Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ;"

Transcript

1 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ; Μοδεστίνα Μοδέστου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο αυτό γίνεται µια προσπάθεια παρουσίασης ενός διαφορετικού πλαισίου ερµηνείας του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας. Συγκεκριµένα, µέσα από τα αποτελέσµατα διαφόρων ερευνών τόσο στο εξωτερικό όσο και στη Κύπρο, υποστηρίζεται ότι τα λάθη που παρουσιάζουν οι µαθητές σε συγκεκριµένα ψευδοαναλογικά έργα, δεν είναι τυχαία, ούτε και αποτέλεσµα της απουσίας κάποιας γνώσης εκ µέρους των µαθητών. Αντίθετα, είναι αποτέλεσµα του επιστηµολογικού εµποδίου της αναλογίας, το οποίο σε συγκεκριµένες καταστάσεις φαίνεται να δηµιουργεί συστηµατικά και επίµονα λάθη που δύσκολα µπορούν να αντιµετωπιστούν. 1. Εισαγωγικά Όλοι οι µαθητές ανεξαρτήτως ηλικίας, καταγωγής και επίδοσης έχουν βιώσει σε κάποια φάση της ζωής τους µια µικρή ή µεγάλη αποτυχία στα µαθηµατικά. Έτσι, ήταν πολύ φυσικό, τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους ψυχολόγους, να δείξουν από πολύ νωρίς ενδιαφέρον για το συγκεκριµένο θέµα. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία πολλών θεωριών για τη φύση των λαθών στα µαθηµατικά, για την ερµηνεία τους, καθώς και για πιθανούς τρόπους αντιµετώπισής τους. Κατά συνέπεια, τα λάθη και η αποτυχία των µαθητών δεν αντιµετωπίζονται πια επιπόλαια ούτε έχουν τον απλοποιηµένο ρόλο που τους δίναµε άλλοτε. Το λάθος δεν είναι πάντα το αποτέλεσµα της άγνοιας, της αβεβαιότητας ή της τύχης, όπως ισχυρίζονται οι εµπειρικές θεωρίες µάθησης (Brousseau, 1997). Το λάθος µπορεί να είναι και το αποτέλεσµα µιας προηγουµένης γνώσης, η εφαρµογή της οποίας αν και κρίνεται ενδιαφέρουσα και επιτυχηµένη σε κάποιες περιπτώσεις, σε κάποιες άλλες αποδεικνύεται λανθασµένη ή απλά µη προσαρµόσιµη. Τα λάθη αυτά, όπως τονίζει ο Brousseau (1997), δεν είναι σποραδικά και απρόβλεπτα. Αντίθετα, είναι επαναλαµβανόµενα και επίµονα. Τα λάθη αυτού του είδους που γίνονται από το ίδιο άτοµο αλληλοσυνδέονται µεταξύ τους µε ένα τρόπο σκέψης, µια χαρακτηριστική αντίληψη, µια αρχέγονη «γνώση», η εφαρµογή της οποίας είναι επιτυχηµένη σε ένα συγκεκριµένο πεδίο. εν εξαφανίζονται όλα πλήρως και την ίδια χρονική στιγµή, αλλά αντιστέκονται και επιµένουν. Επανεµφανίζονται ακόµα και αφού το άτοµο έχει απορρίψει το ελλιπές και µη αποτελεσµατικό µοντέλο από το συνειδητό του γνωστικό σύστηµα. Αποτελούν συστατικό στοιχείο της ήδη υπάρχουσας γνώσης του µαθητή και κατ επέκταση συνίστανται σε εµπόδια επιστηµολογικής προέλευσης. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 123

2 Μ. Μοδέστου Τα επιστηµολογικά εµπόδια διακρίνονται από άλλα εµπόδια τα οποία σχετίζονται µε το ίδιο το άτοµο ή και τη διδασκαλία και τα οποία αντιστοιχούν σε εµπόδια οντογενετικής προέλευσης και διδακτικής προέλευσης, αντίστοιχα (Radford, Boero, & Vasco, 2000). Τα εµπόδια επιστηµολογικής προέλευσης οφείλονται στην ίδια τη φύση του αντικειµένου και χαρακτηρίζονται από την επανεµφάνισή τους τόσο στην ιστορία των µαθηµατικών όσο και στη µάθηση των µαθηµατικών από το άτοµο. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Brousseau (1997) «τα εµπόδια τα οποία χαρακτηρίζονται ως επιστηµολογικά είναι αυτά που δε µπορούν και δε πρέπει να αποφευχθούν, ακριβώς επειδή έχουν καθοριστικό ρόλο στην ίδια τη µάθηση, ενώ παράλληλα µπορούν και να εντοπιστούν στην ιστορική εξέλιξη των ίδιων των εννοιών» (σελ. 163.) Ένα επιστηµολογικό εµπόδιο αποτελεί στην ουσία την πηγή ενός επαναλαµβανόµενου και µη τυχαίου λάθους το οποίο εµφανίζεται όταν τα άτοµα προσπαθούν να επιλύσουν ένα πρόβληµα (Radford et al., 2000). Ειδικότερα, ένα λάθος αποτελεί επιστηµολογικό εµπόδιο όταν έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά: 1) Είναι µια σταθερή γνώση ή αντίληψη και όχι µια δυσκολία ή απουσία γνώσης 2) Αυτή η γνώση λειτουργεί κατάλληλα σε ένα σύνολο καταστάσεων και για ορισµένες τιµές των µεταβλητών αυτών των καταστάσεων. 3) Προσπαθώντας να προσαρµοστεί σε άλλες καταστάσεις ή σε άλλες τιµές των µεταβλητών προκαλεί ειδικά λάθη που µπορούν να παρατηρηθούν και να αναλυθούν. 4) Στις καταστάσεις που ξεφεύγουν από το πεδίο εγκυρότητας της, η απόρριψή της θα στοιχίσει στο µαθητή περισσότερο από µια προσπάθεια προσαρµογής της. 5) Το εµπόδιο αντιστέκεται σε περιστασιακές εµφανίσεις αντιφάσεων σε καινούριες καταστάσεις και στη βελτίωση έτσι της γνώσης. Μπορεί να ξεπεραστεί µόνο σε ειδικές διδακτικές καταστάσεις απόρριψης και αυτή η απόρριψη είναι συστατικό στοιχείο της γνώσης (Brousseau, 1997). Από τα πιο πάνω φαίνεται ότι ένα επιστηµολογικό εµπόδιο αποτελεί µέρος µιας ολοκληρωµένης γνώσης και άρα έχει την ίδια φύση µε τη γνώση. Η απόρριψή του πρέπει να γίνει ανεµπόδιστα αναγκαία, κάτι που αφήνει τελικά ανεξίτηλα σηµάδια στο σύστηµα της γνώσης. Αυτό υποδεικνύει ότι το εµπόδιο δεν είναι απλά ένα πρόσκαιρο λάθος που οφείλεται απλά στην άγνοια του ατόµου, και το οποίο µπορεί εύκολα να αντιµετωπιστεί. Μπορεί να προκύψει µέσα από κοινωνικές, πολιτιστικές ή ακόµα και οικονοµικές συνθήκες οι οποίες εν τέλει πραγµατώνονται σε αντιλήψεις που παραµένουν ακόµα και όταν οι αιτίες που τις προκάλεσαν πάψουν να υπάρχουν. Πρέπει να σηµειωθεί ότι τα επιστηµολογικά εµπόδια δεν προκύπτουν από τη διατύπωση της επίσηµης γνώσης από µέρους του δασκάλου αλλά από τις αναπαραστάσεις τις οποίες ο µαθητής, και τελικά ο δάσκαλος, χρησιµοποιούν για να διασφαλίσουν τη λειτουργία και την κατανόηση αυτής της καινούριας γνώσης. Αυτή η κατανόηση συνδέεται άµεσα µε τις συνθήκες της µάθησης και είναι αναγκαία για την εφαρµογή της επίσηµης γνώσης. Κατά συνέπεια, ο µαθητής θυµάται όχι µόνο τη γνώση την οποία έχει διδαχθεί αλλά και τις συνθήκες της µάθησης µέσα στις οποίες προέκυψε. Για παράδειγµα, παραδοσιακά µέσα στη σχολική τάξη µια έννοια διδάσκεται µόνο στο βαθµό στον οποίο είναι χρήσιµη και αποτελεσµατική µόνο δηλαδή, αν συνεισφέρει στη λύση ενός προβλήµατος. Έτσι, η γνώση αντλεί τελικά το νόηµά της µέσα από συγκεκριµένα παραδείγµατα, στα οποία η εφαρµογή της είναι επιτυχηµένη, και τα 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 124

3 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; οποία κατ επέκταση συνιστούν την περιοχή εφαρµογής της συγκεκριµένης γνώσης. Η περιοχή αυτή όµως, σπάνια έχει γενικό χαρακτήρα και είναι πλήρως καθορισµένη. Το νόηµα µιας µαθηµατικής γνώσης δεν καθορίζεται µόνο από το σύνολο των καταστάσεων µέσα στις οποίες αυτή η γνώση πραγµατώνεται ως µια µαθηµατική θεωρία, ούτε µόνο από τις καταστάσεις στις οποίες χρησιµοποιείται ως µέσο για επίλυση του προβλήµατος. Για το λόγο αυτό η γνώση αποκτά κάποιους περιορισµούς, συγκεκριµενοποιήσεις ακόµα και αλλοιώσεις του νοήµατος. Αν χρησιµοποιηθεί µε επιτυχία για αρκετό χρονικό διάστηµα, τότε η γνώση παίρνει µια αξία που κάνουν τη διαφοροποίηση, γενίκευση ή απόρριψη της πολύ δύσκολη συνίσταται δηλαδή σε επιστηµολογικό εµπόδιο. Αυτό το επιστηµολογικό εµπόδιο αντιστέκεται εκ φύσεως σε κάθε προσπάθεια απόρριψής του, αφού αποτελεί µια καλά εδραιωµένη γνώση του µαθητή, και προσπαθεί να προσαρµοστεί σε ένα πιο περιορισµένο πεδίο αλλά και να διαφοροποιηθεί στον µικρότερο δυνατό βαθµό. 2. Αναλογικός συλλογισµός Αρκετά λάθη στα µαθηµατικά πηγάζουν από την τάση µας να εφαρµόζουµε τη γραµµική συνάρτηση σε όλες ανεξαιρέτως τις καταστάσεις οι οποίες πληρούν κάποιες άτυπές «προϋποθέσεις». Ο λόγος έγκειται στο ότι οι γραµµικές σχέσεις αποτελούν ένα βασικό µοντέλο µέσα από το οποίο µπορούµε εύκολα και γρήγορα να προσεγγίσουµε αυτές τις τόσο πρακτικές και όσο και θεωρητικές προβληµατικές καταστάσεις στα µαθηµατικά και την επιστήµη. Από τα παλαιότερα χρόνια, ο αναλογικός συλλογισµός, αποτελούσε και αποτελεί ένα σηµαντικό µαθηµατικό εργαλείο για το χειρισµό φαινοµένων στη φυσική, την χηµεία, τα οικονοµικά, την αστρονοµία και σε άλλα πεδία της ανθρώπινης ενασχόλησης (Freudenthal, 1973). Έτσι και στις µέρες µας δίνεται µεγάλη έµφαση στις αναλογικές σχέσεις µέσα από τα αναλυτικά προγράµµατα των µαθηµατικών τόσο της δηµοτικής όσο και της µέσης εκπαίδευσης. Η έννοια της αναλογίας υπάρχει µέσα σε όλο το µαθηµατικό οικοδόµηµα, ξεκινώντας από την ιδέα της µέτρησης ποσοτήτων, την έννοια των λόγων και την εφαρµογή του κανόνα των τριών στο δηµοτικό σχολείο, και φτάνοντας µέχρι τη γραµµική άλγεβρα και τη χρήση των γραµµικών µοντέλων στον απειροστικό λογισµό και τη στατιστική στη µέση εκπαίδευση. Έτσι, είναι εµφανές ότι ο αναλογικός συλλογισµός δεν αποτελεί µια απόλυτη ιδέα µε µονοσήµαντο νόηµα (Lamon, 1999). Οικοδοµείται µε τη πάροδο του χρόνου, αφού κάποιες από τις ουσιαστικές του πτυχές ενυπάρχουν σε άλλες στενά συνδεδεµένες έννοιες. Στην βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές περιγραφές οι οποίες προσπαθούν να ορίσουν την έννοια του αναλογικού συλλογισµού. Έτσι, σύµφωνα µε τους Lesh, Post, Behr (1988) ο αναλογικός συλλογισµός αποτελεί «µια µορφή µαθηµατικού συλλογισµού η οποία περιλαµβάνει την ικανότητα ταυτόχρονης επεξεργασίας διάφορων πληροφοριών µέσα από πολλαπλές συγκρίσεις και συν-µεταβολές». Οι Inhelder και Piaget (1958) θεωρούν ότι το βασικό χαρακτηριστικό του αναλογικού συλλογισµού είναι ότι εστιάζεται στην περιγραφή, πρόβλεψη και αξιολόγηση της σχέσης ανάµεσα σε δύο άλλες, δηλαδή περιλαµβάνει µια δεύτερου βαθµού σχέση, και 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 125

4 Μ. Μοδέστου όχι απλά µια σχέση ανάµεσα σε δύο διακριτά αντικείµενα ή έννοιες. Έτσι, µπορεί να θεωρηθεί ότι ο αναλογικός συλλογισµός εστιάζεται σε µια δεύτερου βαθµού σχέση, η οποία περιλαµβάνει µια σχέση ισότητας ανάµεσα σε δύο λόγους (Lamon, 1999). Ένας λόγος είναι µία σχέση ανάµεσα σε δύο ποσότητες. Εποµένως, η κατανόηση της αναλογίας αναφέρεται στην κατανόηση της σχέσης που υπάρχει ανάµεσα σε δύο σχέσεις. Σε µια αναλογική σχέση, οι δύο ποσότητες µεταβάλλονται πολλαπλασιαστικά. ηλαδή, και οι δύο ποσότητες πολλαπλασιάζονται µε τον ίδιο παράγοντα. Έτσι, η γραφική παράσταση κάθε αναλογικής σχέσης απεικονίζει µία ευθεία γραµµή η οποία περνά από την αρχή των αξόνων. Κατ επέκταση, η γραµµική συνάρτηση f(x) = ax (όπου α 0) µπορεί να περιγράψει µαθηµατικά κάθε αναλογική σχέση (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b). 3. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας Η βασική γλωσσική δοµή αναλογικών προβληµάτων περιλαµβάνει τέσσερις ποσότητες (α, β, γ, δ), από τις οποίες, στις περισσότερες περιπτώσεις οι τρεις είναι γνωστές και η µία άγνωστη, καθώς και µια ένδειξη ότι η ίδια σχέση που συνδέει το α µε το β συνδέει και το γ µε το δ (Behr, Harel, Post, & Lesh, 1992). «Μία ράπτρια χρειάζεται 35 λεπτά για να ράψει ένα πουκάµισο. Πόσο χρόνο χρειάζεται για να ράψει τρία πουκάµισα;» Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει πραγµατική αναλογία (3 Χ 35=105). Υπάρχει όµως και η περίπτωση η δοµή ενός προβλήµατος να ανταποκρίνεται στη βασική δοµή προβληµάτων αναλογίας αλλά το πρόβληµα να µην είναι αναλογικό. Στην περίπτωση αυτή το πρόβληµα θεωρείται πρόβληµα «ψευδοαναλογίας» (Verschaffel, Greer και De Corte, 2000). Για παράδειγµα, στην περίπτωση του σταθερού προβλήµατος: «Ένα πουκάµισο χρειάζεται 35 λεπτά για να στεγνώσει όταν απλωθεί έξω στο σχοινί, µια ηλιόλουστη µέρα χωρίς άνεµο. Πόσο χρόνο χρειάζονται 3 πουκάµισα για να στεγνώσουν κάτω από τις ίδιες συνθήκες;», οι µαθητές επηρεαζόµενοι από τη διατύπωση του προβλήµατος απαντούν ότι τα πουκάµισα χρειάζονται 3 X 35 =105 λεπτά χωρίς να υπολογίζουν ότι έχουν απλωθεί µαζί στο σχοινί και άρα στεγνώνουν παράλληλα. Η αναλογικότητα φαίνεται να είναι σε τέτοιο βαθµό ενσωµατωµένη στον τρόπο σκέψης των µαθητών που κάποιος µπορεί πολύ εύκολα να παραπλανηθεί και να χειρίζεται κάθε αριθµητική σχέση ως αναλογική (Freudenthal, 1983), χωρίς να δίνει σηµασία στο περιβάλλον της προβληµατικής κατάστασης και στους περιορισµούς που αυτό µπορεί να έχει. Αυτό αιτιολογεί και µη-ρεαλιστικές απαντήσεις των µαθητών οι οποίοι υποστηρίζουν τη γραµµική αύξηση του ύψους και του βάρους ή ακόµα και την ικανότητα των αθλητών να τρέχουν µε την ίδια ταχύτητα τα 100 και τα 1000 µέτρα (Verschaffel, De Corte & Lasure, 1994). Πρόσφατες έρευνες που εξετάζουν την τάση των µαθητών να χρησιµοποιούν τον αναλογικό συλλογισµό σε προβληµατικές καταστάσεις στις οποίες δεν είναι κατάλληλος (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2005), υποστηρίζουν ότι το φαινόµενο αυτό οφείλεται εν µέρει σε ιδιοµορφίες στη διατύπωση των προβληµάτων τις οποίες οι µαθητές έχουν µάθει να 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 126

5 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; συνδέουν µε τον αναλογικό συλλογισµό καθ όλη τη διάρκεια της σχολικής τους ζωής. Ο Greer (1997) ειδικότερα, αναφέρει ότι προβλήµατα µε πολλαπλασιαστική δοµή, που µε ένα επιφανειακό διάβασµα µπορεί να δηµιουργήσουν την ψευδαίσθηση της ύπαρξης αναλογίας, αποτελούν πρωταρχικά παραδείγµατα ακατάλληλης χρήσης του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού ως µια βεβιασµένη αντίδραση στη γλωσσική δοµή του προβλήµατος. Παρ όλ αυτά, αυτός ο τρόπος ερµηνείας του προβλήµατος δεν παρέχει ένα επαρκές και ολοκληρωµένο πλαίσιο µέσα στο οποίο µπορεί να µελετηθεί το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας. Το φαινόµενο αυτό δεν προκύπτει απλά ως αντίδραση στην στερεότυπη γλωσσική διατύπωση των αναλογικών σχέσεων και ούτε µπορεί να θεωρηθεί έτσι απλά ότι το γεγονός αυτό συµβαίνει τόσο σε επίπεδο µαθητή όσο και σε ιστορικό επίπεδο όπως υποστηρίζουν οι Verschaffel et al. (2000). εν µπορεί δηλαδή, να υιοθετηθεί η άποψη ότι η οντογένεση ανακεφαλαιώνει την φυλογένεση στην περίπτωση του τρόπου χειρισµού των µη αναλογικών σχέσεων απλά και µόνο λόγω της γλωσσικής διατύπωσης των αναλογικών προβληµάτων. Η αναλογία φαίνεται να είναι το κοινωνικό-πολιτισµικό µέσο για εισαγωγή και εν τέλει για κατάκτηση της έννοιας της συνάρτησης. Κατ επέκταση, έχει δοθεί µια ιδιαίτερη σηµασία στο γραµµικό µοντέλο, η οποία οδηγεί στην γενίκευση της εγκυρότητάς του και σε καταστάσεις µη-αναλογικές στις οποίες είναι απλά µη εφαρµόσιµο. Έτσι, φαίνεται ότι η συνεχής επιβεβαίωση της εγκυρότητας του γραµµικού µοντέλου µπορεί να δηµιουργήσει µια πολύ ισχυρή αντίληψη ότι κάθε σχέση ανάµεσα σε δύο ποσότητες είναι αναλογική, και ότι η χρήση του αναλογικού συλλογισµού αποτελεί πανάκεια για την επίλυση όλων σχεδόν των προβληµάτων (Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2004). 4. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας στη γεωµετρία O Freudenthal (1983), έχοντας εστιαστεί στην καταλληλότητα του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού ως φαινοµενολογικού µέσου περιγραφής υποδεικνύει ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες αυτή η αρχική φαινοµενολογία αποτυγχάνει. Το άρθρο αυτό επικεντρώνεται στο χώρο της γεωµετρίας και συγκεκριµένα στη µη αναλογική συµπεριφορά του εµβαδού και του όγκου σε προβλήµατα πολλαπλασιαστικής σύγκρισης που συνδέουν το εµβαδόν και τον όγκο µε το µήκος της πλευράς σχηµάτων. Το θέµα αυτό δεν είναι καθόλου πρόσφατο αλλά παρόλα αυτά επίκαιρο. Εµφανίζεται στον «Μένωνα» του Πλάτωνα όπου ο Σωκράτης, χρησιµοποιώντας την µαιευτική µέθοδο, προσπαθεί να «ξυπνήσει» την ανάµνηση ενός δούλου για το πώς µπορεί να διπλασιάσει το εµβαδόν ενός τετράγωνου, πείθοντας έτσι τον Μένωνα ότι η γνώση δεν διδάσκεται αλλά ενυπάρχει στο άτοµο. Ο δούλος, υποκύπτοντας στη ψευδαίσθηση της αναλογίας, υποστηρίζει ότι ένα τετράγωνο διπλάσιου εµβαδού θα έχει και διπλάσιο µήκος πλευράς (Φράγκος, 1983). Οι εµπειρίες ακόµα και των σηµερινών µαθητών µε τη µεγέθυνση και τη σµίκρυνση σχηµάτων δεν τους κάνουν απαραίτητα να συνειδητοποιήσουν τους διαφορετικούς ρυθµούς αύξησης του µήκους, του εµβαδού και του όγκου (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b). Επακόλουθα, οι µαθητές, όπως και ο δούλος στον 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 127

6 Μ. Μοδέστου «Μένωνα» του Πλάτωνα, έχουν µια ισχυρή τάση να αντιµετωπίζουν τις σχέσεις ανάµεσα στο µήκος και στο εµβαδόν, και στο µήκος και στον όγκο ως γραµµικές αντί ως τετραγωνική και κυβική, αντίστοιχα. Έτσι, χρησιµοποιούν το γραµµικό παράγοντα αντί το τετράγωνό του ή τον κύβο του για να καθορίσουν το εµβαδόν ή τον όγκο ενός σχήµατος που υπόκειται σε µεγέθυνση ή σµίκρυνση. Ο Freudenthal (1983) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το να αντιληφθούν οι µαθητές ότι ο πολλαπλασιασµός του µήκους µε α, του εµβαδού µε α² και του όγκου µε α³ συνδέεται µε τον γεωµετρικό πολλαπλασιασµό µε α, είναι µαθηµατικά τόσο ουσιαστικό που φαινοµενολογικά και διδακτικά πρέπει να τεθεί πρώτο. Το µοτίβο της συνεχούς χρήσης του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού πρέπει να διακοπεί από τους ίδιους τους µαθητές έτσι ώστε να αντιληφθούν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του γεωµετρικού πολλαπλασιασµού (Streefland, 1984). Πρόσφατα, έχει γίνει µια σηµαντική προσπάθεια από διάφορους ερευνητές (De Bock et al., 1998; De Bock, Van Dooren, Janssens, & Verschaffel, 2002a; De Bock et al., 2002b; De Bock, Verschaffel, Janssens, Van Dooren, & Claes, 2003; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2004; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2005; Modestou & Gagatsis, in press; Modestou & Gagatsis, 2004a; Modestou & Gagatsis, 2004b; Modestou, Gagatsis & Pitta-Pantazi, 2004) ώστε να διερευνηθεί και να αντιµετωπιστεί η τάση των µαθητών να χειρίζονται µη αναλογικά προβλήµατα, ως επί το πλείστον, εµβαδού και όγκου, ως αναλογικά. Συγκεκριµένα, οι De Bock et al., (1998, 2002b) αποκάλυψαν την ύπαρξη µιας ισχυρής τάσης ανάµεσα σε µαθητές 12 µε 16 ετών όσον αφορά στην εφαρµογή του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού σε µη αναλογικά προβλήµατα εµβαδού. Συνάµα, η χρήση διάφορων πειραµατικών συνθηκών δεν έφερε τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Συγκεκριµένα, η παροχή έτοιµων και αυτοσχέδιων εικόνων δεν φάνηκε να επηρεάζει την επίδοση των µαθητών, αφού στηρίχθηκαν σε πιο τυπικές µεθόδους όπως τη χρήση µαθηµατικών τύπων (De Bock et al., 1998). Ακόµα και µε τη συµπερίληψη στα έργα όλων των διαστάσεων των σχηµάτων, ως επιπλέον πληροφοριών, καθώς και των τύπων εύρεσης του εµβαδού και του όγκου, οι µαθητές Α και Β τάξεων Γυµνασίου επέµεναν πεισµατικά να διπλασιάζουν, για παράδειγµα, το εµβαδόν όταν διπλασιάζονταν οι πλευρές αγνοώντας πλήρως τον τύπο εύρεσης του εµβαδού (Modestou & Gagatsis, in press; Modestou & Gagatsis, 2004b). Παρόµοια συµπεριφορά έδειξαν οι µαθητές και σε µία κατάσταση µε χαρακτήρα πολλαπλής επιλογής στην οποία η ορθή απάντηση αν και είχε 50% πιθανότητα να επιλεγεί από τους µαθητές, έγινε δεχτή και αιτιολογήθηκε µόνο από το 20% των µαθητών (Modestou et al., 2004). Ακόµα και η αύξηση της αυθεντικότητας του πλαισίου µέσα στο οποίο παρουσιάζεται το πρόβληµα (De Bock et al., 2003), µε τους µαθητές να µεταφέρονται στο νησί των Λιλιπούτειων όπου όλα τα µήκη είναι 12 φορές µικρότερα, όχι µόνο δεν έφερε τα επιθυµητά αποτελέσµατα αλλά είχε και αρνητική επίδραση στην επίδοση των µαθητών στα µη αναλογικά έργα. Η ένταξη των µαθητών σε µια πραγµατική προβληµατική κατάσταση µε πραγµατικά αντικείµενα και αυθεντικές δράσεις (υπολογισµός των κεραµικών που χρειάζονται για να καλύψουν ένα κουκλόσπιτο) οδήγησε στην αποφυγή του γραµµικού µοντέλου και στην αύξηση των ποσοστών επιτυχίας των µαθητών (Van Dooren et al., 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 128

7 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; in press a). Παρόλα αυτά, τα αποτελέσµατα ήταν µόνο παροδικά αφού οι µαθητές απέτυχαν σε ένα post-test µε µη αναλογικά έργα εµβαδού. Ο λόγος για αυτή την αποτυχία έγκειται πιθανότατα στο ότι οι µαθητές είχαν άµεση ανατροφοδότηση για την ορθότητα της απάντησης που έδιναν στην αυθεντική κατάσταση. Το γεγονός αυτό τους έδινε την ευκαιρία να αναθεωρήσουν την απάντησή τους αν αυτή ήταν λανθασµένη, χωρίς να φτάνουν σε κάποιο συµπέρασµα για τη σχέση µήκους και εµβαδού. Μικρή αλλά σηµαντική βελτίωση στην επίδοση των µαθητών προέκυψε από την συµπερίληψη ενός εισαγωγικού σηµειώµατος στην αρχή του δοκιµίου, το οποίο προειδοποιούσε τους µαθητές για το µη συνηθισµένο χαρακτήρα των έργων (De Bock et al., 2002b). Στην ίδια εργασία η επαναδιατύπωση των ίδιων προβληµάτων σε προβλήµατα πολλαπλασιαστικής σύγκρισης αποτέλεσε ουσιαστική βοήθεια για αρκετούς µαθητές. Όµως και στις δύο περιπτώσεις, ως µειονέκτηµα των καλύτερων αποτελεσµάτων στα µη-αναλογικά έργα, µειώθηκαν τα ποσοστά επιτυχίας των µαθητών στα αναλογικά έργα αφού κάποιοι µαθητές άρχισαν να εφαρµόζουν µη αναλογικές µεθόδους επίλυσης και σε αυτά τα προβλήµατα. Παρόµοια συµπεριφορά παρουσίασαν οι µαθητές και σε µια σειρά 10 πειραµατικών µαθηµάτων τα οποία είχαν ως στόχο την εννοιολογική αλλαγή στους µαθητές (Van Dooren et al., 2004). Για να διευκρινισθούν οι µηχανισµοί που ενεργοποιούνται από τους µαθητές κατά τη διαδικασία επίλυσης µη αναλογικών προβληµάτων χρησιµοποιήθηκε από τους De Bock et al. (2002) η µέθοδος της κλινικής συνέντευξης. Αυτό επέτρεψε την αναγνώριση του ρόλου των διαφορετικών πτυχών της γνώσης των µαθητών οι οποίες είναι υπεύθυνες για τις αναλογικές απαντήσεις τους σε προβλήµατα ψευδοαναλογίας. Συγκεκριµένα, από τις συνεντεύξεις διαφάνηκε ότι όχι µόνο η πεποίθηση ότι κάθε αριθµητική σχέση έχει αναλογικό χαρακτήρα είναι υπεύθυνη για τις αναλογικές απαντήσεις των µαθητών σε µη αναλογικά προβλήµατα, αλλά και οι διαισθητικές αντιλήψεις των µαθητών, ελλείψεις στις γεωµετρικές τους γνώσεις και κάποιες ανεπαρκείς τους στάσεις και αντιλήψεις για την επίλυση προβλήµατος (De Bock et al., 2002α). Οι Van Dooren, De Bock, Janssens & Verschafell (in press b) σε µια µετέπειτα εργασία τους επιχείρησαν να διευκρινίσουν περαιτέρω τους ψυχολογικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες οι οποίοι βρίσκονται πίσω από την τάση των µαθητών να απαντούν αναλογικά σε µη αναλογικά προβλήµατα. Συγκεκριµένα, διατείνονται ότι στοιχεία που επεξηγούν την ύπαρξη του φαινοµένου της ψευδοαναλογίας υπάρχουν (1) στις εµπειρίες που αποκτούν οι µαθητές µέσα στην τάξη των µαθηµατικών, (2) στη διαισθητική φύση του γραµµικού µοντέλου και (3) σε στοιχεία που σχετίζονται µε τα συγκεκριµένα µαθηµατικά έργα µέσα στα οποία εµφανίζεται το γραµµικό λάθος. 5. Ένα διαφορετικό πλαίσιο ερµηνείας του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας Τα αποτελέσµατα των ερευνών που παρουσιάστηκαν κάνουν εµφανές ότι η ύπαρξη του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας δεν είναι αποτέλεσµα κάποιου πειραµατικού πλαισίου αλλά ούτε και της απουσίας κάποιας βασικής γνώσης. Τα λάθη τα οποία προκύπτουν από την εφαρµογή του αναλογικού µοντέλου σε µη 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 129

8 Μ. Μοδέστου αναλογικές καταστάσεις δεν είναι πρόσκαιρα, παροδικά και τυχαία. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας δεν αποτελεί ένα σύνηθες λάθος που µπορεί να αντιµετωπιστεί µε µια ποικιλία υποστηρικτικών µέσων. Είναι ένα επαναλαµβανόµενο φαινόµενο το οποίο φαίνεται να είναι αρκετά γενικό αλλά και ανθεκτικό ακόµα και στην ίδια τη διδασκαλία, αφού συνεχίζει να εµφανίζεται από το δηµοτικό µέχρι και το λύκειο. Το γραµµικό µοντέλο έχει εδραιωθεί ως µια ασφαλής στρατηγική επίλυσης προβληµάτων η οποία προσφέρει σιγουριά και βεβαιότητα στους µαθητές για την ορθότητα των αποτελεσµάτων της. Φαίνεται να είναι βαθιά ριζωµένο στη διαισθητική γνώση των µαθητών και να χρησιµοποιείται αυθόρµητα και ασυνείδητα κάτι που κάνει την αναλογική προσέγγιση φυσική και αδιαµφισβήτητη (De Bock et al., 2002). Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του γραµµικού µοντέλου συνηγορούν στο ότι η αναλογία (f(x) = ax) αποτελεί επιστηµολογικό εµπόδιο για το χειρισµό µη αναλογικών καταστάσεων. Το γραµµικό µοντέλο είναι στην πραγµατικότητα µια γνώση η οποία εφαρµόζεται µε επιτυχία σε ένα συγκεκριµένο πλαίσιο και για ένα συγκεκριµένο αριθµό καταστάσεων. Όµως, η εφαρµογή της έξω από αυτό το πλαίσιο έχει ως αποτέλεσµα την εµφάνιση συγκεκριµένων λαθών τα οποία µπορούν να εντοπιστούν και να περιγραφούν. Τα λάθη αυτά είναι επαναλαµβανόµενα και καθολικά, ενώ παράλληλα αντιστέκονται σε µια ποικιλία υποστηρικτικών µέσων που στοχεύουν στην αντιµετώπιση του προβλήµατος (De Bock et al., 2003). Παράλληλα, ενισχυτικό της αντιµετώπισης του αναλογικού µοντέλου ως επιστηµολογικό εµπόδιο είναι το γεγονός ότι τα λάθη τα οποία στη βιβλιογραφία αναφέρονται ως ψευδοαναλογικά επανεµφανίζονται τόσο στην ιστορία των µαθηµατικών, µε το Μένωνα του Πλάτωνα, όσο και στη µάθηση των µαθηµατικών από το άτοµο. Έτσι, µόνο όταν το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας συνδεθεί µε την έννοια του επιστηµολογικού εµποδίου θα µπορέσει να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά. Η αντιµετώπιση του προβλήµατος των επιστηµολογικών εµποδίων είναι δυνατή µέσα από την ενασχόληση των µαθητών µε ποικίλες καταστάσεις στις οποίες η γνώση, η οποία αποτελεί εµπόδιο, να µην µπορεί να αφοµοιωθεί και έτσι να αποσταθεροποιηθεί, να γίνει αναποτελεσµατική, άχρηστη και αν τέλει να απορριφθεί. Η παιδαγωγική πρακτική συνίσταται στην οργάνωση αυτών των κατάλληλων διδακτικών καταστάσεων µε προσεκτικά επιλεγµένα προβλήµατα, οι οποίες θα θέσουν σε αµφισβήτηση τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις των µαθητών (Radford et al., 2000). Μέσα σε αυτές τις διδακτικές καταστάσεις παιγνιώδους φύσης, η καινούρια γνώση θα προκύψει αυθόρµητα από τους µαθητές ως ένα αναγκαίο µέσο για την επίλυση του προβλήµατος, χωρίς την εµπλοκή του δασκάλου. Ο ρόλος του δασκάλου έγκειται απλώς στην παρουσίαση των κανόνων του παιχνιδιού και στη µεταβίβαση στους µαθητές της ευθύνης της µάθησης (Brousseau & Gibel, 2005). Έτσι, φαίνεται ότι ένας πιθανός τρόπος αντιµετώπισης του επιστηµολογικού εµποδίου της αναλογίας είναι η οργάνωση µιας διδακτικής κατάστασης (Modestou & Gagatsis, in press) η οποία να αναγκάζει τους µαθητές να αµφισβητήσουν και εν τέλει να απορρίψουν από µόνοι τους το γραµµικό µοντέλο ως κατάλληλο για όλα τα προβλήµατα που «πληρούν» κάποιες συγκεκριµένες προϋποθέσεις. Η καινοτοµία 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 130

9 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; αυτής της προσέγγισης έγκειται στο ότι ο δάσκαλος δεν εµπλέκεται καθόλου στην όλη διαδικασία παρά για να επισηµοποιήσει τα ευρήµατα των µαθητών. Οι µαθητές έχουν όλη την ευθύνη για τη µάθησή τους η οποία προκύπτει αυθόρµητα µέσα από παιγνιώδεις καταστάσεις οι οποίες την κάνουν και πιο µόνιµη. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Behr J. M., Harel G., Post T., & Lesh R. (1992). Rational number, Ratio and Proportion. In D. A. Grows (Ed.) Handbook of Research on Mathematics Teaching and Learning ( ). New York: Macmillan. Brousseau, G. (1997). Theory of didactical situations in mathematics (N. Balacheff, M. Cooper, R Sutherland & V. Warfielf, Eds & Transl.). Mathematics Education Library (vol.19). Kluwer Academic Publishers. Brousseau, G., & Gibel, P. (2005). Didactical handling of students reasoning processes in problem solving situations. Educational Studies in Mathematics, 59, De Bock, D., Van Dooren, W., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2002a). Improper use of linear reasoning: An in-depth study of the nature and the irresistibility of secondary school students' errors. Educational Studies in Mathematics, 50, De Bock, D., Verschaffel, L., & Janssens, D. (1998). The predominance of the linear model in secondary school students' solutions of word problems involving length and area of similar plane figures. Educational Studies in Mathematics, 35, De Bock, D., Verschaffel, L., & Janssens, D. (2002b). The effects of different problem presentations and formulations on the illusion of linearity in secondary school students. Mathematical Thinking and Learning, 4(1), De Bock, D., Verschaffel, L., Janssens, D., Van Dooren, W., & Claes, K. (2003). Do realistic contexts and graphical representations always have a beneficial impact on students' performance? Negative evidence from a study on modelling non-linear geometry problems. Learning and Instruction, 13(4), Φράγκος, Π. Χ. (1983). Παιδαγωγικές έρευνες και εφαρµογές. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Freudenthal, H. (1973). Mathematics as an educational task. Dordrecht: Reidel. Freudenthal, H. (1983). Didactical Phenomenology of Mathematical Structures. Dordrecht: Reidel. Greer, B. (1997). Modeling reality in mathematics classroom: the case of word problems. Learning and Instruction, 7(4), Inhelder, B. & Piaget, J. (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence. New York: Basic Books. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 131

10 Μ. Μοδέστου Lamon, J. S. (1999). Teaching fractions and ratios for understanding: Essential content knowledge and instructional strategies for teachers. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates. Lesh, R., Post, T., & Behr, M (1988). Proportional reasoning. In J. Hiebert & M. Behr (Eds.), Number concepts and operations in the middle grades (pp ). NCTM: Lawrence Erlbaum Associates. Modestou, M., & Gagatsis, A. (in press). Students improper proportional reasoning: A result of the epistemological obstacle of linearity. Educational Psychology. Modestou, M., & Gagatsis, A. (2004a). Students improper proportional reasoning: A multidimensional statistical analysis. In D. De Bock, M. Isoda, J. A. G. Cruz, A. Gagatsis & E. Simmt (Eds.), Proceedings of ICME 10 Topic Study Group 2: New developments and trends in secondary mathematics education (pp ). Copenhagen: Denmark. Modestou, M., & Gagatsis, A. (2004b). Linear or not linear? Students improper proportional reasoning. In G. Makrides, A. Gagatsis & K. Nicolaou (Eds.), Proceedings of the CASTME International and CASTME Europe Conference (21-33). Nicosia: Cyprus. Modestou, M., Gagatsis, A., Pitta-Pantazi, D. (2004). Students' improper proportional reasoning: The case of area and volume of rectangular figures. In M. J. Hoines & A. B. Fuglestad (Eds.), Proceedings of the 28th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education (Volume 3, ). Bergen: Norway. Radford, L., Boero, P., & Vasco, C. (2000). Epistemological assumptions framing interpretations of students understanding of mathematics. In J. Fauvel & J. v. Maanen (Eds.), History in mathematics education: the ICMI study (pp ). Dordrecht: Kluwer. Streefland, L. (1984). Search for the roots of ratio: Some thoughts on the long term learning process (Towards a theory). Educational Studies in Mathematics, 15, Van Dooren, W., De Bock, D., Hessels, A., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2004). Remedying secondary school students illusion of linearity: a teaching experiment aiming at conceptual change. Learning and Instruction, 14, Van Dooren, W., De Bock, D., Hessels, A., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2005). Ups and downs is students over-reliance on proportional methods. Cognition and Instruction, 23 (1), Van Dooren, W., De Bock, D, Janssens, D., & Verschaffel, L. (in press a). Students over-reliance on linearity: A shcolastic effect. Van Dooren, W., De Bock, D, Janssens, D., & Verschaffel, L. (in press b). Students over-use of linearity: A quest for its roots and an evaluation of its impact. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 132

11 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; Verschaffel, L., De Corte, E., & Lasure, S. (1994). Realistic considerations in mathematical modeling of school arithmetic problems. Learning and Instruction, 4, Verschaffel, L., Greer, B., & De Corte, E. (2000). Making sense of word problems. Lisse: Swets & Zeitlinger. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 133

12 Μ. Μοδέστου 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 134

ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ

ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ Αναλογικός και Μη Συλλογισµός σε Μαθητές µε Συµπτώµατα υσλεξίας ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ Κυριακή Φράγκου, Χαράλαµπος Καψάλης, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας

Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας Μοδεστίνα Μοδέστου * & Αθανάσιος Γαγάτσης ** * Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου ** Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό μοντέλο

Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό μοντέλο Προβλήματα Μάθησης Των Μαθηματικών Κατά τη Μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο 81-102, Νοέμβριος 2007 Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ

ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ Η Ψευδαίσθηση της Αναλογίας ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ Αθανάσιος Γαγάτσης, Γεώργιος Γεωργίου Γεώργιος Τούρβας, Ελευθερία Χαραλάµπους Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών

Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών Η Ευκλείδεια Γεωμετρία σε σχέση με Θεωρία van Hiele Οι τρεις κόσμοι του Tall

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 3 4 ΜΕΡΟΣ Α : Άλγεβρα Κεφάλαιο ο (Προτείνεται να διατεθούν διδακτικές ώρες) Ειδικότερα:.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Μοντελοποίηση και Λύση Προβλήµατος στα Μαθηµατικά Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Νίκος Μουσουλίδης, Μαρία Κάττου, Μάριος Πιττάλης, Κωνσταντίνος Χρίστου Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra

Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra Σπύρος Κυριαζίδης Δάσκαλος Προτύπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Σερρών kiriazidiss@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης. Ε.Κολέζα

Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης. Ε.Κολέζα Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης Ε.Κολέζα Η μαθηματική δραστηριότητα Α) Υλοποιεί τους στόχους του Π.Σ. Στόχους περιεχομένου (στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία.

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία. Το πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών στο γυμνάσιο: Μετασχηματισμοί Δημήτρης Διαμαντίδης 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Φιλήμονος 38 & Τσόχα, Αθήνα dimdiam@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο περιγράφεται μια διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ιαπανεπιστηµιακό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ιαπανεπιστηµιακό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου. Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ENIAIOΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες : Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων

Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων Πιττάλης Μ., Μουσουλίδης Ν., & Χρίστου Κ. Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου m.pittalis@ucy.ac.cy, n.mousoulides@ucy.ac.cy,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Οικονόμου Ανδρέας, Καθηγητής ΠΑΤΕΣ/ΣΕΛΕΤΕ, Γαμβέττα 93 Α 54644 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 031-84 3785, seletethe@hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1).

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1). . Ερωτήσεις διάταξης. Οι συναρτήσεις f (x) = x, g (x) = x, h (x) = x, φ (x) = 3x, ρ (x) = 5x, t (x) = 7x έχουν κοινό πεδίο ορισµού το Α = [- 3, 3]. Να γράψετε τις συναρτήσεις σε µια σειρά έτσι ώστε η γραφική

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Αναπαραστάσεις και Κατανόηση Συνόλων Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Ειρήνη Αριστοτέλους, Χρυστάλλα Περικλέους, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Κωνσταντίνος Χρίστου Ρίτα Παναούρα Δήμητρα Πίττα-Πανταζή Μάριος Πιττάλης Οκτώβριος 2014 Συγγραφική ομάδα: Συντονιστές: Επιστημονικός Συνεργάτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr 95 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (NCTM & ΑΠΣ/ΔΕΠΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΕΙ Αθήνας &

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ Ελένη Παπαγεωργίου, edelpa@ucy.ac.cy Kωνσταντίνος Χρίστου Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Λευκωσία 1678, Τ.Κ. 20537 Λέξεις Κλειδιά: προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής

Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής Ιωάννης Ζάντζος, Χρόνης Κυνηγός izantzos@math.uoa.gr, kynigos@ppp.uoa.gr Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Επίπεδα Κατανόησης Μοτίβων σε Πολλαπλές Αναπαραστάσεις ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Λούκας Τσούκκας, Χρύσω

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική σας βαθμολογία να αναγράφει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ Στην εισήγηση αυτή παρουσιάζονται τα στοιχεία που καταγράφηκαν στην ερευνητική προσπάθεια εφαρµογής εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί Ενδεικτικός Προγραμματισμός ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί 12 περίοδοι Δείκτες επιτυχίας: Ορίζουν την έννοια της νιοστής ρίζας ενός αριθμού α και αποδεικνύουν τις ιδιότητες ριζών, όταν ν N, ν 0, 1, α R

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Γ το 1996. Η πλήρης αναφορά είναι η εξής: Χ. Λεμονίδης (1996). Δυσκολίες και αντιλήψεις των μαθητών κατά το πέρασμα από την αριθμητική στην άλγεβρα.

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Μπακόπουλος Νίκος - Εκπαιδευτικός B/βάθμιας Πληροφορικός ΠΕ19 nmpako@upatras.gr Η έρευνα αυτή περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ IV ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Μ. ΣΤΡΙΛΙΓΚΑ ΘΕΜΑ: Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ Επιμέλεια Σύνταξης Τύπας Γεώργιος Σύμβουλος του Π.Ι. Γενικά Το ακόλουθο επιμορφωτικό υλικό περιλαμβάνει: α) συνοπτικά τη φιλοσοφία των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Φεβρουάριος 2013. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 21/2/2013 Β ΤΑΞΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ

Φεβρουάριος 2013. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 21/2/2013 Β ΤΑΞΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού Φεβρουάριος 2013 2 Β ΤΑΞΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 100 ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Β Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Β Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Ο μαθητής σε μια σύγχρονη τάξη μαθηματικών: Δεν αντιμετωπίζεται ως αποδέκτης μαθηματικών πληροφοριών, αλλά κατασκευάζει δυναμικά τη μαθηματική γνώση μέσα από κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ιδακτικό Συµβόλαιο και Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας ΤΟ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ Α ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ Χρύσω Γεωργίου, Ελένη Ζαννέττου, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών Αγωγής, Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Γιαννάκης Βασιλειάδης, Γιώργος Σαββίδης, Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Αναγνωστικός Αλφαβητισµός σε Μαθητές Ε Τάξης ηµοτικού ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΕ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΗ ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΝΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Ε Δημοτικού

Μαθηματικά Ε Δημοτικού Μαθηματικά Ε Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης 2014 Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης

Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα. Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α. Τρόποι απόδειξης Μαθηματικά: Αριθμητική και Άλγεβρα Μάθημα 3 ο, Τμήμα Α Ο πυρήνας των μαθηματικών είναι οι τρόποι με τους οποίους μπορούμε να συλλογιζόμαστε στα μαθηματικά. Τρόποι απόδειξης Επαγωγικός συλλογισμός (inductive)

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΛΥ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ: ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

Η ΠΟΛΥ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ: ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μιχαήλ, Ε., Σοφοκλέους, Π., Λεμονίδης, Χ., (2009). Η πολύ-πολιτισμική διάσταση του πολλαπλασιασμού: Στάσεις και αντιλήψεις Κυπρίων εκπαιδευτικών για τη χρήση της στη διδασκαλία των Μαθηματικών. Πρακτικά

Διαβάστε περισσότερα

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση.

Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. Η αβεβαιότητα στη μέτρηση. 1. Εισαγωγή. Κάθε μέτρηση, όσο προσεκτικά και αν έχει γίνει, περικλείει κάποια αβεβαιότητα. Η ανάλυση των σφαλμάτων είναι η μελέτη και ο υπολογισμός αυτής της αβεβαιότητας στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Ένα αρχέγονο ερώτηµα Τι είναι η γνώση; Ποια η διαδικασία του γνωρίζειν; θεωρίες, επιστημολογίες, μεταφορές και πρακτικές στην τάξη των μαθηματικών Μάθηση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1.

ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. ραστηριότητες στο Επίπεδο 1. Στο επίπεδο 0, στις πρώτες τάξεις του δηµοτικού σχολείου, όπου στόχος είναι η οµαδοποίηση των γεωµετρικών σχηµάτων σε οµάδες µε κοινά χαρακτηριστικά στη µορφή τους, είδαµε

Διαβάστε περισσότερα

kafoussi@rhodes.aegean.gr, kara@rhodes.aegean.gr, kalabas@rhodes.aegean.gr

kafoussi@rhodes.aegean.gr, kara@rhodes.aegean.gr, kalabas@rhodes.aegean.gr Οι αντιλήψεις των εκπαιδευτικών και των γονιών για τις άτυπες γνώσεις των νηπίων στα µαθηµατικά Σόνια Καφούση, Χρυσάνθη Σκουµπουρδή, Φραγκίσκος Καλαβάσης Πανεπιστήµιο Αιγαίου kafoussi@rhodes.aegean.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων

Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr. Σενάριο : Μοντελοποίηση ταυτοτήτων σε στατικά και δυναμικά μέσα παραγοντοποίηση πολυωνύμων Σταυρούλα Πατσιομίτου spatsiomitou@sch.gr Τάξη: Γ Γυμνασίου A Λυκείου Μάθημα : Άλγεβρα Διδακτική ενότητα: Αξιοσημείωτες Ταυτότητες, Παραγοντοποίηση αλγεβρικών παραστάσεων Εισαγωγή Σενάριο : Μοντελοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ

ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ιαισθητικές Αντιλήψεις στην Έννοια της Πιθανότητας ΙΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ Κώστας Κωνσταντίνου, Γεωργία Τάνου, Ιλιάδα Ηλία, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΥΓΡΟΠΟΙΗΣΗΣ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Επιστημών Αγωγής Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Τομέας Θετικών Επιστημών ΟΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΨΗΦΙΔΩΝ

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΨΗΦΙΔΩΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΨΗΦΙΔΩΝ Χ. Κυνηγός, Τομέας Παιδαγωγικής, ΦΠΨ, Φιλοσοφική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, και Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών Η αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002)

Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002) Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 15 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2002) ΟΙ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΑΣ ΟΤΑΝ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Σόνια Καφούση & Χρυσάνθη Σκουµπουρδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ 1. Τι καλείται μεταβλητή; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΕΡΟΣ 1ο ΑΛΓΕΒΡΑ Μεταβλητή είναι ένα γράμμα (π.χ., y, t, ) που το χρησιμοποιούμε για να παραστήσουμε ένα οποιοδήποτε στοιχείο ενός συνόλου..

Διαβάστε περισσότερα

Να φύγει ο Ευκλείδης;

Να φύγει ο Ευκλείδης; Να φύγει ο Ευκλείδης; Σωτήρης Ζωιτσάκος Βαρβάκειο Λύκειο Μαθηματικά στα ΠΠΛ Αθήνα 2014 Εισαγωγικά Dieudonné: «Να φύγει ο Ευκλείδης». Douglas Quadling: «Ο Ευκλείδης έχει φύγει, αλλά στο κενό που άφησε πίσω

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαμπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ

Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Διδακτική της Πληροφορικής ΙΙ Ομάδα Γ Βότσης Ευστάθιος Γιαζιτσής Παντελής Σπαής Αλέξανδρος Τάτσης Γεώργιος Προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αρχάριοι προγραμματιστές Εισαγωγή Προβλήματα Δυσκολίες Διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Β06Σ03 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Ενότητα 2: Επαγωγική-περιγραφική στατιστική, παραµετρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Δρ Κορρές Κωνσταντίνος Θεωρίες μάθησης Ευνοϊκές συνθήκες για τη μάθηση Μέθοδοι διδασκαλίας Διδακτικές προσεγγίσεις (Ι) Συμπεριφορικές Θεωρίες μάθησης Για τους εκπροσώπους της Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 7 Συγγραφική Ομάδα: Cyprus College,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή εισήγηση. «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας»

Εργαστηριακή εισήγηση. «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας» o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Εργαστηριακή εισήγηση «ΜΑΘΗΣΙΣ: Μία Ευφυής Διαδικτυακή Τάξη Άλγεβρας» Δημήτριος Σκλαβάκης 1, Ιωάννης Ρεφανίδης 1 Μαθηματικός Υποψήφιος Διδάκτωρ, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Διδακτική της Πληροφορικής Η Πληροφορική ως αντικείμενο και ως εργαλείο μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων

Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 169 Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών - Τεύχος 1 (Γενικό Μέρος) Ενότητα 3.6.2 Διδάσκοντας με τη βοήθεια λογισμικού υπολογιστικών φύλλων 1. Εισαγωγή Στο παρόν κεφάλαιο περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα