3.2.2 Το CL file... 23

Σχετικά έγγραφα
p k = (1- ρ) ρ k. E[N(t)] = ρ /(1- ρ).

3.2.2 Το CL file... 22

Eur.Ing. Δρ. Φ. Σκιττίδης. xxi ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Το μεσαίο πλήκτρο ενεργοποιεί τα Osnaps μόνο αν η μεταβλητή MBUTTONPAN έχει τιμή 1.

Κεφάλαιο 3 Βασική Σχεδίαση και Επεξεργασία

Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΧΗΜΑΤΟΣ

Μηχανολογικό Σχέδιο. Εργαστηριακή Άσκηση 1 Σχέδιο 1 2. Σπύρος Ερμίδης. Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών Ε.Μ.Π

Διαδραστικός προγραμματισμός CNC

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις παρακάτω μορφές συντεταγμένων με οποιοδήποτε συνδυασμό θέλουμε.

Εργασία 1 Κάτοψη στο AutoCAD Μέρος Β : Ανοίγματα, Διαχωριστικά & Μπαλκόνια. Σχεδίαση μίας κάτοψης στο AutoCAD. Ρυθμίσεις σχεδίου στο AutoCAD.

Σχεδίαση μίας κάτοψης στο AutoCAD. Ρυθμίσεις σχεδίου στο AutoCAD. Ομοιόθετη αναπαραγωγή Η εντολή offset. Πανομοιότυπη αναπαραγωγή Η εντολή copy.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ & ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 2

Κώδικας Προγραµµατισµού, Μορφή των Λέξεων

01. Σχεδίαση με ΗΥ. Dr. Ing. Β. Ιακωβάκης

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

03. Τροποποίηση σχεδιασμένων οντοτήτων

( ) Κλίση και επιφάνειες στάθµης µιας συνάρτησης. x + y + z = κ ορίζει την επιφάνεια µιας σφαίρας κέντρου ( ) κ > τότε η

ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τµήµα Μηχανολογίας

α) Κύκλος από δύο δοσµένα σηµεία Α, Β. Το ένα από τα δύο σηµεία ορίζεται ως κέντρο αν το επιλέξουµε πρώτο. β) Κύκλος από δοσµένο σηµείο και δοσµένο ευ

Τεχνικό Σχέδιο - CAD

Μηχανουργικές κατεργασίες με χρήση Η/Υ για βιομηχανική παραγωγή

Εργασία 2 Δεύτερη Κάτοψη στο AutoCAD Μέρος Β : Ανοίγματα, Διαχωριστικά των Υπόλοιπων Πλευρών & Μπαλκόνια. Σχεδίαση μίας κάτοψης στο AutoCAD.

1.1.1 Το περιβάλλον εργασίας. Περιοχές της οθόνης και λειτουργία τους

ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Εργασία 2 Δεύτερη Κάτοψη στο AutoCAD. Σχεδίαση μίας κάτοψης στο AutoCAD. Ρυθμίσεις σχεδίου στο AutoCAD. Πανομοιότυπη αναπαραγωγή Η εντολή copy.

Offset Link.

Εισαγωγή στην Αριθμητική Ανάλυση

Σχεδίαση με το AutoCAD

Εισαγωγικά μαθήματα Autocad. Κατασκευή Σήραγγας. Κατασκευή Υπόγειου Χώρου

Ορισµός. (neighboring) καταστάσεων. ηλαδή στην περίπτωση αλυσίδας Markov. 1.2 ιαµόρφωση µοντέλου

Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία 4η Ενότητα - Εντολές σχεδίασης παραλληλόγραμμου, κύκλου και τόξου

ΠANEΠIΣTHMIO ΠATPΩN TMHMA MHXANOΛOΓΩN ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ MHXANIKΩN

Pivot Support.

ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Διαστάσεις σε κύκλους, τόξα, γωνίες κώνους Μέθοδοι τοποθέτησης διαστάσεων

Συστήµατα Computer Aided Manufacturing - CAM

Stroke.

04. Μορφοποίηση περιεχομένων σχεδίου & σύνθετα εργαλεία σχεδίασης

1.4 Κλίµακες σχεδίασης και κανόνες τοποθέτησης διαστάσεων

ΘΕΜΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ: ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΦΡΕΖΑΣ ΚΑΙ ΤΟΡΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟΜΗΧΑΝΩΝ CNC ΜΕ ΚΩ ΙΚΟΥΣ G, M ΓΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ.

AUTOCAD 2D ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΕΙΣ LABTECH

Εισαγωγή στις σύγχρονες Εργαλειομηχανές CNC

Καµπύλες στον R. σ τελικό σηµείο της σ. Το σ. σ =. Η σ λέγεται διαφορίσιµη ( αντιστοίχως

Σχεδίαση τροχιάς. (α) (β) (γ) (δ) Σχήµα 2.5

( ) Κλίση και επιφάνειες στάθµης µιας συνάρτησης. x + y + z = κ ορίζει την επιφάνεια µιας σφαίρας κέντρου ( ) κ > τότε η

Βασικό Επίπεδο στο Modellus

ΜΑΘΗΜΑ: ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΟΝ Η/Υ

Εισαγωγή στις σύγχρονες Εργαλειομηχανές CNC

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΑΛΥΤΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η Μηχανολογικά Κατασκευαστικά Σχέδια

ΠΕΓΑ_ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΥΛΙΚΩΝ (MIS: )

Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία 7η Ενότητα Μονάδες, εντολές Text, List, μετρήσεις, μετασχηματισμοί και άσκηση χάραξης

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΗ 5ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ CAD/CAM PRO/ENGINEER WILDFIRE.

Άσκηση 5 Ανύψωση Σχηµάτων. Στόχος της άσκησης

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

Άσκηση 6 Ανύψωση Σχηµάτων. Στόχος της άσκησης

Συμβατικός προγραμματισμός κέντρων κατεργασιών CNC

Στροφορµή. υο παρατηρήσεις: 1) Η στροφορµή ενός υλικού σηµείου, που υπολογίζουµε µε βάση τα προηγούµενα, αναφέρεται. σε µια ορισµένη χρονική στιγµή.

ιαστασιολόγηση Περιεχόμενα Ορισμός Μηχανολογικός Σχεδιασμός Εισαγωγή Στοιχεία διαστασιολόγησης ιαστασιολόγηση χαρακτηριστικών αντικειμένων

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Ι

ΕΘΝΙΚΟ!ΜΕΤΣΟΒΙΟ!ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ! ΣΧΟΛΗ!ΧΗΜΙΚΩΝ!ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ!!

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΡ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ

Από το χαρτί στον Η/Υ - Περιήγηση στο Περιβάλλον Σχεδίασης ηµιουργία και αποθήκευση αρχείου - Χρήση συντεταγµένων

Σχεδίαση με χρήση Η/Υ

Σχεδίαση με χρήση Η/Υ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ Η/Υ CAD I. Λαμπούδης Δημήτρης

Συμβατικός προγραμματισμός CNC. κέντρα τόρνευσης

Ο ΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ

14 Εφαρµογές των ολοκληρωµάτων

Αφού ολοκληρωθεί η εγκατάσταση, ανοίξτε το πρόγραμμα επιλέξτε το Enter a License.

11 Το ολοκλήρωµα Riemann


ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Ι Φεβρουάριος 2004

2. Κάντε κλικ στο παράθυρο όψης Top για να το ενεργοποιήσετε, ώστε να σχεδιάσετε το πάτωµα του δωµατίου.

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ Queuing Systems Επισκόπηση Γνώσεων Πιθανοτήτων (2/2) Διαδικασία Γεννήσεων Θανάτων Η Ουρά Μ/Μ/1

Εφαρμογές Πληροφορικής στην Τοπογραφία 6η Ενότητα - Εντολές μεταβολής σχεδιαστικών αντικειμένων

Σχήµα 4.1: Εισαγωγή βρόγχου while-loop.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) GLOBAL ADVANCED

Καρτεσιανό Σύστηµα y. y A. x A

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΩΝ ΣΕ ΜΙΑ ΕΥΘΕΙΑ Οι συντεταγμένες ενός σημείου Απόλυτη τιμή...14

ΕΘΝΙΚΟ!ΜΕΤΣΟΒΙΟ!ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ! ΣΧΟΛΗ!ΧΗΜΙΚΩΝ!ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ!!

Ακρότατα υπό συνθήκη και οι πολλαπλασιαστές του Lagrange

Κεφάλαιο M4. Κίνηση σε δύο διαστάσεις

Για τις παρακάτω 3 ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ Queuing Systems

i) Σε κάθε πλήρη περιστροφή το κινητό Α διαγράφει τόξο ίσου µήκους µε το τόξο που διαγράφει το κινητό Β

Α. Ροπή δύναµης ως προς άξονα περιστροφής

A2. ΠΑΡΑΓΩΓΟΣ-ΚΛΙΣΗ-ΜΟΝΟΤΟΝΙΑ

ΕΘΝΙΚΟ!ΜΕΤΣΟΒΙΟ!ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ! ΣΧΟΛΗ!ΧΗΜΙΚΩΝ!ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ!!

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ

Ονοµάζουµε παραβολή µε εστία σηµείο Ε και διευθετούσα ευθεία (δ) το γεωµετρικό τόπο των σηµείων του επιπέδου τα οποία ισαπέχουν από το Ε και τη (δ)

αx αx αx αx 2 αx = α e } 2 x x x dx καλείται η παραβολική συνάρτηση η οποία στο x

Κεφάλαιο 6 Παράγωγος

CAD/CAM I ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ/ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΞΥΛΟΥ & ΕΠΙΠΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

0 SOLID_LINE 1 DOTTED_LINE 2 CENTER_LINE 3 DASHED_LINE 4 USERBIT_LINE

P (M = n T = t)µe µt dt. λ+µ

THERMOMETER TC-101 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ. 7/12/2011 AUTOGUARD-PG Σελ.1 7/12/2011 AUTOGUARD-PG Σελ.2

Οδηγίες για το SKETCHPAD Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας. Με την εκτέλεση του Sketchpad παίρνουμε το παρακάτω παράθυρο σχεδίασης:

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΚΙΝΗΣΗ ΣΤΕΡΕΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ [Υποκεφάλαιο 4.2 Οι κινήσεις των στερεών σωμάτων του σχολικού βιβλίου]

Ποια μπορεί να είναι η κίνηση μετά την κρούση;

Μοντελοποίηση, Ανάλυση και Σχεδιασμός Στοχαστικών Συστημάτων

Transcript:

ΑΤΕΙ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΗ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ (CAD) ΚΑΙ ΙΚΤΥΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (CAM) ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Μαρία Γεωργακάλου, Χριστόφορος Οικονοµάκος, Σταµατία Στεφανάτου Ψαχνά, Νοέµβριος 2010

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... i ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εντολές του AutoCAD... 1 1.1. Εντολές σχεδίασης... 1 1.1.1 Η εντολή LINE... 1 1.1.1.1 Τρόποι εισαγωγής της εντολής POINT... 1 1.1.1.2 Παραδείγµατα εισαγωγής της εντολής LINE... 1 1.1.2 Η εντολή CIRCLE... 2 1.1.2.1 Τρόποι εισαγωγής... 2 1.1.2.2 Παραδείγµατα... 2 1.1.3 Η εντολή ARC... 3 1.1.3.1Τρόποι εισαγωγής... 3 1.2. Βοηθητικές εντολές... 5 1.2.1 H εντολή GRID... 5 1.2.2 Η εντολή SNAP... 5 1.2.3 Η εντολή OSNAP... 5 1.2.4 Η εντολή PAN... 6 1.2.5 Η εντολή BREAK... 6 1.2.6 Η εντολή TRIM... 6 1.2.7 Η εντολή FILLET... 7 1.2.8 Η εντολή CHAMFER... 7 1.2.9 Η εντολή LAYER... 7 1.2.10 Η εντολή ISOPLANE... 8 1.2.11 Η εντολή MIRROR... 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: CAM... 10 2.1 Συστήµατα Μ/Μ/1... 10 2.1.1 Ανασκόπηση θεωρίας... 10 2.1.2 Χρήση (Utilization)... 10 2.1.3 Εκτίµηση του χρόνου Αναµονής... 10 2.1.3.1 Ο υπολογισµός του χρόνου αναµονής µε τον τύπο του Little... 11 2.1.4 Κατανοµή του Χρόνου αναµονής των ουρών M/M/1... 11 2.2 Παραδείγµατα... 11 2.2.1 Παράδειγµα 1... 11 2.2.2 Παράδειγµα 2... 13 32.3 Η ουρά M/M/m/m... 13 2.3.1 Ανασκόπηση θεωρίας: Ο εύτερος τύπος του Erlang (Erlang-B formula)... 13 2.3.2 Παράδειγµα... 14 3. Γενικά περί CNC... 15 3.1 G-codes... 15 3.2 Προγραµµατισµός των µηχανών CNC... 18 3.2.1 Η γλώσσα APT... 19 3.2.1.1 Παράδειγµα :... 19 3.2.1.2 Παρατηρήσεις-Σχόλια:... 20 3.2.1.3 Παράδειγµα- Άσκηση:... 22 3.2.2 Το CL file... 23 3.2.2.1 Παράδειγµα... 24 3.2.2.2 Παρατηρήσεις-Σχόλια... 25 3.2.3 Η γλώσσα «Dumb APT»... 26 3.2.4 Η χρήση των γραµµάτων I, J και K... 26 i

4. Εισαγωγή στα Ευέλικτα Συστήµατα Παραγωγής [FMS (Flexible Manufacturing Systems)]... 27 4.1 Ανασκόπηση Θεωρίας... 27 4.2 Παράδειγµα... 27 5. Βιβλιογραφία... 29 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Παραδείγµατα των εντολών CIRCLE, ARC καθώς και των βοηθητικών εντολών µε χρήση της έκδοσης 2010 του AutoCAD... 30 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: Παραδείγµατα χρήσης AutoCAD... 35 Παράδειγµα 1... 35 Παράδειγµα 2: (σταυρός της Μάλτας)... 45 ii

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εντολές του AutoCAD 1.1. Εντολές σχεδίασης 1.1.1 Η εντολή LINE Με την εντολή LINE, σχεδιάζουµε γραµµές. Υπάρχουν τέσσερις τρόποι για να γίνει η εισαγωγή των συντεταγµένων των ακραίων σηµείων ενός ευθύγραµµου τµήµατος. 1.1.1.1 Τρόποι εισαγωγής της εντολής POINT α) Απόλυτος µε εισαγωγή των απολύτων συντεταγµένων των σηµείου από την prompt περιοχή Παράδειγµα Command: Point <return> Point: 2,1 <return> Command: <return> POINT Point: @2,2 <return> β) Σχετικός, µε εισαγωγή των σχετικών συντεταγµένων του σηµείου, ως προς το προηγούµενο ορισµένο σηµείο, από την prompt περιοχή γ) Σχετικός, µε εισαγωγή της απόστασης και της γωνίας που σχηµατίζει αυτή µε τον οριζόντιο άξονα, µε θετική φορά την αντίθετη απ αυτήν των δεικτών του ρολογιού, από την prompt περιοχή Παράδειγµα Command:<return> POINT Point: @1<145 <return> δ) Με το σταυρόνηµα, παρατηρώντας τις τρέχουσες συντεταγµένες του κέντρου του στην Status Line 1.1.1.2 Παραδείγµατα εισαγωγής της εντολής LINE Command: line <return> From point: 4, 2 <return> To point: 6, 5 <return> To point: <return> Απόλυτη εισαγωγή σηµείου αρχής Απόλυτη εισαγωγή Σηµείου πέρατος ιακοπή εντολής Command: LINE <return> From point: 6, 5 <return> To point: 6, 8 <return> To point: 8, 16.5 <return> 1

To point: @2, -13.5 <return> Σχετική εισαγωγή συντεταγµένων σηµείου πέρατος. Με το συγκεκριµένο παράδειγµα, ζητούµε το σηµείο πέρατος να είναι στο σηµείο: χ= (8+2)=10, ψ=(6.5-3.5)=3. To point: @1 <200 To point: c <return> Σχετική εισαγωγή συντεταγµένων του σηµείου πέρατος. Με το συγκεκριµένο παράδειγµα, ζητούµε τον σχεδιασµό ενός ευθυγράµµου τµήµατος που έχει µήκος 1 και σχηµατίζει µε τον οριζόντιο άξονα, γωνία 200 µοιρών. Το σηµείο αρχής είναι το σηµείο τέλους του προηγούµενου ευθύγραµµου τµήµατος (δηλαδή, το 10,3) και σαν θετική φορά, θεωρούµε αυτήν που είναι αντίθετη από την φορά των δεικτών του ρολογιού. Κλείσιµο της πολυγωνικής γραµµής µε εισαγωγή του χαρακτήρα c (close) 1.1.2 Η εντολή CIRCLE Με την εντολή CIRCLE, σχεδιάζουµε έναν κύκλο. Υπάρχουν τέσσερις τρόποι ορισµού ενός κύκλου στο AutoCAD. 1.1.2.1 Τρόποι εισαγωγής α) Τρία σηµεία της περιφέρειας του κύκλου. β) ύο αντιδιαµετρικά σηµεία του γ) Το κέντρο και την ακτίνα δ) Το κέντρο και τη διάµετρο 1.1.2.2 Παραδείγµατα Command: circle <return> 3P/2P/<Center point>: 3P <return> (Επιλογή των τριών σηµείων) First point: 3, 4 <return> Second point: 4, 5 <return> Third point: 5,5 <return> Command: <return> Command: CIRCLE <return> 3P/2P/ <Center point>: 2P <return> First point on diameter: 3, 8 <return> Second point on diameter: 5, 10 <return> Command: <return> (2 αντιδιαµετρικά σηµεία) Command: CIRCLE <return> 3P/2P/<Center point>: 9, 8 <return> (εισαγωγή του κέντρου του κύκλου) Diameter/<Radius>: 2 <return> (ορισµός µήκους ακτίνας 2) Command:<return> 2

Command: CIRCLE <return> 3P/2P/<Center point>: 9, 5 <return> (ορισµός κέντρου) Diameter/<Radius>: d <return> (d η διάµετρος) Diameter: 8 <return> 1.1.3 Η εντολή ARC Με την εντολή ARC σχεδιάζουµε τόξα. Υπάρχουν οκτώ τρόποι σχεδίασης ενός τόξου στο AutoCAD. Επίσης, θετική είναι η φορά που είναι αντίθετη από αυτήν των δεικτών του ρολογιού. 1.1.3.1Τρόποι εισαγωγής (ΠΡΟΣΟΧΗ: Αν κάποιο από τα σηµεία που εισάγουµε δεν είναι «συµβατό» µε τα προηγούµενα, το τόξο σταµατά στο σηµείο τοµής του µε την ευθεία: κέντροσηµείο τέλους, ανεξάρτητα από τον τρόπο εισαγωγής του τόξου) α) Τρία σηµεία: Αρχή, ενδιάµεσο σηµείο, τέλος. Παράδειγµα: Command: arc <return> Center/<Start point>: 3, 6.6 <return> Center/End/<Second point>: 2, 7.6 <return> End point: 2, 5.6 <return> β) Τρία σηµεία: Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου που περιέχει το τόξο, τέλος. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/ <Start point>: 5, 6<return> Center/ End/<Second point>: c <return> Center: 4, 6 <return> Angle/Length of chord/<end point>: 4, 8 <return> (αν το σηµείο τέλους δεν είναι «συµβατό» µε τα προηγούµενα, το τόξο σταµατά στο σηµείο τοµής του µε την ευθεία: κέντρο-σηµείο τέλους) γ) Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου, επίκεντρη γωνία του τόξου. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/<Start point>: 7, 6 <return> Center/ End/<Second point>: c <return> Center: 6, 6 <return> Angle/Length of chord/<end point>: a <return> Included angle: 50 or 50 <return> 3

δ) Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου, µήκος της αντίστοιχης χορδής. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/<start point>: 9, 6 <return> Center/ End/ <Second point>: c <return> Center: 8, 6 <return> Angle/ Length of chord/ <End point>: l <return> Length of chord: 1.5 <return> ε) Σηµεία αρχής, τέλους και µήκος ακτίνας του κύκλου. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/ <Start point>: 3, 2 <return> Center/ End/ <Second point>: e <return> End point: 2, 3 <return> Angle/ Direction/ Radius/ <Center point>: r <return> Radius: 1.5 <return> στ) Σηµεία αρχής, τέλους και επίκεντρη γωνία. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/ <Start point>: 5.5, 2 <return> Center/ End/ <Second point>: e <return> End point: 4.5, 3 <return> Angle/ Direction/ Radius/ <Center point>: a <return> Included angle: 60 or -60 <return> ζ) Σηµεία αρχής, τέλους και τη γωνία που σχηµατίζει η εφαπτόµενη στο σηµείο αρχής, µε τον οριζόντιο άξονα ( ιεύθυνση). Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/ <Start point>: 8, 2 <return> Center/ End/ <Second point>: e <return> End point: 6, 3 <return> Angle/ Direction/ Radius/ <Center point>: d <return> Direction from start point: 42 <return> (Με τον όρο direction, εννοούµε τη διεύθυνση που εκφράζει τη γωνία που σχηµατίζει η εφαπτόµενη του τόξου στο σηµείο αρχής µε τον οριζόντιο άξονα.) 4

η) Κατασκευή τόξου σαν συνέχεια κάποιου άλλου, δίνοντας µόνο το σηµείο τέλους του νέου τόξου και όπου το πρόγραµµα θεωρεί σαν σηµείο αρχής το τέλος του προηγούµενου και µε την ίδια διεύθυνση. Παράδειγµα: Command: ARC <return> Center/ <Start point>: <return> End point: 7, 2 <return> (Με αυτόν τον τρόπο, η χάραξη τόξου γίνεται µε σηµείο αρχής το τέλος του προηγούµενου και µε την προηγούµενη διεύθυνση). 1.2. Βοηθητικές εντολές 1.2.1 H εντολή GRID Με την εντολή GRID δηµιουργούµε το σταυρόνηµα 1.2.2 Η εντολή SNAP Με την εντολή SNAP επιτυγχάνουµε την µεθοδευµένη µετακίνηση του σταυρονήµατος. Επίσης, έχουµε τη δυνατότητα τροποποίησης της κλίσης των αξόνων του, ανάλογα µε τις σχεδιαστικές µας απαιτήσεις. Παραδείγµατα: Command: snap <return> SNAP On/Off/ Value/Aspect/Rotate/Style: 0.2 <return> (ορίζουµε το βήµα µετακίνησης του σταυρονήµατος σε 0.2, χρησιµοποιώντας απ ευθείας την εντολή value) Command: snap <return> SNAP On/Off/Value/Aspect/Rotate/Style: off <return> (απενεργοποίηση του snap) Command: snap <return> SNAP On/Off/Value/Aspect/Rotate/Style: On <return> (ενεργοποίηση) 1.2.3 Η εντολή OSNAP Με την εντολή αυτή µας δίνεται η δυνατότητα να επιλέξουµε µία ή περισσότερες συνθήκες που στη συνέχεια θα χρησιµοποιούµε για την επιλογή σηµείων. Παράδειγµα Command: OSNAP <return> Object Snap Modes: END, MID <return> (Απαντούµε στην prompt περιοχή µε τις συνθήκες End, Mid για την επιλογή τελικών και µεσαίων σηµείων, αντίστοιχα) Command: OSNAP <return> Object Snap Modes: None <return> (Αναιρούµε τις προηγούµενες επιλογές.) Τέλος, υπάρχουν στην εντολή OSNAP και οι επιλογές On/Off. 5

1.2.4 Η εντολή PAN Η εντολή ΡΑΝ µας δίνει τη δυνατότητα να µετακινήσουµε το σχέδιο προς κάθε διεύθυνση. Παράδειγµα Command: pan <return> Displacement: 6,2 <return> (ορισµός πρώτου σηµείου µετακίνησης) Second point: 8,5 <return> (ορισµός σηµείου οθόνης στο οποίο επιθυµούµε να βρεθεί το πρώτο µετά την µετακίνηση) 1.2.5 Η εντολή BREAK Σχεδιάζουµε µία απλή γραµµή και στη συνέχεια Command: break <return> Select object: (Με το σταυρόνηµα επιλέγουµε ένα σηµείο πάνω στην ευθεία. Επιλέγουµε το αντικείµενο του οποίου επιθυµούµε να διακόψουµε τη συνέχεια και παρατηρούµε ότι το αντικείµενο που επιλέξαµε µισοσβήνει) Enter second point or F: 5,2 <return> (επιλέγουµε ένα δεύτερο σηµείο) Παρατηρούµε ότι το κοµµάτι της γραµµής µεταξύ των δύο σηµείων δεν υπάρχει πλέον (έχει αποκοπεί µετά την εφαρµογή της εντολής «break») Θα µπορούσαµε εναλλακτικά να κάνουµε την επιλογή των δύο σηµείων µε χρήση του σταυρονήµατος, αν επιλέγαµε Command: break <return> Select object: (επιλέγουµε µε το σταυρόνηµα) Enter second point or F: F <return> Enter first point: 6,1<return> Enter second point: 6,2<return> 1.2.6 Η εντολή TRIM (κάναµε εισαγωγή των δύο σηµείων µε χρήση του σταυρονήµατος) Με την εντολή TRIM, επιλέγουµε το όριο και στη συνέχεια κόβουµε αυτά που περισσεύουν. Παράδειγµα: Όριο είναι η επάνω πλευρά του παραλληλογράµµου και θέλουµε να κόψουµε τις δύο γραµµές που περισσεύουν προς τα κάτω. Εποµένως, µαρκάρουµε το όριο και κάνουµε ΤRIM πρώτα στην αριστερή γραµµή που περισσεύει 6

και µετά στη δεξιά 1.2.7 Η εντολή FILLET Με την εντολή αυτή ενώνουµε δύο γραµµές χρησιµοποιώντας στην προσαρµογή τους κυκλικά τόξα Παράδειγµα Command: FILLET <return> Polyline/ Radius/<Select two lines>: R <return> Enter fillet radius: 1.5 <return> Command: FILLET <return> Polyline/ Radius/<Select two lines>: Command: <return> 1.2.8 Η εντολή CHAMFER Με την χρήση της εντολής CHAMFER δηµιουργούµε αποτµήσεις σε κάποιες κορυφές Παράδειγµα Command: CHAMFER <return> Polyline/Distances/<Select first line>: D Enter first Chamfer Distance <0,0>: 1.5 <return> Enter second chamfer Distance <1,0>: 0.5 <return> Command: CHAMFER <return> Chamfer Polyline/Distances/<Select first line>: Select second line: (επιλέγουµε αποστάσεις) 1.2.9 Η εντολή LAYER Η εντολή LAYER χρησιµοποιείται για να έχουµε τα διάφορα τµήµατα του σχεδίου σε διαφορετικά επίπεδα. Για παράδειγµα στην κάτοψη ενός σπιτιού, µπορούµε να φτιάξουµε διαφορετικά επίπεδα για το αρχιτεκτονικό σχέδιο, για το µηχανολογικό, το ηλεκτρολογικό, το υδραυλικό και το διακοσµητικό. Κάθε φορά ενεργοποιούµε το επίπεδο πάνω στο οποίο θέλουµε να δουλέψουµε, ενώ όποτε θέλουµε µπορούµε να δούµε όλα τα επίπεδα µαζί (δηλαδή το πλήρες σχέδιο). Παραδείγµατα: Command: LAYER <return>?/set/new/on/off/color/ltype/freeze/thaw:? <return> ( ώσαµε την επιλογή «?») Layer name(s) for listing<*>: <return> 7

Στο σηµείο αυτό µπορούµε να απαντήσουµε 1 (το όνοµα του νέου layer) Αν απαντήσουµε: New?/Set/New/On/Off/Color/Ltype/Freeze/Thaw: New <return> New Layer name(s): squares, circles, lines <return> (ορίσαµε 3 νέα layers µε αντίστοιχα ονόµατα «squares», «circles», «lines» <return>) Αν απαντήσουµε: Set?/Set/New/On/Off/Color/Ltype/Freeze/Thaw: Set <return> New current Layer <1>: Squares (ορίσαµε το «Square» ως το τρέχον σχεδιαστικό επίπεδο. Με άλλα λόγια, µόνο σε αυτό το επίπεδο µπορούµε να σχεδιάσουµε) Οι επιλογές: On/Off ορίζουν τι αν τα µη ενεργά επίπεδα θα είναι ορατά ή όχι. Αν απαντήσουµε: c (δηλαδή Color)?/Set/New/On/Off/Color/Ltype/Freeze/Thaw: c <return> Color: 4 <return> (χρώµα 3, δηλαδή πράσινο) Layer name(s) for color 4 (red) <0>: Squares <return> (ορίσαµε ότι θέλουµε κόκκινο να είναι το επίπεδο «Squares» Αν απαντήσουµε: Ltype?/Set/New/On/Off/Color/Ltype/Freeze/Thaw: ltype<return> Linetype (or?) <CONTINUOUS>: <return> (ορίσαµε ότι θέλουµε οι γραµµές να είναι συνεχείς) Αν απαντήσουµε: Freeze?/Set/New/On/Off/Color/Ltype/Freeze/Thaw: Freeze <return> Layer name(s) to Freeze: Circle <return> (ορίσαµε ότι θέλουµε το επίπεδο «Circle» να παγώσει) Αν απαντήσουµε: Thaw, «ξεπαγώνουµε» το αντίστοιχο επίπεδο, δηλαδή επαναφέρουµε κάποιο Layer, το οποίο προηγουµένως είχαµε κάνει «Freeze» 1.2.10 Η εντολή ISOPLANE Αν θέλουµε να σχεδιάσουµε ένα αξονοµετρικό σχέδιο που αποτελείται από γραµµές µε κλίση 30, 90 και 150 µοιρών µε τις εξής κατευθύνσεις: - Γραµµές 30 µε δεξιά κατεύθυνση - Γραµµές 90 µε κάθετη κατεύθυνση - Γραµµές 150 µε αριστερή κατεύθυνση Command: snap <return> On/Off/ Value/Aspect/Rotate/Style: 0.2 <return> Command: <return> Snap On/Off/Value/Aspect/Style: s <return> Standard/Isometric: I <return> Vertical spacing <0.20>: <return> 8

(ορίσαµε Snap-On µε βήµα 0.20, επιλέξαµε την ισοµετρική µορφή του σταυρονήµατος) Command: isoplane <return> Left/Top/Right (toggle): <return> Current isometric plan is: Top Πατώντας µερικές φορές το <return>, παρατηρούµε ότι η εντολή επαναλαµβάνεται µεταβάλλοντας την ενεργό ισοµετρία (Current isometric plan) διαδοχικά, σε right, left, top κτλ. Η επιλογή γίνεται µε το αρχικό γράµµα και <return>. Επιλέγουµε τη δεξιά ισοµετρία και παρατηρούµε τη µεταβολή της κλίσης του οριζόντιου άξονα σε 30. Επανερχόµαστε στην αρχική (οριζόντια) θέση του σταυρονήµατος: Command: snap <return> On/Off/Value/Aspect/Rotate/Style: s <return> Standard/Isometric: s <return> Value/Aspect <0.20>: <return> 1.2.11 Η εντολή MIRROR Με την εντολή MIRROR, σχεδιάζουµε κατοπτρικά (συµµετρικά) αντικείµενα. Command: mirror Select objects or Window or Last: (Επιλέγουµε το αντικείµενο του οποίου θέλουµε να κατασκευαστεί το κατοπτρικό) Select objects or Window or Last <return> (Στο σηµείο αυτό ζητείται ένα σηµείο στον άξονα συµµετρίας, µε βάση τον οποίο θα δηµιουργηθεί το κατοπτρικό του σχήµατος) Second point: (Στο σηµείο αυτό πρέπει να κάνουµε εισαγωγή ενός δεύτερου σηµείου, που µαζί µε το πρώτο θα ορίζουν τον άξονα συµµετρίας) Delete old objects? <N> <return> (το πρόγραµµα στο σηµείο αυτό ρωτάει αν θέλουµε να διαγραφεί το πρωτότυπο σχήµα, µετά την δηµιουργία του κατοπτρικού µε την επιλογή <Ν> να θεωρείται default) 9

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: CAM 2.1 Συστήµατα Μ/Μ/1 2.1.1 Ανασκόπηση θεωρίας Η ουρά Μ/Μ/1 είναι η πιο σηµαντική διαδικασία ουράς Άφιξη: ιαδικασία Poisson Εξυπηρέτηση: Ακολουθεί εκθετική κατανοµή Εξυπηρετητής: Ένας Χώρος αναµονής: Άπειρος Ας υποθέσουµε ότι N(t) είναι ο αριθµός των πελατών στο σύστηµα (συµπεριλαµβανοµένου και αυτού που εξυπηρετείται τώρα). Τότε N(t) είναι η διαδικασία γέννησης-θανάτου µε: λ k = λ µ k = µ P( [t t + t]) = λ t P(, [t t + t]) = µ t Μία ουρά M M 1 είναι η διαδικασία γέννησης-θανάτου µε σταθερό ρυθµό γέννησης (ρυθµό αφίξεων) και σταθερό ρυθµό θανάτου (ρυθµό εξυπηρέτησης). Όταν ρ<1, τότε p k = P[N(t) = k] = (1 ρ) ρ k όόόό ρ= λ µ. 2.1.2 Χρήση (Utilization) Τότε, από το γεγονός ότι p k = 1, έχουµε: p k = (1 ρ) ρ k Εύκολα προκύπτει ότι: E[N(t)] = ρ /(1 ρ) Η ποσότητα ρ αποκαλείται χρήση (utilization) του συστήµατος. Αφού p 0 είναι η πιθανότητα το σύστηµα να είναι άδειο, τότε ρ= 1 p 0 είναι η πιθανότητα ο m να είναι ο πελάτης υπό εξυπηρέτηση. Όταν ρ 1, τότε το σύστηµα είναι ασταθές (unstable). Πράγµατι, ο αριθµός των πελατών στο σύστηµα θα αρχίσει να τείνει στο. 2.1.3 Εκτίµηση του χρόνου Αναµονής Για τον πελάτη του συστήµατος, ο χρόνος αναµονής είναι πιο σηµαντικός από τον αριθµό των πελατών που βρίσκονται στο σύστηµα. Η πληροφορία σχετικά µε τον χρόνο αναµονής, µπορεί να εξαχθεί µε δύο τρόπους: 10

2.1.3.1 Ο υπολογισµός του χρόνου αναµονής µε τον τύπο του Little Ας υποθέσουµε ότι Sn είναι ο χρόνος εξυπηρέτησης του n-ιοστού πελάτη και ότι Wn είναι ο χρόνος αναµονής του. Ο χρόνος παραµονής Yn προκύπτει από την σχέση: Yn =Wn+Sn E[W] = (ρ µ) /(1 ρ) 2.1.4 Κατανοµή του Χρόνου αναµονής των ουρών M/M/1 Ο τύπος του Little δίνει µία εκτίµηση του µέσου χρόνου αναµονής. Η ίδια η κατανοµή, όµως προκύπτει από την παρακάτω σχέση, πού είναι η κατανοµή του Erlang (Erlang distribution). Αν Si i=1 m είναι µία ακολουθία ανεξάρτητων και ταυτόσηµων τυχαίων µεταβλητών που ακολουθούν την εκθετική κατανοµή και µέσο 1 µ, και m X = Σ S i, i=1 τότε έχουµε ότι: dp X t dt = [λ( λt) m 1 / (m 1)!] e λt Αν W είναι ο χρόνος αναµονής µίας ουράς M M 1, τότε έχουµε ότι µ (1-ρ) w P [W w] = 1- ρ e 2.2 Παραδείγµατα 2.2.1 Παράδειγµα 1 Ας θεωρήσουµε ένα σύστηµα γέννησης/ θανάτου Μ/Μ/1 µε τα εξής χαρακτηριστικά: Οι µηχανές συνδέονται σε σειρά εν υπάρχουν ενδιάµεσοι χώροι αποθήκευσης. Οι χρόνοι είναι εκθετικοί. Οι εξισώσεις που εκφράζουν αυτό το σύστηµα είναι της µορφής: P k (t), k =0,1 Είναι προφανές, ότι το σύστηµα µπορεί να έχει δύο καταστάσεις: Στην κατάσταση 0 το σύστηµα είναι άδειο Στην κατάσταση 1 το σύστηµα είναι γεµάτο. Ο ρυθµός εισαγωγής στο σύστηµα είναι λ, ενώ ο ρυθµός εξυπηρέτησης είναι µ. Το διάγραµµα ροής των πιθανοτήτων για το παραπάνω σύστηµα είναι το εξής: λ 11

0 1 µ 12

Οι διαφορικές εξισώσεις που εκφράζουν το συγκεκριµένο σύστηµα είναι οι εξής: dp 0 /dt = - λ P 0 (t) + µp 1 (t) (1) dp 1 /dt= - µ P 1 (t) + λ P 0 (t) (2) p 0 (t)+p 1 (t) = 1 (3) Από τις σχέσεις (1) και (3), συµπεραίνουµε ότι: dp 0 /dt= -(λ+µ) P 0 (t) + µ Επιλύοντας την διαφορική εξίσωση: P 0 (t)= [µ/ (λ+µ)] + {P 0 (0)- [λ/(λ+µ)]} e (λ+µ)t Προφανώς: P 1 (t) = 1 P 0 (t) 2.2.2 Παράδειγµα 2 Θεωρήστε έναν εξυπηρετητή WWW. Οι χρήστες προσεγγίζουν τον εξυπηρετητή ακολουθώντας µία διαδικασία Poisson µε µέση τιµή 10 προσεγγίσεις/sec. Ο εξυπηρετητής επεξεργάζεται τη κάθε προσέγγιση ανάλογα µε τον χρόνο, που ακολουθεί εκθετική κατανοµή µε µέση τιµή 0 01 sec. λ= 10. 1 µ= 0 01. ρ= λ µ= 10 0 01 = 0 1. Έτσι το σύστηµα έχει χρήση 0 1 και ο αριθµός των πελατών που είναι στην αναµονή έχουν την εξής κατανοµή: P[N(t) = n] = (1 ρ) ρ n = 0 9 0 1 n E[N(t)] =ρ/(1 ρ) = 1 9 32.3 Η ουρά M/M/m/m 2.3.1 Ανασκόπηση θεωρίας: Ο εύτερος τύπος του Erlang (Erlang-B formula) : ιαδικασία Poisson Εξυπηρέτηση: Εκθετική κατανοµή Εξυπηρετητές: m Χώρος αναµονής: 0 Όποιος πελάτης εισέρχεται σε µία ουρά M M m m στο χρόνο που όλοι οι εξυπηρετητές είναι απασχοληµένοι θα µπλοκαριστεί και θα χαθεί. Η κατανοµή της σταθερής κατάστασης (steady-state distribution), προκύπτει από τη σχέση: p k = (λ/µ) k m k! Σ(λ/µ) i (1/i!) i=0 13

p m = (λ/µ) m m η πιθανότητα όλοι οι εξυπηρετητές να είναι απασχοληµένοι, ή αλλιώς η Erlang-B formula, δίνεται από τη σχέση: m! Σ (λ/µ) i (1/i!) i=0 Η p m καλείται πιθανότητα µπλοκαρίσµατος (blocking probability). 2.3.2 Παράδειγµα Εκτιµήστε την πιθανότητα µπλοκαρίσµατος (blocking probability) µίας γραµµής εισητηρίων µε 200 γραµµές. Ο µέσος αριθµός των πιθανών τηλεφωνικών κλήσεων από πελάτες είναι 50 κλήσεις/λεπτό και κάθε κλήση έχει µέσο χρόνο εξυπηρέτησης 3 λεπτά. λ= 50 µ= 1 3 m = 200 Τότε η πιθανότητα µπλοκαρίσµατος µπορεί να υπολογιστεί από την σχέση: p m = (λ/µ) m m m! Σ (λ/µ) i (1/i!) i=0 14

3. Γενικά περί CNC CNC είναι τα αρχικά των λέξεων Computer Numerical Control και αναφέρεται στην λειτουργία µίας εργαλειοµηχανής µε χρήση µηχανισµών, διακοπτών, κτλ., µε έναν υπολογιστή ο οποίος έχει τον γενικό έλεγχο. DNC: Πρόκειται είτε για την συντοµογραφία του Direct Numerical Control, είτε για την συντοµογραφία του Distributed Numerical Control. Όλοι οι ορισµοί πάντως εµπεριέχουν την επικοινωνία του υπολογιστή µε την εργαλειοµηχανή. Αρχικά, επρόκειτο για µία φιλόδοξη προσέγγιση η οποία περιελάµβανε τον έλεγχο πολλαπλών εργαλειοµηχανών κατ ευθείαν από έναν κεντρικό υπολογιστή. Ο κεντρικός υπολογιστής ήταν απ ευθείας συνδεδεµένος µε τις σερβοµηχανές. Σταδιακά, ο όρος «DNC» υιοθετήθηκε, ιδιαίτερα από τη στιγµή που η προσέγγιση του κεντρικού υπολογιστή δεν ήταν και πολύ επιτυχηµένη. 3.1 G-codes Τα προγράµµατα CNC συνήθως φτιάχνονται από λεκτικές διευθύνσεις (word addresses). Αυτές ξεκινούν µε ένα γράµµα και συνήθως ακολουθούνται από µία αριθµητική τιµή. Συνήθως, η αναφορά σε µία λέξη γίνεται µε το γράµµα της, έτσι για παράδειγµα η λέξη X3.5 (η οποία καθορίζει µία συγκεκριµένη θέση πάνω στον άξονα X) αποκαλείται «λέξη-χ» («X-word») και η λέξη F15.0 -η οποία συµβολίζει µία ταχύτητα κοπής (feedrate)- αποκαλείται «λέξη- F» («F-word»). Η ταχύτητα κοπής αναφέρεται µε διάφορους τρόπους καθορίζοντας την ταχύτητα µε την οποία το εργαλείο κινείται κατά µήκος του υλικού. Συνήθως προσδιορίζεται σε ένα πρόγραµµα CNC µε µία «F-word», όπως για παράδειγµα F30.0. Για µία εργαλειοµηχανή, η οδήγηση του κοπτικού εργαλείου από το ένα σηµείο στο διάστηµα προς κάποιο άλλο και µε την προκαθορισµένη ταχύτητα, ο κάθε άξονας είναι πιθανόν να χρειάζεται να κινηθεί µε µία διαφορετική ταχύτητα. Σε µία καµπύλη, το άκρο του κοπτικού εργαλείου θα κόβει µε διαφορετική ταχύτητα από αυτήν µε την οποία κόβει το κέντρο. Οι «λέξεις- G» («G-words») παριστούν τους «Κώδικες Συναρτήσεων Προετοιµασίας» (Preparatory Function Codes). Οι G-codes συνήθως προκαλούν την κίνηση των µηχανών και για να είµαστε τεχνικά ακριβείς, συχνά προκαλούν την ολίσθηση ή την κίνηση των αξόνων. Μερικές φορές ωστόσο, χρησιµοποιούµενοι αντικανονικά, µπορεί να προκαλέσουν και κίνηση µηχανής. Πρόκειται µε άλλα λόγια για 26 µετρητές οι οποίοι αποκαλούνται µε τα γράµµατα A- Z µέσα στον CNC ελεγκτή. Το G0 χρησιµοποιείται γενικά για να καταδείξει µία ταχεία διάσχιση (rapid traverse). Για παράδειγµα, η εντολή G0 X5.0 Z3.5 θα έχει σαν αποτέλεσµα το εργαλείο να κινηθεί σε µία θέση στον άξονα των Χ στο 5.0 και στον άξονα των Ζ στο 3.5 όσο το δυνατό γρηγορότερα. Το G1 χρησιµοποιείται για να µετακινηθεί ένα εργαλείο σε µία ευθεία µε τον ρυθµό κοπής που έχει καθοριστεί. Αυτό είναι λίγο πιο περίπλοκο απ ό,τι µπορεί να φαίνεται εκ πρώτης όψεως από την στιγµή που η κίνηση από το σηµείο A στο σηµείο B µε µία συγκεκριµένη ταχύτητα πολύ συχνά σηµαίνει ταυτόγχρονη κίνηση 3 αξόνων της 15

µηχανής προς τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι κώδικες G1 συχνά καλούνται γραµµική παρεµβολή (linear interpolation). Για παράδειγµα, η εντολή G1 X4.5 Y3.0 Z-2.5 F20.0 θα έχει σαν αποτέλεσµα το εργαλείο να κινηθεί στην καθορισµένη θέση XYZ position µε έναν ρυθµό της τάξης των 20 ιντσών ή millimetres ανά λεπτό. Το G2 είναι το σηµείο όπου τα πράγµατα ξεκινούν να γίνονται ακόµη πιο περίπλοκα. Χρησιµοποιείται πάντα για την κατασκευή ενός τόξου, κινούµενο µε την φορά των δεικτών του ρολογιού µε την ταχύτητα που καθορίζουµε. Το G2 format που περιγράφεται στη συνέχεια, φτιάχνει ένα τόξο στο επίπεδο XY και καθορίζει το κέντρο του τόξου αυξητικά. Για παράδειγµα η εντολή G2 X-0.26 Y1.14 I0.5 J0.0 σηµαίνει: Ξεκινώντας από το σηµείο όπου αυτή τη στιγµή βρίσκεται το εργαλείο, κινήσου µε την φορά των δεικτών του ρολογιού σχηµατίζοντας ένα τόξο. Το κέντρο του τόξου έχει µία τιµή X 0.5 µεγαλύτερη από αυτήν της τρέχουσας θέσης (από το I0.5) και την ίδια τιµή Y µε την τρέχουσα θέση (J0.0). Σταµάτησε όταν φθάσεις στο σηµείο X-0.26 και Y1.14. Προχώρα µε οποιαδήποτε ταχύτητα κοπής έχει οριστεί τελευταία. Τα πράγµατα γίνονται ακόµη πιο περίπλοκα αν χρειαζόµαστε ένα τόξο που δεν είναι παράλληλο µε το επίπεδο XY. Κάποιες µηχανές επιτρέπουν στο G2 εντολές τόσο στο επίπεδο YZ όσο και στο ZX. Στην περίπτωση αυτή, οι αναφορές στο κέντρο ως προς τον άξονα Z διευθετούνται µε την χρήση των K-word. Μερικές µηχανές φτιάχνουν έλικες µε την χρήση ενός G2. Κάποιες άλλες φτιάχνουν έναν κύκλο µε τη χρήση µίας εντολής G2, ενώ άλλες µπορεί να περιορίζονται σε λιγότερες από 90 µοίρες. Συνήθως, δεχόµαστε ότι η εντολή G2 ενός ελεγκτή κάνει ένα τόξο µε τη φορά των δεικτών του ρολογιού, αλλά όχι ότι αυτό θα ορίζεται µε τον προηγούµενο τρόπο. Μερικοί ελεγκτές χρειάζονται απόλυτες συντεταγµένες του κέντρου, ενώ κάποιοι άλλοι απαιτούν την ακτίνα του τόξου. Τέλος, κάποιοι άλλοι επιτρέπουν την χρήση όλων των προαναφερθέντων τρόπων και µεθόδων και διάφορους συνδυασµούς αυτών. Περισσότερες λεπτοµέρειες υπάρχουν στα EIA standards. Το G3 είναι όπως το G2, αλλά µε κίνηση µε φορά αντίθετη από αυτήν των δεικτών του ρολογιού. Το G4 δεν κάνει τίποτα για έναν προκαθορισµένο χρόνο. Μόνο βοηθά στην κανονική στιγµιαία διακοπή κινήσεως του µηχανήµατος (dwells). Κάποιοι ελεγκτές χρησιµοποιούν X, F, ή P words σε milliseconds, κάποιοι άλλοι επιτρέπουν σε S word τον καθορισµό της περιστροφικής κίνησης της ατράκτου, ενώ κάποιοι άλλοι δεν επιτρέπουν τίποτα και απλά καθυστερούν για περίπου µισό δευτερόλεπτο. Οι κωδικοί G5 µε G89 θα αντιµετωπιστούν ως άδειες χρόνου (time permits). Για τώρα, οι σηµαντικοί κωδικοί είναι οι G17, G18 και G19. Αυτοί οι κωδικοί έχουν δραµατική επίδραση στους G2 και G3. Επίσης, οι G53 µε G59 µπορούν να µετασχηµατίσουν ολόκληρο το πρόγραµµα και οι κωδικοί της σειράς του G80 µπορούν να κάνουν οπές. 16

Το G90 καθορίζει ότι οι προγραµµατισµένες τιµές πρέπει να θεωρούνται απόλυτες, ή πραγµατικές τιµές συντεταγµένων. Αν το πρόγραµµα εκδόσει µία εντολή G1 X5.0 Z 2.0, τότε το εργαλείο κινείται προς αυτήν την θέση. Το G91 καθορίζει ότι οι προγραµµατισµένες τιµές πρέπει να αντιµετωπισθούν ως προσθετικές ή τιµές σχετικών συντεταγµένων. Αν το πρόγραµµα εκδώσει την εντολή G1 X5.0 Z 2.0, τότε το εργαλείο κινείται πέντε µονάδες στην θετική κατεύθυνση του X και δύο µονάδες στην θετική κατεύθυνση του Z. Πιο συγκεκριµένα, έχουµε ότι 1 : G00-Ταχεία Μετακίνηση- Κίνηση επί του άξονα µε µέγιστη ταχύτητα Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G01-Γραµµική Παρεµβολή- Ευθεία γραµµική κίνηση άξονα µε ελεγχόµενη ταχύτητα κοπής Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G02-Κυκλική κίνηση µε χρήση δύο αξόνων µε τη φορά των δεικτών του ρολογιού.- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G03- Κυκλική κίνηση µε χρήση δύο αξόνων µε φορά αντίθετη από αυτήν των δεικτών του ρολογιού.- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G04- Στιγµιαία διακοπή (dwell), της κίνησης των αξόνων, για µία καθορισµένη χρονική περίοδο.- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G17- Επιλογή επιπέδου X,Y.- Φρεζάρισµα G18- Επιλογή επιπέδου X,Z.- Φρεζάρισµα G19-Επιλογή επιπέδου Y,Z.-Φρεζάρισµα G20-G70- Μονάδες σε ίντσες- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G21-G71- Μετρικές µονάδες- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G28-Αυτόµατη επιστροφή σε κάποιο σηµείο αναφοράς.-φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G29-Αυτόµατη επιστροφή από κάποιο σηµείο αναφοράς.- Φρεζάρισµα και Τορνάρισµα G40-Φρεζάρισµα- Ακύρωση της διαµέτρου αντιστάθµισης του κοπτικού εργαλείου G40-Τορνάρισµα- Ακύρωση της αντιστάθµισης του άκρου του κοπτικού εργαλείου. G41-Φρεζάρισµα- Ενεργοποίηση Αντιστάθµισης διαµέτρου κοπτικού εργαλείου, το κοπτικό εργαλείο προς τα αριστερά. G41-Τορνάρισµα-Αντιστάθµιση της ακτίνας του άκρου του κοπτικού εργαλείου προς τα αριστερά G42-Φρεζάρισµα- Ενεργοποίηση Αντιστάθµισης διαµέτρου κοπτικού εργαλείου, το κοπτικό εργαλείο προς τα δεξιά. G42-Τορνάρισµα- Τορνάρισµα-Αντιστάθµιση της ακτίνας του άκρου του κοπτικού εργαλείου προς τα δεξιά G70-Τορνάρισµα- Εγγεγραµµένος Κύκλος τελειώµατος (Canned Finishing Cycle) G71- Τορνάρισµα- Εγγεγραµµένος Κύκλος αρχικής κατεργασίας (Canned Roughing Cycle) G72-Τορνάρισµα- Εγγεγραµµένος κύκλος όψεων (Canned Facing Cycle) G74-Τορνάρισµα-Εγγεργαµµένος κύκλος γραµµικών αυλακώσεων G75-Τορνάρισµα-Εγγεγρµµάνος κύκλος αυλακώσεων G76-Τορνάρισµα- Εγγεγραµµένος κύκλος σπειρώµατος G80- Φρεζάρισµα- Ακύρωση εγγεγραµµένου κύκλου. G81- Τορνάρισµα- Ακύρωση κύκλου γραµµικών αυλακώσεων G82- Φρεζάρισµα 1 Πηγή (9) 17

G83- Φρεζάρισµα G90-Φρεζάρισµα- Απόλυτη τοποθέτηση G91-Φρεζάρισµα- Σχετική τοποθέτηση G92-Φρεζάρισµα- Επανατοποθέτηση ή επαναπροσδιορισµός του σηµείου αρχής. G98-Φρεζάρισµα- Το αρχικό σύστηµα τοποθέτησης της µηχανής G98-Τορνάρισµα-Γραµµική Ταχύτητα Κοπής ανά χρονική µονάδα. G99-Φρεζάρισµα- Ακύρωση των σηµείων που ορίστηκαν µε την χρήση του κωδικού G92. G99-Τορνάρισµα-Ταχύτητα κοπής ανά περιστροφή 3.2 Προγραµµατισµός των µηχανών CNC Για τον προγραµµατισµό των µηχανών CNC χρησιµοποιούνται διάφορες µέθοδοι. Η πιο απλή µέθοδος είναι να κάνει κάποιος απλά και µόνο τους απαραίτητους γεωµετρικούς υπολογισµούς µε µία αριθµοµηχανή και να γράψει το πρόγραµµα κατ ευθείαν χρησιµοποιώντας G-codes, M-codes κτλ. Το πρόγραµµα τότε πληκτρολογείται άµεσα στον ελεγκτή, ο οποίος συνήθως καλείται MDI (Manual Data Input) ή πληκτρολογείται στον υπολογιστή και µεταφέρεται από εκεί στον ελεγκτή. Μερικοί ελεγκτές µπορούν να προγραµµατιστούν µε χρήση µίας µεθόδου «συζήτησης» («conversational» method). Αυτό µπορεί να σηµαίνει την χρήση µιας πιο προηγµένης γλώσσας προγραµµατισµού ή την χρήση πλήκτρων µε σύµβολα. Εξειδικευµένες γλώσσες όπως είναι η APT και η COMPACT II χρησιµοποιούνται από την δεκαετία του 1960. Με αυτές τις γλώσσες δηµιουργείται ένα ανεξάρτητο από τον χρησιµοποιούµενο ελεγκτή µονοπάτι του εργαλείου (controller-neutral tool path), το οποίο συνήθως καλείται CL File [Cutter Location (θέση κοπτικού εργαλείου) ή Center Line (γραµµή κέντρου)], που στη συνέχεια µετατρέπεται σε πρόγραµµα CNC το οποίο και είναι αποδεκτό από έναν δεδοµένο ελεγκτή CNC. Ένας ξεχωριστός µεταεπεξεργαστής (postprocessor) χρησιµοποιείται γενικά για κάθε ελεγκτή CNC ή οικογένεια ελεγκτών. Πρόκειται για ένα πρόγραµµα το οποίο διαβάζει ένα CL file και παράγει ένα πρόγραµµα CNC για µία συγκεκριµένη εργαλειοµηχανή. Ένας µεταεπεξεργαστής πρέπει να µπορεί να παράγει σωστό έξοδο. Η έξοδος του µεταεπεξεργαστή πρέπει να µπορεί να χρησιµοποιηθεί από τον ελεγκτή χωρίς να χρειάζεται περαιτέρω τροποποίηση. Η COMPACT II χρησιµοποιεί διαφορετική ορολογία αλλά η βασική ιδέα είναι παρόµοια. Η APT κάνει περίπλοκους γεωµετρικούς υπολογισµούς και δηµιούργησε µοντέρνα στοιχεία όπως την διασυνδεσιµότητα των µονοπατιών των εργαλείων (tool path associativity). Γραφικά συστήµατα CAD/CAM για σχεδιασµό και προγραµµατισµό NC διατέθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Όπως η APT, συνήθως δηµιουργούν ένα ουδέτερο αρχείο που συνήθως αποκαλείται CL File παρόλο που το αντίστοιχο format είναι σε γενικές γραµµές πολύ διαφορετικό από το παραδοσιακό format των CL Files της APT. 18

3.2.1 Η γλώσσα APT Σηµαίνει Automatically Programmed Tool, είναι µία γλώσσα προγραµµατισµού και σε κάποιο βαθµό µπορεί να θεωρηθεί και αρχιτεκτονική. Προσφέρει διασυνδεσιµότητα των µονοπατιών των εργαλείων (tool path associativity), µακροεντολές, µετασχηµατισµούς, έλεγχο των εργαλείων σε πέντε άξονες, τον καθορισµό και κατεργασία συµπλεγµατικών επιφανειών, περίπλοκα σχήµατα εργαλείων και πολλά άλλα. Οι µέθοδοι της APT δεν προσαρµόστηκαν καλά στον κόσµο των γραφικών, αλλά η APT παραµένει ένα πολύ δυνατό, και σε πολλές περιπτώσεις το καλύτερο, εργαλείο για επαναλαµβανόµενα προγραµµατιστικά έργα. Η συγκεκριµένη γλώσσα επιτρέπει τον προγραµµατισµό εργαλείων µε χρήση γεωµετρικών σχηµάτων. Έτσι ο προγραµµατιστής υποχρεώνεται να κάνει κάποιους υπολογισµούς στο κεφάλι του. Τα προγράµµατα της APT πρέπει να µετατραπούν σε προγράµµατα low level programs, όπως είναι οι G-codes. 3.2.1.1 Παράδειγµα 2 : 2 Πηγή (7) 19

3.2.1.2 Παρατηρήσεις-Σχόλια: o Γεωµετρικές: Η πιο απλή γεωµετρική κατασκευή της APT είναι το σηµείο. 1. p=point/x,y,z (πρόκειται για τον ορισµό ενός σηµείου µε καρτεσιανό τρόπο) 2. p=point/l1,l2 (πρόκειται για τον ορισµό ενός σηµείου ως σηµείο τοµής δύο ευθειών) 3. p=point/c (πρόκειται για τον ορισµό ενός σηµείο ως κέντρο ενός κύκλου) 4. p=point/ylarge,intof,l,c (πρόκειται για το µεγαλύτερο y της τοµής µίας ευθείας µε έναν κύκλο) 5. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε και τις συναρτήσεις: YSMALL, XLARGE, XSMALL όπως την YLARGE Οι ευθείες είναι η επόµενη απλούστερα οριζόµενη γεωµετρική κατασκευή 1. l=line/x1,y1,z1,x2,y2,z2 (το σηµείο τέλους µε καρτεσιανά στοιχεία) 2. l=line/p1,p2 (σηµεία τέλους) 3. l=line/p, PARLEL,l (µία ευθεία που περνά από ένα σηµείο και είναι παράλληλη σε κάποια άλλη ευθεία) 4. l=line/p, PERPTO,l (µία ευθεία η οποία περνά από ένα σηµείο και είναι κάθετη σε κάποια άλλη ευθεία) 5. l=line/p,left,tanto,c (µία ευθεία από ένα σηµείο προς ένα σηµείο από αριστερά εφαπτόµενο σε έναν κύκλο) 6. l=line/p,right,tanto,c (µία ευθεία από ένα σηµείο, προς ένα εφαπτοµενικό σηµείο από δεξιά σε έναν κύκλο) 7. l=line/left,tanto,c1,left,tanto,c2 (ορισµός ευθείας από εφαπτόµενες σε δύο κύκλους) 8. l=line/left,tanto,c1,right,tanto,c2 (ορισµός ευθείας από εφαπτόµενες σε δύο κύκλους) 9. l=line/right,tanto,c1,left,tanto,c2 (ορισµός ευθείας από εφαπτόµενες σε δύο κύκλους) 10. l=line/right,tanto,c1,right,tanto,c2 (ορισµός ευθείας από εφαπτόµενες σε δύο κύκλους) Οι κύκλοι είναι πολύ χρήσιµοι για τον ορισµό γεωµετρικών σχηµάτων 1. c=circle/x,y,z,r (ορισµός κύκλου από το κέντρο του και την ακτίνα του) 2. c=circle/center,p,radius,r (ορισµός κύκλου από ένα κεντρικό σηµείο και µία ακτίνα) 3. c=circle/center,p,tanto,l (ορισµός κύκλου από ένα κέντρο και µία εφαπτόµενη σε ένα εξωτερικό σηµείο) 4. c=circle/p1,p2,p3 ( ορισµός κύκλου από τρία σηµεία της περιφερείας του) 5. c=circle/ylarge,l1,ylarge,l2,radius,r (ορισµός κύκλου από εφαπτόµενες σε δύο ευθείες και την ακτίνα) 6. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε τις συναρτήσεις YSMALL, XLARGE, XSMALL όπως και την YLARGE Η κατασκευή πιο περίπλοκων γεωµετρικών κατασκευών υποστηρίζεται επίσης από την γλώσσα APT 1. PLANE/ (ορισµός ενός επιπέδου) 20

2. QUADRIC/a,b,c,d,e,f,g,h,i,j (ορισµός ενός πολυωνυµικού σχήµατος µε χρήση τιµών) 3. GCONIC/a,b,c,d,e,f (ορισµός ενός κώνου από τους συντελεστές κάποιας εξίσωσης) 4. LCONIC/p1,p2,... (ορισµός ενός κώνου µε χρήση σηµείων ανύψωσης (splining points)) 5. RLDSRF/ (ορισµός µίας επιφάνειας κατασκευασµένης από δύο splines) 6. POLCON/ (ορισµός µίας επιφάνειας µε χρήση διατοµών (cross sections)) 7. PATERN/ (επαναλαµβάνεται µία κίνηση πάνω σε µία γραµµική ή κυκλική παράταξη (linear or circular array)) o Κίνηση: Αφού κατασκευάσουµε τα σηµεία, τις ευθείες και τους κύκλους, µπορούµε να προχωρήσουµε και στον προσανατολισµό τους κοπτικού εργαλείου κατά µήκος ενός µονοπατιού. Μπορούµε να χρησιµοποιήσουµε κάποιες βασικές εντολές µε την βοήθεια των οποίων θα ακολουθηθεί η προκαθορισµένη γεωµετρία 1. FROM/p (καθορισµός ενός σηµείου αρχής) 2. FROM/x,y,z (καθορισµός ενός σηµείου αρχής) 3. GOTO/p (µετακίνηση σε ένα σηµείο τέλους) 4. GOTO/x,y,z (µετακίνηση σε ένα σηµείο τέλους) 5. GOTO/TO,p (µετακίνηση µέχρι το κοπτικό εργαλείο να ακουµπήσει ένα σηµείο) 6. GOTO/TO,l (µετακίνηση µέχρι το κοπτικό εργαλείο να ακουµπήσει µία γραµµή) 7. GOLFT/l1,TO,l2 (µετακίνηση στα αριστερά του l1 µέχρι το κοπτικό εργαλείο να ακουµπήσει το l2) 8. GORGT/l1,TO,l2 (µετακίνηση στα δεξιά του l1 µέχρι το εργαλείο να ακουµπήσει το l2) 9. GOBACK/l1,TO,l2 (αντιστρέφει την κατεύθυνση από το l1 στο l2) 10. GOBACK/l1,TO,c1 (αντιστρέφει την κατεύθυνση από το l1 στο c1) 11. GOUP/l1,TO,l2 (προχωράει προς τα επάνω από το l1 στο l2) 12. GODOWN/1l,TO,l2 (προχωράει προς τα κάτω από το l1 στο l2) 13. GODLTA/x,y,z (κάνει µία σχετική κίνηση) 14. Αντί της εντολής TO µπορούν να χρησιµοποιηθούν οι εντολές PAST, ON. Οι παρακάτω εντολές θα προξενήσουν πιο περίπλοκες κινήσεις του κοπτικού εργαλείου 1. POCKET/ (θα κόψει ένα µικρό κοίλωµα) 2. PSIS/ (θα βρει την επιφάνεια του υπό κατεργασία δοκιµίου) o Έλεγχος: Όπως µπορεί να είναι αναµενόµενο, έχουµε ανάγκη να δίνουµε εντολές µε τη χρήση των οποίων να υποστηρίζεται ο έλεγχος των µηχανών. Οι οδηγίες που παρατίθενται στη συνέχεια, βοηθούν στον έλεγχο της µηχανής έξω από την αναµενόµενη κίνηση του κοπτικού εργαλείου. 21

1. CUTTER/n1,n2 (ορίζει την διάµετρο n1 και την ακτίνα n2 του κοπτικού εργαλείου) 2. MACHIN/n,m (χρησιµοποιεί έναν µεταεπεξεργαστή (post processor) για την µηχανή «n», στην έκδοση «m») 3. COOL/ANT/n (µία από τις εντολές MIST, FLOOD ή OFF) 4. TURRET/n (τοποθετεί τον περιστρεπτό πυργίσκο του εργαλείο (tool turret) σε νέα θέση) 5. TOLER/n (ορίζει µία ανοχή για την κοπή) 6. FEDRAT/n (ορίζει µία ταχύτητα κοπής n) 7. SPINDL/n,CW (ορίζει n rpm και διεύθυνση της ατράκτου) o Προγραµµατισµός: Μπορούµε επίσης να περιλάβουµε και κάποια στοιχεία, τα οποία χρησιµοποιούνται µόνο για τον προγραµµατισµό Οι οδηγίες που περιγράφονται στη συνέχεια αφορούν στην προγραµµατιστική υποστήριξη 1. REMARK (ξεκινά ένα σχόλιο το οποίο και δεν µεταφράζεται) 2. $$ (επίσης επιτρέπει την δηµιουργία σχολίων αλλά µετά από άλλες δηλώσεις) 3. NOPOST (απενεργοποιεί τον post processor που θα δηµιουργήσει τα µονοπάτια του κοπτικού εργαλείου) 4. CLPRNT ( τυπώνει µία σειριακή ιστορία της θέσης του κέντρου του κοπτικού εργαλείου) 5. SQRTF(n) (υπολογίζει την τετραγωνική ρίζα του κινητού σηµείου (floating point square root)) 6. FINI (σταµατάει το πρόγραµµα) 7. PARTNO/n (επιτρέπει στον χρήστη να ορίσει το όνοµα του υπό κατεργασία δοκιµίου) 8. LOOPST and LOOPND (οδηγίες σχετικές µε τα loops) 9. RESERV/n,m (καθορίζει µία παράταξη (array) µεγέθους «n» από «m») 10. JUMPTO/n (πηδάει στην γραµµή εντολής «n») Πρέπει στο σηµείο αυτό να καταστεί σαφές ότι υπάρχει η δυνατότητα ορισµού µεταβλητών καθώς επίσης και η δυνατότητα εκτέλεσης βασικών µαθηµατικών λειτουργιών. Επίσης, υπάρχει η δυνατότητα χρήσης macro συναρτήσεων. 3.2.1.3 Παράδειγµα- Άσκηση 3 : Έχει οριστεί ότι η κατεργασία του δοκιµίου του οποίου το σχήµα φαίνεται στη συνέχεια, θα ξεκινήσει µε αρχικό σηµείο το κάτω αριστερά. Το κοπτικό εργαλείο έχει διάµετρο 1/2", και το υλικό έχει πάχος 1/8". 3 Πηγή (8) 22

Αναπτύξτε ένα πρόγραµµα NC για το φρεζάρισµα του δοκιµίου που φαίνεται στο παραπάνω σχήµα. Το πρόγραµµα πρέπει να είναι πλήρες και να περιέχει όλες τις απαιτούµενες οδηγίες. Αν κάτι τέτοιο απαιτείται, υποθέστε την τοποθεσία ενός εφαπτοµενικού σηµείου. Λύση: Οι εξισώσεις που ορίζουν το εφαπτοµενικό σηµείο στο επάνω αριστερό άκρο του δοκιµίου είναι οι εξής: Το πρόγραµµα αριθµητικού ελέγχου (NC) είναι το ακόλουθο: 3.2.2 Το CL file Ένα CL file είναι ένα πρόγραµµα CNC µε ουδέτερο format που δηµιουργείται από ένα σύστηµα CAD/CAM, από APT, ή από οποιοδήποτε άλλο σύστηµα προγραµµατισµού NC. Θεωρείται ουδέτερο επειδή δεν έχει format ειδικό για οποιαδήποτε εργαλειοµηχανή. εν υπάρχει ένα και µοναδικό πρότυπο για το format ενός CL file, και δεν υπάρχει ένα και µοναδικό πρότυπο για τα περιεχόµενα ενός CL file. 23

3.2.2.1 Παράδειγµα 4 Στη συνέχεια, παρουσιάζονται δύο κοινά format των «ASCII» των CL files, τα οποία περιγράφουν µε δύο διαφορετικούς τρόπους το ίδιο µονοπάτι ενός κοπτικού εργαλείου. 1 ος τρόπος PARTNO ABIRD CUTTER/.0$$S14 GOTO/.0,.0,5.0$$S15 RAPID GOTO/-1.50,1.250,5.0$$S17 FEDRAT/15.0$$S18 GOTO/-1.50,1.250,-.20$$S19 GOTO/-1.251350,1.250,.0$$S20 MOVARC/CENTER,-.750,1.250,.0,AXIS,.0,.0,1.0,RADIUS,.50090$$S21 GOTO/-.256223,1.163192,.0 GOTO/-.488339,.107357,.0$$S22 MOVARC/CENTER,.0,.0,.0,AXIS,.0,.0,-1.0,RADIUS,.50$$S23 GOTO/.446479,-.225070,.0 GOTO/1.303521,1.475070,.0$$S24 MOVARC/CENTER,1.750,1.250,.0,AXIS,.0,.0,1.0,RADIUS,.50$$S25 GOTO/2.171831,.981562,.0 GOTO/.421831,-1.768438,.0$$S26 MOVARC/CENTER,.0,-1.50,.0,AXIS,.0,.0,-1.0,RADIUS,.50$$S27 GOTO/-.482340,-1.631711,.0 GOTO/-1.233209,1.118052,.0$$S28 GOTO/-1.50,1.250,-.20$$S29 RAPID GOTO/-1.50,1.250,.30$$S31 RAPID GOTO/.0,.0,5.0$$S33 END FINI 2 ος τρόπος PARTNO ABIRD CUTTER/.0 LOADTL/ 1.0 SPINDL/ 2000.0,CLW COOLNT/ ON FROM/.0,.0,5.0 RAPID GOTO/ -1.50,1.250,5.0 FEDRAT/ 15.0 GOTO/ -1.50,1.250,-.20 GOTO/ -1.25180,1.250,-.20 INDIRV/.027273,.999628,.0 TLON,GOFWD/ (CIRCLE/ -.750,1.250,.0,.50090),ON,(LINE/ -.750,$ 4 Πηγή (5) 24

1.250,.0,-.254332,1.171790,-.20) GOTO/ -.488339,.107357,-.20 INDIRV/ -.183921,-.982941,.0 TLON,GOFWD/ (CIRCLE/.0,.0,.0,.50),ON,(LINE/.0,.0,.0,.446479,$ -.225070,-.20) GOTO/ 1.303521,1.475070,-.20 INDIRV/.477749,.878497,.0 TLON,GOFWD/ (CIRCLE/ 1.750,1.250,.0,.50),ON,(LINE/ 1.750,1.250,$.0,2.171831,.981562,-.20) GOTO/.421831,-1.768438,-.20 INDIRV/ -.562248,-.826969,.0 TLON,GOFWD/ (CIRCLE/.0,-1.50,.0,.50),ON,(LINE/.0,-1.50,.0,$ -.482340,-1.631711,-.20) GOTO/ -1.233209,1.118052,-.20 GOTO/ -1.50,1.250,-.20 COOLNT/ OFF RAPID GOTO/ -1.50,1.250,.30 SPINDL/ OFF RAPID GOTO/.0,.0,5.0 END FINI 3.2.2.2 Παρατηρήσεις-Σχόλια Ένα παραδοσιακό CL file της γλώσσας APT περιέχει περισσότερη πληροφορία, ειδικά αναφορικά µε τους κύκλους. Αν τα παραπάνω αρχεία χρησιµοποιηθούν σε µία εργαλειοµηχανή η οποία δεν υποστηρίζει την κυκλική παρεµβολή (µε άλλα λόγια δεν υποστηρίζει τις εντολές G2 και G3) τότε ο µεταεπεξεργαστής (postprocessor) πρέπει να δηµιουργήσει µικρές γραµµικές κινήσεις ώστε να σχηµατιστούν τα τόξα. Με ένα CL file της APT, αυτό δεν θα ήταν απαραίτητο. Για κάθε τόξο, το CL file της APT θα περιείχε µία καταγραφή τύπου 3000 (type 3000 record) το οποίο θα περιείχε τις συντεταγµένες του κέντρου και της γωνίας του άξονα του εργαλείου, την ακτίνα, καθώς και τις γραµµικές κινήσεις που απαιτούνται για να κατασκευαστεί το τόξο. Για κάθε κίνηση, θα υπάρχει µία καταγραφή τύπου 5000 (type 5000 record) η οποία και θα περιέχει όλα τα σηµεία που είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της κίνησης. Για παράδειγµα για την εντολή GOTO/ -1.50, 1.250, 5.0 που είναι γραµµένη και στα δύο προηγούµενα CL files (και η οποία κατά πάσα πιθανότητα θα έχει ως αποτέλεσµα κάτι σαν G0X-1.5Y1.25) η καταγραφή τύπου (type 5000 record) θα περιείχε την ακόλουθη πληροφορία: 5 5000 5 bb 0-1.5 1.25 5.0 η οποία περαιτέρω αναλύεται ως εξής: 5 = Record number 5000 = Record type 5 = Code for 'First or only record in this move' bb = Geometry name used to create motion - blank in this case 0 = Subscript applied to name, if any -1.5 = X 25

1.25 = Y 5.0 = Z 3.2.3 Η γλώσσα «Dumb APT» Πρόκειται για έναν όρο ο οποίος συχνά χρησιµοποιείται για να περιγράψει ένα CL file το οποίο περιέχει εντολές APT. Τυπικά, δεν περιέχουν γεωµετρικούς ορισµούς, αλλά κυρίως απαρτίζονται από εντολές µεταεπεξεργαστή, γραµµικές κινήσεις ( GOTO/ X,Y,Z ) και πιθανώς και κάποια τόξα. Από τη στιγµή που είναι σε format της γλώσσας APT, µπορεί η επεξεργασία τους να γίνει από την APT αφού όµως δηµιουργηθεί ένα νέο CL file ή σε κάποιες περιπτώσεις, απ ευθείας από κάποιον µεταεπεξεργαστή. Τα προγράµµατα της Dumb APT δηµιουργούνται από συστήµατα CAD/CAM. Πήραν το όνοµά τους απλά επειδή περιγράφουν το µονοπάτι του µονοπατιού απ ευθείας και δεν περιέχουν πληροφορία σχετικά µε την γεωµετρία των κοµµατιών. 3.2.4 Η χρήση των γραµµάτων I, J και K Σε ένα πρόγραµµα CNC (αυτό µε την χρήση των G και M codes) τα γράµµατα I, J, και K χρησιµοποιούνται για να προσδιορίσουν το κέντρο ενός τόξου ή ενός κύκλου και αναφέρονται σε θέσεις στους άξονες X, Y, και Z όπως για παράδειγµα στην εντολή G2 X3.0 Y4.5 I0.5 J0.3125. Σε ένα CL file ή στην APT, χρησιµοποιούνται για να τοποθετηθεί το διάνυσµα του άξονα του εργαλείου όπως στην εντολή GOTO/X,Y,Z,I,J,K. Μπορούµε να θεωρήσουµε το διάνυσµα του άξονα του εργαλείου ως µία κεντρική γραµµή του εργαλείου (tool centerline) (ας υποθέσουµε µία φρέζα) του οποίου το µέγεθος είναι ακριβώς µία µονάδα µέτρησης. Αυτό το κάνει µοναδιαίο διάνυσµα ("unit vector"). Τα γράµµατα I, J και K χρησιµοποιούνται εδώ για να περιγράψουν την κίνηση του εργαλείου ως προς τον άξονα Z. Τα γράµµατα I, J και K απλά ορίζουν το άλλο άκρο του µοναδιαίου διανύσµατος κατά µήκος των αξόνων X, Y και Z. Σε µία µηχανή µε τρεις άξονες, η κεντρική γραµµή του εργαλείου παραµένει παράλληλο µε τον άξονα των Z εποµένως τα γράµµατα I, J και K θα είναι πάντα 0, 0, 1 αφού µπορούµε να υπολογίσουµε το άλλο άκρο του διανύσµατος µετακινώντας 0 στον άξονα των X, 0 στον άξονα των Y, και 1 στον άξονα των Z. Αν όµως προγραµµατίζουµε µία µηχανή µε πέντε άξονες σε ένα σύστηµα CAD/CAM, και πρέπει να τοποθετήσουµε το εργαλείο στο X=2, Y=3, και Z=4 και κλίση του εργαλείου κατά πέντε µοίρες γύρω από τον άξονα Y, τότε πιθανώς θα δούµε την έξοδο του CL file να έχει τη µορφή GOTO/ 2.0, 3.0, 4.0, 0.0872, 0.0, 0.9962. Εδώ, µετακινήσαµε την κορυφή του µοναδιαίου διανύσµατος λίγο ως προς τον άξονα X και, φυσικά η συνισταµένη Z µίκρυνε λίγο σαν αποτέλεσµα. Ένας µεταεπεξεργαστής θα διάβαζε αυτό και κατά πάσαν πιθανότητα η έξοδος θα ήταν της µορφής G1 X2.0 Y3.0 Z4.0 A90.0 B5.0. 26

4. Εισαγωγή στα Ευέλικτα Συστήµατα Παραγωγής [FMS (Flexible Manufacturing Systems)] 4.1 Ανασκόπηση Θεωρίας Ένα ευέλικτο σύστηµα παραγωγής αποτελείται από τα εξής στοιχεία: µηχανές που εκτελούν κάποιον αριθµό εργασιών ένα σύστηµα διαχείρισης υλικών (MHS: Material Handling System) µια υπολογιστική µονάδα για τον έλεγχο του συστήµατος. Το ΜΗS µπορεί να είναι έχει την µορφή: µίας µεταφορικής ταινίας που µεταφέρει κοµµάτια από σηµείο σε σηµείο ενός συστήµατος µε καροτσάκια σε σιδηροτροχιές µιας αλυσίδας µεταφοράς Όποια και να είναι όµως η µορφή του, πάντα είναι κάτω από τον έλεγχο του υπολογιστή. 4.2 Παράδειγµα Ένα σύστηµα FMS έχει δύο µηχανές (1 και 2) που κάνουν την ίδια κατεργασία και ένα MHS (0) µ ένα καροτσάκι φόρτωσης-εκφόρτωσης κοµµατιών. Κάθε κοµµάτι που τελειώνει την κατεργασία αναµένει το καροτσάκι για να οδηγηθεί στο χώρο φόρτωσης-εκφόρτωσης. Όταν το κοµµάτι φεύγει από το σύστηµα ένα νέο ακατέργαστο κοµµάτι φορτώνεται και οδηγείται σε µία µηχανή. Το MHS έχει τα εξής χαρακτηριστικά: ρυθµός εξυπηρέτησης µ 0 = 1 (µηχανή>εκφόρτωση>φόρτωση>µηχανή) Για τις µηχανές ισχύει: o µ 1 = 0.5 o µ 2 = 1 o Ν = 6. Τα ακατέργαστα κοµµάτια δροµολογούνται µέσω του MHS προς τις µηχανές µε πιθανότητες: P 01 = P 02 = 0.5, πράγµα που σηµαίνει ότι: U 0 = 0.5, U 1 = U 2 = 0.25. Eπειδή: προκύπτει ότι m i = 1 β i (n i ) = 1. 27

Από τη σχέση: Σ P(n 1,n 2,,n µ ) = 1=> G(N)= Σ Π x i n i / [β i (n i )] Μ Μ i=1 Σn i =N Σn i =N i=n i=n όπου η άθροιση είναι για όλα τα n i έτσι ώστε: Σ n i = N. υπολογίζουµε τα G(5) και G(6) και από την: βγαίνει αριθµητικά ΤΗ 1 = ΤΗ 2 = 0.4174. M Μ i=1 TH i = U i G(N-1)/ G(N) 28

5. Βιβλιογραφία 1. Πατεράκης Γ., Πρωιµάκης Γ., Στέφος Σ., «Μάθετε εύκολα το ΑutoCAD», Αθήνα 1988 2. On-line help του AutoCAD 3. Th. Bernatz, G. Laemmlin, G. Rodrian, CAD, Προγραµµατισµός - Σχεδίαση µε Ηλεκτρονικό Υπολογιστή, Ευρωπαϊκές Τεχνολογικές Εκδόσεις, 1999 4. Γιάννης Φίλης, ίκτυα Παραγωγής, CAM, Αναµονητικά Συστήµατα, Γραµµές Παραγωγής, F.M.S., Χανιά, Ιανουάριος 2003, Πολυτεχνείο Κρήτης, Τµήµα Μηχανικών Παραγωγής και ιοίκησης 5. The CNC Programming FAQ: http://www.nfrpartners.com/cncfaq.htm (Copyright 2008 NFR Partners Inc.) 6. G-CODES: http://claymore.engineer.gvsu.edu/~jackh/eod/mechtron/mechtron- 579.html#pgfId-58804 7. APT: http://claymore.engineer.gvsu.edu/~jackh/eod/mechtron/mechtron- 580.html#pgfId-57950 ((C) 1996 Hugh Jack, ABSOLUTELY NO WARRANTY) 8. PRACTICE PROBLEMS: http://claymore.engineer.gvsu.edu/~jackh/eod/mechtron/mechtron- 585.html#pgfId-60849 ((C) 1996 Hugh Jack, ABSOLUTELY NO WARRANTY) 9. CAD\CAM\CNC GLOSSARY: http://microsystemsgeorgia.com/cnc.htm (Copyright 1995-2008 by microsystemsgeorgia) 10. Performance Evaluation Hiroshi Toyoizumi, 2004, http://www.uaizu.ac.jp/~toyo/lectures/pe/lecture.pdf 29

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: Παραδείγµατα των εντολών CIRCLE, ARC καθώς και των βοηθητικών εντολών µε χρήση της έκδοσης 2010 του AutoCAD Η εντολή CIRCLE Παραδείγµατα Α) Τρία σηµεία της περιφέρειας του κύκλου (3P) Command: circle Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius):] 3P Specify first point on circle: 3,3 Specify second point on circle: 4,4 Specify third point on circle: 5,4 Command: Β) ύο αντιδιαµετρικά σηµεία του κύκλου (2P) Command: circle Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 2P Specify first end point of circle s diameter: 3,7 Specify second end point of circle s diameter: 5,6 Command: Γ) Το κέντρο και η ακτίνα του (Center point - Radius) Command: circle Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 9,7 Specify radius or circle-or [Diameter]<1,1>: 1 Command: ) Το κέντρο και τη διάµετρο (Center point Diameter) Command: circle Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 9,3 Specify radius or circle-or [Diameter]<1,1>: d Specify diameter of circle<2,0>: 3 Command: Η εντολή ARC Παραδείγµατα Α) Τρία σηµεία: Αρχή, ενδιάµεσο σηµείο, τέλος. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 3,6.5 Specify second point of arc or [Center/End]: 2,7.5 End point: 2,5.5 30

Β) Τρία σηµεία: Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου που περιέχει το τόξο, τέλος. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 5.5,6.5 Specify second point of arc or [Center/End]: c Specify center point of arc: 4.5,6.5 Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: 4.5,8.5 Γ) Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου, επίκεντρη γωνία τόξου. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 7.5,6.5 Specify second point of arc or [Center/End]: c Specify center point of arc: 6.5,6.5 Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: a Specify included angle: 45 or -45 ) Σηµείο αρχής, κέντρο κύκλου, µήκος της αντίστοιχης χορδής. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 9.5,6.5 Specify second point of arc or [Center/End]: c Specify center point of arc: 8.5,6.5 Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: l Specify leangth of chord : 1 Ε) Σηµεία αρχής, τέλους και µήκος ακτίνας του κύκλου. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 3,2.5 Specify second point of arc or [Center/End]: c Specify center point of arc: 2,3.5 Specify end point of arc or [Angle/Direction/Radius]: r Specify radius of arc: 1 ΣΤ) Σηµεία αρχής, τέλους και επίκεντρη γωνία. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 5.5,2.5 Specify second point of arc or [Center/End]: e Specify end point of arc: 4.5,3.5 Specify center point of arc or [Angle/Direction/Radius]: a Specify included angle: 45 or -45 Ζ) Σηµεία αρχής, τέλους και τη γωνία που σχηµατίζει η εφαπτόµενη στο σηµείο αρχής, µε τον οριζόντιο άξονα ( ιεύθυνση). Command: arc Specify start point of arc or [Center]: 8,2.5 31

Specify second point of arc or [Center/End]: e Specify end point of arc: 6,3.5 Specify center point of arc or [Angle/Direction/Radius]: d Specify tangent direction for the start point of arc: 30 Η) Κατασκευή τόξου σαν συνέχεια κάποιου άλλου, δίνοντας µόνο το σηµείο τέλους του νέου τόξου και όπου το πρόγραµµα θεωρεί σαν σηµείο αρχής το τέλος του προηγούµενου και µε την ίδια διεύθυνση. Command: arc Specify start point of arc or [Center]: Specify end point of arc: 7,2.5 (Με αυτόν τον τρόπο, η χάραξη τόξου γίνεται µε σηµείο αρχής το τέλος του προηγούµενου και µε την προηγούµενη διεύθυνση). ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΕΝΤΟΛΕΣ Η εντολή SNAP Παράδειγµα: Command: snap Specify snap spacing of [ON/OFF/ASPECT/STYLE/TYPE]<1.0>: 0.1 (ορίζουµε το βήµα µετακίνησης του σταυρονήµατος σε 0.1, χρησιµοποιώντας απ ευθείας την εντολή value) Command: Specify snap spacing of [ON/OFF/ASPECT/STYLE/TYPE]: off (απενεργοποίηση του snap) On (ενεργοποίηση του snap) Η εντολή OSNAP Παράδειγµα Command: OSNAP Object Snap Modes: END, MID (Απαντούµε στην prompt περιοχή µε τις συνθήκες End, Mid για επιλογή τελικών και σηµείων, αντίστοιχα.) Command: OSNAP Object Snap Modes: None (Αναιρούµε τις προηγούµενες επιλογές.) Τέλος, υπάρχουν στην εντολή OSNAP και οι επιλογές On/Off. Η εντολή PAN Παράδειγµα Command: pan Displacement: 6,1 (ορισµός πρώτου σηµείου µετακίνησης) Second point: 8,2 (ορισµός σηµείου οθόνης στο οποίο επιθυµούµε να βρεθεί το πρώτο µετά την µετακίνηση) 32