Σπιρομετρικές διαφορές μεταξύ αθλητών και μη αθλητών συγκριτικά με τις προβλεπόμενες τιμές σε υγιείς Έλληνες, ηλικίας ετών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σπιρομετρικές διαφορές μεταξύ αθλητών και μη αθλητών συγκριτικά με τις προβλεπόμενες τιμές σε υγιείς Έλληνες, ηλικίας 20 45 ετών"

Transcript

1 Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN ORIGINAL PAPER Σπιρομετρικές διαφορές μεταξύ αθλητών και μη αθλητών συγκριτικά με τις προβλεπόμενες τιμές σε υγιείς Έλληνες, ηλικίας ετών ΣΚΟΠΟΣ Ο σκοπός της μελέτης ήταν η σύγκριση των σπιρομετρικών τιμών (FVC, FEV 1, FEV 1/FVC) που μετρήθηκαν και αυτών που προβλέπονται από την εξίσωση του Quanjer, σε υγιείς αθλητές και μη αθλητές. ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ Στη μελέτη συμμετείχαν υγιείς Έλληνες εθελοντές αθλητές και μη αθλητές. Χρησιμοποιήθηκε κατάλληλο σπιρόμετρο Schiller (Switzerland) και οι σπιρομετρήσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τις συνιστώμενες τεχνικές οδηγίες. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συνολικά, μελετήθηκαν 296 υγιείς Έλληνες εθελοντές. Από τους 168 υγιείς αθλητές, 104 ήταν άνδρες, ηλικίας 27,2±0,7 ετών, ύψους 182,2±0,9 cm, βάρους 81,9±1,3 kg και 64 γυναίκες, ηλικίας 26,6±0,7 ετών, ύψους 171,3±0,9 cm, βάρους 64,1±1,2 kg. Από τους άνδρες αθλητές, 13 ήταν πετοσφαιριστές, 28 καλαθοσφαιριστές, 28 ποδοσφαιριστές, 35 κολυμβητές, με μέση διάρκεια συστηματικής άθλησης 11,8±6 έτη. Από τις γυναίκες αθλήτριες, 20 ήταν πετοσφαιρίστριες, 22 καλαθοσφαιρίστριες και 20 κολυμβήτριες, με μέση διάρκεια συστηματικής άθλησης 11,8±6 έτη. Από τους 128 υγιείς μη αθλητές, οι 68 ήταν άνδρες, ηλικίας 33,8±0,9 ετών, ύψους 179,1±0,8 cm, βάρους 87,9±1,5 kg και 60 γυναίκες, ηλικίας 31,9±1,1 ετών, ύψους 165,0±0,9 cm, βάρους 64,9±1,3 kg. Στους αθλητές βρέθηκαν στατιστικώς σημαντικά μεγαλύτερες μετρηθείσες τιμές FVC, FEV 1 (p<0,0001) συγκριτικά με τις προβλεπόμενες σε άνδρες και γυναίκες. Στους μη αθλητές δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ προβλεπόμενων και μετρηθεισών τιμών, ενώ στις μη αθλήτριες βρέθηκε ότι οι μετρηθείσες τιμές FVC ήταν στατιστικώς σημαντικά μεγαλύτερες (p<0,002) συγκριτικά με τις προβλεπόμενες τιμές. Βρέθηκε επίσης ότι σε όλες τις ομάδες ο μετρηθείς λόγος FEV 1/FVC ήταν μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο και σε στατιστικά σημαντικό βαθμό μεγαλύτερος (p<0,002), εκτός των ανδρών αθλητών. ΣΥΜ- ΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι διαφορές αυτές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε αθλητές που προσέρχονται για αξιολόγηση συμπτωμάτων από το αναπνευστικό, ιδιαίτερα επειδή δεν υπάρχουν εξισώσεις πρόβλεψης σπιρομετρικών τιμών για τον ελληνικό πληθυσμό που αθλείται συστηματικά.... Π. Μυριανθεύς, Ε. Γραμματοπούλου, Α. Γαβαλά, Γ. Μπαλτόπουλος Κλινική Εντατικής Νοσηλείας και Πνευμονικών Νόσων, Τμήμα Νοσηλευτικής, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γενικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Κηφισιάς «Άγιοι Ανάργυροι», Αθήνα Spirometric differences between athletes and non-athletes compared to predicted values in healthy Greeks aged years Λέξεις ευρετηρίου Abstract at the end of the article Αθλητές Βίαια εκπνεόμενος όγκος στο 1ο sec Ζωτική χωρητικότητα Σπιρομέτρηση Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε Η σπιρομέτρηση είναι η συνηθέστερη και πλέον σημαντική δοκιμασία της αναπνευστικής λειτουργίας, που μετρά τον εισπνεόμενο και τον εκπνεόμενο όγκο αέρα σε σχέση με το χρόνο. Είναι απαραίτητη για τη διάγνωση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της ανικανότητας ή της επηρεασμένης αναπνευστικής λειτουργίας, καθώς και για λόγους δημόσιας υγείας. 1 Η σπιρομέτρηση περιλαμβάνει τη δυναμική ζωτική χωρητικότητα (forced vital capacity, FVC), το δυναμικά εκπνεόμενο όγκο αέρα στο πρώτο (1ο) sec (forced expiratory volume in one second, FEV 1) και το λόγο FEV 1/FVC. 1 Σήμερα στην Ευρώπη, για τα άτομα ηλικίας ετών (με ύψος cm για άνδρες και cm για γυναίκες) χρησιμοποιούνται οι εξισώσεις αναφοράς, που έχουν δημοσιευτεί από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (European Community for Steel and Coal, ECSC). 2 Η πρόσφατη Ομάδα Εργασίας της Αμερικανικής Εταιρείας Η εργασία χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από τον ΟΠΑΠ (Οργανισμός Προγνωστικών Αγώνων Ποδοσφαίρου).

2 ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΕ ΑΘΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΘΛΗΤΕΣ 593 Θώρακα και της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας δεν συνιστά τη χρήση συγκεκριμένων εξισώσεων στην Ευρώπη, αλλά προτείνει την ανάγκη διενέργειας νέας ευρείας ευρωπαϊκής μελέτης, από την οποία θα προκύψουν εξισώσεις αναφοράς για την αναπνευστική λειτουργία. 3 Επίσης, προτείνει ότι τα άτομα που εξετάζονται θα πρέπει να ερωτώνται σχετικά με τη φυλή, τη φυλετική ομάδα ή και το έθνος στο οποίο ανήκουν, αναγνωρίζοντας και ενθαρρύνοντας το συνεχόμενο ενδιαφέρον των ερευνητών παγκόσμια, προκειμένου να εξαγάγουν και να χρησιμοποιούν εξισώσεις αναφοράς, ειδικές για τη φυλή, τη φυλετική ομάδα ή το έθνος. 3 Επίσης, υπάρχουν ανεξήγητες διαφορές της αναπνευστικής λειτουργίας μεταξύ ασυμπτωματικών ατόμων μη καπνιστών, της ίδιας εθνικότητας, ενώ η κύρια διακύμανση μεταξύ αρκετών ευρωπαϊκών χωρών βρέθηκε ότι είναι πιθανότερο να οφείλεται σε αληθείς διαφορές μεταξύ των πληθυσμών. 4 Τέλος, δεν έχει διερευνηθεί συστηματικά η επίδραση της επαναλαμβανόμενης άσκησης σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές στην αναπνευστική λειτουργία ούτε υπάρχουν εξισώσεις πρόβλεψης σπιρομετρικών τιμών σε υγιείς αθλητές. Η ανάπτυξη των πνευμόνων, και κατά συνέπεια οι αναπνευστικοί όγκοι, επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό από τη διάρκεια, το είδος και την ένταση της άσκησης. Με τη γνώση αυτή μπορεί να υποτεθεί ότι οι αθλητές θα έχουν σημαντικά μεγαλύτερες σπιρομετρικές τιμές σε σχέση με το γενικό πληθυσμό, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη ταξινόμηση και εκτίμησή τους από τον κλινικό ιατρό. Ο σκοπός της μελέτης ήταν η σύγκριση των σπιρομετρικών τιμών (FVC, FEV 1, λόγος FEV 1/FVC) που μετρήθηκαν και αυτών που προβλέπονται από την εξίσωση του Quanjer, 2 σε υγιείς αθλητές(τριες) που ασκούνται συστηματικά είτε ερασιτεχνικά είτε επαγγελματικά και σε υγιείς Έλληνες που έχουν καθιστική, μη αθλητική ζωή. Σκοπός ήταν η ανάδειξη της πιθανής επίδρασης της άσκησης στις μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές τιμών (FVC, FEV 1) σε σχέση με τις προβλεπόμενες τιμές. της μελέτης ζητήθηκε από όλους τους συμμετέχοντες έγγραφη συγκατάθεση μετά από ενημέρωση. Yλικό Στη μελέτη κλήθηκαν να συμμετάσχουν Έλληνες αθλητές και μη αθλητές, που κατοικούν στην Αθήνα ( m πάνω από το επίπεδο της θάλασσας), ηλικίας ετών. Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στον τόπο άθλησης πριν από οποιαδήποτε άσκηση/προπόνηση. Η επίσκεψη για τη σπιρομέτρηση γινόταν σε συνεννόηση με τον προπονητή των αθλητών για διάφορα αθλήματα, όπως πετοσφαίριση, καλαθοσφαίριση, στίβος, ποδόσφαιρο, κολύμβηση και ενόργανη γυμναστική. Η συλλογή των μη αθλητών πραγματοποιήθηκε από το εξωτερικό ιατρείο της κλινικής και μετά από πρόσκληση να συμμετέχουν σε πρόγραμμα διαλογής (screening), με σκοπό την ανίχνευση παθολογικών τιμών σπιρομέτρησης, υποκλινικού βρογχικού άσθματος ή υποκλινικής χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Η συγκεκριμένη ομάδα των εθελοντών είχε καθιστική ζωή, δηλαδή έλλειψη χρόνου για φυσική δραστηριότητα ή δραστηριότητα <20 min για 3 φορές την εβδομάδα. Αρχικά, γινόταν ενημέρωση για το σκοπό της μελέτης και τη διαδικασία που επρόκειτο να εφαρμοστεί και στη συνέχεια διενεργείτο κλινική εξέταση, που περιελάμβανε ερωτηματολόγιο της ECSC για συμπτώματα του αναπνευστικού και φυσική εξέταση. 5 Για την αναγνώριση των κατάλληλων υποψηφίων αναφορικά με τη συμμετοχή στη μελέτη χρησιμοποιήθηκε τυποποιημένο ερωτηματολόγιο. Κριτήρια αποκλεισμού από τη μελέτη ήταν η μη αποδεκτή/ απορριπτέα σπιρομέτρηση, το ιστορικό καπνίσματος στο παρελθόν ή το παρόν, το ιστορικό θωρακικής κάκωσης, το άλγος στο θώρακα, στην κοιλιά, στη στοματική κοιλότητα ή στο πρόσωπο, η παρουσία τεχνητής οδοντοστοιχίας, η έκθεση σε παράγοντες/ ουσίες που είναι γνωστό ότι προκαλούν βλάβη των πνευμόνων, γνωστή νόσος του αναπνευστικού (άσθμα, πνευμονική φυματίωση, εμφύσημα ή χρόνια βρογχίτιδα), συμπτώματα από το αναπνευστικό κατά τους τελευταίους 12 μήνες, η υπέρταση, η παθολογική ακτινογραφία θώρακα, οι σοβαρές ηλεκτροκαρδιογραφικές αλλοιώσεις, το ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου, ο διαβήτης, η άνοια ή η συγχυτική κατάσταση και η χρήση οποιουδήποτε φαρμάκου, ιδιαίτερα διουρητικών, καρδιακών γλυκοσιδών ή β-αδρενεργικών αποκλειστών. 6 Μέθοδος ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Στη μελέτη συμμετείχαν υγιείς Έλληνες, μη καπνιστές εθελοντές αθλητές και μη αθλητές. Χρησιμοποιήθηκε κατάλληλο σπιρόμετρο Schiller SP-1 (Switzerland) και οι σπιρομετρήσεις έγιναν σύμφωνα με τις συνιστώμενες τεχνικές οδηγίες. 3 Το πρωτόκολλο της μελέτης εγκρίθηκε από την τοπική Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας του Νοσοκομείου «ΚΑΤ». Για το σκοπό Οι σπιρομετρήσεις πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τις συνιστώμενες οδηγίες της ATS/ERS Task Force. 1,3,6 Όλες οι δοκιμασίες διενεργήθηκαν από δύο κλινικούς ιατρούς καλά εκπαιδευμένους και έμπειρους στη σπιρομέτρηση. Χρησιμοποιήθηκε σπιρόμετρο Schiller SPIROVIT SP-1 (Schiller, Switzerland), που έχει λάβει έγκριση από την ATS/ERS, καθώς πληροί τα ελάχιστα κριτήρια σύμφωνα με τις συστάσεις για τα σπιρομετρικά συστήματα και την τακτικότητα βαθμονόμησης. 1

3 594 Π. ΜΥΡΙΑΝΘΕΥΣ και συν Το ύψος μετρήθηκε χωρίς παπούτσια (στο πλησιέστερο 0,5 cm), σε όρθια θέση με ενωμένα πόδια, με τον εξεταζόμενο να κοιτά ευθεία μπροστά (Frankfort position). Το βάρος σώματος μετρήθηκε αφού είχαν αφαιρεθεί τα παπούτσια, με μόνο τα εσώρουχα. Επίσης, καταγράφηκε η ηλικία σύμφωνα με την ημερομηνία γέννησης (στο πλησιέστερο 0,5 έτος). Από το βάρος και το ύψος του σώματος υπολογίστηκε ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) και η επιφάνεια σώματος (BSA). Οι σπιρομετρήσεις πραγματοποιήθηκαν στο χώρο άθλησης των αθλητών με τον εξεταζόμενο αθλητή σε καθιστή θέση, σε καρέκλα με βραχίονα, με ταυτόχρονη σύγκλειση της μύτης με ρινοπίεστρο. Οι εθελοντές ήταν ήρεμοι, δίχως βαρύ ρουχισμό, δεν είχαν καπνίσει, δεν είχαν αθληθεί, δεν είχαν λάβει οινόπνευμα ή μεγάλο γεύμα πριν από την εξέταση. Οι σπιρομετρήσεις διεξήχθησαν απογευματινές ώρες μεταξύ μ.μ. Κατά τη διαδικασία, ελήφθησαν τα απαραίτητα συνιστώμενα μέτρα υγιεινής και ελέγχου των λοιμώξεων. Οι σπιρομετρικές καμπύλες ροής/όγκου διενεργήθηκαν με βάση τις συνιστώμενες οδηγίες της ATS, 1 σύμφωνα με τις οποίες απαιτούνται τουλάχιστον τρεις αποδεκτές προσπάθειες, που χαρακτηρίζονται από καλή/ικανοποιητική έναρξη της δοκιμασίας, ελάχιστη διάρκεια εκπνοής 6 sec και επιπέδωση (plateau) της καμπύλης όγκου/χρόνου (μεταβολή του όγκου <30 ml για 2 sec). Σύμφωνα με τις οδηγίες της ATS, τα δεδομένα που δεν εμφανίζουν επαναληπτικότητα δεν θα πρέπει να αποκλείονται, αλλά πρέπει να ζητάται από τον εξεταζόμενο να πραγματοποιεί μέχρι 9 προσπάθειες, προκειμένου να επιτευχθεί επαναληπτικότητα. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν οι μεγαλύτερες τιμές του FEV 1 και της FVC από τις προσπάθειες με αποδεκτή ποιότητα. 7 Στατιστική ανάλυση Τα αριθμητικά δεδομένα εκφράστηκαν ως μέση τιμή±σταθερή απόκλιση (X±SD). Ως στατιστικά σημαντική διαφορά θεωρήθηκε τιμή που ήταν p<0,05. Η σύγκριση των σπιρομετρικών τιμών του FEV 1, της FVC και του λόγου FEV 1/FVC που μετρήθηκαν και αυτών που προβλέπονται από την εξίσωση της ECSC έγινε με πολυπαραγοντική ανάλυση (repeated measures multivariate analysis of variance, MANOVA). ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συνολικά, μελετήθηκαν 296 υγιείς Έλληνες, από τους οποίους 168 ήταν αθλητές (104 άνδρες) και 128 μη αθλητές (68 άνδρες). Τα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά των δύο ομάδων φαίνονται στον πίνακα 1. Πίνακας 1. Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά των μελετηθέντων υγιών εθελοντών. Αθλητές (n=168) (n=104) (n=64) Μη αθλητές (n=128) (n=68) (n=60) Ηλικία (έτη) 27,2±0,7 26,6±0,7 33,8±0,9 31,9±1,1 Ύψος (cm) 182,2±0,9 171,3±0,9 179,1±0,8 165,0±0,9 Βάρος (kg) 81,9±1,3 64,1±1,2 87,9±1,5 64,9±1,3 Από τους άνδρες αθλητές, 13 ήταν πετοσφαιριστές, 28 καλαθοσφαιριστές, 28 ποδοσφαιριστές, 35 κολυμβητές, με μέση διάρκεια συστηματικής άθλησης 11,8±6 έτη. Από τις γυναίκες αθλήτριες, 20 ήταν πετοσφαιρίστριες, 22 καλαθοσφαιρίστριες, και 20 κολυμβήτριες, με μέση διάρκεια συστηματικής άθλησης 11,8±6 έτη. Οι σπιρομετρικές τιμές (σε ml) που μετρήθηκαν καθώς και οι προβλεπόμενες φαίνονται στον πίνακα 2 και στην εικόνα 1. Από τη σύγκριση που πραγματοποιήθηκε, φάνηκε ότι οι μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές των αθλητών(τριών) (FEV 1, FVC) ήταν στατιστικώς σημαντικά μεγαλύτερες (p<0,0001) σε σχέση με τις προβλεπόμενες τιμές τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες. Αντίθετα, στους μη αθλητές δεν αναδείχθηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των μετρηθεισών και των προβλεπόμενων σπιρομετρικών τιμών (p>0,05). Αναδείχθηκε όμως στατιστικά σημαντική διαφορά (p=0,0262) σχετικά με την FVC στις γυναίκες μη αθλήτριες μεταξύ των μετρηθεισών και των προβλεπόμενων τιμών της, αλλά όχι για την FEV 1 (p=0,6410). Πίνακας 2. Μετρηθείσες και προβλεπόμενες σπιρομετρικές τιμές σε ml. FVC μ FEV 1 μ FEV 1/FVC μ FVC π FEV 1 π FEV 1/FVC π Αθλητές 6.010,0±99,1* 4.940,0±71,3** 82,7±0, ,0±54,3* 4.507,0±43,3** 82,0±0,1 Μη αθλητές 4.975,0±82, ,0±63,6 82,9±0,6^ 5.081,0±48, ,0±40,6 81,1±0,1^ Αθλητές 4.358,0±74,1* 3.747,0±64,9** 86,1±0,6*** 3.964,0±42,2* 3.464,0±37,9** 83,7±0,1*** Μη αθλητές 3.660,0±58,4^^ 3.117,0±56,3 84,5±0,6^^^ 3.562,0±41,8^^ 3.097,0±43,7 82,8±0,2^^^ π: Προβλεπόμενη, μ: Μετρηθείσα, *,**,***: p<0,0001, ^: p<0,0262, ^^: p<0,001, ^^^: p<0,002

4 ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΕ ΑΘΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΘΛΗΤΕΣ 595 Βρέθηκε επίσης ότι σε όλες τις ομάδες ο μετρηθείς λόγος FEV 1/FVC ήταν μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο λόγο και ήταν σε στατιστικά σημαντικό βαθμό μεγαλύτερος (p<0,002), εκτός των ανδρών αθλητών (πίν. 2). Επίσης, μελετήθηκαν περαιτέρω οι κατανομές κανονικότητας με τη δοκιμασία Kolmogorov-Smirnov και τα αποτελέσματα παρατίθενται στον πίνακα 4. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Εικόνα 1. Σχηματική απεικόνιση των σπιρομετρικών τιμών FVC και FEV 1 σε αθλητές (Α, Γ) και σε μη αθλητές (Β, Δ). Όπου * και ** αναδεικνύεται στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο στηλών. Pr: Ρredicted, προβλεπόμενη, M: Μeasured, μετρηθείσα. Στον πίνακα 3 παρουσιάζεται ο λόγος των μετρηθεισών προς τις προβλεπόμενες σπιρομετρικές τιμές, που αναδεικνύει το μέγεθος της μεταξύ τους διαφοράς, δηλαδή κατά πόσο οι μετρηθείσες τιμές είναι μεγαλύτερες ή μικρότερες από τις προβλεπόμενες. Και πάλι φαίνεται ότι στους αθλητές(τριες) οι μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές (FEV 1, FVC) ήταν μεγαλύτερες από τις προβλεπόμενες σε ποσοστό που κυμαινόταν από 8,2 11,9%, διαφέροντας σε στατιστικά σημαντικό βαθμό. Αντίθετα, σε μη αθλητές οι μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές ήταν μικρότερες σε σχέση με τις προβλεπόμενες σε ποσοστό 2,1 2,6%, μη διαφέροντας σε στατιστικά σημαντικό βαθμό. Στις γυναίκες μη αθλήτριες, οι μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές ήταν μεγαλύτερες σε ποσοστό 0,6 2,7%, με μόνο την FVC να διαφέρει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό. Πίνακας 3. Λόγος μετρηθεισών/προβλεπόμενων τιμών για FEV 1, FVC και FEV 1/FVC σε άνδρες και γυναίκες. Αθλητές Μη αθλητές Παράμετρος FVC 111,9±1,8 109,9±1,8 97,9±1,7 102,7±1,4 FEV 1 109,6±1,6 108,2±1,7 97,4±1,6 100,6±1,3 FEV 1/FVC 100,9±6,0 102,9±6,0 102,2±6,0 102,1±3,0 FVC: Forced vital capacity, FEV 1: Forced expiratory volume in one second, : Μετρηθείσα/προβλεπόμενη Στην παρούσα μελέτη βρέθηκε ότι σε υγιείς αθλητές (γυναίκες και άνδρες) οι προβλεπόμενες σπιρομετρικές τιμές σύμφωνα με την εξίσωση Quanjer είναι μικρότερες σε στατιστικά σημαντικό βαθμό από τις μετρηθείσες. Έτσι, οι προβλεπόμενες τιμές πιθανόν υποεκτιμούν σε σημαντικό βαθμό τις πραγματικές σπιρομετρικές τιμές σε υγιείς αθλητές με συστηματική άθληση. Σε μια αντίστοιχη μελέτη στις ΗΠΑ φάνηκε ότι η VC, η TLC και η FEV 1 ήταν σημαντικά μεγαλύτερες σε σύγκριση με υγιή άτομα αλλά με καθιστική ζωή όταν πραγματοποιήθηκε εξομάλυνση των δεδομένων με βάση την ηλικία και το ύψος. 8 Επίσης, σε μια μελέτη από τις Ινδίες βρέθηκε ότι όλες οι ομάδες αθλητών (ποδοσφαιριστές, καλαθοσφαιριστές, πετοσφαιριστές και κολυμβητές) που μελετήθηκαν είχαν σημαντικά μεγαλύτερες τιμές σπιρομετρικών τιμών Πίνακας 4. Κατανομές κανονικότητας για την ηλικία, το ύψος, το βάρος και τις μετρηθείσες σπιρομετρικές τιμές του FEV 1, της FVC και του λόγου FEV 1/FVC. Μεταβλητή K-S p* K-S p* Αθλητές Μη αθλητές Ηλικία 0,1732 0,0001 0,1123 0,0331 Ύψος 0,0876 0,0475 0,0905 0,1000 Βάρος 0,1154 0,0017 0,1443 0,0013 FEV 1 0,0605 0,1000 0,0749 0,1000 FVC 0,0589 0,1000 0,0969 0,1000 FEV 1/FVC 0,0695 0,1000 0,0999 0,0891 Ηλικία 0,1940 0,0001 0,1264 0,0183 Ύψος 0,1162 0,0316 0,1043 0,1000 Βάρος 0,1018 0,0969 0,0949 0,1000 FEV 1 0,0830 0,1000 0,0446 0,1000 FVC 0,0669 0,1000 0,0738 0,1000 FEV 1/ FVC 0,0916 0,1000 0,0990 0,1000 K-S = Kolmogorov-Smirnov, *: p>0,05: Υποδηλώνει κανονικότητα της κατανομής

5 596 Π. ΜΥΡΙΑΝΘΕΥΣ και συν (VC, FEV 1, PEFR) σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (φοιτητές Ιατρικής). 9 Η μεγαλύτερη διαφορά, μάλιστα, παρατηρήθηκε σε κολυμβητές. 9 Σε παρόμοια αποτελέσματα κατέληξε μια άλλη μελέτη σε 60 υγιείς Ινδούς αθλητές και ενασχολούμενους με γιόγκα σε σχέση με υγιείς εργαζόμενους με καθιστική ζωή. Στην εν λόγω μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι αθλητές και οι ενασχολούμενοι με γιόγκα είχαν σημαντικά μεγαλύτερη FEV 1 σε σχέση με υγιή άτομα με καθιστική όμως ζωή. 10 Στη μεγαλύτερη έως τώρα μελέτη που έχει διεξαχθεί, η οποία περιελάμβανε 168 αθλητές (όσοι και στη δική μας μελέτη) από 13 διαφορετικά αθλήματα αλλά 10 μόνο υγιείς εθελοντές με καθιστική ζωή, αναδείχθηκαν παρόμοια αποτελέσματα, με τα άτομα που είχαν αθλητική ζωή να εμφανίζουν στατιστικώς σημαντικά μεγαλύτερες σπιρομετρικές τιμές σε σχέση με τους μη αθλούμενους. 11 Αντίθετα, από την ανάλυση των δεδομένων μας φάνηκε ότι σε μη αθλητές(τριες), μόνο η μετρηθείσα FVC στις γυναίκες μπορεί να διαφέρει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό σε σχέση με τις προβλεπόμενες τιμές. Η σχετική διαφορά ανακλά ενδεχομένως τη σύσταση της Ομάδας Εργασίας της Αμερικανικής Εταιρείας Θώρακα και της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας για τη διενέργεια νέας ευρείας ευρωπαϊκής μελέτης, από την οποία θα προκύψουν εξισώσεις αναφοράς για την αναπνευστική λειτουργία και ότι τα άτομα που σπιρομετρούνται θα πρέπει να ερωτώνται σχετικά με το έθνος στο οποίο ανήκουν, αναγνωρίζοντας και ενθαρρύνοντας το συνεχόμενο ενδιαφέρον των ερευνητών παγκόσμια, προκειμένου να εξαγάγουν και να χρησιμοποιούν εξισώσεις αναφοράς ειδικές για τη φυλή, τη φυλετική ομάδα ή το έθνος. 3 Από την ανάλυση των δεδομένων της παρούσας μελέτης βρέθηκε επίσης ότι σε όλες τις ομάδες ο μετρηθείς λόγος FEV 1/FVC είναι μεγαλύτερος από τον προβλεπόμενο και είναι σε στατιστικά σημαντικό βαθμό μεγαλύτερος (p<0,002) σε όλες τις ομάδες, εκτός των ανδρών αθλητών. Από αυτά τα δεδομένα φαίνεται ότι υπάρχει ο κίνδυνος μερικής υποεκτίμησης της απόφραξης των αεραγωγών, όπως αυτή εκτιμάται με τη σπιρομέτρηση, δεδομένου ότι κάποιος μπορεί να έχει μετρηθείσα τιμή FEV 1/FVC που να μη δεικνύει αποφρακτικό σύνδρομο σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τιμές αλλά στην πραγματικότητα ο λόγος FEV 1/FVC να είναι μεγαλύτερος. Για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων της σπιρομέτρησης στους αθλητές πρέπει να λαμβάνεται υπ όψη ότι οι προβλεπόμενες τιμές βασίζονται σε δεδομένα από το γενικό πληθυσμό, τα οποία δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα και στους αθλητές υψηλών επιδόσεων ή ατόμων που ασκούνται συστηματικά. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ακόμη και σχετικά ήπια φυσική δραστηριότητα στο γενικό πληθυσμό σχετίζεται με ελαφρά υψηλότερες σπιρομετρικές τιμές και βραδύτερη μείωση της FEV 1 με το χρόνο Αυτή η τάση είναι πολύ πιο έντονη σε αθλητές, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολύ συχνά τιμές FEV 1 πέραν του φυσιολογικού εύρους τιμών για το γενικό πληθυσμό (10 20% μεγαλύτερη) Αυτή η διαφορά του επιπέδου >10% φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από την παρούσα μελέτη, δεδομένου ότι βρέθηκαν σπιρομετρικές τιμές στους αθλητές μεγαλύτερες από τις προβλεπόμενες κατά 8 12%. Έτσι, σε αθλητές μια φαινομενικά σχετικά καλή σπιρομέτρηση είναι δυνατόν να οδηγεί σε υποεκτίμηση του πραγματικού βαθμού απόφραξης, που αποκαλύπτεται εφ όσον εφαρμοστεί σπιρομέτρηση μετά από βρογχοδιαστολή. Επίσης, σε αθλητές υπάρχει η περίπτωση απόκρυψης ασυμπτωματικού περιοριστικού συνδρόμου, δεδομένου ότι οι προβλεπόμενες σπιρομετρικές τιμές υποεκτιμούν τις πραγματικές τιμές. Με βάση τα παραπάνω, θα είχε κατά συνέπεια ενδιαφέρον η προσπάθεια δημιουργίας προβλεπόμενων σπιρομετρικών τιμών σε αθλητές υψηλών επιδόσεων ή ατόμων που ασκούνται συστηματικά, αν και δεν είναι ακριβώς γνωστό πόσο θα επηρέαζε κάτι τέτοιο τη διαγνωστική αξία της σπιρομέτρησης στη συγκεκριμένη ομάδα ατόμων. Οι διαφορές που αναδεικνύονται από τη μελέτη οδηγούν στο συμπέρασμα ότι απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε αθλητές που προσέρχονται για αξιολόγηση συμπτωμάτων από το αναπνευστικό, ιδιαίτερα επειδή δεν υπάρχουν εξισώσεις πρόβλεψης σπιρομετρικών τιμών γι αυτούς, ώστε να αντικειμενικοποιηθεί η ύπαρξη ή όχι προβλήματος. Σε αυτή την περίπτωση, ο κλινικός θα πρέπει να έχει υπ όψη ότι εκτός από την κλινική εξέταση και τη σπιρομέτρηση μπορεί να διενεργηθεί η δοκιμασία βρογχοδιαστολής, καθώς και άλλες δοκιμασίες πρόκλησης ή άσκησης (εργοσπιρομετρία) για την τεκμηρίωση ή όχι βρογχόσπασμου.

6 ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΕ ΑΘΛΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΘΛΗΤΕΣ 597 ABSTRACT Spirometric differences between athletes and non-athletes compared to predicted values in healthy Greeks aged years P. MYRIANTHEFS, I. GRAMMATOPOULOU, A. GAVALA, G. BALTOPOULOS Intensive Care Unit, Faculty of Nursing, National and Kapodistrian University of Athens, Aghioi Anargyroi General Hospital, Athens, Greece Archives of Hellenic Medicine 2012, 29(5): OBJECTIVE To compare spirometric measurements in athletes and non-athletes to predicted values. METHOD Healthy athletes and non-athlete volunteers were tested by spirometry using an American Thoracic Society/ European Respiratory Society (ATS/ERS) approved spirometer, the Schiller SPIROVIT SP-1 (Schiller, Switzerland), and performed following ATS/ERS Task Force recommendations. Comparisons between predicted and measured values were performed using the repeated measures multivariate analysis of variance (MANOVA) test. RESULTS The study included 296 healthy volunteers, 168 of whom were athletes and 128 non-athletes. Of the athletes, 104 were men aged 27.2±0.7 years, with height 182.2±0.9 cm and weight 81.9±1.3 kg, and 64 were females, aged 26.6±0.7 years, with height 171.3±0.9 cm and weight 64.1±1.2 kg. The male athletes were volleyball players (13), basketball players (28), football players (28) and swimmers (35), with a mean duration of athletic activity of 11.8±6 years. The female athletes were volleyball players (20), basketball players (22) and swimmers (20), with a mean duration of athletic activity of 11.8±6 years. Of the 128 non-athletes, 68 were men aged 33.8±0.9 years, with height 179.1±0.8 cm and weight 87.9±1.5 kg, and 60 were women, aged 31.9±1.1 years, with height 165.0±0.9 cm and weight 64.9±1.3 kg. In the athletes, the spirometric values forced vital capacity (FVC) and forced expiratory volume in one second (FEV 1) were significantly higher than the predicted values in both men and women (p<0.0001). Among the non-athletes, only in the women were the FVC values significantly higher (p<0.002) than the predicted values. The FEV 1/FVC ratio was found significantly higher (p<0.002) in all groups compared to the predicted values, except for the male athletes. CONCLUSIONS Greek athletes have significantly higher spirometric values compared to predicted values and thus there is a need for careful evaluation of spirometry when athletes attend physicians with respiratory symptoms. Key words: Athletes, Forced expiratory volume in one second (FEV 1), Forced vital capacity (FVC), Spirometry Βιβλιογραφία 1. MILLER MR, HANKINSON J, BRUSASCO V, BURGOS F, CASABURI R, COATES A ET AL. Standardization of spirometry. Eur Respir J 2005, 26: QUANJER PH, TAMMELING GJ, COTES JE, PEDERSEN OF, PESLIN R, YERNAULT JC. Lung volumes and forced ventilatory flows. Report Working Party Standardization of Lung Function Tests, European Community for Steel and Coal. Official Statement of the European Respiratory Society. Eur Respir J Suppl 1993, 16: PELLEGRINO R, VIEGI G, BRUSASCO V, CRAPO RO, BURGOS F, CASA- BURI R ET AL. Interpretative strategies for lung function tests. Eur Respir J 2005, 26: CHINN S, JARVIS D, SVANES C, BURNEY P. Sources of variation in forced expiratory volume in one second and forced vital capacity. Eur Respir J 2006, 27: MINETTE A. Questionnaire of the European Community for Coal and Steel (ECSC) on respiratory symptoms updating of the 1962 and 1967 questionnaires for studying chronic bronchitis and emphysema. Eur Respir J 1989, 2: MILLER MR, CRAPO R, HANKINSON J, BRUSASCO V, BURGOS F, CAS- ABURI R ET AL. General considerations for lung function testing. Eur Respir J 2005, 26: ANONYMOUS. Standardization of spirometry, 1994 update. American Thoracic Society. Am J Respir Crit Care Med 1995, 152: HAGBERG JM, YERG JE 2nd, SEALS DR. Pulmonary function in young and older athletes and untrained men. J Appl Physiol 1988, 65: MEHROTRA PK, VARMA N, TIWARI S, KUMAR P. Pulmonary functions in Indian sportsmen playing different sports. Indian J Physiol Pharmacol 1998, 42: PRAKASH S, MESHRAM S, RAMTEKKAR U. Athletes, yogis and individuals with sedentary lifestyles; do their lung functions differ? Indian J Physiol Pharmacol 2007, 51: GHOSH AK, AHUJA A, KHANNA GL. Pulmonary capacities of different groups of sportsmen in India. Br J Sports Med 1985, 19: McAULEY D, McCRUM E, EVANS A, STOTT G, BOREHAM C, TRINICK T. Physical activity, physical fitness and respiratory function exercise and respiratory function. Ir J Med Sci 1999, 168:

7 598 Π. ΜΥΡΙΑΝΘΕΥΣ και συν 13. JAKES RW, DAY NE, PATEL B, KHAW KT, OAKES S, LUBEN R ET AL. Physical inactivity is associated with lower forced expiratory volume in 1 second: European Prospective Investigation into Cancer-Norfolk Prospective Population Study. Am J Epidemiol 2002, 156: CHENG YJ, MACERA CA, ADDY CL, SY FS, WIELAND D, BLAIR SN. Effects of physical activity on exercise tests and respiratory function. Br J Sports Med 2003, 37: GARCIA-AYMERICH J, LANGE P, BENET M, SCHNOHR P, ANTÓ JM. Regular physical activity modifies smoking-related lung function decline and reduces risk of chronic obstructive pulmonary disease: A population-based cohort study. Am J Respir Crit Care Med 2007, 175: GALANIS N, FARMAKIOTIS D, KOURAKI K, FACHADIDOU A. Forced expiratory volume in one second and peak expiratory flow rate values in non-professional male tennis players. J Sports Med Phys Fitness 2006, 46: KIPPELEN P, CAILLAUD C, COSTE O, GODARD P, PRÉFAUT C. Asthma and exercise-induced bronchoconstriction in amateur endurance-trained athletes. Int J Sports Med 2004, 25: RUNDELL KW, IM J, MAYERS LB, WILBER RL, SZMEDRA L, SCHMITZ HR. Self-reported symptoms and exercise-induced asthma in the elite athlete. Med Sci Sports Exerc 2001, 33: BELDA J, RICART S, CASAN P, GINER J, BELLIDO-CASADO J, TOR- REJON M ET AL. Airway inflammation in the elite athlete and type of sport. Br J Sports Med 2008, 42: HEIR T, ΟSEID S. Self-reported asthma and exercise-induced asthma symptoms in high-level competitive cross-country skiers. Scand J Med Sci Sports 1994, 4: RUNDELL KW, WILBER RL, SZMEDRA L, JENKINSON DM, MAYERS LB, IM J. Exercise-induced asthma screening of elite athletes: Field versus laboratory exercise challenge. Med Sci Sports Exerc 2000, 32: SALLAOUI R, CHAMARI K, MOSSA A, TABKA Z, CHTARA M, FEKI Y ET AL. Exercise-induced bronchoconstriction and atopy in Tunisian athletes. BMC Pulm Med 2009, 9:8 Corresponding author: P. Myrianthefs, Faculty of Nursing, ICU, University of Athens, Agioi Anargyroi General Hospital, 4A Sokratous street, GR Kifissia, Greece xxxxxxxxxxxxx

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής

Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής Βίαιη Εκπνοή Περιορισμός της ροής ΝΓ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ `Α ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» Ο John Hutchinson, το 1846, παρουσίασε όχι μόνον την πρώτη σπιρομετρική συσκευή, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΡΧΕΣ ΡΟΟΜΕΤΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Χάρης Β. Κατσαρδής Επίκουρος Καθηγητής Παιδοπνευμονολογίας Συντ. Διευθυντής Παιδιατρικού-Παιδοπνευμονολογικού Τμήματος Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η ΕΛΠΙΣ» α β Flow

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2

Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3. Γ Παιδιατρική Κλινική, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, 2 162 Σύγκριση της επίδρασης της Μοντελουκάστης και των Εισπνεομένων Στεροειδών στο Εκπνεόμενο Μονοξείδιο του Αζώτου (eno) και την αναπνευστική λειτουργία σε ασθματικά παιδιά Ε. Χατζηαγόρου 1, Β. Αβραμίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους

Σχέση µεταξύ της Μεθόδου των ερµατοπτυχών και της Βιοηλεκτρικής Αντίστασης στον Υπολογισµό του Ποσοστού Σωµατικού Λίπους Ερευνητική Aναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισµότόµος 1(3), 244 251 ηµοσιεύτηκε: 2 8 εκεµβρίου 2003 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 1(3), 244 251 Released: December 28, 2003 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗΣ Ε. Κοσμάς 3η Πνευμον. Κλινική ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Μιτοχόνδρια μυών Παραγωγή ενέργειας (ΑΤΡ, οξειδωτική φωσφορυλλίωση) Απαιτούν Ο2, υπερπαράγουν

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα της Διαλειμματικής Προπόνησης στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Ιωάννης Βογιατζής

Αποτελεσματικότητα της Διαλειμματικής Προπόνησης στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Ιωάννης Βογιατζής 5ο Συνέδριο Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης Αποτελεσματικότητα της Διαλειμματικής Προπόνησης στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Ιωάννης Βογιατζής Αναπληρωτής Καθηγητής ΣΕΦΑΑ ΑΘΗΝΩΝ Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΜΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος

Άσθμα κατά την άσκηση. Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Άσθμα κατά την άσκηση Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου Πνευμονολόγος Ορισμός Ως βρογχόσπασμος επαγόμενος κατά την άσκηση ορίζεται η παροδική και αναστρέψιμη στένωση των αεραγωγών που ακολουθεί την έντονη άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΔΙΑΧΥΣΗ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cotes JE et al. Official Statement of the ERS. Eur Respir J 6 (suppl.16): 41-52, 1993 ATS Official Statement. AJRCCM 152:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 9 14 ετών

Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 9 14 ετών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Παράγοντες που επηρεάζουν την καρδιαγγειακή λειτουργία υπέρβαρων/ παχύσαρκων παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος

Κινανθρωπομετρία. Μέγεθος σώματος Σχήμα σώματος Αναλογίες σώματος Βιολογική Ωρίμανση. Σύσταση σώματος Φροντιστήριο 2: Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους 3 ο Συνέδριο Βιοχημείας και Φυσιολογίας της Άσκησης Φροντιστήριο 2 Αξιολόγηση της σύστασης σώματος σε αθλητές και ασκούμενους

Διαβάστε περισσότερα

Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ

Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» «Πνευμονικός Όγκος» είναι ο όγκος αέρα που περιέχεταισεκάποιοδιακριτόδιαμέρισμαήχώρο των πνευμόνων.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών

Καρδιακή Συχνότητα και Πρόσληψη Οξυγόνου Ατόμων Μέσης Ηλικίας κατά την Εκτέλεση Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών Ερευνητική Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή & τον Αθλητισμό τόμος 6 (3), 329 339 Δημοσιεύτηκε: 31 Δεκεμβρίου 2008 Inquiries in Sport & Physical Education Volume 6 (3), 329-339 Released: December 31, 2008 www.hape.gr/emag.asp

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΕΡΚΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗΡΙΑΙΑ ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΗ ΣΕ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΙΚΕΣ. ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Μαυρόγιαννη Γεωργία 1, Καραντζούλα Ευαγγελία 2, Τουλιά Γεωργία 3, Κυριακόπουλος Βασίλης 4, Καδδά Όλγα 5 EΡΕΥΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία

West JB. Η Φυσιολογία της Αναπνοής απαραίτητα στοιχεία Ο ρόλος των μικρών αεραγωγών σε Άσθμα και ΧΑΠ Δρ. Κατσούλης Κωνσταντίνος Αρχίατρος Πνευμονολόγος Δντης Πνευμονολογικής κλινικής 424 ΓΣΝΘ Ανατομία μικρών αεραγωγών Φυσιολογία μικρών αεραγωγών Εκτίμηση λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Διονύςησ πυρϊτοσ Πνευμονολόγοσ Λϋκτορασ ΑΠΘ

Διονύςησ πυρϊτοσ Πνευμονολόγοσ Λϋκτορασ ΑΠΘ Διονύςησ πυρϊτοσ Πνευμονολόγοσ Λϋκτορασ ΑΠΘ Breathe 2011;7: 259-64 Φρόνια αποφρακτικό πνευμονοπϊθεια: πρώιμη ανύχνευςη περιπτώςεων ςτην ΠΥΤ, παρακολούθηςη Άςθμα: αύξηςη τησ επύπτωςησ τισ τελευταύεσ δεκαετύεσ

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER

ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ EISENMENGER Ειδική κατηγορία ασθενών µε ειδικά προβλήµατα και διλήµµατα στην αντιµετώπισή τους ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση αναπνευστικών λειτουργικών δοκιµασιών. ρ. Σπυράτος ιονύσης Πνευµονολόγος Πνευµονολογική Κλινική ΑΠΘ

Εκτίµηση αναπνευστικών λειτουργικών δοκιµασιών. ρ. Σπυράτος ιονύσης Πνευµονολόγος Πνευµονολογική Κλινική ΑΠΘ Εκτίµηση αναπνευστικών λειτουργικών δοκιµασιών ρ. Σπυράτος ιονύσης Πνευµονολόγος Πνευµονολογική Κλινική ΑΠΘ ΧΑΠ - Θεραπεία Ι ΙΙ ΙΙΙ IV Ήπια Μέτρια Σοβαρή Πολύ σοβαρή FEV 1 /FVC

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Η διάγνωση βρογχικού άσθματος σε αθλητές υψηλών επιδόσεων Εκτός από τη σπιρομέτρηση*

Η διάγνωση βρογχικού άσθματος σε αθλητές υψηλών επιδόσεων Εκτός από τη σπιρομέτρηση* ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(2):188-198 Η διάγνωση βρογχικού άσθματος σε αθλητές υψηλών επιδόσεων Εκτός από τη σπιρομέτρηση* Η άσκηση αποτελεί έναν από τους πλέον συνηθισμένους

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο

Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(1):66-76 Η πληροφοριακή συμπεριφορά και οι πληροφοριακές ανάγκες των ιατρών σε ελληνικό στρατιωτικό νοσοκομείο ΣΚΟΠΟΣ Διερεύνηση της πληροφοριακής συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ

Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Αργύρης Τουμπέκης Επίκουρος Καθηγητής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ΣΕΦΑΑ Σημαντικός μεταβολίτης Χρήσιμος για τον προσδιορισμό της έντασης στην άσκηση/προπόνηση Πως θα αντλήσουμε τις Χρήσιμος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «ΑΣΚΗΣΗ, ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ» ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΕΝΤΥΠΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΙΑ 2. ΚΩΔ. Μ/ΤΟΣ: MB01 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΟΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ Θωμάς

Διαβάστε περισσότερα

Σπιρομετρία στην προσχολική ηλικία

Σπιρομετρία στην προσχολική ηλικία Σπιρομετρία στην προσχολική ηλικία Μ. Ανθρακόπουλος Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Πατρών Σημαντικές ιδιαιτερότητες της προσχολικής ηλικίας (2-6 έτη) Ωριμότητα νηπίου ( προσοχή, εύκολη κόπωση) Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ): ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Χλωρός Α. Διαμαντής Πνευμονολόγος ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην ΠΦΥ ΡΟΗ (V) = ΠΙΕΣΗ (Ρ) / ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Mηχανισμοί απόφραξης Υπερτροφία βλεννογόνου. φυσιολογικός

Mηχανισμοί απόφραξης Υπερτροφία βλεννογόνου. φυσιολογικός Παθοφυσιολογία ΧΑΠ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστημίο Αθηνών Νοσοκομείο «ο Ευαγγελισμός» Mηχανισμοί απόφραξης

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της κλίμακας καταγραφής στάσεων απέναντι σε ομοφυλόφιλες γυναίκες και άνδρες στην ελληνική γλώσσα

Προσαρμογή της κλίμακας καταγραφής στάσεων απέναντι σε ομοφυλόφιλες γυναίκες και άνδρες στην ελληνική γλώσσα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(5):787-792 Προσαρμογή της κλίμακας καταγραφής στάσεων απέναντι σε ομοφυλόφιλες γυναίκες και άνδρες στην ελληνική γλώσσα ΣΚΟΠΟΣ Η προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία.

Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. CLINICAL TRIALS ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ 25 Οι επιδόσεις Ελλήνων στο Mini Mental State Examination με βάση την ηλικία και τη νοητική κατάσταση από την παιδική στην τρίτη ηλικία. Τσάνταλη, Ε. 1,2,3, Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100.

ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ. Καρυές, Τρίκαλα 42100. ΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΩΣ ΜΕΣΟ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ Πήδουλας Γεώργιος, Σούλας Δημήτριος, Βουτσελάς Βασίλειος Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Θέμα: «Επιπλοκές της προεκλαμψίας στην εμβρυϊκή και νεογνική ηλικία» Ελένη Αριστοτέλους Α.Φ.Τ :2010612548 Επιβλέπουσα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Πρωτότυπη Εργασία Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Χρίστος Π. Καρβούνης 1, Νίκος Νίκας 2, Έλενα Πανίττι

Διαβάστε περισσότερα

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ

Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Β. Δισλιάν, Μ. Ανδρέου, Μ. Γεωργιάδου, Θ. Μακρής, Α. Μπαρμπαρίδου, Α. Μπελτσίδης, Γ. Αμαξόπουλος, Α. Τσετινέ Γενικοί Ιατροί ΚΥ Αβδήρων, Σταυρούπολης, Εχίνου- Ξάνθη Η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α.

Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση στις χρόνιες πνευμονοπάθειες Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μ.Α.Α. Πνευμονική υπέρταση σε χρόνιες υποξυγοναιμικές πνευμονοπάθειες ορίζεται ως μέση πνευμονική πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

(Β. Κλεισούρας, 2004)

(Β. Κλεισούρας, 2004) Όρια Αθλητικής Απόδοσης Γενετικά προκαθορισμένα όρια Κοσμάς Χριστούλας Αν. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. Άμεσες προσαρμογές / αντιδράσεις Πρόσκαιρες φυσιολογικές αποκρίσεις ή απαντήσεις ή αντιδράσεις στη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης

Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Σύνδρομο άπνοιας και διαβήτης Νίκη Κατσίκη, Μαρία Ρογκώτη, Ιωσήφ Πετρίδης Διαβητολογικό Ιατρείο, Α Παθολογική Κλινική Νοσοκομείο Άγιος Δημήτριος Θεσσαλονίκη Σύνδρομο άπνοιας ύπνου (ΣΑΥ) Είναι μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος

στη διάγνωση Βρογχικό άσθµα ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχόσπασµος Ασθµα στα νήπια. Νεότερα στη διάγνωση ρ ήµος Κ. Γίδαρης Παιδίατρος MRCPCH Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Βρογχικό άσθµα ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΠΡΟ ΙΑΘΕΣΗ για αλλεργία και βρογχική υπεραντιδραστικότητα ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ (πρώτα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ Ν.Α. ΚΟΖΑΝΗΣ

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΕ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ Ν.Α. ΚΟΖΑΝΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΗΚΗ Εργ. Έρευνας Παθήσεων από το Περιβάλλον ΓΝ. «Γ. Παπανικολάου», Εξοχή, 57010 Θεσσαλονίκη Τηλ. 2310992363, Fax. 2313307316 Διευθυντής: Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος Σπιρομέτρηση Διάχυση Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΑ Τραχεία - μεγάλη ταχύτητα αέρα - στροβιλώδης ροή Βρογχικό δέντρο - μεταβατική ροή αέρα Μικροί αεραγωγοί - μικρή ταχύτητα αέρα - γραμμική

Διαβάστε περισσότερα

3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας

3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας 3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας Κάπνισμα: η κυρίαρχη αιτία νόσων και θανάτων δυνάμενων να προληφθούν Οι 3 Κορυφαίες Αποδιδόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ

Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων. Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Προεγχειρητική εκτίμηση της λειτουργικής ικανότητας των πνευμόνων Ιωάννης Στανόπουλος Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Επίκουρος Καθηγητής ΑΠΘ Ιδιαιτερότητες του καρκίνου του πνεύμονος Είναι υπεύθυνος για το

Διαβάστε περισσότερα

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών

Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας στην Ελλάδα Ανάλυση των ιδίων πληρωμών ΣΚΟΠΟΣ Η πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο

Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στην Κύπρο Copyright Athens Medical Society www.mednet.gr/archives ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN 11-05-3992 ORIGINAL PAPER Επίπεδα ικανοποίησης ασθενών-χρηστών στα κρατικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.

«ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. «ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΣ» Ευστάθιος Χρονόπουλος Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Β Πανεπιστημιακή ήορθοπαιδική ήκλινική Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν.ΙΩΝΙΑΣ Εισαγωγή: γή Η συνηθέστερη των παθήσεων που προσβάλλει τους ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Τι κάνουμε στο ιατρείο Στο ιατρείο μας εκτός από την λεπτομερή κλινική εξέταση γίνονται και οι ακόλουθες εξετάσεις: Σπιρομέτρηση (δηλ.

Τι κάνουμε στο ιατρείο Στο ιατρείο μας εκτός από την λεπτομερή κλινική εξέταση γίνονται και οι ακόλουθες εξετάσεις: Σπιρομέτρηση (δηλ. Τα σύγχρονα διαγνωστικά μέσα συνδυασμένα με την ευρεία, στερεά και συνεχή επιστημονική μας κατάρτιση, αποτέλεσμα μακράς Ακαδημαϊκής και Κλινικής διαδρομής του Καθηγητή Δημήτρη Γκιουλέκα, στην Πνευμονολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΤΕΣΤ ΠΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ

ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΤΕΣΤ ΠΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: EΡΓΟΜΕΤΡΙΑ ΥΠΑΙΘΡΙΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΤΕΣΤ ΠΕΔΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου

Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(2):234-244 Η επαγγελματική ικανοποίηση στα δημόσια γενικά νοσοκομεία της Κύπρου ΣΚΟΠΟΣ Η καταγραφή του επιπέδου επαγγελματικής ικανοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου

Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Πρωτότυπη Εργασία Συσχέτιση της συχνότητας των νοσηλειών των ασθενών με σοβαρή χαπ με τις μεταβλητές που εκφράζουν τη βαρύτητα της νόσου Ελένη Γάκη 1, MD, Γεώργιος Παπαθεοδώρου 2, PhD, Ιόλη Παπά 3, MD,

Διαβάστε περισσότερα

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά

Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά Τι θεωρείται «παθολογικό» στον ύπνο στα παιδιά What is "abnormal" in pediatric sleep? Συγγραφέας : Leila Kheiradish- Gozal MD Κέντρο :Department of Pediatrics and Comer Children's Hospital, Pritzker School

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα

Το κάπνισμα στην Ελλάδα Εθνική Μελέτη Νοσηρότητας και Παραγόντων Κινδύνου (Ε.ΜΕ.ΝΟ.) Το κάπνισμα στην Ελλάδα Καρακατσάνη Άννα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Β Πνευμονολογική Κλινική ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Ε.ΜΕ.ΝΟ Είναι η πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ανάπτυξη της αντοχής στο ποδόσφαιρο Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικά ερωτήματα και προβληματισμοί για το σχεδιασμό προπόνησης αντοχής Είναι η αντοχή σημαντική για το ποδόσφαιρο; Ποιες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΠ. Δρ. Ανδρέας Φλουρής. Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΠ. Δρ. Ανδρέας Φλουρής. Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΧΑΠ Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΧΑΠ Συμπτώματα βήχας απόχρεμψη δύσπνοια Έκθεση σε βλαπτικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία»

Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Τρισέλιδο άρθρο στα πρακτικά του 19 ου ιεθνούς Συνεδρίου Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού, Κοµοτηνή (2011), στο περιοδικό «Άθληση & Κοινωνία» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα