Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ;

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ;"

Transcript

1 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ (f(x) = ax) ΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΛΟΓΙΚΟ ΕΜΠΟ ΙΟ; Μοδεστίνα Μοδέστου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο άρθρο αυτό γίνεται µια προσπάθεια παρουσίασης ενός διαφορετικού πλαισίου ερµηνείας του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας. Συγκεκριµένα, µέσα από τα αποτελέσµατα διαφόρων ερευνών τόσο στο εξωτερικό όσο και στη Κύπρο, υποστηρίζεται ότι τα λάθη που παρουσιάζουν οι µαθητές σε συγκεκριµένα ψευδοαναλογικά έργα, δεν είναι τυχαία, ούτε και αποτέλεσµα της απουσίας κάποιας γνώσης εκ µέρους των µαθητών. Αντίθετα, είναι αποτέλεσµα του επιστηµολογικού εµποδίου της αναλογίας, το οποίο σε συγκεκριµένες καταστάσεις φαίνεται να δηµιουργεί συστηµατικά και επίµονα λάθη που δύσκολα µπορούν να αντιµετωπιστούν. 1. Εισαγωγικά Όλοι οι µαθητές ανεξαρτήτως ηλικίας, καταγωγής και επίδοσης έχουν βιώσει σε κάποια φάση της ζωής τους µια µικρή ή µεγάλη αποτυχία στα µαθηµατικά. Έτσι, ήταν πολύ φυσικό, τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους ψυχολόγους, να δείξουν από πολύ νωρίς ενδιαφέρον για το συγκεκριµένο θέµα. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα τη δηµιουργία πολλών θεωριών για τη φύση των λαθών στα µαθηµατικά, για την ερµηνεία τους, καθώς και για πιθανούς τρόπους αντιµετώπισής τους. Κατά συνέπεια, τα λάθη και η αποτυχία των µαθητών δεν αντιµετωπίζονται πια επιπόλαια ούτε έχουν τον απλοποιηµένο ρόλο που τους δίναµε άλλοτε. Το λάθος δεν είναι πάντα το αποτέλεσµα της άγνοιας, της αβεβαιότητας ή της τύχης, όπως ισχυρίζονται οι εµπειρικές θεωρίες µάθησης (Brousseau, 1997). Το λάθος µπορεί να είναι και το αποτέλεσµα µιας προηγουµένης γνώσης, η εφαρµογή της οποίας αν και κρίνεται ενδιαφέρουσα και επιτυχηµένη σε κάποιες περιπτώσεις, σε κάποιες άλλες αποδεικνύεται λανθασµένη ή απλά µη προσαρµόσιµη. Τα λάθη αυτά, όπως τονίζει ο Brousseau (1997), δεν είναι σποραδικά και απρόβλεπτα. Αντίθετα, είναι επαναλαµβανόµενα και επίµονα. Τα λάθη αυτού του είδους που γίνονται από το ίδιο άτοµο αλληλοσυνδέονται µεταξύ τους µε ένα τρόπο σκέψης, µια χαρακτηριστική αντίληψη, µια αρχέγονη «γνώση», η εφαρµογή της οποίας είναι επιτυχηµένη σε ένα συγκεκριµένο πεδίο. εν εξαφανίζονται όλα πλήρως και την ίδια χρονική στιγµή, αλλά αντιστέκονται και επιµένουν. Επανεµφανίζονται ακόµα και αφού το άτοµο έχει απορρίψει το ελλιπές και µη αποτελεσµατικό µοντέλο από το συνειδητό του γνωστικό σύστηµα. Αποτελούν συστατικό στοιχείο της ήδη υπάρχουσας γνώσης του µαθητή και κατ επέκταση συνίστανται σε εµπόδια επιστηµολογικής προέλευσης. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 123

2 Μ. Μοδέστου Τα επιστηµολογικά εµπόδια διακρίνονται από άλλα εµπόδια τα οποία σχετίζονται µε το ίδιο το άτοµο ή και τη διδασκαλία και τα οποία αντιστοιχούν σε εµπόδια οντογενετικής προέλευσης και διδακτικής προέλευσης, αντίστοιχα (Radford, Boero, & Vasco, 2000). Τα εµπόδια επιστηµολογικής προέλευσης οφείλονται στην ίδια τη φύση του αντικειµένου και χαρακτηρίζονται από την επανεµφάνισή τους τόσο στην ιστορία των µαθηµατικών όσο και στη µάθηση των µαθηµατικών από το άτοµο. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Brousseau (1997) «τα εµπόδια τα οποία χαρακτηρίζονται ως επιστηµολογικά είναι αυτά που δε µπορούν και δε πρέπει να αποφευχθούν, ακριβώς επειδή έχουν καθοριστικό ρόλο στην ίδια τη µάθηση, ενώ παράλληλα µπορούν και να εντοπιστούν στην ιστορική εξέλιξη των ίδιων των εννοιών» (σελ. 163.) Ένα επιστηµολογικό εµπόδιο αποτελεί στην ουσία την πηγή ενός επαναλαµβανόµενου και µη τυχαίου λάθους το οποίο εµφανίζεται όταν τα άτοµα προσπαθούν να επιλύσουν ένα πρόβληµα (Radford et al., 2000). Ειδικότερα, ένα λάθος αποτελεί επιστηµολογικό εµπόδιο όταν έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά: 1) Είναι µια σταθερή γνώση ή αντίληψη και όχι µια δυσκολία ή απουσία γνώσης 2) Αυτή η γνώση λειτουργεί κατάλληλα σε ένα σύνολο καταστάσεων και για ορισµένες τιµές των µεταβλητών αυτών των καταστάσεων. 3) Προσπαθώντας να προσαρµοστεί σε άλλες καταστάσεις ή σε άλλες τιµές των µεταβλητών προκαλεί ειδικά λάθη που µπορούν να παρατηρηθούν και να αναλυθούν. 4) Στις καταστάσεις που ξεφεύγουν από το πεδίο εγκυρότητας της, η απόρριψή της θα στοιχίσει στο µαθητή περισσότερο από µια προσπάθεια προσαρµογής της. 5) Το εµπόδιο αντιστέκεται σε περιστασιακές εµφανίσεις αντιφάσεων σε καινούριες καταστάσεις και στη βελτίωση έτσι της γνώσης. Μπορεί να ξεπεραστεί µόνο σε ειδικές διδακτικές καταστάσεις απόρριψης και αυτή η απόρριψη είναι συστατικό στοιχείο της γνώσης (Brousseau, 1997). Από τα πιο πάνω φαίνεται ότι ένα επιστηµολογικό εµπόδιο αποτελεί µέρος µιας ολοκληρωµένης γνώσης και άρα έχει την ίδια φύση µε τη γνώση. Η απόρριψή του πρέπει να γίνει ανεµπόδιστα αναγκαία, κάτι που αφήνει τελικά ανεξίτηλα σηµάδια στο σύστηµα της γνώσης. Αυτό υποδεικνύει ότι το εµπόδιο δεν είναι απλά ένα πρόσκαιρο λάθος που οφείλεται απλά στην άγνοια του ατόµου, και το οποίο µπορεί εύκολα να αντιµετωπιστεί. Μπορεί να προκύψει µέσα από κοινωνικές, πολιτιστικές ή ακόµα και οικονοµικές συνθήκες οι οποίες εν τέλει πραγµατώνονται σε αντιλήψεις που παραµένουν ακόµα και όταν οι αιτίες που τις προκάλεσαν πάψουν να υπάρχουν. Πρέπει να σηµειωθεί ότι τα επιστηµολογικά εµπόδια δεν προκύπτουν από τη διατύπωση της επίσηµης γνώσης από µέρους του δασκάλου αλλά από τις αναπαραστάσεις τις οποίες ο µαθητής, και τελικά ο δάσκαλος, χρησιµοποιούν για να διασφαλίσουν τη λειτουργία και την κατανόηση αυτής της καινούριας γνώσης. Αυτή η κατανόηση συνδέεται άµεσα µε τις συνθήκες της µάθησης και είναι αναγκαία για την εφαρµογή της επίσηµης γνώσης. Κατά συνέπεια, ο µαθητής θυµάται όχι µόνο τη γνώση την οποία έχει διδαχθεί αλλά και τις συνθήκες της µάθησης µέσα στις οποίες προέκυψε. Για παράδειγµα, παραδοσιακά µέσα στη σχολική τάξη µια έννοια διδάσκεται µόνο στο βαθµό στον οποίο είναι χρήσιµη και αποτελεσµατική µόνο δηλαδή, αν συνεισφέρει στη λύση ενός προβλήµατος. Έτσι, η γνώση αντλεί τελικά το νόηµά της µέσα από συγκεκριµένα παραδείγµατα, στα οποία η εφαρµογή της είναι επιτυχηµένη, και τα 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 124

3 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; οποία κατ επέκταση συνιστούν την περιοχή εφαρµογής της συγκεκριµένης γνώσης. Η περιοχή αυτή όµως, σπάνια έχει γενικό χαρακτήρα και είναι πλήρως καθορισµένη. Το νόηµα µιας µαθηµατικής γνώσης δεν καθορίζεται µόνο από το σύνολο των καταστάσεων µέσα στις οποίες αυτή η γνώση πραγµατώνεται ως µια µαθηµατική θεωρία, ούτε µόνο από τις καταστάσεις στις οποίες χρησιµοποιείται ως µέσο για επίλυση του προβλήµατος. Για το λόγο αυτό η γνώση αποκτά κάποιους περιορισµούς, συγκεκριµενοποιήσεις ακόµα και αλλοιώσεις του νοήµατος. Αν χρησιµοποιηθεί µε επιτυχία για αρκετό χρονικό διάστηµα, τότε η γνώση παίρνει µια αξία που κάνουν τη διαφοροποίηση, γενίκευση ή απόρριψη της πολύ δύσκολη συνίσταται δηλαδή σε επιστηµολογικό εµπόδιο. Αυτό το επιστηµολογικό εµπόδιο αντιστέκεται εκ φύσεως σε κάθε προσπάθεια απόρριψής του, αφού αποτελεί µια καλά εδραιωµένη γνώση του µαθητή, και προσπαθεί να προσαρµοστεί σε ένα πιο περιορισµένο πεδίο αλλά και να διαφοροποιηθεί στον µικρότερο δυνατό βαθµό. 2. Αναλογικός συλλογισµός Αρκετά λάθη στα µαθηµατικά πηγάζουν από την τάση µας να εφαρµόζουµε τη γραµµική συνάρτηση σε όλες ανεξαιρέτως τις καταστάσεις οι οποίες πληρούν κάποιες άτυπές «προϋποθέσεις». Ο λόγος έγκειται στο ότι οι γραµµικές σχέσεις αποτελούν ένα βασικό µοντέλο µέσα από το οποίο µπορούµε εύκολα και γρήγορα να προσεγγίσουµε αυτές τις τόσο πρακτικές και όσο και θεωρητικές προβληµατικές καταστάσεις στα µαθηµατικά και την επιστήµη. Από τα παλαιότερα χρόνια, ο αναλογικός συλλογισµός, αποτελούσε και αποτελεί ένα σηµαντικό µαθηµατικό εργαλείο για το χειρισµό φαινοµένων στη φυσική, την χηµεία, τα οικονοµικά, την αστρονοµία και σε άλλα πεδία της ανθρώπινης ενασχόλησης (Freudenthal, 1973). Έτσι και στις µέρες µας δίνεται µεγάλη έµφαση στις αναλογικές σχέσεις µέσα από τα αναλυτικά προγράµµατα των µαθηµατικών τόσο της δηµοτικής όσο και της µέσης εκπαίδευσης. Η έννοια της αναλογίας υπάρχει µέσα σε όλο το µαθηµατικό οικοδόµηµα, ξεκινώντας από την ιδέα της µέτρησης ποσοτήτων, την έννοια των λόγων και την εφαρµογή του κανόνα των τριών στο δηµοτικό σχολείο, και φτάνοντας µέχρι τη γραµµική άλγεβρα και τη χρήση των γραµµικών µοντέλων στον απειροστικό λογισµό και τη στατιστική στη µέση εκπαίδευση. Έτσι, είναι εµφανές ότι ο αναλογικός συλλογισµός δεν αποτελεί µια απόλυτη ιδέα µε µονοσήµαντο νόηµα (Lamon, 1999). Οικοδοµείται µε τη πάροδο του χρόνου, αφού κάποιες από τις ουσιαστικές του πτυχές ενυπάρχουν σε άλλες στενά συνδεδεµένες έννοιες. Στην βιβλιογραφία υπάρχουν πολλές περιγραφές οι οποίες προσπαθούν να ορίσουν την έννοια του αναλογικού συλλογισµού. Έτσι, σύµφωνα µε τους Lesh, Post, Behr (1988) ο αναλογικός συλλογισµός αποτελεί «µια µορφή µαθηµατικού συλλογισµού η οποία περιλαµβάνει την ικανότητα ταυτόχρονης επεξεργασίας διάφορων πληροφοριών µέσα από πολλαπλές συγκρίσεις και συν-µεταβολές». Οι Inhelder και Piaget (1958) θεωρούν ότι το βασικό χαρακτηριστικό του αναλογικού συλλογισµού είναι ότι εστιάζεται στην περιγραφή, πρόβλεψη και αξιολόγηση της σχέσης ανάµεσα σε δύο άλλες, δηλαδή περιλαµβάνει µια δεύτερου βαθµού σχέση, και 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 125

4 Μ. Μοδέστου όχι απλά µια σχέση ανάµεσα σε δύο διακριτά αντικείµενα ή έννοιες. Έτσι, µπορεί να θεωρηθεί ότι ο αναλογικός συλλογισµός εστιάζεται σε µια δεύτερου βαθµού σχέση, η οποία περιλαµβάνει µια σχέση ισότητας ανάµεσα σε δύο λόγους (Lamon, 1999). Ένας λόγος είναι µία σχέση ανάµεσα σε δύο ποσότητες. Εποµένως, η κατανόηση της αναλογίας αναφέρεται στην κατανόηση της σχέσης που υπάρχει ανάµεσα σε δύο σχέσεις. Σε µια αναλογική σχέση, οι δύο ποσότητες µεταβάλλονται πολλαπλασιαστικά. ηλαδή, και οι δύο ποσότητες πολλαπλασιάζονται µε τον ίδιο παράγοντα. Έτσι, η γραφική παράσταση κάθε αναλογικής σχέσης απεικονίζει µία ευθεία γραµµή η οποία περνά από την αρχή των αξόνων. Κατ επέκταση, η γραµµική συνάρτηση f(x) = ax (όπου α 0) µπορεί να περιγράψει µαθηµατικά κάθε αναλογική σχέση (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b). 3. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας Η βασική γλωσσική δοµή αναλογικών προβληµάτων περιλαµβάνει τέσσερις ποσότητες (α, β, γ, δ), από τις οποίες, στις περισσότερες περιπτώσεις οι τρεις είναι γνωστές και η µία άγνωστη, καθώς και µια ένδειξη ότι η ίδια σχέση που συνδέει το α µε το β συνδέει και το γ µε το δ (Behr, Harel, Post, & Lesh, 1992). «Μία ράπτρια χρειάζεται 35 λεπτά για να ράψει ένα πουκάµισο. Πόσο χρόνο χρειάζεται για να ράψει τρία πουκάµισα;» Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει πραγµατική αναλογία (3 Χ 35=105). Υπάρχει όµως και η περίπτωση η δοµή ενός προβλήµατος να ανταποκρίνεται στη βασική δοµή προβληµάτων αναλογίας αλλά το πρόβληµα να µην είναι αναλογικό. Στην περίπτωση αυτή το πρόβληµα θεωρείται πρόβληµα «ψευδοαναλογίας» (Verschaffel, Greer και De Corte, 2000). Για παράδειγµα, στην περίπτωση του σταθερού προβλήµατος: «Ένα πουκάµισο χρειάζεται 35 λεπτά για να στεγνώσει όταν απλωθεί έξω στο σχοινί, µια ηλιόλουστη µέρα χωρίς άνεµο. Πόσο χρόνο χρειάζονται 3 πουκάµισα για να στεγνώσουν κάτω από τις ίδιες συνθήκες;», οι µαθητές επηρεαζόµενοι από τη διατύπωση του προβλήµατος απαντούν ότι τα πουκάµισα χρειάζονται 3 X 35 =105 λεπτά χωρίς να υπολογίζουν ότι έχουν απλωθεί µαζί στο σχοινί και άρα στεγνώνουν παράλληλα. Η αναλογικότητα φαίνεται να είναι σε τέτοιο βαθµό ενσωµατωµένη στον τρόπο σκέψης των µαθητών που κάποιος µπορεί πολύ εύκολα να παραπλανηθεί και να χειρίζεται κάθε αριθµητική σχέση ως αναλογική (Freudenthal, 1983), χωρίς να δίνει σηµασία στο περιβάλλον της προβληµατικής κατάστασης και στους περιορισµούς που αυτό µπορεί να έχει. Αυτό αιτιολογεί και µη-ρεαλιστικές απαντήσεις των µαθητών οι οποίοι υποστηρίζουν τη γραµµική αύξηση του ύψους και του βάρους ή ακόµα και την ικανότητα των αθλητών να τρέχουν µε την ίδια ταχύτητα τα 100 και τα 1000 µέτρα (Verschaffel, De Corte & Lasure, 1994). Πρόσφατες έρευνες που εξετάζουν την τάση των µαθητών να χρησιµοποιούν τον αναλογικό συλλογισµό σε προβληµατικές καταστάσεις στις οποίες δεν είναι κατάλληλος (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2005), υποστηρίζουν ότι το φαινόµενο αυτό οφείλεται εν µέρει σε ιδιοµορφίες στη διατύπωση των προβληµάτων τις οποίες οι µαθητές έχουν µάθει να 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 126

5 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; συνδέουν µε τον αναλογικό συλλογισµό καθ όλη τη διάρκεια της σχολικής τους ζωής. Ο Greer (1997) ειδικότερα, αναφέρει ότι προβλήµατα µε πολλαπλασιαστική δοµή, που µε ένα επιφανειακό διάβασµα µπορεί να δηµιουργήσουν την ψευδαίσθηση της ύπαρξης αναλογίας, αποτελούν πρωταρχικά παραδείγµατα ακατάλληλης χρήσης του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού ως µια βεβιασµένη αντίδραση στη γλωσσική δοµή του προβλήµατος. Παρ όλ αυτά, αυτός ο τρόπος ερµηνείας του προβλήµατος δεν παρέχει ένα επαρκές και ολοκληρωµένο πλαίσιο µέσα στο οποίο µπορεί να µελετηθεί το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας. Το φαινόµενο αυτό δεν προκύπτει απλά ως αντίδραση στην στερεότυπη γλωσσική διατύπωση των αναλογικών σχέσεων και ούτε µπορεί να θεωρηθεί έτσι απλά ότι το γεγονός αυτό συµβαίνει τόσο σε επίπεδο µαθητή όσο και σε ιστορικό επίπεδο όπως υποστηρίζουν οι Verschaffel et al. (2000). εν µπορεί δηλαδή, να υιοθετηθεί η άποψη ότι η οντογένεση ανακεφαλαιώνει την φυλογένεση στην περίπτωση του τρόπου χειρισµού των µη αναλογικών σχέσεων απλά και µόνο λόγω της γλωσσικής διατύπωσης των αναλογικών προβληµάτων. Η αναλογία φαίνεται να είναι το κοινωνικό-πολιτισµικό µέσο για εισαγωγή και εν τέλει για κατάκτηση της έννοιας της συνάρτησης. Κατ επέκταση, έχει δοθεί µια ιδιαίτερη σηµασία στο γραµµικό µοντέλο, η οποία οδηγεί στην γενίκευση της εγκυρότητάς του και σε καταστάσεις µη-αναλογικές στις οποίες είναι απλά µη εφαρµόσιµο. Έτσι, φαίνεται ότι η συνεχής επιβεβαίωση της εγκυρότητας του γραµµικού µοντέλου µπορεί να δηµιουργήσει µια πολύ ισχυρή αντίληψη ότι κάθε σχέση ανάµεσα σε δύο ποσότητες είναι αναλογική, και ότι η χρήση του αναλογικού συλλογισµού αποτελεί πανάκεια για την επίλυση όλων σχεδόν των προβληµάτων (Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2004). 4. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας στη γεωµετρία O Freudenthal (1983), έχοντας εστιαστεί στην καταλληλότητα του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού ως φαινοµενολογικού µέσου περιγραφής υποδεικνύει ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες αυτή η αρχική φαινοµενολογία αποτυγχάνει. Το άρθρο αυτό επικεντρώνεται στο χώρο της γεωµετρίας και συγκεκριµένα στη µη αναλογική συµπεριφορά του εµβαδού και του όγκου σε προβλήµατα πολλαπλασιαστικής σύγκρισης που συνδέουν το εµβαδόν και τον όγκο µε το µήκος της πλευράς σχηµάτων. Το θέµα αυτό δεν είναι καθόλου πρόσφατο αλλά παρόλα αυτά επίκαιρο. Εµφανίζεται στον «Μένωνα» του Πλάτωνα όπου ο Σωκράτης, χρησιµοποιώντας την µαιευτική µέθοδο, προσπαθεί να «ξυπνήσει» την ανάµνηση ενός δούλου για το πώς µπορεί να διπλασιάσει το εµβαδόν ενός τετράγωνου, πείθοντας έτσι τον Μένωνα ότι η γνώση δεν διδάσκεται αλλά ενυπάρχει στο άτοµο. Ο δούλος, υποκύπτοντας στη ψευδαίσθηση της αναλογίας, υποστηρίζει ότι ένα τετράγωνο διπλάσιου εµβαδού θα έχει και διπλάσιο µήκος πλευράς (Φράγκος, 1983). Οι εµπειρίες ακόµα και των σηµερινών µαθητών µε τη µεγέθυνση και τη σµίκρυνση σχηµάτων δεν τους κάνουν απαραίτητα να συνειδητοποιήσουν τους διαφορετικούς ρυθµούς αύξησης του µήκους, του εµβαδού και του όγκου (De Bock, Verschaffel, & Janssens, 2002b). Επακόλουθα, οι µαθητές, όπως και ο δούλος στον 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 127

6 Μ. Μοδέστου «Μένωνα» του Πλάτωνα, έχουν µια ισχυρή τάση να αντιµετωπίζουν τις σχέσεις ανάµεσα στο µήκος και στο εµβαδόν, και στο µήκος και στον όγκο ως γραµµικές αντί ως τετραγωνική και κυβική, αντίστοιχα. Έτσι, χρησιµοποιούν το γραµµικό παράγοντα αντί το τετράγωνό του ή τον κύβο του για να καθορίσουν το εµβαδόν ή τον όγκο ενός σχήµατος που υπόκειται σε µεγέθυνση ή σµίκρυνση. Ο Freudenthal (1983) αναφέρει χαρακτηριστικά ότι το να αντιληφθούν οι µαθητές ότι ο πολλαπλασιασµός του µήκους µε α, του εµβαδού µε α² και του όγκου µε α³ συνδέεται µε τον γεωµετρικό πολλαπλασιασµό µε α, είναι µαθηµατικά τόσο ουσιαστικό που φαινοµενολογικά και διδακτικά πρέπει να τεθεί πρώτο. Το µοτίβο της συνεχούς χρήσης του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού πρέπει να διακοπεί από τους ίδιους τους µαθητές έτσι ώστε να αντιληφθούν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του γεωµετρικού πολλαπλασιασµού (Streefland, 1984). Πρόσφατα, έχει γίνει µια σηµαντική προσπάθεια από διάφορους ερευνητές (De Bock et al., 1998; De Bock, Van Dooren, Janssens, & Verschaffel, 2002a; De Bock et al., 2002b; De Bock, Verschaffel, Janssens, Van Dooren, & Claes, 2003; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2004; Van Dooren, De Bock, Hessels, Janssens, & Verschaffel, 2005; Modestou & Gagatsis, in press; Modestou & Gagatsis, 2004a; Modestou & Gagatsis, 2004b; Modestou, Gagatsis & Pitta-Pantazi, 2004) ώστε να διερευνηθεί και να αντιµετωπιστεί η τάση των µαθητών να χειρίζονται µη αναλογικά προβλήµατα, ως επί το πλείστον, εµβαδού και όγκου, ως αναλογικά. Συγκεκριµένα, οι De Bock et al., (1998, 2002b) αποκάλυψαν την ύπαρξη µιας ισχυρής τάσης ανάµεσα σε µαθητές 12 µε 16 ετών όσον αφορά στην εφαρµογή του µαθηµατικού αναλογικού συλλογισµού σε µη αναλογικά προβλήµατα εµβαδού. Συνάµα, η χρήση διάφορων πειραµατικών συνθηκών δεν έφερε τα αναµενόµενα αποτελέσµατα. Συγκεκριµένα, η παροχή έτοιµων και αυτοσχέδιων εικόνων δεν φάνηκε να επηρεάζει την επίδοση των µαθητών, αφού στηρίχθηκαν σε πιο τυπικές µεθόδους όπως τη χρήση µαθηµατικών τύπων (De Bock et al., 1998). Ακόµα και µε τη συµπερίληψη στα έργα όλων των διαστάσεων των σχηµάτων, ως επιπλέον πληροφοριών, καθώς και των τύπων εύρεσης του εµβαδού και του όγκου, οι µαθητές Α και Β τάξεων Γυµνασίου επέµεναν πεισµατικά να διπλασιάζουν, για παράδειγµα, το εµβαδόν όταν διπλασιάζονταν οι πλευρές αγνοώντας πλήρως τον τύπο εύρεσης του εµβαδού (Modestou & Gagatsis, in press; Modestou & Gagatsis, 2004b). Παρόµοια συµπεριφορά έδειξαν οι µαθητές και σε µία κατάσταση µε χαρακτήρα πολλαπλής επιλογής στην οποία η ορθή απάντηση αν και είχε 50% πιθανότητα να επιλεγεί από τους µαθητές, έγινε δεχτή και αιτιολογήθηκε µόνο από το 20% των µαθητών (Modestou et al., 2004). Ακόµα και η αύξηση της αυθεντικότητας του πλαισίου µέσα στο οποίο παρουσιάζεται το πρόβληµα (De Bock et al., 2003), µε τους µαθητές να µεταφέρονται στο νησί των Λιλιπούτειων όπου όλα τα µήκη είναι 12 φορές µικρότερα, όχι µόνο δεν έφερε τα επιθυµητά αποτελέσµατα αλλά είχε και αρνητική επίδραση στην επίδοση των µαθητών στα µη αναλογικά έργα. Η ένταξη των µαθητών σε µια πραγµατική προβληµατική κατάσταση µε πραγµατικά αντικείµενα και αυθεντικές δράσεις (υπολογισµός των κεραµικών που χρειάζονται για να καλύψουν ένα κουκλόσπιτο) οδήγησε στην αποφυγή του γραµµικού µοντέλου και στην αύξηση των ποσοστών επιτυχίας των µαθητών (Van Dooren et al., 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 128

7 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; in press a). Παρόλα αυτά, τα αποτελέσµατα ήταν µόνο παροδικά αφού οι µαθητές απέτυχαν σε ένα post-test µε µη αναλογικά έργα εµβαδού. Ο λόγος για αυτή την αποτυχία έγκειται πιθανότατα στο ότι οι µαθητές είχαν άµεση ανατροφοδότηση για την ορθότητα της απάντησης που έδιναν στην αυθεντική κατάσταση. Το γεγονός αυτό τους έδινε την ευκαιρία να αναθεωρήσουν την απάντησή τους αν αυτή ήταν λανθασµένη, χωρίς να φτάνουν σε κάποιο συµπέρασµα για τη σχέση µήκους και εµβαδού. Μικρή αλλά σηµαντική βελτίωση στην επίδοση των µαθητών προέκυψε από την συµπερίληψη ενός εισαγωγικού σηµειώµατος στην αρχή του δοκιµίου, το οποίο προειδοποιούσε τους µαθητές για το µη συνηθισµένο χαρακτήρα των έργων (De Bock et al., 2002b). Στην ίδια εργασία η επαναδιατύπωση των ίδιων προβληµάτων σε προβλήµατα πολλαπλασιαστικής σύγκρισης αποτέλεσε ουσιαστική βοήθεια για αρκετούς µαθητές. Όµως και στις δύο περιπτώσεις, ως µειονέκτηµα των καλύτερων αποτελεσµάτων στα µη-αναλογικά έργα, µειώθηκαν τα ποσοστά επιτυχίας των µαθητών στα αναλογικά έργα αφού κάποιοι µαθητές άρχισαν να εφαρµόζουν µη αναλογικές µεθόδους επίλυσης και σε αυτά τα προβλήµατα. Παρόµοια συµπεριφορά παρουσίασαν οι µαθητές και σε µια σειρά 10 πειραµατικών µαθηµάτων τα οποία είχαν ως στόχο την εννοιολογική αλλαγή στους µαθητές (Van Dooren et al., 2004). Για να διευκρινισθούν οι µηχανισµοί που ενεργοποιούνται από τους µαθητές κατά τη διαδικασία επίλυσης µη αναλογικών προβληµάτων χρησιµοποιήθηκε από τους De Bock et al. (2002) η µέθοδος της κλινικής συνέντευξης. Αυτό επέτρεψε την αναγνώριση του ρόλου των διαφορετικών πτυχών της γνώσης των µαθητών οι οποίες είναι υπεύθυνες για τις αναλογικές απαντήσεις τους σε προβλήµατα ψευδοαναλογίας. Συγκεκριµένα, από τις συνεντεύξεις διαφάνηκε ότι όχι µόνο η πεποίθηση ότι κάθε αριθµητική σχέση έχει αναλογικό χαρακτήρα είναι υπεύθυνη για τις αναλογικές απαντήσεις των µαθητών σε µη αναλογικά προβλήµατα, αλλά και οι διαισθητικές αντιλήψεις των µαθητών, ελλείψεις στις γεωµετρικές τους γνώσεις και κάποιες ανεπαρκείς τους στάσεις και αντιλήψεις για την επίλυση προβλήµατος (De Bock et al., 2002α). Οι Van Dooren, De Bock, Janssens & Verschafell (in press b) σε µια µετέπειτα εργασία τους επιχείρησαν να διευκρινίσουν περαιτέρω τους ψυχολογικούς και εκπαιδευτικούς παράγοντες οι οποίοι βρίσκονται πίσω από την τάση των µαθητών να απαντούν αναλογικά σε µη αναλογικά προβλήµατα. Συγκεκριµένα, διατείνονται ότι στοιχεία που επεξηγούν την ύπαρξη του φαινοµένου της ψευδοαναλογίας υπάρχουν (1) στις εµπειρίες που αποκτούν οι µαθητές µέσα στην τάξη των µαθηµατικών, (2) στη διαισθητική φύση του γραµµικού µοντέλου και (3) σε στοιχεία που σχετίζονται µε τα συγκεκριµένα µαθηµατικά έργα µέσα στα οποία εµφανίζεται το γραµµικό λάθος. 5. Ένα διαφορετικό πλαίσιο ερµηνείας του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας Τα αποτελέσµατα των ερευνών που παρουσιάστηκαν κάνουν εµφανές ότι η ύπαρξη του φαινοµένου της ψευδαίσθησης της αναλογίας δεν είναι αποτέλεσµα κάποιου πειραµατικού πλαισίου αλλά ούτε και της απουσίας κάποιας βασικής γνώσης. Τα λάθη τα οποία προκύπτουν από την εφαρµογή του αναλογικού µοντέλου σε µη 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 129

8 Μ. Μοδέστου αναλογικές καταστάσεις δεν είναι πρόσκαιρα, παροδικά και τυχαία. Το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας δεν αποτελεί ένα σύνηθες λάθος που µπορεί να αντιµετωπιστεί µε µια ποικιλία υποστηρικτικών µέσων. Είναι ένα επαναλαµβανόµενο φαινόµενο το οποίο φαίνεται να είναι αρκετά γενικό αλλά και ανθεκτικό ακόµα και στην ίδια τη διδασκαλία, αφού συνεχίζει να εµφανίζεται από το δηµοτικό µέχρι και το λύκειο. Το γραµµικό µοντέλο έχει εδραιωθεί ως µια ασφαλής στρατηγική επίλυσης προβληµάτων η οποία προσφέρει σιγουριά και βεβαιότητα στους µαθητές για την ορθότητα των αποτελεσµάτων της. Φαίνεται να είναι βαθιά ριζωµένο στη διαισθητική γνώση των µαθητών και να χρησιµοποιείται αυθόρµητα και ασυνείδητα κάτι που κάνει την αναλογική προσέγγιση φυσική και αδιαµφισβήτητη (De Bock et al., 2002). Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του γραµµικού µοντέλου συνηγορούν στο ότι η αναλογία (f(x) = ax) αποτελεί επιστηµολογικό εµπόδιο για το χειρισµό µη αναλογικών καταστάσεων. Το γραµµικό µοντέλο είναι στην πραγµατικότητα µια γνώση η οποία εφαρµόζεται µε επιτυχία σε ένα συγκεκριµένο πλαίσιο και για ένα συγκεκριµένο αριθµό καταστάσεων. Όµως, η εφαρµογή της έξω από αυτό το πλαίσιο έχει ως αποτέλεσµα την εµφάνιση συγκεκριµένων λαθών τα οποία µπορούν να εντοπιστούν και να περιγραφούν. Τα λάθη αυτά είναι επαναλαµβανόµενα και καθολικά, ενώ παράλληλα αντιστέκονται σε µια ποικιλία υποστηρικτικών µέσων που στοχεύουν στην αντιµετώπιση του προβλήµατος (De Bock et al., 2003). Παράλληλα, ενισχυτικό της αντιµετώπισης του αναλογικού µοντέλου ως επιστηµολογικό εµπόδιο είναι το γεγονός ότι τα λάθη τα οποία στη βιβλιογραφία αναφέρονται ως ψευδοαναλογικά επανεµφανίζονται τόσο στην ιστορία των µαθηµατικών, µε το Μένωνα του Πλάτωνα, όσο και στη µάθηση των µαθηµατικών από το άτοµο. Έτσι, µόνο όταν το φαινόµενο της ψευδαίσθησης της αναλογίας συνδεθεί µε την έννοια του επιστηµολογικού εµποδίου θα µπορέσει να αντιµετωπιστεί αποτελεσµατικά. Η αντιµετώπιση του προβλήµατος των επιστηµολογικών εµποδίων είναι δυνατή µέσα από την ενασχόληση των µαθητών µε ποικίλες καταστάσεις στις οποίες η γνώση, η οποία αποτελεί εµπόδιο, να µην µπορεί να αφοµοιωθεί και έτσι να αποσταθεροποιηθεί, να γίνει αναποτελεσµατική, άχρηστη και αν τέλει να απορριφθεί. Η παιδαγωγική πρακτική συνίσταται στην οργάνωση αυτών των κατάλληλων διδακτικών καταστάσεων µε προσεκτικά επιλεγµένα προβλήµατα, οι οποίες θα θέσουν σε αµφισβήτηση τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις των µαθητών (Radford et al., 2000). Μέσα σε αυτές τις διδακτικές καταστάσεις παιγνιώδους φύσης, η καινούρια γνώση θα προκύψει αυθόρµητα από τους µαθητές ως ένα αναγκαίο µέσο για την επίλυση του προβλήµατος, χωρίς την εµπλοκή του δασκάλου. Ο ρόλος του δασκάλου έγκειται απλώς στην παρουσίαση των κανόνων του παιχνιδιού και στη µεταβίβαση στους µαθητές της ευθύνης της µάθησης (Brousseau & Gibel, 2005). Έτσι, φαίνεται ότι ένας πιθανός τρόπος αντιµετώπισης του επιστηµολογικού εµποδίου της αναλογίας είναι η οργάνωση µιας διδακτικής κατάστασης (Modestou & Gagatsis, in press) η οποία να αναγκάζει τους µαθητές να αµφισβητήσουν και εν τέλει να απορρίψουν από µόνοι τους το γραµµικό µοντέλο ως κατάλληλο για όλα τα προβλήµατα που «πληρούν» κάποιες συγκεκριµένες προϋποθέσεις. Η καινοτοµία 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 130

9 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; αυτής της προσέγγισης έγκειται στο ότι ο δάσκαλος δεν εµπλέκεται καθόλου στην όλη διαδικασία παρά για να επισηµοποιήσει τα ευρήµατα των µαθητών. Οι µαθητές έχουν όλη την ευθύνη για τη µάθησή τους η οποία προκύπτει αυθόρµητα µέσα από παιγνιώδεις καταστάσεις οι οποίες την κάνουν και πιο µόνιµη. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Behr J. M., Harel G., Post T., & Lesh R. (1992). Rational number, Ratio and Proportion. In D. A. Grows (Ed.) Handbook of Research on Mathematics Teaching and Learning ( ). New York: Macmillan. Brousseau, G. (1997). Theory of didactical situations in mathematics (N. Balacheff, M. Cooper, R Sutherland & V. Warfielf, Eds & Transl.). Mathematics Education Library (vol.19). Kluwer Academic Publishers. Brousseau, G., & Gibel, P. (2005). Didactical handling of students reasoning processes in problem solving situations. Educational Studies in Mathematics, 59, De Bock, D., Van Dooren, W., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2002a). Improper use of linear reasoning: An in-depth study of the nature and the irresistibility of secondary school students' errors. Educational Studies in Mathematics, 50, De Bock, D., Verschaffel, L., & Janssens, D. (1998). The predominance of the linear model in secondary school students' solutions of word problems involving length and area of similar plane figures. Educational Studies in Mathematics, 35, De Bock, D., Verschaffel, L., & Janssens, D. (2002b). The effects of different problem presentations and formulations on the illusion of linearity in secondary school students. Mathematical Thinking and Learning, 4(1), De Bock, D., Verschaffel, L., Janssens, D., Van Dooren, W., & Claes, K. (2003). Do realistic contexts and graphical representations always have a beneficial impact on students' performance? Negative evidence from a study on modelling non-linear geometry problems. Learning and Instruction, 13(4), Φράγκος, Π. Χ. (1983). Παιδαγωγικές έρευνες και εφαρµογές. Θεσσαλονίκη: University Studio Press. Freudenthal, H. (1973). Mathematics as an educational task. Dordrecht: Reidel. Freudenthal, H. (1983). Didactical Phenomenology of Mathematical Structures. Dordrecht: Reidel. Greer, B. (1997). Modeling reality in mathematics classroom: the case of word problems. Learning and Instruction, 7(4), Inhelder, B. & Piaget, J. (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence. New York: Basic Books. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 131

10 Μ. Μοδέστου Lamon, J. S. (1999). Teaching fractions and ratios for understanding: Essential content knowledge and instructional strategies for teachers. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates. Lesh, R., Post, T., & Behr, M (1988). Proportional reasoning. In J. Hiebert & M. Behr (Eds.), Number concepts and operations in the middle grades (pp ). NCTM: Lawrence Erlbaum Associates. Modestou, M., & Gagatsis, A. (in press). Students improper proportional reasoning: A result of the epistemological obstacle of linearity. Educational Psychology. Modestou, M., & Gagatsis, A. (2004a). Students improper proportional reasoning: A multidimensional statistical analysis. In D. De Bock, M. Isoda, J. A. G. Cruz, A. Gagatsis & E. Simmt (Eds.), Proceedings of ICME 10 Topic Study Group 2: New developments and trends in secondary mathematics education (pp ). Copenhagen: Denmark. Modestou, M., & Gagatsis, A. (2004b). Linear or not linear? Students improper proportional reasoning. In G. Makrides, A. Gagatsis & K. Nicolaou (Eds.), Proceedings of the CASTME International and CASTME Europe Conference (21-33). Nicosia: Cyprus. Modestou, M., Gagatsis, A., Pitta-Pantazi, D. (2004). Students' improper proportional reasoning: The case of area and volume of rectangular figures. In M. J. Hoines & A. B. Fuglestad (Eds.), Proceedings of the 28th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education (Volume 3, ). Bergen: Norway. Radford, L., Boero, P., & Vasco, C. (2000). Epistemological assumptions framing interpretations of students understanding of mathematics. In J. Fauvel & J. v. Maanen (Eds.), History in mathematics education: the ICMI study (pp ). Dordrecht: Kluwer. Streefland, L. (1984). Search for the roots of ratio: Some thoughts on the long term learning process (Towards a theory). Educational Studies in Mathematics, 15, Van Dooren, W., De Bock, D., Hessels, A., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2004). Remedying secondary school students illusion of linearity: a teaching experiment aiming at conceptual change. Learning and Instruction, 14, Van Dooren, W., De Bock, D., Hessels, A., Janssens, D., & Verschaffel, L. (2005). Ups and downs is students over-reliance on proportional methods. Cognition and Instruction, 23 (1), Van Dooren, W., De Bock, D, Janssens, D., & Verschaffel, L. (in press a). Students over-reliance on linearity: A shcolastic effect. Van Dooren, W., De Bock, D, Janssens, D., & Verschaffel, L. (in press b). Students over-use of linearity: A quest for its roots and an evaluation of its impact. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 132

11 Η Αναλογία (f(x) = ax) ως Επιστηµολογικό Εµπόδιο; Verschaffel, L., De Corte, E., & Lasure, S. (1994). Realistic considerations in mathematical modeling of school arithmetic problems. Learning and Instruction, 4, Verschaffel, L., Greer, B., & De Corte, E. (2000). Making sense of word problems. Lisse: Swets & Zeitlinger. 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 133

12 Μ. Μοδέστου 9 ο Συνέδριο Παιδαγωγικής Εταιρείας Κύπρου 134

ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ

ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ Αναλογικός και Μη Συλλογισµός σε Μαθητές µε Συµπτώµατα υσλεξίας ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΕ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΥΣΛΕΞΙΑΣ Κυριακή Φράγκου, Χαράλαµπος Καψάλης, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας

Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας Ένα Διαφορετικό Πλαίσιο Διδασκαλίας της Έννοιας της Αναλογίας Μοδεστίνα Μοδέστου * & Αθανάσιος Γαγάτσης ** * Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου ** Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Βασικός

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό μοντέλο

Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό μοντέλο Προβλήματα Μάθησης Των Μαθηματικών Κατά τη Μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο 81-102, Νοέμβριος 2007 Μαθηματική αναλογική σκέψη στο Δημοτικό και Γυμνάσιο: Ένα πολυδιάστατο γνωστικό και μεταγνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΠΟΙΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Οι εκπαιδευόμενοι χρειάζεται να δουν και να χρησιμοποιήσουν ποικίλα μοντέλα του κλάσματος, εστιάζοντας αρχικά στα οικία κλάσματα όπως είναι το μισό, τα τέταρτα, πέμπτα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι τρεις τρόποι νοηµατοδότησης της ταυτότητας α 3 +β 3 +3αβ(α+β)......

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι τρεις τρόποι νοηµατοδότησης της ταυτότητας α 3 +β 3 +3αβ(α+β)...... 4. Βασικά Στοιχεία ιδακτικής της Άλγεβρας µε τη χρήση Ψηφιακών Τεχνολογιών Οι ψηφιακές τεχνολογίες που έχουν µέχρι τώρα αναπτυχθεί για τη διδασκαλία και τη µάθηση εννοιών της Άλγεβρας µπορούν να χωριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών

Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ; Εμμ. Νικολουδάκης Σχ. Σύμβουλος Μαθηματικών Η Ευκλείδεια Γεωμετρία σε σχέση με Θεωρία van Hiele Οι τρεις κόσμοι του Tall

Διαβάστε περισσότερα

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Νοέμβρης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Β Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική οργάνωση και διαχείριση του μαθηματικού περιεχομένου και της διαπραγμάτευσης των δραστηριοτήτων στην τάξη

Διδακτική οργάνωση και διαχείριση του μαθηματικού περιεχομένου και της διαπραγμάτευσης των δραστηριοτήτων στην τάξη Διδακτική οργάνωση και διαχείριση του μαθηματικού περιεχομένου και της διαπραγμάτευσης των δραστηριοτήτων στην τάξη Φαινόμενα Εμπειρίες φαινομένων Οργάνωση φαινομένων Νοούμενα (πρώτες μαθηματικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ

ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ Η Ψευδαίσθηση της Αναλογίας ΟΠΤΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ, ΨΕΥ ΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΒΑ ΟΥ Αθανάσιος Γαγάτσης, Γεώργιος Γεωργίου Γεώργιος Τούρβας, Ελευθερία Χαραλάµπους Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS Effandi Zakaria and Norulpaziana Musiran The Social Sciences, 2010, Vol. 5, Issue 4: 346-351 Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση

Μαθηµατική. Μοντελοποίηση Μαθηµατική Μοντελοποίηση Μοντελοποίηση Απαιτητική οικονοµία και αγορά εργασίας Σύνθετες και περίπλοκες προβληµατικές καταστάσεις Μαθηµατικές και τεχνολογικές δεξιότητες Επίλυση σύνθετων προβληµάτων Μαθηµατικοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα).

Ερωτήµατα σχεδίασης και παρατήρησης (για εστίαση σε συγκεκριµένες πτυχές των αλλαγών στο σχήµα). τάξης είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν σηµαντικό. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη του αυτές τις παραµέτρους και να προσαρµόσει το σενάριο ανάλογα. Ιδιαίτερα όταν εφαρµόσει το σενάριο

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ

Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση. Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη μελέτη της περιοδικότητας: Μια συστημική προσέγγιση Δέσποινα Πόταρη, Τμήμα Μαθηματικών, ΕΚΠΑ Δομή της παρουσίασης Δυσκολίες μαθητών γύρω από την έννοια της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013 2014 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ τάξης Ημερήσιου και Δ τάξης Εσπερινού Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 3 4 ΜΕΡΟΣ Α : Άλγεβρα Κεφάλαιο ο (Προτείνεται να διατεθούν διδακτικές ώρες) Ειδικότερα:.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Μοντελοποίηση και Λύση Προβλήµατος στα Μαθηµατικά Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗN ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Νίκος Μουσουλίδης, Μαρία Κάττου, Μάριος Πιττάλης, Κωνσταντίνος Χρίστου Τµήµα Επιστηµών

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra

Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra Επίλυση προβλήματος με μεταβλητές για την Στ τάξη του δημοτικού σχολείου με τη χρήση του ελεύθερου λογισμικού Geogebra Σπύρος Κυριαζίδης Δάσκαλος Προτύπου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Σερρών kiriazidiss@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες Διερεύνηση του προσωπικού ενδιαφέροντος των αριστούχων μαθητών της Γ Λυκείου για το γνωστικό αντικείμενο της Φυσικής, με τη χρήση του C.L.A.S.S. Χριστίνα Ηλ. Κωσταρά και Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης. Ε.Κολέζα

Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης. Ε.Κολέζα Οι μαθηματικές δραστηριότητες ως εργαλείο Διδασκαλίας και Αξιολόγησης Ε.Κολέζα Η μαθηματική δραστηριότητα Α) Υλοποιεί τους στόχους του Π.Σ. Στόχους περιεχομένου (στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ

H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 495 H ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ Η.Υ. ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ Τσιπουριάρη Βάσω Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου.

ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθηµατικών Γ/σίου και Γεν. Λυκείου. Να διατηρηθεί µέχρι... ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ENIAIOΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α' Αν. Παπανδρέου 37, 15180 Μαρούσι Πληροφορίες : Αν. Πασχαλίδου Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra.

Εικόνα 31. To σενάριο προτείνεται να διεξαχθεί µε τη χρήση του λογισµικού Geogebra. Σενάριο 4. Η µέτρηση του εµβαδού ενός παραβολικού οικοπέδου Γνωστική περιοχή: Μαθηµατικά Γ' Λυκείου. Παραβολή. Τετραγωνική συνάρτηση. Εµβαδόν. Ορισµένο ολοκλήρωµα Θέµα: Οι τέσσερις πλευρές ενός οικοπέδου

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές

Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Σχεδιάζοντας τη διδασκαλία των Μαθηματικών: Βασικές αρχές Φοιτητής: Σκαρπέντζος Γεώργιος Καθηγήτρια: Κολέζα Ευγενία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Βασικές θεωρίες σχεδιασμού της διδασκαλίας Δραστηριότητες και κατανόηση εννοιών

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν

Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Επιστημολογικές πεποιθήσεις για τα μαθηματικά και επίδοση σε αριθμητικά έργα με το μηδέν Σοφοκλέους Παρασκευή Πανεπιστήμιο Κύπρου & Φιλίππου Γιώργος Πανεπιστήμιο Κύπρου Περίληψη Σημαντικό μέρος της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία

Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Αναλύοντας κείμενα και εικόνες για την έννοια της περιοδικότητας στα σχολικά βιβλία Βασιλική Σπηλιωτοπούλου Παιδαγωγικό Τμήμα ΑΣΠΑΙΤΕ Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια: Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Οι άνθρωποι από πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική»

Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» Θέμα: «Τα Μαθηματικά στο Λύκειο στις αρχές του 21 ου Αιώνα: Επισημάνσεις με Βάση τις Εκπαιδευτικές θεωρίες και τη Διεθνή Πρακτική» ΕΠΕΔΙΜ, 9 Οκτωβρίου 2015 πηγές: Αναλυτικά προγράμματα «προηγμένων εκπαιδευτικά»

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη στην πρώτη σχολική περίοδο (Νηπιαγωγείο Δημοτικό) μαρία καλδρυμίδου κάποια ερωτήματα τι είναι η άλγεβρα; τι περιλαμβάνει η άλγεβρα; ποια η σχέση της με την αριθμητική; γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικής Εκπαίδευσης; Χρυσάνθη Σκουμπουρδή, Πανεπιστήμιο Αιγαίου,

Μαθηματικής Εκπαίδευσης; Χρυσάνθη Σκουμπουρδή, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Το Εκπαιδευτικό Υλικό 1 στη σχέση Διδακτικής Μαθηματικών και Μαθηματικής Εκπαίδευσης Χρυσάνθη Σκουμπουρδή, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, kara@aegean.gr Η προσπάθεια περιγραφής και αξιολόγησης της σχέσης της Διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων Τάξεις Ε+ΣΤ Δημοτικού

Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων Τάξεις Ε+ΣΤ Δημοτικού Πρόγραμμα Σπουδών Εκπαίδευσης Παιδιών-Προφύγων 2016-2017 Τάξεις Ε+ΣΤ Δημοτικού Περιεχόμενα Στόχοι Πηγή Υλικού 3.1 Αριθμοί Οι μαθητές πρέπει: Σχολικά βιβλία Ε και ΣΤ Φυσικοί, Δεκαδικοί, μετρήσεις Να μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη μαρία καλδρυμίδου

άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη μαρία καλδρυμίδου άλγεβρα και αλγεβρική σκέψη μαρία καλδρυμίδου άλγεβρα από την επίλυση εξισώσεων στη μελέτη των μεταβολών, των σχέσεων, των κανονικοτήτων και δομών, σε ένα περιβάλλον αναλυτικού συμβολικού συλλογισμού με

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης

Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τα Μαθηματικά της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) Το νέο Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων

Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων Νέες προοπτικές στη διδασκαλία της γεωµετρίας: Η περίπτωση του εµβαδού πολυγώνων Πιττάλης Μ., Μουσουλίδης Ν., & Χρίστου Κ. Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου m.pittalis@ucy.ac.cy, n.mousoulides@ucy.ac.cy,

Διαβάστε περισσότερα

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία.

Λέξεις κλειδιά : Διδακτική παρέμβαση, γεωμετρικοί μετασχηματισμοί, δυναμική γεωμετρία. Το πιλοτικό πρόγραμμα σπουδών στο γυμνάσιο: Μετασχηματισμοί Δημήτρης Διαμαντίδης 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Φιλήμονος 38 & Τσόχα, Αθήνα dimdiam@sch.gr Περίληψη Στο κείμενο περιγράφεται μια διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ιαπανεπιστηµιακό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ιαπανεπιστηµιακό ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ι ΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ MΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία

Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Εισαγωγή στην ανάπτυξη της έννοιας του αριθμού στην προσχολική ηλικία Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Π. Χρήστου Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ένα απλό πρόβλημα Η οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΟΝΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1).

. Ερωτήσεις διάταξης. να διαταχθούν από τη µικρότερη προς τη µεγαλύτερη οι τιµές: f (3), f (0), f (-1), f (5), f (-2), f ( ), f (1). . Ερωτήσεις διάταξης. Οι συναρτήσεις f (x) = x, g (x) = x, h (x) = x, φ (x) = 3x, ρ (x) = 5x, t (x) = 7x έχουν κοινό πεδίο ορισµού το Α = [- 3, 3]. Να γράψετε τις συναρτήσεις σε µια σειρά έτσι ώστε η γραφική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καραγιάννης Β. Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Καραγιάννης Β. Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Επιμέλεια Καραγιάννης Β. Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Μαθηματικών ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Σχολικό Έτος: 2014-2015 Μαθηματικός Περιηγητής 1 Διδακτέα ύλη και οδηγίες διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΓΩΝΙΩΝ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΚΑΙ ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΟΥ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΤΟΥ CABRI Πέτρος Κλιάπης Τάξη Στ Βοηθητικό υλικό: Σχολικό βιβλίο μάθημα 58 Δραστηριότητα 1, ασκήσεις 2, 3 και δραστηριότητα με προεκτάσεις Προσδοκώμενα

Διαβάστε περισσότερα

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής, που αναφέρονται στοn τίτλο του βιβλίου αυτού, αποτελούν την επωνυμία της ομάδας των επιστημόνων που εργάζονται για τον εκσυγχρονισμό της διδασκαλίας των μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ Ελένη Παπαγεωργίου, edelpa@ucy.ac.cy Kωνσταντίνος Χρίστου Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Λευκωσία 1678, Τ.Κ. 20537 Λέξεις Κλειδιά: προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Μιχαλούδης

Απόστολος Μιχαλούδης ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΩΝ Ανάπτυξη και εφαρμογή διδακτικών προσομοιώσεων Φυσικής σε θέματα ταλαντώσεων και κυμάτων Απόστολος Μιχαλούδης υπό την επίβλεψη του αν. καθηγητή Ευριπίδη Χατζηκρανιώτη

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου

Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Ερευνώντας τις ερμηνείες φοιτητών και τις διδακτικές πρακτικές εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με την έννοια της περιοδικότητας Χρυσαυγή Τριανταφύλλου Μεταδιδάκτωρ ερευνήτρια, ΑΣΠΑΙΤΕ Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Αναπαραστάσεις και Κατανόηση Συνόλων Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΟΥΣ Ειρήνη Αριστοτέλους, Χρυστάλλα Περικλέους, Αθανάσιος Γαγάτσης Τµήµα Επιστηµών Αγωγής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it.

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού. Νοέμβρης 2012 1/11/2012. Φιλοσοφία διδασκαλίας. What you learn reflects how you learned it. Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Α Τάξης Δημοτικού Νοέμβρης 2012 Χρύσω Αθανασίου (Σύμβουλος Μαθηματικών ) Ελένη Δεληγιάννη (Συγγραφική Ομάδα) Άντρη Μάρκου (Σύμβουλος Μαθηματικών) Ελένη Μιχαηλίδου (Σύμβουλος Μαθηματικών)

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική Απειροστικού Λογισμού

Διδακτική Απειροστικού Λογισμού Διδακτική Απειροστικού Λογισμού Ενότητα 2: Προβλήματα σχετικά με τη διδασκαλία του Απειροστικού Λογισμού Ζαχαριάδης Θεοδόσιος Τμήμα Μαθηματικών 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΑΠΕΙΡΟΣΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΟΥ Ο Απειροστικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Περίληψη

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Περίληψη Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ριάνα Θεοδούλου Τµήµα Επιστηµών της Αγωγής, Πανεπιστήµιο Κύπρου, e-mail: rianath@hotmail.com Γεώργιος Φιλίππου

Διαβάστε περισσότερα

Γιάκα Κατερίνα Κυριακοπούλ ου Βούλα Μιχαηλίδης Θωμάς Χαντόγλου Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Γιάκα Κατερίνα Κυριακοπούλ ου Βούλα Μιχαηλίδης Θωμάς Χαντόγλου Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γιάκα Κατερίνα Κυριακοπούλ ου Βούλα Μιχαηλίδης Θωμάς Χαντόγλου Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Σήµερα, που η τεχνολογία χρησιµοποιείται ευρέως υπάρχουν αντίστοιχα τεράστιες δυνατότητες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

MΑΘΗΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ PROBLEM SOLVING) Παναγιώτης Σαραντόπουλος Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04

MΑΘΗΣΗ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ PROBLEM SOLVING) Παναγιώτης Σαραντόπουλος Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 MΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ PROBLEM SOLVING) Παναγιώτης Σαραντόπουλος Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ 04 ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΕΠΙΛΥΣΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΣΚΑΛΟΥ ΟΡΙΣΜΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑ =

Διαβάστε περισσότερα

απόδειξη στα μαθηματικά και τη μαθηματική εκπαίδευση (Β) μαρία καλδρυμίδου

απόδειξη στα μαθηματικά και τη μαθηματική εκπαίδευση (Β) μαρία καλδρυμίδου απόδειξη στα μαθηματικά και τη μαθηματική εκπαίδευση (Β) μαρία καλδρυμίδου απόδειξη γνωστική πλευρά αποδεικνύω είναι η διεργασία που χρησιμοποιείται από ένα άτομο για να εξαλείψει ή να θέσει αμφιβολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Επίπεδα Κατανόησης Μοτίβων σε Πολλαπλές Αναπαραστάσεις ΕΠΙΠΕ Α ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΣΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥΣ ΣΕ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΟΤΙΒΩΝ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Λούκας Τσούκκας, Χρύσω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ Στην εισήγηση αυτή παρουσιάζονται τα στοιχεία που καταγράφηκαν στην ερευνητική προσπάθεια εφαρµογής εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ 1 ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΞΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ ΜΕ ΡΗΤΟΥΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Χαράλαμπος Λεμονίδης, Ιωάννα Καϊάφα Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας xlemon@uowm.gr, j.kaiafa@windowslive.com Στην

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός και διαχείριση διδακτέας ύλης των θετικών µαθηµάτων της Α Ηµερησίου Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος

Καθορισµός και διαχείριση διδακτέας ύλης των θετικών µαθηµάτων της Α Ηµερησίου Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος Καθορισµός και διαχείριση διδακτέας ύλης των θετικών µαθηµάτων της Α Ηµερησίου Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξη 32/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ IV ΕΠΟΠΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Μ. ΣΤΡΙΛΙΓΚΑ ΘΕΜΑ: Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ικανότητας επίλυσης προβλήµατος

Αξιολόγηση της ικανότητας επίλυσης προβλήµατος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ MAΘHMA ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr

ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. ΤΕΙ Αθήνας & 2ης Περιφ. Νομαρχίας Αθήνας, e-mail : kapelou@rhodes.aegean.gr 95 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΥ ΣΕ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (NCTM & ΑΠΣ/ΔΕΠΠΣ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΑΘΜΙΔΑ ΚΑΠΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΕΙ Αθήνας &

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Δραστηριότητα: Θεώρημα Μέσης Τιμής του Διαφορικού Λογισμού

4.4 Δραστηριότητα: Θεώρημα Μέσης Τιμής του Διαφορικού Λογισμού 4.4 Δραστηριότητα: Θεώρημα Μέσης Τιμής του Διαφορικού Λογισμού Θέμα της δραστηριότητας Η δραστηριότητα αυτή εισάγει το θεώρημα Μέσης Τιμής του διαφορικού λογισμού χωρίς την απόδειξή του. Στόχοι της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις

Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Approaches to Research) Δρ ΚΟΡΡΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΘΗΝΑ 2013 Ποσοτικές ερευνητικές προσεγγίσεις (Quantitative Research

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, ΜΙΑ ΝΕΑ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Οικονόμου Ανδρέας, Καθηγητής ΠΑΤΕΣ/ΣΕΛΕΤΕ, Γαμβέττα 93 Α 54644 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 031-84 3785, seletethe@hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ Επιμέλεια Σύνταξης Τύπας Γεώργιος Σύμβουλος του Π.Ι. Γενικά Το ακόλουθο επιμορφωτικό υλικό περιλαμβάνει: α) συνοπτικά τη φιλοσοφία των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ. Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μαθησιακές δυσκολίες ΙΙ Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Μάρτιος 2010 Προηγούμενη διάλεξη Μαθησιακές δυσκολίες Σε όλες

Διαβάστε περισσότερα

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή,

το σύστηµα ελέγχει διαρκώς το µαθητή, Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Ένας νηπιαγωγός, προκειµένου να διδάξει σε παιδιά προσχολικής ηλικίας το λεξιλόγιο των φρούτων Σωστό και λαχανικών που συνδέονται µε τις διατροφικές συνήθειες µας, δε ζητάει

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ στην εκπαιδευση Το έγγραφο αυτό παρέχει πληροφορίες και οδηγίες μορφοποίησης που θα σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε καλύτερα την εργασία σας.... Αποστολή Εργασιών

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά 6 ου Πανελλήνιου Συνέδριου της Εν.Ε.Δι.Μ.

Πρακτικά 6 ου Πανελλήνιου Συνέδριου της Εν.Ε.Δι.Μ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΥΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ Ιωάννης Παπαδόπουλος Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ. ypapadop@eled.auth.gr Στην εργασία αυτή φοιτητές Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί Ενδεικτικός Προγραμματισμός ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Πραγματικοί Αριθμοί 12 περίοδοι Δείκτες επιτυχίας: Ορίζουν την έννοια της νιοστής ρίζας ενός αριθμού α και αποδεικνύουν τις ιδιότητες ριζών, όταν ν N, ν 0, 1, α R

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΛΓΕΒΡΑ Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ Γ το 1996. Η πλήρης αναφορά είναι η εξής: Χ. Λεμονίδης (1996). Δυσκολίες και αντιλήψεις των μαθητών κατά το πέρασμα από την αριθμητική στην άλγεβρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καθηγητής/τρια: Αρ. Μαθητών/τριών : Ημερομηνία: Χρόνος: Τμήμα: Ενότητα & Θέμα Μαθήματος: Μάθημα: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Απαραίτητες προϋπάρχουσες/προαπαιτούμενες γνώσεις (προηγούμενοι/προαπαιτούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας

Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Οι μαθητές της Β δημοτικού και τα κέρματα του ευρώ, εναλλακτικές προσεγγίσεις διδασκαλίας Μπακόπουλος Νίκος - Εκπαιδευτικός B/βάθμιας Πληροφορικός ΠΕ19 nmpako@upatras.gr Η έρευνα αυτή περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Δ Τάξης Κωνσταντίνος Χρίστου Ρίτα Παναούρα Δήμητρα Πίττα-Πανταζή Μάριος Πιττάλης Οκτώβριος 2014 Συγγραφική ομάδα: Συντονιστές: Επιστημονικός Συνεργάτης:

Διαβάστε περισσότερα

1 Πολλαπλασιασµός ρητών αριθµών ρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ03 e-mail@p-theodoropoulos.gr Εισαγωγή Πολλοί µαθητές της Α Γυµνασίου δυσκολεύονται να κατανοήσουν τους αλγορίθµους των

Διαβάστε περισσότερα

Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής

Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής Νοήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία ισοδιαμέρισης ενός ορθογωνίου χρησιμοποιώντας εργαλεία μεταβολής Ιωάννης Ζάντζος, Χρόνης Κυνηγός izantzos@math.uoa.gr, kynigos@ppp.uoa.gr Εθνικό και Καποδιστριακό

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9

Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 1 Συστήµατα Τηλεκπαίδευσης: Γενική επισκόπηση Επισηµάνσεις Διάλεξη 9 Τµήµα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τει Δυτικής Ελλάδας Μεσολόγγι Δρ. Α. Στεφανή 2 Τηλεκπαίδευση Χρήση της τηλεµατικής τεχνολογίας (τηλεπικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ

ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟ του Κύπρου Κυπρίδηµου, µαθηµατικού ΤΟ ΠΡΟΣΗΜΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΝΥΜΟΥ Περίληψη Στη δραστηριότητα αυτή οι µαθητές καλούνται να διερευνήσουν το πρόσηµο του τριωνύµου φ(x) = αx 2 + βx + γ. Προτείνεται να διδαχθεί

Διαβάστε περισσότερα