ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ"

Transcript

1 ` 4 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΑΠ ΕΛΠ22 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ : ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΤΟΝ 20 Ο ΑΙΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΊΧΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΔΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ & ΥΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΚΟΣΜΟΓΟΝΙΑΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: Περιστέρι, 29/04/2010 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α. ΛΕΚΚΑΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

2 ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ : «Όταν βλέπεις ένα άγαλμα ή ένα ζωγραφικό πίνακα αναγνωρίζεις την άσκηση της τέχνης. Όταν παρατηρείς από απόσταση την πορεία ενός πλοίου δε διστάζεις να συμπεράνεις ότι η κίνησή του οδηγείται από τη σκέψη και από την τεχνική. Όταν κοιτάς ένα ηλιακό ρολόι ή ένα υδραυλικό ρολόι, συμπεραίνεις ότι λέει την ώρα με βάση την τεχνική και όχι τυχαία, πώς λοιπόν είναι συνεπές να υποθέσει κανείς ότι ο κόσμος, που περιλαμβάνει τόσο τα έργα της τέχνης στα οποία αναφερόμαστε, τους τεχνίτες που τα κατασκεύασαν και κοντά σ αυτά οτιδήποτε άλλο, μπορεί να στερείται σκοπού και αιτίας; Ας υποθέσουμε ότι ένας ταξιδιώτης μετέφερε στη Σκυθία ή στη Βρετανία το πλανητάριο, που πρόσφατα κατασκευάστηκε από το φίλο μας τον Ποσειδώνιο, το οποίο σε κάθε περιστροφή αναπαράγει τις ίδιες κινήσεις του Ήλιου, της Σελήνης και των πέντε αστέρων που συμβαίνουν στον ουρανό, μέρα και νύκτα, θα ήταν δυνατό ένας οποιοσδήποτε εντόπιος να αμφιβάλει πως αυτό το πλανητάριο ήταν έργο λογικού όντος; Αυτοί οι σκεπτικιστές, ωστόσο, εκφράζουν αμφιβολίες σχετικά για τον ίδιο τον κόσμο από τον οποίο προέρχονται όλα τα πράγματα και έχουν την αρχή τους, και συζητούν το αν αποτελεί προϊόν τυχαίο, ή αναγκαίο, ή κάποιας Θείας σκοπιμότητας και έμπνευσης. Εκφράζουν μεγαλύτερη εκτίμηση για το κατόρθωμα του Αρχιμήδη στο να κατασκευάσει ένα μοντέλο των περιστροφών στο στερέωμα, απ ότι στην ίδια τη φύση που τα δημιούργησε, παρ όλο ότι η τελειότητα του πρωτότυπου μας δείχνει μια επιδεξιότητα πολύ μεγαλύτερη από ό,τι η απομίμηση» (Κικέρων, De Natura Deorum II, xxxiv xxxv [87 88]). (Price, Derek de Solla, Γρανάζια από τους Έλληνες: Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ένας ημερολογιακός υπολογιστής από το 80 π.χ., Προλεγόμενα απόδοση: Ν.Α. Οικονόμου, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Τεχνικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, χ.χ., σελ. 52). Το κείμενο του Κικέρωνος αναφέρεται σε μια σημαντική διαμάχη ανάμεσα στους υποστηρικτές του δημιουργισμού και της ύπαρξης θείας πρόνοιας και τους αντιπάλους τους. 1. Χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα παραδείγματα, να εξηγήσετε με ποιον τρόπο το επιχείρημα που παραδίδει ο Κικέρων προϋποθέτει την πρόοδο που συντελείται κατά την ελληνιστική περίοδο στον τομέα της κατασκευής μηχανών. 2. Να εντάξετε το κείμενο του Κικέρωνος στη διαμάχη μεταξύ δημιουργιστών και αντι δημιουργιστών με βάση τα χωρία Πλάτωνος Νόμοι X, 889e 897c και Τίμαιος 28a 29b και Λουκρητίου De Rerum Natura IV και V

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ... 4 ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ... 6 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 Εδώ που φτάσαμε, το αδύνατο χέρι του ανθρώπου συναγωνίζεται την ίδια τη Φύση. Κλαύδιος Κλαυδιανός Σύντομα ποιήματα, LI (LXVIII) ευτυχισμένος αυτός που μπόρεσε να γνωρίσει τα αίτια των πραγμάτων και πάτησε χάμω όλους τους φόβους και υπέταξε την αδυσώπητη μοίρα το βουητό του αχόρταγου Αχέροντα. Βιργίλιος 3

5 ΜΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ Στο απόσπασμα του Κικέρωνα που έχει σταχυολογηθεί ως αφορμή για αυτή την εργασία 1 γίνεται αναφορά μεταξύ άλλων σε ένα άξιο θαυμασμού πλανητάριο κατασκευασμένο από τον Ποσειδώνιο, 2 καθώς και σε ένα άλλο που είχε κατασκευάσει ο Αρχιμήδης. Οι μηχανές αυτές ανήκουν σε ένα είδος κατασκευών με μακρά παράδοση, μια πορεία που ξεκινούσε πολύ πριν την εποχή του ρωμαίου ρήτορα και συνεχίστηκε έως τα αστρονομικά μηχανικά ρολόγια του 14 ου αιώνα στην Ευρώπη. Προσπαθώντας να ψηλαφίσουμε ένα παράδειγμα τεχνολογικής εξέλιξης για την οποία στερούμαστε ικανών πληροφοριών, ας παρακολουθήσουμε αρχικά τις αναφορές για τα ίδια τα πλανητάρια. Από τον Κικέρωνα γνωρίζουμε ότι στην εποχή του υπήρχαν τουλάχιστον δύο τέτοιες κατασκευές του Αρχιμήδη, μία στην κατοχή του Μάρκου Μάρκελλου και μία άλλη ομορφότερη που βρισκόταν αφιερωμένη στο ναό της Αγνότητας. Η επίδειξη μάλιστα της ουράνιας σφαίρας από τον ιδιοκτήτη της και η εμπεριστατωμένη ερμηνεία του τρόπου λειτουργίας της από το Γάϊο Σουλπίκιο Γάλλο, προκαλούν τον ιδιαίτερο θαυμασμό των παρευρισκομένων. Ο εντυπωσιασμένος από την επίδειξη Κικέρωνας, παρότι αρχικά δεν είχε ενθουσιαστεί από την εμφάνιση της κατασκευής αφού είχε ήδη υπόψη του το άλλο ομορφότερο δείγμα, εκθειάζει τελικά την ευφυΐα του Αρχιμήδη και μας χαρίζει μια πολύτιμη περιγραφή της. Το πλανητάριο λοιπόν είχε τη μορφή μιας σφαίρας, που περιέγραφε τις κινήσεις του Ήλιου, της Σελήνης και των πέντε αστεριών που ονομάζονται περιπλάνητες. Ο θαυμασμός για το πλανητικό αυτό ομοίωμα όμως, έγκειται στη δυνατότητα της ακριβής αναπαράστασης των περιστροφικών κινήσεων που πραγματοποιούν τα ουράνια σώματα, κινήσεις αποκλίνουσες, με διαφορετικές ταχύτητες και ποικιλία. Στις δυνατότητες της σφαίρας ήταν να αναπαριστά επίσης τις εκλείψεις του Ήλιου και της Σελήνης καθώς και τις φάσεις της. 3 Ιδιαίτερα σημαντική όμως είναι και η αναφορά του Γάλλου σε πρότερο είδος ουράνιας σφαίρας, σε μια πρώιμη ανακάλυψη, την κατασκευή της οποίας αποδίδει στο Θαλή το Μιλήσιο. Η συμπαγής εκείνη σφαίρα είχε χαραχθεί με αστερισμούς και αστέρια από τον Εύδοξο τον Κνίδιο και είχε αργότερα υμνηθεί από τον ποιητή Άρατο. Εδώ αναφύεται η περιγραφή μιας τεχνολογικής εξέλιξης που θα μπορούσε να αποδώσει, έστω και υποθετικά, την πορεία της εφαρμογής των αστρονομικών γνώσεων σε τεχνολογικές κατασκευές. Μια πορεία που ξεκινά από τις πρώτες προσπάθειες χαρτογράφησης του ουρανού και σύνταξης αστρονομικών ημερολογίων που μαρτυρούνται τον 7 ο π.χ. αιώνα στο έπος του 1 Κικέρων, De Natura Deorum II xxxiv-xxxv. 2 Ο Ποσειδώνιος ο Ρόδιος ή ο Απαμεύς (περ. 135 π.χ. 51 π.χ.) ήταν Έλληνας πολυμαθής στωικός φιλόσοφος, αστρονόμος, γεωγράφος, πολιτικός, ιστορικός και δάσκαλος που γεννήθηκε στην Απάμεια της Συρίας. Θεωρείτο ο πολυμαθέστερος άνθρωπος του κόσμου για την εποχή του. Περί το 95 π.χ. εγκαταστάθηκε στη Ρόδο, κράτος φημιζόμενο ως προς τις επιστημονικές έρευνες, και έγινε Ρόδιος πολίτης. 3 Price, Derek De Solla, Γρανάζια από τους Έλληνες, Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ένας ημερολογιακός υπολογιστής από το 80 π.χ., επιμ. Θ. Ιωαννίδης, προλεγόμενα απόδοση Ν. Α. Οικονόμου, εκδ. Τεχνικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη χ.χ., σσ.48-49, 51. 4

6 Ησίοδου Έργα και Ημέραι, συνεχίζεται με τα παραπήγματα 4 στη διάρκεια του 6 ου και 5 ου αιώνα, για να προχωρήσει με τον κύκλο του Μέτωνα που εγκαινιάζει την παράδοση σύνταξης αστρονομικών ημερολογίων. Η συσσώρευση γνώσης θα συνεχισθεί με τον Εύδοξο να θέτει τα θεμέλια για την εφαρμογή της γεωμετρίας στη μελέτη του ουρανού, εισάγοντας το γεωμετρικό μηχανισμό των ομόκεντρων σφαιρών στην περιγραφή των δεδομένων της παρατήρησης. Μαθηματικό μοντέλο που θα συνδράμει τόσο στην ανάπτυξη των γεωγραφικών μελετών, όσο και στην επεξεργασία αστρονομικών οργάνων που θα λειτουργήσουν με ικανοποιητική ακρίβεια. Μοντέλο που θα εξελιχθεί περαιτέρω από εξαίρετους αστρονόμους μαθηματικούς, όπως ο Κάλλιπος ο Κυζικηνός, ώστε να φθάσουμε στις αρχές του 3 ου π.χ. αιώνα στην πλατωνική γεωμετρικοποίηση της αστρονομίας. Σε αυτή τη φάση και με τη συνδρομή σωρείας νέων γνώσεων από τη βαβυλωνιακή αστρονομία καταλήγουμε σε μια περίπλοκη εικόνα για το σύμπαν με πλήθος ποιοτικών χαρακτηριστικών για τις κινήσεις των ουράνιων σωμάτων και τα αστρονομικά φαινόμενα. 5 Η μηχανική λοιπόν έχει στη διάθεσή της ένα μεγάλο αποθησαυρισμένο όγκο αστρονομικών γνώσεων και παρά τη γενική διαπίστωση που θέλει τους αρχαίους Έλληνες να αδιαφορούν για την πρακτική χρησιμότητά της θεωρητικής γνώσης, ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς και φυσικούς της αρχαιότητας, ο Αρχιμήδης, αφιερώνει ένα σύγγραμμά του, τη Σφαιροποιεία, αποκλειστικά στην εφαρμοσμένη μηχανική, ενώ φέρεται να κατασκευάζει ο ίδιος τις διάσημες σφαίρες. 6 Θα πρέπει λοιπόν να ήταν αυτός που έκανε τα πρώτα βήματα για τη μηχανοποίηση των κινήσεων των ουράνιων σωμάτων, ενσωματώνοντας στα ακίνητα συμπαγή έως τότε πλανητάρια ένα μηχανισμό που προκαλούσε με πιστότητα την αναπαράστασή τους. Ένας μηχανισμός που θα περιελάμβανε οδοντωτούς τροχούς, εμπλεκόμενους σε παράλληλα επίπεδα, ώστε μέσω του απαραίτητου επιδέξιου αριθμητικού χειρισμού, να αποδοθούν όλες οι αναγκαίες αναλογίες που θα προκαλούσαν τελικά τις κατάλληλες περιστροφές. 7 Μόνο ένας μηχανισμός αυτής της κατηγορίας άλλωστε θα μπορούσε να αποδώσει τις σωστές μέσες περιοδικές περιστροφές στα επτά ουράνια σώματα και στο συνοδικό μήνα, 8 ενώ είμαστε αρκετά βέβαιοι ότι ο Αρχιμήδης τελεί εν γνώσει της χρήσης οδοντωτού τροχού, τον οποίο βρίσκουμε εμπλεκόμενο με ελικοειδή ατέρμονα κοχλία και στις πολεμικές του μηχανές. 9 4 Τα παραπήγματα ήταν ένα είδος αστρονομικών ημερολογίων, χαραγμένων αρχικά σε λίθινες ή ξύλινες πινακίδες, με σκοπό να συσχετίζουν τις ανατολές και τις δύσεις ευδιάκριτων αστέρων και αστερισμών µε ημερομηνίες και καιρικά φαινόμενα, ώστε να παράσχουν χρήσιμες πληροφορίες για δραστηριότητες όπως είναι η ναυσιπλοΐα, η γεωργία, οι θρησκευτικές εορτές κ.ά. 5 Γαβρόγλου Κ., Διαλέτης Δ., Χριστιανίδης Γ., Από τους Πυθαγορείους στον Αρίσταρχο τον Σάμιο: Η ιστορία των αντιλήψεων για την κίνηση της γης στην αρχαία ελληνική αστρονομία, εκδ. Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα 2002, σσ Χριστιανίδης Γιάννης κ.ά., «Η μηχανική στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους», στο: Ελληνική φιλοσοφία και επιστήμη: από την αρχαιότητα έως τον 20ό αιώνα, τόμ. Β Οι επιστήμες στην αρχαία Ελλάδα, στο Βυζάντιο και στον Νεότερο Ελληνισμό, εκδ. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2000, σ Price, ό.π., σσ Το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών νουμηνιών ή πανσελήνων. 9 Price, ό.π., σσ.40,53. 5

7 Η συνέχεια της πορείας που προσπαθούμε να συνθέσουμε δε θα μπορούσε να βρει αξιολογότερο σταθμό από το μηχανισμό των Αντικυθήρων, τον υπέροχο αυτό μηχανισμό που κατασκευάστηκε κατά το δεύτερο ήμισυ του 2 ου π.χ. αιώνα, ίσως στη Ρόδο, την εποχή που εκεί ζούσε ο μεγαλύτερος αστρονόμος της αρχαιότητας, ο Ίππαρχος και ο γνωστότατος στωικός φιλόσοφος και αστρονόμος, Ποσειδώνιος. 10 Το μοναδικό αυτό αρχαιολογικό εύρημα αποκαλύπτει έναν εξαιρετικά ευφυή και πολύπλοκο συνδυασμό πολλών οδοντωτών τροχών που εμπλέκονται με μεγάλες διακυμάνσεις μεγεθών και οδοντώσεων, τόσο σε παράλληλα επίπεδα, όσο και με τους άξονες σε ορθή γωνία. 11 Η βασική ιδέα λειτουργίας είναι αυτή που περιγράφεται από τον Κικέρωνα, αλλά εδώ είναι περισσότερο εξελιγμένη και σαφώς πολυπλοκότερη. Το εξελικτικό βήμα οφείλεται στον Ίππαρχο, ο οποίος αποδίδει γεωμετρική πολυπλοκότητα στην πλανητική θεωρία, ενώ εισάγοντας τη στερεογραφική προβολή κατορθώνει τη χαρτογράφηση μιας σφαίρας σε επίπεδη επιφάνεια. Οι αλλαγές αυτές ανάμεσα σε άλλα θα επιτρέψουν στους κατασκευαστές να αναπαραστήσουν το σύμπαν σε επίπεδη επιφάνεια, αποφεύγοντας την άβολη σφαίρα, κάνοντας πλέον δυνατή την εντυπωσιακή απόδοση όλων των χαρακτηριστικών ημερήσιων περιστροφών του ουρανού σε μια εύχρηστη επίπεδη κατασκευή όπως ο εν λόγω μηχανισμός. 12 Η παράδοση του πλανητάριου με οδοντωτούς τροχούς που ανάγεται λοιπόν στους κλασσικούς χρόνους, θα περάσει στη βυζαντινή αυτοκρατορία με το βυζαντινό ηλιακό ημερολογιακό μηχανισμό. Από εκεί στο Ισλάμ όπου η βιβλιογραφία, αλλά και τα αρχαιολογικά ευρήματα, θα βεβαιώσουν την τεχνολογική συνέχεια με τα αστρολαβικά υδραυλικά ρολόγια, για να φθάσουμε τελικά στα αστρονομικά ρολόγια του 14 ου αιώνα. 13 Μια πορεία ανθρώπινης αναζήτησης της γνώσης, μια περιγραφή του ανθρώπινου αγώνα να αναπαραστήσει τον κόσμο, ώστε να αποκαλύψει τα μυστικά του και να τον κατακτήσει. Ένας μακρύς δρόμος αξιοθαύμαστης επιστημονικής προσπάθειας, που στην ελληνιστική περίοδο, όταν θα σημειωθεί η πρωτόφαντη πρόοδος στη μηχανική, θα προκαλέσει ανάμεσα στα άλλα και την επιβεβαίωση στον Κικέρωνα της ύπαρξης ενός κατά αναλογία θαυμαστού θεϊκού δημιουργού. ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Στο ίδιο απόσπασμα που συναντήσαμε πρωτύτερα, 14 ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρωνας, διαφωνώντας με την ατομική κοσμοθεωρία, εκφράζει την απορία του για όσους αδυνατούν να αναγνωρίσουν στον κόσμο που μας περιβάλλει τη σκοπιμότητα και την έμπνευση της θεϊκής επίνοιας, παίρνοντας με αυτό τον 10 Σειραδάκης Γ., «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων», Α.Π.Θ.έματα Έρευνας Περιοδική έκδοση των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τχ.1 (Σεπτέμβριος 2009), σ Price, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Price, ό.π., σσ.42, Κικέρων, De Natura Deorum II xxxiv-xxxv. 6

8 τρόπο θέση υπέρ της τελεολογίας των δημιουργιστών. Ο εκλεκτικιστής Κικέρων θεωρεί εξάλλου ότι ο κόσμος, σε όλες τις εκφάνσεις του, συγκροτεί ένα σύνολο οργανωμένο με ενότητα και τάξη, χαρακτηριστικά που συνιστούν την ίδια τη θεότητα, καταδεικνύοντας συγχρόνως την πρόνοιά της. 15 Με αφορμή αυτή την αναφορά, θα διερευνήσουμε ακροθιγώς την αντιπαράθεση των υποστηρικτών της θεολογικής τελεολογικής κοσμολογικής αντίληψης με τους θιασώτες της μηχανιστικής θεώρησης, επικεντρωμένοι σε δύο πλατωνικά αποσπάσματα από τον Τίμαιο και τους Νόμους καθώς και σε δύο αποσπάσματα από το ποίημα του Λουκρητίου De Rerum Natura. Η επιλογή των αποσπασμάτων δε είναι τυχαία αφού ο Τίμαιος είναι ένα πλατωνικό κείμενο αφιερωμένο στην κοσμολογία και στις φυσικές επιστήμες, που όντας διαθέσιμο καθ όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα αποτέλεσε για τη δυτική Ευρώπη το βασικό πλαίσιο αναφοράς στην ελληνική φιλοσοφία σχετικά με τον υλικό κόσμο. Οι Νόμοι επίσης, πέρα από το ότι αποτελούν το εκτενέστερο πλατωνικό σύγγραμμα, περιέχουν τις ωριμότερες απόψεις του φιλόσοφου για την ηθική, την παιδεία και τη νομοθεσία, ενώ συγκεκριμένα στο δέκατο βιβλίο, και μόνο σε αυτό, βρίσκουμε μια μεθοδική διατύπωση της θεολογίας του. 16 Αντίστοιχα στο De Rerum Natura, σε ένα αναγνωρισμένο ήδη από την εποχή του έμμετρο αριστούργημα, ο Λουκρήτιος εκθέτει ένα σύνθετο φιλοσοφικό σύστημα, αναπτύσσοντας με ορθολογισμό, εκφραστική ακρίβεια και περιεκτική διατύπωση, μια συστηματική ανάλυση των βασικών αρχών της επικούρειας διδασκαλίας και των ατομικών αντιλήψεων του αρχαίου υλισμού. 17 Στον Τίμαιο λοιπόν, ο ώριμος Πλάτωνας εκθέτει την αντίληψή του για ένα τακτοποιημένο σύμπαν. 18 Αφαιρώντας το μανδύα του εἰκότος μύθου, έχουμε ένα έργο δογματικής και αποκαλυπτικής κοσμογονίας, που συλλαμβάνοντας τον κόσμο ως έργο τέχνης, συμβάλει ουσιαστικά στη φυσική φιλοσοφία. Ως τελεολογικό μανιφέστο καταδεικνύει την επιβολή των ψυχικών αιτιών στον κόσμο, της έλλογης ψυχής επί του σώματος, την κυριαρχία της σκοπιμότητας στη μηχανική αλληλεπίδραση. 19 Στους Νόμους, όπου επιδιώκεται η απόδειξη της ορθότητας και της λογικής της νομοθεσίας, τίθεται το βασικό ερώτημα αν υπάρχουν θεοί. Στην προσπάθεια επιβεβαίωσης της ύπαρξης και της πρόνοιας των θεών, έχουμε διαπραγμάτευση εννοιών που βρίσκουμε και στον Τίμαιο, όπως για παράδειγμα την κοσμική ψυχή και τον κοσμικό νου, τις κυκλικές κινήσεις του σύμπαντος και τα τέσσερα στοιχεία, τα αίτια και συναίτια, καθώς επίσης και το ρόλο της αστρονομίας. Πέρα από την κοινή θεματολογία όμως, εμφανίζονται εδώ οι θεωρητικοί αντίπαλοι της πλατωνικής θεώρησης με τα επιχειρήματά τους, ενώ ο αποδεικτικός λόγος, απαλλαγμένος από 15 Vegetti M., Ιστορία της Αρχαίας Φιλοσοφίας, μτφρ. Γ. Α. Δημητρακόπουλος, εκδ. Π. Τραυλός, Αθήνα , σ Taylor A. E., Πλάτων, ο άνθρωπος και το έργο του, μτφρ. Ι. Αρζόγλου, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα , σσ.496, Long A. A., Η ελληνιστική φιλοσοφία Στωικοί, επικούρειοι, σκεπτικοί, μτφρ. Στ. Δημόπουλος Μ. Δραγώνα Μονάχου, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα , σ Jeannière A., Πλάτων, μτφρ. Στ. Βλοντάκης, εκδ. Δημ. Παπαδήμας, Αθήνα 1995, σ Λουκρήτιος, Για τη φύση των πραγμάτων, De Rerum Natura, μτφρ. Θ. Αντωνιάδης Ρ. Χαμέτη, εισαγ. M. F. Smith, σχολ. Γ. Αβραμίδης, εκδ. Θύραθεν, Θεσσαλονίκη 2005, σσ.55,109,149. 7

9 αφηγηματικές συμβάσεις, αποσαφηνίζει την εικόνα της δημιουργίας του κόσμου που μας προσφέρει ο Τίμαιος. 20 Πριν όμως εξετάσουμε τις απόψεις των υπέρμαχων της μηχανικής αιτιότητας, στις οποίες με δριμύτητα απαντά ο Πλάτωνας αναπτύσσοντας τη δική του ιδεαλιστική θεωρία, ας διερευνήσουμε όσα αναλύονται στην κοσμολογική ομιλία του Τίμαιου. Μια ομιλία που εξελίσσεται ως μονόλογος, χωρίς παρεκβάσεις πέρα από ελάχιστα σποραδικά λόγια συγκατάθεσης του Σωκράτη, αρχίζοντας από τη γέννηση του κόσμου και φτάνοντας στη φύση των ανθρώπων, καλύπτοντας όλο το έδαφος των φυσικών επιστημών, από την αστρονομία ως την παθολογία και την ψυχοφυσική. 21 Η σοβαρότητα και η ιδιαιτερότητα του θέματος επιβάλλει στον Πλάτωνα να ξεκαθαρίσει εξαρχής τα θεμέλια του θεωρητικού του οικοδομήματος και για αυτό ξεκινά με τον Τίμαιο να αποσαφηνίζει, στο συγκεκριμένο απόσπασμα 22 που έχει μορφή μεθοδολογικού προοιμίου, τις αξιωματικές θέσεις στις οποίες στηρίζει την πραγμάτευση του ορατού σύμπαντος και τις μεταφυσικές του πεποιθήσεις, τη διαμόρφωση συνεπώς της κοσμολογικής του αντίληψης. Δεδομένη λοιπόν είναι στην πλατωνική οντολογία η ύπαρξη δύο κόσμων, ο χωρισμός των αιωνίως αμετάβλητων Ιδεών από το συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο των αισθητών φαινομένων, η διάκριση γιγνομένων και ὄντων, εἶναι και γίγνεσθαι. Τα αντικείμενα της νόησης εξάλλου επέχουν θέση απόδειξης για την ύπαρξη των Ιδεών, με τον ίδιο τρόπο που τα αντικείμενα των αισθήσεων πιστοποιούν την ύπαρξη μεταβλητών οντοτήτων. Ομοίως θεωρεί εγνωσμένο το επιχείρημα των πρώτων αιτιών, την ανάγκη δηλαδή αιτίου για κάθε μεταβολή και γέννηση, αίτιο που μετατρέπει αυτομάτως και χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό σε δρώντα τεχνίτη δημιουργό. 23 Εισάγεται έτσι η ιδέα του δημιουργού Θεού και η γένεσις ως προϊόν τέχνης και όχι φύσεως ή τύχης, ως μίμηση και όχι ως φυσική και αυτόματη διαδικασία, με τον πλατωνικό δηλαδή τρόπο περιγραφής της καλλιτεχνικής δημιουργίας. 24 Η όλη διαδικασία προϋποθέτει μάλιστα και ένα υπόδειγμα, σύμφωνα με το οποίο ο δημιουργός ενεργεί. Αν το υπόδειγμα αυτό είναι νοητό, συνεπώς αδημιούργητο, ασύλληπτο από τις αισθήσεις και τέλειο, τότε το αποτέλεσμα της δημιουργίας είναι ωραίο, όταν όμως το υπόδειγμα είναι αισθητό, το αποτέλεσμα της δημιουργίας δεν μπορεί να είναι ωραίο. Ο κόσμος λοιπόν συλλαμβάνεται ως προϊόν αυθεντικής δημιουργίας που προϋποθέτει έναν κατασκευαστή, ένα δομικό υλικό και ένα υπόδειγμα. 25 Στη συνέχεια αυτές οι αξιωματικές θέσεις εφαρμόζονται στο σύμπαν το οποίο, όντας ορατό και απτό, αναγνωρίζεται ως γιγνόμενο. Αφού λοιπόν ανήκει στο είδος των αισθητών, έχει αίτιο γενέσεως, ένα δημιουργό που ακολούθησε το αιώνιο και ιδεατό υπόδειγμα, ώστε ο κόσμος ως σύνολο να είναι το ωραιότερο 20 Στο ίδιο, σ Taylor, ό.π., σσ.498, Τίμαιος 27d5-29d2. 23 Τίμαιος 28a6. 24 Τίμαιος 28a4-b2. 25 Πλάτων, Τίμαιος, μτφρ. εισαγ. σχολ. Β. Κάλφας, εκδ. Πόλις, Αθήνα , σ

10 δημιούργημα. 26 Ο κόσμος άρα παρουσιάζεται ως αποτέλεσμα θείας πρόνοιας, προϊόν έλλογης σκοπιμότητας, πεδίο κυριαρχίας της τάξης και της αρμονίας. Η παρουσία εξάλλου του Δημιουργού διαφοροποιεί ριζικά το πλατωνικό κοσμοείδωλο από τις προσωκρατικές κοσμολογίες. Δεν έχουμε πια τη φύσει τάξη που μετατρέπει το σύμπαν σε κόσμο, άλλα την πλατωνική θεότητα που βρίσκεται πέρα από τις αλληλεπιδρώσες οντότητες που αποτελούν τη φύση. Ένα θεϊκό τεχνίτη, που δίχως να παραβιάζει τη φυσική κανονικότητα, δρα μεταπλάθοντας το πρωτογενές υλικό, οργανώνοντας την ύλη βάσει των αιώνιων Ιδεών, για να επιτύχει το προσχεδιασμένο πλάνο του. Έναν ανώτερο θείο Δημιουργό, εξαιρετικά απόμακρο για τον κόσμο και τον άνθρωπο, δυσπρόσιτο και δυσνόητο, για τον οποίο ο Τίμαιος δεν είναι σε θέση ή δεν επιθυμεί να μιλήσει, 27 αλλά περιγράφει αναλυτικά τη σκέψη και τη δράση του, ώστε τελικά η προσωποποιημένη εικόνα του να προκύπτει ξεκάθαρη και ολοκληρωμένη. 28 Ο Δημιουργός δρα, χωρίς ο ίδιος να δέχεται οποιαδήποτε επίδραση. Ενεργεί ακολουθώντας μια διορατική ικανότητα εκλογής, επιθυμώντας πάντα το καλύτερο. Καθοριστικό στοιχείο της φύσης του είναι ότι δεν είναι παντοδύναμος, αφού αναπόφευκτα η επενέργειά του παρεμποδίζεται από τη φυσική προδιάθεση του υλικού στο οποίο πρέπει να εργαστεί. Με αγαθές προθέσεις, απεριόριστες μαθητικές ικανότητες και υποβοηθούμενος από την προνομιακή πρόσβαση στο νοητό υπόδειγμα που του εξασφαλίζει η θεϊκή του φύση, έπλασε τον καλύτερο από τους δυνατούς κόσμους. Καλύτερο, είτε ως άριστο κατά την αρχή της οικονομίας, είτε ως μέγιστο σύμφωνα με την αρχή της πληρότητας, υστερώντας πάντα όμως ως προς το ιδεατό πρότυπο το οποίο μιμείται αφού δεν παράγει κάτι εκ του μηδενός. Επειδή το πρότυπο είναι ένα και ο αισθητός κόσμος που αποτελεί αντίγραφό του είναι επίσης μοναδικός. Σύμφωνα με την πλατωνική κοσμοθεωρία λοιπόν, η μοναδικότητα είναι απαίτηση κοσμολογική και το σύμπαν δημιουργήθηκε ως ένα οργανικό σύνολο ενώ δε θα γεννηθούν άλλα. 29 Είναι γεγονός ότι στους Νόμους δεν εμφανίζεται ο θείος Δημιουργός αφού η προσέγγιση του κόσμου δεν γίνεται μέσω της βαθμιαίας κατασκευής του, αλλά μέσω των δυνάμεων και των αιτίων που τον καθορίζουν. Έτσι η ιδέα της οργανικής ολότητας του σύμπαντος οδηγεί στην ιδέα της ψυχής του κόσμου, η οποία λειτουργώντας ως αρχή αρμονίας, μετατρέπει το σύμπαν σε κόσμο. Ο Πλάτων μοιάζει να συνεχίζει την παράδοση των προσωκρατικών φυσιολόγων, στην οποία οφείλουμε τη βαθμιαία ανάδυση του μηχανιστικού κοσμοειδώλου. Παραθέτει όλα τα στοιχεία, τα ριζώματα που πρέπει να συνδυαστούν στις κατάλληλες δόσεις και αναλογίες, για να συνθέσουν ένα στέρεο, ακατάλυτο, ορατό και απτό σύμπαν. Είναι όμως και η ψυχή πανταχού παρούσα, αυτή που εμψυχώνει όλο το σύμπαν και η οποία στο απόσπασμα των Νόμων, μέσα από 26 Τίμαιος 28b3-29b2. 27 Τίμαιος 28c Πλάτων, ό.π., σσ Jeannière, ό.π., σσ ,283. 9

11 τον αποδεικτικό συλλογισμό του Αθηναίου Ξένου, καταδεικνύεται προϋπάρχουσα οντολογικά του σύμπαντος, έχοντας δημιουργηθεί πριν από αυτό. 30 Η πλατωνική τελεολογία έχει πλέον να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη λύση στο ζήτημα της πρώτης αιτίας των πραγμάτων, απάντηση που στηρίζεται στο ότι η ψυχή, ως αιτία όλων των κινήσεων, είναι πρωτουργός και προηγείται όλων των αισθητών. Η προτεραιότητα της ψυχής στην τάξη της γέννησης όλων των σωμάτων και η κατάδειξή της ως το κυρίαρχο αίτιο κάθε σωματικής αλλαγής ή μετασχηματισμού, 31 επεκτείνεται και σε όλα όσα συνάδουν προς την ψυχή και το σώμα. Συνεπώς ως ψυχικές λειτουργίες η σκέψη, η επιμέλεια, ο νους, η τέχνη και ο νόμος 32 μα και οι χαρακτήρες, τα ήθη, οι θελήσεις, οι συλλογισμοί, οι σωστές γνώμες, και οι αναμνήσεις, 33 και πολλές άλλες ψυχικές ποιότητες, ακόμα και οι αρνητικές, προηγούνται των σωματικών, όπως τα σκληρά και τα μαλακά, τα βαριά και τα ελαφριά, 34 το μήκος και το πλάτος, το βάθος και η σωματική δύναμη. 35 Η τεκμηρίωση αυτής της προτεραιότητας εξασφαλίζεται με τον ορισμό της ψυχής ως αυτοκίνηση. Η κίνηση μαζί με τη νόηση αποτελούν ιδιότητες που ανήκουν στην κοσμική ψυχή. Η ψυχή λοιπόν, ορισμένη ως αυθόρμητη κίνηση που μπορεί ή ίδια να κινήσει μόνη της τον εαυτό της, τὴν δυναμένην αὐτὴν αὑτὴν κινεῖν κίνησιν, 36 δίνει ζωή στο σώμα μετατρέποντάς το σε ἔμψυχον, αποκτώντας ένα βασικό χαρακτηριστικό της, την απόδοση ζωής. Ανάγεται έτσι σε κυρίαρχη οντότητα, πρωταρχικό αίτιο κάθε έργου, διευθύνοντας τα πάντα με τις δικές της πρωτουργούς κινήσεις. Η ίδια δεν προέρχεται από καμιά απολύτως εξωτερική πηγή, ενώ όλες οι υπόλοιπες κινήσεις που απαριθμούνται αναλυτικά, 37 αποδίδονται στο σώμα και ιεραρχούνται ως υποδεέστερες διεργασίες, αιτιακά εξαρτώμενες από την ψυχή και τις έξοχες δραστηριότητές της. 38 Η υπεροχή της ψυχής επιβεβαιώνεται και με την εμπλοκή της, όταν ρυθμίζοντας τις ανθρώπινες πράξεις προσδίδει σκοπιμότητα και μεγάλη πρακτική αποτελεσματικότητα. Αυτή η διάσταση της ψυχικής ενέργειας την διαφοροποιεί από την τύχη και τη μηχανική ανάγκη, μετατρέποντας τα έργα της σε έργα τέχνης. 39 Ωστόσο μετά την κατάδειξη της ψυχής, δηλαδή του νου, ως αιτία των κοσμικών κινήσεων, διαπιστώνεται και η ανάγκη ύπαρξης περισσοτέρων από μία ψυχών. Αφού στον κόσμο δεν υπάρχει μόνο η τάξη αλλά υφίσταται επίσης η αταξία, η ανωμαλία και η ἀνεντελέχεια, 40 είναι προφανές ότι πέρα από την άριστη ψυχή, τη θεότητα, πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον μία ακόμη καλή αλλά 30 Jeannière, ό.π., σσ Νόμοι 892a Νόμοι 892b Νόμοι 896c11-896d1. 34 Νόμοι 892b Νόμοι 896d Νόμοι 896a Νόμοι 893b7-895a2. 38 Νόμοι 894d2. 39 Αριστοτέλης, Περί Φύσεως, μτφρ. εισαγ. σχολ. Β. Κάλφας, εκδ. Πόλις, Αθήνα , σσ Taylor, ό.π., σ

12 ατελέστερη ψυχή, πιθανότατα περισσότερες, τόσες όσες απαιτούν τα φαινόμενα. Η απόλυτα καλή ψυχή όμως, χωρίς να είναι η μοναδική πηγή κίνησης στο σύμπαν, αποτελεί την υπέρτατη αιτία ώστε τελικά να υπερέχει η τάξη. Είναι η φρόνιμη και η άριστη, η εὐεργέτις και όχι αυτή που είναι ικανή για τα αντίθετα, είναι η διοικούσα ψυχή. 41 Σε κάθε περίπτωση η ψυχή έχει σχέση κυριαρχίας και προτεραιότητας με το σώμα, χρησιμοποιώντας τις δευτερουργούς σωματικές κινήσεις, ως συναίτια και μέσα για την επίτευξη του σκοπού της. Στην περίπτωση της κυρίαρχης άριστης ψυχής η οποία προσεταιρίζεται τη θεϊκή νοημοσύνη λειτουργώντας ως αληθινός θεός ὀρθὰ καὶ εὐδαίμονα παιδαγωγεῖ πάντα, ενώ η ἀνοίᾳ συγγενομένη, απουσία νοητικής κυριαρχίας, επιφέρει τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα. 42 Είναι αξιοπρόσεκτο ότι ο Πλάτων δεν αντλεί το συλλογισμό του από τα θέσφατα ή από κάποιο αίσθημα ευσέβειας, αλλά από την κίνηση του ουρανού στον οποίο η κυριαρχία της κοσμικής ψυχής είναι πλήρης. Διαπιστώνει λοιπόν ότι όλες οι κινήσεις στον ουρανό ως ομαλά περιστροφικές και κυκλικές, άρα εγγενής με την κίνηση, την περιφορά και τους συλλογισμούς του νου, είναι συγγενείς με τις Ιδέες, ενώ η άριστη κοσμική ψυχή φροντίζει για όλο τον κόσμο και καθοδηγεί σε αυτήν την κίνηση. 43 Άλλωστε και το ιδεατό πρότυπο που μιμείται ο δημιουργός για να πλάσει τον κόσμο είναι μη αισθητό, κατανοητό μόνο με τη διάνοια και πάντα ίδιο με τον εαυτό του, με άλλα λόγια, ένα πρότυπο μαθηματικό. Μια άποψη που ηχεί παράξενα σύγχρονη αφού ακόμα και σήμερα δεν έχουμε άλλο πρότυπο του σύμπαντος εκτός από μαθηματικό. 44 Όπως διαπιστώσαμε λοιπόν στον Τίμαιο ο Πλάτωνας αναπτύσσει την πειστικότερη και πιο υποβλητική απάντησή του σε όσους ισχυρίζονται ότι το σύμπαν προέκυψε οὐ δὲ διὰ νοῦν, οὐδὲ διά τινα θεὸν οὐδὲ διὰ τέχνην, ἀλλά, φύσει καὶ τύχῃ, 45 προσωποποιώντας την εικόνα του θείου Τεχνίτη που είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία του κόσμου, ενώ η ίδια η τέχνη αναφέρεται μόνο εν παρόδω και η τύχη εκπροσωπείται από τη δράση της Ανάγκης, που εμφανίζεται να θέτει περιορισμούς στην κατασκευαστική μονοκρατορία του Δημιουργού. Στο δέκατο βιβλίο των Νόμων αντίστοιχα, μεταφέρει το κέντρο βάρους της διαμάχης στο χώρο των φυσικών κινήσεων και μεταβολών, στο πεδίο που είχαν επιλέξει οι ίδιοι οι αντίπαλοί του και εκεί επιχειρεί να ανατρέψει το θεμέλιο των επιχειρημάτων τους. Πράγματι ταυτίζοντας την κοσμική ψυχή με την αυτοκίνηση και μέσω του αντιθετικού ζεύγους τέχνης και τύχης η δομή του κόσμου ανάγεται στην κυριαρχία των ψυχικών λειτουργιών επί των σωματικών, της σκοπιμότητας επί της τυχαίας αλληλεπίδρασης, ώστε τελικά ο ίδιος ο κόσμος να αναγνωρίζεται ως έργο τέχνης. 46 Επιτίθεται μάλιστα με οξύτητα στους θεωρητικούς αντιπάλους του, τους αντιδημιουργιστές, χαρακτηρίζοντάς τους μοχθηρούς, ασεβείς, και αμαθείς και 41 Στο ίδιο, σ Νόμοι 896e4-897c Πλάτων, ό.π., σσ.96-97, Jeannière, ό.π., σ Νόμοι 889c Πλάτων, ό.π., σσ.87,

13 ειρωνικά ως νέους σοφούς που υποστηρίζουν ότι ο Ήλιος, η Σελήνη, τα άστρα και η Γη είναι μόνο χώμα και πέτρες. Επισημαίνει μάλιστα ότι αιτία της πλάνης τους αποτελεί η πρόσληψη των ριζωμάτων, αυτών που οι ίδιοι ονομάζουν φύσιν, δηλαδή τη φωτιά, τη γη, τον αέρα και το νερό, ως τα πρωταρχικά στοιχεία όλων των πραγμάτων, ορίζοντας την ψυχή που στην πραγματικότητα είναι πρότερη και ανώτερη, ως μεταγενέστερο προϊόν τους. 47 Κατά τον Πλάτωνα, η αθεΐα είναι ηθικά καταστροφική, είτε όταν απορρίπτει την ύπαρξη των Θεών, είτε ως δοξασία που αποδέχεται τη θεϊκή αδιαφορία για την ανθρώπινη συμπεριφορά. 48 Ο πραγματικός του φόβος έγκειται στη συγκαλυμμένη συγγένεια που αναγνωρίζει στις μηχανιστικές αντιλήψεις και στον ηθικό σχετικισμό των σοφιστών, αφού σε ένα σύμπαν χωρίς κανέναν σκοπό και σχεδιασμό, δύσκολα μπορεί κανείς να αποδεχτεί απόλυτες ανθρώπινες αξίες. 49 Η ανυπαρξία θεών και νόμων, νομιμοποιεί την ασέβεια και την ανατροπή του πολιτεύματος, μετατρέποντας σε δίκαιο το νόμο του ισχυρότερου. 50 Αντίθετα ο υλιστής και αθεϊστής Λουκρήτιος χαρακτηρίζει σφάλμα και πλάνη την τελεολογική αντίληψη, απορρίπτοντας την ύπαρξη κάποιου σκοπού στη δημιουργία του κόσμου. Υποστηρίζει λοιπόν, ότι τα ανθρώπινα μέλη δεν δημιουργήθηκαν για να ικανοποιήσουν τις κινήσεις ή τις αισθήσεις. Τουναντίον η λογική σχέση των πραγμάτων ορίζει ότι αίτιο είναι το όργανο και αποτέλεσμα η χρήση, οπότε η όραση είναι επακόλουθο της ύπαρξης του ματιού και ο λόγος απόρροια της γλώσσας, με τον ίδιο τρόπο που ο άνθρωπος πολεμούσε και αμυνόταν προτού φτιάξει όπλα και ικανοποιούσε τις ανάγκες του πριν αποκτήσει τα απαραίτητα μέσα. Συνεπώς όσα εφευρέθηκαν εξαιτίας της ανθρώπινης εμπειρίας και των βιοτικών αναγκών μπορεί να διαδόθηκαν με τη χρήση αλλά δεν έχουν σχέση με όσα προϋπήρχαν της χρησιμότητάς τους, με όσα απαρτίζουν τον κόσμο και τα οποία δε δημιουργήθηκαν με σκοπό να χρησιμοποιηθούν. 51 Η άποψη αυτή απηχεί την επικούρεια ιδεολογία που δεν αποδέχεται ότι το σύμπαν είναι ταγμένο σε κάποιο σκοπό, ούτε αναγνωρίζει κανένα προορισμό που να χαρακτηρίζει τον ολοφάνερα ατελές κόσμο. 52 Ο Λουκρήτιος επιθυμεί να απαλλάξει τον άνθρωπο από ότι ο ίδιος αντιλαμβάνεται ως αβάσιμη δεισιδαιμονία, να τον απελευθερώσει δηλαδή από το φόβο των θεών και του θανάτου, φόβους που θεωρεί ότι μας αποκλείουν από την κατάκτηση της ευδαιμονίας. 53 Δεν πιστεύει, όπως η πλειοψηφία των ανθρώπων της εποχής του, ότι το σύμπαν κυβερνάται από υπερφυσικές δυνάμεις και θεϊκές παρεμβάσεις. Δεν αντιλαμβάνεται τη δημιουργία σαν αποτέλεσμα θεϊκής πράξης και δεν αποδέχεται τη δυνατότητα να προκύψει κάτι από το τίποτα. Ο κόσμος είναι επακόλουθο συγκεκριμένων διεργασιών μέσα στον άπειρο χρόνο. Διαδικασίες μέσω των οποίων τα άτομα, τα πρωταρχικά 47 Αριστοτέλης, ό.π., σ Taylor, ό.π., σ Αριστοτέλης, ό.π., σ Πλάτων, ό.π., σ De Rerum Natura IV Long, ό.π., σ Λουκρήτιος, ό.π., σ

14 σώματα, μπορούν εκτενώς να συνδυαστούν και να συνεργαστούν σε αρμονία με τις έσχατες συνθήκες τους. Αναπτύσσοντας στο έργο του την επικούρεια φυσική, παρουσιάζει τον επικουρισμό ως ένα εναλλακτικό πνευματικό πολιτισμό που σέβεται τις ανθρωπιστικές αξίες, αυστηρά υλιστικό, αποκαθαρμένο από ανορθόλογα μιάσματα, στον οποίο επιθυμεί να προσδώσει κοινωνική απήχηση. 54 Τις μηχανιστικές αντιλήψεις λοιπόν που περιγράφει με καθαρότητα και κατακρίνει ο Πλάτωνας στους Νόμους, 55 τις υιοθετεί ο Λουκρήτιος μέσα από το πρίσμα του επικουρισμού. Εδώ θα βρούμε τις αρχές της ατομικής φιλοσοφίας, που δέχεται ότι το σύμπαν αποτελείται από ύλη και κενό, τις μοναδικές ύστατες πραγματικότητες, πέρα από τις οποίες δεν υπάρχει τίποτα. Η ύλη, η ύπαρξη της οποίας επιβεβαιώνεται με τις αισθήσεις, αποτελείται από άπειρο πλήθος αναλλοίωτων σωματιδίων, ασύλληπτα μικρών, ομοιογενής ουσίας, τα οποία όμως διαφέρουν σε σχήμα, βάρος και μέγεθος, καθώς επίσης και σε κίνηση, θέση και συνδυασμούς. Παρότι αποδέχεται ότι τα μέρη αυτά τα οποία ο Δημόκριτος και οι ατομικοί ονόμαζαν άτομα είναι απειροελάχιστα και αδιαίρετα, ο Λουκρήτιος υποστηρίζει, όπως και ο Επίκουρος, ότι και αυτά μπορούν νοητά να διαιρεθούν σε ένα περιορισμένο αριθμό μικρότερων μερών, τα ἐλάχιστα. Επίσης διαφωνεί με το Δημόκριτο και στο βαθμό ποικιλίας σχημάτων και μεγεθών που μπορούν να σχηματίσουν τα άτομα, τον οποίο θεωρεί πεπερασμένο, ασύλληπτα μεγάλο, μα όχι άπειρο. 56 Άπειρη θεωρεί την έκταση του κενού εντός του οποίου τα άτομα βρίσκονται σε αέναη κίνηση, απαρτίζοντας ένα άπειρο σύμπαν. Ένα σύμπαν που αντίθετα με όσα πρέσβευε ο Πλάτωνας αποτελείται από άπειρους κόσμους. Η κίνηση των ατόμων είναι ενωμένη με την ύλη, αλλά δεν είναι όπως υποστήριζαν οι ατομικοί προς όλες τις κατευθύνσεις παρά ταύτα είναι μονοσήμαντη εξαιτίας του βάρους τους, παρουσιάζοντας συγχρόνως μια ελαφρά παρέκκλιση από την πορεία τους. Η θεωρία της παρέκκλισης των ατόμων επέτρεψε πέρα από την αποδοχή της απρόβλεπτης και αυθόρμητης κίνησής τους, τη βεβαιότητα της ελεύθερης βούλησης, ώστε ο άνθρωπος ως ελεύθερο ον να φέρει ευθύνη για τις πράξεις του. 57 Υποστηρίζει επίσης τη διατήρηση της ύλης σύμφωνα με τη θεωρία των αρχαίων φυσικών, αφού παρά την αδιάκοπη ανακατάταξη και την αιώνια ανανέωση της φύσης, την ακατάπαυστη κίνηση, τη γέννηση μερικών φαινομένων και το θάνατο άλλων, τίποτα δεν καταλήγει τελικά σε ολοκληρωτική καταστροφή και πλήρη ανυπαρξία. 58 Την ίδια πορεία που αποδίδει σε κάθε σύνθετο αντικείμενο το οποίο στην ουσία του δεν είναι παρά μόνο μια προσωρινή σύνθεση ατόμων, αποδέχεται και για τον κόσμο. Τη γέννηση θα την ακολουθήσει η ανάπτυξη ώστε να πραγματωθεί η ακμή, το 54 Vegetti, ό.π., σσ Νόμοι 895b5-d4. 56 Λουκρήτιος, ό.π., σσ Στο ίδιο, σσ Στο ίδιο, σ

15 αποκορύφωμα και από εκεί η παρακμή και η διάλυση στα συνθετικά άτομα. Κάθε ένας κόσμος λοιπόν, από τους πολλούς που υπάρχουν, γεννήθηκε χωρίς τη θεϊκή συνδρομή, από την τυχαία συνάθροιση κατάλληλων ατόμων και διαμορφώθηκε σταδιακά ακολουθώντας μια μακρά πορεία εξέλιξης, η οποία δεν είναι απαραίτητο να είναι πάντα η ίδια. Ομοίως η δημιουργία της ζωής και η ανάπτυξη του πολιτισμού συντελέστηκαν χωρίς τη θεία μέριμνα. 59 Και αυτή όμως η εξέλιξη στη δημιουργία της ζωής, η βιολογική αναπαραγωγή δηλαδή, πρέπει να εξηγηθεί επαρκώς σύμφωνα με την αρχή της τυχαίας διάταξης των ατόμων. Την απάντηση του Λουκρήτιου σχετικά, τη βρίσκουμε στο δεύτερο από τα προς μελέτη δοθέντα αποσπάσματα, 60 όπου περιγράφεται η μεταβίβαση των χαρακτηριστικών κάθε είδους στους απογόνους μέσω των γεννητικών σπερμάτων. 61 Η φύση λοιπόν, υπακούοντας στην αρχή της τυχαίας διάταξης των ατόμων, δημιούργησε πλήθος αλλόκοτων υπάρξεων, όπως τον ερμαφρόδιτο και άλλα πολλά παράξενα πλάσματα, τα οποία ο ποιητής περιγράφει και χαρακτηρίζει ως τέρατα. Στο πρόβλημα όμως που προκύπτει με αυτή τη δυσλειτουργία, η λύση δίνεται μέσω της φυσικής επιλογής. Η ίδια η φύση στερεί τη διαιώνιση σε αυτές τις τερατογενέσεις, είτε γιατί δεν μπορούν να επιβιώσουν ως είναι, είτε γιατί δεν μπορούν να αναπαραχθούν. 62 Η φυσική επιλογή, αναγνωρίζεται λοιπόν ως η διαδικασία που επιτρέπει την επιβίωση όσων οργανισμών προσαρμόζονται καλύτερα στο περιβάλλον, έναντι των λιγότερο προικισμένων. 63 Κάθε είδος που επιβίωσε, στηρίχθηκε σε κάποιο χαρακτηριστικό του, σε ένα δώρο με το οποίο η φύση το προίκισε και κάποια από αυτά, όσα είχαν ωφέλιμες για τον άνθρωπο ιδιότητες πρόθυμα ξέφυγαν από την αγριότητα και παραδόθηκαν στην ανθρώπινη φύλαξη και φροντίδα. Όσα όμως είδη στερούνταν εκείνου του αναγκαίου γνωρίσματος που θα τους στήριζε στον αγώνα της επιβίωσης, αφανίστηκαν αφήνοντας τον άνθρωπο κυρίαρχο ζώο, να φιλοσοφεί για τον κόσμο, να διερωτάται και να απορεί για την απαρχή του χωρίς όμως να φροντίζει για το μέλλον του. 59 Στο ίδιο, σσ De Rerum Natura IV Long, ό.π., σ De Rerum Natura IV De Rerum Natura IV

16 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αριστοτέλης, Περί Φύσεως, Το δεύτερο βιβλίο των Φυσικών, μτφρ. εισαγ. σχολ. Β. Κάλφας, εκδ. Πόλις, Αθήνα Γαβρόγλου Κώστας, Διαλέτης Δημήτρης, Χριστιανίδης Γιάννης, Από τους Πυθαγορείους στον Αρίσταρχο τον Σάμιο: Η ιστορία των αντιλήψεων για την κίνηση της γης στην αρχαία ελληνική αστρονομία, εκδ. Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα Jeannière Abel, Πλάτων, μτφρ. Σταύρος Βλοντάκης, εκδ. Δημ. Παπαδήμας, Αθήνα Long Anthony A., Η ελληνιστική φιλοσοφία Στωικοί, επικούρειοι, σκεπτικοί, μτφρ. Στυλιανός Δημόπουλος Μυρτώ Δραγώνα Μονάχου, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Λουκρήτιος, Για τη φύση των πραγμάτων, De Rerum Natura, μτφρ. Θεόδωρος Αντωνιάδης Ρούλα Χαμέτη, εισαγ. Martin Ferguson Smith, σχολ. Γ. Αβραμίδης, εκδ. Θύραθεν, Θεσσαλονίκη Πλάτων, Τίμαιος, μτφρ. εισαγ. σχολ. Β. Κάλφας, εκδ. Πόλις, Αθήνα Price, Derek De Solla, Γρανάζια από τους Έλληνες, Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ένας ημερολογιακός υπολογιστής από το 80 π.χ., επιμ. Θεόδωρος Ιωαννίδης, προλεγόμενα απόδοση Νικόλαος Α. Οικονόμου, εκδ. Τεχνικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη χ.χ. Σειραδάκης Γιάννης, «Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων», Α.Π.Θ.έματα έρευνας Περιοδική Έκδοση των ερευνητικών δραστηριοτήτων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τχ.1 (Σεπτέμβριος 2009), σσ.6 8. Taylor Alfred Edward, Πλάτων, ο άνθρωπος και το έργο του, μτφρ. Ιορδάνης Αρζόγλου, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Vegetti Mario, Ιστορία της Αρχαίας Φιλοσοφίας, μτφρ. Γιάννης Α. Δημητρακόπουλος, εκδ. Π. Τραυλός, Αθήνα Χριστιανίδης Γιάννης κ.ά., «Η μηχανική στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους», στο: Ελληνική φιλοσοφία και επιστήμη: από την αρχαιότητα έως τον 20ό αιώνα, τόμ. Β Οι επιστήμες στην αρχαία Ελλάδα, στο Βυζάντιο και στον Νεότερο Ελληνισμό, εκδ. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2000, σσ

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν

Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν 1 1. Αποδοχή κληρονομίας Έννοια. Η αποδοχή της κληρονομίας αποτελεί δικαίωμα του κληρονόμου, άρα δεν μπορεί να ασκηθεί από τους δανειστές του κληρονόμου, τον εκτελεστή της διαθήκης, τον κηδεμόνα ή εκκαθαριστή

Διαβάστε περισσότερα

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg)

Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Οι γέφυρες του ποταμού... Pregel (Konigsberg) Β Δ Β Δ Γ Γ Κύκλος του Euler (Euler cycle) είναι κύκλος σε γράφημα Γ που περιέχει κάθε κορυφή του γραφήματος, και κάθε ακμή αυτού ακριβώς μία φορά. Για γράφημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983

ΑΣΕΠ 2000 ΑΣΕΠ 2000 Εμπορική Τράπεζα 1983 Υπουργείο Κοιν. Υπηρ. 1983 20 Φεβρουαρίου 2010 ΑΣΕΠ 2000 1. Η δεξαμενή βενζίνης ενός πρατηρίου υγρών καυσίμων είναι γεμάτη κατά τα 8/9. Κατά τη διάρκεια μιας εβδομάδας το πρατήριο διέθεσε τα 3/4 της βενζίνης αυτής και έμειναν 4000

Διαβάστε περισσότερα

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος

Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Εκθετικά πινάκων. 9 Απριλίου 2013, Βόλος ιαφορικές Εξισώσεις Εξαναγκασμένες ταλαντώσεις, Ιδιοτιμές με πολλαπλότητα, Ατελείς ιδιοτιμές Εκθετικά πινάκων Μανόλης Βάβαλης Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κλασικός Αθλητισμός Δρόμοι : Μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις Ταχύτητες Σκυταλοδρομίες Δρόμοι με εμπόδια Δρόμοι Μεσαίων και Μεγάλων αποστάσεων Στην αρχαία εποχή ο δρόμος που είχε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου, Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. ΘΕΜΑΤΙΚΗ : Η αρμοδιότητα των διοικητικών

Διαβάστε περισσότερα

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να

- 1 - Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή αγαθών, ορισμένες φορές, είναι δύσκολο να - 1 - Ο παράξενος πραματευτής Ανθολόγιο Ε & Στ τάξης: 277-279 Οικονομικές έννοιες Ανταλλαγή Αντιπραγματισμός Εμπόριο Ερωτήσεις Ποιοι κερδίζουν από το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών; Γιατί η άμεση ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο επιτελείο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ-ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate Κατηγορίες οφέλους και κόστους που προέρχονται από τις δημόσιες δαπάνες Για την αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΛΑΔΟΣ: ΠΕ11 ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Μάθημα: Ενόργανη Γυμναστική Χρήσιμα θεωρία στο κεφάλαιο της ενόργανης γυμναστικής για το γνωστικό αντικείμενο ΠΕ11 της Φυσικής Αγωγής από τα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια Κολλίντζα.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Διδαγμένο κείμενο Αριστοτέλους Πολιτικά Θ 2.1 4 Α. Μετάφραση Είναι λοιπόν φανερό ότι πρέπει να θεσπίσουμε νόμους για την παιδεία

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης

Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης. (β) Η απόλυτη υπεραξία. Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Ημέρα 4 η (α) Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης (β) Η απόλυτη υπεραξία Αγορά και πώληση της εργασιακής δύναμης Στο κεφάλαιο για την αγορά και την πώληση της εργατικής δύναμης (ελληνική έκδοση: τόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε.

ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Μ.Ι.Θ.Ε. ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΟΡΓΙΑΣ Τέχνη είναι η ικανότητα να προκαλούμε συναισθήματα διαμέσου μιας προσποιητής πραγματικότητας, χρησιμοποιώντας λέξεις ή ζωγραφιές. ΠΛΑΤΩΝ Προβαίνει σε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Θέματα.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ. Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία. www.epignosi.edu.gr. Θέματα. Γιώργης Παυλόπουλος ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Επιμέλεια Θεμάτων: Μεταξά Ελευθερία Θέματα Τά Αντικλείδια Ὴ Ποίηση εἶναι μιά πόρτα ἀνοιχτή. Πολλοί κοιτάζουν μέσα χωρίς νά βλέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Πομπιέρη Βασιλεία, Δικηγόρος, LLM UCL Πτωχευτικό Δίκαιο Σημαντικότερες ρυθμίσεις σε προπτωχευτικό στάδιο. Εισαγωγή της διαδικασίας συνδιαλλαγής Σκοπός Η διάσωση και εξυγίανση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΩΝΥΜΟ: ΟΝΟΜΑ: ΟΜΑΔΑ Α Για τις προτάσεις Α1 μέχρι και Α6 να

Διαβάστε περισσότερα

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου

21/11/2005 Διακριτά Μαθηματικά. Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ Δ Ι. Γεώργιος Βούρος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Γραφήματα ΒΑΣΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ : ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΙ A Ε B Ζ Η Γ K Θ Δ Ι Ορισμός Ένα (μη κατευθυνόμενο) γράφημα (non directed graph) Γ, είναι μία δυάδα από σύνολα Ε και V και συμβολίζεται με Γ=(Ε,V). Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

17 Μαρτίου 2013, Βόλος

17 Μαρτίου 2013, Βόλος Συνήθεις ιαφορικές Εξισώσεις 1ης Τάξης Σ Ε 1ης τάξης, Πεδία κατευθύνσεων, Υπαρξη και μοναδικότητα, ιαχωρίσιμες εξισώσεις, Ολοκληρωτικοί παράγοντες, Αντικαταστάσεις, Αυτόνομες εξισώσεις Μανόλης Βάβαλης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία

ΘΕΜΑ: Aποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία ΘΕΜΑ: ποτελεσματικότητα της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής σε μια ανοικτή οικονομία Σύνταξη: Μπαντούλας Κων/νος, Οικονομολόγος, Ms Χρηματοοικονομικών 1 Η πρώτη θεωρία σχετικά με τον αυτόματο

Διαβάστε περισσότερα

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις)

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ (http://spithes.wordpress.com) (με μερικές τροποποιήσεις) 1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑΣ Αν και στον πολύ κόσμο είναι γνωστή η πρακτική εφαρμοσμένη αστρολογία, δηλαδή οι γνωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΠΡΟΒΑΛΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ FOUCAULT ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Εργασία για το µάθηµα του εαρινού εξαµήνου του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υπουργείου Οικονομικών, με κορυφαίο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Επιμέλεια σύνταξης απαντήσεων: Μαρία Πέτρα ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Ειδική Διδακτική και Παιδαγωγικά Γενική Διδακτική) Κυριακή 1-2-2009 ΕΡΩΤΗΜΑ 2ο: Την τελευταία περίπου πενταετία εφαρμόζεται στα νηπιαγωγεία

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold

Η Ηθική της Γης. του Aldo Leopold Η Ηθική της Γης του Aldo Leopold Ελένη Καπετανάκη Μπριασούλη, Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μάης 2009 Γιατί, πάνω απ όλα, η προστασία του περιβάλλοντος είναι ηθικό ζήτημα Αφιερωμένο σ όσους αγάπησαν,

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών

Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη. Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη Ειδική Υπηρεσία Στρατηγικής, Σχεδιασμού Και Αξιολόγησης (ΕΥΣΣΑ) Μονάδα Α Στρατηγικής και Παρακολούθησης Πολιτικών Ξάνθη, 12 Μαΐου 2015 Χωρική Συνοχή σύνολο αρχών για την αρμονική,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και

Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και Κεφάλαιο 2.4: Τα βασικά στοιχεία ενός Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Περίληψη Κεφαλαίου: Μέσα από αυτό το κεφάλαιο φαίνεται ότι αφενός η σωστή δημιουργία και αφετέρου η σωστή εφαρμογή του Επιχειρηματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Οι τάξεις της Β και Γ Λυκείου είναι χωρισμένες σε τρείς Κατευθύνσεις Θεωρητική, Θετική, Τεχνολογική Οι Σχολές είναι ταξινομημένες σε πέντε επιστημονικά πεδία 1 ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Ερευνητικό Μετρό. Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων.

Το Ερευνητικό Μετρό. Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων. Το Ερευνητικό Μετρό Το ερευνητικόό µμετρόό του ΕΙΕ ταξιδεύύει στις «γραµμµμέές» σχεδιασµμούύ και ανακάάλυψης φαρµμάάκων. Αθήήνα 2015 Πού συναντά*ε τους *ικροοργανισ*ούς; Παντού!!! Οι 2ιο γνωστές «κρυψώνες»

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας;

Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Παλαιά ιαθήκη: Μυθολογία των Εβραίων ή Βίβλος της Εκκλησίας; Καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου Τµήµα Θεολογίας Α.Π.Θ. Ένα από τα µεγαλύτερα επιτεύγµατα του ιθ µ.χ. αιώνα συνιστά αναµφίβολα η ανακάλυψη των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ

ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ: ΠΩΣ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΕΡΘΟΥΝ Eugene T. GENDLIN University of Chicago, U.S.A Αυτό το άρθρο είναι μια αναθεωρημένη έκδοση της πλήρους

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ Τεύχος Α : Πλάτων Μάθηµα Κατεύθυνσης Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ. Μορφές δημόσιου δανεισμού. Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ Μορφές δημόσιου δανεισμού Σύνταξη: Παπαδόπουλος Θεοχάρης, Οικονομολόγος, MSc, PhD Candidate 1 Ανάλογα με την πηγή προελεύσεως των πόρων Με βάση το κριτήριο αυτό, ο δανεισμός διακρίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου. Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10

Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου. Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10 Φροντιστήριο 2: Ανάλυση Αλγόριθμου Εκλογής Προέδρου με O(nlogn) μηνύματα Νικόλας Νικολάου ΕΠΛ432: Κατανεμημένοι Αλγόριθμοι 1 / 10 Περιγραφικός Αλγόριθμος Αρχικά στείλε μήνυμα εξερεύνησης προς τα δεξιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ. ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΟΜΙΛΗΤΗΣ Υπαστυνόμος Α ΡΑΓΚΟΣ Κωνσταντίνος ΑΠΑΤΗ Αδίκημα διαχρονικό. Εξελίσσεται και μετασχηματίζεται. Η δημιουργία εκτεταμένου ηλεκτρονικού δικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Τετάρτη 23 Μαΐου 2012 Εκφωήσεις και Λύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 28 ΜΑΪΟΥ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 28 ΜΑΪΟΥ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Μετάφραση 28 ΜΑΪΟΥ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επομένως η ηθική αρετή κινείται γύρω από τις ηδονές και τις λύπες, αφού κάνουμε τα τιποτένια εξαιτίας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin)

Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Οι Τρείς «Διαστάσεις» για το Σώμα (Eugene T. Gendlin) Εισαγωγή: Θα ξεκινήσουμε με την ερώτηση: Πού στηρίζεται θεωρητικά η Διαδικασία Εστίασης (ΔΕ); και στην συνέχεια θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε πώς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ)

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΓΝΩΣΤΟ) ΠΛΑΤΩΝΟΣ, ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 15: Πρωτότυπο κειμενο (Ενότητα 15): Ἄλλας δὲ καθημένας πέριξ δι ἴσου τρεῖς, ἐν θρόνῳ ἑκάστην, θυγατέρας

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα!

Ψηφιακή Εικόνα. Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Σημερινό μάθημα! Ψηφιακή Εικόνα Αναλογική εικόνα Ψηφιοποίηση (digitalization) Δειγματοληψία Κβαντισμός Δυαδικές δ έ (Binary) εικόνες Ψηφιακή εικόνα & οθόνη Η/Υ 1 Ψηφιακή Εικόνα Μια ακίνητη

Διαβάστε περισσότερα

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι:

1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: 1. Ας υποθέσουμε ότι η εισοδηματική ελαστικότητα ζήτησης για όσπρια είναι ίση με το μηδέν. Αυτό σημαίνει ότι: α) Ανεξάρτητα από το ύψος της τιμής των οσπρίων, ο καταναλωτής θα δαπανά πάντα ένα σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Μούλου Ευγενία ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΡΧΕΙΑ Ο πιο γνωστός τρόπος οργάνωσης δεδομένων με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι σε αρχεία. Ένα αρχείο μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε σαν ένα σύνολο που αποτελείται από οργανωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Δημητρίου ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ. Μετάφραση. Ελένη Δημητρίου. Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων

Ελένη Δημητρίου ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ. Μετάφραση. Ελένη Δημητρίου. Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ Μετάφραση Ελένη Δημητρίου Μετάφραση στίχων 1 99 Προλόγου ΑΝΤΙΓΟΝΗ Πολυαγαπημένη μου αδερφή Ισμήνη, άραγε ξέρεις αν υπάρχει καμιά συμφορά που μας κληροδότησε ο Οιδίποδας και να μην την

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά

Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων. Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά Κεφάλαιο 2.3: Marketing Κοινωνικών Επιχειρήσεων Περίληψη Κεφαλαίου: Στο παρόν κεφάλαιο παρουσιάζονται εν τάχει τα βασικά χαρακτηριστικά του μείγματος Marketing (Μ.Κ.Τ.), στο πλαίσιο της εύρυθμης λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης

Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ Συνιστώσες Βιώσιμης Ανάπτυξης 1 Η στρατηγική ανάπτυξης των αστικών κέντρων αναπτύσσεται ως συνδυασμός τεσσάρων στοιχείων. Πολυκεντρικότητα Δικτύωση Βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΣΤΟΧΟΣ» ΗΡΑΚΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΣΤΟΧΟΣ» ΗΡΑΚΛΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ι ΑΓΜΕΝΟ Α. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη

1. Σε περίπτωση κατά την οποία η τιμή ενός αγαθού μειωθεί κατά 2% και η ζητούμενη Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους για τον επικείμενο διαγωνισμό του Υ- πουργείου Οικονομικών και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη

Διαβάστε περισσότερα

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε

Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Ποια έντομα είναι εχθροί των φυτών και πώς θα τα αντιμετωπίσετε Δυστυχώς είναι μια πραγματικότητα της ζωής ότι αν διατηρείτε στο σπίτι σας φυτά, υπάρχει πάντα η πιθανότητα να υποστούν ζημίες από βλαβερούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ. Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου. κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ. Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου. κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΛΑΙΑ Υπό του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχελώου κ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Κ. ΣΤΥΛΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Στο θέμα Εκκλησία και Νεολαία αναφέρονται σήμερα όλοι οι λειτουργοί της Εκκλησίας, τα εκκλησιαστικά

Διαβάστε περισσότερα

Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο διαγωνισμό τους,

Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο διαγωνισμό τους, Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια «ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ» προετοιμάζοντας σε ολιγομελείς ομίλους τους υποψήφιους Εκπαιδευτικούς για τον επικείμενο διαγωνισμό τους, και στοχεύοντας στην όσο το δυνατό πληρέστερη προετοιμασία

Διαβάστε περισσότερα

Η διπλωματική εργασία

Η διπλωματική εργασία Η διπλωματική εργασία Αριστείδης Χατζής * Το κείμενο αυτό ανανεώνεται συνέχεια με τη δική σας παρέμβαση, τις ερωτήσεις, τα σχόλια και τις παρατηρήσεις σας. Αυτή η εκδοχή ανανεώθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2006.

Διαβάστε περισσότερα

Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες

Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες Επιλέγοντας τις κατάλληλες γλάστρες Το τι γλάστρες θα χρησιμοποιήσετε εξαρτάται κυρίως από το πορτοφόλι σας αλλά και το προσωπικό σας γούστο. Οι επιλογές σας είναι αμέτρητες, τόσο σε ποιότητες όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΑΓΑΠΗΣ Ιερός Ναός Αγίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ»

Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ» Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΡΜΟΝΩΝ Η «ΟΙ ΆΓΙΟΙ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ» ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2003 ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Διατριβή επί διδακτορία υποβληθείσα εις την Θεολογική Σχολή του Αριστοτέλειου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ

ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΠΡΑΞΗ: ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ: Αναλυτικός σχεδιασμός πράξης, ανάπτυξη περιεχομένου, δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων ΨΣ19/1/12

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ από τον Κοσμά Γαζέα Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το προγραμματισμένο Εργαστήρι Χαρτογράφησης της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρείας από τις 26 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία

Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Eισηγητής: Μουσουλή Μαρία Κινητική Μάθηση Μέρος Πρώτο : Ανθρώπινη απόδοση εκτέλεση 1. Εισαγωγή «Η ικανότητα που έχει κάποιος, να πετυχαίνει ένα τελικό αποτέλεσμα με την μεγαλύτερη δυνατή σιγουριά και τη

Διαβάστε περισσότερα

Γραμμική Ανεξαρτησία. Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. 17 Μαρτίου 2013, Βόλος

Γραμμική Ανεξαρτησία. Τμήμα Μηχανικών Η/Υ Τηλεπικοινωνιών και ικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. 17 Μαρτίου 2013, Βόλος Γραμμικές Συνήθεις ιαφορικές Εξισώσεις Ανώτερης Τάξης Γραμμικές Σ Ε 2ης τάξης Σ Ε 2ης τάξης με σταθερούς συντελεστές Μιγαδικές ρίζες Γραμμικές Σ Ε υψηλότερης τάξης Γραμμική Ανεξαρτησία Μανόλης Βάβαλης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση

ΑΙΤΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ Αίτια πριν τη γέννηση ΝΟΗΤΙΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ Ο ορισμός που δίνεται από το DSM IV και το ICD 10 ορίζει τη νοητική υστέρηση ως την ύπαρξη νοητικού πηλίκου μικρότερου από 70, όπως αυτό ορίζεται από τα ψυχομετρικά τεστ. Πρέπει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται

α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου δεν μεταβάλλεται 1. Ο πληθωρισμός ορίζεται ως εξής: (Δ= μεταβολή, Ρ= επίπεδο τιμών, Ρ e = προσδοκώμενο επίπεδο τιμών): α) Δ Ρ e /Ρ β) Ρ e / Ρ γ) Δ Ρ/Ρ δ) (Ρ Ρ e )/Ρ 2. Όταν οι εξαγωγές αυξάνονται: α) Το έλλειμμα ή το πλεόνασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET

ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΤΟ INTERNET εργασία για το µάθηµα ιαπολιτισµική επικοινωνία και νέες τεχνολογίες του µεταπτυχιακού προγράµµατος του τµήµατος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΑΛΛΟΔΑ ΠΩΣ;

ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΑΛΛΟΔΑ ΠΩΣ; ΕΑΠ ΕΛΠ40 4 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΕΧΝΕΣ ΙΙ: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΟΡΟΥ ΧΟΡΕΥΟΝΤΑΣ ΑΛΛΟΔΑ ΠΩΣ; (ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΕΣ ΧΟΡΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ) ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: 37565 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

LUTZ KÄPPEL Christian Albrechts Universität zu Kiel

LUTZ KÄPPEL Christian Albrechts Universität zu Kiel DER NEUE PAULY: ΠΑΛΑΙΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΙΔΕΕΣ O ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΕ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ LUTZ KÄPPEL Christian Albrechts Universität

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο

Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Δημόσιες Κινητές Βιβλιοθήκες και παροχή υπηρεσιών στο κοινό: το νομικό πλαίσιο Συνέδριο: Αρχεία, Βιβλιοθήκες και Δίκαιο στην Κοινωνία της Πληροφορίας Αθή να, 2 και 3 Φ εβρουαρίου 2006 Δημόσιες Βιβλιοθήκες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Ένα από τα δυσκολώτερα προβλήματα, που έχει να αντιμετωπίσει ο ερευνητής της Κ. Διαθήκης, είναι το λεγόμενο «συνοπτικό πρόβλημα». Το πρόβλημα αυτό δημιουργείται από τις χαρακτηριστικές ομοιότητες των τριών

Διαβάστε περισσότερα

«Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά»

«Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά» Ι.Θ. Κακριδής «Γιατί διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά στα παιδιά» Αληθινά λυπούμαι που τον καιρό αυτό είμαι αναγκασμένος να βρίσκομαι μακριά από την Ελλάδα, κι έτσι στερήθηκα τη χαρά να πάρω μέρος στο Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS

ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS ΤΙΜΕΣ DISNEYLAND RESORT PARIS 09 Νοεµβρίου 2009 01 Απριλίου 2010 DISNEYLAND 4 3 2 1 4 3 2 1 4 3 2 1 CHD ΠΑΚΕΤΟ 2N/3Μ 350 419 558 973 392 475 641 1140 491 607 840 1538 117 ΠΑΚΕΤΟ 3N/4Μ 464 562 760 1353

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟ ΦΑΣΜΑ

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟ ΦΑΣΜΑ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟ ΦΑΣΜΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Βουλγαρίδου Μαρία (Διδάκτωρ Ψυχολογίας, Eκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής) Ο Αυτισμός είναι μια διάχυτη διαταραχή της ψυχολογικής ανάπτυξης του ατόμου. Ο όρος Διάχυτη Αναπτυξιακή

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία της ανάγνωσης

Η διαδικασία της ανάγνωσης Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ BRAILLE Η διαδικασία της ανάγνωσης Όλα τα παιδιά, βλέποντα ή μη, μαθαίνουν «αυθόρμητα» να μιλούν, μέσα στο οικογενειακό τους περιβάλλον και αν δεν υπάρχουν προβλήματα ακοής ή άλλα,

Διαβάστε περισσότερα

Μια φορά κι έναν καιρό και ζήσαν αυτοί καλά.

Μια φορά κι έναν καιρό και ζήσαν αυτοί καλά. 5556 ΕΑΠ ΕΛΠ41 4 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΙΙ: ΟΙ ΝΕΩΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ Μια φορά κι έναν καιρό και ζήσαν αυτοί καλά. ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: 37565 ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ. 10 βήματα για να κόψεις το κάπνισμα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΕΡΜΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΏΡΑ ΓΙΑ ΆΣΚΗΣΗ 10 βήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Παράλληλα, ο συνεντευξιαζόμενος προβάλλει τον εαυτό του και παίρνει περισσότερες πληροφορίες για τη θέση.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ. Παράλληλα, ο συνεντευξιαζόμενος προβάλλει τον εαυτό του και παίρνει περισσότερες πληροφορίες για τη θέση. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΠΙΛΟΓΗΣ Σκοπός της Συνέντευξης είναι η αναζήτηση του καλύτερου υποψηφίου που θα στελεχώσει την προκηρυσσόμενη θέση. Η Συνέντευξη έχει διττό χαρακτήρα, όπου λόγο έχουν και οι αξιολογητές και

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ιωάννης Πέντας, Πολιτικός Επιστήμων Θέματα 1 ης Συνάντησης 1) Αναφερθείτε στην έννοια του έθνους και συνδυάστε την με τις έννοιες δημόσιο και γενικό συμφέρον. 2) Ποιες οι θέσεις Μαξ Βέμπερ για

Διαβάστε περισσότερα

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke

Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Αστυνομική επιστήμη Η ευρωπαϊκή προσέγγιση του Hans Gerd Jaschke Η αύξηση του οργανωμένου και του διασυνοριακού εγκλήματος ακολουθεί την παγκοσμιοποίηση. Η γρήγορη ανταλλαγή των πληροφοριών και της γνώσης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΚΟΝΟΜΙΑ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ., Υπ. ΔΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ : 3 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ «ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ & ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ - 1 - ...... συνέχεια ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ ΔΩΣΙΔΙΚΙΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων.

Παράδειγμα. «Κεφάλαιο» «Περιουσία» «Περιουσία» Οικονομική επιστήμη «μέσων», «ανάγκες» «αγαθά» Επιχειρήσεων. (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ) Οικονομική μονάδα είναι ο συστηματικός συνδυασμός των συντελεστών της παραγωγής (φύση, εργασία, κεφάλαιο) με τον οποίο αποσκοπείται η παραγωγή αγαθών ή η προσφορά υπηρεσιών για την κάλυψη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου

Πανεπιστήμιο Πειραιώς. Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Στατιστικής και Ασφαλιστικής Επιστήμης Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου Παραμετρικά Μοντέλα Επιβίωσης που προκύπτουν από μεταβολές

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος. Φυτά εσωτερικού χώρου

Φεβρουάριος. Φυτά εσωτερικού χώρου Φεβρουάριος Ακόμα κάνει κρύο, οι μέρες είναι ακόμη μικρές και βροχερές, ο καιρός είναι καταθλιπτικός, όμως ο Φλεβάρης δεν παύει να είναι (τυπικά τουλάχιστον) ο τελευταίος χειμωνιάτικος μήνας. Συν τοις

Διαβάστε περισσότερα

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26

Opinion Mining. Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr. Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Opinion Mining Χριστίνα Αραβαντινού aravantino@ceid.upatras.gr Μάιος 2014 Χριστίνα Αραβαντινού Opinion Mining Μάιος 2014 1 / 26 Περιεχόμενα Εισαγωγή Εφαρμογές ομή μιας άποψης Είδη απόψεων Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Δευτέρα 8 Μαΐου 0 Εκφωνήσεις και Λύσεις των Θεμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση

Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση Κεφάλαιο 2 Ιική καρκινογένεση Σ. Δ. Κοτταρίδης ΕΙΣΑΓΩΓΗ H επιστήμη της ιολογίας συμπεριλαμβάνει μελέτες που στοχεύουν το μηχανισμό με τον οποίο οι ιοί προκαλούν νόσους καθώς επίσης τη χρήση των ιών ως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Cum libellis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 1. Πως το φαινόμενο της διάκρισης των λειτουργιών παρεμβαίνει και διαμορφώνει τον σύγχρονο χαρακτήρα του δημοκρατικού πολιτεύματος. 2. Η επίδραση της Κοινοβουλευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Mεταπτυχιακό πρόγραµµα του τµήµατος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενηµέρωσης του Καποδιστριακού πανεπιστηµίου Αθηνών ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤIΚΗ ΚΑΙ ΜΜΕ ιδάσκων: Ν. εµερτζής Αθήνα Ιανουάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΧΤΑ ΓΥΝΆΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ ΟΙ ΝΕΦΕΛΕΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΧΤΑ ΓΥΝΆΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ ΟΙ ΝΕΦΕΛΕΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΛΑΧΩΝ ΒΕΡΟΙΑΣ (SUTSATA ARMÂNJILOR DI VERIA) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΧΤΑ ΓΥΝΆΙΚΩΝ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΚΩΜΩΔΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ ΟΙ ΝΕΦΕΛΕΣ ΝΕΦΕΛΕΣ Αριστοφάνη (423 π.χ) Τρίτο βραβείο στα Μεγάλα Διονύσια. Κύρια πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

«Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας»

«Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Κατεύθυνση Εφαρμοσμένης Φυσικής «Απόδοση φωτοβολταϊκών στοιχείων και φωτοβολταϊκών συστημάτων υπό συνθήκες σκίασης και χαμηλής έντασης ακτινοβολίας»

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές ενδείξεις λουτρών Πόζαρ. Λέγοντας ΙΑΜΑΤΙΚΗ ΛΟΥΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ εννοούμε την εφαρμογή των. ιαματικών νερών στη θεραπευτική του ανθρώπου.

Θεραπευτικές ενδείξεις λουτρών Πόζαρ. Λέγοντας ΙΑΜΑΤΙΚΗ ΛΟΥΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ εννοούμε την εφαρμογή των. ιαματικών νερών στη θεραπευτική του ανθρώπου. Θεραπευτικές ενδείξεις λουτρών Πόζαρ Λέγοντας ΙΑΜΑΤΙΚΗ ΛΟΥΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ εννοούμε την εφαρμογή των ιαματικών νερών στη θεραπευτική του ανθρώπου. Το είδος αυτό της θεραπείας αποτελεί μέρος της φυσικοθεραπείας,

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργήστε φρέσκα μυρωδικά στο μπαλκόνι

Καλλιεργήστε φρέσκα μυρωδικά στο μπαλκόνι Καλλιεργήστε φρέσκα μυρωδικά στο μπαλκόνι Ο άνηθος χρειάζεται βαθιά γλάστρα. Ο μαϊντανός θέλει συχνό πότισμα. Το κάρδαμο σε 40 μέρες από τη σπορά θα το απολαύσετε στη σαλάτα σας. Όλα αυτά συμβαίνουν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Διδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους Ἠθικά Νικομάχεια Β 6, 12 16 Ἡ δ ἀρετὴ περὶ πάθη καὶ πράξεις ἐστίν, ἐν οἷς ἡ μὲν ὑπερβολὴ ἁμαρτάνεται καὶ ψέγεται καὶ ἡ ἔλλειψις, τὸ δὲ μέσον ἐπαινεῖται καὶ κατορθοῦται ταῦτα

Διαβάστε περισσότερα

Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις:

Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις: Για να καταρτιστεί έγκυρα μια δικαιοπραξία απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις: α) Δήλωση βουλήσεως. β) Ικανότητα για δικαιοπραξία. γ) Συμφωνία μεταξύ δηλώσεως και βουλήσεως. δ) Τήρηση του απαιτούμενου τύπου.

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους, Ἠθικὰ Νικομάχεια Β6, 4-10

ιδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους, Ἠθικὰ Νικομάχεια Β6, 4-10 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑÏΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγμένο κείμενο Ἀριστοτέλους,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ

Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ Ποίηση; ναί, αλλά μέσα στη ζωή» (Poésie? Oui, mais dans la vie). Η εύστοχη παρατήρηση τού Γκύ Ντεμπόρ δίνει το μέτρο της ευρύτητας της ποιητικής πράξης μέσα στην ζωή αλλά και ένα

Διαβάστε περισσότερα

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε:

Α) Ανάλογα με τη φύση των κονδυλίων που περιλαμβάνουν οι προϋπολογισμοί διακρίνονται σε: Ο διαγωνισμός της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει, ως γνωστόν, συνδυασμό συνδυαστικής γνώσης της εξεταστέας ύλης και θεμάτων πολιτικής και οικονομικής επικαιρότητας. Tα Πανεπιστημιακά Φροντιστήρια

Διαβάστε περισσότερα

Το σχέδιο στην τέχνη του Γιάννη Μόραλη

Το σχέδιο στην τέχνη του Γιάννη Μόραλη Το σχέδιο στην τέχνη του Γιάννη Μόραλη «μ ένα ολιγοψήφιο αλφάβητο στα χέρια του, επέτυχε να μετατρέψει την ομιλία των πραγμάτων κατά τρόπο μοναδικό μέσα στη σύγχρονη ελληνική τέχνη.» Οδυσσέας Ελύτης Μορφή,

Διαβάστε περισσότερα

1. Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ 1

1. Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ 1 1. Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΗ 1 1.1 Η ανάγκη για ενιαίο τρόπο παραπομπών Κύριο μέλημά μας, όταν αναφερόμαστε στην παρουσίαση της βιβλιογραφίας, είναι η εξασφάλιση της ομοιομορφίας και της συνέπειας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν Οι κοινές πολιτικές στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης : Οικονομική και Νομισματική Πολιτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο: kipan@central.ntua.gr Ιστοσελίδα: http://www.ntua.gr/anavathmisi/ Αγαπητοί Συνάδελφοι, Ευχόμαστε σε όλους μια ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΑΘΗΝΑ, 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2008 ΚΑΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet

Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet Σύνταξη: Αυλίδου Εύα, Ms Politikwissenschaft of Ludwig Maximilian Universitaet ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ Είδαμε ότι τα πολιτικά κόμματα, εκτός των άλλων, διατυπώνουν στόχους, συγκεντρώνουν και αρθρώνουν συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΟΓΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΝΕΟΕΠΟΧΙΤΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟ ΜΑΝΔΥΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΓΙΟΓΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΝΕΟΕΠΟΧΙΤΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟ ΜΑΝΔΥΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΓΙΟΓΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΝΕΟΕΠΟΧΙΤΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΕ ΤΟ ΜΑΝΔΥΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ τής κ. Ελένης Ανδρουλάκη Ορισμοί Ο όρος «γιόγκα» προέρχεται από τη σανσκριτική ρίζα «yuj» (γιούτζ) και «σημαίνει συνάντηση,

Διαβάστε περισσότερα