éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò Ã Ôåý ïò 18 Aðñßëéïò - Éïýíéïò 2013

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò Ã Ôåý ïò 18 Aðñßëéïò - Éïýíéïò 2013"

Transcript

1 éáôòéëà áîàìåëôá Ôüìïò à Ôåý ïò 18 Aðñßëéïò - Éïýíéïò 2013 ÁöéÝñùìá óôéò ÌõêçôéÜóåéò ISSN Tñéìçíéáßá êäïóç ôùí ÕÃÅÉÁ, ÌÇÔÅÑÁ & ËÇÔÙ ôïõ Ïìßëïõ ÕÃÅÉÁ Διανέµεται δωρεάν

2 Άρθρα Τριμηνιαία έκδοση των ΥΓΕΙΑ, ΜΗΤΕΡΑ, ΛΗΤΩ του Ομίλου ΥΓΕΙΑ ISSN Επιτροπή Σύνταξης Κωστής Γεωργιλής Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος, Διευθυντής Β Παθολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Ελπιδοφόρος Δουράτσος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου του ΛΗΤΩ Γεώργιος Καλλιπολίτης Μαιευτήρας - Γυναικολόγος, Πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου του ΜΗΤΕΡΑ Χρήστος Μπαρτσόκας Παιδίατρος, Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας Παίδων ΜΗΤΕΡΑ Διευθυντής Σύνταξης Ιωάννης Αποστολάκης Παθολόγος, Διευθυντής Α Παθολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Αναπληρωτής Διευθυντής Σύνταξης Βασίλειος Σεϊτανίδης Αιματολόγος, Επίτιμος Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής του ΥΓΕΙΑ Βοηθοί Διευθυντή Σύνταξης Εμμανουήλ Δ. Παπαδάκης Ειδικός Παθολόγος του ΥΓΕΙΑ Ιωάννης Πατούλης Χειρουργός του ΥΓΕΙΑ 840 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων Βασιλική Παπουτσάκη 845 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις Ιωσήφ Μελετιάδης, PhD 851 Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Λαμπρινή Γαλανή 855 Οι συστηματικές μυκητιάσεις στον ανοσοκατεσταλμένο ασθενή Ελένη Γιαμαρέλλου 860 Αιδοιοκολπική μυκητίαση Χρήστος Γ. Τσίντζος MD 863 Η Αμφοτερικίνη Β και οι λιπιδιακές μορφές της Ελένη Πατρόζου 866 Η θέση των αζολών στις συστηματικές μυκητιασικές λοιμώξεις Αικ. Φλεβάρη, Φ. Φραντζεσκάκη, Γ. Δημόπουλος 869 Εχινοκανδίνες Γιώργος Σαμώνης 872 Οι σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες στη θεραπευτική των συστηματικών μυκητιάσεων Αναστασία Αντωνιάδου 879 Εισαγωγή στην Κλινική Έρευνα Πέτρος Δανιάς Δημοσιογραφική Επιμέλεια Μαριλένα Καραμήτρου Δημοσιογράφος, Υπεύθυνη Γραφείου Τύπου Ομίλου ΥΓΕΙΑ τηλ.: ) Commercial Management Γιώργος Σώρας ( τηλ.: , fax: ) Εκδότης Media2day Εκδοτική Α.Ε. Υπεύθυνος Χρήστος Ζαρίφης Δημιουργικό Τάσος Λοβέρδος, Άντζελα Σοφιανοπούλου Επιμέλεια Ύλης Χρήστος Γαδ Διεύθυνση Παραγωγής Πέτρος Μαρίνης Παραγωγή MEDIA2DAY ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. Παπανικολή 50, Χαλάνδρι Τηλ.: fax: Οδηγίες προς τους συγγραφείς Τα ΙΑΤΡΙΚΑ ΑΝΑΛΕΚΤΑ είναι τριμηνιαίο περιοδικό γενικής ύλης και απευθύνεται στους γιατρούς κάθε ειδικότητας. Δεκτά για δημοσίευση είναι άρθρα γραμμένα από γιατρούς των Νοσοκομείων του Ομίλου ΥΓΕΙΑ και από επιστήμονες συναφών επαγγελμάτων. Τα άρθρα πρέπει να έχουν επίκαιρο επιστημονικό ενδιαφέρον, να είναι βιβλιογραφικά πλήρως τεκμηριωμένα, σύντομα, μέχρι λέξεις, γραμμένα με σαφήνεια, κατανοητά από γιατρούς όλων των ειδικοτήτων, όχι μόνο από τους ειδικούς επί του θέματος που πραγματεύονται. Κύριο κορμό του περιοδικού αποτελούν οι ανακοινώσεις περιπτώσεων, οι σύντομες ανασκοπήσεις, τα επίκαιρα θέματα. Δεκτές, επίσης, διδακτικές απεικονίσεις, κουίζ, δοκιμασίες αυτοελέγχου. Για τη μορφή του άρθρου και την αναγραφή της βιβλιογραφίας παρακαλούνται οι συγγραφείς να συμβουλεύονται προηγούμενα τεύχη του περιοδικού. Όλα τα άρθρα ελέγχονται από συντακτική επιτροπή, η οποία κρίνει αν το άρθρο είναι κατάλληλο προς δημοσίευση ως έχει ή ύστερα από υποδεικνυόμενες τροποποιήσεις. Μετά την έγκριση της συντακτικής επιτροπής, το άρθρο υπόκειται σε συντακτικές και γραμματικές διορθώσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν και περικοπές φράσεων ή ολόκληρων παραγράφων, ώστε να γίνει περισσότερο περιεκτικό και εύληπτο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και γενικά η αναπαραγωγή, μερική ή ολική, περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχομένου του περιοδικού, με οποιοδήποτε μέσο και τρόπο, χωρίς έγγραφη άδεια του εκδότη και του ιδιοκτήτη. Η άποψη των συντακτών των άρθρων δεν εκφράζει απαραίτητα και την επίσημη άποψη του εκδότη και του ιδιοκτήτη.

3 Γράμμα από τη σύνταξη Οι συστηματικές μυκητιάσεις εμφανίζονται όλο και πιο συχνά, αποτελούν δε μείζον διαγνωστικό και θεραπευτικό ζήτημα. Η Ελληνική Εταιρεία Χημειοθεραπείας και η Επιστημονική Ένωση Ιατρών του ΥΓΕΙΑ είχαν πρόσφατα διοργανώσει μια σχετική ημερίδα. Ζητήθηκε από την πρόεδρο της ΕΕΧ, κ. Ε. Γιαμαρέλλου, να γραφούν οι εισηγήσεις σε δημοσιεύσιμα για τα ÇΙατρικά ΑνάλεκταÈ κείμενα. Όλοι οι εισηγητές ανταποκρίθηκαν και στο παρόν αφιέρωμα αναφέρονται θέματα που αφορούν σε κάθε ιατρό. Παρουσιάζονται η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων, η διαγνωστική προσπέλαση των μυκητιάσεων, οι κλινικές τους εκδηλώσεις, οι κατηγορίες των αντιμυκητιασικών και οι κατευθυντήριες οδηγίες της αντιμετώπισης των μυκητιάσεων. Το τεύχος συμπληρώνεται με μια βραχεία, αλλά εμπεριστατωμένη εισαγωγή στην κλινική έρευνα. Ιωάννης Αποστολάκης Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

4 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων Βασιλική Παπουτσάκη Βιοπαθολόγος Κεντρικών Εργαστηρίων ΥΓΕΙΑ Η ταξινόμηση των μυκήτων έχει μακρά ιστορία. Ξεκινά από την εποχή που οι βιολόγοι τους θεωρούσαν ακόμα Çκατώτερα φυτάè. Ο πρώτος που ασχολήθηκε με τη βοτανική ονοματολογία ήταν ο Carl Linnaeus με το ÇSpecies PlantarumÈ, το Τους επόμενους αιώνες έγινε σαφέστερη η ανάγκη συστηματικής ταξινόμησης που να διέπεται από συγκεκριμένους νόμους και κανόνες. Έτσι, έπειτα από διαδοχικές εκδόσεις, σχηματίστηκε ο Διεθνής Κώδικας της Βοτανικής Ονοματολογίας (International Code of Botanical Nomenclature - ICBN) που πρόσφατα, στο Διεθνές Συνέδριο Βοτανολογίας στη Μελβούρνη το 2011, μετονομάστηκε σε ICN (International Code of Nomenclature for algae, fungi and plants) και περιλαμβάνει το σύστημα κανόνων που διέπουν τη σύγχρονη ονοματολογία των μυκήτων. Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί είδη μυκήτων και υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ειδών που δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα κυμαίνεται από 1 ως 10 εκατομμύρια, ενώ περίπου άγνωστα είδη Πίνακας 1 Ομάδες ταξινόμησης Υποφύλο: Mucoromycotina Τάξη: Mucorales Υποφύλο: Entomophthoromycitina Τάξη: Entomophthorales Φύλο: Basidiomycota Κλάση: Tremellomycetes Τάξη: Filobasidiales Κλάση: Agaricomycetes Τάξη: Agaricales Φύλλο: Ascomyota Κλάση: Pneumocystidomycetes Τάξη: Pneumocystidales Κλάση: Saccharomycetes Τάξη: Saccharomycetales Κλάση: Eurotiomycetes Τάξη: Onygenales Τάξη: Eurotiales Κλάση: Sordariomycetes Τάξη: Hypocreales Τάξη: Microascales Οι βασικές ομάδες των μυκήτων Absidia, Rhizopus Basidiobolus, Conidiobolus Αντιπροσωπευτικά είδη Filobasidium, Filobasidiella (τελεόμορφα του γένους Cryptococcus) Schizophyllum Pneumocystis Clavispora, Debaryomyces, Issatchenkia, Kluyveromyces (τελεόμορφα του γένους Candida) Arthroderma (τελεόμορφα των γενών Microsporum και Trichophyton), Ajellomyces (τελεόμορφα των γενών Blastomyces και Histoplasma) Emericella, Eurotium, Neosartorya (τελεόμορφα του γένους Aspergillus) Gibeberella, Nectria (τελεόμορφα του γένους Fusarioum) Pseudallescheria (τελεόμορφα του γένους Scedosporium) 840 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

5 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων 1. Εικ. 1. Υφομύκητας - Μακροσκοπική εμφάνιση. 2. Εικ. 2. Υφομύκητας - Μικροσκοπική εμφάνιση. 3. Εικ. 3. Ζυμομύκητας - Μικροσκοπική εμφάνιση. περιγράφονται κάθε χρόνο. Από τα ονομασθέντα είδη, περίπου τα 500 έχουν συσχετιστεί με ανθρώπινη ή ζωική νόσο, ενώ περίπου 50 είναι ικανά να προσβάλλουν υγιείς οργανισμούς. Ταυτόχρονα, αυξάνονται διαρκώς οι μύκητες που χαρακτηρίζονται ÇευκαιριακοίÈ, δηλαδή ικανοί να προκαλέσουν νόσο μόνο αν ο οργανισμός βρεθεί σε συνθήκες ανοσοκαταστολής. Είναι φανερό ότι η σύγχρονη μικροβιολογία χρειάζεται ένα λειτουργικό σύστημα ονοματολογίας και ταξινόμησης των οργανισμών αυτών. Τα ζητήματα της ονοματολογίας είναι αρκετά. Μεταξύ άλλων: 1. Με την πρόοδο της έρευνας, και μάλιστα με τη χρήση μοριακών τεχνικών, προκύπτουν ευρήματα που επιβάλλουν τη μεταφορά ενός είδους από ένα γένος σε ένα άλλο ή τη δημιουργία νέων ειδών, κάτι που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση. 2. Πολλοί μύκητες παρουσιάζουν δύο μορφές ανάπτυξης, μία ασεξουαλική (ανάμορφη) και μία σεξουαλική (τελεόμορφη), που σε αρκετές περιπτώσεις περιγράφηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, χωρίς να αναγνωριστεί η συσχέτιση μεταξύ τους. Και ενώ το τελεόμορφο είναι αυτό με τη βαρύνουσα σημασία και αρκεί για να οριστεί ο μύκητας, η ασεξουαλική μορφή είναι αυτή που απαντά συχνότερα στις καλλιέργειες, ώστε το όνομα της μορφής αυτής είναι που έχει καθιερωθεί στην πράξη. Για παράδειγμα, ο ασκομύκητας Ajellomyces dermatitidis (τελεόμορφο), είναι πολύ γνωστότερος με την ονομασία Blastomyces dermatitidis (το ανάμορφο). Για να περιπλεχθούν τα πράγματα ακόμη περισσότερο, μπορεί να υπάρχουν πάνω από ένα ανάμορφα (συνανάμορφα). Στον Κώδικα της Μελβούρνης επιχειρείται η επίλυση του ζητήματος αυτού (Çone fungus, one nameè). 3. Ενώ βασική προϋπόθεση για την εγκυρότητα της δημοσίευσης ενός νέου μύκητα ήταν η ονομασία σε λατινική ÇδιώνυμηÈ (binomial) μορφή και η περιγραφή των βα- 4. Εικ. 4. Βλαστοσπόρια Candida sp. 5. Εικ. 5. Cryptococcus neoformans - Δοκιμασία India Innk. 6. Εικ. 6. Malassezia furfur Εικ. 7. Rhodotorula sp. Εικ. 8. Saccharomyces cerevisiae. Εικ. 9. Τrichosporon sp. Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

6 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων α. 13β. 13β. Εικ. 10. Α. fumigatus. Εικ. 13. (α) Ζυγομύκωση, (β) Mucor sp, (γ) Mucor sp α. 14β. 14γ. Εικ. 11. A.flavus. Εικ. 14. (α) Χρωμοβλαστομύκωση, (β) Cladophialophora, (γ) Fonsecaea. 12. Εικ. 12. A.niger. 15α. 15β. 15γ. Εικ. 15. (α) Φαιοϋφομύκωση, (β) Exophiala, (γ) Alternaria. σικών διαχωριστικών χαρακτηριστικών του μύκητα στα λατινικά, ο Κώδικας της Μελβούρνης για πρώτη φορά επιτρέπει τη χρήση και της αγγλικής. Το Βασίλειο των Μυκήτων είναι ένα από τα 6 Βασίλεια της Ζωής. Έχει ταξινομηθεί με ιεραρχικό τρόπο, με την κάθε κατηγορία να αποτελεί υποσύνολο της προηγουμένης, ενώ χαρακτηρίζεται από μια ειδική κατάληξη: Φύλα (-mycota), Υποφύλα (-mycotina), Κλάσεις (-mycetes), Τάξεις (-ales), Οικογένειες (-aceae), Γένη και Είδη. Το είδος φέρεται με τη διώνυμη μορφή με πρόθεμα και επίθεμα π.χ. Candida albicans. Ιστορικά, η ταξινόμηση των μυκήτων έχει βασιστεί κατά κύριο λόγο στη μορφολογία τους, παρά στις φυσιολογικές/βιοχημικές τους διαφορές, όπως έχει γίνει με την ταξινόμηση των βακτηρίων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η ανάλυση του DNA έχει προκαλέσει επανάσταση στην αναγνώριση των ειδών. Οι βασικές ομάδες του Βασιλείου των Μυκήτων που περιλαμβάνουν κλινικά σημαντικούς μύκητες, φαίνονται με απλοποιημένο τρόπο στον πίνακα 1. Μια εύκολη, λειτουργική και συχνά χρησιμοποιούμενη ταξινόμηση στην καθημερινή πράξη είναι αυτή που κατατάσσει τους μύκητες σε ζυμομύκητες (ζύμες) και υφομύκητες (μούχλες). Η βασική δομική μονάδα των πολυκύτταρων μυκήτων είναι η υφή, μια δομή που μοιάζει με νημάτιο και προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό των μυκητιασικών κυττάρων. Πολλές διακλαδιζόμενες υφές αποτελούν ένα μυκητύλλιο. Οι μύκητες που μικροσκοπικά απαντούν σε μορφή μυκητυλλίων, καλούνται υφομύκητες (εικόνες 1, 2). Αντίθετα, οι ζυμομύκητες δεν παράγουν υφές, αλλά ένα μητρικό κύτταρο δημιουργεί με εκβλάστηση ένα θυγατρικό, οπότε μικροσκοπικά παρατηρούνται χαλαρές συναθροίσεις τέτοιων κυττάρων (εικόνα 3). Επιχειρώντας μια ταξινόμηση των συστηματικών μυκητιάσεων, μια σύντομη αναφορά των κλινικών οντοτήτων σε συνδυασμό με τις ζύμες ή τους υφομύκητες που τις προκαλούν, μπορεί να γίνει ως εξής: Α) Συστηματικές μυκητιάσεις από ζύμες 1. Καντιντίαση: Υπάρχουν περί τα 200 είδη, αλλά τις περισσότερες λοιμώξεις προκαλεί η C.albicans και δευτερευόντως άλλα είδη, όπως η C.tropicalis, η C.krusei, η C.parapsilosis, η C.glabrata, η C.lipolytica, η C.dubliniensis. Όλα τα είδη, ακόμη και το πιο λοιμογόνο από αυτά, η C.albicans, βλάπτουν τους ιστούς του ξενιστή μόνο όταν η άμυνά του είναι μειωμένη, τοπικώς ή συστη- 842 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

7 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων 16α. 16β. 17α. 17β. Εικ. 16. (α) Fusarium, (β) Acremonium. Εικ. 17. (α) Trichophyton rubrum, (β) Microsporum canis. ματικώς (εικόνα 4). 2. Κρυπτοκόκκωση: Υπάρχουν περίπου 30 είδη, με συχνότερο τον C.neoformans. H κρυπτοκοκκική νόσος υποκρύπτει σχεδόν πάντα υποκείμενη ανοσοκαταστολή και ειδικά διαταραχή της κυτταρικής ανοσίας (εικόνα 5). 3. Άλλες ζύμες που σπανίως μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές συστηματικές μυκητιάσεις σε ανοσοκατασταλμένους είναι οι: n Malassezia furfur: Το αίτιο της ποικιλοχρόου πυτιριάσεως μπορεί να μολύνει μόνιμους ενδοφλέβιους καθετήρες από τους οποίους χορηγούνται λιπαρά οξέα (εικόνα 6). n Rhodotorula sp: Φυσιολογικός έποικος του υγρού δέρματος, μπορεί επίσης να μολύνει κεντρικούς φλεβικούς καθετήρες (εικόνα 7). n Saccharomyces cerevisiae: Ο μύκητας που προκαλεί ζύμωση στο ψωμί, μπορεί σε συνθήκες βαριάς ανοσοκαταστολής να προκαλέσει εμπύημα και μυκηταιμία (εικόνα 8). n Τrichosporon sp: Το αίτιο της λοίμωξης των τριχών, λευκή πιέδρα, προκαλεί μυκηταιμίες σε βαρέως ανοσοκατεσταλμένους (εικόνα 9). Β) Συστηματικές μυκητιάσεις από υφομύκητες 1. Ασπεργίλλωση: Υπάρχουν περίπου 200 είδη. Συχνότερος είναι ο Α.fumigatus και ακολουθούν οι A.flavus, A.niger, A.versicolor και A.terreus. Σε ανοσοεπαρκή άτομα ο ασπέργιλλος προκαλεί επιφανειακές λοιμώξεις, όπως ωτομύκωση και κερατίτιδα στο μάτι, ενώ σε ανοσοκαταστολή προκύπτει σοβαρή πνευμονική και διηθητική νόσος (εικόνες 10, 11, 12). 2. Ζυγομύκωση: Τα συχνότερα αίτια είναι είδη των γενών Αbsidia, Mucor, Rhizopus και Rhizomucor. Σπανίως προσβάλλονται υγιείς (επιμόλυνση τραυμάτων από ατυχήματα ή χειρουργικές επεμβάσεις). Οι ζυγομύκητες ευδοκιμούν σε πάσχοντες από διαβήτη, λεμφώματα, τους εγκαυματίες και τους μεταμοσχευμένους (εικόνες 13α, β, γ). 3. Χρωμοβλαστομύκωση/Φαιοϋφομύκωση: Και οι δύο είναι νόσοι του υποδορίου στους υγιείς, ενώ γίνονται συστηματικές σε ανοσοκατεσταλμένους. Οφείλονται στους λεγόμενους μελανοτοιχωματικούς μύκητες, με συχνότερα παθογόνα τα γένη των Cladosporium, Phialophora και Fonsecaea για τη χρωμοβλαστομύκωση (εικόνα 14α, β, γ), και Exophiala, Scedosporium, Bipolaris και Αlternaria για τη φαιοϋφομύκωση (εικόνες 15α, β, γ). 4. Υαλοϋφομύκωση: Τα σημαντικότερα υπεύθυνα γένη είναι των Fusarium, Acremonium, Scopulariopsis και Pseudallescheria. Στους υγιείς προκαλούνται επιφανειακές μυκητιάσεις του δέρματος, του τριχωτού και του κερατοειδούς. Συστηματικές στους ανοσοκατεσταλμένους, ειδικά στους ουδετεροπενικούς (εικόνες 16α, β). 5. Δερματοφυτιάσεις: Τα γένη Trichophyton και Microsporum, αίτια των κοινών δερματοφυτιάσεων, μπορεί γρήγορα να μεταδοθούν σε μια νοσοκομειακή μονάδα και να προκαλέσουν συστηματικές λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς (εικόνες 17α, β). Γ) Συστηματικές μυκητιάσεις από δίμορφους μύκητες Είναι οι λεγόμενοι Çαληθώς παθογόνοιè μύκητες, που προσβάλλουν υγιείς οργανισμούς (και προξενούν βαριές βλάβες σε διαταραγμένη ανοσία). Ονομάζονται δίμορφοι Εικ. 18. Blastomyces dermatitidis. Εικ. 19. Coccidioides immitis. Εικ. 20. Paracoccidioides braziliensis. Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

8 Η σύγχρονη κατάταξη των μυκήτων Εικ. 21. Histoplasma capsulatum. καθώς αναπτύσσονται σαν ζύμες στους 37 ο C και σαν υ- φομύκητες στους 25 ο C. Πρόκειται για τους: f Blastomyces dermatitidis (βλαστομύκωση) (εικόνα 18). f Coccidioides immitis (κοκκιδιομύκωση) (εικόνα 19). f Paracoccidioides braziliensis (παρακοκκιδιομύκωση) (εικόνα 20). f Histoplasma capsulatum (ιστοπλάσμωση) (εικόνα 21). f Sporothrix schenckii (σποροτρίχωση) (εικόνα 22). Εικ. 22. Sporothrix schenckii. Συμπέρασμα Είναι φανερό ότι με την αύξηση των ανοσοκατεσταλμένων ασθενών και την ανάδυση όλο και περισσότερων ευκαιριακών μυκήτων που τους απειλούν, γίνεται όλο και επιτακτικότερη η ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και εφαρμογή ειδικής θεραπείας. Οι μύκητες αυτοί, που διαβιούν φυσιολογικά στο έδαφος, τα φυτά, τα ξύλα, στη σε αποσύνθεση οργανική ύλη, μπορεί να είναι γνωστοί στους βοτανολόγους ή τους μικροβιολόγους τροφίμων, παρουσιάζουν όμως δυσκολίες για τους κλινικούς μικροβιολόγους, που συχνά δεν έχουν εκπαιδευτεί στην αναγνώρισή τους. Στις καλλιέργειες συχνά απαιτείται μεγάλο χρονικό διάστημα για να αναπτυχθούν, ενώ είναι δύσκολο να διευκρινιστεί αν το θετικό αποτέλεσμα είναι συνέπεια επιμόλυνσης, αποικισμού ή λοίμωξης. Η εργαστηριακή διάγνωση είναι μια επίπονη διαδικασία, αλλά και μια πρόκληση για το μικροβιολόγο, γι αυτό και η εκμάθηση των βασικών δομών, των μορφολογιών και των αρχών ταξινόμησης και ονοματολογίας των μυκήτων αποτελεί επένδυση προς όφελος του ανοσοκατεσταλμένου ασθενούς. Abstract Papoutsakis V. The current classification of fungi. Iatrika Analekta 2013; 2: The attempt to classify fungi dates back to the time when biologists regarded these organisms as Òlower plantsó. The Kingdom Fungi is one of the six kingdoms of life and is classified in a hierarchical manner, each rank being named with a particular ending. The scientific names of fungi are subject to the International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants, a convention which replaces the former International code of Botanical Nomenclature and addresses issues according to current trends in mycology. Morphologically, fungi are classified into the categories of yeasts, molds and the dimorphic fungi. All three categories can be recognised among the opportunistic pathogens which cause serious or lethal disease in immunocompromised or debilitated hosts. Bιβλιογραφία 1. Brandt M, Warnock D. Taxonomy and classification of fungi, Manual of Clinical Microbiology. American Society for Microbiology, Washington Howell S, Hazen K. Candida, Cryptococcus and other Yeasts of Medical Importance, Manual of Clinical Microbiology. ASM, Washington McNeil J, Barrie F, Buck W, et al. International Code of Nomenclature for Algae, Fungi and Plants (Melbourne Code). International Association for plant taxonomy, Bratislava, McNeill J, Turland N. Major changes to the code of Nomenclature-Melbourne, July Taxon 60(5) Oct 2011: Bennet J. Fungal infections, Harrison s Principles of Internal Medicine. McGraw-Hill E. Γιαμαρέλλου και συν. Οι συστηματικές μυκητιάσεις, Λοιμώξεις και Αντιμικροβιακή Χημειοθεραπεία. Αθήνα Αρσένη Α. Μυκητολογία, Κλινική Μικροβιολογία και Εργαστηριακή Διάγνωση Λοιμώξεων. Αθήνα Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

9 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις Ιωσήφ Μελετιάδης, PhD Επικ. Καθ. Μικροβιολογίας Ιατρικής Σχολής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Κλινικής Μικροβιολογίας, Αττικό Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Οι ευκαιριακές συστηματικές μυκητιάσεις μπορούν να ταξινομηθούν επιδημιολογικά σε τέσσερις ομάδες: 1) τις ασπεργιλλώσεις, που προκαλούνται από είδη του γένους Aspergillus, κυρίως σε ασθενείς με αιματολογικές ασθένειες, 2) τις καντιντιάσεις, που προκαλούνται από είδη του γένους Candida, κυρίως σε μη ουδετεροπενικούς βαρέως πάσχοντες ασθενείς, 3) τις κρυπτοκοκκώσεις, που προκαλούνται από είδη του γένους Cryptococcus, κυρίως σε ασθενείς με AIDS, και 4) οι λοιμώξεις που προκαλούνται από αναδυόμενους παθογόνους μύκητες όπως είδη της τάξης Zygomycetes, είδη Fusarium και Scedosporium και σπάνιους ζυμομύκητες όπως Trichosporon, Rhodotorula, Geotrichum σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών. Η έγκαιρη και σωστή διάγνωση αυτών των λοιμώξεων είναι μια πρόκληση για το κλινικό εργαστήριο, δεδομένου ότι η κλινική εικόνα των ασθενών με συστηματική μυκητίαση δεν είναι ειδική, οι απεικονιστικές τεχνικές έχουν χαμηλή ειδικότητα (παρόμοια εικόνα εμφανίζουν πολλά νοσήματα) και ευαισθησία (θετικά ευρήματα αργά στην πορεία της λοίμωξης λόγω της μακροσκοπικής φύσεως της εστίας της λοίμωξης), η ιστοπαθολογική εξέταση αν και ευαίσθητη σπάνια διενεργείται λόγω των επεμβατικών τεχνικών που απαιτούνται για τη συλλογή βιοψιών και χαρακτηρίζεται από χαμηλή ειδικότητα (δεν προσδιορίζει το είδος του μύκητα), ενώ οι συμβατικές μικροβιολογικές τεχνικές (καλλιέργειες, άμεση μικροσκόπηση) έχουν χαμηλή ευαισθησία (<70% ασθενών με καντινταιμία και <10% με ασπεργίλλωση έχουν θετικές αιμοκαλλιέργειες, 50% ασθενών χωρίς AIDS έχουν θετικό το τεστ της σινικής μελάνης για ανίχνευση Cryptococcus) και ειδικότητα (αποικισμός, επιμολύνσεις). Δεδομένων των περιορισμών των κλασικών τεχνικών διάγνωσης, έχουν γίνει σημαντικές προσπάθειες για την α- νάπτυξη νέων εναλλακτικών μικροβιολογικών τεχνικών, οι οποίες θα παρέχουν γρήγορη και αξιόπιστη διάγνωση των συστηματικών μυκητιάσεων. Λόγω της περιορισμένης και καθυστερημένης αντισωματικής απάντησης των ασθενών με συστηματικές μυκητιάσεις, οι νέες τεχνικές βασίζονται κυρίως στην ανίχνευση μυκητιακών αντιγόνων ή νουκλεϊκών οξέων. Αν και πληθώρα τεχνικών έχουν εφαρμοστεί για τη διάγνωση συστηματικών μυκητιάσεων, λίγες είναι αυτές που έχουν αξιολογηθεί κλινικά και έχουν συμπεριληφθεί στις τελευταίες συστάσεις της ομάδας εργασίας του 3ου Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Λοιμώξεων σε Λευχαιμίες (European Conference on Infections in Leukemia ECIL-3) (πίνακας 1). Α. Ανίχνευση γαλακτομαννάνης Η ανίχνευση της γαλακτομαννάνης χρησιμοποιείται για τη διάγνωση της ασπεργίλλωσης και γίνεται με την ανοσοενζυμική sandwich ELISA Platelia Aspergillus (Bio-Rad) σε δείγματα ορού (ECIL AII) και βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL). Συνιστάται ο τακτικός έλεγχος του ορού, κατά προτίμηση δύο φορές την εβδομάδα. Θετικά δείγματα θεωρούνται αυτά που έχουν δείκτη γαλακτομαννάνης >0,8 για μονά δείγματα και >0,5 για δύο συνεχόμενα δείγματα. Θετικά δείγματα θα πρέπει να επανεξετάζονται με νέα εκχύλιση για επιβεβαίωση του αποτελέσματος. Αν και χρησιμοποιείται το ίδιο όριο θετικότητας για την ανίχνευση της γαλακτομαννάνης σε BAL, πρόσφατες μελέτες έδειξαν υψηλότερη ειδικότητα και παρόμοια ευαισθησία με όριο θετικότητας το 1,0. Σε μια μεταανάλυση, η μέση ευαισθησία και ειδικότητα της μεθόδου στον ορό διαφορετικών ομάδων ασθενών συμπεριλαμβανομένων και παιδιατρικών ασθενών είναι 71% και 89% αντίστοιχα. Η ευαισθησία αυξάνεται στο 82% σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων και μειώνεται στο 22% σε δέκτες συμπαγών οργάνων. Η θετική προγνωστική αξία της εξέτασης αυξάνεται όταν πραγματοποιείται σε ομάδες ασθενών υψηλού κίνδυνου, καθώς και όταν εφαρμόζεται σε BAL με ποσοστά ευαισθησίας 76%-100% (υψηλότερα από τα αντίστοιχα της άμεσης μικροσκόπησης και καλλιέργειας BAL και ανίχνευσης γαλακτομαννάνης στον ορό) και ειδικότητα 87%-100%. Είναι αξιοσημείωτη η σταθερά υψηλή αρνητική προγνωστική αξία της μεθόδου (>82%) σε διαφορετικές ομάδες ασθενών. Η παρουσία γαλακτομαννάνης στον ορό ανιχνεύεται Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

10 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις κατά μέσο όρο 7-10 ημέρες νωρίτερα από τα πρώτα απεικονιστικά ευρήματα, κλινικά συμπτώματα και καλλιέργειες. Αύξηση ή σταθερότητα του δείκτη κατά τη διάρκεια της αντιμυκητιακής θεραπείας σχετίζεται με θεραπευτική αποτυχία. Η αντιμυκητιασική θεραπεία μειώνει την ευαισθησία της μεθόδου από 88% στο 20%, κάτι που πρέπει να ληφθεί υπόψη σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιμυκητιασική προφύλαξη. Προεργασία των ορών τέτοιων ασθενών έτσι ώστε να συμπυκνωθούν 10 φόρες, αύξησε την ευαισθησία της τεχνικής κατά 50%. Β. Ανίχνευση (1,3)-β-D-γλυκάνης Η ανίχνευση της 1,3-β-D-γλυκάνης σε ορό χρησιμοποιείται για τη διάγνωση της καντιντιάσης (ECIL ΒII), της ασπεργίλλωσης και άλλων μυκητιάσεων εκτός της ζυγομυκητίασης και κρυπτοκόκκωσης. Αρκετές τεχνικές έχουν εμπο- Πίνακας 1 Χαρακτηριστικά μικροβιολογικών τεχνικών για τη μοριακή διάγνωση συστηματικών ευκαιριακών μυκητιάσεων Platelia Αspergillus (Biorad) Fungitell (Cape cod) Λοίμωξη Ασπεργίλλωση Μυκητιάσεις εκτός ζυγομύκωσης και κρυπτοκόκκωσης Platelia CandidaAb/Ag (Biorad) Καντιντίαση Latex συγκολλητινοαντίδραση Κρυπτοκόκκωση Ανίχνευση Γαλακτομαννάνη 1,3-β-D-γλυκάνη Μανάνη και Anti-Μανάννη Γλυκουροξυλομαννάνη Δείγμα Ορός, BAL Ορός Ορός/πλάσμα, ΕΝΥ, ΒΑL Ορός, ΕΝΥ, ΒΑL,ούρα Θετικό >0,5 index >80 pg/ml Ab >10 AU/ml, Συγκόλληση Ag >0,5 ng/ml Ευαισθησία 22%-89% 57%-100% 73%-89% 85%-100% Ειδικότητα 84%-92% 44%-92% 80%-93% 93%-98% Ψευδώς θετικά Ψευδώς αρνητικά Παλαιά σκευάσματα β-λακταμικών φαρμάκων, αποικισμός με Bifidobacterium, διατροφή (σκόνη γάλακτος), εντερική σίτιση με πρωτεΐνη σόγιας, κυκλοφωσφαμίδη, Plasmalyte, εργαστηριακή επιμόλυνση, διασταυρούμενη αντίδραση με εξωαντιγόνα του γένους Penicillium, Paecilomyces, Alternatia, Histoplasma, Geotrichum, Fusarium κ.ά., νόσος του δότη κατά του ξενιστή. Αντιμυκητιασική θεραπεία, υψηλοί τίτλοι αντι- Aspergillus αντισωμάτων, μικρή παραγωγή γαλακτομαννάνης μύκητα (π.χ. Α. fumigatus συγκριτικά με άλλα είδη Aspergillus), περιορισμένη αγγειοδιήθηση, η εστία λοίμωξης (π.χ. ιγμορίτιδα), χρόνια κοκκιωματώδης νόσος. Παρουσία ενδοτοξινών, αντικαρκινικά σκευάσματα (lentinan, schizophyllan), ανοσολογικά σκευάσματα (αλβουμίνη, σφαιρίνες), χρήση μεμβρανών και φίλτρων κυτταρίνης κατά την αιμοκάθαρση, χρήση γαζών, βαμβακοφόρων στυλεών και σπόγγων κατά την εγχείρηση, βακτηριαιμίες κυρίως από Gram θετικά βακτήρια, αντιβακτηριακή θεραπεία (cefepime, pip/tazo, meropenem). Παρουσία γλυκανασών, λοιμώξεις από C. parapsilosis. Αποικισμός με Candida. Αντιμυκητιασική θεραπεία, απουσία αντισωματικής απάντησης, παρουσία εξουδετερωτικών αντισωμάτων, γρήγορη κάθαρση μαννάνης. μεθοδολογικές παράμετροι (χρόνος επώασης), παρουσία αμύλου, ρευματοειδή παράγοντα, απολυμαντικών, απορρυπαντικών, Stomatococcus mucilaginosus, Trichosporon beigelii, ή Klebsiella pneumoniae. Προζώνη, χαμηλό μυκητιακό φορτίο. 846 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

11 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις ρευματοποιηθεί για ανίχνευση της γλυκάνης σε ορό όπως Wako (Wako), Fugitec G tes (G-MK), και Fugitell (Cape Cod, Inc.), η πιο ευρέως διαδεδομένη είναι η τελευταία. Δείγματα με τιμές >80 pg/ml θεωρούνται θετικά, αν και μελέτες συνηγορούν στη χρήση ενός χαμηλότερου διαχωριστικού ορίου γλυκάνης (60 pg/ml) για συγκεκριμένες λοιμώξεις. Σε μια πρόσφατη μεταανάλυση, η μέση ευαισθησία και ειδικότητα ανίχνευσης της 1,3-β-D-γλυκάνης είναι 85% και 82% αντίστοιχα, με παρόμοια ποσοστά για τη διάγνωση της καντιντίασης (81% και 81%) και της α- σπεργίλλωσης (77% και 83%) και ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά για τη διάγνωση της πνευμονίας από Pneumocystis jiroveci (96% και 84%). Η αντιμυκητιασική θεραπεία, καθώς και η τεχνική ανίχνευσης της 1,3-β-D-γλυκάνης, δεν φαίνεται να επηρεάζουν την απόδοση της τεχνικής. Όπως και με την ανίχνευση γαλακτομαννάνης, διαδοχικά δείγματα (2 ή 3 φορές την εβδομάδα) συνιστώνται για τη χρονική περίοδο υψηλού κινδύνου, αυξάνοντας την ευαισθησία της μεθόδου στο 75%-92%. Τα μέχρι τώρα δεδομένα συνηγορούν ότι η Fungitell είναι μια καλή τεχνική για να αποκλειστεί λοίμωξη από Candida ή Aspegillus, επειδή η βιβλιογραφία συμφωνεί ότι τα επίπεδα της αρνητικής προγνωστικής αξίας είναι σταθερά >90%. Μερικές μόνο μελέτες έχουν συγκρίνει τις μεθόδους Fungitell και Platelia μεταξύ τους και έδειξαν παρόμοια ή μειωμένη ευαισθησία για την πρώτη. Πρόσφατες κλινικές μελέτες έ- δειξαν ότι η Fugitell μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διάγνωση σπάνιων συστηματικών μυκητιάσεων που προκαλούνται από είδη Fusarium, Trichosporon, Scedosporium, Alternaria και Cladosporium. Γ. Ανίχνευση μαννάνης και αντι-μαννάνης Η ανίχνευση του αντιγόνου και του αντισώματος έναντι της μαννάνης χρησιμοποιείται για τη διάγνωση της ηπατοσπληνικής καντιντίασης (ECIL BIII) και της καντινταιμίας (ECIL CII). Οι πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες τεχνικές είναι οι Platelia Candida Ag και Ab (Bio-Rad), δύο sandwich ELISA τεχνικές, οι οποίες συνδυάζουν την ανίχνευση του αντιγόνου της μαννάνης και αντισώματα έναντι της μαννάνης, αντίστοιχα σε ορό, ενώ η ανίχνευση της μαννάνης μπορεί να εφαρμοστεί σε εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) και BAL. Τα όρια θετικότητας είναι 0,5 ng/ml και 10 AU/ml με τις τιμές 0,25-0,5 ng/ml και 5-10 AU/ml να θεωρούνται απροσδιόριστες για το αντιγόνο και το αντίσωμα, αντίστοιχα. Η στρατηγική της ταυτόχρονης εξέτασης αντιγόνου/ αντισώματος βασίζεται στο γεγονός ότι αντισώματα έναντι της μαννάνης μειώνονται παράλληλα με την αύξηση των επιπέδων του αντιγόνου της μαννάνης, βελτιώνοντας έτσι τη διάγνωση συστηματικών καντιντιάσεων. Σε ασθενείς με αποδεδειγμένη συστηματική καντιντίαση, η μαννάνη ανιχνεύεται μόνο σε 40%, ενώ αντισώματα έναντι της μαννάνης ανιχνεύονται σε 53% των ασθενών. Η ανίχνευση είτε του αντιγόνου είτε του αντισώματος της μαννάνης με τις τεχνικές Platelia Candida Αg και Candida Αb έχει ευαισθησία 86% και ειδικότητα 86% επισπεύδοντας τη διάγνωση κατά 2-15 ημέρες. Χαμηλότερα ποσοστά ευαισθησίας (25%-30%) έχουν περιγραφεί για λοιμώξεις από C.paraspilosis και C.krusei. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η ανίχνευση μαννάνης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό μπορεί να βοηθήσει τη διάγνωση λοιμώξεων του κεντρικού νευρικού συστήματος από C.albicans με 100% ευαισθησία. Δ. Ανίχνευση γλυκουροξυλομαννάνης Η ανίχνευση της γλυκουροξυλομαννάνης, πολυσακχαρίτη του ελύτρου του κρυπτοκόκκου, στον ορό και στο ΕΝΥ χρησιμοποιείται ευρέως για τη διάγνωση των κρυπτοκοκκώσεων (ECIL AII). Για τη διάγνωση της κρυπτοκόκκωσης έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές Latex (συγκολλητινοαντίδραση) και ELISA, ανιχνεύοντας ως και 10 ng/ml γλυκουροξυλομαννάνης. Η ευαισθησία της τεχνικής Latex κυμαίνεται από 93% ως 100% με ειδικότητα 93%-98%. Ψευδώς θετικά αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί σε ποσοστά ως και 7% και μπορούν να μειωθούν με την επεξεργασία με προνάση. Έχουν συνήθως ένα αρχικό τίτλο αντιγόνου 1/8, εκτός από ασθενείς με Trichosporon beigelii λοίμωξη, οι οποίοι είχαν υψηλότερους τίτλους ως 1/ Οι τεχνικές ELISA έχουν παρόμοια ευαισθησία (85%- 99%) και ειδικότητα (97%), με ποσοστά συμφωνίας με τις τεχνικές Latex 85%-98%. Οι τεχνικές ELISA δεν δίνουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα με τους παραπάνω παράγοντες, γι αυτό και ο ορός δεν χρειάζεται προεργασία με προνάση. Αύξηση του αντιγονικού τίτλου μετά την έ- ναρξη της θεραπείας δεν σχετίζεται πάντοτε με αύξηση ζωντανού μυκητιακού φορτίου, γιατί οι τεχνικές αυτές ανιχνεύουν επίσης νεκρά κύτταρα και τμήματα κυττάρων του κρυπτόκοκκου. Ωστόσο, έχει βρεθεί συσχέτιση μεταξύ ποσοτικών καλλιεργειών και τίτλων αντιγόνου στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, αλλά όχι στον ορό, ειδικά σε α- Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

12 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις σθενείς με AIDS. Ειδικά για το εγκαφαλονωτιαίο υγρό, τίτλοι 1:1.024 σχετίζονται με θάνατο, ενώ αύξηση ή το αμετάβλητο του τίτλου κατά τη διάρκεια της αντιμυκητιασικής θεραπείας σχετίζεται με κλινική και μικροβιολογική αποτυχία της θεραπείας. E. Ανίχνευση νουκλεϊκών οξέων Πολλές μοριακές τεχνικές ανίχνευσης μυκητιακών νουκλεϊκών οξέων έχουν αναπτυχθεί για τη διάγνωση συστηματικών μυκητιάσεων, κυρίως ασπεργιλλώσεων και καντιντιάσεων. Οι περισσότερες από αυτές δεν είναι προτυποποιημένες και εμπορικά διαθέσιμες και γι αυτό χρησιμοποιούνται κυρίως για ερευνητικούς σκοπούς. Οι διάφορες μεθοδολογίες διαφέρουν στην εκχύλιση του DNA, στην αλυσιδωτή αντίδραση της πολυμεράσης (PCR), στους εκκινητές και ανιχνευτές, στην περιοχή του DΝΑστόχου και στη μέτρηση αποτελεσμάτων. Οι τεχνικές αυτές μπορούν να ανιχνεύουν ή και να ταυτοποιήσουν ταυτόχρονα συγκεκριμένα είδη, γένη ή και πολλά είδη μυκήτων. Μεταανάλυσεις των Aspergillus-PCR τεχνικών για τη διάγνωση ασπεργιλλώσεων σε βογχοκυψελιδικό εκπλύμα, ορό ή ολικό αίμα έδειξαν ευαισθησία και ειδικότητα 75%-88% για τον ορό και το ολικό αίμα και 94% για το BAL. Ένα αρνητικό PCR αποτέλεσμα μπορεί να αποκλείσει διηθητική ασπεργίλλωση για μια δεδομένη περίοδο, ενώ χρειάζονται δύο ή περισσότερα θετικά PCR αποτελέσματα για την επιβεβαίωση της λοίμωξης. H ε- μπορικά διαθέσιμη PCR τεχνική MycAssayTM Aspergillus (Mycognostica) έχει χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση Aspergillus DNA σε ορό και BAL με ευαισθησία 70% και 94% και ειδικότητα 90% και 99% αντίστοιχα, σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και με χαμηλή θετική (34%) και υψηλή αρνητική (94%) προγνωστική αξία σε δείγματα του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος μη αιματολογικών ασθενών για τη διάγνωση της πνευμονικής ασπεργίλλωσης. Συγκριτικά με τις Aspergillus-PCR τεχνικές, λίγες Candida-PCR τεχνικές έχουν αξιολογηθεί κλινικά δείχνοντας εξαιρετική ευαισθησία και ειδικότητα σταθερά >90%. PCR τεχνικές για τη διάγνωση διηθητικών λοιμώξεων από Ζυγομύκητες, Fusarium, Scedosporium έχουν αναπτυχθεί και αξιολογηθεί σε περιορισμένα κλινικά δείγματα και πειραματικά μοντέλα με υψηλά ποσοστά ευαισθησίας και ειδικότητας. Συγκεκριμένα, DNA ζυγομυκήτων ανιχνεύθηκε στον ορό ασθενών 3-68 ημέρες πριν από την επιβεβαίωση με ιστοπαθολογική εξέταση, καλλιέργειες και ταυτοποίηση με PCR τεχνικές σε ιστούς βιοψίας. Στ. Συνδυασμός τεχνικών Ο συνδυασμός τεχνικών ανίχνευσης της γαλακτομαννάνης και της 1,3-β-D-γλυκάνης αυξάνει περαιτέρω την ειδικότητα, μειώνοντας όμως την ευαισθησία, ε- νώ ο συνδυασμός ανίχνευσης γαλακτομαννάνης και Aspergillus DNA βελτιώνει την ευαισθησία, αλλά μειώνει την ειδικότητα των τεχνικών διάγνωσης της συστηματικής ασπεργίλλωσης. Ο συνδυασμός ανίχνευσης Candida DNA και αντιγόνων/ αντισωμάτων δεν φαίνεται να βελτιώνει περαιτέρω την ε- ξαιρετική ευαισθησία των PCR τεχνικών για τη διάγνωση της συστηματικής καντιντίασης. Συμπεράσματα Έχει γίνει σημαντική πρόοδος στην ανάπτυξη νέων μικροβιολογικών εναλλακτικών τεχνικών για την πρώιμη και αξιόπιστη διάγνωση των συστηματικών μυκητιάσεων. Οι τεχνικές αυτές μπορούν να οδηγήσουν στην έγκαιρη έναρξη ανασταλτικής (pre-emptive) και στοχευμένης θεραπευτικής αγωγής μειώνοντας την εμπειρική χορήγηση αντιμυκητιασικών φαρμάκων. Λόγω της ιδιαιτερότητας της κάθε τεχνικής, η σύγχρονη διαγνωστική προσέγγιση των συστηματικών μυκητιάσεων απαιτεί πολύπλοκους διαγνωστικούς αλγόριθμους, στους οποίους θα λαμβάνονται υπόψη η ομάδα των ασθενών, ο επιπολασμός της μυκητίασης στη συγκεκριμένη ομάδα, η συνεχής παρακολούθηση σε εβδομαδιαία βάση μυκητιακών δεικτών και η επιβεβαίωση αποτελεσμάτων με εναλλακτικές τεχνικές, η καλή γνώση της απόδοσης της κάθε μικροβιολογικής τεχνικής (προγνωστική αξία, ψευδή αποτελέσματα) και η συνεκτίμηση κλινικής εικόνας και απεικονιστικών ευρημάτων. Η διαγνωστική αξία των σύγχρονων μικροβιολογικών μεθόδων είναι περιορισμένη σε ομάδες ασθενών χαμηλού κινδύνου και επομένως ένα θετικό αποτέλεσμα θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά με βάση και άλλες παραμέτρους. Ωστόσο, η υψηλή αρνητική προγνωστική αξία αυτών των τεχνικών υποδηλώνει ότι αυτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν περισσότερο για τον αποκλεισμό και όχι για την επιβεβαίωση των συστηματικών μυκητιάσεων με στόχο την ορθολογική, πρώιμη και αποτελεσματική έναρξη αντιμυκητιακής αγωγής. 848 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

13 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις Abstract Meletiades I. The diagnosis of systemic fungal infections. Iatrika Analekta 2013; 2: Given the limitations of conventional techniques for the diagnosis of systemic fungal infections, new microbiological techniques have been developed mainly based on the detection of fungal antigens and nucleic acids. Detection of galactomannan is sued for the diagnosis of systemic aspergillosis with a sensitivity of 71% and a specificity of 89% which are increased in high risk patients and using BAL samples (76-100%) whereas noteworthy is the high negative predictive value (>82%) in different patient groups. Detection of 1,3-b-D-glucan is used for the diagnosis of systemic candidiasis, aspergillosis and other fungal infections except zygomycosis and cryptococcosis with sensitivity of 85% and specificity of 82% and particular for diagnosis of Pneumocystis jiroveci pneumonia (96% and 84%, respectively). Combined detection of Candida antigen/antibody has sensitivity and specificity of 86% for the diagnosis of systemic candidiasis with lower levels (25%-30%) for C. parapsilosis and C. krusei infections. High levels of sensitivity and specificity (>93%) have the detection of glucoroxylomannan for diagnosis of cryptoco ccosis. PCR techniques have been developed for the diagnosis of systemic aspergillosis (73%-88% sensitivity and specificity), candidiasis (>90%) and other rare infections by Zygomycetes, Fusarium, Scedosporium spp. Good knowledge of the performance of each microbiological technique (predictive value, false positives and negatives) could contribute to timing and correct diagnosis of systemic fungal infections. Bιβλιογραφία 1. Alam FF, AS Mustafa, ZU Khan. Comparative evaluation of (1,3)-beta-D-glucan, mannan and anti-mannan antibodies, and Candida species-specific snpcr in patients with candidemia. BMC Infect Dis 2007; 7: Avni, T, Leibovici L, Paul Μ. PCR diagnosis of invasive candidiasis: systematic review and meta-analysis. J Clin Microbiol 2011; 49: Barnes PD, Marr KA. Risks, diagnosis and outcomes of invasive fungal infections in haematopoietic stem cell transplant recipients. Br J Haematol 2007; 139: Becker MJ, Lugtenburg EJ, Cornelissen JJ, et al. Galactomannan detection in computerized tomography-based broncho-alveolar lavage fluid and serum in haematological patients at risk for invasive pulmonary aspergillosis. Br J Haematol 2003; 121: Boutboul F, Alberti C, Leblanc T, et al. Invasive aspergillosis in allogeneic stem cell transplant recipients: increasing antigenemia is associated with progressive disease. Clin Infect Dis 2002; 34: Brouwer AE, Teparrukkul P, Pinpraphaporn S, et al. Baseline correlation and comparative kinetics of cerebrospinal fluid colony-forming unit counts and antigen titers in cryptococcal meningitis. J Infect Dis 2005; 192: Campbell CK, Payne AL, Teall AJ, et al. Cryptococcal latex antigen test positive in patient with Trichosporon beigelii infection. Lancet 1985; 2: Chayakulkeeree M, Perfect JR. Cryptococcosis. Infect Dis Clin North Am 2006; 20: , v-vi. 9. Cornillet A, Camus C, Nimubona S, et al. Comparison of epidemiological, clinical, and biological features of invasive aspergillosis in neutropenic and nonneutropenic patients: a 6-year survey. Clin Infect Dis 2006; 43: Cuenca-Estrella M, Bernal-Martinez L, Buitrago MJ, et al. Update on the epidemiology and diagnosis of invasive fungal infection. Int J Antimicrob Agents 2008; 32 Suppl 2: S Cuetara MS, Alhambra A, Moragues MD, et al. Detection of (1-->3)-beta-D-glucan as an adjunct to diagnosis in a mixed population with uncommon proven invasive fungal diseases or with an unusual clinical presentation. Clin Vaccine Immunol 2009; 16: Florent M, Katsahian S, Vekhoff A, et al. Prospective evaluation of a polymerase chain reaction-elisa targeted to Aspergillus fumigatus and Aspergillus flavus for the early diagnosis of invasive aspergillosis in patients with hematological malignancies. J Infect Dis 2006; 193: Guinea J, Padilla C, Escribano P, et al. Evaluation of MycAssay Aspergillus for Diagnosis of Invasive Pulmonary Aspergillosis in Patients without Hematological Cancer. PLoS 2013; One 8: e Huston SM, Mody CH. Cryptococcosis: an emerging respiratory mycosis. Clin Chest Med 2009; 30: , vi. 15. Kawazu M, Kanda Y, Nannya Y, et al. Prospective comparison of the diagnostic potential of real-time PCR, double-sandwich enzymelinked immunosorbent assay for galactomannan, and a (1-->3)-beta-D-glucan test in weekly screening for invasive aspergillosis in patients with hematological disorders. J Clin Microbiol 2004; 42: Kedzierska A, Kochan P, Pietrzyk A, Kedzierska J. Current status of fungal cell wall components in the immunodiagnostics of invasive fungal infections in humans: galactomannan, mannan and (1-->3)-beta-D-glucan antigens. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2007; 26: Lu Y, Chen YQ, Guo YL, et al. Diagnosis of invasive fungal disease using serum (1-->3)-beta-D-glucan: a bivariate meta-analysis. Intern Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

14 Η διαγνωστική προσέγγιση στις συστηματικές μυκητιάσεις Med 2011; 50: Maertens J, Theunissen K, Verbeken E, et al. Prospective clinical evaluation of lower cut-offs for galactomannan detection in adult neutropenic cancer patients and haematological stem cell transplant recipients. Br J Haematol 2004; 126: Marchetti O, Lamoth F, Mikulska M, et al. ECIL recommendations for the use of biological markers for the diagnosis of invasive fungal diseases in leukemic patients and hematopoietic SCT recipients. Bone Marrow Transplant 2012; 47: Marr KA, Balajee SA, McLaughlin L, et al. Detection of galactomannan antigenemia by enzyme immunoassay for the diagnosis of invasive aspergillosis: variables that affect performance. J Infect Dis 2004; 190: Meersseman W, Lagrou K, Maertens J, et al. Galactomannan in bronchoalveolar lavage fluid: a tool for diagnosing aspergillosis in intensive care unit patients. Am J Respir Crit Care Med 2008; 177 : Mengoli C, Cruciani M, Barnes RA, et al. Use of PCR for diagnosis of invasive aspergillosis: systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis 2009; 9: Mennink-Kersten MA, Ruegebrink D, Klont RR, et al. Improved detection of circulating Aspergillus antigen by use of a modified pretreatment procedure. J Clin Microbiol 2008; 46: Mikulska M, Calandra T, Sanguinetti M, et al. The use of mannan antigen and anti-mannan antibodies in the diagnosis of invasive candidiasis: recommendations from the Third European Conference on Infections in Leukemia. Crit Care 2010; 14: R Millon L, Larosa F, Lepiller Q, et al. Quantitative polymerase chain reaction detection of circulating DNA in serum for early diagnosis of mucormycosis in immunocompromised patients. Clin Infect Dis 2013; 56: e95-e Musher B, Fredricks D, Leisenring W, et al. Aspergillus galactomannan enzyme immunoassay and quantitative PCR for diagnosis of invasive aspergillosis with bronchoalveolar lavage fluid. J Clin Microbiol 2004; 42: Odabasi Z, Mattiuzzi G, Estey E, et al. Beta-D-glucan as a diagnostic adjunct for invasive fungal infections: validation, cutoff development, and performance in patients with acute myelogenous leukemia and myelodysplastic syndrome. Clin Infect Dis 2004; 39: Onishi A, Sugiyama D, Kogata Υ, Saegusa J, Sugimoto Τ, Kawano S, Morinobu A, Nishimura K, Kumagai S. Diagnostic accuracy of serum 1,3-beta-D-glucan for pneumocystis jiroveci pneumonia, invasive candidiasis, and invasive aspergillosis: systematic review and meta-analysis. J Clin Microbiol 2012; 50: Ostrosky-Zeichner L, Alexander BD, Kett DH, et al. Multicenter clinical evaluation of the (1-->3) beta-d-glucan assay as an aid to diagnosis of fungal infections in humans. Clin Infect Dis 2005; 41: Pazos C, Ponton J, Del Palacio A. Contribution of (1->3)-beta-D-glucan chromogenic assay to diagnosis and therapeutic monitoring of invasive aspergillosis in neutropenic adult patients: a comparison with serial screening for circulating galactomannan. J Clin Microbiol 2005; 43: Pfeiffer CD, Fine JP, Safdar N. Diagnosis of invasive aspergillosis using a galactomannan assay: a meta-analysis. Clin Infect Dis 2006; 42: Powderly WG, Cloud GA, Dismukes WE, Saag MS. Measurement of cryptococcal antigen in serum and cerebrospinal fluid: value in the management of AIDS-associated cryptococcal meningitis. Clin Infect Dis 1994; 18: Sendid B, Tabouret M, Poirot JL, et al. New enzyme immunoassays for sensitive detection of circulating Candida albicans mannan and antimannan antibodies: useful combined test for diagnosis of systemic candidiasis. J Clin Microbiol 1999; 37: Tanner DC, Weinstein MP, Fedorciw B, et al. Comparison of commercial kits for detection of cryptococcal antigen. J Clin Microbiol 1994; 32: Torelli R, Sanguinetti M, Moody A, et al. Diagnosis of invasive aspergillosis by a commercial real-time PCR assay for Aspergillus DNA in bronchoalveolar lavage fluid samples from high-risk patients compared to a galactomannan enzyme immunoassay. J Clin Microbiol 2011; 49: Tuon F F. A systematic literature review on the diagnosis of invasive aspergillosis using polymerase chain reaction (PCR) from bronchoalveolar lavage clinical samples. Rev Iberoam Micol 2007; 24: Verduyn Lunel FM, Donnelly JP, van der Lee HA, et al. Circulating Candida-specific anti-mannan antibodies precede invasive candidiasis in patients undergoing myelo-ablative chemotherapy. Clin Microbiol Infect 2009; 15: Verduyn Lunel FM, Voss A, Kuijper EJ, et al. Detection of the Candida antigen mannan in cerebrospinal fluid specimens from patients suspected of having Candida meningitis. J Clin Microbiol 2004; 42: White PL, Perry MD, Barnes RA. An update on the molecular diagnosis of invasive fungal disease. FEMS Microbiol Lett 2009; 296: White PL, Perry MD, Moody A, et al. Evaluation of analytical and preliminary clinical performance of Myconostica MycAssay Aspergillus when testing serum specimens for diagnosis of invasive Aspergillosis. J Clin Microbiol 2011; 49: Willinger B. Laboratory diagnosis and therapy of invasive fungal infections. Curr Drug Targets 2006; 7: Woods G, Miceli MH, Grazziutti ML, et al. Serum Aspergillus galactomannan antigen values strongly correlate with outcome of invasive aspergillosis: a study of 56 patients with hematologic cancer. Cancer 2007; 110: Zou M, Tang L, Zhao S, et al. Systematic review and meta-analysis of detecting galactomannan in bronchoalveolar lavage fluid for diagnosing invasive aspergillosis. PLoS One 2012; 7: e Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

15 Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Λαμπρινή Γαλανή Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος, Επιμελήτρια ΣΤ Παθολογικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ Οι διηθητικές μυκητιακές λοιμώξεις αποτελούν σοβαρό πρόβλημα για τους ασθενείς που νοσηλεύονται στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Αυτές που απασχολούν συχνότερα είναι κατά κύριο λόγο οι λοιμώξεις από είδη Candida. Αναδυόμενο πρόβλημα αποτελούν οι υφομύκητες, κυρίως ο ασπέργιλλος, που τελευταία αναγνωρίζεται συχνότερα σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Σπάνια, αλλά ιδιαίτερα σοβαρές λοιμώξεις σε ασθενείς κυρίως με εκτεταμένα τραύματα προκαλούνται από ζυγομύκητες (Mucor, Absidia, Rhizopous). 1. Καντινταιμία - Συστηματική καντιντίαση Για τον ορισμό της αποδεδειγμένης συστηματικής καντιντίασης απαιτείται θετική καλλιέργεια από ιστό στείρας περιοχής ή συμβατή ιστολογική εξέταση σε ασθενή με συμπτωματολογία, ενώ για την καντινταιμία αξιολογείται έστω και μία θετική καλλιέργεια αίματος με Candida sp. Τα κυριότερα είδη Candida που απομονώνονται αφορούν στις C.albicans, C.glabrata, C.tropicalis, C.parapsilosis, C.kruzei. Η καντινταιμία αποτελεί το τρίτο αίτιο βακτηριαμίας στη ΜΕΘ και αντιστοιχεί στο 10% των θετικών καλλιεργειών στους βαρέως πάσχοντες ασθενείς, αλλά είναι το αίτιο με τη μεγαλύτερη θνητότητα, περίπου 40%. Παράγοντες κακής πρόγνωσης αποτελούν ο υψηλός δείκτης APACHE II, η ανεπαρκής θεραπεία, στελέχη που παράγουν biofilm και η προχωρημένη ηλικία του ασθενούς. Στο περιβάλλον της ΜΕΘ η καντινταιμία έχει συσχετιστεί με παράταση τόσο της νοσηλείας όσο και του μηχανικού αερισμού. Τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αλλαγή στην επιδημιολογία των στελεχών Candida, μιας και παρατηρείται αυξανόμενη απομόνωση στελεχών non albicans με συχνή την αντοχή στη φλουκοναζόλη, κυρίως ως αποτέλεσμα της εκτεταμένης χρήσης αντιμυκητιασικής προφυλακτικής αγωγής Παράγοντες κινδύνου Οι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για καντινταιμία α- ναφέρονται στον πίνακα 1. Η πρώιμη διάγνωση της συστηματικής καντιντίασης είναι εξαιρετικής σημασίας δεδομένης της υψηλής θνητότητας, ιδιαίτερα αν καθυστερήσει η έναρξη κατάλληλης αντιμυκητιασικής αγωγής. Για το σκοπό αυτό έχουν διαμορφωθεί διάφορα μοντέλα εκτίμησης του κινδύνου εμφάνισης διηθητικής καντιντίασης, πρώτα από τον Pittet το Τελευταία χρησιμοποιείται ένας νεότερος δείκτης, το λεγόμενο ÇBedside Candida ScoreÈ, ο οποίος φαίνεται να έχει μεγαλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα. Το Candida Score υπολογίζεται ως εξής: ένας βαθμός εάν ο ασθενής λαμβάνει ολική παρεντερική διατροφή ή εάν έχει χειρουργηθεί ή αν είναι αποικισμένος από Candida σε πολλές εστίες και δύο βαθμοί εάν είναι σε σοβαρή σήψη. Δείκτης 3 υποδηλώνει αυξημένη πιθανότητα καντιντιασικής λοίμωξης (σχήμα 1). Πίνακας 1 Παράγοντες κινδύνου για καντινταιμία Χρήση αντιμικροβιακών ευρέος φάσματος Αιμοκάθαρση Κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες Χρήση IV ουσιών Βαρύτητα συνυπάρχουσας νόσου Παρεντερική διατροφή Διάτρηση ή επέμβαση πεπτικού κυρίως ανώτερου Αποικισμός με Candida σε πολλές εστίες Σακχαρώδης διαβήτης Παραμονή στη ΜΕΘ >7 ημέρες Παγκρεατίτιδα Μεγάλη ηλικία Υψηλός δείκτης APACHE II Ανοσοκατασταλτική αγωγή Μεταμόσχευση Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

16 Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας Μοντέλα Εκτίμησης Κινδύνου (Risk Prediction Models) THE CANDIDA BEDSIDE SCORE N = Ολική Παρεντερική Διατροφή Χειρουργείο Πολυεστιακός αποικισμός με Candida Σοβαρή Σήψη +2 Ευαισθησία = 81% Ειδικότητα = 74% Θετική Προγνωστική Αξία (PPV) = 16% Αρνητική Προγνωστική Αξία (NPV) = 98% Αν το ÇCandida ScoreÈ 3, τότε με ακρίβεια μπορούν να επιλεγούν οι ασθενείς που θα ωφεληθούν από την πρώιμη έναρξη αντιμυκητιακής αγωγής. Σχήμα 1. Candida Score Πηγή: Leon C, et al EPCAN study group CCM 2006; 34: Κλινικές εκδηλώσεις συστηματικής καντιντίασης Η αναζήτηση βαμβακόμορφων βλαβών Çcotton woolè με βυθοσκόπηση αποτελεί ειδικό εύρημα για καντινταιμία και πρέπει να διενεργείται πάντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ειδικά σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς, ο πυρετός με συνοδά σημεία σήψης ή σηπτικού shock είναι η μόνη κλινική εκδήλωση διηθητικής μυκηταιμίας. Ειδικές κλινικές εκδηλώσεις ανάλογα με το είδος της Candida αναφέρονται στον πίνακα 2. Η καντιντουρία αποτελεί συχνό πρόβλημα στους ασθενείς της ΜΕΘ, αφού το 20%-30% των νοσηλευομένων την εμφανίζουν και η παρουσία ουροκαθετήρα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου. Συχνά η αφαίρεση ή αλλαγή του ουροκαθετήρα οδηγεί σε εξάλειψη της καντιντουρίας. Είναι δύσκολη η διάκριση μεταξύ αποικισμού και λοίμωξης και σπάνια μπορεί να οδηγήσει σε απόφραξη ουροποιητικού με τη δημιουργία μυκητομάτων. Είναι συχνή επίσης η απομόνωση στελεχών Candida από τις βρογχικές εκκρίσεις διασωληνωμένων ασθενών, αλλά πρόκειται κυρίως για αποικισμό, ενώ η καντιντιασική πνευμονία σαν οντότητα αμφισβητείται, αφού από μελέτες ασθενών με πνευμονία στη ΜΕΘ στους οποίους έγινε ιστολογική εξέταση βιοψίας πνεύμονα, δεν διαπιστώθηκε κανένα περιστατικό από Candida. Η θετική καλλιέργεια βρογχικών εκκρίσεων με Candida δεν θα πρέπει να οδηγεί στην έναρξη αντιμυκητιακής αγωγής Διάγνωση συστηματικής καντιντίασης Η διάγνωση της συστηματικής καντιντίασης είναι δύσκολη, μια και οι καλλιέργειες αίματος μόνο στο 50% των περιπτώσεων θα αναδείξουν το παθογόνο, ενώ η μέση Πίνακας 2 C.albicans C.parapsilosis C.tropicalis C.glabrata C.krusei Κλινικές εκδηλώσεις Φαρυγγίτιδα, οισοφαγίτιδα, κολπίτιδα, πυελονεφρίτιδα, περιτονίτιδα καντινταιμία, μηνιγγίτιδα, ενδοκαρδίτιδα, ηπατοσπληνική καντιντίαση Καντινταιμία, εν τω βάθει λοιμώξεις σχετιζόμενες με εμφυτευμένες συσκευές ή από επιμολυσμένα διαλύματα Καντινταιμία και συστηματική καντιντίαση σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς Καντινταιμία, συστηματική καντιντίαση, λοιμώξεις ουροποιητικού Καντινταιμία, ενδοφθαλμίτις, διάρροια σε νεογέννητα 852 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

17 Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας διάρκεια θετικοποίησης των καλλιεργειών για τους μύκητες ανέρχεται περίπου στις 33 ώρες. Ορολογικοί δείκτες έχουν τελευταία εισαχθεί στη φαρέτρα μας ώστε να ενισχύσουν την υποψία της διάγνωσης μιας διηθητικής καντιντίασης. Από αυτούς οι κυριότεροι είναι: α. β-1,3-d γλουκάνη: Ευαισθησία >65%, ειδικότητα >80%, αρνητική προγνωστική αξία >85%, ψευδώς θετικά. β. Mαννάνες και αντι-μαννάνες: Ευαισθησία ~80%, ειδικότητα ~85%. Μπορούν να είναι θετικές ~6 μέρες πριν από τη θετική αιμοκαλλιέργεια. γ. PCR: Ευαισθησία και ειδικότητα >85%. δ. Προκαλσιτονίνη: Πολύ υψηλή τιμή αποκλείει την καντινταιμία. 2. Διηθητική ασπεργίλλωση Η διηθητική ασπεργίλλωση στη ΜΕΘ αποτελεί αναδυόμενο πρόβλημα με επίπτωση που κυμαίνεται στο 0,3%- 6,9% και υψηλή θνητότητα, που προσεγγίζει το 90%. Αναγνωρίζονται νέοι παράγοντες κινδύνου στους βαρέως πάσχοντες ασθενείς εκτός από τους κλασικούς που ισχύουν για τους ανοσοκατεσταλμένους, οι οποίοι αναφέρονται στον πίνακα 3. Πίνακας 3 Παράγοντες κινδύνου για διηθητική ασπεργίλλωση σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς 1. ΧΑΠ σε συνδυασμό με παρατεταμένη χορήγηση κορτικοειδών συστηματικά και εισπνεόμενα > 3 εβδομάδες (ισοδύναμο με > 20 mg πρεδνιζόνης ημερησίως) 2. ΧΝΑ με αιμοκάθαρση 3. Κίρρωση ήπατος / οξεία ηπατική ανεπάρκεια 4. Σακχαρώδης διαβήτης 5. Πνιγμός Η διάκριση μεταξύ αποικισμού και λοίμωξης για τον ασπέργιλλο είναι πολύ δύσκολη, αλλά η απομόνωσή του στις βρογχικές εκκρίσεις σε ασθενή με σοβαρή ΧΑΠ που νοσηλεύεται διασωληνωμένος στη ΜΕΘ με λοίμωξη αναπνευστικού, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην αντιμικροβιακή αγωγή, πρέπει να εγείρει σοβαρή υποψία για πιθανή προσβολή του πνεύμονα από τον ασπέργιλλο. Διαγνωστικά η μέτρηση γαλακτομαννάνης στο BAL εμφανίζεται υποσχόμενη με ευαισθησία 88% και ειδικότητα 87% (ενώ στον ορό αντίστοιχα μόνο 42%). Abstract Galani L. Systemic mycoses in ICU. Iatrika Analekta 2013; 2: In the last three decades, Candida has emerged as an important opportunistic pathogen. Patients admitted to the Intensive Care Unit (ICU) are particularly susceptible to this infection because of the severity of their underlying illness and the excess use of medical and surgical interventions. The frequent use of antibiotics, central venous catheters and other intravascular devices as well as poor gut motility or abdominal surgery place these patients at high risk of infection, which contributes to the morbidity and mortality of the already critically ill patient. Early recognition and appropriate management of invasive candidiasis are therefore important. On the other hand a rising incidence of invasive pulmonary aspergillosis (IPA) in non-neutropenic critically ill patients has been reported. Risk factors such as chronic obstructive pulmonary disease (COPD), prolonged use of steroids, advanced liver disease, chronic renal replacement therapy, neardrowning and diabetes mellitus have been described. Bιβλιογραφία 1. Ascioglu S, Rex JH, de Pauw B, et al. Defining opportunistic invasive fungal infections in immunocompromised patients with cancer and hematopoietic stem cell transplants: an international consensus. Clin Infect Dis Jan 1; 34 (1): Playford EG, Eggimann P, Calandra T. Antifungals in the ICU. Curr Opin Infect Dis Dec; 21 (6): Wisplinghoff H, Bischoff T, Tallent SM, et al. Nosocomial bloodstream infections in US hospitals: analysis of 24,179 cases from a prospective nationwide surveillance study. Clin Infect Dis Aug 1; 39 (3): Tabah A, Koulenti D, Laupland K, et al. Characteristics and determinants of outcome of hospital-acquired bloodstream infections in intensive care units: the EUROBACT International Cohort Study. Intensive Care Med Dec; 38 (12): Pfaller MA, Messer SA, Moet GJ, et al. Candida bloodstream infections: comparison of species distribution and resistance to echinocandin and azole antifungal agents in Intensive Care Unit (ICU) and non-icu settings in the SENTRY Antimicrobial Surveillance Program (2008- Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

18 Συστηματικές μυκητιάσεις στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας 2009). Int J Antimicrob Agents Jul; 38 (1): Diekema D, Arbefeville S, Boyken L, et al. The changing epidemiology of healthcare-associated candidemia over three decades. Diagn Microbiol Infect Dis May; 73 (1): Blot SI, Vandewoude KH, Hoste EA, et al. Effects of nosocomial candidemia on outcomes of critically ill patients. Am J Med Oct 15; 113 (6): Schelenz S. Management of candidiasis in the intensive care unit. J Antimicrob Chemother Jan; 61 Suppl 1: i Eggimann P, Garbino J, Pittet D. Epidemiology of Candida species infections in critically ill nonimmunosuppressed patients. Lancet Infect Dis 2003; 3: Rodriguez-Adrian LJ, King RT, Tamayo-Derat LG, et al. Retinal lesions as clues to disseminated bacterial and candidal infections: frequency, natural history, and etiology. Medicine (Baltimore) May; 82 (3): Meersseman W, Lagrou K, Spriet I, et al. Significance of the isolation of Candida species from airway samples in critically ill patients: a prospective, autopsy study. Intensive Care Med Sep; 35 (9): Οstrosky-Zeichner L, Pappas PG. Invasive candidiasis in the intensive care unit. Crit Care Med 2006; 34: Pittet D, Monod M, Suter PM, et al. Candida colonization and subsequent infections in critically ill surgical patients. Ann Surg 1994; 220: Leon C, Ruiz-Santana S, Saavedra P, et al. A bedside scoring system ("Candida score") for early antifungal treatment in nonneutropenic critically ill patients with Candida colonization. Crit Care Med Mar; 34 (3): Leon C, Ruiz-Santana S, Saavedra P, et al. Usefulness of the "Candida score" for discriminating between Candida colonization and invasive candidiasis in non-neutropenic critically ill patients: a prospective multicenter study. Crit Care Med May; 37 (5): Koo S, Bryar JM, Page JH, et al. Diagnostic performance of the (1-->3)-beta-D-glucan assay for invasive fungal disease. Clin Infect Dis Dec 1; 49 (11): Mikulska M, Calandra T, Sanguinetti M, et al. The use of mannan antigen and anti-mannan antibodies in the diagnosis of invasive candidiasis: recommendations from the Third European Conference on Infections in Leukemia. Crit Care. 2010; 14 (6): R Avni T, Leibovici L, Paul M. PCR diagnosis of invasive candidiasis: systematic review and meta-analysis. J Clin Microbiol Feb; 49 (2): Meersseman W, Lagrou K, Maertens J, et al. Invasive aspergillosis in the intensive care unit. Clin Infect Dis Jul 15; 45 (2): Dimopoulos G, Frantzeskaki F, Poulakou G, et al. Invasive aspergillosis in the intensive care unit. Ann N Y Acad Sci Dec; 1.272: Trof RJ, Beishuizen A, Debets-Ossenkopp YJ, et al. Management of invasive pulmonary aspergillosis in non-neutropenic critically ill patients. Intensive Care Med Oct; 33 (10): Acosta J, Catalan M, del Palacio-Perez-Medel A, et al. A prospective comparison of galactomannan in bronchoalveolar lavage fluid for the diagnosis of pulmonary invasive aspergillosis in medical patients under intensive care: comparison with the diagnostic performance of galactomannan and of (1/3)-β-d-glucan chromogenic assay in serum samples. Clin Microbiol Infect Jul;17 (7): Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

19 Οι συστηματικές μυκητιάσεις στον ανοσοκατεσταλμένο ασθενή Οι συστηματικές μυκητιάσεις στον ανοσοκατεσταλμένο ασθενή Ελένη Γιαμαρέλλου Λοιμωξιολόγος, Καθηγήτρια Παθολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθύντρια ΣΤ Παθολογικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ Ο ανοσοκατεσταλμένος ασθενής, και ιδιαίτερα ο ουδετεροπενικός ξενιστής, εμφανίζει ιδιαιτερότητες που είναι απαραίτητο να γνωρίζει ο θεράπων ιατρός. Ο πυρετός, π.χ., ως συνηθέστερη εκδήλωση υποκείμενης λοίμωξης ορίζεται ως ένα πυρετικό κύμα 38,3 o C ή ως πυρετικό κύμα 38 o C παρατεινόμενο 1 ώρα, ενώ η απυρεξία αφορά σε θερμοκρασία <38 o C. Συγχρόνως πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ό- τι η ουδετεροπενία ορίζεται ως Çπολυμορφοπύρηνα <500/ mm 3 ή <1.000/mm 3 με προοπτική μειώσεως σε <500/ mm 3 τις επόμενες 48 ώρεςè, ενώ η κλινική πορεία των ουδετεροπενικών ασθενών καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από παραμέτρους της ουδετεροπενίας που αφορούν στο βάθος της (ήπια: /mm 3 ή μέτρια: / mm 3 ή σοβαρή: <100/mm 3 ), όπως και τη διάρκεια ( 7 ή >7 ημέρες). Στην πλειονότητα των περιπτώσεων (60%-70%) δεν υπάρχει τεκμηριωμένη εστία λοίμωξης και πρόκειται για Çπυρετό αγνώστου αιτιολογίας (FUO)È, ενώ οι βακτηριαιμίες καταγράφονται μόνο σε ποσοστά 20%-30%. Η κατανομή των λοιμώξεων στον ουδετεροπενικό ασθενή περιγράφεται στον πίνακα 1. Λόγω της πτωχής φλεγμονώδους απάντησης ως συνέπεια της ουδετεροπενίας, τα συνήθη συμπτώματα, αλλά και σημεία των λοιμώξεων Πίνακας 1 Εστίες λοίμωξης στον ουδετεροπενικό ασθενή Στοματοφάρυγγας 25% Αναπνευστικό 25% Δέρμα και μαλακά μόρια 15% Περίνεο 10% Ουροποιητικό 5%-10% Μύτη, παραρρίνια 5% Γαστρεντερικό 5% Άλλα 5%-10% είναι πτωχά (πίνακας 2). Όσον αφορά στην κατανομή των παθογόνων στους ασθενείς με αιματολογικές κακοήθειες, στο 43% είναι υπεύθυνα τα βακτήρια, στο 28% οι μύκητες, στο 9% οι ιοί, στο 7% τα μυκοβακτηρίδια, ενώ στο 11% τα αίτια είναι πολυμικροβιακά. Έχει αποδειχθεί ότι η επίπτωση των συστηματικών μυκητιάσεων, ιδιαίτερα από τους μύκητες που περιγράφονται στον πίνακα 3, έχει ανοδική πορεία την τελευταία δεκαετία. Ο Çχρυσός κανόναςè της τεκμηριωμένης διάγνωσης (proven) απαιτεί, εκτός από την Πίνακας 2 Κλινικά ευρήματα των λοιμώξεων στον ουδετεροπενικό ασθενή. Είναι χαρακτηριστική η μειωμένη ικανότητα φλεγμονώδους απάντησης Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος

20 Οι συστηματικές μυκητιάσεις στον ανοσοκατεσταλμένο ασθενή Εικ. 1. Οξεία διάσπαρτη καντιντίαση. Εκδηλώνεται ως εμπύρετο με κεραυνοβόλο σήψη, σε ουδετεροπενικούς και μη. Ανευρίσκονται μακροοζώδεις δερματικές βλάβες (10% των ουδετεροπενικών) και ενδοφθαλμίτιδα (30% των μη ουδετεροπενικών). Συχνές οι μεταστατικές εντοπίσεις. κλινική εικόνα, ιστολογική επιβεβαίωση και απομόνωση του μύκητα για μικροβιολογική τεκμηρίωση, ενώ η διάγνωση είναι μόνο πιθανή (probable) όταν βασίζεται στα κλινικά χαρακτηριστικά και σε μικροβιολογικούς δείκτες όπως η γαλακτομανάνη (GM) και η β-d-γλουκάνη (BG), και θεωρείται δυνατή (possible) όταν βασίζεται μόνο στην κλινική εικόνα. Οι συνήθεις παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση συστηματικών μυκητιάσεων αναγράφονται στον πίνακα 4. Κατωτέρω περιγράφονται κυρίως τα κλινικά χαρακτηριστικά των συχνότερων συστηματικών μυκητιάσεων. Η υψηλή θνητότητα που τις συνοδεύει, επιβάλλει την κλινική υποψία, την ταχεία εφαρμογή διαγνωστικών εξετάσεων, όπως και την άμεση έναρξη αντιμυκητιασικής αγωγής. Πίνακας 3 Οι συνήθεις μύκητες: Aspergillus spp Mucorales spp Candida spp Οι συνηθέστεροι μύκητες που προκαλούν συστηματικές μυκητιάσεις στον ανοσοκατεσταλμένο ξενιστή Οι σπανιότεροι μύκητες: Fusarium spp Trichosporon beigelii Pseudallescheria boydii / Scedosporium apiospermum Εικ. 2. Χρόνια διάσπαρτη καντιντίαση ήπατος - σπληνός - νεφρών σε ασθενή με οξεία λευχαιμία (CT). Συστηματική καντιντίαση Περισσότερα από 150 είδη Candida έχουν περιγραφεί, ό- μως περίπου 10 είναι τα συχνότερα παθογόνα: C.albicans, C.glabrata, C.guiliermondii, C.kefyr, C.krusei, C.lipolytica, C.lusitaniae, C.parapsilosis και C.tropicalis. Τα κλινικά χαρακτηριστικά ανά είδος περιγράφονται στον πίνακα 5, ενώ πρέπει να τονιστεί ότι η καντινταιμία προκαλεί σηπτικό σύνδρομο, όπως η βακτηριαιμία. Στην εικόνα 1 φαίνονται οι δερματικές βλάβες ασθενούς με οξεία διάσπαρτη καντιντίαση. Ισχύει ο γενικός διαγνωστικός κανόνας ότι η Candida που απομονώνεται σε αιμοκαλλιέργειες δεν πρέπει ποτέ να θεωρηθεί επιμόλυνση, αλλά πρέπει να διευκρινιστεί με σωστό τρόπο λήψης των αιμοκαλλιεργειών εάν πρόκειται για διάσπαρτη νόσο ή αποικισμό του ΚΦΚ. Επιπλέον πρέπει να τονιστεί ότι η απομόνωση Candida spp στις βρογχικές εκκρίσεις δεν αποτελεί ούτε απόδειξη ούτε ένδειξη προσβολής του πνεύμονα, παρά μόνον αποικισμό, εφόσον η Candida αυτή καθεαυτήν δεν προκαλεί ποτέ πνευμονία. Ηπατοσπληνική καντιντίαση Ιδιαίτερο σύνδρομο αποτελεί η χρόνια διάσπαρτη ηπατοσπληνική καντιντίαση ως αποτέλεσμα διήθησης του γαστρεντερικού βλεννογόνου και εισόδου της Candida spp στην πυλαία. Στο 1/3 παρατηρείται καντινταιμία, κυρίως από C.albicans, ενώ η κλασική εικόνα αφορά σε υψηλό πυρετό αγνώστου αιτιολογίας, σε ασθενή με οξεία λευχαιμία που μόλις ανέκαμψε από την ουδετεροπενία, με συνοδό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο, ναυτία και εμέτους. Κλασική είναι η ανεύρεση υψηλής αλκαλικής φωσφατά- Πίνακας 4 Κύριοι παράγοντες κινδύνου Ουδετεροπενία Λεμφοπενία Κορτικοειδή Ανοσοκατασταλτικά Αντικαρκινική χημειοθεραπεία Μεταμόσχευση μυελού (GVHD) AIDS Πρόωρα νεογνά Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη συστηματικών μυκητιάσεων στον ανοσοκατεσταλμένο ασθενή Επιπρόσθετοι παράγοντες κινδύνου Ευρέως φάσματος αντιβιοτικά Βλεννογονίτιδα Παρεντερική διατροφή Κεντρικοί φλεβικοί καθετήρες 856 Ιατρικά Ανάλεκτα Τόμος Γ' Τεύχος 18 Έτος 2013

21/11/2012. Αντιμυκητιακή θεραπεία στην Παιδιατρική. Διεισδυτικές μυκητιάσεις. Αντιμυκητιακά φάρμακα. Διεισδυτικές μυκητιάσεις. Μυκητιακές λοιμώξεις

21/11/2012. Αντιμυκητιακή θεραπεία στην Παιδιατρική. Διεισδυτικές μυκητιάσεις. Αντιμυκητιακά φάρμακα. Διεισδυτικές μυκητιάσεις. Μυκητιακές λοιμώξεις Μυκητιακές λοιμώξεις Αντιμυκητιακή θεραπεία στην Παιδιατρική Χαράλαμπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Επιπολής (δέρμα, βλεννογόνοι) ανοσοεπαρκή παιδιά εύκολη διάγνωση τοπική / συστηματική θεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματική: Ορισμός.

Συστηματική: Ορισμός. Συστηματική: Ορισμός. Είναι η επιστήμη που κατατάσσει τους ζωντανούς οργανισμούς σύμφωνα με ένα σύστημα που αξιολογεί τη φυσική σχέση που έχουν μεταξύ τους. Τοποθετεί δηλαδή στους οργανισμούς σε συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένους

Λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένους Λοιμώξεις σε ανοσοκατεσταλμένους Εκπαιδευτικό πρόγραμμα ειδικευομένων στη Βιοπαθολογία Αθήνα 12-1-2011 Γεωργία Μαργαρίτη Βιοπαθολόγος Κλινική Μικροβιολόγος Δ/ντρια Μικρ/κού κού Τμήματος Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Αραμπατζής. Photos & Text Michael Arabatzis, except otherwise indicated

Μιχάλης Αραμπατζής. Photos & Text Michael Arabatzis, except otherwise indicated Μη δερματοφυτικές ονυχίες Τι ισχύει σήμερα Μιχάλης Αραμπατζής Πρώτη Πανεπιστημιακή Κλινική Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Photos & Text Michael Arabatzis, except

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 1 Πρόγραμμα εξειδίκευσης στη λοιμωξιολογία στη Γʹ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Υπεύθυνοι για την εκπαίδευση των εξειδικευομένων είναι οι: Εμμανουήλ Ροηλίδης, Καθηγητής Παιδιατρικής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΑΠΟ ΑΣΘΕΝΩΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΟΥ ΤΡΙΕΤΙΑ 2007 2009 1 Μικροβιολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων», 2 Ά Χειρουργική Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας-Πειραιά «Άγιος Παντελεήμων» Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Το Εργαστήριο μπορεί να συστήσει τον τρόπο λήψης, καθώς και τα κατάλληλα υλικά λήψης και μεταφοράς των δειγμάτων.

Το Εργαστήριο μπορεί να συστήσει τον τρόπο λήψης, καθώς και τα κατάλληλα υλικά λήψης και μεταφοράς των δειγμάτων. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιατρική Σχολή Εργαστήριο Μικροβιολογίας ΜΟΝΑΔΑ ΜΥΚΗΤΟΛΟΓΙΑΣ Υπεύθυνος : Γ. Βρυώνη, Επίκουρη Καθηγήτρια Τηλ.: 210-7462129, 210-7462127 Fax: 210-7462210 Email:

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΠΡΟΚΡΟΥΣΤΗΣ Φλώρα Κοντοπίδου Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος (Phd) Υπεύθυνη Γραφείου Μικροβιακής Αντοχής ΚΕΕΛΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Εργαστήριο Μικροβιολογίας Διευθυντής: Καθηγητής A. Τσακρής Μικράς Ασίας 7, Γουδή Αθήνα 11 27 URL: http://www.uoa.gr Αριστέα Βελεγράκη, PhD, cbiol,

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΕΛΤΙΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΤΙΑ 2007-2009 Πρόεδρος: Ε. Μαλάμου-Λαδά Αντιπρόεδρος: Γ. Κατσάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (C.M.E. CREDITS)

ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (C.M.E. CREDITS) ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ: ΩΡΕΑΝ ΧΟΡΗΓΟΥΝΤΑΙ ΜΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (C.M.E. CREDITS) ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος: Γ. Σαµώνης Α. Αντωνιάδου Γ. Βρυώνη Ε. Κουµαντάκη-Μαθιουδάκη Α. Μητρούσια-Ζιούβα Ο. Νικολάτου-Γαλίτη

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α. Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α. Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Γ.Ν.Θ. Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 09.30 13.30 ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Ι ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα

Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα Παθογένεια Μυκητιάσεων Αντιμυκητιασικά φάρμακα Αριστέα Βελεγράκη Επίκ. Καθηγήτρια Ιατρική Σχολή Απλουστευμένη κατάταξη μυκήτων κατά Φύλο και ενδεικτικοί διαγνωστικοί χαρακτήρες εκπροσώπων τους με κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Διαδικασία Στόχοι whom to test Ποια test Ποιοί θεραπεύονται

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Διαδικασία Στόχοι whom to test Ποια test Ποιοί θεραπεύονται Κατευθυντήριες οδηγίες για τη λοίμωξη από Helicobacter pylori στα παιδιά Γεώργιος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος 1 η Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Evidence-based Guidelines From ESPGHAN and

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά»

«Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Ελληνική Μικροβιολογική Εταιρεία «Εθνική Επιτροπή Αντιβιογράμματος και Ορίων Ευαισθησίας στα Αντιβιοτικά» Προτάσεις για όρια Ευαισθησίας στις Καρμπαπενέμες. Θεραπευτικές Οδηγίες Πρόταση Απόφαση: Με βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΟ/ ZYMOΜΥΚΗΤΕΣ (YEASTS)

ΒΛΑΣΤΟ/ ZYMOΜΥΚΗΤΕΣ (YEASTS) ΒΛΑΣΤΟ/ ZYMOΜΥΚΗΤΕΣ (YEASTS) ΒΛΑΣΤΟΜΥΚΗΤΕΣ ΓΕΝΟΣ Candida C. albicans Cryptococcus Trichosporon Rhodotorula Geotrichum C. neoformans T. beigelli R. rubra G. candidum Candida glabrata ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΒΛΑΣΤΟ/ZYMOΜΥΚΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V Πρόγραμμα Ημερίδας Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος V Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2015 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. ΛΟΥΡΟΣ», ΜΗΤΕΡΑ Ώρα προσέλευσης 08:30 Διοργάνωση: Ηπατολογικό Τμήμα ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Οργανωτικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ ΗΜΕΡΙΔΑ Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙΙ Σάββατο 26 Μαΐου 2012 Συνεδριακό Κέντρο Ν. ΛΟΥΡΟΣ, ΜΗΤΕΡΑ Ώρα προσέλευσης: 08:30 Διοργάνωση: Ηπατολογικό Τμήμα ΥΓΕΙΑ Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.

Αρχές PCR και υβριδισμού. Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa. Αρχές PCR και υβριδισμού Ιωσήφ Παπαπαρασκευάς Βιοπαθολόγος, Λέκτορας ΕΚΠΑ Εργαστήριο Μικροβιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών ipapapar@med.uoa.gr Ιστορικά στοιχεία Πρώτη αναφορά in vitro ενζυματικής αντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΤΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ Τούμπα Ίλντικο, Ζούνη Παναγιώτα 3, Δημοπούλου Ειρήνη 4, Λεμονή Αλεξάνδρα 4, Χριστοπούλου Ανδρονίκη 5, Μπακόλα Δήμητρα Δντρια Βιοπαθολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ. Πάτρα 2012 1 ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Α. ΓΩΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ IΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Πάτρα 2012 1979 Πτυχιούχος Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Βαθμός πτυχίου «Αριστα 9» 1987 Διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Σπήλιος Μανωλακόπουλος. Γαστρεντερολόγος Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Πότε και ποιους ασθενείς πρέπει κατά προτεραιότητα να θεραπεύσουµε,ώστε να επιτύχουµε την εξάλειψη των κλινικών επιπλοκών της νόσου (Καρκίνος & Κίρρωση) Σπήλιος Μανωλακόπουλος Γαστρεντερολόγος Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Μύκητες Βασίλειο Των Μυκήτων Ευκαρυωτικοί μη φωτοσυνθετικοί οργανισμοί 1.500.000 είδη, 75.000 (3%) έχουν περιγραφεί 100-150 λοιμώξεις σε ανοσοεπαρκείς

Μύκητες Βασίλειο Των Μυκήτων Ευκαρυωτικοί μη φωτοσυνθετικοί οργανισμοί 1.500.000 είδη, 75.000 (3%) έχουν περιγραφεί 100-150 λοιμώξεις σε ανοσοεπαρκείς Μύκητες Βασίλειο Των Μυκήτων Ευκαρυωτικοί μη φωτοσυνθετικοί οργανισμοί 1.500.000 είδη, 75.000 (3%) έχουν περιγραφεί 100-150 λοιμώξεις σε ανοσοεπαρκείς Το δένδρο της ζωής Ταξινόμηση Μικροοργανισμών Ευκαρυωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΕΣ ΑΣΠΕΡΓΙΛΛΩΣΕΙΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΕΣ ΑΣΠΕΡΓΙΛΛΩΣΕΙΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Εφαρμοσμένη Κλινική Μικροβιολογία και Εργαστηριακή Διαγνωστική Περίοδος Β, Τόμος 15, Τεύχος 4, σελ. 174-188 2010 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΕΣ ΑΣΠΕΡΓΙΛΛΩΣΕΙΣ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Τ-Α. ΒΥΖΑΝΤΙΑΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015

Program MSc in HPB Surgery Ακαδημαϊκό Έτος 2014-2015 Δευτέρα 08 Ιουνίου 2015 09.00-09.45 Ο σακχαρώδης διαβήτης στην χειρουργική του παγκρέατος Παπάνας Ν. Αν. Καθηγητής Παθολογίας, Δ.Π.Θ. 10.00-10.45 Μεταμοσχεύσεις νησιδίων παγκρέατος Παπαλόης Α. Βιολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

Aeromonas hydrophila: βακτηριαιμία, έλκη, εκχυμώσειςλοίμωξη λοιμώξεις μαλακών μορίων, δέρματος, προερχόμενες από το νερό αλλά και νοσοκομιακές

Aeromonas hydrophila: βακτηριαιμία, έλκη, εκχυμώσειςλοίμωξη λοιμώξεις μαλακών μορίων, δέρματος, προερχόμενες από το νερό αλλά και νοσοκομιακές Aeromonas hydrophila: βακτηριαιμία, έλκη, εκχυμώσειςλοίμωξη λοιμώξεις μαλακών μορίων, δέρματος, προερχόμενες από το νερό αλλά και νοσοκομιακές Streptococcus viridans: βακτηριαιμία και κυρίως όταν η χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Στο Κυρίως Θέμα παρουσιάζεται η πρόταση του ΚΕΕΛΠΝΟ για τη δημιουργία Συστήματος Επιτήρησης Λοιμώξεων σε μεταμοσχευμένους. Περισσότερα στη σελίδα 2

Στο Κυρίως Θέμα παρουσιάζεται η πρόταση του ΚΕΕΛΠΝΟ για τη δημιουργία Συστήματος Επιτήρησης Λοιμώξεων σε μεταμοσχευμένους. Περισσότερα στη σελίδα 2 Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων Αγράφων 3-5, Μαρούσι, 15123, 210 5212000, info@keelpno.gr, http://www.keelpno.gr Φεβρουάριος 2013 Αρ. 24 / Έτος 2ο ISSN 1792-9016 Περιεχόμενα Κυρίως θέμα: Σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙV

Νεότερες Εξελίξεις στα Νοσήματα του Ήπατος ΙV ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ευχαριστούμε για την υποστήριξη τις Εταιρείες: Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά διοργανώνεται και φέτος, από την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης του Ήπατος και το Ηπατολογικό Τμήμα του ΥΓΕΙΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι

Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι Σύγχρονη εργαστηριακή διάγνωση λοιμώξεων αναπνευστικού Μέρος Α. Καλλιεργητικές μέθοδοι Αθηνά Αργυροπούλου Μικροβιολογικό Εργαστήριο ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Δομή της παρουσίασης Κατάταξη λοιμώξεων αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική

Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 52 Ιχνηλασιμότητα στην εργαστηριακή ιατρική Μετάφραση-Προσαρμογή: Ευγενία Κώνστα, Χημικός PhD Πρωτότυπος τίτλος: Traceability in Laboratory Medicine Clinical

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα