότητα; ρ. Όλγα Επιτροπάκη Eπίκουρος Καθηγήτρια Οργανωσιακής Συµπεριφοράς & ιοίκησης Ανθρωπίνων Πόρων, ALBA Επισκόπηση της παρούσας οµιλίας Έχει το

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΝΕΠIΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ» ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. Η δομή της συναισθηματικής ευφυΐας και οι σχέσεις της με τη γνωστική ικανότητα και την προσωπικότητα

«ΠΑΝΕΠIΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ» ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ. Η δομή της συναισθηματικής ευφυΐας και οι σχέσεις της με τη γνωστική ικανότητα και την προσωπικότητα «ΠΑΝΕΠIΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ» ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Η δομή της συναισθηματικής ευφυΐας και οι σχέσεις της με τη γνωστική ικανότητα και την προσωπικότητα «ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ» ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2009 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Η δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ, ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Προσωπικότητα: Τα ιδιαίτερα και σχετικά σταθερά πρότυπα συμπεριφοράς, σκέψης και συναισθηματικής έκφρασης που παρουσιάζουν τα άτομα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΕΝΗΣ ΔΗΜ. ΖΟΥΚΑ AM:

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΕΝΗΣ ΔΗΜ. ΖΟΥΚΑ AM: ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΜΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΕΝΗΣ ΔΗΜ. ΖΟΥΚΑ AM: 229101 Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των Εκπαιδευτικών και ο Ρόλος της

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Τίτλος Ονοματεπώνυμο συγγραφέα Πανεπιστήμιο Ονοματεπώνυμο δεύτερου (τρίτου κ.ο.κ.) συγγραφέα Πανεπιστήμιο Η κεφαλίδα (μπαίνει πάνω δεξιά σε κάθε σελίδα): περιγράφει το θέμα

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Εισηγήσεων

Περίγραμμα Εισηγήσεων Περίγραμμα Εισηγήσεων Τίτλος Μαθήματος: Αναπτυξιακή ψυχολογία Κωδικός Μαθήματος: 724 Διάλεξη 1 Εισαγωγή στην αναπτυξιακή ψυχολογία πρέπει να γνωρίζουν: τους στόχους και το αντικείμενο της Εξελικτικής Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηµατική νοηµοσύνη-θεωρία και εφαρµογές στη νοσηλευτική διοίκηση

Συναισθηµατική νοηµοσύνη-θεωρία και εφαρµογές στη νοσηλευτική διοίκηση Συναισθηµατική νοηµοσύνη-θεωρία και εφαρµογές στη νοσηλευτική διοίκηση Ζωή Βόρρη Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc στη Ψυχική Υγεία ΠΓΝ «ΑΤΤΙΚΟΝ» Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Αθηνών Νοσηλευτική Β ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥΣ. Μαρία Πλατσίδου. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΦΗΒΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥΣ. Μαρία Πλατσίδου. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 1 Πλατσίδου, Μ. (2005). Ατομικές διαφορές εφήβων σε σχέση με την αντιλαμβανόμενη συναισθηματική νοημοσύνη τους. Επιστημονική Επετηρίδα της Ψυχολογικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδας, 3, 249-270. ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη

Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Μεταπτυχιακή Διατριβή Το εργασιακό άγχος των κοινωνικών λειτουργών και η σχέση του με την εργασιακή δέσμευση και τη συναισθηματική νοημοσύνη Επιμέλεια : Αγαγιώτου Σμαρώ Επιβλέποντες καθηγητές : Μ. Πλατσίδου

Διαβάστε περισσότερα

e-περιοδικό Επιστήμης & Τεχνολογίας e-journal of Science & Technology (e-jst)

e-περιοδικό Επιστήμης & Τεχνολογίας e-journal of Science & Technology (e-jst) Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΩΣ ΑΥΘΥΠΑΡΚΤΗ ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Θεόδωρος Καραδήμας 1, Παναγιώτα Καραδήμα 2 1. Οικονομολόγος, απόφοιτος του Προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ. Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ Διπλωματική Εργασία «Η Διαχείριση της Συναισθηματικής Νοημοσύνης στον Εργασιακό Χώρο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ

ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ .Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΙΟΙΚΗΣΗ ΟΛΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ : ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΗΓΕΣΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ THΣ ΚΥΡΙΑΚΙ ΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ Α.Μ. Μ35/09

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΕΥΔΟΞΙΑ. Ψυχολόγος, MSc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΙΔΟΥ ΕΥΔΟΞΙΑ. Ψυχολόγος, MSc Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης Τσιρογιαννίδου, Ε. & Πλατσίδου, Μ. (2011). Σχολές γονέων: ένα παράδειγμα βελτίωσης της συναισθηματικής νοημοσύνης. Σύγχρονη Κοινωνία, Εκπαίδευση και Ψυχική Υγεία, 4, 105-125. ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: ΕΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ42 / Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠΟΛ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ42

Διαβάστε περισσότερα

Περίγραμμα Μαθήματος

Περίγραμμα Μαθήματος Περίγραμμα Μαθήματος Κωδικός Μαθήματος: Τίτλος Μαθήματος Πιστωτικές Μονάδες (Credits/ECTS) SOWK-521 Μέθοδοι και Παρεμβάσεις 10 σε Ομάδες Τμήμα Εξάμηνο Προαπαιτούμενα Κοινωνικής Εαρινό Κανένα Εργασίας Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οργανωσιακή Ψυχολογία Ιωάννης Νικολάου Επίκουρος Καθηγητής Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας www.inikolaou.gr inikol@aueb.gr Ιωάννης Νικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ή ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ή ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Η ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟ- ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Διευθύντρια: Καθηγήτρια Ευαγγελία Γαλανάκη

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Διευθύντρια: Καθηγήτρια Ευαγγελία Γαλανάκη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Σχολή Επιστημών της Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Τομέας Ειδικής Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Διευθύντρια:

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού

Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού Πλατσίδου, Μ. (2006). Ο λειτουργικός ρόλος της αντιλαµβανόµενης συναισθηµατικής νοηµοσύνης στο σύστηµα του εαυτού. Στο Ε. Συγκολλίτου (Επιµ. Έκδ.), Η έννοια του εαυτού και λειτουργικότητα στο σχολείο (σ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Τίτλος του Μαθήματος: Καινοτομία-Δημιουργικότητα-Τεχνικές στο πεδίο των Επιστημών της Αγωγής. Κωδικός αριθμός του μαθήματος: Χ3 Τύπος του μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ Αριθμός απονεμόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 8 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 8 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία. επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική Ψυχολογία / Γνωσιακή Επιστήµη Inside the black box για µια επιστήµη του Νου Επιστροφή στο Νου Γνωστική

Διαβάστε περισσότερα

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας

Νοημοσύνη. Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας Νοημοσύνη Μπορεί να μετρηθεί; Βασίλειος Κωτούλας 2 η Περιφέρεια ΔΕ Καρδίτσας S Αμφισβήτηση S Αξιολόγηση της νοημοσύνης (Νασιάκου, (1980): Νοημοσύνη είναι ό,τι μετρούν τα τεστ νοημοσύνης) S Τρόπος αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας

Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Παναγιώτα Μεταλλίδου Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας & Μαρία Πλατσίδου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Μεταλλίδου, Π., & Πλατσίδου, Μ. (2004). Μαθησιακά στυλ και προτιµώµενες στρατηγικές λύσης προβληµάτων. Στο: Ν. Μακρής & εσλή,. (Επιµ.Εκδ.), Η γνωστική ψυχολογία σήµερα: Γέφυρες για τη µελέτη της νόησης

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος

Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας. Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Ανασκόπηση Βιβλιογραφίας Δρ. Ιωάννης Γκιόσος Γιατί κάνουμε ανασκόπηση στη βιβλιογραφία; 1. Γιαναπροσδιορίσουμεκενάστηνέρευνατου γνωστικού μας αντικειμένου 2. Για να εντοπίσουμε νέες τάσεις στην έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 652 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Διπλωματική εργασία με θέμα:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Διπλωματική εργασία με θέμα: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Διπλωματική εργασία με θέμα: ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ: ΟΡΙΣΜΟΣ, ΜΕΤΡΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ Αναµόρφωση του Προγράµµατος Προπτυχιακών Σπουδών του ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής

Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Αναζητώντας θέμα έρευνας: ορισμένες μεθοδολογικές παρατηρήσεις Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο 1 Το αρχικό πρόβλημα o Πώς θα επιλέξω θέμα για την διπλωματική μου εργασία; o

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ Σκοπός του έργου Σκοπός του έργου είναι: 1. η δημιουργία μιας on line εφαρμογής διαχείρισης ενός επιστημονικού λεξικού κοινωνικών όρων 2. η παραγωγή ενός ικανοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος

Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. Ρώσσιος Χρήστος Η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ρώσσιος Χρήστος Συναίσθηµα: Είναι µια σύνθετη συγκινησιακή κατάσταση (περιλαµβάνει και σωµατικές αντιδράσεις και γνώσεις) που αποδίδει και

Διαβάστε περισσότερα

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο

Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Γονεϊκές αντιλήψεις για τη δομή της παιδικής προσωπικότητας σε Ελλάδα και Κύπρο Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας, Λευκωσία,

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα

Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα Μύθοι και πραγματικότητα για τη Χαρισματικότητα Φουστάνα Αγγελική Διδάκτωρ Ειδικής Αγωγής Χαρισματικών παιδιών, Επιστημονική συνεργάτης Παν/ίου Αθηνών, Επιμορφώτρια Εκπ/σης Ενηλίκων Υπουργείου Διοικητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 6 Τι είναι Νοημοσύνη; Η ικανότητα του ατόμου να αφομοιώνει νέες πληροφορίες, να επωφελείται από τις εμπειρίες του και να προσαρμόζεται ρμ σε νέες

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος εγκυρότητας και αξιοπιστίας σε δοκιμασίες εκτίμησης της δημιουργικής έκφρασης

Έλεγχος εγκυρότητας και αξιοπιστίας σε δοκιμασίες εκτίμησης της δημιουργικής έκφρασης Έλεγχος εγκυρότητας και αξιοπιστίας σε δοκιμασίες εκτίμησης της δημιουργικής Φώτης Κούσουλας Ανακοίνωση στο: στο Πανελλήνιο Συνέδριο Γνωστικής Ψυχολογίας: Η γνωστική ψυχολογία σήμερα, γέφυρες για τη μελέτη

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή κατάλληλου προσωπικού με τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων

Επιλογή κατάλληλου προσωπικού με τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Εισηγητής: Γιώργος Χάρος, Executive Director People Solutions, ICAP Group gharos@icap.gr Επιλογή κατάλληλου προσωπικού με τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων Πέμπτη 14 Οκτωβρίου 2010 1 Πριν την επιλογή Στρατηγική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ. της ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΛΥΤΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ. της ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΛΥΤΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ της ΕΙΡΗΝΗΣ ΠΛΥΤΑ Ο ρόλος της συναισθηματικής νοημοσύνης και των συμπεριφορών διαχείρισης χρόνου των εφήβων στις σχολικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. 1. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη

Εισαγωγή. 1. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη Εισαγωγή Η αξία της διαπροσωπικής σχέσης σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα είναι αδιαμφισβήτητη και αποτελεί ένα πολύ ουσιαστικό μέρος κάθε ανθρώπινης διαδικασίας (Καλαντζή-Αζίζι, 1990). Ιδιαιτέρως δε κατά

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων

Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων Σχεδιασμός και Διεξαγωγή Πειραμάτων Πρώτο στάδιο: λειτουργικοί ορισμοί της ανεξάρτητης και της εξαρτημένης μεταβλητής Επιλογή της ανεξάρτητης μεταβλητής Επιλέγουμε μια ανεξάρτητη μεταβλητή (ΑΜ), την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας)

Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Η Χρήση των Ψυχομετρικών Εργαλείων στην Ελλάδα (στο χώρο της εργασίας) Εισηγητής: Ι.Σ. Παναγόπουλος, PhD in Industrial Psychology Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης της SHL Ελλάς 1 Στόχοι Εισαγωγή στα Ψυχομετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοσωµατικοί Πόνοι: Η Θεραπευτική ιαδικασία τους, σύµφωνα µε την Προσωποκεντρική & Focusing Βιωµατική Ψυχοθεραπεία *

Ψυχοσωµατικοί Πόνοι: Η Θεραπευτική ιαδικασία τους, σύµφωνα µε την Προσωποκεντρική & Focusing Βιωµατική Ψυχοθεραπεία * Ψυχοσωµατικοί Πόνοι: Η Θεραπευτική ιαδικασία τους, σύµφωνα µε την Προσωποκεντρική & Focusing Βιωµατική Ψυχοθεραπεία * Άννα Καραλή miel@hol.gr Περίληψη Η Προσωποκεντρική Ψυχοθεραπεία, που αναπτύχθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Συναισθηματική Νοημοσύνη. Αικ. Μαριδάκη-Κασσωτάκη Καθηγήτρια

Συναισθηματική Νοημοσύνη. Αικ. Μαριδάκη-Κασσωτάκη Καθηγήτρια Συναισθηματική Νοημοσύνη Αικ. Μαριδάκη-Κασσωτάκη Καθηγήτρια Συναισθηματική Νοημοσύνη (ΣΝ) Εννοιολογικές διασαφήσεις Βιολογική υπόσταση Ιστορική εξέλιξη Διαστάσεις Αξιολόγηση Ο ρόλος της ΣΝ στο χώρο της

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών MA in Education (Education Sciences) ΑΣΠΑΙΤΕ-Roehampton ΠΜΣ MA in Education (Education Sciences) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Εκπαίδευση (Επιστήμες της Αγωγής),

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ψυχοθεραπεία;

Τι είναι ψυχοθεραπεία; (M. HERSEN και W. SLEDGE, Encyclopedia of Psychotherapy Academic Press, 2002) 1 Τι είναι ψυχοθεραπεία; Ψυχοθεραπεία είναι η λεκτική επικοινωνία μεταξύ θεραπευόμενου και ψυχοθεραπευτή με σκοπό : Την διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική διαδικασία και συγγραφή διατριβής: Μεθοδολογικές παρατηρήσεις ρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας Τα βασικά στάδια για την εκπόνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ: ΧΕΡΟΥΒΕΙΜ ΕΥΡΥΔΙΚΗ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΜΠΡΑΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΚΑΙ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ: ΧΕΡΟΥΒΕΙΜ ΕΥΡΥΔΙΚΗ Π ανεπιστήμιο Ιω α ν ν ιν ω ν Φ ιλ ο σ ο φ ικ ή Σ χ ο λ ή ΤΜΗΜΑ ΦίΛΟΣΟΦΙΑΣ- ΠΑΙΔΑΓΩΠΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΜΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΟΥΡΕΛΑ ΒΙΝΤΟ Συναισθηματικές και γνωστικές δεξιότητες και ο ρόλος τους στην ποιότητα ζωής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

-1- Αξιολόγηση της παιδικής προσωπικότητας από τους γονείς: Εγκυρότητα και αξιοπιστία ενός νέου ερωτηματολογίου

-1- Αξιολόγηση της παιδικής προσωπικότητας από τους γονείς: Εγκυρότητα και αξιοπιστία ενός νέου ερωτηματολογίου -1- Αξιολόγηση της παιδικής προσωπικότητας από τους γονείς: Εγκυρότητα και αξιοπιστία ενός νέου ερωτηματολογίου Βασίλης Παυλόπουλος Ηλίας Μπεζεβέγκης Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Ανακοίνωση στο

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη»

2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» Σύρος 9,10,11 Μαΐου 2003 ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΧΗΜΕΙΑ & ΚΟΜΙΚΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ51 / Εφαρμοσμένη Εκπαιδευτική Έρευνα Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστημών της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ51 Εφαρμοσμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των εκπαιδευτών των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας. Educator s Emotional Intelligence in Second Chance Schools for Adults

Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των εκπαιδευτών των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας. Educator s Emotional Intelligence in Second Chance Schools for Adults Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των εκπαιδευτών των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας Educator s Emotional Intelligence in Second Chance Schools for Adults Δήμητρα Β. Κατσαρού, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Φιλόλογος,

Διαβάστε περισσότερα

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης

Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Από Θεωρίες Μάθησης σε Περιβάλλοντα Μάθησης Εργαστήριο Εκπαιδευτικής & Γλωσσικής Τεχνολογίας http://hermes.di.uoa.gr/ S.C.A.L.E. Μαρία Γρηγοριάδου A.L.M.A. Οµότιµη Καθηγήτρια SemanDix Τµήµα Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Γουρνάκης Δ. Παναγιώτης (Α.Μ.: 5268) Επιβλέπων Καθηγητής: Καθηγητής Μ. Χαλικιάς Α.Τ.Ε.Ι ΠΕΙΡΑΙΑ Διοίκηση Ανθρωπίνων Πόρων νοείται το σύνολο των ενεργειών, στρατηγικών

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή Ψυχολογία

Οργανωσιακή Ψυχολογία Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα ιοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας Ο ρόλος των συναισθημάτων στο χώρο εργασίας... ΟΙ ΜΥΘΟΙ... δεν έχουν θέση στις επιχειρήσεις αποτελούν δείγμα αδυναμίας εμποδίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19. Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας

Περιεχόμενα. Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19. Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας Περιεχόμενα Πρόλογος 15 Ευχαριστίες 19 Κεφάλαιο 1 Ιστορική Αναδρομή & Ορισμός της Ψυχομετρίας 1.1. Η Εμφάνιση της Ψυχομετρίας 21 1.1.1. Κατά τη Νεολιθική Περίοδο 21 1.1.2. Κατά την Αιγυπτιακή και Σουμερική

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διεθνείς κι Ευρωπαϊκές Πολιτικές στην Εκπαίδευση, Κατάρτιση και Έρευνα» Μάθημα: Εκπαίδευση, Κατάρτιση, Αγορά Εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών

Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών 1 Μάθημα: Οργανωσιακή Συμπεριφορά και Διοίκηση Αλλαγών Υπεύθυνοι: Ζωή Δημητριάδη, Ph.D., Καθηγήτρια Δρ. Φώτης Βούζας, Αν. Καθηγητής Σχήμα 1. Προσδιορισμός Οργανωσιακής Συμπεριφοράς Σκοπός του Μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Διάλεξη 7η Αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Απόσπασμα από: «Οδηγός Συγγραφής Πτυχιακής Εργασίας. Αλεξάνδρα Οικονόμου, Βασίλης Παυλόπουλος & Πέτρος Ρούσσος

Απόσπασμα από: «Οδηγός Συγγραφής Πτυχιακής Εργασίας. Αλεξάνδρα Οικονόμου, Βασίλης Παυλόπουλος & Πέτρος Ρούσσος Απόσπασμα από: «Οδηγός Συγγραφής Πτυχιακής Εργασίας Αλεξάνδρα Οικονόμου, Βασίλης Παυλόπουλος & Πέτρος Ρούσσος Πρόγραμμα Ψυχολογίας, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής & Ψυχολογίας, Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα για σχιζοφρενείς με σκοπό την αποκατάσταση και αποασυλοποιήση τους μέσω της βελτίωσης των γνωστ

ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα για σχιζοφρενείς με σκοπό την αποκατάσταση και αποασυλοποιήση τους μέσω της βελτίωσης των γνωστ Η ελληνική έκδοση του IPT Απαρτιωτική Ψυχολογική Θεραπεία για Σχιζοφρενείς Κ. Ευθυμίου & Σ. Ρακιτζή Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς ΓΕΝΙΚΑ Ένα ομαδικό γνωσιακό συμπεριφοριστικό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

þÿ µà Á±Ã Ä Â ³µÃ ±Â ÃÄ ½

þÿ µà Á±Ã Ä Â ³µÃ ±Â ÃÄ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ µà Á±Ã Ä Â ³µÃ ±Â ÃÄ ½ þÿ±àì à Äɽ µºà±¹ µåä¹ºî½ þÿ Á¹ÃÄ ÆÌÁ

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Προδρόμου. Δρ. Ανδρέας Παυλάκης Λέκτορας Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου

Μαρία Προδρόμου. Δρ. Ανδρέας Παυλάκης Λέκτορας Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου ΣΧΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ» «Μελέτη Καταγραφής της Οργανωτικής Κουλτούρας και του Βαθμού Ασάφειας και Σύγκρουσης Ρόλων των νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης)

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. Υποχρεωτικής επιλογής (Κατεύθυνσης) ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Ακαδημαϊκή Μονάδα: Τομέας: Εργαστήριο/Σπουδαστήριο/Κλινική: Τίτλος Μαθήματος / Θέμα Εργασίας: Κωδικός Μαθήματος: Τύπος Μαθήματος: ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Διοίκηση Ανθρώπινων

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Επιστημών Υγείας

Σχολή Επιστημών Υγείας ς Σχολή Επιστημών Υγείας Ψυχολογία Σχολή Επιστημών της Υγείας www.nup.ac.cy ΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πτυχίο στην Ψυχολογία BSc in Psychology Περιγραφή Προγράμματος Το πτυχιακό Πρόγραμμα Ψυχολογίας εστιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν Τι είναι το κλίµα παρακίνησης Ποιο είναι το θεωρητικό σχήµα µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΠΑ66Κ / Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΠΑ Επιστήμες της Αγωγής Θεματική Ενότητα ΕΠΑ66Κ Επαγγελματική

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ BSc (Hons) in Psychology Science

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ BSc (Hons) in Psychology Science Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 BSc (Hons) in Psychology Science Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Προπτυχιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 650. Υποχρεωτικό. Μεταπτυχιακό (2 ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 650. Υποχρεωτικό. Μεταπτυχιακό (2 ος κύκλος) Θα ανακοινωθεί Τίτλος Μαθήματος: ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Κωδικός Μαθήματος: MUS 650 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου ή τρίτου κύκλου) Έτος Σπουδών:

Διαβάστε περισσότερα