Συνέντευξη µε τον κ. Παπαδάκη Αλέξανδρο Χαλάνδρι, Οικεία Θεοδοσοπούλου Ειρήνης 20 Μα ου 2004

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Συνέντευξη µε τον κ. Παπαδάκη Αλέξανδρο Χαλάνδρι, Οικεία Θεοδοσοπούλου Ειρήνης 20 Μα ου 2004"

Transcript

1 Συνέντευξη µε τον κ. Παπαδάκη Αλέξανδρο Χαλάνδρι, Οικεία Θεοδοσοπούλου Ειρήνης 20 Μα ου 2004 Ερευνητές συµµετέχοντες στη συνέντευξη: Θεοδοσοπούλου Ειρήνη ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ Α ΠΛΕΥΡΑ Ποια ήταν τα πρώτα σας ερεθίσµατα έτσι να ασχοληθείτε µε τη λύρα; Ήταν το πρώτο όργανο που µάθατε; Ναι. Ξεκίνησα άκουγα από παρέες στο σπίτι, ήταν κι ένας αδερφός του πατέρα µου, Μαθιός, ακόµη είναι εδώ, που έπαιζε και λύρα. Γενικώς, ο πατέρας µου τραγούδαγε στις παρέες, έτσι, πάντα και µέχρι τα εφτά µου χρόνια ειδικά που δεν είχα έρθει σε επαφή µε µη κρητικούς, παρ ότι εδώ πέρα ήµουνα, έτσι θυµόµουν παρέες που παίζανε, τραγουδούσανε κι έτσι µ άρεσε να µαι κι εγώ από κοντά, όσο κοντά µπορούσα βέβαια γιατί δεν µε είχανε και µαζί τους. Εσείς πότε γεννηθήκατε, το 79; 5/4/1979. Και στην Κρήτη πηγαίνατε µόνο για καλοκαίρια; Καλοκαίρι, Χριστούγεννα, Πάσχα, Σαββατοκύριακα πάρα πολλά, γιατί ο πατέρας µου ασχολείται µε κτηνοτροφικά µηχανήµατα κι έτσι δινόταν η ευκαιρία να µαστε πάρα πολύ συχνά κάτω. Και όχι µόνο στην Κρήτη και στην υπόλοιπη Ελλάδα, αλλά κυρίως Κρήτη πήγαινα εγώ. Μ έπαιρνε µαζί του, γιατί έχουµε σπίτι εκεί. Και σε ποια ηλικία έτσι αρχίσατε να µαθαίνετε λύρα; Ξεκίνησα, µου χε δώσει ο µπάρµπας µου ο Μαθιός, ο αδερφός του πατέρα µου µια λύρα, έτσι για να παίζω, αλλά πραγµατικά έπαιζα µ αυτή τη λύρα, ήτανε και για µουσικό όργανο και για µπάλα και γι απ όλα ήτανε. Και µετά όταν ήµουνα εννιά χρονών µου αγόρασε πάλι ο µπάρµπας µου ο Μαθιός µια λύρα από το Νίκο τον Βαλέργα και µου την έδωσε και 1

2 ξεκίνησα συστηµατικά. Πρώτα µαζί του έτσι και ερχότανε σπίτι κάθε που του έλεγα. ηλαδή µπορεί να του λεγα κάθε µέρα να ρθει κι ερχότανε και µ επηρέασε. Στο Ρέντη, αλλά δεν είχε και τόση κίνηση τότε. Κι εσείς µένατε στο Ηράκλειο. Εγώ ήµουνα στο Ηράκλειο, ναι. Κι ερχόταν, όποτε τον έπαιρνα τηλέφωνο και του λεγα να ρθει, ερχόταν. Αυτός σας έδειξε τα πρώτα βήµατα έτσι πώς να πιάνετε το όργανο, το δοξάρι; Ναι. Σε ποια ηλικία; Εννιά χρονών. Εννιά χρονών. Και πότε θυµάστε τον εαυτό σας ότι έτσι µπορεί να παίξει σκοπούς; Αµέσως; Τι εννοείτε να παίξω σκοπούς; Να παίξω σε γλέντι ας πούµε; Και να παίξετε σε γλέντι. Έτσι ικανό λυράρη. Να σας πω, δεν καλοθυµούµαι, να σας πω την αλήθεια. Θυµούµαι το πρώτο γλέντι που παιξα ήταν της Αγίας Παρασκής στις 26 του Ιούλη στην Άρδαχτο, στο χωριό µου. Ήµουνα δεκατεσσάρων χρονών τότε µαζί µε άλλο ένα χωριανάκι µου που έπαιζε λαούτο, ό,τι είχε ξεκινήσει αυτός. Πώς λεγότανε; Αδαµάντιος Μυξάκης. Είµαστε πολύ καλοί φίλοι, µαζί µεγαλώσαµε σχεδόν, γιατί έτσι είµαστε πάρα πολύ δεµένοι. Ίσως όχι τώρα τόσο, τώρα έχουµε κόψει λίγο και λόγω απόστασης και λόγω του ότι, δε ξέρω, µεγαλώνει καµιά φορά κανείς και αλλά έτσι όταν ήµασταν κοπέλια, παιδιά, ήµασταν πάρα πολύ δεµένοι. Αν θέλαµε να πούµε πια ακούσµατα είχατε ή ποιον θεωρείτε έτσι ως δάσκαλο σας στη λύρα ποιον θα λέγατε; Τον θείο σας τον Μαθιό ή κάποιον άλλο; Όχι, δεν θα το λεγα, δεν θα το λεγα ιδιαίτερα. Εγώ προσωπικά δεν τη θυµούµαι τη λύρα του µπάρµπα µου τώρα. Λόγω κάποιων περιστάσεων που τώρα δεν µιλιούνται µε τον πατέρα µου, έχω να τόνε δω αρκετά χρόνια και φυσικά να τον ακούσω σε παρέα κι αυτά, έτσι να Ο Μανώλης ο 2

3 Μαργαρίτης µετά, θυµούµαι τον Μανώλη τον Μαργαρίτη από τις Μέλαµπες Αγίου Βασιλείου, µένει στο Σπήλι αυτός, µ έχει βοηθήσει πάρα - πάρα πολύ. Μου χει δείξει πολλά πράµατα, ήταν από τους πρώτους που πίστεψε σε µένα και µ έβαζε κι έπαιζα στο µαγαζί του, είχε το «Υπάρχω», στο Σπήλι, το µαγαζί, κι έπαιζα εκεί µια χρονιά. Τι µαγαζί ήταν αυτό; Καφενείο ήταν; Ταβέρνα, ταβέρνα. Ξεκίνησα κι έπαιζα το καλοκαίρι και µετά πήγαινα και το χειµώνα ξέρω γω Σαββατοκύριακα, κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο έτσι, είχα χαλάσει πολλά λεφτά τότε στο πήγαινε - έλα. Αλλά µ άρεσε, έτσι που πήγαινα και Βέβαια το χειµώνα δεν ήταν σαν το καλοκαίρι ας πούµε είχε και τουρίστες, είχε και κόσµο πιο πολύ, είχε κι Αθηναίους που κατεβαίναµε και τον χειµώνα ήταν περισσότερο σαν κουτούκι, ας πούµε, έτσι και παίζαµε εκεί. Γιατί λέτε αυτός «πίστεψε σε µένα»; Έτσι µ έβαλε και µου δωσε µια βραδιά στο µαγαζί του τότε, θυµούµαι. Μου λέει «θα ρχεσαι τις Παρασκευές». Πήγαινα τις Παρασκευές κι έπαιζα εκεί. Αυτός έπαιζε τις ευτέρες γιατί είχε ένα τουριστικό γκρουπ. Έπαιρνε τις ευτέρες κι εγώ ήµουνα Παρασκή, Παρασκευές και πολλές φορές µ έβαζε και Σάββατα άµα υπήρχε δουλειά, να ήταν έτσι, µ έβαζε. Ναι. Και αυτόν ακούγατε, ας πούµε και θέλατε να τον µιµηθείτε ή υπήρχε κάποιος άλλος; Ναι, οµολογώ πως ήθελα να του µοιάσω γενικά και στον τρόπο ζωής, ήταν έτσι πολύ αλιµπέρτος τύπος, ελεύθερος έτσι. Έχει κάνει δυο φορές οικογένεια, έχει παντρευτεί δυο φορές. Η δεύτερη γυναίκα είναι Γερµανίδα και είκοσι χρόνια µικρότερη του. Κι έχει κάνει και δυο κοπέλια µ αυτήν και τα εγγόνια του µε την πρώτη του γυναίκα είναι καµιά δεκαριά χρόνια πιο µεγάλα από τα κοπέλια του τώρα, από τα παιδιά του. Ναι. Και µάλιστα είναι πολύ δυνατός άνθρωπος, πολύ δυνατός. Ακόµα έχει την ταβέρνα; Όχι, την πούλησε. Τώρα έχει µαγαζί µε τουριστικά µε τη γυναίκα του στο Σπήλι και αγροτικές εργασίες. 3

4 Μαργαρίτης λέγεται; Μαργαρίτης Μανώλης, είναι απ τις Μέλαµπες. Είναι και ο αδερφός του ο Μιχάλης, αλλά τον αδερφό του Μιχάλη δεν τον πολυσυµπάθησα ιδιαίτερα, να πω την αλήθεια. Είναι και αυτός λυράρης; Είναι λυράρης, εντάξει, όχι ότι µου έκανε τίποτα ο άνθρωπος, αλλά έτσι ήτανε λίγο νταής. Ξεκινήσατε να παίζετε λύρα. Ήσασταν ένας Αθηναίος από την Κρήτη. Ναι. Οι υπόλοιποι συµµαθητές σας πώς σας έβλεπαν όταν σας λέγανε «πάµε να παίξουµε λίγο µπάλα»; «Ε, εγώ πάω να παίξω λίγο λύρα τώρα». Ξέρετε, δεν είχα και ιδιαίτερες παρτίδες µε τους συµµαθητές µου. Περισσότερο είχα παρτίδες µε τα παιδιά από τον Σύλλογο Κρητών. Έτσι στο Νέο Ηράκλειο ήταν µια περίεργη κατάσταση, κι ακόµη µπορώ να πω, έτσι κάναµε παρέες στο Σύλλογο. Είχαµε δηµιουργήσει παρέες. Σύλλογος Κρητών Νέου Ηρακλείου; Ναι, ναι, Νέου Ηρακλείου και είχαµε παρέες απ το Σύλλογο. Με χωριανάκια µου που µένανε στην Αθήνα, δεν µπορώ να πω ας πούµε ότι είχα ιδιαίτερες παρέες στο σχολείο µε παιδιά από δω. Μόνο µ ένα παιδί κράτησα επαφή, ακόµα και τώρα δηλαδή, αργότερα στο Λύκειο ήρθε ο Ορέστης ο Ντάντος. Αυτός ήταν στο ; Γνωρίζετε τον ; Τον Ορέστη τον Ντάντο; Πολύ καλά, είµαστε πολύ φίλοι. Είχαµε πάει και Εσθονία µαζί µε τον Ορέστη, µ ένα πρόγραµµα της Μουσικολογίας Αθηνών. Ήτανε φοιτητής στο Τµήµα. Το ξέρω. Ναι και µ αυτόν έχουµε κρατήσει. Μόνο µ αυτόν έχουµε κρατήσει επαφές κι αυτό περισσότερο επειδή ήταν µουσικός δηλαδή και έτσι, κάναµε παρέα. Ακούγατε δισκάκια, ακούγατε δίσκους, κασέτες κρητικές; Ου! Ου! Όλη την ώρα. Όλη την ώρα. 4

5 Θέλατε να µιµηθείτε κάποιον ή σας άρεσε κάποιος περισσότερο από κάποιον άλλο; ηλαδή το παίξιµό σας; Ακούγοντας σας; Κατά καιρούς, δηλαδή περνούσα διάφορα στάδια. Βέβαια έχω κρατήσει κάποιο σταθερό, ο Καραβίτης ο Αλέκος πάντα µ άρεσε από Αχτούντα, ήταν και κοντοχωριανός και ίσως έτυχε να τον ακούσω πιο πολύ. Είναι και παλιός και έτσι πάντα δηµιουργούσε µια µαγεία µέσα στο µυαλό µου. Μ αρέσει πάρα πολύ ακόµα και τώρα. Βέβαια, δεν µπορώ να πω ότι τον αντιγράφω, ότι προσπαθώ να τον µιµηθώ, δεν έχω κάτσει ιδιαίτερα να τον µελετήσω όσο θα θελα ίσως. Τέλος πάντων. Κατά καιρούς µια µου άρεσε ο Σκορδαλός, µια ο Μουντάκης, µια ο Κλάδος. Μετά γύρισα στα βιολιά, ας πούµε, και λέω «α, τι, παίζουν κι αυτοί καλά» ας πούµε. Ακόµα και τώρα δεν έχω κάποιο στάνταρ ότι µ αρέσει αυτός. Παίρνω αυτό που µ αρέσει απ αυτόν, παίρνω το άλλο που µ αρέσει απ τον άλλον. Κατά καιρούς. Τώρα ας πούµε περνάω το στάδιο του Σγουρού. Του ηµήτρη του Σγουρού. Μ αρέσει πάρα πολύ. Αυτά. Τι άλλα όργανα παίζετε; Παίζω λίγο ούτι, έτσι το χω σπίτι και ψιλοπαίζω, ασκοµπαντούρα, τσαµπούνα δηλαδή. Στην Κρήτη πώς τη λέτε; Ασκοµπαντούρα. Ναι. Λίγο µαντολινάκι, τα ίδια πατήµατα µε τη λύρα έχει, αλλά δεν έκατσα να το µελετήσω ποτέ ιδιαίτερα, να πω ότι θα κάτσω να ασχοληθώ. Και καλάµια, χαµπιόλια, τέτοια φλογέρες. Μπαντούρες; Μπαντούρες βέβαια, ναι. Τέτοια. Μία καρπάθικη λύρα, ένα µικρό λυράκι που είχατε; Ναι, ναι, µ αρέσουν τα καρπάθικα, µ αρέσουν πάρα πολύ. Μ αρέσουνε. Αυτά από πού τα µάθατε; Αυτά δεν θυµούµαι πότε είχα το πρώτο άκουσµα, πάντως θυµάµαι ότι µ αρέσανε πάρα πολύ όταν τα πρωτάκουσα. Έτσι κόλλησα µε τα καρπάθικα. 5

6 Ήτανε δεν ξέρω, ίσως τα κρητικά τα αγαπώ επειδή µεγάλωσα µ αυτά, επειδή γαλουχήθηκα µ αυτά, επειδή αυτό ήτανε κι ο τρόπος έκφρασης µου µέχρι τα δεκαέξι, δεκαεφτά µου χρόνια, αλλά δεν ξέρω στα καρπάθικα κολλήσανε στ αυτί µου. Ήτανε αυτό που γύρευε τ αυτί µου. Ειδικά τα ολυµπίτικα τα καρπάθικα που χουν την τσαµπούνα µέσα κι είναι πιο δωρικά. Ειδικά αυτά. Με λύρα παίζετε ή µε τσαµπούνα παίζετε τα καρπάθικα; Με λύρα, µε λύρα. Τσαµπούνα καρπάθικη είναι στο πρόγραµµα να µελετήσω κάποια στιγµή. Αν και παίζω αυτή τη στιγµή παίζω κρητικά µε τσαµπούνα καρπάθικη. Η τσαµπούνα η καρπάθικη τι διαφορά έχει από την ασκοµπαντούρα; Όπως είναι οι δυο αυλοί, στη Κρήτη και οι δυο αυλοί έχουν πέντε τρύπες. Στη Κάρπαθο ο αριστερός αυλός έχει πέντε τρύπες κι ο δεξύς έχει ένα. Για τους δεξιόχειρας αυτό. Ναι. Αυτή είναι η διαφορά η κύρια δηλαδή, πέρα από κάποια άλλα, ας πούµε, εντάξει πώς πάει ο ποταµός. Ο ποταµός είναι αυτό που βάζει τα δυο καλάµια µέσα. Πώς πάει ο ποταµός έχουν κάποιες διαφορές. Στην Κρήτη πολλές φορές είναι και πιο περίτεχνα σκαλισµένος. Αυτή είναι η διαφορά τους, µόνο τα καλάµια. Ναι. Όταν παίζετε λύρα καρπάθικη, αλλάζετε κάτι στην τεχνική σας απ ότι όταν παίζετε κρητική; Σίγουρα, ναι. Στο δοξάρι, ναι. Αλλάζω στην τεχνική περισσότερο όσο αφορά σε σχέση µε τα συρτά. Σε σχέση µε τις κοντυλιές είναι περίπου ίδια η τεχνική. Το σταθερό δοξάρι για τα γερακοκούδουνα δηλαδή περισσότερο. Κατ αρχήν γερακοκούδουνα έχετε και στην καρπάθικη λύρα; Ναι, ναι, ναι, ναι. Και στην κρητική λύρα; Ναι, ναι και στη κρητική. Βέβαια. Είχαµε, είχαµε γερακοκούδουνα κι εγώ τα θυµούµαι. Γερακοκούδουνα. Τώρα τελευταία έχουνε καταργηθεί; 6

7 Όχι. Είχανε καταργηθεί και τώρα τελευταία έχουν αρχίσει να επανέρχονται. Να ξαναµπαίνουν. Ναι, είχανε καταργηθεί. Νοµίζω ότι γύρω στη δεκαετία του 60 70, µε τη δισκογραφία εκεί την κρητική κι αυτά που τότε πρέπει να καταργηθήκαν τα γερακοκούδουνα. Νοµίζω. Εσείς θυµάστε να παίζανε ο θείος σας ο Μαθιός µε γερακοκούδουνα λύρα; Ο θειος µου όχι, αλλά ο Μανώλης ο Μαργαρίτης ναι. Τον Μανώλη τον Μαργαρίτη τον ήξερα όσο ήξερα και το θειο µου. Ναι. Κι άλλους ήξερα που χαν. Ο Καντάνιος, ο Τσαγκαράκης ο Γιώργης από το αµαριό είχε κι ένα δοξάρι µε γερακοκούδουνα, αλλά δεν το πολύπαιζε. Αυτά τα σνοµπάρανε τότε. Τα σνοµπάρανε. Τι ηλικίας; Ζει ο Τσαγκαράκης ο Γιώργης; Ναι, ζει, ζει, ζει. Φτιάχνει και λύρες εδώ. Εγώ όλες τις λύρες κι εγώ από κει τις παίρνω. Αυτός Στην Αθήνα µένει; Όχι, όχι. Κισσού κάµπος ή στην Παράγκα όπως λέµε εµείς Αγίου Βασιλείου. Αυτός τώρα πρέπει να ναι καµιά εβδοµηνταπενταριά χρονών. Κάπου κει. Τις λύρες σας εσείς τις παίρνετε από εκείνον; Ως επί το πλείστον, ό,τι θέλω από εκεί πάω. Μ αρέσει πολύ η κατασκευή του. Έχω πάρει λύρες κι απ τον Λεωνίδα τον Σπανό που ναι στην Κύπρο είναι αυτός. Όταν ήµουνα φαντάρος εκεί, τον είχα γνωρίσει, µου κανε δώρο και µια λύρα και αγόρασα κι άλλη µια µετά. Ξαναπήγα. Γενικώς πηγαίνω συχνά στη Κύπρο για εκδηλώσεις, έκανα σχέσεις εκεί, παρέες. Ο Λεωνίδας ο Σπανός είναι Κρητικός; Όχι. Όχι. Αυτός είναι απ τον Άγιο Βασίλειο Μόρφου. Από κει. Είναι πρόσφυγας. Κυπραίος είναι. Πάντως Κύπριος είναι. Και πώς φτιάχνει κρητική λύρα; Πώς και ασχολήθηκε έτσι; Κόλλησε µε τη µπάλα. Όπως εγώ µε τα καρπάθικα, αυτός µε τα κρητικά. 7

8 Και κάνει καλές λύρες; Ναι, ναι, είναι γλύπτης. Είναι γλύπτης και έχει κάνει πάρα πολύ καλές δουλειές. Πολύ καλές δουλειές. Γενικώς ό,τι όργανο φτιάχνει αυτός ο άνθρωπος, δεν φτιάχνει µόνο λύρες, περνάει κι αυτός στάδια. Τώρα ας πούµε είναι κολληµένος µε την Κρήτη, µε τα βιολιά µάλλον είναι τώρα, φτιάχνει βιολιά. Φτιάχνει λύρες και τις έχει πάνω στο ταβάνι στο εργαστήριο κι έτσι κρέµονται σαν τα σταφύλια. Ό,τι όργανα: λαούτα, σάζια, ραµπάµπια. Τα πάντα. Παίζει; Λίγο µπουζούκι τρίχορδο. Καραντουζένι. Νοµίζετε ότι είναι δύσκολα άµα δεν ξέρεις να παίξεις, ας πούµε, κρητική λύρα να φτιάξεις λύρα; εν γνωρίζω, δεν ξέρω. Εσείς όταν πηγαίνετε να διαλέξετε µια λύρα, ας πούµε, την παραγγέλνετε; Πώς γίνεται; Ή βλέπετε δυο τρεις λύρες; Εξαρτάται, εξαρτάται. Μπορεί να δω µια λύρα και να µ αρέσει, να θέλω να την πάρω αυτή. Έχω παραγγείλει και λύρες. Απλά του λέω «τη θέλω έτσι, τη θέλω αλλιώς, τη θέλω τόσο πάχος, τόσο έτσι, τόσο απόσταση» και τέτοια. Εντάξει. Του λες κάποια πράγµατα, τώρα µπορεί να µην πετύχει και το όργανο. Του δίνετε δηλαδή τεχνικά χαρακτηριστικά; Μέσες - άκρες δηλαδή, γιατί δεν είµαι κι εγώ ειδικός στην οργανοποι α. εν ξέρω, λίγα πράγµατα. Τι πρέπει να έχει µια καλή λύρα; Ας πούµε, όταν τη δοκιµάζετε ή όταν βλέπετε ένα όργανο. Γενικώς εµένα µ αρέσουνε τα µπάσα όργανα τα οποία δεν είναι βραχνά όµως. Μ αρέσουνε τα καθαρά όργανα. Τα µπάσα. Τα πολύ πριµαδόρικα όργανα δεν µου πολυαρέσουνε. Για λύρες µιλάω, έτσι; Για τη κρητική λύρα. Μπορεί να είναι κι ένα πρίµο όργανο, το οποίο να µ αρέσει αν έχει βάθος, αν έχει έτσι, τι να σου πω; Πρέπει να το ακούσω και να πω ότι «αυτό µ αρέσει». ηλαδή δεν µπορώ να πω τι είναι, πρέπει να είναι έτσι, πρέπει να είναι αλλιώς. Μπορεί να ακούσω ένα όργανο, αναλόγως τη φωνή που θα 8

9 βγάλει. Εκατό λύρες έχεις, εκατό διαφορετικές φωνές είναι. εν υπάρχει περίπτωση να είναι ίδιες, δεν υπάρχει περίπτωση. υστυχώς. εν υπάρχει κάποια φόρµουλα να πούµε ότι τη θέλουµε έτσι. Η καρπάθικη η λύρα; Α, αυτή είναι ένρινη! Τι είναι; Ένρινη, λες και τραγουδεί µε τη µύτη είναι. Ναι. εν ξέρω, δεν ξέρω γιατί µ αρέσει, γιατί έχω ερωτευτεί έτσι πολύ µ αυτό το χρώµα, το ηχόχρωµα. εν ξέρω, πραγµατικά δεν ξέρω. Έχει διαφορετικό ηχόχρωµα, έτσι δεν είναι; Έχει, είναι απ ό,τι λένε δηλαδή κι ο παππούς µου και οι άλλοι, είναι σαν το παλιό το λυράκι. Της Κρήτης; Ναι. εν ξέρω. Ο παππούς σας έπαιζε όργανο; Όχι. Τραγούδιανε κι αυτός έτσι σε παρέα. Και σας έχει πει ότι είναι η καρπάθικη η λύρα σαν το παλιό λυράκι της Κρήτης. Ναι, αυτός θυµάται Μια µέρα πήγα να του παίξω, πάω και τόνε βρίχνω εγώ και του παίζω, απ τα εγγόνια του εγώ είµαι ο µοναδικός που πάω και τόνε βρίχνω. Αυτός από το 68 µένει στην Αθήνα, είχε φύγει πριν από τον πατέρα µου. Είχε χωρίσει µε τη γιαγιά µου και την παρέτησε κι έφυγε. Και πάω και τόνε βρίχνω εγώ και καµιά φορά και του παίζω, µε φωνάζει και του παίζω κι αυτά, µια φορά που πήγα µε την καρπάθικη και τού παιξα, λέει: «αυτό είναι σαν τα παλιά τα λυράκια». Βέβαια δεν το είπε µε ιδιαίτερη χαρά, διότι δεν τους πολυαρέσανε. Αυτά τα ψιλοσνοµπάρανε, ε, «αυτό είναι παλιό», ξέρω γω, «έτσι παίζανε παλιά, τώρα παίζουνε καλά» και τέτοια πράγµατα. Ναι. Εσείς παίζοντας καρπάθικη λύρα, τι σκοπούς παίζετε; Ποιο είναι το ρεπερτόριο σας όσον αφορά τα καρπάθικα; Παίζω αρκετούς σκοπούς. Όταν λένε σκοπούς στην Κάρπαθο εννοούν τα Κάτω χορό που λένε τις µαντινάδες. Παίζω καµπόσους σκοπούς, ε, Πάνω 9

10 χορό, Κεφαλονίτικα, µ αρέσει και ο Αντιπατητής. εν είναι ολυµπίτικο, αλλά µ αρέσει πολύ η µελωδία, Ζερβό Το ρεπερτόριο στα καρπάθικα δεν είναι τόσο µεγάλο όσον αφορά ίσως τους χορούς και τους σκοπούς αλλά όσον αφορά στους χορούς, αλλά όσο αφορά στους σκοπούς, έχουν αρκετούς σκοπούς και πολλά γυρίσµατα στον Πάνω χορό ειδικά, πολλά γυρίσµατα. Πολλά γυρίσµατα, ω, άπειρα. Αργά τραγούδια όπως ο Κωνσταντίνος; Μ αρέσουν, µ αρέσουν κι αυτά, δεν µπορώ να πω ότι είναι αυτό που ζητάω από την Κάρπαθο, γιατί δεν µου λείπει αυτό από την Κρήτη. Γιατί έχουµε γεµίσει και παραλογές και ριζίτικα, όχι ότι µεγάλωσα µε ριζίτικα ότι λέγαν στο χωριό µου, αλλά πέρασε, έτυχε µια περίοδος στη ζωή µου, ας πούµε, που ασχολήθηκα µε αυτά. Ναι, µ αρέσουν, µ αρέσουν κι αυτά. Ο Κωνσταντίνος ο µικρός είναι... Συρµατικό; Συρµατικό. Ναι. Άρχοντες τρων και πίνουσι µήπως ήθελες να πεις που είναι της τάβλας. Ναι. Και το Κόρη το µαξιλάρι σου. Αυτοί οι µακρόσυρτοι έτσι σκοποί της Καρπάθου Με τη λύρα ή που ναι της τάβλας; Με τη λύρα. Ναι, µ αρέσουνε. Ακόµα και ο συρµατικός ας πούµε. Πολύ ωραίο. Ο συρµατικός έχει µέσα, ειδικά οι παραλογές, έτσι, παραλογές πρέπει να ήταν τα σίριαλ της εποχής εκείνης. Είχαν µέσα ίντριγκες, µυστήριο, ξέρω γω, παραµύθια, ψόµµατα µέσα, ψόµµατα που λέγαν αλήθειες βέβαια, έτσι; Ξέρω γω µιλάει το βουνό, µιλάει η θάλασσα, ούλα µιλάνε εκεί πέρα, είναι τροµερό πράµα. Τραγουδάτε καρπάθικα; Ναι, αµέ. Βέβαια. Σε παρέες όσο µπορώ βέβαια γιατί οι κερατάδες κουρδίζουνε σε Ντο πάνω. Το Λα το κάνουνε Ντο. Θα πεις µια µαντινάδα δυο, τρεις µετά δεν γίνεται. Έφραξες. 10

11 Εσείς όταν παίζετε, κουρδίζετε ψηλά; Ε, βέβαια. Άµα παίζω µε άλλους, µε Καρπάθιους ναι. Άµα παίζετε µόνος σας; Με Κρητικούς, αλλά παίζετε καρπάθικα; εν παίζω µε Κρητικούς καρπάθικα, οι Κρητικοί δεν τα θέλουν τα καρπάθικα. Οπότε µε ποιους παίζετε; Με Ολυµπίτες. Έχω πολλούς φίλους Ολυµπίτες. Εδώ στην Αθήνα; Ναι, ναι. Εδώ, ναι. Στην Όλυµπο δεν έχω πάει ποτέ στη ζωή µου. Ούτε στην Κάρπαθο; Στην Κάρπαθο είχα πάει στα Πηγάδια µια φορά. Είχαµε πάει µε τον πατέρα µου για ένα χοιροστάσιο και όπως πηγαίναµε προς το χοροστάσιο, θωρρώ σε ένα µαγαζί και κάνανε λύρες, λαούτα, του λέω «άµε µοναχός σου, εγώ θα κάτσω εδώ». Και µ άφησε εκεί ο πατέρας µου κι έκανε µέχρι το πρωί. Κάναµε, και δεν ήταν Ολυµπίτες, ήταν Κατωχωρίτες. Κάναµε καλό γλέντι. Καλή παρέα. Παίζατε κι εσείς; Ψιλοήξερα. Ψιλοήξερα. Κάτι Στα Μάρµαρα του Γαλατά και τέτοια. Αυτά τα γνωστά. Έτσι βλέπετε οµοιότητες µεταξύ ρεθυµνιώτικων σκοπών και καρπάθικων; Τεράστια. Ειδικά ρεθυµνιώτικα. Με το ηχόχρωµα της Καρπάθου αν είναι να µοιάζει ένα ηχόχρωµα στην Κρήτη, είναι το Ρέθυµνο. Σε τι µοιάζει; Στο ηχόχρωµα. Στον τρόπο δηλαδή που βγαίνει ο ήχος; Ναι, ναι, ναι. Ενώ έχουν τεράστια οµοιότητα µε τα γυρίσµατα, Πάνω χορός ας πούµε µε το Στειακό πηδηχτό και µ αυτά, το ηχόχρωµα δεν έχει καµία σχέση. Μόνο µε το Ρέθυµνο µοιάζει, µόνο µε το Ρέθυµνο. Σ αυτό τι συντελεί ας πούµε; Ο τρόπος που πιάνουν το δοξάρι; Αφού η λύρα έχει διαφορετικό ηχόχρωµα µε τη λύρα της Κρήτης. Ναι, όχι στο στιλ αυτό µε τα γερακοκούδουνα αυτό το δωρικό, τα κοµµάτια από Λα, πλάγιος του πρώτου δηλαδή όλα, όχι όλα, τα 11

12 περισσότερα. Αυτό το πράµα. εν έχει τη γλύκα, ας πούµε, που έχει η ανατολική Κρήτη. Έχει αυτό το άγριο. Φταίει το ότι µοιάζουν ίσως τα µέρη, δεν ξέρω, µοιάζουν. Και το Ρέθυµνο, ως επί το πλείστον, είναι έτσι γυµνό, ορεινό όπως είναι κι εκεί. Ίσως φταίει το µέρος, το κλίµα, δεν γνωρίζω. ε ξέρω. Όσον αφορά τους σκοπούς όµως; Μοιάζει ας πούµε η Σούστα µε τον Πάνω τον χορό; Ο Πάνω χορός µοιάζει µε τη Σούστα, πολλές φορές µοιάζει µε τον Πεντοζάλη, µοιάζει µε τον Μαλεβιζιώτη, έχει γυρίσµατα πέρα πόδε. εν µοιάζει µόνο µε ένα χορό, µοιάζει µε πολλά. Με τη Σούστα, ναι, µε τη σούστα τη ρεθυµνιώτικη. Ναι, µοιάζει πολύ. Πολύ. Στα γυρίσµατα; Στα γυρίσµατα, ναι. Στα γυρίσµατα, µοιάζει. Εσείς θα µπορούσατε να ακούτε Πάνω χορό και να χορεύετε σούστα κρητική; Όχι σε όλα τα γυρίσµατα. Όχι σ όλα τα γυρίσµατα. ηλαδή να χορεύετε µε Κρητικούς ακούγοντας καρπάθικο σκοπό Πάνω χορό. Όχι σε όλα τα γυρίσµατα. Όχι όλα τα γυρίσµατα. Γιατί; Είναι µερικά γυρίσµατα που σε παραπέµπουν σε Μαλεβιζιώτη, σε παραπέµπουν σε Πεντοζάλη, αλλού. Θα µου πείτε χρονικά είναι το ίδιο αλλά δεν ξέρω. Είχα κάποτε το χα αναρωτηθεί αυτό το πράµα: τι είναι αυτό που κάνει να ξεχωρίζει ο Μαλεβιζιώτης από τον Πεντοζάλη κι από τη Σούστα. Τι είναι αυτό. Ακόµα δεν έχω καταλάβει ακριβώς τι πράµα είναι. Ίσως της σούστας, ας πούµε, τα γυρίσµατα να είναι πιο µικρά, έχουν λιγότερα µέτρα. Του Μαλεβιζιώτη µπορεί ας πούµε να έχει πιο πολλά µέτρα. Αλλά κάποιος που δεν τα ξέρει καθόλου, µπορεί να χορέψει τον ένα χορό πάνω στον άλλο, πάνω στη µουσική τ αλλουνού. Αλλά ένας που ξέρει την παράδοση από µέσα; 12

13 εν ξέρω τι είναι αυτό που τα κάνει να ξεχωρίζουν, γιατί είναι ρυθµικά το ίδιο. Βέβαια, στη σούστα ίσως κανονικά η σούστα είναι πιο αργή και πιο απ το Μαλεβιζιώτη ας πούµε και πιο κοφτή ίσως στο λαούτο; εν ξέρω. Όταν παίζετε εσείς, κοιτάζετε πώς χορεύουνε και αυτό έχει µεγάλη σηµασία αν χορεύει καλά ο πρώτος ή και οι υπόλοιποι; Πάντα, πάντα. Πάντα παίζω µε τα µέτρα, πάντα, σε γλέντι. Στο Ρέθυµνο δεν παίζανε µε τα µέτρα. Ειδικά το συρτό, δεν παίζανε µε τα µέτρα. Μόνο στα Χανιά, στη Κίσσαµο συγκεκριµένα. Κίσσαµο, Σέληνο, Κυδωνία εκεί παίζανε µε µέτρα. Τι εννοείτε παίζανε µε µέτρα; ηλαδή; Ο συρτός ο χορός ολοκληρώνεται σε οχτώ µέτρα. Πάντα ή έχει κι έξι; Ο χορός, τα βήµατα, είναι σε οχτώ. Βέβαια, οι µελωδίες, το ιδανικό είναι να χεις µια µελωδία όπως είναι το δεύτερο γύρισµα του Πρώτου συρτού που είναι µε οχτώ. Τώρα άµα έχεις έξι, το παίζεις τέσσερις φορές κι έρχεσαι. Βρίσκεις το ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο. Τέσσερις * έξι = είκοσι τέσσερις. Μπράβο! Ακριβώς! Τρεις * οκτώ = είκοσι τέσσερις. Ακριβώς! Τα βρίσκεις έτσι. Υπάρχουν και τετράµετρα υπάρχουνε, συρτά. Τα παίζεις δυο φορές. υο, τέσσερις, έξι φορές ας πούµε κι έρχεσαι µαζί. Για να κόψει ο χορευτής την ώρα που κόβει και η λύρα; Ναι, εκεί που τσακίζει ο χορευτής πρέπει να τελειώσει. Το πρέπει, εµένα µ αρέσει, µ αρέσει αυτό. Όταν το ανακάλυψα αυτό, αυτό µου το δειξε ο Πέτρος ο Καρπαδάκης Ο λαουτιέρης. ο λαουτιέρης από τα Τους ξέρεις, ε; (Γελάνε) Κάτι ξέρω κι εγώ. Απ την Κίσσαµο, απ την Κουκουναρά. Κι αυτός δάσκαλος που µε βοήθησε πολύ, πάρα πολύ ο Πέτρος. Μου τα δειξε αυτός, από τότε παίζω µόνο µε µέτρα. Βέβαια, είναι και κάτι χορευτάδες που ανεβαίνουν απάνω 13

14 στη πίστα και βγαίνουν εκτός ρυθµού, εκεί πέρα τι να κάνεις, ξανοίγεις πάνω και παίζεις, αλλά άµα είναι καλός ο χορευτής και του παίζεις και µε µέτρα, πάει χορογραφία. Πολύ ωραίο! Έτσι κουµπώνει. Κι ο Σιγανός έχει µέτρα, το ρεθυµνιώτικο το βήµα. Ολοκληρώνεται κι αυτός. Ο Σιγανός χορεύεται διαφορετικά στο Ρέθυµνο απ το Ηράκλειο ή απ τη Σητεία; Ναι, ναι. Στο Ρέθυµνο απ την υπόλοιπη Κρήτη. Ναι. Ο Σιγανός στην υπόλοιπη Κρήτη πλην του Ρεθύµνου ξέρω ότι είναι το συρτό στα τρία, πώς το λένε; Στο Ρέθυµνο έχει άλλα βήµατα. Και οι µελωδίες του Σιγανού ολοκληρώνονται µε το ρεθυµνιώτικο βήµα, επακριβώς ή µία φορά να το παίξεις ή δύο. Νοµίζω ότι για να ολοκληρωθεί το βήµα το συρτό στα τρία µε τις µελωδίες αυτές, πρέπει να τις παίξει τρεις φορές, αν θυµούµαι καλά. Και δεν ξέρω πού ακριβώς τσακίζει, δεν το ξέρω. εν ξέρω πού τσακίζει µε το συρτό στα τρία το Σιγανό ακριβώς. Στο Πηδηχτό έχει µεγάλη διαφορά; Ποιο Πηδηχτό; Στον Μαλεβιζιώτη. Μαλεβιζιώτης είναι τρεις φορές και τσάκιση, περίπου. εν είναι ακριβώς έτσι. Είναι και γυρίσµατα που δεν τσακίζουν. Έχει και µεγαλύτερα βέβαια γυρίσµατα. Και µεγαλύτερα. Ναι, ναι, δεν πάει ακριβώς στον Μαλεβιζιώτη. Στο Πεντοζάλη τσακίζει ακριβώς, στο Πεντοζάλη το κανονικό, το γρήγορο που λένε. Εκεί τσακίζει ακριβώς µε τη µελωδία. Υπάρχει η συνήθεια από Πεντοζάλη Σιγανό να το γυρνάς στο γρήγορο; εν υπάρχει Πεντοζάλη Σιγανό. Υπάρχει Σιγανός και Πεντοζάλης. Υπάρχει αυτή η συνήθεια, ναι. Υπάρχει από Σιγανό, να το πας να το γυρίσεις και σε ντουρνεράκια τώρα. Το γυρίζεις, µου χανε γυρέψει Ανωγειανό, να παίξω έναν Ανωγειανό µετά τον Σιγανό ας πούµε. Μετά πώς είναι Σιγανό, ας πούµε, θέλουν ένα Πηδηχτό. Αλλά κύρια συνήθεια είναι Κάτι που λέγατε Πεντοζάλη σιγανό, Πεντοζάλη γρήγορο; Αυτό δεν υπάρχει, ε; Αυτό κανονικά δεν υπάρχει. 14

15 Είναι ονοµασίες νοµίζετε τοπικές; Τώρα ο λαός δίνει αυτές τις ονοµασίες να πούµε, κακά τα ψέµατα. ηλαδή, εάν ο λαός πει ότι εντάξει, «υπάρχει Σιγανό Πεντοζάλη», εντάξει υπάρχει. Τι να πω; Έχετε ακούσει εσείς τέτοιες ονοµασίες; Ναι, βέβαια. Κατ αρχήν στο χωριό µου, ποτέ δε λέγαν Σιγανό. Τι λέγαν; Πενταζαλάκια. Πενταζαλάκια; Πενταζαλάκια, ναι. Πεντοζαλάκια. Πενταζαλάκια. Βέβαια, ποτέ δε λέγαν Σιγανό. Ο Συρτός πρέπει να ξεκινήσει ως Συρτός και να τελειώσει Συρτός; Καλά, τώρα το γυρίζουνε και σε Μαλεβιζιώτη. Το Συρτό; Ναι, ναι. Τώρα τελευταία; Μάλλον τώρα τελευταία πρέπει να γίνεται αυτό, ναι. Πάντως κι εγώ το κάνω συχνά. Τώρα είναι το το κύριο είναι Συρτό και σταµατάς και µετά καπάκι ζητούνε Μαλεβιζιώτη. Τώρα πια στα γλέντια. Σούστα παίζουνε; Στο Ρέθυµνο τουλάχιστον ναι. Παίζουµε και στο χωριό µου, παίζουµε δυο - τρεις σούστες τουλάχιστον. Σε γλέντια. Κατ αρχήν στο χωριό µου δεν πολυπαίζουµε, όχι, παίζουµε συρτά, αλλά όταν κάνουµε γλέντια εµείς δεν κάνουµε γλέντι, ξέρω γω, στη πλατεία του χωριού µε µηχανήµατα κι αυτά, µαζευόµαστε εκεί, γίνεται κάτι σαν έτσι, φέρνει ο καθένας το φα του, κάπως έτσι. Του Χριστού ειδικά έτσι, κι αυτά, του Άη-Γιωργιού και κάνουµε έτσι Του Χριστού, Μεταµόρφωση του Σωτήρος; Ναι, στις 6 του Αυγούστου, ναι, και κάνουµε έτσι παρέες συνήθως µε σιγανά, µε πεντοζαλάκια και λέµε µαντινάδες, ας πούµε, λένε τέτοια. Της στιγµής; Στην αρχή όχι, µετά. Μετά όταν φτιαχτούνε αρχίζουνε και λένε. 15

16 Στην αρχή τι λένε; Κάποιες στάνταρ µαντινάδες, ας πούµε, έτσι γνωστές, ό,τι του αρέσει του καθενούς έτσι, αλλά µετά ξεκινούνε και λένε, πώς το λένε, αυτοσχέδιες. Καµιά φορά. Κι όχι µόνο. Μαντινάδες λένε και σαν σκοπό των Αποκόρωνα, ας πούµε, λένε έτσι µαντινάδες. Τι σκοπός είναι αυτός; Ένας συρτός είναι. Πάει αργά και βοηθάει. Στα συρτά βάζουνε αυτοσχέδιες έτσι µαντινάδες; Βέβαια. Αυτό που µου κάνει εντύπωση είναι πιο επώνυµοι οι σκοποί στο Ρέθυµνο απ ό,τι είναι στην άλλη Κρήτη. Ναι, είναι. Είναι. Ας πούµε, στη Σητεία λένε Χαµεζανές κοντυλιές, Στειακές κοντυλιές ή ακόµα και κοντυλιές του Καλογερίδη και εννοούν ένα τρόπο παιξίµατος µε πολλά στολίσµατα ή του ερµιτζογιάννη. Στο Ρέθυµνο η δισκογραφία έχει κάνει τεράστια ζηµιά κατά τη δική µου γνώµη. Έχει κάνει µεγάλη ζηµιά. Οι λεγόµενοι «Πρωτοµάστορες» του Ρεθύµνου ίσως τελικά, σε τελική ανάλυση, ίσως κάνανε µεγαλύτερο κακό, παρά καλό. Κλέψανε πολλά κοµµάτια, µε την έννοια ότι τα πήραν, τα παρουσιάσαν σα δικά τωνε κι ήταν και ακόµα παρθένο το δάσος της µουσικής τότε και τα Χανιά καταληστεύθηκαν µε τα συρτά από τους Ρεθυµιώτες. Αν και Ρεθυµιώτης, το λέω, δεν έχω πρόβληµα να το πω, γιατί πιστεύω η µαγκιά του Ρεθύµνου πάνω στη µουσική δεν ήτανε τόσο η σύνθεση των σκοπών και ειδικά των συρτών, αλλά ο τρόπος και το ηχόχρωµα πώς το προσαρµόσανε πάνω στα δικά τους µέτρα και σταθµά, τα συρτά ειδικά. Τα συρτά γίνανε επώνυµα περισσότερο. Τα συρτά, τα συρτά και πιστεύω ότι είναι οικονοµικοί οι λόγοι. Ας πούµε, σπάνια ενδιαφερόταν κανείς να κατοχυρώσει κοντυλιές. Γιατί να τις κατοχυρώσει; Του ριχνε κανείς λεφτά «παίξε µου ξέρω γω τις κοντυλιές σου; Παίξε µου, ας πούµε, ξέρω γω τις» ( ιακοπή) Λέγαµε για τις κοντυλιές, ότι κανείς δεν ενδιαφερόταν να βγάλει. 16

17 εν ενδιαφερόταν να κατοχυρώσει κοντυλιές. Αν και το κάνανε καµπόσοι, ας πούµε όπως ο Κώστας ο Μουντάκης, το κάνανε. Σούστα; Ποιος ρίχνει λεφτά για σούστα; Ποιος ρίχνει; Γιατί; εν ξέρω, θεωρείται σχεδόν δεδοµένο ότι θα χορεύουν. Είναι και χορός που χορεύουν όλοι. εν είναι χορός παραγγελιά όπως ο συρτός. Συρτός είναι ο ζε µπέκικος της Κρήτης. Εκεί δείχνει ο χορευτής τη µαγκιά του, τη τσαχπινιά του, τη λεβεντιά του, εκεί. Ε, και, στο Μαλεβιζιώτη πάλι. Ότι ζητάνε Μαλεβιζιώτη καπάκι µετά το συρτό δείχνει έτσι µια την αντριωσύνη του θα έλεγα. Ότι κάνει ταλίµια, ότι κάνει χτυπήµατα, έτσι, γι αυτό τα ζητούν αυτά. Τώρα η σούστα δεν είναι εµπορικό Σούστες παίζουν στο χωριό µου που δεν είναι µε λεφτά το πανηγύρι. Εντάξει, µπορεί να ρίξει κανείς κάνα χάρισµα έτσι, αλλά είναι παρέες περισσότερο, αλλά στο χωριό µου δεν γίνεται πανηγύρι. Πανηγύρι όπως ας πούµε να πως στο χωριό, σε κάποιο χωριό και να ναι µε τα µηχανήµατα στηµένοι. Κατ αρχήν, συµµετέχουν όλοι. Όσοι µπορούν να τραγουδούν και θέλουνε, να συµµετέχουνε. Σε ποιον να ρίξεις το µπαχσίσι; Είναι περισσότερο παρέες δηλαδή; Παρέες ναι. Είµαστε και λίγοι. Σε ποιες παρέες είναι περισσότερο µε παραγγελιές ή µε ; Όσο πιο µεγάλο είναι το χωριό, τόσο περισσότερο κάνουν αυτόν τον τύπο γλεντιού ας πούµε. Παραγγελιές. Με τις παραγγελιές. Ναι. Με εξαίρεση βέβαια τις Μέλαµπες. Όπου; Όπου είναι παρεοκατάσταση εκεί πέρα. Εκεί, για εµάς, εµείς παίρνουµε πολιτιστική γραµµή απ τους Μέλαµπες, εκεί τα γύρω - γύρω χωριά. Στις Μέλαµπες παρέες-παρέες, παρέες είναι εξήντα άτοµα, πάνε για καντάδα. Εξήντα άτοµα. Λαός. Πάνε για καντάδα; Για καντάδα εξήντα άτοµα. 17

18 Και σήµερα; Για τώρα µιλάω. Για τώρα µιλάω, δεν µιλάω για την εποχή του παππού µου που τανε όλο το χωριό, χίλια άτοµα. Κι όταν λέτε πάνε για καντάδα, δηλαδή; Γυρίζουνε το χωριό και ξυπνάνε. Όταν λέµε καντάδα στην Κρήτη, δεν εννοούµε απαραίτητα την καντάδα που κάνουν σε µια κοπελιά. Ξυπνάµε όλο το χωριό, γυρίζουµε από σπίτι σε σπίτι. Και είναι ένας λυράρης ή περισσότεροι που εναλλάσσονται; Όσοι είναι στην παρέα. Πόσοι είναι; Ένας είναι βέβαια που παίζει, µπορεί να ναι δυο - τρία λαούτα ξέρω γώ εκεί και άµα κουραστεί ο λυρατζής αλλάζουνε. Και τι παίζουνε σε ρεπερτόριο; Στις Μέλαµπες τώρα πια µόνο συρτά. Σ αυτό που λέµε στη βόλτα, στη καντάδα; Συρτά κυρίως, συρτά. Έχουν και δικούς τωνε σκοπούς, δικούς τους σκοπούς αυτοί. Έχουν δικούς τους. Που είναι της βόλτας, ας πούµε; Ναι, µα υπάρχει και σκοπός Μελαµπιανή Καντάδα, υπάρχουν κι άλλα. Του ΧατζηδοΒαγγέλη πολλοί σκοποί. Πιστεύετε ότι αυτοί οι επώνυµοι συρτοί που βγήκανε, βγήκανε για οικονοµικούς λόγους; ηλαδή δεν το βλέπουµε αυτό στην άλλη Κρήτη, ακόµα και στα Χανιά, τα συρτά ονοµάζονται το Κισσαµίτικο, το αυτό, Πρώτος Λουσακιανός, ο Καραγκιουλές. Ε, εντάξει, λένε κι ο Κουστογερακιώτικος του Ναύτη ας πούµε, εντάξει. Είναι κι αυτά. Είναι και τα παλιά τα κοµµάτια, όπως Καραγκιουλές. Τι να πεις; Ποιος να τον διεκδικήσει τον Καραγκιουλέ; Ο ίδιος ο Καραγκιουλές; Αποκλείεται. Αλλά στο Ρέθυµνο τι έγινε; Επειδή στο Ρέθυµνο, κακά τα ψέµατα είναι ο µοναδικός νοµός στην Κρήτη που ζει από τη µουσική του, µπορεί να ζήσει ένας µουσικός από εκεί όταν πας σ ένα γάµο στο Ρέθυµνο, µάλλον ένας γάµος στα Χανιά είναι µια καλή παρέα στο Ρέθυµνο, από οικονοµικής άποψης. Έτσι είναι. ηλαδή κακά τα ψέµατα, µόνο το Ρέθυµνο ζει τους µουσικούς του, γι αυτό επικράτησε κι αυτή η 18

19 πολιτιστική γραµµή. Όταν ακούει ο άλλος λέει «θα ακούσουµε κρητικά», κακά τα ψέµατα εννοούνε το ρεθεµνιωτικο-φιλτραρισµένο κρητικό, δεν εννοούνε «να πάµε να ακούσουµε βιολιά, ας πούµε, κισσαµίτικα». Αυτό που επικράτησε είναι αυτό που είχε το οικονοµικό υπόβαθρο να επικρατήσει. Από ποια εποχή νοµίζετε ότι έγινε αυτό; Πρέπει να έγινε µετά τον πόλεµο. Μετά τον Πόλεµο πρέπει να ξεκίνησε αυτό το πράµα. Μετά τον Πόλεµο. Κοίτα, στο Ρέθυµνο ακόµα και σε εποχές πείνας, γιατί δεν ήταν κι ο πιο πλούσιος νοµός της Ελλάδας, δεν υπήρχε περίπτωση να µην υπάρξει χάρισµα. Κι όχι µόνο λεφτά, µπάλες. Άχυρα, µπάλες. Ο Μαρκογιώργης απ το Σπήλι έπαιζε µε µπάλες άχυρα. Πήγαινε την άλλη µέρα µε τον γάιδαρο και τις φόρτωνε. «Παίξε µου δυο µπάλες άχυρα», του λέγανε. Υπήρχε το χάρισµα, υπήρχε πάντα στο Ρέθυµνο. Σε είδος, ε; Και σε είδος, σε εποχές πείνας, βέβαια. εν υπήρχαν λεφτά τότε να πεις ότι πολλές φορές το χω σκεφτεί αυτό. Τι σηµαίνει «δεν είχανε λεφτά τότε;» Όταν λέµε δεν είχαν λεφτά, στην κυριολεξία δεν είχαν λεφτά. ηλαδή δεν είχαν το κέρµα, δεν είχαν, τίποτα δεν είχαν. Τι να δώσουν; Άντε, να ναι ο άλλος έµπορας, να ναι καφετζής, να ναι έτσι, να δώσει. Ο άλλος τι να δώσει; Ναι. Και γινότανε παραγγελιά έτσι; «Παίξε µου δυο µπάλες άχυρα»; «Παίξε µου δυο µπάλες άχυρα». Οι κουβαρντάδες, δυο µπάλες άχυρα ήτανε πολύ. Βέβαια. υο µπάλες πέρναγε µια µέρα τα ζώα σου περνούσανε µε δυο µπάλες άχυρα. Και τώρα να δώσεις δυο µπάλες άχυρα, είναι λεφτά. Αλλά τι να τις κάνει ο άλλος να τις πάρει; Αν µου δώσεις εµένα δυο µπάλες άχυρα, τι θα τις κάνω; Θα τις φάω εγώ; (Γελάνε) Έχει αλλάξει ο τρόπος. Τώρα ναι. Τώρα τι πετάνε ας πούµε σα χαρτούρα; Τι δίνουνε; 19

20 Τώρα άλλαξε και το ευρώ, µπήκαµε και στο ευρώ. Το ευρώ σε πολλές περιπτώσεις µας ωφέλησε, σε άλλες περιπτώσεις µας έκανε ανεπανόρθωτη ζηµιά. ηλαδή; Να ξεκινήσω από τη ζηµιά ή από την ; Απ όπου θέλετε. Λοιπόν, η ζηµιά είναι η εξής. Εκεί που ο άλλος θα έριχνε ένα πεντοχίλιαρο, τώρα ρίχνει δέκα ευρώ πολλές φορές. Έπεσε η ταρίφα, και ίντα να του κάνεις; Να του παίξεις; Να µην του παίξεις; Συγνώµη, για να καταλάβω. Είσαστε ας πούµε σ ένα γλέντι. Ναι. Σε τι γλέντι µπορεί να ρίξει δέκα ευρώ, είκοσι; Να ναι ξέρω γω ένα γλέντι, οποιοδήποτε γλέντι, απλώς να µην έχει ο άνθρωπος. Μπορεί να ναι γάµος; Όχι, σε γάµο, όχι. Σε γάµο τι γίνεται; Στον γάµο τι γίνεται, συµφωνία µε το γαµπρό; Όχι, άµα είναι ρεθυµνιώτικος ο γάµος και άµα είναι και οι δυο απ το Ρέθυµνο κι έτσι, τι συµφωνία να κάνεις; Πλούσιος θα φύγεις ούτως η άλλως από κει. Σου λέει «θα ρθεις να παίξεις στο γάµο µου». Μου λένε, πολλές φορές λένε «πόσα θέλεις»; «Τίποτα δε θέλω», του λέω «για σένα», του λέω, «δεν θέλω τίποτα». Και ξέρετε εσείς Αφού ξέρω ότι θα πάρω από κει. Ε, βέβαια. Τι να πάρω; Να του πάρω και λεφτά του ανθρώπου; Είναι αθιγγανιά. Ναι. Οπότε τότε ο καθένας όταν θα σηκωθεί να χορέψει; Ειδικά στον χορό της νύφης. Στο χορό της νύφης βγάζεις τα λεφτά. Στο χορό της νύφης. Όταν λέµε χορός της νύφης; Χορός της νύφης είναι µετά το γάµο, ο πρώτος χορός που θα χορευτεί είναι της νύφης, χορεύει η νύφη όλους τους καλεσµένους. Εκεί σηκώνεται ο 20

21 πατέρας του γαµπρού, σηκώνονται οι κοντινοί συγγενείς, τώρα πια, πολλές φορές, κατ αρχήν κάτω από πενηντάρικο δεν ρίχνουνε για να µην πω το σχεδόν στάνταρ είναι να ρίξουν κατοστάρικο. Αµέσως - αµέσως τριάντα χιλιάδες ο καθένας. Εκεί βγάζουνε λεφτά. Η νύφη χορεύει πρώτη; Ναι. Και αυτός που ρίχνει τι είναι; Ο δεύτερος; Αυτός που τη χορεύει ή πρώτη, τη χορεύει και πρώτος. Η νύφη είναι η πρώτη ή η δεύτερη, εξαρτάται από τη φιγούρα που θέλει να της κάµει αυτός που τη χορεύει. Όταν λέµε τη χορεύει, της κάνει φιγούρες, δηλαδή την κάνει κύκλο, καθίζει µπροστά ξέρω γω, την αγκαλιάζει και της πιάνει το δεξί χέρι, ξέρω γω έτσι. Ο γαµπρός; Τη χορεύει και ο γαµπρός πρώτος, πρώτος. Ο γαµπρός είναι σ αυτόν τον χορό; Άµα θέλει. Αλλά είναι χορός της νύφης µε τους καλεσµένους; Με τα πεθερικά; Βέβαια. Με την οικογένεια; Πρώτα είναι οι κοντινοί συγγενείς. Ναι. Πρώτα είναι οι κοντινοί. Πρώτα πάει κατ αρχήν ο γαµπρός, ξεκινάνε µε το γαµπρό. Μετά πάνε, δεν υπάρχει κάποιο στάνταρ δηλαδή ή ο πεθερός του άντρα ή της γυναίκας. Πάνε ξέρω γω τα πεθερικά, σιγά - σιγά οι κοντινοί συγγενείς και εξαπλώνονται µέχρι να τη χορέψουν όσοι θέλουν. Και στο τέλος, ο τελευταίος παίρνει το µαντήλι τση νύφης. Το χα πάρει µια φορά το µαντήλι κι ήµουνα µικρός. εν το περίµενα κι έτυχε και το πήρα. Είναι τιµητικό αυτό, έτσι; Ναι, ναι, έτσι είναι. Αυτός που θα χορέψει τελευταίος τη νύφη. Τι χορό χορεύουν; Στο Ρέθυµνο, στο χωριό µου; Στο χορό της νύφης, ναι. 21

22 άλλο; Στο χωριό µου χορεύουν συρτό. Συρτά, έτσι; Αλλά η προγιαγιά µου θυµότανε σιγανά. Κοντυλιές. Ναι, ναι. Και τι τραγουδάνε στα συρτά αυτά που χορεύουν το χορό της νύφης; Μαντινάδες για το γάµο. Εκεί µπορείς να πεις κι αυτοσχέδιες, µπορείς να πεις πολλά. Εξαρτάται, άµα ξέρεις και τον κύκλο, αυτούς που χορεύουνε, µπορείς να τους κάνεις µαντινάδες εκείνη την ώρα. Είναι ωραία, είναι µια πρόκληση ο χορός της νύφης. Ωραίο πράγµα. Πρέπει να µαντέψεις κατ αρχήν απ τον άλλον τι θέλει εκείνη την ώρα να χορέψει. Γενικώς συµβαίνει αυτό, αλλά είναι στο χορό της νύφης επειδή περνάνε περισσότεροι καλεσµένοι αν όχι όλοι από µπροστά σου εκεί, ξέρω γω, και προσπαθείς να µαντέψεις, να τον ψυχολογήσεις, να δεις τι θέλει τώρα αυτός, πώς θα ευχαριστηθεί. Κι όχι για τα λεφτά γιατί σου χει ρίξει. Ούτως ή άλλως θα ρίξει. Όταν χορεύουν τώρα ένα συρτό ας πούµε, στο χορό της νύφης, εσείς µπορείτε να βάλετε Μουντάκη; Να βάλετε Σκορδαλό, οποιοδήποτε θέλετε; Ό,τι θέλω, ό,τι θέλω. Η µαντινάδα µπορεί να είναι νυφιάτικη όµως; Να φύγει ας πούµε η άλλη; Όχι µπορεί. Κανονικά πρέπει να είναι νυφιάτικη. Ε, βέβαια δεν µπορεί να πεις τώρα «ε θέλει ο χωρισµός γιατρούς» την ώρα που χορεύουν τη νύφη. Φεύγει και µπαίνει µια νυφιάτικη. Ναι, ασφαλώς, στάνταρ. Σχεδόν πάντα φεύγουν. Σε άλλες περιπτώσεις βγάζετε τα λόγια του Σκορδαλού να βάλετε κάτι Ου! Ου! Στάνταρ. Γιατί κάποιοι είπαν, όχι, αυτό είναι παντρεµένο, µαζί, µελωδία και στίχος. Έτσι γίνανε, απ το 60 και ύστερα έτσι γίνανε οι Κρήτες, γι αυτό γίναν άκαµπτοι όλοι. Συγνώµη που µιλάω έτσι σκληρά αλλά δεν ξέρω, έτσι τα βλέπω τα πράγµατα. 22

23 Για να επιστρέψουµε τώρα στον χορό της νύφης και σ αυτό που λέγαµε για την παραγγελιά και για την πληρωµή. Το ευρώ, λοιπόν, καµιά φορά είναι καλό, καµιά φορά είναι κακό. Εκεί που ο πατέρας της νύφης θα ριχνε, ξέρω γω, δέκα είκοσι χιλιάρικα, τώρα ρίχνει αµέσως τριάντα, ρίχνει εκατό ευρώ. Εκεί βοηθάει, εκεί βολεύει. Οι στρογγυλοποιήσεις επίσης στο κασέ γίνανε προς τα πάνω. Σε ποιες άλλες περιπτώσεις ρίχνουνε; Σε βαφτίσεις, παντού. Όπου είναι χορός ρίχνουνε κανονικά. Εκεί ξεχωρίζεις ποιος είναι ο Κρητικός µε τα βιώµατα και ποιος ο ξενοµπάτης. Εκεί το ξεχωρίζεις. Ο Κρητικός µε το βίωµα θα ρίξει, έστω και δέκα ευρώ, θα τα ρίξει. εν υπάρχει περίπτωση, δεν υπάρχει περίπτωση. Εγώ προσωπικά δεν έχω χορέψει ποτέ στη ζωή µου πρώτος και να µη ρίξω. εν υπάρχει περίπτωση. Και πού τα βάζετε όταν χορεύετε εσείς; Παλιά είχανε τη κούτα µε τα µε τα Νουνού. Τώρα χάµου. Χάµω. Και εντάξει. Στα πανηγύρια τι γίνεται; Κάτω; Όταν είναι ας πούµε του Σταυρού, του Χριστού ή εκαπενταύγουστος; Γίνεται συµφωνία «θα έρθεις εσύ Αλέξανδρε να παίξεις»; Όταν πας σε άλλο χωριό, ναι. Εντάξει. Όταν πας σε χωριά µεγάλα που σε καλούνε για να παίξεις, ναι. Για µισό λεπτό ν αλλάξουµε την κασέτα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ Β ΠΛΕΥΡΑ Στα πανηγύρια λοιπόν; Στα πανηγύρια, εξαρτάται, σε καλούνε, εξαρτάται, ρωτάς. «Ρίχνουνε χαρτούρα εκεί πέρα; Τι γίνεται»; Εσάς σας έχουνε καλέσει να παίξετε σε πανηγύρι; Ου! Πολλές φορές. Ποιος είναι αυτός ο υπεύθυνος που θα πει ; 23

24 Αυτός που σε καλεί, συνήθως ο πρόεδρος του συλλόγου τώρα πια, κάνας καφετζής που το διοργανώνει, εξαρτάται. Εξαρτάται. Και λέει ότι για παράδειγµα «έξι του µηνός θα είσαι εσύ». Θα είναι και άλλος λυράρης; Μπορεί να ναι δεύτερος; Όχι, συνήθως ένας. Συνήθως ένας. Ένας. εν µου χει τύχει δηλαδή µε άλλον. Κι εκείνη τη στιγµή εσείς παίρνετε και συγκεκριµένους λαουτιέρηδες; Συνεργάζοµαι µε πολλούς. Όχι µε στάνταρ. Συνεργάζοµαι µε πολλούς. Συνήθως έτσι άµα είµαι στην Κρήτη, συνεργάζοµαι µε το Κουτρουµπά τον Γιώργη απ την Επισκοπή Ρεθύµνης, πολύ καλός µου φίλος. Ο καλύτερος µου φίλος είναι, είµαστε πολύ αδερφικοί φίλοι. Με τον ιαµαντή το Μυξάκη το χωριανό µου, τον Πέτρο τον Καρπαδάκη, τον Κυδωνάκη τον Μανώλη, καλός µου φίλος κι αυτός αν και πολιτικά είµαστε εντελώς αντίθετοι. Ναι, µην το γελάς! Έχουµε ρίξει πολλούς τσακωµούς µε αυτόν γι αυτά τα (γέλια). Εντάξει, ε, κι άλλους. Τώρα, συνήθως µ αυτούς. Και µε τον Καραβυράκη τον Νίκο έχουµε συνεργαστεί πολλές φορές. Με τον Καραβύρη το Νίκο έχουµε µια σχέση πολύ περίεργη. Αν και έχουµε διαφορά ηλικίας µεγάλη, είναι πατέρας µου, παίζουµε συχνά, έχουµε πολύ φιλική σχέση µε το Νίκο και µε την οικογένεια του, έτσι, ας πούµε. Αυτούς, ως επί το πλείστον αυτούς. Με ένα λαούτο παίζετε ή µε δυο; Το καλό είναι να παίζεις µε δυο. Το προτιµάτε µε δύο. Ναι, ναι, βέβαια. Βέβαια. Γιατί; Α, και παίζω πολύ συχνά, ντροπή µου που το ξέχασα, ντροπή µου, µε τον Γιώργη τον Αναστασιάδη, αυτός είναι από την Κάρπαθο και τον παίρνω για δεύτερο λαούτο πολλές φορές. Και παίζει κρητικά; Ε, ναι! Βέβαια. Στην Αθήνα µένει; 24

25 Ναι, στον Πειραιά. Απ την Ρόδο είναι. Α, Ολυµπίτης είναι και παίζουµε συχνά µαζί, πολύ συχνά. Όταν λέτε «προτιµώ µε δυο λαούτα να παίζω» γιατί αυτή η διάκριση; Το ένα, ας πούµε, τι ; Συνήθως το ένα, παίζει το πριµαδόρικο που λέµε, σολιστικό και το άλλο παίζει µπάσο. Πάσο. Κρατάει το πάσο και αυτό είναι καλό, πιο γεµάτος ήχος. Κακά τα ψέµατα. Και εν τω µεταξύ δεν θέλω κιθάρα να µου κρατάει πάσο γιατί η κιθάρα βάζει και τρίτες µέσα, εντάξει µπορεί να παίξεις και µε πέµπτες, αλλά δεν µ αρέσει το ηχόχρωµα της στα κρητικά ιδιαίτερα. Τουλάχιστον σ αυτά τα κρητικά που παίζω εγώ. Μην τα ισοπεδώσω κι όλα. Εντάξει. Άµα παίζει ένα βιολί µε σητειακά, ας πούµε, δεν µπορεί να παίξει λαούτο. Κακά τα ψέµατα. Εκεί πάει κιθάρα. Εκεί θέλει κιθάρα. Εκεί έδεσε η κιθάρα. Έδεσε. Πάει. Όλα τα όργανα ίσως πάνε σε οποιοδήποτε είδος µουσικής, αρκεί να δέσει, αρκεί να περάσει και από το φίλτρο αυτό του λαού. Πιστεύω ότι ο λαός, ο λαός τα φτιάχνει, και την αισθητική και οτιδήποτε, κακά τα ψέµατα. Ο λαός τα δηµιουργεί αυτά τα πράµατα. Τι αρέσει στον κόσµο. Τα δυο λαούτα τα θυµάστε παλιότερα; Ναι. Εγώ ναι. Εγώ ναι. Είµαι της γενιάς των δυο λαούτων. Ο πατέρας µου όχι. Παλιότερα είχατε ακούσει αν υπήρχαν δυο; Ο πατέρας µου θυµάται ένα. Στάνταρ. Ο παππούς µου θυµάται κανένα. Με τι παίζανε στην εποχή του παππού σας; Λύρα. Σκέτη; Με µαντολίνο; Λύρα. Μόνο λύρα. Λύρα και είχαν και ασκοµαντούρες. Που έπαιζαν παρέα µε τη λύρα; Έπαιζαν και παρέα. Τα λυροµπάντουρα που λένε. Λέγανε τέτοιο πράγµα; 25

26 «Παίξε µου λυροµπάντουρα», ναι. Τώρα το λένε κορο δευτικά αυτή την έκφραση. Εγώ τη θυµούµαι που του έλεγαν «πού πας; Πάλι τα λυροµπάµπουρα, θα µας ζαλίσεις τ αυτιά», ξέρω γω. Όπως στην Κάρπαθο έχουν τα λυροτσάµπουνα, ε; Εκεί στάνταρ το χουνε. Στην Κάρπαθο κι αλλού πρέπει να χουν τα λυροτσάµπουνα. Λυροµπάντουρα, στάνταρ. Λαγούτο ο παππούς µου θυµάται που άρχισε να ρχεται, είχε έρθει ο Μαρκογιάννης κι ήτονε πιτσιρικάς ο Μαρκογιάννης, ο παππούς µου είχε καφενείο τότε. Στις Μέλαµπες; Στον Άρδαχτο, στον Άρδαχτο Αγίου Βασιλείου. Και ερχότανε τότε ξέρω γω και τους φάνηκε «α, τι ωραίο που είναι κι έτσι γεµίζει ο ήχος» και τους φάνηκε έτσι πολύ ωραίο, κάτι πρωτοφανίστικο. Η προγιαγιά µου, αυτή κι αν θυµάται. Ασκοµπαντούρες θυµάται, ήταν απ τον Πλατανέ αυτή. Τη θυµούµαι κι εγώ τη προγιαγιά µου, είχαµε εκατό χρόνια διαφορά. Αυτή ήτανε οχτώ κι αυτή εκατό οχτώ χρονών όταν πόθανε. Τη θυµάστε; Τη θυµούµαι αλλά δυστυχώς ήµουν πολύ µικρός για να τη ρωτήσω πράµατα που ήθελα. Και µόνο ό,τι θυµούµαι από συζητήσεις έτσι να πιάσει τ αυτί µου, νοµίζω ότι το θυµούµαι, κακά τα ψέµατα. εν το θυµούµαι µε σιγουριά, αλλά νοµίζω ότι θυµούµαι να λέει πράγµατα τέτοια. Τα λυροµπάντουρα τι παίζανε; Συρτά, κοντυλιές; Τι παίζαν; Τι ρεπερτόριο είχαν; Εκείνη την εποχή; Ναι. Τα συρτά τότε είχαν αρχίσει να ρχονται. Τότε. Σιγανά. Σιγανά, ε; Και παίζανε και τα δυο τη µελωδία; εν ξέρω. εν έχετε ακούσει απ τον παππού σας; εν ξέρω. Κι ο παππούς µου µπορεί να µην τα θυµάται κιόλας και καλά, ό,τι µου λέει. Αλλά δεν ξέρω, δεν ξέρω τι παίζανε. Πάντως εκείνο που χω ακούσει απ τον παππού είναι ότι «α, µωρέ, αυτοί οι παλιοί δεν ξέρανε, µόνο σιγανά παίζανε, µόνο τέτοια. εν παίζανε κάνα συρτό, κάνα τέτοιο». 26

27 Οπότε του αρέσουν τα συρτά. Ε, ναι. Είναι της γενιάς των συρτών ο παππούς µου. Είναι της γενιάς που ήρθαν τα συρτά και τους φάνηκε κάτι έτσι ωραίο, µοντέρνο έτσι Τι ηλικίας είναι ο παππούς σας; Τώρα είναι ογδόντα τριώ, του 21 (1921). Κι έχουµε ακριβώς την ίδια ηµεροµηνία γέννησης. Πέντε τετάρτου (5/4) κι αυτός. Μάλιστα. Εσείς έχετε µαθητές; Ναι, πολλούς. Έχω τριάντα πέντε µαθητές. Κατ αρχήν, γνωρίζετε νότες; Ναι. Πήγατε σε κάποιο ωδείο για να µάθετε; Ναι, ναι. Κι ακόµη τώρα είναι κάτι χρόνια που παλεύω να πάρω το Πτυχίο Αρµονίας, αλλά δεν κάθοµαι να διαβάσω. Να λύσετε τα θέµατα! Εν τω µεταξύ δεν µ αρέσουν κι αυτά τα πράγµατα να πω την αλήθεια, αλλά χρειάζονται. Αποφασίσατε µετά που αρχίσατε να ασχολείστε µε τη λύρα και µετά αποφασίσατε ότι θέλετε να µάθετε νότες ή πιο πριν; Οι νότες ξεκίνησα µε τον Ζαχάρη τον Σπυριδάκη στο Ελληνικό Ωδείο το 95 96, εκεί ξεκίνησα. Πήρα Τρίτη θεωρία, τρίτο Σολφέζ και καλά γιατί χρειαζότανε για το Πτυχίο που δίνουνε εκεί της κρητικής λύρας και µετά απίς απολύθηκα από φαντάρος, έπιασα δουλειά στο Εθνικό Ωδείο. Εκεί γνώρισα τον Τσιλίδη τον Κώστα, ο οποίος µ έχει βοηθήσει πάρα πολύ, είναι διευθυντής του Εθνικού Ωδείου Γκύζη και Νίκαιας που δουλεύω εγώ και µ έχει βοηθήσει πολύ ο άνθρωπος και προσπάθησε, προσπαθεί να µε βάλει µάλλον σ ένα λούκι να µάθω κι ευρωπα κή µουσική κι αυτά. Εντάξει, σιγά - σιγά θα δούµε τι θα γίνει. Παίζετε κάποιο όργανο ευρωπα κό ας το πω έτσι; Πιάνο πρέπει να κάνω, δεν µου πολυκεντρίζει το ενδιαφέρον να πω την αλήθεια. Το βλέπω απ την έκφραση! 27

28 εν έχω πιάνο σπίτι, ένα αρµονιάκι µου δώσανε δανεικό, ε; εν το αγόρασα. Εντάξει. Νοµίζετε ότι θα σας βοηθήσει δηλαδή; Γιατί το κάνετε αυτό; Γιατί θέλω κάποια στιγµή να µονιµοποιηθώ στο ηµόσιο! (Γέλια) Έτσι ακριβώς όπως το πα. Ναι. Τώρα δουλεύετε σε κάποιο µουσικό Γυµνάσιο; Όχι. Όχι. Ως αναπληρωτής ή ως ; Όχι, όχι, όχι. ιδάσκετε; Κρητική λύρα κάνω και Ασκοµαντούρα; Όχι, δεν έχει τύχει να διδάξω. Κατ αρχήν την ασκοµπαντούρα δεν την έχω διδαχτεί και µου είναι τροµερά δύσκολο να τη διδάξω. Είστε τελείως αυτοδίδακτος. Όταν λέµε αυτοδίδακτος, τελείως αυτοδίδακτος, στην κυριολεξία. Τι σκοπούς παίζετε στην ασκοµαντούρα; Συρτά και σιγανά κυρίως. Στη λύρα; Ου! Παίζω πολλά. Εκτός απ τα κρητικά παίζω κι άλλα, και µη κρητικά παίζω. Να ξεκινήσω απ τα κρητικά; Συρτό, παίζω Ρόδο, τους χορούς λέω τώρα, έτσι; Το Ρόδο, αυτόν τον παλιό τον χορό, έτσι; Τον Κισσαµίτικο. Γλυκοµηλίτσα, κισσαµίτικο κι αυτό. Από Ρέθυµνο παίζω σούστα, παίζω σιγανά, παίζω και Πεντοζάλη. Χανιά, έτσι; Να µην φάµε ξύλο! (Γελάει) Να µην παρεξηγηθούµε! Παίζω και Πεντοζάλη µε την Ρεθυµνιώτικη έκφραση, έτσι Μπορείς να κάνεις πιο πολλά πράγµατα εκεί. Πιο ελεύθερο. Ξέρεις, οι Χανιώτες είναι λίγο «όχι, έτσι είναι το κοµµάτι, έτσι θα το παίζεις». Αυτό κάπου δεν µ αρέσει, σε φυλακίζει αυτό πολύ ας πούµε. 28

29 Πόσες πάρτες έχει έτσι το Χανιώτικο το Πεντοζάλη; ώδεκα. Και τα παίζετε και τα δώδεκα; Ναι, βέβαια. εκατέσσερα. εκατέσσερις ή δώδεκα; ώδεκα είναι, αλλά έχει και κάτι γεφυρούλες που εγώ τα θεωρώ γυρίσµατα, ας πούµε. εκατέσσερις περίπου. Ο Ναύτης είχε βάλει και κάτι δικά του µέσα. Μ αρέσουν κι αυτά. Αλλά εκείνο είναι δώδεκα. ώδεκα γυρίσµατα. Κι όταν παίζετε στο Ρεθυµνιώτικο Πεντοζάλη; Ου! εν τα χω µετρήσει. Βάζεις εκεί, χώνεις! εν είναι κάτι στάνταρ. Χώνεις. Το χανιώτικο το πεντοζάλη; Ναι, είναι στάνταρ. Πρέπει να ξεκινήσεις από ένα συγκεκριµένο και να το προχωρήσεις; Ναι, ναι, ναι µε τη σειρά. Έχω και τα ονόµατα, αλλά δεν τα χω µάθει απ έξω από τον Καπετάνιο. Την ξέρεις την ιστορία, δώδεκα οπλαρχηγών. Των οπλαρχηγών. Ναι. Τα ονόµατα δεν τα χω µάθει απ έξω, θα τα µάθω κάποτε, πού θα πάει; Κάποια στιγµή σε ένα cd θέλω να τα γράψω έτσι µαζί µε τα ονόµατα. Τριζάλη, Απανωµερίτη, Λαζώτη. Ο Λαζώτης γιατί λέγεται Λαζώτης; Κοίτα, υπάρχουνε δυο εκδοχές. εν ξέρω ποια είναι η σωστή. Μια εκδοχή λέει ότι το 961 που ο Νικηφόρος Φωκάς ανακατέλαβε την Κρήτη από τους Άραβες, επειδή τότε είχε εξισλαµιστεί σχεδόν όλο το νησί, έφερε εποίκους από το Βυζάντιο απ τον Πόντο, απ το Βυζάντιο κι έφερε κι απ τον Πόντο Λάζους. Μπορεί να τον φέραν, λένε, εκείνοι. Η άλλη εκδοχή, η οποία µου φαίνεται πιο αληθοφανής, γιατί είναι λιγότερο ροµαντική (γέλια), λέει ότι αυτόν τον χορό τον φέρανε οι Μακεδονοµάχοι, όταν επιστρέψανε µετά, βλέποντας τους Πόντιους, τους Λαζούς να τον χορεύουνε. Τώρα, ποιο είναι αλήθεια δεν ξέρω, ούτε το ιστορικό υπόβαθρο έχω για να το κρίνω. Να σου 29

30 πω και κάτι; Όταν το πολυψάχνεις το πράµα, σε κάποια πράγµατα, έτσι, χάνει και τη µαγεία του. Αυτές τις εκδοχές από ποιους τις έχετε ακούσει; Η πρώτη είναι την έχω ακούσει απ τον Τσουχλαράκη τον Γιάννη. Όχι, συγνώµη. Την πρώτη δεν ξέρω από πού την έχω ακούσει. εν ξέρω, τη ξέρω, τη ξέρω, απλώς την ξέρω. Τη δεύτερη; Τη δεύτερη απ τον Τσουχλαράκη τον Γιάννη. Εντάξει, παίζω και κάποιους χορούς Ανατολικής Κρήτης, Μαλεβιζιώτη βέβαια. Ο Τριζάλης γιατί λέγεται Τριζάλης; Έχει πράγµατι τρία βήµατα; εν έχει, όχι. εν γνωρίζω, δεν γνωρίζω. εν γνωρίζω γιατί. Ο Πεντοζάλης; Ο Πεντοζάλης είναι η ιστορία που λέει ο Ναύτης, ο οποίος έλεγε ότι έχει ψάξει το θέµα. Το 1770 µε τα Ορλοφικά στην Κρήτη ο Ιωάννης Βλάχος, ή ασκαλογιάννης, ελέγετο ασκαλογιάννης λόγω της µεγάλης του µόρφωσης που είχε, εντάξει, για την εποχή µόρφωση βέβαια, ήξερε πέντε γλώσσες και τώρα είναι µόρφωση να ξέρεις πέντε γλώσσες, όχι µόνο τότε, αποφάσισε να σηκώσει το επαναστατικό µπα ράκι στα Σφακιά µε υποκίνηση των Ρώσων βέβαια και αποφάσισε να δώσει ένα χορό - σύµβολο στην επανάσταση. Και παραγγέλνει, λοιπόν, στέλνει ένα γράµµα του Κιόρου και του παραγγέλνει ένα χορό να χει δέκα βήµατα, γιατί η επανάσταση ξεκινούσε στις δέκα δεκάτου (10/10), δώδεκα γυρίσµατα γιατί οι πρωτοκαπεταναίοι ήταν δώδεκα και να συµβολίζει τον πέµπτο ζάλο για την ελευθερία, πέµπτο ζάλο, πέµπτο βήµα, ζάλο είναι το βήµα. Είχαν προηγηθεί δυο εσωτερικές επαναστάσεις αποτυχηµένες και άλλες δυο µε υποκίνηση των Ρώσων, αν θυµούµαι καλά; εν θυµούµαι, δεν ξέρω. Και βέβαια του πέµπει ένα γράµµα το οποίο ήτανε συνθηµατικό για να µην το πιάσουν οι Τούρκοι και καλά, όπως πήγαινε στον Κιόρο. Στέφανος Τριανταφυλλάκης ή Κιόρος, βιολιστής απ τον Γαλουβά Λουσακίων Κισσάµου και του λέει «η βάπτιση θα γίνει στις 10/10, οι σύντεκνοι είναι δώδεκα κι αναχωρώ για το πέµπτο ζάλο», ξέρω γω κι αυτά. Αυτό το γράµµα λέγεται ότι βρίσκεται στη Ρουµανία, ο Ναύτης, ισχυρίζεται ότι 30

31 έχει και αντίτυπο και ο Τσουχλαράκης ο Γιάννης ισχυρίζεται ότι έχει αντίγραφο. εν γνωρίζω, δεν τα χω δει τ αντίγραφα αλλά µ αρέσει πολύ η ιστορία. Μάλιστα. Ο Τριζάλης δεν ξέρουµε από πού βγήκε το όνοµά του. εν γνωρίζω καθόλου. Όχι, όχι εν έχω ιδέα. Χορευόταν στην εποχή του παππού σας; Έχετε ρωτήσει; Στο χωριό µου όχι, στο Αµάρι, ναι. Στο χωριό µου στην εποχή του παππού µου χορευότανε συρτά, σιγανά, Λαζώτη, καλά, πεντοζάλη βέβαια, Απανωµερίτη. Το χορεύαν µάλιστα οι Βαρουχοπούλες. Απανωµερίτης γιατί λέγεται; Απανωµερίτης µάλλον επειδή είναι ορεινός. Πανωµερίτης. Λέγεται και Προβατινίστικος, γιατί δεν ξέρω αν έχεις δει προβατίνα πώς χτυπάει το πόδι της άµα µανίσει, άµα νευριάσει. Έτσι, επειδή χτυπάει το πόδι της, τον πόδα της η γυναίκα και ξέρω γω και γι αυτό µάλλον. Κι είναι χορός γυναικείος µόνο; Ναι, γυναικείος. Μικρό µικράκι. Μικρό µικράκι, Απανωµερίτη χορεύουµε και τώρα στο χωριό. Και Απανωµερίτη. Μας είχε γράψει κι η εφηµερίδα µια φορά του Χριστού ένα γλέντι, ήµουνε βέβαια δεκάξι, δεκαεπτά χρονών τότε. Το Μικρό µικράκι το χορεύανε παλιότερα; Ναι. Είναι παλιός χορός. Ναι, ναι. Όλοι το ξέρουν δηλαδή και ο πατέρας µου το θυµάται κι ο παππούς µου. Ο Απανωµερίτης πρέπει να ταν κι αυτός παλιός χορός; Τον Απανωµερίτη µάλλον τον φέρανε οι Βαρουχοπούλες στο χωριό. Οι Βαρουχοπούλες ήταν οι κόρες του Βαρούχα. Βαρούχας ήταν ένας λυρατζής, ο οποίος ήρθε και παντρεύτηκε στο χωριό µου. Ήταν απ το Βενεράτο Μεσαράς. Πέθανε το 48. Γεννήθηκε το 1883, λυρατζής. Γενικώς είχε, είναι πρώτη φίρµα ακόµη και τώρα στον Άδραχτο. Ο Βαρούχας; 31

32 Ναι, ο Βαρούχας. Υπάρχουνε και κοντυλιές του Βαρούχα, όπως τις λένε στο χωριό. Βέβαια, τα γυρίσµατα τα χω ακούσει κι απ αλλού, δεν ήταν του Βαρούχα. Απλώς τα παιζε αυτός, ήταν το σουξέ του, ας πούµε. Κοντυλιές του Βαρούχα. Και οι Βαρουχοπούλες; Κόρες του. Και λένε ότι της έφερε ο ; Οι Βαρουχοπούλες γεννηθήκαν στον Άδραχτο, αλλά τους χορεύανε. Αυτόν τον χορό τον Απανωµερίτη, τονε χορεύανε οι Βαρουχοπούλες και µάλλον πρέπει να τον φέραν αυτές από τη Μεσαρά. ηλαδή επειδή ήταν ο πατέρας τους από τη Μεσαρά, αυτοί είχαν και επαφές εκεί µε τη Μεσαρέ. Και πρέπει να το φέραν αυτοί. εν πρέπει να ταν δηλαδή ντόπιος χορός. Μάλιστα. Όταν διδάσκετε λοιπόν, εσείς τα παιδιά, τι µαθητές έχετε; Ποιας ηλικίας είναι οι µαθητές σας; Έχω και πιτσιρικάδες, έχω και µεγάλους. Τώρα η ηλικία είναι από εφτά χρονών, πρέπει να είναι ο µικρότερος. Ο µεγαλύτερος πρέπει να είναι ο Μπάµπης ο ερµιτζάκης. Αυτός είναι από το Κάτω Χωριό ή Καλό Χωριό Σητείας. Κάτω χωριό, δεν θυµάµαι. Ιεράπετρας, συγνώµη. Αυτός πρέπει να ναι καµιά πενηντάρα χρονών. Όλοι είναι Κρητικοί οι µαθητές σας; Όχι. Όχι. Έχετε και παιδιά από άλλες περιοχές; Ας πούµε, Αθηναίους; Ναι, έχω. Έχω κι ένα µαθητή ο οποίος είναι από τη Λαµία κοντά. Απ τη Λαµία και αυτός απλώς του αρέσει η Κρήτη, ας πούµε, έχει πάθος µε τη Κρήτη, έχει κάµει συντεχνία στη Κρήτη και του αρέσει, θέλει να µάθει λύρα. Υπάρχει οργανοκατασκευστής εδώ στην Αθήνα που να κάνει καλές λύρες; Για παράδειγµα, εγώ πείτε ότι θέλω να µάθω λύρα και δεν έχω όργανο. Όταν ξεκινήσεις να µάθεις, δεν θα σου προτείνω αµέσως έναν καλό. Θα πάρω ένα άλλο όργανο. 32

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΞΗ

εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» ΠΡΩΤΗ ΠΡΑΞΗ εργαστηρι 3 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Η ΜΙΚΡΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ «ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΛΕΥΤΕΡΗ ΜΑΚΡΗ» Αφηγητής: Ο Λευτέρης είναι μαθητής της Γ Γυμνασίου, μέτριος στην επίδοση, με πολλές όμως δυνατότητες, δημοφιλής, ποδοσφαιρόφιλος

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο. 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο. 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Κονδυλάκη Μανώλη 15-9-98 στο Ηράκλειο 1. ΚΑΣΕΤΑ Α. Πλευρά Κύριε Μανώλη, πείτε μας στο χωριό σας, που γεννηθήκατε, παίζανε βιολιά παίζαν λύρες τι υπήρχε; Βιολιά. Γεννηθήκατε στα

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Παυλή Πολυράκη 11-2-1999 Α. Πλευρά Ερ. Για πέστε μου κύριε Παυλή, πότε άρχισες να παίζεις βιολί; Απ. Το πρώτο όργανο που έπιασα ήταν μαντολίνο σε ηλικία περίπου οχτώ χρονών, οχτώ

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Κανιτάκη Γιώργο 9-9-98 στην Ιεράπετρα ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Κύριε Γιώργο, γεννηθήκατε στο Καβούσι στην Ιεράπετρα; Ναι. Εκεί στο χωριό σας, μάλλον στην οικογένειά σας, υπήρχανε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Βασιλάκη Γιώργο 14-9-98 στο Ηράκλειο. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Κύριε Γιώργο στο χωριό σας, θυμάστε, παίζανε βιολιά, λύρες; Ναι, παίζανε παλιά και λύρα και λυράρη είχε, αλλά και ως

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1)

«Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) «Οδική ασφάλεια... για κλάµατα!» (Θεατρικό γραµµένο από τα παιδιά της Β 1) Πρόσωπα: Μαθητές ασκάλα Κύριος Τροχαιάκης (αστυνοµικός της τροχαίας) Παιδιά ΣΚΗΝΗ 1 (στην τάξη) Χτυπά κουδούνι και µπαίνει µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε!

Φωνή: Θανούλη! Φανούλη! Μαριάννα! Φανούλης: Μας φωνάζει η μαμά! Ερχόμαστε! 20 Χειμώνας σε μια πλατεία. Χιονίζει σιωπηλά. Την ησυχία του τοπίου διαταράσσουν φωνές και γέλια παιδιών. Μπαίνουν στη σκηνή τρία παιδιά: τα δίδυμα, ο Θανούλης και ο Φανούλης, και η αδελφή τους η Μαριάννα.

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Παπαδάκη Κώστα 6-2-1999 ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Ερ. Απ. Ερ. Απ. Ερ. Απ. Κύριε Κώστα στην οικογένειά σας υπήρχε άλλος μουσικός; Υπάρχει στην οικογένειά μας βιολίστας από το 1710

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου,

Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, Ο ποταμός του Αγίου Επιφανίου Ο ποταμός βρίσκεται στον Άγιο Επιφάνιο μέσα στο δάσος, δίπλα από το σπίτι μου. Μερικές φορές πηγαίνω με την αδερφή μου, την ξαδέρφη μου και τον μπαμπά μου στον ποταμό. Ο ποταμός

Διαβάστε περισσότερα

Το τέλος -ένας µονόλογος-

Το τέλος -ένας µονόλογος- Το τέλος -ένας µονόλογος- Γυναίκα µόνη, όµορφη, τριακονταετής. Καθιστή, µετά όρθια, πάντα µόνη. Χώρος κλειστός, ελάχιστα φωτεινός, παλιά ωραίος. Η ατµόσφαιρα έχει κάτι το πένθιµο. Το πρόσωπο κάτι το µόνιµο

Διαβάστε περισσότερα

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι

Χειροποιήµατα. 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι 32 EΛΕΥΘΕΡΟΣ TΥΠΟΣ Κυνήγι Κώστας Μάρκου Γκλίτσες για αγανακτισµένους! Ενας συνταξιούχος του ΟΤΕ, µε καταγωγή από την ορεινή Κορινθία, από τη στιγµή που πήρε τη σύνταξή του είχε δύο επιλογές: Ή να αποβλακωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Άννα: Όχι, δεν είχαμε σπίτι. Είχαμε παράγκα, λαθραία απάνω σε οικόπεδο. Γυναίκα: δεν μας τα κανε το κράτος. Όλου για ψέματα είναι.

Άννα: Όχι, δεν είχαμε σπίτι. Είχαμε παράγκα, λαθραία απάνω σε οικόπεδο. Γυναίκα: δεν μας τα κανε το κράτος. Όλου για ψέματα είναι. Άννα Αλεξάνδρα: Μου είπες ότι σε λένε Άννα. Άννα: Ναι. Αλεξάνδρα: Πόσο χρονών είσαι Άννα; Άννα: 23. και έχω δυο παιδιά. Αλεξάνδρα.: Άννα, το επίθετο σου; Άννα: Τάσιος. Αλεξάνδρα: και μου είπες ότι δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο)

Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Διδακτικά σενάρια (Εργαστήριο) Αξιοποιούμε το παρακάτω διδακτικό υλικό, για να παρουσιάσουμε διαγραμματικά ένα διδακτικό σενάριο 4-6 διδακτικών ωρών για τη θεματική Τα επαγγέλματα. Φροντίζουμε να προτείνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα

Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα Κώστας Λεµονίδης - Κάπως Αµήχανα 1. Παντοτινά δικός σου Ξέρεις ποιος είσαι, ελεύθερο πουλί Μέσα σου βλέπεις κι ακούς µιά φωνή Σου λέει τι να κάνεις, σου δείχνει να ζεις Μαθαίνεις το δρόµο και δεν σε βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Στον κόσμο με την Thalya

Στον κόσμο με την Thalya Γρηγόρης Μπελαβίλας Στον κόσμο με την Thalya Συνέντευξη: Τσέκος Αθανάσιος Tι σάς κάνει να γράφετε μουσική? Ο βασικός λογος είναι ότι οι μουσικές που γράφω μού αρέσουν πολύ πιό πολύ από τίς μουσικές τών

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα.

Ο χαρούμενος βυθός. Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ο χαρούμενος βυθός Σχόλιο [D2]: Σπανουδάκης Κύματα Αφηγητής : Ένας όμορφος βυθός. που ήταν γαλαζοπράσινος χρυσός υπήρχε κάπου εδώ κοντά και ήταν γεμάτος όλος με χρυσόψαρα. Ψαροτουφεκάδες, δύτες και ψαράδες

Διαβάστε περισσότερα

λέω, λες... /πάω, πας...

λέω, λες... /πάω, πας... Ασκήσεις Μαθήματα 13 15 Καταλάβατε τα μαθήματα; 1 (α) Η Μαρία και η Ελένη δε θα πάνε στο σινεμά. (β) Η Μαρία και η Ελένη θα πάνε στο ζαχαροπλαστείο. (γ) Η Μαρία και η Ελένη θα πάνε στο σινεμά. (δ) Η Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ

ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ ALBUM ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ 2010 ΦΥΣΑΕΙ Μη µου µιλάς γι' αυτά που ξεχνάω Μη µε ρωτάς για καλά κρυµµένα µυστικά Και µε κοιτάς... και σε κοιτώ... Κι είναι η στιγµή που δεν µπορεί να βγεί απ' το µυαλό Φυσάει... Κι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει;

Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές. φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; ΑΠΟΚΡΙΕΣ 2011 Τι φασαρία είναι αυτή; Τι ξεχωριστό συμβαίνει φέτος τις Αποκριές στους δρόμους της Πλάκας; Τι ακούω; Ένα νταούλι; Κουδουνάκια; Τύμπανα; φωτογραφική της μηχανή και βγήκε μας. Τι να δει; Όλο

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΑΚΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΚΑΡΑΧΑΛΙΟΥ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΙΤΛΟΣ: «ΚΩΝΣΤΑΝΤΗΣ» «Στερνή μου γνώμη, να σε είχα πρώτα», λέει ο σοφός λαός μας. Και πόσο δίκιο έχει, μονολογεί ο Κωνσταντής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ

2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ Α ΤΑΞΗ 2 Ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΧΡΥΣΟΒΕΡΓΗ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ και ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥΣΗΣ 2 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΛΛΙΠΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Α ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΡΗ» Ένα δωδεκάχρονο

Διαβάστε περισσότερα

Αφού έχουµε γνωρίσει ορισµένους από τους φίλους µας του Γαλάτες, πάµε τώρα να δούµε γιατί στο χωριό τους σήµερα ακούγονται φωνές.

Αφού έχουµε γνωρίσει ορισµένους από τους φίλους µας του Γαλάτες, πάµε τώρα να δούµε γιατί στο χωριό τους σήµερα ακούγονται φωνές. Βρισκόµαστε στη Γαλατία το 50 π.χ. Όλη η Γαλατία βρίσκεται υπό ρωµαϊκή κατοχή εκτός από ένα χωριό ανυπόταχτων γαλάτων το οποίο αντιστέκεται ακόµη και θα αντιστέκεται για πάντα στους εισβολείς. Στο χωριό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα της Ελισάβετ Κουκουμάκα ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Φώτης 2. Μαμά 3. Δεσποινίς Σούλα 4. Οφθαλμίατρος 5. Μπαμπάς 6. Πετράκης 7. Παιδί της

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου»

«Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Γράψε ένα Τίτλο για την εφημερίδα εδώ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΠΟ τα ΠΑΙΔΙΑ ΤΕΧΝΗ σελ. 4 γράψε την ημερομηνία εδώ «Τρόποι για να βελτιώσω την πόλη μου» Αφιέρωμα για την σχέση «Πόλη + Φύση» «Να μεγάλωναν ας πούμε οι

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

1. Μυστήρια ycvcoaia! 2. Εγώ και ecu μαζί. προσωπικές αντωνυμα

1. Μυστήρια ycvcoaia! 2. Εγώ και ecu μαζί. προσωπικές αντωνυμα αντωνυμίες Π ΡΟΣΩΠ Ι Κ ΕΣ προσωπικές αντωνυμα 1. Μυστήρια ycvcoaia! Αγόρια: Γεια σας, κορίτσια! Κορίτσια: Γεια σας! Γιάννης: Πάμε για μπάσκετ; Θα παίξουμε δίδυμοι 1 εναντίον διδύμων! Μαρία: Μα είστε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον κύριο Κουνελάκη Μιχάλη γνωστό ως Κουνέλη 12-2-99. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά

Συνέντευξη με τον κύριο Κουνελάκη Μιχάλη γνωστό ως Κουνέλη 12-2-99. ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Συνέντευξη με τον κύριο Κουνελάκη Μιχάλη γνωστό ως Κουνέλη 12-2-99 ΠΡΩΤΗ ΚΑΣΕΤΑ. Α. Πλευρά Ερ. Κύριε Κουνέλη θα μας πείτε πότε ξεκινήσατε μουσική και με ποιο όργανο; Απ. Εγώ άρχισα το 1935 με 36, ήμουνα

Διαβάστε περισσότερα

Tεχνολογία και επικοινωνία

Tεχνολογία και επικοινωνία 2ST TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 7:39 μ.μ. Page 1 Tεχνολογία και επικοινωνία Στον παρακάτω πίνακα υπάρχουν πολλά προϊόντα της σύγχρονης τεχνολογίας. Μπορείς να τα βάλεις στην κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα.

Εάν όμως πείτε να κάνετε το πάρτι γενεθλίων στο σπίτι ή τον κήπο σας, τα πράγματα δυσκολέυουν. Πρέπει να οργανώσετε μόνοι σας ένα σωρό πράγματα. Ιδέες για Γενέθλια παιδιών Πόσες φορές σπάσατε το κεφάλι σας, που να κάνετε το πάρτι γενεθλίων των παιδιών σας; Στο σπίτι, στον κήπο ή τελικά σε κάποιον παιδότοπο; Εάν επιλέξετε έναν παιδότοπο, τα πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΣΥΝΕ ΡΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια της εργασίας αυτής, πραγµατοποιήθηκε µια τριαντάλεπτη συνέντευξη επαγγελµατικού προσανατολισµού, κατά την οποία η συµβουλευόµενη συζήτησε µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 1 Επίπεδο Α1 ιάρκεια: 30 λεπτά Πρώτο µέρος (12 µονάδες) Ερώτηµα 1 (6 µονάδες) Ένας φίλος σας σάς προσκαλεί στη βάφτιση της κόρης του. ιαβάστε το προσκλητήριο και σηµειώστε στις προτάσεις που πιστεύετε

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ Δ ΤΑΞΗ Χρόνος: 40 λεπτά Αυτό το γραπτό αποτελείται από 6 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Διδακτική πρόταση

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Διδακτική πρόταση ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ /ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Διδακτική πρόταση Διδακτικό πλαίσιο Θέμα: Πάρτι γενεθλίων Σχολείο: Γυμνάσιο Φανερωμένης, Λάρνακα Επίπεδο ελληνομάθειας: Α2 - αρχάριοι (9 μαθητές) Διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα:

Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα: Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα: Κλείσιµο τόσο απλό που µπορεί να το κάνει και το 8χρονο παιδί σας Τί είναι το κλείσιµο; Το

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική νησιώτικη μουσική

Ελληνική νησιώτικη μουσική Ελληνική νησιώτικη μουσική Περιεχόμενα : Γενικά Ρυθμός Χοροί Σποράδες Κυκλάδες Δωδεκάνησα Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος Επτάνησα Μουσικά Όργανα Λύρα Λαούτο Βιολί Μπουζούκι Ασκομαντούρα Γενικά : Νησιώτικα, είναι

Διαβάστε περισσότερα

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού»

«Η τύχη του άτυχου παλικαριού» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 «Η τύχη του άτυχου παλικαριού» (Κοζάνη - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #15 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945 ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 3 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΔΟΞΑ (ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ 1939-1945) ΣΥΛΛΟΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα

ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ. Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα ΤΟ ΜΟΙΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΔΩΡΩΝ Κωνσταντίνα Αστερίου Δυο μέρες πριν τα Χριστούγεννα, όλος ο κόσμος τρέχει στα μαγαζιά να αγοράσει χριστουγεννιάτικα δώρα και στολίδια για το δένδρο. Η πόλη είναι πανέμορφα στολισμένη.

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου.

You & I. ΑΝΤΡΑΣ Γεια σου. You & I 1 η σκηνή Μια ερηµική στάση λεωφορείου στη µέση του πουθενά. Ένα αµάξι σταµατάει στη µέση ενός επαρχιακού δρόµου. Ένας άντρας (του οποίου το πρόσωπο δεν βλέπουµε) βγαίνει από το όχηµα και κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΎΛΑ ΚΟΝΤΈΑ. Μοναξιές που ταιριάζουν

ΡΟΎΛΑ ΚΟΝΤΈΑ. Μοναξιές που ταιριάζουν ΡΟΎΛΑ ΚΟΝΤΈΑ Μοναξιές που ταιριάζουν KEΦAΛAIO 1 Τη συνάντησε τυχαία στον δρόμο για την Ομόνοια, Κυριακή μεσημέρι. Η κίνηση στην Πανεπιστημίου περιορισμένη και για μια στιγμή νόμισε πως γέμισε ο δρόμος

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου;

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τι κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου; Ενότητα: Ελεύθερος χρόνος διασκέδαση (2 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή:

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Citizenship Language Pack For Migrants in Europe ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Μάθημα ελληνικής γλώσσας για μετανάστες με τη χρήση πολυμέσων.

Citizenship Language Pack For Migrants in Europe ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Μάθημα ελληνικής γλώσσας για μετανάστες με τη χρήση πολυμέσων. Citizenship Language Pack For Migrants in Europe ΕΛΛΗΝΙΚΑ Μάθημα ελληνικής γλώσσας για μετανάστες με τη χρήση πολυμέσων Επίπεδο A2 Πώς να επικοινωνείτε στην καθημερινότητα σας στην Ελλάδα Με την υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο

2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ. Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a. ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο 2. ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ ОРФОГРАФИЯ Konstantinos Thodis by Προβληματικός κύκλος : - o - - e - - i - - a 1. - o - ( ο ) ουδέτερο / επίθετο το ρούχο το ακριβό ποδήλατο Средний / прилагательное το βιβλίο το νέο περιοδικό

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα