Επηρεάζεται ο δείκτης κάθαρσης των πνευμόνων (LCI) από τη βαρύτητα της νόσου στην Κυστική Ίνωση;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επηρεάζεται ο δείκτης κάθαρσης των πνευμόνων (LCI) από τη βαρύτητα της νόσου στην Κυστική Ίνωση;"

Transcript

1 26 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 25: 26-34, 2013 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25, 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Επηρεάζεται ο δείκτης κάθαρσης των πνευμόνων (LCI) από τη βαρύτητα της νόσου στην Κυστική Ίνωση; Βασιλική Αβραμίδου 1, Ελπίδα Χατζηαγόρου 1, Αστέριος Καμπούρας 1, Βασιλική Γεωργοπούλου 2, Φώτης Κυρβασίλης 1, Αικατερίνη Χαϊδοπούλου 3, Ιωάννης Τσανάκας 1 1 Παιδοπνευμονολογική Μονάδα, 3 η Παιδιατρική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 2 Ακτινολογικό Τμήμα, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 3 4 η Παιδιατρική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Is Lung Clearance Index (LCI) affected by disease severity among patients with Cystic Fibrosis? Vasiliki Avramidou 1, Elpida Hatziagorou 1, Asterios Kambouras 1, Vasisliki Georgopoulou 2, Fotis Kirvassilis 1, Katerina Haidopoulou 3, John Tsanakas 1 1 Paediatric Pulmonology Unit, 3 rd Paediatric Dept, Hippokration General Hospital, Aristotle University of Thessaloniki 2 Radiology Dept, Hippokration General Hospital of Thessaloniki 3 4 th Paediatric Dept, Papageorgiou General Hospital, Aristotle University of Thessaloniki Paediatr Ν Gr 2013, 25: Περίληψη: Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια άρχισε να αναγνωρίζεται η χρησιμότητα του Δείκτη κάθαρσης πνευμόνων (LCI), στην ανίχνευση και παρακολούθηση της πνευμονοπάθειας της κυστικής ίνωσης. Σκοπός: Να εκτιμηθεί εάν η ευαισθησία του LCI στην ανίχνευση δομικών βλαβών του πνεύμονα, επηρεάζεται από τη βαρύτητα της νόσου. Ασθενείς - Μέθοδος: Σαραντα τέσσερεις ασθενείς με ΚΙ συμμετείχαν στη μελέτη με σπιρομέτρηση και τη Μέθοδο Έκπλυσης Αερίων με πολλαπλές αναπνοές (MBW). Μετρήθηκαν αντίστοιχα ο μέγιστος εκπνεόμενος όγκος αέρα το πρώτο δευτερόλεπτο ( ) και ο LCI. Όλα τα παιδιά υποβλήθηκαν σε HRCT, η οποία αξιολογήθηκε με το τροποποιημένο Bhalla score. Ο πληθυσμός της μελέτης χωρίστηκε σε 2 ομάδες: Ομάδα Α: % 85 % (φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία) και Ομάδα Β: :40-84% (ήπια και μέτρια πνευμονοπάθεια). Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 12.9 χρόνια (44.7 % αγόρια) και ο μέσος : 91.2 %. Οι ασθενείς της ομάδας Α είχαν καλύτερο LCI από αυτούς της ομάδας Β (p<0.001). Στο συνολικό πληθυσμό, αλλά και στις δύο ομάδες Α και Β, ο LCI βρέθηκε ότι συσχετίζεται σημαντικά με τον %, (p<0.05), με τη σοβαρότητα και έκταση των βρογχιεκτασιών και τη γενιά προσβεβλημένων βρόγχων (p<0.05). Με την ανάλυση πολλαπλής παλινδρόμησης, Abstract: Background: LCI has recently been assessed as a tool for the detection of lung disease in CF. Aim: To assess whether the LCI sensitivity to detect structural damages is affected by disease severity. Method: Forty-four children and adolescents with CF participated in the study. Spirometry and multiple breath washout tests were performed; FEV1 and LCI were measured respectively. All children had a HRCT scan, which was evaluated using the modified Bhalla score. The study population was divided into two groups, according to % predicted values: Group A: 85 % (normal) and Group B: : 40-84% (mild and moderate disease). Results: The patients mean age was 12.9 (±5.2) years (44.7 % boys), mean : 91.2 % (±24.2). Children of group A had significantly lower LCI, compared to group B (p<0.001). Among the whole study group, as well as among the two sub- groups (A and B), LCI was found to correlate significantly with % (p<0.05), severity and extent of bronchiectasis, generation of bronchial division involved (p<0.05). Multiple regression analysis showed that, LCI was a good predictor for the severity and extent of bronchiectasis, and generation of bronchial division involved, in both study groups (p<0.05). Conclusion: LCI is a reliable, simple and sensitive marker that can predict bronchiectasis of the lung among CF pa-

2 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, ο LCI φάνηκε καλός προγνωστικός παράγοντας για τη σοβαρότητα βρογχιεκτασιών και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (p<0.05). Συμπεράσματα: Ο LCI αποτελεί αξιόπιστο δείκτη που μπορεί να προβλέψει τις βρογχιεκτασίες του πνεύμονα σε ασθενείς με φυσιολογική και ήπια μέτρια πνευμονοπάθεια, περιορίζοντας το «κόστος» της ακτινοβολίας της αξονικής τομογραφίας θώρακα. tients with normal to moderate lung disease, without the cost of radiation. Λέξεις-Κλειδιά: Δείκτης κάθαρσης πνευμόνων, LCI,, Μέθοδος έκπλυσης αερίων με πολλαπλές αναπνοές, ΜΒW, παιδιά, κυστική ίνωση Key-words: lung clearance index, LCI,, multiple breath washout, MBW test, children, cystic fibrosis Η απόφραξη των αεραγωγών με παχύρρευστες, αφυδατωμένες εκκρίσεις, η χρόνια φλεγμονή και επίμονη λοίμωξη από παθογόνα που αποικίζουν τους πνεύμονες προκαλούν μη αναστρέψιμες δομικές βλάβες στους αεραγωγούς και σημαντική έκπτωση στην αναπνευστική λειτουργία σε ασθενείς με Κυστική Ίνωση (ΚΙ) 1-2. Η προοδευτικά επιδεινούμενη χρόνια πνευμονοπάθεια αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου στους ασθενείς αυτούς 3-4. Γι αυτό είναι καθοριστικής σημασίας η έγκαιρη εκτίμηση των δομικών πνευμονικών βλαβών 5, καθώς και η παρακολούθηση της εξέλιξης της πνευμονοπάθειας με αντικειμενικούς δείκτες 6-8. Ο πιο κοινός δείκτης που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα για την παρακολούθηση της πνευμονοπάθειας της ΚΙ είναι ο Μέγιστος Εκπνεόμενος Όγκος αέρα στο πρώτο δευτερόλεπτο (Forced Expiratory Volume in one second, ). Θεωρείται καλός προγνωστικός παράγοντας κυρίως σε ασθενείς με μέτρια και σοβαρή νόσο Ωστόσο, η σπιρομέτρηση είναι δύσκολο να εφαρμοστεί σε βρέφη και στα περισσότερα παιδιά προσχολικής ηλικίας, λόγω αδυναμίας συνεργασίας τους Η Αξονική Τομογραφία Θώρακος Υψηλής Ευκρίνειας αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για την ανίχνευση τόσο εγκατεστημένων, όσο και πρώιμων δομικών βλαβών σε ασθενείς με χρόνιες πνευμονοπάθειες 14. Ειδικότερα, σε ασθενείς με ΚΙ η παρουσία δομικών βλαβών έχει συσχετιστεί με τη βαρύτητα και την εξέλιξη της νόσου. Σημαντικό μειονέκτημα αποτελεί η μεγάλη έκθεση σε ακτινοβολία, που δεν επιτρέπει τη συχνή εφαρμογή της στους μικρούς ασθενείς Επιπλέον, σε βρέφη και μικρά παιδιά επιβάλλεται να χορηγηθεί ήπια καταστολή, ή γενική αναισθησία προκειμένου να ληφθούν εικόνες υψηλής ευκρίνειας 5. Ο LCI (Lung Clearance Index, Δείκτης Κάθαρσης Πνευμόνων) είναι ο πιο γνωστός δείκτης ανομοιογένειας αερισμού που μετράται με τη μέθοδο Έκπλυσης Αερίων με πολλαπλές αναπνοές (Multiple Breathe Washout, MBW). Η μέθοδος αυτή είναι απλή, μη επεμβατική και με δυνατότητα εφαρμογής από τη βρεφική ηλικία 17. Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί το γεγονός ότι ο LCI δεν επηρεάζεται από την ηλικία, το φύλο και σωματομετρικές παραμέτρους Την τελευταία δεκαετία, ο LCI έχει μελετηθεί και έχει αποδειχτεί ευαίσθητος δείκτης για την ανίχνευση πρώιμων πνευμονικών βλαβών κυρίως σε ασθενείς με φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία Δεν περιγράφονται μελέτες εκτίμησης της ευαισθησίας του LCI σε ασθενείς με ΚΙ και μέτρια σοβαρή πνευμονοπάθεια. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εκτιμήσουμε την προγνωστική αξία του LCI στην ανίχνευση δομικών βλαβών του πνεύμονα, σε παιδιά με κυστική ίνωση, με φυσιολογική, ήπια ή μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία. Υλικό Μέθοδος Η παρούσα μελέτη ήταν μια προοπτική μελέτη διάρκειας δύο ετών στην οποία συμμετείχαν 48 παιδιά και έφηβοι με ΚΙ. Από τους ασθενείς αυτούς αποκλείστηκαν 4 γιατί είχαν πολύ χαμηλή αναπνευστική λειτουργία ( <40%) και δυσκολεύονταν στη μέτρηση του LCI. Η ηλικία των ασθενών ήταν τουλάχιστον 5 ετών (στη μονάδα μας υποβάλλονται σε HRCT θώρακα ασθενείς ηλικίας 5 ετών, ανά δύο με τρία χρόνια), η διάγνωση ήταν επιβεβαιωμένη με μία θετική δοκιμασία ιδρώτα και μία τουλάχιστον γνωστή μετάλλαξη για ΚΙ ή δύο γνωστές μεταλλάξεις ΚΙ. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε 2 ομάδες ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου, όπως αυτή εκτιμάται από τη σπιρομέτρηση: α) ασθενείς με φυσιολογική

3 28 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25, 1 αναπνευστική λειτουργία ( 85%), β) ασθενείς με ήπια ή μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία ( 85%). Σχεδιασμός μελέτης Όλοι οι ασθενείς εισήχθησαν στην Κλινική στα πλαίσια του ετήσιου ελέγχου, υποβλήθηκαν σε HRCT και εκτιμήθηκαν με σπιρομέτρηση και τη Μέθοδο Έκπλυσης Αερίων με πολλαπλές αναπνοές (Multiple Breathe Washout, MBW) κατά την πρώτη ή τη δεύτερη μέρα της εισαγωγής. Όλοι οι ασθενείς ήταν σε σταθερή κατάσταση, ελεύθεροι πνευμονικής έξαρσης, ή οξείας λοίμωξης του αναπνευστικού. Επιπλέον, λήφθηκαν καλλιέργειες πτυέλων ή φαρυγγικού επιχρίσματος και καταγράφηκαν το ύψος, το βάρος και ο ΒΜΙ. Η αξονική τομογραφία εκτιμήθηκε με το score βαρύτητας Bhalla score 23. Κατά την HRCT (Asteion Toshiba CT scanner), λήφθηκαν τομές πάχους 1,5mm ανά διαστήματα 10mm κατά τη διάρκεια της εισπνοής και επιπρόσθετες τομές ανά διαστήματα 20 mm κατά τη διάρκεια της εκπνοής σε μεγαλύτερα, συνεργάσιμα παιδιά. Οι αξονικές όλων των παιδιών εκτιμήθηκαν με το Bhalla score που εκτιμά τις εξής επιμέρους παραμέτρους: βαρύτητα και έκταση βρογχιεκτασιών, σοβαρότητα περιβρογχικής πάχυνσης, γενιά προσβεβλημένων βρόγχων, έκταση της βλεννογονοκήλης, παρουσία αποστημάτων, αερωδών κύστεων, εμφυσήματος, πύκνωσης ή ατελεκτασίας. Κάθε παράμετρος βαθμολογείται με 0 μέχρι 3. H συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 (φυσιολογική HRCT), μέχρι 25 (ο χειρότερος βαθμός) 23. Η σπιρομέτρηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες των ATS/ERS( 24 ) με ηλεκτρονικό σπιρόμετρο (Vitalograph 2120, Vitalograph Ltd Ennis, Ireland). Αυτόματα υπολογίστηκαν οι τιμές της, FVC και FEF καθώς και το ποσοστό τους (%), ως προς τις προβλεπόμενες τιμές. Οι μετρήσεις των παραμέτρων της MBW πραγματοποιήθηκαν με μία συσκευή μέτρησης ροής, όγκου και μοριακής μάζας (EXHALYZER D, Ecomedics, Switzerland). Η διαδικασία της μέτρησης είναι απλή, χωρίς να απαιτεί ιδιαίτερη συνεργασία του παιδιού. Το παιδί αναπνέει ήρεμα για λίγα λεπτά μέσα από ένα επιστόμιο ή μια μάσκα προσαρμοσμένη στο πρόσωπό του. Αρχικά εισπνέει αέρα, ώσπου να σταθεροποιηθούν οι αναπνευστικοί όγκοι και ροές. Στη συνέχεια εισπνέει καθαρό Ο 2, με αποτέλεσμα η συγκέντρωση του Ν 2 στους πνεύμονες σταδιακά να μειώνεται. Ο LCI (LCI 2,5 ) εκφράζει τον αριθμό των αναπνευστικών κύκλων που χρειάζεται να εκτελέσει το παιδί, μέχρι το Ν 2 να απομακρυνθεί με την εκπνοή πλήρως από τους πνεύμονες. Η διαδικασία της έκπλυσης ολοκληρώνεται όταν η συγκέντρωση του Ν 2 φτάσει στο 1/40 της αρχικής που αντιστοιχεί στο 2,5% αυτής. Έτσι, όσο μεγαλύτερη ανομοιογένεια αερισμού παρουσιάζει ένας ασθενής, τόσες περισσότερες αναπνοές χρειάζονται για να ολοκληρωθεί η κάθαρση των πνευμόνων από το N 2 και επομένως αυξάνει ο LCI. Οι φυσιολογικές τιμές του LCI έχει βρεθεί ότι είναι κάτω από Πρόσφατα έχει χρησιμοποιηθεί ένας ακόμη δείκτης ανομοιογένειας αερισμού ο LCI 5. O LCI 5 εκφράζει τον αριθμό των αναπνευστικών κύκλων που χρειάζεται να εκτελεστούν, ώσπου η συγκέντρωση του N 2 να φτάσει στο 1/20 της αρχικής και αντιστοιχεί στο 5% αυτής. Για τον υπολογισμό του LCI 5 χρειάζεται λιγότερος χρόνος για την ολοκλήρωση της μέτρησης, οπότε είναι πιο εύκολα εφαρμόσιμος στα παιδιά, ιδιαίτερα στα παιδιά με βαρύτερη πνευμονοπάθεια. Έχει βρεθεί ότι έχει την ίδια ειδικότητα και ευαισθησία με τον LCI 2,5 σε ασθενείς με ΚΙ 29. Στατιστική ανάλυση Οι τιμές των παραμέτρων της μελέτης που αφορούν τα χαρακτηριστικά των ασθενών εκφράστηκαν ως μέση τιμή και εύρος. Τα χαρακτηριστικά του πληθυσμού της μελέτης υπολογίστηκαν με την περιγραφική στατιστική. Ο έλεγχος κανονικότητας έγινε με τη δοκιμασία Kolmogorov Smirnov. Εφαρμόστηκε η ανάλυση συσχέτισης κατά Pearson για να γίνει η συσχέτιση παραμέτρων της Αξονικής (Bhalla score), της σπιρομέτρησης και της MBW. Για τη σύγκριση του LCI μεταξύ διαφόρων ομάδων χρησιμοποιήθηκε Student's t-test. Κατά την εφαρμογή της πολυπαραγοντικής παλινδρόμησης, ως ανεξάρτητες μεταβλητές θεωρήθηκαν οι επιμέρους παράμετροι και το συνολικό Bhalla score και ως εξαρτημένες οι παράμετροι αναπνευστικής λειτουργίας (σπιρομέτρησης και MBW). Ως επίπεδο σημαντικότητας ορίστηκε το p<0,05. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε η 20 η έκδοση του προγράμματος SPSS (SPSS IBM Statistics 20). Αποτελέσματα Στον πληθυσμό της μελέτης συμπεριλήφθη-

4 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, Πίνακας 1. Χαρακτηριστικά του πληθυσμού της μελέτης Χαρακτηριστικά του πληθυσμού Μέσος όρος Εύρος, ή ποσοστό (%) Αριθμός ασθενών (φύλο) 44 (21 αγόρια) 47.7% Ηλικία (χρόνια) Ύψος (cm) Ύψος z-score :4.07 Βάρος (kg) Βάρος z-score : 3.04 BMI (kg/m 2 ) BMI z-score ΔF508 ομόζυγοι % ΔF508 ετερόζυγοι % Αποικισμένοι με Pseudomonas aeruginosa % Παγκρεατική ανεπάρκεια % Bhalla score καν 44 παιδιά και έφηβοι με ΚΙ (21 αγόρια και 23 κορίτσια) μέσης ηλικίας 12,9 χρονών (εύρος: 5,67-23,25). Τα χαρακτηριστικά των ασθενών φαίνονται στον Πίνακα 1. Τα δεδομένα της σπιρομέτρησης και ο μέσος LCI φαίνονται στον Πίνακα 2. Από τους 44 ασθενείς 27 (61,4%) είχαν φυσιολογική σπιρομέτρηση με 85% της προβλεπόμενης και 17 (38,6%) είχαν ήπια ή μέτρια πνευμονοπάθεια με 40-80%. Οι πιο συχνές ανωμαλίες που ανιχνεύτηκαν στην HRCT ήταν οι βρογχιεκτασίες που ανευρέθηκαν σε 35 (79,5%) ασθενείς και η περιβρογχική πάχυνση σε 28 (63,6%) ασθενείς. Περισσότεροι από τους μισούς (54,5%) ασθενείς είχαν εικόνα εμφυσήματος και στοιχεία πύκνωσης ή ατελεκτασίας. (Πίνακας 3). Ο LCI διαφοροποιούνταν σημαντικά ανάλογα με τη βαρύτητα της πάθησης: O μέσος LCI των ασθενών που ήταν αποικισμένοι από pseudomonas aeruginosa διέφερε στατιστικά σημαντικά Πίνακας 2. Παράμετροι της αναπνευστικής λειτουργίας (σπιρομέτρηση και μέθοδος έκπλυσης αερίων με πολλαπλές αναπνοές) του πληθυσμού της μελέτης Παράμετροι αναπνευστικής Μέσος όρος Εύρος λειτουργίας LCI 2, LCI FVC(L) FVC % predicted (L) % predicted FEF (L) FEF % predicted από τον μέσο LCI των μη αποικισμένων (LCI:8.90), (p<0.001). Αντίστοιχα, στους ασθενείς με φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία ο μέσος LCI βρέθηκε σημαντικά χαμηλότερος (9.1±2.5) συγκριτικά με τον αντίστοιχο των ασθενών με ήπια μέτρια αναπνευστική λειτουργία (13.3±3.3), (p<0.001) (Εικόνα 1). Μελετώντας όλο τον πληθυσμό της μελέτης, βρέθηκε ότι τόσο ο LCI 2,5 όσο και ο LCI 5 συσχετίζονται με τις παραμέτρους της σπιρομέτρησης FVC%, % και FEF 50 % (p<0.001). Είναι αξιοσημείωτο ότι είκοσι ασθενείς (47.6%) με φυσιολογικό παρουσίαζαν παθολογικό LCI (Εικόνα 2). Επιπλέον, ο LCI παρουσιάζει καλή συσχέτιση και με τις περισσότερες παραμέτρους του Bhalla score: τη σοβαρότητα και έκταση των βρογχιεκτασιών, τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (p<0.001), την έκταση της βλεννογονοκήλης (p=0,013) και Πίνακας 3. Ευρήματα από την αξονική τομογραφία θώρακα του πληθυσμού της μελέτης Δομική βλάβη εκτιμώμενη με το Bhalla score Επίπτωση Ποσοστό ασθενών (%) Σοβαρότητα βρογχιεκτασιών Έκταση βρογχιεκτασιών Γενιά προσβεβλημένων βρόγχων Περιβρογχική πάχυνση Κοιλοποίηση ή αποστηματοποίηση Έκταση βλεννογονοκήλης Εμφυσηματικές κύστεις Εμφύσημα Πύκνωση ή ατελεκτασία

5 30 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25, 1 Εικόνα 1. Τιμές του LCI σε παιδιά με κυστική ίνωση και φυσιολογική (ομάδα Α) και ήπια- μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία (ομάδα Β). Τα παιδιά με φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία είχαν σημαντικά χαμηλότερες τιμές LCI, συγκριτικά με τα παιδιά με ήπια μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία (p<0.001). Εικόνα 2. Συσχέτιση του LCI με τον. O LCI παρουσιάζει σημαντική συσχέτιση με τον (r 2 : ). Είκοσι ασθενείς (47.6%) με φυσιολογικό ( 85%) παρουσίαζαν παθολογικό LCI (>7). Εικόνα 3. Συσχέτιση του LCI με το ολικό Bhalla score. O LCI παρουσίαζε σημαντική συσχέτιση με το Bhalla score (r 2 : 0.715). O LCI παρουσίαζε ευαισθησία 92.3%, ειδικότητα 80% και θετική προγνωστική αξία 97.3% στην ανίχνευση δομικών βλαβών στην αξονική τομογραφία θώρακα. το εμφύσημα (p= 0,025). Ο LCI παρουσίαζε σημαντική συσχέτιση με το συνολικό Bhalla score (p<0.001, r 2 : 0.715). Ο LCI παρουσίαζε ευαισθησία 92.3%, ειδικότητα 80% και θετική προγνωστική αξία 97.3% στην ανίχνευση δομικών βλαβών στην αξονική τομογραφία θώρακα (Εικόνα 3). Χωρίζοντας τους ασθενείς στις 2 υποομάδες, ανάλογα με την τιμή του, βρέθηκε ότι: α) Στους ασθενείς με φυσιολογική σπιρομέτρηση (ομάδα Α), ο LCI 2,5 παρουσίασε καλή συσχέτιση με τον (p=0,049), καθώς επίσης και με τη σοβαρότητα και την έκταση των βρογχιεκτασιών, τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (p<0,001) και την έκταση της βλεννογονοκήλης (p=0,004), ενώ ο LCI 5 μόνο με τη σοβαρότητα των βρογχιεκτασιών (p=0,004) και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (p=0,005). β) Στους ασθενείς με ήπια και μέτρια πνευμονοπάθεια (ομάδα Β) ο LCI 2,5 παρουσίασε καλή συσχέτιση με τον % (p=0,001) και την FEF 50 % (p=0.017), καθώς επίσης και με τη σοβαρότητα (p=0.013) και την έκταση (p=0.007) των βρογχιεκτασιών και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (p=0,007), ενώ ο LCI 5 παρουσίασε συσχέτιση με την % (p<0,001), FVC% και FEF 50 % (p<0.05) καθώς και με τη σοβαρότητα των βρογχιεκτασιών (p=0,043) και την πύκνωση ή ατελεκτασία (p=0.047). Με την ανάλυση με τη μέθοδο της παλινδρόμησης, βρέθηκε ότι ο LCI 2,5 αποτελεί σημαντικό προγνωστικό παράγοντα για τις επιμέρους παραμέτρους της αξονικής στο συνολικό πληθυσμό. Ειδικότερα, ο LCI 2,5 βρέθηκε ότι μπορεί να προβλέψει τη σοβαρότητα (r 2 =0,575, p<0.001) και την έκταση των βρογχιεκτασιών (r 2 =0,376, p<0.001), την περιβρογχική πάχυνση (r 2 =0,395, p<0.001), τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (r 2 =0.694, p<0.001) την έκταση της βλεννογονοκήλης (r 2 =0,343, p<0.001), και την παρουσία κοιλοποίησης ή αποστηματοποίησης (r 2 =0.0,279, p<0.001). Στην ομάδα Α, ο LCI 2,5 βρέθηκε καλός προγνωστικός δείκτης για τη σοβαρότητα (r 2 =0,688, p<0.001) και την έκταση των βρογχιεκτασιών (r 2 =0,687, p<0.001), την περιβρογχική πάχυνση (r 2 =0,657, p<0.001) και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (r 2 =0.744, p<0.001). Στην ομάδα Β, ο LCI 2,5 βρέθηκε καλός προγνωστικός δείκτης για τη σοβαρότητα των βρογχιεκτασιών (r 2 =0,349, p=0,013), και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων (r 2 =0.391, p=0.007).

6 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, Συζήτηση Στην παρούσα μελέτη εκτιμήθηκε η συσχέτιση του LCI 2.5 και ενός νεώτερου δείκτη, του LCI 5 με τις παραμέτρους της σπιρομέτρησης και του Bhalla score, όπως απεικονίζονται στην Αξονική Τομογραφία Θώρακα Υψηλής Ευκρίνειας. Βρέθηκε ότι ο LCI σχετίζεται σημαντικά με τη FVC%, τον % και την FEF 50 %, καθώς επίσης και την σοβαρότητα και έκταση των βρογχιεκτασιών, τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων, και το εμφύσημα. Τα νεώτερα δεδομένα της μελέτης αυτής είναι: 1) ο χωρισμός των ασθενών σε δύο ομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα της πνευμονοπάθειας και η διερεύνηση συσχετίσεων στην καθεμιά από αυτές και 2) η εκτίμηση της σημασίας του LCI 5 στις παραπάνω συσχετίσεις. Φάνηκε ότι οι πνευμονικοί δείκτες LCI 2.5 και LCI 5 σχετίζονται σημαντικά με τις δομικές και λειτουργικές πνευμονικές βλάβες, σε παρόμοιο βαθμό σε ασθενείς με φυσιολογική και ήπια- μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία. Επιπλέον, βρέθηκε ότι ο δείκτης κάθαρσης των πνευμόνων αποτελεί σημαντικό προγνωστικό δείκτη των δομικών βλαβών του πνεύμονα, με υψηλή ευαισθησία και θετική προγνωστική αξία σε ασθενείς με φυσιολογική, αλλά και ήπια μέτρια επηρεασμένη σπιρομέτρηση. Η εκτίμηση και παρακολούθηση της αναπνευστικής λειτουργίας είναι καθοριστικής σημασίας για τους ασθενείς με ΚΙ, διότι αντικατοπτρίζει τη βαρύτητα της νόσου και σχετίζεται με την εξέλιξή της 30. Η σπιρομέτρηση και συγκεκριμένα ο έχει παραδοσιακά χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της πνευμονοπάθειας της ΚΙ. Έχει φανεί καλός προγνωστικός παράγοντας σε μέτρια προς βαριά νόσο 9-10, δεν έχει όμως ευαισθησία στα πρώιμα στάδια της νόσου, καθώς παραμένει φυσιολογικός, ακόμα και στις περιπτώσεις που οι πρώτες δομικές βλάβες έχουν γίνει εμφανείς στην Αξονική τομογραφία 16, 31. Η Αξονική τομογραφία (HRCT) αποτελεί πολύ πιο ευαίσθητη μέθοδο από τη σπιρομέτρηση για την ανίχνευση της πνευμονοπάθειας της ΚΙ και φυσικά πιο αξιόπιστο δείκτη παρακολούθησης αυτών των ασθενών στα πρώιμα στάδια της νόσου 16, 32. Βέβαια, με την HRCT ο ασθενής εκτίθεται σε υψηλή δόση ακτινοβολίας και για αυτό συνεκτιμώντας κινδύνους και οφέλη, δεν μπορεί να επαναλαμβάνεται σε μικρά χρονικά διαστήματα, ιδιαίτερα σε μικρά ασυμπτωματικά παιδιά με κυστική ίνωση Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί μεγάλο ενδιαφέρον για τη μέθοδο MBW σε ασθενείς με ΚΙ 1-2, 32-33, Η μέθοδος MBW παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα: είναι μη επεμβατική και εύκολα εφαρμόσιμη. Έχουν διεξαχθεί αρκετές μελέτες που αποδεικνύουν την υπεροχή του LCI συγκριτικά με την στην ανίχνευση πρώιμων πνευμονικών βλαβών 20-21, Ο LCI πλεονεκτεί ακόμη ως προς τον, γιατί δεν απαιτεί ενεργητική συνεργασία των παιδιών και μπορεί να εφαρμοστεί και σε μικρές ηλικίες. Στη μελέτη μας παρατηρήθηκε ότι περίπου μισοί από τους ασθενείς της πρώτης ομάδας, ενώ είχαν φυσιολογικό % παρουσίαζαν παθολογικό LCI. Αυτό εκφράζει τη μεγαλύτερη ευαισθησία του LCI στην ανίχνευση πρώιμων πνευμονικών βλαβών, πριν ακόμη αυτές προλάβουν να επηρεάσουν τη σπιρομέτρηση. Μικρές μεταβολές στους περιφερικούς αεραγωγούς (>8η γενιά) προκαλούν ανομοιογένεια αερισμού που αντανακλάται στις τιμές του LCI, αλλά συνεισφέρουν ελάχιστα στις συνολικές αντιστάσεις και στους συνολικούς όγκους και συνεπώς αφήνουν ανεπηρέαστο τον % στις πρώιμες βλάβες 18, 38. Μία πρόσφατη μελέτη 29 εξέτασε την ευαισθησία και την ειδικότητα του LCI 5 συγκριτικά με τον κλασικό LCI (LCI 2,5 ) στους ασθενείς με ΚΙ. Έδειξαν ότι ο LCI 5 αποτελεί καλό προγνωστικό δείκτη για τον LCI 2,5. Πρότειναν έτσι, τη χρήση του LCI 5 για την εκτίμηση ασθενών με βαριά νόσο, στους οποίους η ολοκλήρωση της κλασικής μέτρησης είναι χρονοβόρα και πιο δύσκολη. Στην δική μας μελέτη, φάνηκε ότι στο σύνολο των ασθενών, καθώς και στην A ομάδα που διατηρούσε φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία, τόσο ο LCI 2,5 όσο και ο LCI 5 παρουσίαζαν καλή συσχέτιση με τον %. Επιπλέον, βρέθηκε ο LCI 2,5 και ο LCI 5 συσχετιστήκαν καλά με τις παραμέτρους του Bhalla score. Τέλος, ο LCI παρουσίαζε υψηλή ευαισθησία (92.3%) και θετική προγνωστική αξία (97.3%) στην ανίχνευση δομικών βλαβών στην αξονική τομογραφία θώρακα (Εικόνα 3). Φάνηκε έτσι, ότι σε ασθενείς με φυσιολογική σπιρομέτρηση, παθολογικές τιμές LCI προβλέπουν με μεγάλη ευαισθησία τις δομικές βλάβες του πνεύμονα. Επιπλέον, η θετική συσχέτιση με το Bhalla score και σημαίνει ότι όσο πιο παθολογικός είναι ο LCI, τόσο αυξάνονται οι δομικές και λειτουργικές βλάβες του πνεύμονα. Άρα, ο LCI αποδεικνύεται αξιόπιστος δείκτης παρακολούθησης της αναπνευστικής δομής και λειτουργίας. Στην ομάδα A των ασθενών με φυσιολογική ανα-

7 32 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25, 1 πνευστική λειτουργία, η συσχέτιση του LCI με τις παραμέτρους του Bhalla score ήταν καλύτερη συγκριτικά με την συσχέτιση της % με τις παραμέτρους του Bhalla score. Τα ευρήματα συμφωνούν με μελέτες που έδειξαν ότι 4/5 ασθενείς με φυσιολογική % είχαν αποδεδειγμένες δομικές βλάβες στην Αξονική και παθολογικό LCI 39 και ότι ο LCI είχε μεγαλύτερη ευαισθησία (85-94%) από την % (19-26%) στην ανίχνευση βρογχιεκτασιών και άλλων δομικών βλαβών 22. Στην ομάδα Β με ήπια και μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία ο LCI 2,5 και ο LCI 5 παρουσίαζαν καλή συσχέτιση με τον % (p<0,001) και την FEF 50 % (p<0.05). Μάλιστα στην ομάδα αυτή, βρέθηκε καλύτερη η συσχέτιση του LCI με τις σπιρομετρικές παραμέτρους, συγκριτικά με την Α ομάδα. Αυτό εξηγείται διότι στους ασθενείς, στους οποίους έχει συμβεί έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας, αντίστοιχα θα είναι σημαντικά επηρεασμένοι και οι δείκτες ανομοιογένειας αερισμού. Οι συσχετίσεις του LCI 2,5 με τη σοβαρότητα και την έκταση των βρογχιεκτασιών και γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων βρέθηκαν σημαντικές (p<0.05) Σημαντική για την πρόγνωση της κυστικής ίνωσης είναι η δυνατότητα πρώιμης ανίχνευσης πνευμονικών βλαβών. Έγιναν προσπάθειες να χρησιμοποιηθεί ο LCI ως εργαλείο για τον σκοπό αυτό, αφού η μέτρησή του είναι απλή, εύκολη και μη επιβλαβής στους μικρούς ασθενείς που βρίσκονται στα αρχικά στάδια της νόσου. Οι Gustafsson et al εκτιμώντας 44 παιδιά ηλικίας 5-19 χρονών έδειξαν ότι φυσιολογικός LCI αποτελεί ένδειξη απουσίας πνευμονικών βλαβών στην HRCT 22. Τα ευρήματα της δικής μας μελέτης συμφωνούν με την μελέτη των Gustafsson et al, αφού βρήκαμε ότι ο LCI προβλέπει τις βρογχιεκτασίες και τη γενιά των προσβεβλημένων βρόγχων, στο σύνολο των ασθενών και στις 2 υποομάδες ανεξάρτητα από τη βαρύτητα της νόσου. Συνεπώς, η τακτική μέτρηση του LCI μπορεί να παρακολουθήσει την πρόοδο της νόσου στα πρώιμα στάδια και να καθυστερήσει την ανάγκη για διενέργεια αξονικής τομογραφίας σε ασθενείς με φυσιολογικό LCI, κερδίζοντας το κόστος της ακτινοβολίας και εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα συχνής παρακολούθησης. Υπάρχουν περιορισμοί που πιθανόν έχουν επηρεάσει τα αποτελέσματα της μελέτης: 1) Το δείγμα του πληθυσμού της δεύτερης ομάδας με ήπια μέτρια επηρεασμένη αναπνευστική λειτουργία είναι μικρότερο και περιλαμβάνει ασθενείς με μεγάλο εύρος στην αναπνευστική λειτουργία. Περαιτέρω μελέτες με μεγαλύτερο αριθμό παιδιών σε δύο χωριστές ομάδες ήπιας και μέτριας αναπνευστικής λειτουργίας θα ισχυροποιήσει περισσότερο τα ευρήματά μας. 2) Η εκτίμηση ασθενών με μέτρια - βαριά αναπνευστική λειτουργία με τη χρήση του κλασικού LCI (LCI 2,5 ) είναι δύσκολη, γιατί οι ασθενείς δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν τη μέτρηση. Η μελέτη μας επιβεβαίωσε την αξιοπιστία του LCI 5 που έδειξαν οι Yamminne και συν. 29 Επιπλέον μελέτες χρειάζονται για να επιβεβαιώσουν την αξιοπιστία του LCI 5 στην παρακολούθηση ασθενών με σοβαρή πνευμονοπάθεια. Συνοψίζοντας, στο σύνολο του πληθυσμού ο LCI παρουσίασε σημαντική συσχέτιση με τις παραμέτρους της σπιρομέτρησης και επομένως αποτελεί ευαίσθητο και αξιόπιστο δείκτη για την εκτίμηση της αναπνευστικής λειτουργίας. Παρουσίασε επίσης, καλή συσχέτιση με τις παραμέτρους του Bhalla score της Αξονικής τομογραφίας και μπορεί να προβλέψει τις δομικές βλάβες πριν ακόμη αρχίσει η έκπτωση του. Η συσχέτιση του LCI με τις παραμέτρους του Bhalla score και τον ήταν επίσης σημαντική και στις δύο υπο-ομάδες του πληθυσμού της μελέτης μας. Τέλος, ο LCI 5 φάνηκε να συσχετίζεται καλά τόσο με τη σπιρομέτρηση όσο και με τις δομικές βλάβες της Αξονικής στο σύνολο του πληθυσμού. Συμπερασματικά, ο LCI αποτελεί απλό, ευαίσθητο και χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες εργαλείο, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστος δείκτης για την πρόβλεψη δομικών βλαβών του πνεύμονα, τόσο σε πρώιμα στάδια, όσο και σε προχωρημένα στάδια της νόσου και να συμβάλλει στην καλύτερη και ακριβέστερη παρακολούθηση της πνευμονοπάθειας της ΚΙ. Βιβλιογραφία 1. Davis SD, Fordham LA, Brody AS, Noah TL, Retsch- Bogart GZ, Qaqish BF, et al. Computed Tomography Reflects Lower Airway Inflammation and Tracks Changes in Early Cystic Fibrosis. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine May 1, 2007;175(9): Martínez TM, Llapur CJ, Williams TH, Coates C, Gunderman R, Cohen MD, et al. High-Resolution Computed Tomography Imaging of Airway Disease in Infants with Cystic Fibrosis. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine November 1, 2005;172(9): Courtney JM BJ, McCaughan J, O connor TM, Shortt C,

8 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, Bredin CP et al. Predictors of mortality in adults with cystic fibrosis. Pediatr Pulmonol 2007;42:525e Dodge JA LP, Stanton M, Wilsher J. Cystic fibrosis mortality and survival in the United Kingdom, 1947e2003. Eur Respir J. 2007;29:522e6. 5. Hall GL, Logie KM, Parsons F, Schulzke SM, Nolan G, Murray C, et al. Air Trapping on Chest CT Is Associated with Worse Ventilation Distribution in Infants with Cystic Fibrosis Diagnosed following Newborn Screening. PLoS ONE. [doi: /journal.pone ]. 2011;6(8):e Amin R, Subbarao P, Jabar A, Balkovec S, Jensen R, Kerrigan S, et al. Hypertonic saline improves the LCI in paediatric patients with CF with normal lung function. Thorax May 1, 2010;65(5): Amin R, Subbarao P, Lou W, Jabar A, Balkovec S, Jensen R, et al. The effect of dornase alfa on ventilation inhomogeneity in patients with cystic fibrosis. European Respiratory Journal April 1, 2011;37(4): Hall GL, Stocks J. Intervention trials and ventilation distribution in mild cystic fibrosis lung disease: will it all come out in the wash? European Respiratory Journal April 1, 2011;37(4): Aurora P, Wade A, Whitmore P, Whitehead B. A model for predicting life expectancy of children with cystic fibrosis. European Respiratory Journal December 1, 2000;16(6): Hayllar KM WS, Wise AE, et al. A prognostic model for the prediction of survival in cystic fibrosis. Thorax. 1997;52: Sharma R FV, Bolger AP, et al. Wasting as an independent predictor of mortality in patients with cystic fibrosis. Thorax 2001;56: Thorax. 2001;56: Eigen H BH, Grant D, et al. Spirometric pulmonary function in healthy preschool children. Am J Respir Crit Care Med. 2001;163: Stocks J SP, Morris MG, et al. Standards for infant respiratory function testing: what(ever) next?. Eur Respir J. 2000;16: de Jong PA LA, Rubin L, et al. Progression of lung disease on computed tomography and pulmonary function tests in children and adults with cystic fibrosis. Thorax. 2006;61: Brody AS SH, Campbell JD, et al. Computed tomography correlates with pulmonary exacerbations in children with cystic fibrosis. Am J Respir Crit Care Med. 2005;172: de Jong PA NY, Lequin MH, et al. Progressive damage on high resolution computed tomography despite stable lung function in cystic fibrosis. Eur Respir J. 2004;23: Gustafsson P. Inert gas washout in preschool children. Paediatr Respir Rev. 2005;6: Robinson PD GM, Gustafsson PM. Inert gas washout: theoretical background and clinical utility in respiratory disease. Respiration. 2009;78: Kraemer R BA, Schibler A, et al. Ventilation inhomogeneities in relation to standard lung function in patients with cystic fibrosis. Am J Respir Crit Care Med. 2005;171: Aurora P BA, Gustafsson P, Oliver C, Wallis C, Price J, et al. Multiple-breath washout is a marker of lung disease in preschool children with cystic fibrosis. Am J Respir Crit Care Med 2005;171: Gustafsson PM AP, Lindblad A. Evaluation of ventilation maldistribution as an early indicator of lung disease in children with cystic fibrosis. Eur Respir J. 2003;22(6): Gustafsson PM DJP, Tiddens HA, et al. Multiple-breath inert gas washout and spirometry versus structural lung disease in cystic fibrosis. Thorax. 2008;63: Bhalla M, Turcios N, Aponte V, Jenkins M, Leitman BS, McCauley DI, et al. Cystic fibrosis: scoring system with thin-section CT. Radiology June 1, 1991;179(3): Beydon N DS, Lombardi E, Allen JL, Arets HG, Aurora P, Bisgaard H, Davis GM, Ducharme FM, Eigen H, et al. An official American Thoracic Society/European Respiratory Society statement: pulmonary function testing in preschool children. Am J Respir Crit Care Med. 2007;175: Fuchs O, Latzin P, Thamrin C, Stern G, Frischknecht P, Singer F, et al. Normative data for lung function and exhaled nitric oxide in unsedated healthy infants. European Respiratory Journal May 1, 2011;37(5): Fuchs SI, Eder J, Ellemunter H, Gappa M. Lung clearance index: Normal values, repeatability, and reproducibility in healthy children and adolescents. Pediatric Pulmonology. 2009;44(12): Fuchs SI, Gappa M. Lung clearance index: clinical and research applications in children. Paediatric respiratory reviews. 2011;12(4): Hülskamp G, Lum S, Stocks J, Wade A, Hoo AF, Costeloe K, et al. Association of prematurity, lung disease and body size with lung volume and ventilation inhomogeneity in unsedated neonates: a multicentre study. Thorax March 1, 2009;64(3): Yammine S, Singer F, Abbas C, Roos M, Latzin P. Multiplebreath washout measurements can be significantly shortened in children. Thorax June 1, 2013;68(6): Davies JC, Cunningham S, Alton EWFW, Innes JA. Lung clearance index in CF: a sensitive marker of lung disease severity. Thorax February 1, 2008;63(2): de Jong PA, Lindblad A, Rubin L, Hop WCJ, de Jongste JC, Brink M, et al. Progression of lung disease on

9 34 Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25, 1 computed tomography and pulmonary function tests in children and adults with cystic fibrosis. Thorax January 1, 2006;61(1): Brody AS, Klein JS, Molina PL, Quan J, Bean JA, Wilmott RW. High-resolution computed tomography in young patients with cystic fibrosis: distribution of abnormalities and correlation with pulmonary function tests. The Journal of pediatrics. 2004;145(1): Cooper P, MacLean J. High-resolution computed tomography (HRCT) should not be considered as a routine assessment method in cystic fibrosis lung disease. Paediatric respiratory reviews. 2006;7(3): Young C, Owens C. To CT or not to CT? That is the question : outcome surrogates for surveillance in childhood cystic fibrosis. Thorax June 1, 2012;67(6): Demirkazık FB, Arıyürek OM, Özçelik U, Göçmen A, Hassanabad HK, Kiper N. High resolution CT in children with cystic fibrosis: correlation with pulmonary functions and radiographic scores. European journal of radiology. 2001;37(1): Loeve M, Krestin GP, Rosenfeld M, de Bruijne M, Stick SM, Tiddens HA. Chest computed tomography; a validated surrogate endpoint of cystic fibrosis lung disease? European Respiratory Journal December 20, Aurora P SS, Wade A, et al. Lung clearance index at 4 years predicts subsequent lung function in children with cystic fibrosis.. Am J Respir Crit Care Med. 2011;183: Horsley AR, Gustafsson PM, Macleod KA, Saunders C, Greening AP, Porteous DJ, et al. Lung clearance index is a sensitive, repeatable and practical measure of airways disease in adults with cystic fibrosis. Thorax February 1, 2008;63(2): Ellemunter H FS, Unsinn KM, et al. Sensitivity of lung clearance index and chest computed tomography in early CF lung diseases. Respir Med. 2010;104: Αλληλογραφία Ελπίδα Χατζηαγόρου Πλουτάρχου 6, Θεσσαλονίκη τηλ Corresponding author Elpida Chatziagorou 6 Ploutarchou Str Thessaloniki Mob.:

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής ΝΓ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ `Α ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Ο John Hutchinson, το 1846, παρουσίασε όχι μόνον την πρώτη σπιρομετρική συσκευή, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ;

Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; ιδιοπαθής πνευμονική ίνωση διάμεσες πνευμονοπάθειες Τι μπορεί να προκαλέσει ΙΠΙ; Πνευμονική Ίνωση Τι είναι η Πνευμονική Ίνωση; Η πνευμονική ίνωση αποτελεί μια ειδική μορφή χρόνιας νόσου του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται από αντικατάσταση του φυσιολογικού πνεύμονα με ινώδη ιστό, που καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία.

Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης - Αξονική Στεφανογραφία 41 Αξονική Στεφανογραφία: Ο ρόλος της στη διερεύνηση της στεφανιαίας νόσου - Συσχετισμός με την Επεμβατική και τη Μαγνητική Στεφανογραφία. Αλέξανδρος Καλλιφατίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ & ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ & ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ & ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Η κυστική ίνωση (CF) είναι μια απειλητική για τη ζωή γενετική ασθένεια. Ένα παιδί με κυστική ίνωση έχει ένα ελαττωματικό γονίδιο που επηρεάζει την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιούπολη, Ρίο Αγαπητοί συνάδελφοι, Είναι τιμή και χαρά μας που θα φιλοξενήσουμε το

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιατί η φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στο άσθμα είναι σημαντική? Η βαρύτητα της φλεγμονής στους

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ. Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΧ.ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ Β.Σ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ Α) Προσβολή του διαμέσου ιστού -κυψελίδων χωρίς απαραίτητη μείωση τη αναπν. λειτουργίας Απλή πνευμονοκονίωση-σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφική παρέμβαση σε ασθενείς με κυστική ίνωση επηρεάζεται η αναπνευστική λειτουργία;

Διατροφική παρέμβαση σε ασθενείς με κυστική ίνωση επηρεάζεται η αναπνευστική λειτουργία; Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 25: 113-122, Παιδιατρική 2013 ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25 2 113 Διατροφική παρέμβαση σε ασθενείς με κυστική ίνωση επηρεάζεται η αναπνευστική λειτουργία; Βασιλική Κατσένη 1, Ελπίδα

Διαβάστε περισσότερα

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης.

Κατ οίκον νοσηλεία. Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Κατ οίκον νοσηλεία Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα, Γ Π/Δ Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. www.pd3.gr 22-04-2012 Παιδιά εξαρτώμενα από την τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος

Υπερηχογραφία Θώρακα. Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος Υπερηχογραφία Θώρακα Χαράλαμπος Μόσχος Πνευμονολόγος 2η Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο «Αττικόν» Πλευρές Αέρας Υπερηχογραφία Θώρακα Αρχές-Ιδιαιτερότητες Αναπνευστικές κινήσεις Ο φυσιολογικός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Δήμος Κ. Γίδαρης MRCPCH, MRCPE European Diploma in Paediatric Respiratory Medicine

Δρ Δήμος Κ. Γίδαρης MRCPCH, MRCPE European Diploma in Paediatric Respiratory Medicine Δρ Δήμος Κ. Γίδαρης MRCPCH, MRCPE European Diploma in Paediatric Respiratory Medicine Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων (no conflict of interest) Γιατρέ όταν ο Νικόλας κάνει τη μασκούλα του κλαίει. Πειράζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΙΩΠΗ ΔΗΜΗΤΡΑ Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική κλινική Γ.Ν.Γ.Παπανικολάου Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας 82 ετών με ιστορικό ΧΑΠ υπό ΧΟΘ κατ οίκον, παλαιάς TBC πνευμόνων και Α/Υ Συχνές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική Διερεύνηση του Πνεύμονα, του Πλευριτικού και του Μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ. Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Πρωτότυπη Εργασία Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Ελένη Γάκη 1, MD, Γεώργιος Παπαθεοδώρου 2, PhD, Ιόλη Παπά 3, MD,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση. Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ο ρόλος της Αλδοστερόνης στην Αρτηριακή Υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Iπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ευεργετικά ωφέλη της θεραπείας µε ανταγωνιστές της αλδοστερόνης 30%

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center

Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center Χαράλαμπος Μερμίγκης Πνευμονολόγος Ειδικός Ιατρός Ύπνου (ΑΒCISS) Υπεύθυνος Εργαστηρίου Ύπνου Ερρίκος Ντυνάν Ηospital Center Ύπνος στην ΙΠΙ και άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες ιαταραχές Στην μακρο- και μικροαρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΑΞΟΝΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ ΤΑΤΙΑΝΑ ακτινολόγος ΚΑΡΑΔΗΜΗΤΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ καρδιολόγος Τι είναι αξονική στεφανιογραφία; Είναι μέθοδος απεικόνισης των στεφανιαίων αγγείων με πολυτομικό αξονικό τομογράφο

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Δύσκολη Διάγνωση της φυματίωσης Μη ειδικά συμπτώματα και σημεία Αρνητική δερμοαντίδραση φυματίνης Ατυπα ή απόντα απεικονιστικά ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων

Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Σεμινάριο Ομάδων Εργασίας ΕΚΕ, Φεβρουάριος 2010 Ομάδα Εργασίας Επιδημιολογίας, Πρόληψης και Μεταβολικού Συνδρόμου Η αξονική στεφανιογραφία έχει θέση στην πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

www.synedra.gr Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία

www.synedra.gr Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία www.synedra.gr Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία Διοικητικό Συμβούλιο Ελληνικής Παιδοπνευμονολογικής Εταιρείας Πρόεδρος: Μιχάλης Ανθѳρακόπουλος Αντιπρόεδρος: Κατερίνα Χαϊδοπούλου Γραµµατέας: Μάριος

Διαβάστε περισσότερα

Oργάνωση: Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία //hpps.gr. 5 6 Νοεμβρίου 2011 Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο

Oργάνωση: Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία //hpps.gr. 5 6 Νοεμβρίου 2011 Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο Oργάνωση: Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία //hpps.gr 5 6 Νοεμβρίου 2011 Αθήνα, Πολεμικό Μουσείο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Κουμπουρλής Αναστάσιος ΜΕΛΗ Ανθρακόπουλος Μιχάλης Βαλερή Ροζαλία Γιάλουρος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 NSIP Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών νοσημάτων πνεύμονα Διάχυτα Παρεγχυματικά

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής βήχας στα παιδιά: ανασκόπηση 114 περιστατικών

Ψυχογενής βήχας στα παιδιά: ανασκόπηση 114 περιστατικών Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 24: 191-195, Παιδιατρική 2012 ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 24 3 191 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Ψυχογενής βήχας στα παιδιά: ανασκόπηση 114 περιστατικών Ε. Χατζηαγόρου, Σ. Νικόπουλος, Β. Αβραμίδου,

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Αξιολόγηση της αποδιδόμενης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου

ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Γαβριηλίδου Αννα Επιμελήτρια Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου ΜΗ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ ΟΞΕΙΑ ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΟΣΟΚΑΤΕΣΤΑΛΜΕΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS)

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ (SPSS) Έλεγχος Υποθέσεων για τους Μέσους - Εξαρτημένα Δείγματα (Paired samples t-test) Το κριτήριο Paired samples t-test χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να συγκρίνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μέση εκπαίδευση: 14ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης 1981-1987 Απολυτήριο: Άριστα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μέση εκπαίδευση: 14ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης 1981-1987 Απολυτήριο: Άριστα ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Χριστίνα Μαγνήσαλη Ημερομηνία Γέννησης: 12 Νοεμβρίου 1969 Τόπος γέννησης: Ντητρόιτ, Η.Π.Α. Υπηκοότητα: Ελληνική ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Μέση εκπαίδευση: 14ο Γενικό Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ ΝΟΣΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚAΡKINOY ΠΝΕΥΜΟΝΑ 15 Μαρτίου 2014 Ιωάννης Χ. Γκιόζος Πνευµονολόγος MD,FCCP Επ.Συνεργάτης Πανεπιστηµίου Αθηνών Ογκολογική Μονάδα Γ ΠΠ ΓΝΝΘΑ Η Σωτηρία ΣΤΑΔΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου

Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Α.Μ.Πολίτης, Αν. Καθηγητής Ψυχιατρικής, Α Ψυχιατρική Κλινική, ΕΚΠΑ Μ. Αλεξάκη, Κοινωνική Λειτουργός, ΚΥ Άνδρου Περιεχόμενα Tηλε-ψυχιατρική Τηλε-ψυχογηριατρική Πρόγραμμα Τηλε-ψυχογηριατρικής Σκοπός, περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική 1/21/2013. (raw data) Standard ( & ) (o ) ( ) ( ) / ( ) 90 2ml/sec 25 (20-30) / 90-110 + 40-50.. 3ml/sec 20sec bolus tracking ( )

Τεχνική 1/21/2013. (raw data) Standard ( & ) (o ) ( ) ( ) / ( ) 90 2ml/sec 25 (20-30) / 90-110 + 40-50.. 3ml/sec 20sec bolus tracking ( ) Τεχνική ( ) ( ) ( ) ) 4-5 3-4 sec / ( ) 90 2ml/sec 25 (20-30) / 90-110 + 40-50.. 3ml/sec 20sec bolus tracking (raw data) Standard ( & ) (o ) ( ) : 1500 / -600 : 400 / 50 1 120kV 150 mas CTDIvol 5-10mGy

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Τομέας Οικονομικών της Υγείας ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΡΟΣ 3 Ο ΕΠΙΛΟΓΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2006 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος

Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος Μελέτη ύπνου στο σπίτι. Δυνατότητες και περιορισμοί. Μ.Βαγιάκης Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΥΠΝΟΥ Νοσοκομείο Ο Ευαγγελισμος ΙΩΑΝΝΙΝΑ 8/5/2015 Οι καιροί αλλάζουν..! Καταγραφικό για πλήρη μελέτη, έτος 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια ομάδων εργασίας

Σεμινάρια ομάδων εργασίας Σεμινάρια ομάδων εργασίας ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΕΞΙΑΣ ΚΑΡ ΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΛΟΓΩ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΗΣ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡ ΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πνευμονική Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση είναι η παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει''

Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 121 Το τραύμα σε αριθμούς ''Η επιδημία έχει αρχίσει'' ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΡΟΣΟΜΑΝΙΔΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΟντΛΗΣ Το Τραύμα αποτελεί μια από τις συχνότερες αιτίες θανάτου (5η

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου

ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ. Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου ΑΝΕΡΟΒΟΥΛΙ Επιδημιολογία Παραγόντων Κινδύνου για Διατροφικές Διαταραχές σε 1900 Παιδιά και Έφηβους της Κύπρου Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου MD, Μιχάλης Τορναρίτης PhD, Σάββας Χρ Σάββα MD, Αντώνης Καφάτος MD

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία

OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία OCT-αγγειογραφία χωρίς σκιαγραφικό: η πρώτη κλινική εμπειρία Στο πρόσφατο ευρωπαϊκό συνέδριο αμφιβληστροειδούς (EuRetina 2014) στο Λονδίνο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά μια νέα απεικονιστική μέθοδος για

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιατρική κατ οίκον νοσηλεία σε ασθενείς με Κυστική Ίνωση

Παιδιατρική κατ οίκον νοσηλεία σε ασθενείς με Κυστική Ίνωση Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ Ε ΛΛΑ ΔΟΣ, 25: 149-154, Παιδιατρική 2013 ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 25 2 149 Παιδιατρική κατ οίκον νοσηλεία σε ασθενείς με Κυστική Ίνωση Ελιάννα Χρυσοχόου, Ελπίδα Χατζηαγόρου ΑΡΘΡΟ ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στα μιτοχόνδρια Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Οξυγόνωση αρτηριακού αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 LEGISLATIVE FRAMEWORK Regulation 1083/2006 (general provisions for ERDF). Regulation 1080/2006 (ERDF) Regulation 1028/2006 (Implementing

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει;

Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Αμυγδαλεκτομή στο Παιδί: Έχει κάτι αλλάξει; Φαρυγγικός λεμφικός ιστός: Φαρυγγική και Παρίσθμιες Αμυγδαλές Φαρυγγική A. Καδίτης Ειδική Μονάδα Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Εργαστήριο Διαταραχών Αναπνοής στον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα