Εισαγωγή 1. Κεφάλαιο 1. Εξέλιξη των μισθών στην Κύπρο και διεθνείς συγκρίσεις 11

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εισαγωγή 1. Κεφάλαιο 1. Εξέλιξη των μισθών στην Κύπρο και διεθνείς συγκρίσεις 11"

Transcript

1 Περιεχόμενα Εισαγωγή 1 Κεφάλαιο 1. Εξέλιξη των μισθών στην Κύπρο και διεθνείς συγκρίσεις Συγκρίσεις μισθών και μοναδιαίου κόστους εργασίας στην Κύπρο και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των Μακροχρόνια εξέλιξη των απολαβών στην Κύπρο 23 Κεφάλαιο 2. Το θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων στην Κύπρο Συνοπτική παρουσίαση του συστήματος συλλογικής διαπραγμάτευσης Το θεσμικό πλαίσιο διαμόρφωσης των μισθών σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο Προστασία των μισθών Η κυπριακή εμπειρία σχετικά με τους κατώτατους μισθούς Συνδικαλιστική πυκνότητα και βαθμός κάλυψης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας 52

2 2.4. Η τοποθέτηση του κυπριακού μοντέλου στην ευρωπαϊκή σκηνή Άλλες πλευρές των εργασιακών σχέσεων στην Κύπρο 66 Κεφάλαιο 3. Η διάρθρωση των αμοιβών Η κατανομή των ατομικών αμοιβών Οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ εργαζομένων σε διαφορετικούς κλάδους παραγωγής Οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ εργαζομένων με διαφορετικό εκπαιδευτικό επίπεδο Οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ εργαζομένων με διαφορετικά επαγγέλματα Οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ εργαζομένων που καλύπτονται ή μη από συλλογικές συμβάσεις Τα μέσα χαρακτηριστικά των εργαζομένων, των θέσεων εργασίας και των επιχειρήσεων στον δημόσιο και τον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας Η κατάτμηση της αγοράς εργασίας Προσδιοριστικοί παράγοντες των μισθών Οι διαφοροποιήσεις των αμοιβών ανά κλάδο παραγωγής και ανά επάγγελμα στον επιχειρηματικό τομέα της κυπριακής οικονομίας 111 ii

3 Κεφάλαιο 4. Οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι Οι χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι: ορισμοί και προσδιοριστικοί παράγοντες Ο κατώτατος μισθός Η ευρωπαϊκή εμπειρία Έννοιες και ορισμοί σχετικά με τους χαμηλούς μισθούς Μέσα χαρακτηριστικά των χαμηλόμισθων Οι καθοριστικοί παράγοντες του χαμηλού μισθού Το χάσμα αμοιβών χαμηλόμισθων και λοιπών εργαζομένων στον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας 167 Κεφάλαιο 5. Οι μισθολογικές ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα Θεωρητικές ερμηνείες των μισθολογικών ανισοτήτων και των διακρίσεων μεταξύ των φύλων Τα μέσα χαρακτηριστικά ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα Ανάλυση του μισθολογικού χάσματος ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα με βάση την θεωρία του «ανθρώπινου κεφαλαίου» Ανάλυση του μισθολογικού χάσματος ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα iii

4 με βάση την ετερόδοξη θεωρία της κλασικής πολιτικής οικονομίας 193 Κεφάλαιο 6. Συμπεράσματα Τα πέντε τμήματα της κυπριακής αγοράς εργασίας Οι χαμηλόμισθοι Το χάσμα αμοιβών ανδρών και γυναικών Η απόσταση των απολαβών μεταξύ της Κύπρου και του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών μελών Το θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων στην Κύπρο 214 Βιβλιογραφία 217 iv

5 Εισαγωγή

6 Το βιβλίο αυτό βασίζεται στη μελέτη Oι μισθοί στην Κύπρο: προσδιοριστικοί παράγοντες και μισθολογικές ανισότητες που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου της ΠΕΟ με συγχρηματοδότηση του Ιδρύματος Προ ώθησης Έρευνας στο πλαίσιο της Δέσμης Προγραμμάτων Ο σκοπός της μελέτης ήταν να περιγράψει τις μισθολογικές ανισότητες στον επιχειρηματικό τομέα της Κύπρου και να προσδιορίσει τους παράγοντες στους οποίους αυτές οφείλονται. Οι παράγοντες αυτοί, είτε είναι ατομικά χαρακτηριστικά των εργαζομένων είτε είναι χαρακτηριστικά των θέσεων εργασίας, των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας ή των επαγγελμάτων. Το βιβλίο αυτό εκθέτει το περιεχόμενο της εν λόγω μελέτης με τον λιγότερο δυνατόν τεχνικό τρόπο, ώστε να γίνει προσιτό στον αναγνώστη που δεν διαθέτει ειδικές γνώσεις σχετικά με την αγορά εργασίας. Για τον λόγο αυτόν, έχουν παραληφθεί οι πίνακες που έχουν τεχνικό χαρακτήρα, αλλά και η αναλυτική έκθεση της μεθοδολογίας. Το βιβλίο επιχειρεί να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα: ποιοι είναι οι καθοριστικοί παράγοντες των μισθών στο σύνολο της οικονομίας (στο σύνολο των εργαζομένων), και πιο συγκεκριμένα, εάν και σε ποιο βαθμό επηρεάζουν τις αποδοχές ενός μισθωτού παράγοντες όπως το εκπαιδευτικό του επίπεδο, η γενική επαγγελματική πείρα που απέκτησε στη διάρκεια ολόκληρου του επαγγελματικού του βίου, η πείρα που απέκτησε στην τελευταία θέση εργασίας που κατέχει, ο τύπος της σύμβασης εργασίας, το μέγεθος της επιχείρησης, η μορφή ιδιοκτησίας (δημόσια, ιδιωτική, ημι κρατική) κλπ. ποιο είναι το μέγεθος των μισθολογικών ανισοτήτων αναφορικά με τους κλάδους οικονομικής δραστηριότη 2

7 τας, το φύλο, την μορφή ιδιοκτησίας, την κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις κλπ και σε ποιο βαθμό οι ανισότητες αυτές δικαιολογούνται από τα χαρακτηριστικά των εργαζομένων, των κλάδων παραγωγής και των επαγγελμάτων, της θέσης εργασίας ή των αντισταθμιστικών ωφελειών (compensating differentials) που σχετίζονται με την θέση εργασίας κλπ. εάν υπάρχει κατάτμηση της αγοράς εργασίας, ποια είναι τα ενδεχόμενα επιμέρους τμήματά της, και εάν μπορούμε να αναφερόμαστε σε «αγορές εργασίας» αντί μίας ενιαίας αγοράς. ποια είναι τα χαρακτηριστικά των χαμηλόμισθων (low wage workers), δηλαδή των μισθωτών που συγκεντρώνονται στο κατώτερο άκρο της κατανομής των μισθών, και σε ποιο βαθμό έκαστο εξ αυτών των χαρακτηριστικών εξηγεί τους χαμηλούς μισθούς. Αναλυτικότερα, προσδιορίζουμε καταρχήν τις στατιστικές κατανομές των ατομικών μισθών ανά επάγγελμα ή ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και με βάση τον ευρέως αποδεκτό ορισμό των χαμηλών μισθών (2/3 του διάμεσου [median] μισθού) προσδιορίζουμε το ποσοστό των χαμηλόμισθων σε κάθε επάγγελμα και σε κάθε κλάδο. ποιοι είναι οι παράγοντες που καθορίζουν το χάσμα αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας. ποιοι είναι οι θεσμοί της κυπριακής αγοράς εργασίας που επιδρούν στην διαμόρφωση των μισθών. Τα ζητήματα που εξετάζει η μελέτη μας είναι επίκαιρα διότι σχετίζονται με την αυξανόμενη σημασία των μετασχηματισμών της κυπριακής αγοράς εργασίας, αλλά και με την συμμετοχή της Κύπρου στην ζώνη του ευρώ. Τόσο οι νέες πραγματικότητες της αγοράς εργασίας, όσο και οι δεσμεύσεις της ΟΝΕ, θέτουν νέες προκλήσεις στις συνδικαλιστικές οργανώσεις των εργαζομένων. Σε αυτά τα 3

8 πλαίσια, ελπίζουμε ότι το βιβλίο αυτό περιέχει αναλύσεις χρήσιμες στο συνδικαλιστικό κίνημα. Ελπίζουμε, επίσης, ότι είναι χρήσιμες, οι αναλύσεις αυτές, και σε όλους όσοι ενδιαφέρονται να κατανοήσουν αν είναι κατάλληλες για την κυπριακή αγορά εργασίας, και πόσο, οι πολιτικές α πασχόλησης που υιοθετούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνήθως με μια διάθεση θεωρητικού δογματισμού που τείνει να αγνοεί τα εθνικά χαρακτηριστικά των αγορών εργασίας, ιδιαίτερα των μικρών χωρών. Μεταγενέστερες μελέτες, θα μπορούσαν να συμπληρώσουν τις αναλύσεις που παρουσιάζουμε σε αυτό το βιβλίο, σε επιμέρους περιοχές της αγοράς εργασίας ή να εμβαθύνουν σε ζητήματα όπως η συνδικαλιστική κάλυψη και οι επιπτώσεις της στο επίπεδο και την διασπορά των μισθών, ή ακόμη, να δοκιμάσουν και άλλες ποσοτικές μεθόδους προσέγγισης των ζητημάτων. Η μελέτη των μισθολογικών ανισοτήτων που εκτίθεται στο βιβλίο αυτό, βασίζεται στην ιδέα ότι οι αποδοχές ενός εργαζόμενου προκύπτουν από τα ιδιαίτερα, ατομικά χαρακτηριστικά του, από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της θέσης εργασίας που κατέχει, από το επάγγελμά του, και από τα χαρακτηριστικά του κλάδου παραγωγής και της επιχείρησης όπου εργάζεται. Καταρχήν, τα ατομικά χαρακτηριστικά σχετίζονται με την εκπαίδευση, τις δεξιότητες, την επαγγελματική εμπειρία, τις άρρητες ικανότητες, την ηλικία, το φύλο του εργαζόμενου κλπ. Τα χαρακτηριστικά αυτά αντανακλούν την πολυμορφία που διακρίνει τη σύνθεση του εργατικού δυναμικού ως προς την ικανότητά του για εργασία και εξηγεί ένα μέρος των διαφορών μεταξύ των ατομικών μισθών. Οι παράγοντες που αναφέρονται στην επιχείρηση στην οποία εργάζεται ο μισθωτός εξηγούν επίσης ένα σημαντικό μέρος των μισθολογικών ατομικών διαφορών και περιλαμβάνουν τον τύπο ιδιοκτησίας (ιδιωτική ή δημόσια), το είδος του management, την ισχύ της επιχείρησης στην αγορά προϊόντων, την κάλυψη από συλλογική σύμβαση, το μέγεθος του καταστήματος (συ 4

9 νήθως μετρούμενο με τον αριθμό απασχολουμένων στην επιχείρηση), τον λόγο κεφαλαίου εργασίας και την παραγωγικότητα της εργασίας, το ποσοστό επένδυσης κλπ. Μερικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ εργαζομένων και επιχείρησης έχουν επίπτωση στις αυξήσεις της παραγωγικότητας, δημιουργούν πρόσθετα οφέλη και οδηγούν σε υψηλότερους μισθούς. Οι υπολογισμοί μας ακολουθούν δύο κατευθύνσεις: Ένας πρώτος υπολογισμός αναφέρεται στην θεωρία του «ανθρωπίνου κεφαλαίου» και αποτελεί τον συνήθη τρόπο προσδιορισμού των καθοριστικών παραγόντων των μισθολογικών ανισοτήτων 1. Για τον υπολογισμό του χάσματος αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών, πραγματοποιούμε και έναν δεύτερο υπολογισμό που βασίζεται στην θεωρητική παράδοση της κλασικής πολιτικής οικονομίας και επιχειρεί δύο συσχετίσεις: Καταρχήν, την συσχέτιση των μέσων κλαδικών και επαγγελματικών μισθών με τα μέσα χαρακτηριστικά των εργαζομένων και των θέσεων εργασίας που αυτοί καταλαμβάνουν στους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και στα επαγγέλματα. Αυτοί οι μέσοι κλαδικοί και επαγγελματικοί μισθοί αποτελούν μισθούς αναφοράς για τον σχηματισμό των ατομικών μισθών. Οι ατομικοί μισθοί αποτελούν αποκλίσεις από τους μέσους μισθούς αναφοράς ανάλογα με τα ατομικά χαρα 1 Καταστρώνεται καταρχήν εξίσωση ατομικών μισθών (τύπου Mincer), η οποία συμπληρώνεται με ψευδομεταβλητές για τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας και για τα επαγγέλματα, για τις αντισταθμιστικές ωφέλειες (compensating differentials), τις συνθήκες εργασίας κλπ. Η εξίσωση αυτή χρησιμεύει στη συνέχεια για την εκτίμηση των ανισοτήτων μεταξύ κλάδων παραγωγής και επαγγελμάτων, μεταξύ των δύο φύλων, μεταξύ εργαζομένων στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, μεταξύ χαμηλόμισθων εργαζομένων και μη χαμηλόμισθων. 5

10 κτηριστικά του εργαζομένου, τα χαρακτηριστικά της επιχείρησης ή οργανισμού (εν συγκρίσει προς τα μέσα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων στον ίδιο κλάδο), τα χαρακτηριστικά της θέσης εργασίας, των εργασιακών σχέσεων που επικρατούν στην επιχείρηση και επιδρούν στην διαπραγματευτική ισχύ του ατομικού εργαζόμενου. Για τον λόγο αυτό εκτιμούμε μια δεύτερη εξίσωση, που συσχετίζει την απόκλιση της αμοιβής εκάστου μισθωτού από τον μέσο κλαδικό και επαγγελματικό μέσο μισθό, με την απόκλιση των ατομικών του χαρακτηριστικών (φύλο, επίπεδο εκπαίδευσης, επαγγελματική πείρα, οικογενειακή κατάσταση κλπ.) καθώς και των χαρακτηριστικών της θέσης εργασίας που αυτός καταλαμβάνει (επάγγελμα, μέγεθος επιχείρησης, ιεραρχική θέση, κλάδος οικονομικής δραστηριότητας κλπ.) από τους αντίστοιχους μέσους κλαδικούς και επαγγελματικούς όρους. Η εξίσωση αυτή εξηγεί τις αποκλίσεις των ατομικών μισθών από τους μέσους μισθούς ανά κλάδο και επάγγελμα. Οι δύο εξισώσεις προσδιορίζουν τους παράγοντες (μακροοικονομικούς, μικροοικονομικούς, κοινωνικούς και θεσμικούς) που εξηγούν την διάρθρωση των μισθών μεταξύ επαγγελμάτων, κλάδων και ατόμων. Στην δεύτερη αυτή προσέγγιση, που βασίζεται στη θεωρητική παράδοση της κλασικής πολιτικής οικονομίας, σημείο εκκίνησης είναι οι κλαδικοί μισθοί, για τους οποίους αναμένουμε να διαπιστώσουμε ότι είναι μεγαλύτεροι στους κλάδους με υψηλότερη παραγωγικότητα (εν συγκρίσει με την ένταση κεφαλαίου που τους χαρακτηρίζει) και στους κλάδους στους οποίους οι τιμές μπορούν να αυξηθούν περισσότερο από τον μέσο όρο, δηλαδή σε κλάδους με υψηλή συγκέντρωση και ολιγοπωλιακή ή μονοπωλιακή συγκρότηση (αυξημένη ισχύ στις αγορές προϊόντων). Αναμένουμε, επίσης, οι κλαδικοί μισθοί να είναι υψηλότεροι στους κλάδους στους οποίους είναι αυξημένο το μέσο μέγεθος επιχείρησης, είναι διαδεδομένος ο εργατικός συνδικαλισμός, απασχολούνται εργαζόμενοι υψηλής ειδί 6

11 κευσης, είναι εντάσεως κεφαλαίου, απαιτείται εργασία σε βάρδιες και πραγματοποιούνται πολλές υπερωρίες 2. Η προσέγγιση αυτή, που βασίζεται στη θεωρητική παράδοση της κλασικής πολιτικής οικονομίας, αντιστρατεύεται τον μεθοδολογικό ατομικισμό της κυρίαρχης θεω 2 Χρησιμοποιούμε την μέθοδο της πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης (linear regression, OLS). Η εξαρτημένη μεταβλητή στην εξίσωση των κλαδικών και επαγγελματικών μέσων μισθών είναι οι μέσες μικτές α ποδοχές στον κλάδο και στο επάγγελμα, ενώ στην εξίσωση των ατομικών μισθών είναι η απόκλιση των ατομικών μικτών αποδοχών από τον αντίστοιχο μέσο κλαδικό και επαγγελματικό μέσο μισθό. Οι ανεξάρτητες μεταβλητές περιγράφουν αντίστοιχα, τα μέσα χαρακτηριστικά των εργαζομένων στους κλάδους και στα επαγγέλματα, ή τις αποκλίσεις των ατομικών χαρακτηριστικών από τα μέσα χαρακτηριστικά των εργαζομένων και των θέσεων εργασίας. Ενδεικτικά, ορισμένες τέτοιες α νεξάρτητες μεταβλητές είναι οι παρακάτω: Η μεταβλητή «ηλικία» που εκφράζει τη συσσωρευμένη εργασιακή πείρα χωρίς ή με μικρά διαλείμματα μεταξύ διαφορετικών θέσεων εργασίας. Η μεταβλητή «χρόνος προϋπηρεσίας στον τελευταίο εργοδότη» που εκφράζει την πρόσφατη εμπειρία (tenure) του εργαζομένου στην θέση εργασίας που κατέχει. Η μεταβλητή «έγγαμος» εισάγεται στην εξίσωση για να εκφράσει τα οικογενειακά επιδόματα όπως και κάποιες κοινωνικές δεξιότητες ή μειονεκτήματα που οι εργοδότες αποδίδουν στους έγγαμους εργαζόμενους (όπως η αίσθηση ευθύνης και η φερεγγυότητα για τους άνδρες ή η έλλειψη διαθεσιμότητας για τις γυναίκες). Οι μεταβλητές «υπερωρίες», «βάρδιες», «επίβλεψη» ερμηνεύουν τους αυξημένους ωριαίους μισθούς που οφείλονται στην υπερωριακή απασχόληση, την εργασία σε βάρδιες και το αντισταθμιστικό όφελος για καθήκοντα επίβλεψης. Ο «τύπος σύμβασης», ανάλογα με το εάν είναι αορίστου ή ορισμένου χρόνου, ε πηρεάζει την ατομική διαπραγματευτική δύναμη του εργαζόμενου με τον εργοδότη του. Το «μέγεθος της επιχείρησης» είναι μεταβλητή που εκφράζει τη διαφορετική δυνατότητα των επιχειρήσεων να δίδουν μισθούς υψηλότερους από τους μέσους, δεδομένου ότι το μέγεθος συσχετίζεται θετικά με τη δύναμη που έχει μία επιχείρηση στην αγορά προϊόντων και με το επίπεδο παραγωγικότητας. Το «ποσοστό κάλυψης των μισθωτών από συλλογικές συμβάσεις» δείχνει την επίδραση του συνδικαλισμού στη μισθολογική πολιτική της επιχείρησης, ενώ η μεταβλητή «δημόσια ιδιοκτησία του καταστήματος» επηρεάζει ενδεχομένως τη διαπραγματευτική δύναμη εργαζομένων αυξάνοντας τις πιθανότητες για επίτευξη υψηλότερων μισθών. 7

12 ρίας του «ανθρώπινου κεφαλαίου». Σχετικά με τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους η παρούσα μελέτη εξετάζει την έννοια και τους ορισμούς των χαμηλόμισθων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ε πίπεδο των χαμηλών μισθών στην Κύπρο, την στατιστική τους κατανομή, τους παράγοντες που επηρεάζουν το ύψος τους, και την ποσοτική συμβολή εκάστου εξ αυτών των παραγόντων στη διαμόρφωση του χαμηλού μισθού. Επίσης, εξετάζει την η επίδραση που έχουν οι θεσμικές ρυθμίσεις στους χαμηλούς μισθούς (ρυθμίσεις για τους κατώτατους μισθούς, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων, τα κατώτατα όρια μισθών), καθώς και τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων για το ζήτημα αυτό. Χρησιμοποιούμε τα ατομικά δεδομένα της Έρευνας Απολαβών (Structure of Earnings Survey) της Στατιστικής Υπηρεσίας Κύπρου που πραγματοποιείται με βάση τις κατευθύνσεις της Eurostat. Τα στοιχεία που χρησιμοποιήσαμε αναφέρονται στο έτος 2002, και εν αναμονή των αποτελεσμάτων για το έτος Η Έρευνα Απολαβών αναφέρει αναλυτικά τις αποδοχές των εργαζομένων και τις ώρες εργασίας στις οποίες αντιστοιχούν αυτές οι αποδοχές (πρόκειται δηλαδή για τις ώρες που πληρώθηκαν). Όλοι οι υπολογισμοί μας και οι εκτιμήσεις μας βασίζονται στις μικτές ωριαίες απολαβές των μισθωτών, στις οποίες περιλαμβάνονται ο ακαθάριστος μισθός, τα επιδόματα (βάρδιες, νυχτερινή εργασία, εργασία κατά τα Σαββατοκύριακα, bonus κλπ), και οι υπερωρίες. Χρησιμοποιούμε τον όρο του «μισθωτού» ως συνώνυμο του εργαζόμενου με σχέση εξαρτημένης εργασίας, είτε πρόκειται επομένως για αμειβόμενο με μηνιαίο μισθό είτε με εβδομαδιαίο μισθό. Η επιλογή μας να χρησιμοποιήσουμε τις μικτές ω ριαίες απολαβές ως εξαρτημένη μεταβλητή έναντι των συ 8

13 νολικών ετήσιων ή μηνιαίων αποδοχών, βασίζεται στο γεγονός ότι αυτές μεταβάλλονται, όχι μόνον ανάλογα με τους υπό εξέταση παράγοντες, αλλά και ανάλογα με τις ώρες εργασίας που πραγματοποιεί ο εργαζόμενος στη διάρκεια του έτους ή του μήνα. Η επιλογή των μικτών ω ριαίων απολαβών ως εξαρτημένη μεταβλητή στις εξισώσεις των μισθών αποτελεί γενικευμένη και πάγια επιλογή της σχετικής διεθνούς βιβλιογραφίας 3. Τα κεφάλαια του βιβλίου είναι έξι: Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στις διαφορές που παρουσιάζουν οι μέσες απολαβές και το μοναδιαίο κόστος εργασίας στην Κύπρο σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών μελών, καθώς και στην μακροχρόνια εξέλιξη των μισθών στην Κύπρο. Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στο θεσμικό πλαίσιο των εργασιακών σχέσεων: σύστημα συλλογικής διαπραγμάτευσης, κατώτατος μισθός, συνδικαλιστική πυκνότητα και συνδικαλιστική κάλυψη, βαθμός συγκέντρωσης της συλλογικής διαπραγμάτευσης, νομοθεσία για ίση αμοιβή, ρυθμίσεις για την μερική απασχόληση, αδήλωτη εργασία. Το τρίτο κεφάλαιο επιχειρεί μια «χαρτογράφηση» της κυπριακής αγοράς εργασίας και των μισθολογικών α νισοτήτων: κατανομή των ατομικών αμοιβών, εκπαιδευτικό επίπεδο των μισθωτών και κατανομή τους στις οικονομικές δραστηριότητες και τα επαγγέλματα, κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις, κατάτμηση της αγοράς εργασίας, ερμηνεία των μισθολογικών ανισοτήτων με βάση τα χαρακτηριστικά των εργαζομένων, των θέ 3 Οι εμπειρικές έρευνες έχουν δείξει ότι οι στατιστικές συσχετίσεις των μισθών με τις ανεξάρτητες μεταβλητές είναι ισχυρότερες όταν οι μέσες ωριαίες απολαβές είναι εκφρασμένες σε λογάριθμους. Για τον λόγο αυτό η εξαρτημένη μεταβλητή που χρησιμοποιούμε παρακάτω είναι η (lnw) όπου (w) είναι οι μικτές ωριαίες απολαβές (gross hourly wage). 9

14 σεων εργασίας, των επιχειρήσεων, των επαγγελμάτων και των κλάδων παραγωγής. Το τέταρτο κεφάλαιο αναφέρεται στην ευρωπαϊκή ε μπειρία της χαμηλά αμειβόμενης εργασίας, εκτιμά την έκτασή της στην Κύπρο και προσδιορίζει τα χαρακτηριστικά των χαμηλόμισθων. Το πέμπτο κεφάλαιο αναλύει το χάσμα αμοιβών που παρατηρείται μεταξύ ανδρών και γυναικών στον επιχειρηματικό τομέα της οικονομίας με αφετηρία δύο διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις: την standard προσέγγιση του «ανθρώπινου κεφαλαίου» και μια ετερόδοξη προσέγγιση που βασίζεται στην κλασική πολιτική οικονομία. Το έκτο κεφάλαιο περιέχει τα συμπεράσματα της μελέτης. 10

15 Κεφάλαιο 1 Εξέλιξη των μισθών στην Κύπρο Διεθνείς συγκρίσεις Στα δύο πρώτα κεφάλαια του βιβλίου παρουσιάζουμε το γενικό πλαίσιο της ανάλυσης των κλαδικών, επαγγελματικών ή ατομικών μισθών που ακολουθεί στα επόμενα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφουμε την κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο ως προς τον μέσο μισθό, τόσο διαχρονικά, όσο και σε διεθνή σύγκριση. 11

16 1. Συγκρίσεις μισθών και μοναδιαίου κόστους εργασίας στην Κύπρο και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει πίνακες στοιχείων σχετικά με τους μισθούς και το κόστος εργασίας στις χώρες μέλη κάθε φθινόπωρο και κάθε άνοιξη. Τα στοιχεία έχουν εναρμονισθεί ώστε να είναι επιτρεπτές οι συγκρίσεις μεταξύ χωρών. Με βάση αυτά τα στοιχεία (δεύτερη γενική διεύθυνση, ECFIN) για το έτος 2006, το ΙΝΕΚ πραγματοποίησε υπολογισμό των μέσων απολαβών και του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 και στην Κύπρο, με τρόπο ώ στε να καταστούν δυνατές οι συγκρίσεις μεταξύ των χωρών. Οι συγκρίσεις γίνονται με τις 15 «παλαιές» χώρες της ΕΕ, πρώτον, διότι οι διεθνείς συγκρίσεις πρέπει να γίνονται μεταξύ χωρών με συγκρίσιμο επίπεδο ανάπτυξης, και δεύτερον, επειδή η Κύπρος μοιράζεται πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τις άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία, Νότια Ιταλία) που διατηρούν ένα ιδιαίτερο κοινωνικοοικονομικό μοντέλο, ενώ αντιθέτως, οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης εκ της ιστορίας τους παρουσιάζουν ακόμη μεγάλες ιδιομορφίες που καθιστούν δυσχερή τη σύγκριση με την Κύπρο και τις «παλαιές» χώρες της ΕΕ. Με βάση τις εν λόγω συγκρίσεις, προκύπτει ότι στην κατάταξη των πιο προηγμένων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με κριτήριο τις μικτές αποδοχές (καθαρός μισθός και εισφορές μισθωτού σε ευρώ), η Κύπρος εμφανίζεται με σχετικά χαμηλές μηνιαίες αποδοχές 1535 ευρώ ανά απασχολούμενο με πλήρες ωράριο (στοιχεία 2006). 12

17 Μόνον η Πορτογαλία και η Ελλάδα έχουν χαμηλότερους ακαθάριστους μισθούς με μέση αμοιβή τα 1206 και 1504 ευρώ αντίστοιχα. Το αντίστοιχο μέσο μέγεθος στη Βρετανία ανερχόταν σε 3252 ευρώ και στην Ισπανία σε 1685 ευρώ. Οι ίδιες αμοιβές προσαυξημένες κατά τις εργοδοτικές εισφορές, αντιστοιχούν με ικανοποιητική προσέγγιση στο μηνιαίο κόστος εργασίας. Το κόστος αυτό ανήλθε το 2006 σε 1735 ευρώ στην Κύπρο έναντι 1860 ευρώ στην Ελλάδα, 1448 στην Πορτογαλία και 2091 ευρώ στην Ισπανία. Είναι αξιοσημείωτο ότι το μη μισθολογικό κόστος στην Κύπρο είναι εξαιρετικά μικρό σε διεθνή σύγκριση. Διάγραμμα 1. Μηνιαίο κόστος εργασίας (2006) Μηνιαίο κόστος εργασίας (2006) (μέσος ακαθάριστος μισθός + εργοδοτικές εισφορές), σε Ευρώ P CY Gr E I D F S A IRL FIN B NL DK UK Πηγή: Επ εξεργασία στοιχείων DGII 13

18 Διάγραμμα 2. Κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος Κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος (2006) (Mηνιαίο κόστος εργασίας σε Ευρώ προς παραγωγικότητα της εργασίας σε Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης). Μέσος όρος ΕΕ-15=100 DK UK S A NL F B FIN D IRL I P CY 122,9 116,9 113,4 105,2 101,4 101,2 100,9 100,6 98,8 92,7 90,3 86,6 84,0 Gr E 80,8 78,2 Πηγή: επεξεργασία στοιχείων Ameco Οι πραγματικές αμοιβές υπολογισμένες με βάση τον δείκτη τιμών της ιδιωτικής κατανάλωσης ενδιαφέρουν τους εργαζόμενους διότι εκφράζουν την αγοραστική δύναμη των απολαβών τους. Οι επιχειρήσεις εντούτοις, ενδιαφέρονται για ένα διαφορετικό υπολογισμό, επειδή οι μισθοί αποτελούν για αυτές μέρος του κόστους παραγωγής. Έτσι, ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις έχουν οι αποδοχές των εργαζομένων διορθωμένες με το επίπεδο της παραγωγικότητας της εργασίας. Ο δείκτης που προκύπτει είναι το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Το μέγεθος αυτό προκύπτει από τη σύ 14

19 γκριση των απολαβών με την παραγωγικότητα της εργασίας: όσο μεγαλύτερος είναι ο μισθός, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, και όσο μεγαλύτερη είναι η παραγωγικότητα, τόσο μικρότερο είναι το μοναδιαίο κόστος εργασίας. Προκύπτει, με βάση τους υπολογισμούς μας, ότι εξαιτίας των διαφορών στην παραγωγικότητα της εργασίας, η απόσταση που χωρίζει το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στην Κύπρο από τις 15 «παλαιές» χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σημαντική και ανέρχεται σε 16% (με βάση 100 για τον μέσο όρο της ΕΕ 15, ο δείκτης ανέρχεται σε 84% για την Κύπρο). Το μοναδιαίο κόστος εργασίας σε ευρώ, στην Κύπρο βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο μαζί με το αντίστοιχο στην Ελλάδα, και την Ισπανία. Είναι δε μικρότερο από το αντίστοιχο στην Πορτογαλία και την Ιταλία. Το μερίδιο της εργασίας στην Κύπρο ανήλθε σε 56,9% το 2006 έναντι 57,0% του μέσου όρου της ΕΕ 15. Αντίστοιχα, το μερίδιο των κερδών, τόκων και εισοδημάτων ιδιοκτησίας ανήλθε σε 43,1% του ΑΕΠ στην Κύπρο έναντι 43,0% στην ΕΕ 15. Τα εν λόγω μερίδια αφορούν στην πρωτογενή διανομή του προϊόντος, πριν από την φορολόγηση των κερδών και των εισοδημάτων. Η σύγκριση του επιπέδου των μισθών σε διαφορετικές χώρες, ως εισόδημα (όχι ως κόστος) οφείλει να λαμβάνει υπόψη της και το ύψος των τιμών των αγαθών και υπηρεσιών. Διότι, γενικά ισχύει ότι όσο λιγότερο ανεπτυγμένη είναι μια χώρα, τόσο χαμηλότερο είναι και το επίπεδο των τιμών της: η αγοραστική δύναμη ενός ευρώ είναι υψηλότερη στις χώρες με χαμηλότερο επίπεδο ανάπτυξης. Οι ι σοτιμίες αγοραστικής δύναμης είναι μια συναλλαγματική ισοτιμία που συνεκτιμά το ύψος των τιμών (δηλαδή την «ακρίβεια») στις διαφορετικές χώρες. Η αγοραστική δύναμη που έχουν 100 ευρώ ποικίλλει ανά χώρα: στις χώρες με χαμηλές τιμές, η αγοραστική τους δύναμη είναι υψηλή, και αντίστροφα. Επομένως, η σύγκριση των μισθών ως αγοραστική δύναμη γίνεται με βάση τις ισοτιμίες αγορα 15

20 στικής δύναμης ώστε να λαμβάνουμε υπόψη μας και την «ακρίβεια» κάθε χώρας. Όπως προκύπτει από το στοιχεία της Eurostat, το επίπεδο τιμών στην Κύπρο έχει προσεγγίσει το 90% περίπου του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15. Το επίπεδο τιμών στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία εκτιμάται ότι είναι κατά τι χαμηλότερο από όσο στην Κύπρο (87% του μέσου όρου της ΕΕ 15). Το αντίστοιχο επίπεδο στην Ισπανία ανέρχεται σε 92%. Διάγραμμα 3. Μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ (2006) Μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ (2006) Συνολικό κόστος εργασίας ως ποσοστό του ΑΕΠ σε τιμές αγοράς UK P A B S Gr NL F CY DK D E FIN 65,0 62,7 59,8 59,7 58,2 57,5 57,2 57,2 56,9 55,6 55,6 54,5 54,4 I IRL 49,8 54,1 Πηγή: Ameco database DG ECFIN 16

21 Στο Διάγραμμα 4 φαίνονται τα αποτελέσματα του υπολογισμού του μέσου ακαθάριστου μισθού στην Κύπρο και στις δεκαπέντε χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε Ι σοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης, έτσι ώστε οι μισθοί να είναι συγκρίσιμοι μεταξύ τους ως προς την αγοραστική τους δύναμη. Προκύπτει ότι η αγοραστική δύναμη του μέσου ακαθάριστου μισθού στην Κύπρο, κατά το 2006, ανερχόταν στο 72% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15. Η αντίστοιχη αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα και στην Πορτογαλία ήταν 81% και 61% αντίστοιχα, ενώ το επίπεδο της Ισπανίας ήταν σημαντικά ανώτερο (85%). Διάγραμμα 4 Μέσος ακαθάριστος μισθός (2006) (καθαρός μισθός + εισφορές μισθωτού) σε Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης, Μέσος όρος ΕΕ-15=100 UK 131 NL 118 B A DK IRL F FIN 99 D 95 S I E Gr 81 CY P Πηγή: Επ εξεργασία στοιχείων DGII 17

22 Διάγραμμα 5. Μικτές ωριαίες απολαβές ανδρών (Eυρώ) στον επιχειρηματικό τομέα (EU 15=100, 2002) Άρρενες εργαζόμενοι DK UK IRL L D S EU15 NL FR FIN B Euro-zone EU25 A I CY E SI PL CZ NMS10 HU EE SK LT LV 21,2 19,7 19,5 16,9 15,4 15,2 12,1 10,7 33,8 57,5 70,0 68,4 116,5 107,2 107,0 100,1 100,0 98,1 96,9 93,7 92,0 90,8 88,8 83,9 135,6 126,6 Πηγή: European Structure of Earnings Survey 2002 Διάγραμμα 6. Μικτές ωριαίες απολαβές γυναικών (Eυρώ) στον επιχειρηματικό τομέα (EU 15=100, 2002) Γυναίκες DK UK IRL L D S EU15 NL FR FIN B Euro-zone EU25 A I CY E SI PL CZ NMS10 HU EE SK LT LV 23,7 19,3 20,2 18,7 14,6 14,0 13,0 11,0 39,0 56,0 63,8 114,6 110,3 112,8 103,4 110,1 100,0 97,3 104,9 99,7 99,0 92,6 87,0 80,2 73,7 140,8 Πηγή: European Structure of Earnings Survey

23 Σε ό,τι αφορά τον υπολογισμό των μικτών ωριαίων απολαβών στην Κύπρο σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτός λαμβάνει υπόψη του και τον αριθμό ωρών εργασίας που πραγματοποιείται σε κάθε χώρα. Προκύπτει, από τον εν λόγω υπολογισμό, ότι οι μέσες ακαθάριστες ωριαίες απολαβές των αρρένων εργαζομένων στην Κύπρο (Διάγραμμα 5) ανέρχονταν, κατά το 2002, σε 68,4% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών μελών. Οι υψηλότερες απολαβές καταγράφηκαν, κατά το 2002, στην Δανία και στην Βρετανία. Η Κύπρος παρουσίαζε τις υψηλότερες αποδοχές μεταξύ των «νέων χωρών μελών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης (των οποίων ο μέσος όρος αναφέρεται ως ΝΜS10 στο σχετικό διάγραμμα). Μάλιστα, η απόσταση που χωρίζει τις μικτές ωριαίες απολαβές στην Κύπρο από τις υπόλοιπες «νέες» χώρες μέλη, είναι θεαματική (της τάξης του 1 προς 3). Οι απολαβές των γυναικών στην Κύπρο ως ποσοστό του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών μελών ανέρχονταν, κατά το 2002, σε 63,8% (Διάγραμμα 6). Ισχύουν για τις γυναίκες οι ίδιες παρατηρήσεις που εκτέθηκαν παραπάνω αναφορικά με τους άνδρες εργαζόμενους. Εντούτοις, είναι αξιοσημείωτο ότι οι απολαβές των γυναικών στην Κύπρο ως ποσοστό του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών, είναι σημαντικά χαμηλότερο από όσο το αντίστοιχο ποσοστό των ανδρών (68,4%). Αυτό συμβαίνει επειδή το χάσμα α μοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Κύπρο είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη των 27, με εξαίρεση την Εσθονία (Διάγραμμα 7). Το χάσμα ανερχόταν, κατά το 2002, σε 24,0% στο σύνολο της οικονομίας, αλλά σε 31,5% στον επιχειρηματικό τομέα. Όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 8, το χάσμα προέρχεται σχεδόν αποκλειστικά από την μεγάλη διαφορά των αποδοχών στο εκπαιδευτικό επίπεδο του δημοτικού σχολείου και του γυμνασίου. 19

24 Διάγραμμα 7. Μισθολογικό χάσμα μικτών ωριαίων απολαβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στις χώρες της ΕΕ (2005) Μισθιακό χάσμα μικτών ωριαίων απολαβών μεταξύ ανδρών και γυναικών στις χώρες της ΕΕ (2005) Estonia 25 Cyprus 24 Slovakia 24 Germany United Kingdom Finland Czech Republic 19 Austria 18 Netherlands 18 Denmark 18 Sweden Latv ia Bulgaria Lithuania 15 EU EU EU 27 Lux embourg Euro area Romania 13 Spain 13 France 12 Croatia H ungary Poland Portugal 9 Italy 9 Greece 9 Ireland 9 Slovenia Belgium Malta Πηγή: Διαρθρωτικοί δείκτες Eurostat 20

25 Διάγραμμα 8. Σύγκριση μικτών ωριαίων απολαβών μεταξύ Κύπρου και ΕΕ 15 κατά εκπαιδευτικό επίπεδο (2002) Μικτές ωριαίες απολαβές γυναικών % των αντίστοιχων ανδρικών Δημοτικό και Γυμνάσιο Λύκειο Τριτοβάθμια Πηγή: Structure of Earnings Survey 2002 Άνιση είναι η συμβολή των διαφορετικών κλάδων παραγωγής στη διαφορά αποδοχών μεταξύ Κύπρου και μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15 «παλαιών» χωρών μελών: ενώ στο σύνολο του μη αγροτικού επιχειρηματικού τομέα, οι μικτές ωριαίες απολαβές στην Κύπρο ανέρχονταν, κατά το 2002, σε 66,6% του μέσου όρου της ΕΕ 15, α νέρχονταν σε μόλις 50,5% στην μεταποιητική βιομηχανία και σε 54,4% στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο. Αντιθέτως, στους κλάδους των κατασκευών, των ξενοδοχείων και ε στιατορίων, και κυρίως των μεταφορών, αποθήκευσης και επικοινωνιών, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν κατά πολύ υ ψηλότερο από τον μέσον όρο. 21

26 Διάγραμμα 9. Μικτές ωριαίες απολαβές στην Κύπρο ως ποσοστό των αντίστοιχων απολαβών στην ΕΕ 15 κατά κλάδο παραγωγής Υπηρεσίες προς επιχειρήσεις Χρηματοπιστωτικός τομέας 62,0% 61,4% Μεταφορές, επικοινωνίες Ξενοδοχεία, εστιατόρια 70,9% 78,2% Εμπόριο 54,4% Κατασκευές, οικοδομή Ηλεκτρισμός, ύδρευση 61,1% 70,8% Μεταποίηση 50,5% Ορυχεία, λατομεία 58,0% Βιομηχανία και υπηρεσίες 66,6% Πηγή: Structure of Earnings Survey

27 2. Μακροχρόνια εξέλιξη των απολαβών στην Κύπρο Σε ότι αφορά τις μεταβολές του μέσου μισθού, κατά την περίοδο , οι αυξήσεις των πραγματικών μισθών υπερέβησαν το 2% ετησίως σε τέσσερις από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15, στην Ελλάδα, τη Βρετανία, τη Σουηδία και την Ιρλανδία. Μικρότερη ήταν η αύξηση στην Κύπρο, αφού ανήλθε, κατά την ίδια περίοδο, σε 1,1% ετησίως. Η μέση αύξηση για το σύνολο των χωρών μελών της Ευρώπης των 25 ανερχόταν σε 1,0% ετησίως. Οι αυξήσεις αυτές στην Κύπρο υστερούσαν έναντι των αυξήσεων της παραγωγικότητας της εργασίας, έτσι ώστε κατά την περίοδο , το πραγματικό κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος να μειωθεί σωρευτικά κατά 6,2% έναντι 1,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 25. Ενώ δηλαδή στην ΕΕ η εργασία έγινε κατά τι φθηνότερη, στην Κύπρο οι επιχειρήσεις ωφελήθηκαν σημαντικά από την μείωση του κόστους εργασίας. Κατά το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 1990, η αύξηση του μεριδίου της εργασίας οφειλόταν στην ταχύτερη άνοδο του μέσου πραγματικού μισθού έναντι της παραγωγικότητας της εργασίας. Κατά την τελευταία δεκαετία, ε γκαταστάθηκε σταθερότητα στη πρωτογενή διανομή του προϊόντος: το μερίδιο της εργασίας σταθεροποιήθηκε στο 55% του ΑΕΠ σε τιμές αγοράς καθώς υπήρξε παράλληλη αύξηση του μέσου πραγματικού μισθού και της παραγωγικότητας της εργασίας, έτσι ώστε οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι να επωφελούνται, μακροχρόνια, εξίσου από τις αυξήσεις της παραγωγικότητας της εργασίας. Παρατηρείται, εντούτοις, κατά την τελευταία τετραετία, μια τάση διάρρηξης της μακροπρόθεσμης ισορροπίας στην διανομή του προϊόντος προς όφελος των επιχειρήσεων (βλ. αναλυτικά στην έκθεση του ΙΝΕΚ για την οικονομία και την απασχόληση 2008). 23

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό.

ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. 1 ΘΕΜΑ: Διαφορές εσωτερικού εξωτερικού δανεισμού. Η διαχρονική κατανομή του βάρους από το δημόσιο δανεισμό. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται

1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται 1. Ο εγγυημένος ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στο υπόδειγμα Harrod Domar εξαρτάται από: α) Τη ροπή για αποταμίευση β) Το λόγο κεφαλαίου προϊόντος και τη ροπή για αποταμίευση γ) Το λόγο κεφαλαίου προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Ημέρα 3 η. (α) Aπό την εργασιακή διαδικασία στη διαδικασία παραγωγής (β) Αξία του προϊόντος και αξία της εργασιακής δύναμης Η εργασιακή διαδικασία και τα στοιχεία της. Η κοινωνική επικύρωση των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΣΕΠΕ ΟΑΕ ΙΚΑ ΕΤΑΜ ΡΟΕΣ ΜΙΣΘΩΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2013 2013: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» Μονάδα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι:

3. Με βάση τη βραχυχρόνια καμπύλη Phillips η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας είναι: 1. Σε περίπτωση που το κράτος φορολογεί τους πολίτες το διαθέσιμο εισόδημα του κάθε ατόμου είναι: α) το σύνολο του εισοδήματός του β) το σύνολο του εισοδήματός του, αφού προηγουμένως αφαιρέσουμε τους φόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων

1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων 1. Η Μακροοικονομική ασχολείται με τη λειτουργία και τα προβλήματα: α) των δημοσίων επιχειρήσεων και των οργανισμών. β) των ιδιωτικών επιχειρήσεων γ) του στενού δημόσιου τομέα. δ) της συμπεριφοράς ολόκληρης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ ΑΝΤΙΟΠΗ ΓΙΓΑΝΤΙ ΟΥ Τοµεάρχης Λειτουργίας Κέντρων Ελέγχου Συστηµάτων Μεταφοράς ιεύθυνσης ιαχείρισης Νησιών ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΡΗΤΗΣ 2009 Εγκατεστηµένη Ισχύς (Ατµοµονάδες, Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ. (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΡΜΙΣΗΣ, ΠΑΡΑΒΟΛΗΣ, ΠΡΥΜΝΟΔΕΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΛΙΜΕΝΙΣΜΟΥ ΣΚΑΦΩΝ ΣΕ ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ (ΛΙΜΑΝΙΑ κ.λπ.) ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ Επιμέλεια Άγγελου Αργυρακόπουλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της

Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα. Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α. Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της Προτεινόμενα θέματα στο μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας ΟΜΑΔΑ Α Στις προτάσεις από Α.1. μέχρι και Α10 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό την ένδειξη Σωστό, αν

Διαβάστε περισσότερα

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται 1. Ο πληθωρισμός ορίζεται ως εξής: (Δ= μεταβολή, Ρ= επίπεδο τιμών, Ρ e = προσδοκώμενο επίπεδο τιμών): α) Δ Ρ e /Ρ β) Ρ e / Ρ γ) Δ Ρ/Ρ δ) (Ρ Ρ e )/Ρ 2. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται: α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η

Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Κεφάλαιο 2.5: Εντοπισμός Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Δεδομένου ότι στο νέο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η κοινωνική οικονομία προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στην τοπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ HMEΡΟΜΗΝΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ: 4 ΑΠΡΙΛΙΟΥ: ΩΡΑ 10μ.μ Τα παρακάτω θέματα δημοσιεύονται αποκλειστικά και μόνο για όσους υποψήφιους του φροντιστηρίου μας δεν κατάφεραν να προσέλθουν στα επαναληπτικά μαθήματα που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ

ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΙΡΕΣΙΜΟΤΗΤΕΣ Πρόοδος εκπλήρωσης Ε.Π. «Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας 2014 2020» Εθνική Αρχή Συντονισμού ΕΣΠΑ Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού & Αξιολόγησης 19 Ιουνίου 2015 ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 2 Προτεινόμενα Θέματα Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ»

«ΔΙΑΚΡΙΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ» HY 118α «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ» ΣΚΗΣΕΙΣ ΠΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ εώργιος Φρ. εωργακόπουλος ΜΕΡΟΣ (1) ασικά στοιχεία της θεωρίας συνόλων. Π. ΚΡΗΤΗΣ ΤΜ. ΕΠ. ΥΠΟΛΟΙΣΤΩΝ «ΔΙΚΡΙΤ ΜΘΗΜΤΙΚ». Φ. εωργακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική

«ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική «ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ, ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» Η μετάβαση στην οικονομία της Γνώσης αποτελεί κεντρική αναπτυξιακή επιλογή της Ελλάδας στο σημερινό, ολοένα και πιο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Εκπαίδευσης

Οικονομικά της Εκπαίδευσης Οικονομικά της Εκπαίδευσης Νίκος Γιαννακόπουλος Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακαδημαϊκό Ετος 2015-2016 Χειμερινό Εξάμηνο ngias@upatras.gr 1/26 Νίκος Γιαννακόπουλος (UPatras) Οικονομικά

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Είδαμε ότι τα πολιτικά κόμματα, εκτός των άλλων, διατυπώνουν στόχους, συγκεντρώνουν και αρθρώνουν συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο.

Μονάδες 5 1.2.α. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον παρακάτω πίνακα σωστά συµπληρωµένο. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2000 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα

Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Συμπεριφοριακή Επιχειρηματικότητα Great talent can come from anywhere, free your mind Το ταλέντο μπορεί να εμφανιστεί από οπουδήποτε, ελευθερώστε το μυαλό σας 1 Επιχειρηματίας Entrepreneur Γαλλική προέλευση

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: H προστασία του ενιαίου νομίσματος. Μύθοι και πραγματικότητα.

Θέμα: H προστασία του ενιαίου νομίσματος. Μύθοι και πραγματικότητα. Θέμα: H προστασία του ενιαίου νομίσματος. Μύθοι και πραγματικότητα. 1 Εισαγωγή Από την 1η Ιανουαρίου του 2009, η Σλοβακία είναι η δέκατη έκτη χώρα που υιοθέτησε το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα. Ωστόσο, η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αγρίνιο, 28 06 2012 ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αγρίνιο, 28 06 2012 ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Αγρίνιο, 28 06 2012 ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η Σχετικά με τις ΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ πτυχιούχων Α.Ε.Ι., Τ.Ε.Ι., ΑΝΩΤΕΡΩΝ ΣΧΟΛΩΝ Υπερδιετούς

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση. Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία της γυναικείας

Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση. Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία της γυναικείας Ενότητα 3.2. Γυναικεία Απασχόληση Περίληψη Ενότητας: Στη δεύτερη ενότητα αναλύεται διεξοδικά η σημασία τ γυναικείας απασχόλησ και επιχειρηματικότητας στη σύγχρονη κοινωνία. Επιπρόσθετα, αναλύονται προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

{ i f i == 0 and p > 0

{ i f i == 0 and p > 0 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σχεδίαση και Ανάλυση Αλγορίθμων Διδάσκων: Ε. Μαρκάκης, Φθινοπωρινό εξάμηνο 014-015 Λύσεις 1ης Σειράς Ασκήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Παναγιώτης Βεργούρος, Οικονομολόγος Συγγραφέας βιβλίων, Μικρο μακροοικονομίας διαγωνισμών ΑΣΕΠ

Συντάκτης: Παναγιώτης Βεργούρος, Οικονομολόγος Συγγραφέας βιβλίων, Μικρο μακροοικονομίας διαγωνισμών ΑΣΕΠ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η : ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...7 1.1 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑ...7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ...3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...4 ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Η : ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ...7 1.1 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΙΜΟΤΗΤΑ...7 ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Διερεύνηση των Εμποδίων που Αντιμετωπίζουν οι Γυναίκες Επιχειρηματίες και των Ευκαιριών που Προσφέρονται για Γυναικεία Επιχειρηματική Δραστηριοποίηση ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες

2. Κατάθεσε κάποιος στην Εθνική Τράπεζα 4800 με επιτόκιο 3%. Μετά από πόσο χρόνο θα πάρει τόκο 60 ; α) 90 ημέρες β) 1,5 έτη γ) 5 μήνες δ) 24 μήνες 20 Φεβρουαρίου 2010 1. Ένας έμπορος αγόρασε 720 κιλά κρασί προς 2 το κιλό. Πρόσθεσε νερό, το πούλησε προς 2,5 το κιλό και κέρδισε 500. Το νερό που πρόσθεσε ήταν σε κιλά: α) 88 β) 56 γ) 60 δ) 65 2. Κατάθεσε

Διαβάστε περισσότερα

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ.

HY 280. θεμελιακές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ. Γεώργιος Φρ. HY 280 «ΘΕΩΡΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ» θεμελικές έννοιες της επιστήμης του υπολογισμού ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Γεώργιος Φρ. Γεωργκόπουλος μέρος Α Εισγωγή, κι η σική θεωρί των πεπερσμένων

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα

Αναγνώριση Προτύπων. Σημερινό Μάθημα Αναγνώριση Προτύπων Σημερινό Μάθημα Η κατάρα της διαστατικότητας Μείωση διαστάσεων εξαγωγή χαρακτηριστικών επιλογή χαρακτηριστικών Αναπαράσταση έναντι Κατηγοριοποίησης Ανάλυση Κυρίων Συνιστωσών PCA Γραμμική

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Πως το φαινόμενο της διάκρισης των λειτουργιών παρεμβαίνει και διαμορφώνει τον σύγχρονο χαρακτήρα του δημοκρατικού πολιτεύματος. 2. Η επίδραση της Κοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Πολιτική Οικονομία και Δημόσια Οικονομική

ΜΑΘΗΜΑ: Πολιτική Οικονομία και Δημόσια Οικονομική ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: Πολιτική Οικονομία και Δημόσια Οικονομική Α. Ποια θεωρείτε ως βασικά χαρακτηριστικά της σημερινής διεθνούς οικονομικής κρίσης; Β. Να αξιολογήσετε την επίδραση της διεθνούς οικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Οι κοινές πολιτικές στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης : Οικονομική και Νομισματική Πολιτική,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Ποια είναι τα δημοσιονομικά εργαλεία τόνωσης της ενεργούς ζήτησης στην οικονομία και πως λειτουργούν αυτά; Ποια είναι η δυσκολία στη χρήση αυτών των εργαλείων όταν δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή.

ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Με την πιστοποίηση του έχει πρόσβαση στο περιβάλλον του φαρμακείου που παρέχει η εφαρμογή. ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Ο ασθενής έχοντας μαζί του το βιβλιάριο υγείας του και την τυπωμένη συνταγή από τον ιατρό, η οποία αναγράφει τον μοναδικό κωδικό της, πάει στο φαρμακείο. Το φαρμακείο αφού ταυτοποιήσει το

Διαβάστε περισσότερα

Για την οικιακή εργασία

Για την οικιακή εργασία Για την οικιακή εργασία Μέσα στους τοίχους του νοικοκυριού η γυναικεία εργασία πραγματοποιείται έτσι ώστε να συμβάλει στην αναπαραγωγή του εμπορεύματος «εργασιακή δύναμη»: η αναπαραγωγή αυτή δεν πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας

Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα. Η ενίσχυση και υποστήριξη της Γυναικείας Επιχειρηματικότητας Ενότητα 3.3. Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Περίληψη Ενότητας: Η ενίσχυση και υποστήριξη τ Γυναικείας Επιχειρηματικότητας εντάσσεται στα προγράμματα δράσ και αποτελεί βασικό στόχο πολλών φορέων στήριξ τ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2007 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Κουϊκόγλου Βασίλης, Επιστημονικός Υπεύθυνος, Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης Πάγγειου Βάσω, Υπεύθυνη Επαγγελματικού

Διαβάστε περισσότερα

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος

23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος 23/2/07 Sleep out Πλατεία Κλαυθμώνος Μια βραδιά στο λούκι με τους αστέγους «Έχετε ποτέ σκεφτεί να κοιμηθείτε μια χειμωνιάτικη νύχτα στο δρόμο;» Με αυτό το ερώτημα απευθύναμε και φέτος την πρόσκληση στους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Οικονομικών Καταστάσεων της ΠΑΕ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ

Ανάλυση Οικονομικών Καταστάσεων της ΠΑΕ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Ανάλυση Οικονομικών Καταστάσεων της ΠΑΕ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ του Στέλιου Λεβέντη (ΑΜ 9668) Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΘΕΜΑ: Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο ΙΕΡΑΡΧΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΙ Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ Σύνταξη: Ηλίας Κουβαράς, Δικηγόρος L.L.M., Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου

Διαβάστε περισσότερα

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης

ελάχιστο δυνατό («ελάχιστο κράτος»), σε αυτό που χρειάζεται για την εξασφάλιση της τάξης ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης έχει αποδείξει ότι στα θέματα του 1 ου σταδίου δεν αρκεί μονάχα η επίγνωση της αντίστοιχης ύλης αλλά συχνά απαιτείται γνώση των μαθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια.

Ταξινόμηση των μοντέλων διασποράς ατμοσφαιρικών ρύπων βασισμένη σε μαθηματικά κριτήρια. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Ταξινόμηη των μοντέλων διαποράς ατμοφαιρικών ρύπων βαιμένη ε μαθηματικά κριτήρια. Μοντέλο Ελεριανά μοντέλα (Elerian) Λαγκρατζιανά μοντέλα (Lagrangian) Επιπρόθετος διαχωριμός Μοντέλα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις

Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις Κεφάλαιο 2.1: Οργάνωση Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Το κεφάλαιο αυτό ξεκινά με την παρουσίαση των μορφών με τις οποίες τα άτομα μιας οργανωμένης κοινωνίας συνεργάζονται μεταξύ τους δημιουργώντας

Διαβάστε περισσότερα

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις»

( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «απεικονίσεις» ( ιμερείς) ΙΜΕΛΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α Β «πεικονίσεις» 1. ΣΧΕΣΕΙΣ: το σκεπτικό κι ο ορισμός. Τ σύνολ νπριστούν ιδιότητες μεμονωμένων στοιχείων: δεδομένου συνόλου S, κι ενός στοιχείου σ, είνι δυντόν είτε σ S είτε

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα!

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Αναλογική εικόνα Ψηφιοποίηση (digitalization) Δειγματοληψία Κβαντισμός Δυαδικές δ έ (Binary) εικόνες Ψηφιακή εικόνα & οθόνη Η/Υ 1 Ψηφιακή Εικόνα Μια ακίνητη

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ.

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Δ/νση Μηχανοργάνωσης & Η.Ε.Σ. Απρίλιος 2012 ΥΠΕΣ-ΔΜΗΕΣ Β' κ Γ' ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2009 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 1 Εκλογείς

Διαβάστε περισσότερα

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Opinion Mining Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr Μάιος 2014 Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Περιεχόμενα Εισαγωγή Εφαρμογές ομή μιας άποψης Είδη απόψεων Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Η αύξηση του οργανωμένου και του διασυνοριακού εγκλήματος ακολουθεί την παγκοσμιοποίηση. Η γρήγορη ανταλλαγή των πληροφοριών και της γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος Ε.Φ.Ο.Τ. 2013/1

Εγκύκλιος Ε.Φ.Ο.Τ. 2013/1 Εγκύκλιος Ε.Φ.Ο.Τ. 2013/1 Θέμα : Βαθμολογούμενοι Αγώνες, Τρόπος Βαθμολόγησης. Οι βαθμολογούμενοι αγώνες για το έτος 2013 είναι οι κάτωθι : - Πανελλήνιο Πρωτάθλημα 2x18μ. - Ανοιχτό Πρωτάθλημα 2x70μ. για

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων

ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ: Μελέτες Περιβαλλοντικών επιπτώσεων 1 8.α. Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) ονομάζεται η εμπεριστατωμένη και τεκμηριωμένη επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1 Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate, εισηγητής Φροντιστηρίων ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ο δημόσιος προϋπολογισμός είναι σχεδόν πάντοτε τεχνικά ισοσκελισμένος. Ένα τέτοιο όμως

Διαβάστε περισσότερα

του συνεργάτη μας Λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Μακρίδη 1. Ποιο από τα παρακάτω δεν περιλαμβάνεται στο Πραγματικό Παθητικό

του συνεργάτη μας Λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Μακρίδη 1. Ποιο από τα παρακάτω δεν περιλαμβάνεται στο Πραγματικό Παθητικό του συνεργάτη μας Λογιστή Α Τάξεως Γεωργίου Μακρίδη 1. Ποιο από τα παρακάτω δεν περιλαμβάνεται στο Πραγματικό Παθητικό μιας οικονομικής μονάδος: Α) Υποχρεώσεις προς τον Παπαδόπουλο, συνιδιοκτήτη της επιχείρησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 4 η ΕΝΟΧΕΣ ΔΙΑΖΕΥΚΤΙΚΕΣ Εννοιολογική προσέγγιση. Διαζευκτική είναι η ενοχή που έχει ως αντικείμενο δύο ή περισσότερες

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Συνέδριο: Αρχεία, Βιβλιοθήκες και Δίκαιο στην Κοινωνία της Πληροφορίας Αθή να, 2 και 3 Φ εβρουαρίου 2006 Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020. Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική

To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020. Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΣΠΑ To νέο ΕΣΠΑ 2014 2020 Προτεραιότητες και Αρχιτεκτονική Σμάρω Ζησοπούλου ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Νέα δεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming)

Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 1 Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής ΜΜΚ 452: Μηχανικές Ιδιότητες και Κατεργασία Πολυμερών Εργαστηριακή Άσκηση Θερμομόρφωση (Thermoforming) Σελίδα 2 Εισαγωγή: Η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ : ΜΙΑ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ : ΜΙΑ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΤΜΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Διευκρινήσεις για τη χορήγηση αδειών στους δημοσίους υπαλλήλους βάσει του νέου Υπαλληλικού Κώδικα.

ΘΕΜΑ: Διευκρινήσεις για τη χορήγηση αδειών στους δημοσίους υπαλλήλους βάσει του νέου Υπαλληλικού Κώδικα. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Αθήνα, 14 Μαϊου 2007 Αριθμ. Πρωτ.: ΔΙΔΑΔ/Φ.51/538/12254

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ»

Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ» Θέμα: «Κλασσικός Ελιτισμός Ανταγωνιστικός Ελιτισμός Οικονομική Θεωρία της Δημοκρατίας - Ριζοσπαστική σχολή των Ελίτ» Συντάκτης: Αυλίδου Εύα, Πολιτικός Επιστήμων 1 ΘΕΩΡΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΙΤ Θεωρούμε ότι οι κύριοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Υπουργείο Εσωτερικών Γενική Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης & Εκλογών Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Ιανουάριος 2015 ΥΠΕΣ- Η Ε' ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ 2014 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΕΚΛΟΓΙΚΟΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες

Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες Θέμα: «Οι θέσεις του Μax Weber για το κράτος και τη Δημοκρατία» Συντάκτης: ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΑΒΛΑΔΩΡΑΚΗ-ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΝΤΑΣ Πολιτικοί Επιστήμονες 1 ΘΕΜΑ: Αναφερθείτε αναλυτικά στις θέσεις του Max Weber για το κράτος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Επειδή βλέπουμε κάθε πόλη κράτος να είναι ένα είδος κοινότητας και κάθε κοινότητα να έχει συσταθεί για χάρη κάποιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ ΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ ΑΣΗ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩ ΩΝ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Π. ΨΩΝΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΝΤΡΟΠΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αρχαία Κόρινθος, 23 03 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Αρ. Πρωτ: 2680 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 25 η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ. Δ/νση : Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις και ιδιότητές τους

Σχέσεις και ιδιότητές τους Σχέσεις και ιδιότητές τους Διμελής (binary) σχέση Σ από σύνολο Χ σε σύνολο Υ είναι ένα υποσύνολο του καρτεσιανού γινομένου Χ Υ. Αν (χ,ψ) Σ, λέμε ότι το χ σχετίζεται με το ψ και σημειώνουμε χσψ. Στην περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) Κυριακή 1-2-2009 ΕΡΩΤΗΜΑ 2ο: Την τελευταία περίπου πενταετία εφαρμόζεται στα νηπιαγωγεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Ευχόμαστε σε όλους μια ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008 ΚΑΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της

Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών. Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Κεφάλαιο 2.6: Η Διαδικασία Εντοπισμού Επιχειρηματικών Ευκαιριών Περίληψη Κεφαλαίου: Το έκτο κεφάλαιο πραγματεύεται την ευρύτερη έννοια της Επιχειρηματικής Ευκαιρίας, τα στάδια εντοπισμού της και τους γενικότερους

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Τετάρτη 23 Μαΐου 2012 Εκφωήσεις και Λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006

Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η ύδρευση της Καρδίτσας Προβλήματα και προοπτικές Ημερίδα, Καρδίτσα 17 Φεβρουαρίου 2006 Η διαχείριση του ταμιευτήρα Πλαστήρα: Από τη μελέτη στην εφαρμογή Δημήτρης Κουτσογιάννης Τομέας Υδατικών Πόρων Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την

Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την Καραίσκος Δημήτριος: Δικηγόρος υπ. Διδάκτωρ Ιδιωτικού Δικαίου Παν/μίου Αθηνών 1. Άσκηση και κατάχρηση του δικαιώματος Άσκηση του δικαιώματος σημαίνει την εξουσία του δικαιούχου να ενεργήσει για την αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός

Γιάννης Ι. Πασσάς. Γλώσσα. Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Γιάννης Ι. Πασσάς Γλώσσα Οι λειτουργίες της γλώσσας Η γλωσσική 4εταβολή και ο δανεισ4ός Αρχή πάντων ορισµός εστί Γλώσσα: Κώδικας ση4είων ορισ4ένης 4ορφής (γλωσσικής), 4ε τα ο

Διαβάστε περισσότερα