H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY"

Transcript

1 H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY του που κρίνουµε ως περισσ τερο σχετικά µε αυτ το αντικείµενο, χωρίς να υπονοο µε τι δεν υπάρχουν άλλα που να είναι σηµαντικά γενικ τερα. Στην εν τητα που ακολουθεί θα ορίσουµε τον εθνικισµ και θα αναφερθο µε στην κυριαρχία του ως ιδεολογία της νεωτερικ τητας, ώστε να ερµηνευτεί η έντονη και καθοριστική παρουσία του στη σ γχρονη εποχή. OÚÈÛÌfi ÙÔ ÂıÓÈÎÈÛÌÔ Oπως συµβαίνει συχνά µε βασικές έννοιες της Kοινωνιολογίας και της Πολιτικής Eπιστήµης, ο εθνικισµ ς ορίζεται ποικιλοτρ πως. Η ποικιλία των ορισµών οφείλεται στην πολυπλοκ τητα του φαινοµένου και των διαφ ρων εκδηλώσεών του, αλλά και στο γεγον ς τι ο κάθε ερευνητής επιλέγει συνήθως να εστιάσει σε µια συγκεκριµένη του διάσταση. Παρ λα αυτά, υπάρχει συµφωνία σε ορισµένα του στοιχεία. Ο ορισµ ς του εθνικισµο που θα προτείνω εδώ είναι το αποτέλεσµα µιας προσπάθειας να παρουσιαστο ν τα κυρι τερα στοιχεία του αλλά και αυτά που, ενώ είναι σηµαντικά για τη βαθ τερη καταν ησή του, έχουν αγνοηθεί ή παραµεληθεί. Ένα επιπλέον ζητο µενο είναι η γενικ τερη εγκυρ τητα και εφαρµοσιµ τητά του, ανεξάρτητα απ το πλαίσιο αναφοράς ή το υπ µελέτη αντικείµενο. Έτσι, αν και ο σκοπ ς δεν ήταν η συνοπτική παρουσίαση των περισσοτέρων ορισµών, ο ορισµ ς που προτείνεται περιέχει λα εκείνα τα στοιχεία που είναι απολ τως απαραίτητα για να τον ορίσουµε και να τον κατανοήσουµε. Εφ σον ο σκοπ ς του ορισµο µας είναι η καταν ηση και αποσαφήνιση της έννοιας του εθνικισµο, θεωρο µε τι σε µια πρ ταση δεν µπορο µε να την ορίσουµε. Συνεπώς, οι επ µενες παράγραφοι που ακολουθο ν σε αυτή την εν τητα αποτελο ν συνολικά τον ορισµ του εθνικισµο. Ο εθνικισµ ς είναι ιδεολογία, Λ γος, κίνηµα και συναίσθηµα. Ως ιδεολογία ο εθνικισµ ς εµφανίζεται στη νεωτερικ τητα και πρεσβε ει τι ο κ σµος είναι χωρισµένος σε διακριτά έθνη, το καθένα απ τα οποία οφείλει να βρει πολιτική έκφραση στο δικ του κυρίαρχο κράτος το έθνος-κράτος 1. Επίσης πρεσβε ει τι τα συµφέροντα των εθνών είναι πρωταρχικής ση- µασίας σε σχέση µε οποιοδήποτε άλλο συµφέρον, αξία, ή πίστη (loyalty), και ο ρ λος του κράτους είναι να τα προασπίζει. Ο εθνικισµ ς κατά την εµφάνισή 1. πως το διατυπώνει ο γνωστ ς και έγκυρος ορισµ ς του Gellner, ο εθνικισµ ς «είναι µια πολιτική αρχή που πρεσβε ει τι η πολιτική και η εθνική µονάδα πρέπει να συγκλίνουν» (Gellner 1983: 1). Επίσης, ο Hastings τον ορίζει ως πολιτική θεωρία που πρεσβε ει τι «κάθε έθνος πρέπει να έχει το δικ του κράτος» (Hastings 1997: 3). [ 89 ]

2 KEΦAΛAIO 3 του τον 18ο αιώνα περίπου συνδέθηκε στη θεωρία και την πράξη µε την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών. µως, απ τα µέσα του 20ο αιώνα και µετά περιβάλλεται απ αρνητικές προσλήψεις που τονίζουν τις αποσχιστικές ή επεκτατικές βλέψεις κρατών και κινηµάτων, τις γενοκτονίες κλπ. Ο ορισµ ς του εθνικισµο ως ιδεολογίας είναι ο κυρι τερος και πιο συνηθισµένος 2, γιατί η ιδεολογία του εθνικισµο καθορίζει και τα υπ λοιπα στοιχεία του ορισµο (το Λ γο, το κίνηµα και το συναίσθηµα). Σ µφωνα µε την ανάλυση των Λίποβατς και εµερτζή στο οκίµιο για την Ιδεολογία (1994), η ιδεολογία είναι ένα «συστηµατοποιηµένο σ νολο προτάσεων/αποφάνσεων που συγκροτείται απ ειδικο ς φορείς στις κοινωνίες της νεωτερικ τητας και προσφέρεται ως ορθολογική εξήγηση και δικαίωση σχέσεων εξουσίας και κυριαρχίας, και του τρ που που τα υποκείµενα εντάσσονται σε αυτές» (1994: 31). Ως ιδεολογία ο εθνικισµ ς χαρακτηρίζεται απ κάποιες γενικ τερες λειτουργίες των ιδεολογιών, οι βασικ τερες εκ των οποίων αναφέρονται απ τους Λίποβατς και εµερτζή και είναι: δικαίωση-νοµιµοποίηση, κινητοποίηση και τα τιση 3. Με τη δικαίωση-νοµιµοποίηση οι ιδεολογίες γίνονται «µέσα διασφάλισης επιδιωκ µενων αποτελεσµάτων µε τη µέγιστη δυνατή συναίνεση» (1994: 94). Η νοµιµοποίηση επιτυγχάνεται µέσω της ενοποίησης, κατάτµησης και συγκάλυψης της πραγµατικ τητας: στοιχεία της που είναι διαφοροποιηµένα εµφανίζονται ως ενιαία, ή αντίστροφα τονίζονται οι διαφορές, και γίνεται παραποίηση των κοινωνικών δεδοµένων, αντιφάσεων κλπ. (1994: 96). Έτσι, ενώ οι ιδεολογίες εµφανίζονται ως εκλογικευµένες διατυπώσεις, στην πραγµατικ τητα εµποδίζουν τη λογική διαµεσολάβηση των ατ µων µε το κοινωνικ τους περιβάλλον, αφο αυτές καθορίζουν το πλαίσιο ανάπτυξης των επιχειρηµάτων Ο Gellner ορίζει τον εθνικισµ ως «πολιτική αρχή, κίνηµα και συναίσθηµα» (Gellner 1983: 1), ο Smith ως «ιδεολογία και κίνηµα» (Smith 1995α: vii ) και ο Hastings ως «πολιτική θεωρία και πράξη» (Hastings 1997: 3). Άλλοι ορισµοί τονίζουν διαφορετικά στοιχεία, πως του Breuilly που τον ορίζει ως µια µορφή πολιτικής για τη διεκδίκηση και έλεγχο της εξουσίας στα σ γχρονα κράτη, και θεωρεί τις απ ψεις περί θεωρίας, συναισθήµατος κλπ. ως διε ρυνση του ειδικο νοήµατος του εθνικισµο (Breuilly 1998: 1). 3. Αντίστοιχα, ο Breuilly αναφέρει ως βασικές λειτουργίες της ιδεολογίας τη νοµιµοποίηση, την κινητοποίηση και τον συντονισµ (Breuilly 1993: 93). 4. Ενδεικτική του νοµιµοποιητικο χαρακτήρα της εθνικιστικής ιδεολογίας µέσω της ενοποίησης, κατάτµησης και συγκάλυψης είναι η σχετική αναφορά του Πουλαντζά για το κράτος. Ενώ το αστικ κράτος, αναφέρει, αρχικά διαχωρίζει και αποµονώνει τα µέλη των τάξεων σε ατοµικά υποκείµενα µέσω του νοµικο-πολιτικο του µηχανισµο, στη συνέχεια τα ενοποιεί ξανά σε λαϊκ εθνικ κράτος. Έτσι, η εθνικιστική ιδεολογία γίνεται µέρος της ταξικής πάλης, και συγκεκριµένα της συγκάλυψής της, εφ σον µε την εξατοµίκευση και αποµ νωση των µελών κάθε τάξης και τον [ 90 ]

3 H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY Η κινητοποίηση είναι απαραίτητη λειτουργία των πολιτικών ιδεολογιών, που επιδιώκουν είτε ν αλλάξουν την κοινωνία και την πολιτική είτε να νοµι- µοποιήσουν την επιτευχθείσα αλλαγή µέσω της ευρείας συµµετοχής και κινητοποίησης. Οι ιδεολογικές στρατηγικές κινητοποίησης είναι η καθολίκευση και η φυσικοποίηση (Λίποβατς & εµερτζής 1994: ). Με την καθολίκευση αµβλ νονται οι αντιφάσεις ανάµεσα στο γενικ και το επιµέρους, και έτσι τα ειδικά συµφέροντα εντ ς µιας κοινωνίας εµφανίζονται ως γενικά συµφέροντα ολ κληρης της κοινωνίας µηχανισµ ς παρ µοιος µε την ενοποίηση που αναφέραµε ως µέσο νοµιµοποίησης. Ο εθνικισµ ς, συγκεκριµένα, παρουσιάζει τα συµφέροντα του έθνους ως καθολικά, δίνοντάς τους έτσι γενικ τερη αξία και προτεραι τητα. Ταυτ χρονα, µε τη φυσικοποίηση το αίτηµα της κινητοποίησης εµφανίζεται χι ως πολιτικ ή κοινωνικ, αλλά ως φυσικ και δεδοµένο. Έτσι, ο κ σµος των εθνικών κρατών, που παρουσιάζει ο εθνικισµ ς, εµφανίζεται ως φυσικ ς και χι επιλεγµένος υπ δεδοµένες συνθήκες. Ουσιαστικά, η καθολίκευση και η κινητοποίηση είναι µηχανισµοί που νοµιµοποιο ν την κινητοποίηση. Η τα τιση είναι η τρίτη λειτουργία της ιδεολογίας και εξηγεί σε µεγάλο βαθ- µ γιατί γίνονται αποδεκτές οι ιδεολογίες. Μέσω της τα τισης οι ιδεολογίες εσωτερικε ονται στο ασυνείδητο των ατ µων τα οποία αποκτο ν ατοµικές και συλλογικές ταυτ τητες που λειτουργο ν συνενωτικά για την οµάδα. Ο εθνικισµ ς, συγκεκριµένα, εντείνει την τα τιση των ατ µων µε το έθνος και, στη συνέχεια, µεταξ τους, δηµιουργώντας µια συµπαγή οµάδα ατ µων που έχουν ταυτίσει τα συµφέροντά τους µε αυτά του έθνους και είναι έτοιµα να κινητοποιηθο ν για την υπεράσπισή του. Η τα τιση άλλωστε διευκολ νεται απ την καθολίκευση καθώς ενοποιεί ένα σ νολο, αποκρ βοντας τις εσωτερικές του διαφορές και διαφοροποιήσεις. Η εθνικιστική ιδεολογία προσφέρει ιδιαίτερα ισχυρές οµαδικές ταυτ τητες, τις εθνικές ταυτ τητες και για επιπλέον λ γους πέρα απ την ιδεολογική λειτουργία της τα τισης. Οι λ γοι αυτοί σχετίζονται µε τη µετάβαση στις νεωτερικές κοινωνίες και τη ρήξη µε το κοινοτικο χαρακτήρα πρ τυπο κοινωνικής οργάνωσης. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Breuilly τι υπάρχει στη νεωτερικ τητα µια γενικευµένη ανάγκη για ταυτ τητα που εκφράζεται ως µια γενική ανάγκη για ιδεολογίες, και επισηµαίνει τι «η εθνικιστική ιδεολογία είναι µια ιδιαιτέρως ισχυρή απάντηση σε αυτή την ανάγκη» τ σο γιατί είναι ρευστή και ακαθ ριστη σον αφορά στον τρ πο επίτευξης του εν συνεχεία επαναπροσδιορισµ τους σε ένα οµογενοποιηµένο εθνικ κράτος, συγκαλ πτει τις οικονοµικές και πολιτικές συνθήκες τ σο της πάλης σο και της λειτουργίας του ίδιου του κράτους, που εµφανίζεται ως εκφραστής εν ς εθνικο συν- λου. POULANTZAS, N. (1980), State, Power, Socialism, London: New Left Books (ελληνική έκδοση ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ, Νίκος (1983), Κράτος, Εξουσία, Σοσιαλισµ ς, Αθήνα: Θεµέλιο), στο Carnoy 1984, κεφάλαιο 6. [ 91 ]

4 KEΦAΛAIO 3 σκοπο που θέτει, σο και γιατί είναι απαξιωτική απέναντι στον απρ σωπο χαρακτήρα της νεωτερικ τητας (Breuilly 1993: ) 5. Ο εθνικισµ ς είναι επίσης και ένας Λ γος (Discourse) που εκφράζει την ιδεολογία του εθνικισµο και τις βασικές του αρχές και αξιώσεις µέσω της εθνικιστικής ρητορικής. Το σηµαντικ τερο χαρακτηριστικ αυτο του Λ γου είναι τι είναι ταυτ χρονα οικουµενικ ς (ή παγκοσµιοποιηµένος, πως θα λέγαµε σήµερα) και επιµεριστικ ς. Η οικουµενικ τητά του έγκειται σε δ ο βασικά στοιχεία. Πρώτον, τι αποτελεί µια καθοριστική ρυθµιστική αρχή της νεωτερικ τητας, η οποία οριοθετεί τη διεθνή τάξη και τις σχέσεις των εθνών και των κρατών µέσα σε αυτήν αυτ εκφέρεται στο διεθνή Λ γο, στις διεθνείς συνθήκες κλπ. ε τερον, είναι ένας Λ γος που ενυπάρχει σε λα τα εθνικά κράτη και τις εθν τητες διεθνώς, ακ µη και σε αυτά που έχουν επιτ χει το σκοπ τους, δηλαδή την αυτοδιάθεσή τους. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση που τα έθνη έχουν το δικ τους κυρίαρχο κράτος, η εθνικιστική ρητορική συντηρεί την εν τητά τους υπενθυµίζοντας στα µέλη την εθνικ τητά τους και διαχέοντας την επιθετικ τητά τους προς άλλες εθνικές οµάδες ή κράτη. Ο ταυτ χρονα επιµεριστικ ς χαρακτήρας του Λ γου του εθνικισµο εκφράζεται µε τον τρ πο που τα άτοµα αναφέρονται στο δικ τους έθνος και στην ιδέα που έχουν γι αυτ. Χαρακτηριστική είναι η αυτο-εκτίµηση του κάθε έθνους τι τα διακριτικά του γνωρίσµατα είναι µοναδικά, ενίοτε και µε µια ανώτερη αξία ή ποι τητα, σε κάθε περίπτωση πάντως ξεχωριστή. Με άλλα λ για, είναι ένας Λ γος που κολακε ει την οµάδα και ικανοποιεί το ναρκισσισµ της και τον εκφέρει για τον εαυτ του κάθε έθνος µέσα στο διεθνές σ στηµα. Μάλιστα, αυτ ς ο εθνικ ς ναρκισσισµ ς εκφράζεται εξίσου απ ακραίους εθνικιστές σο και απ µετριοπαθείς πολιτικο ς. Για παράδειγµα, είναι σ νηθες να αναφέρονται πολιτικοί αρχηγοί στο έθνος τους ως το σπουδαι τερο έθνος στον κ σµο, είτε πρ κειται για την Θάτσερ και τον Κλίντον, είτε για τον Μιλ σεβιτς 6. Αυτές οι αναφορές συνοδε ονται απ µια συνήθως υπονοο µενη, ή και εκφρασµένη, υποτιµητική διάθεση απέναντι στα άλλα έθνη. Αυτή η περιφρ νηση ή/και υποτίµηση σχετίζεται µε την αντίστοιχη υπερ-τίµηση του ίδιου του έθνους, και ερµηνε εται απ τη διαδικασία της τα τισης: πως έχει κατα- 5. Αναφορικά µε τους λ γους που καθιστο ν τον εθνικισµ µια ιδιαιτέρως ισχυρή απάντηση στην ανάγκη για ταυτ τητα θα αναφερθο µε στην αµέσως επ µενη εν τητα. 6. Ο Billig παραθέτει διάφορα παραδείγµατα επίσηµων λ γων που έχουν εκφωνήσει πολιτικοί αρχηγοί, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και στη Βρετανία, πως του Κλίντον µετά την νίκη του στις προεδρικές εκλογές του 1992, που εξέφραζε τη χαρά και την ευθ νη να είναι «ο αρχηγ ς αυτο, του σπουδαι τερου έθνους στην ιστορία της ανθρωπ τητας» (Billig 1995: 88). είτε στο Billig 1995, την εισαγωγή, το κεφάλαιο 5, και τις σσ [ 92 ]

5 H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY δειχτεί, µέσω της τα τισης τα άτοµα εσωτερικε ουν τις εξωτερικές αναπαραστάσεις που τα ευχαριστο ν και εξωτερικε ουν αυτές που δεν είναι επιθυµητές. Με αυτή την έννοια, η θετική εικ να του έθνους για το ίδιο και η αρνητική για τα υπ λοιπα ειδικά τα γειτονικά και οικεία δεν είναι παρά οι δ ο πλευρές του ίδιου νοµίσµατος. Κοιν στοιχείο κάθε εθνικιστικο Λ γου είναι η αναφορά σε µια Χρυσή Εποχή. Η Χρυσή Εποχή είναι ένα χρονικ σηµείο στο παρελθ ν (συχνά στην αρχαι τητα) που το έθνος ήταν ένδοξο, ισχυρ και ικαν για µεγαλειώδη επιτε γµατα, ή η στιγµή της δηµιουργίας του. Ο Anthony Smith σε µελέτη του σχετικά µε τη Χρυσή Εποχή και την Εθνική Αναγέννηση ( The Golden Age and National Renewal, 1997) υποστηρίζει τι η χρήση της Χρυσής Εποχής (ή Ένδοξου Παρελθ ντος πως αλλιώς αναφέρεται) στον εθνικιστικ Λ γο πληροί έξι βασικές λειτουργίες: ικανοποιεί την «αναζήτηση αυθεντικ τητας», «δίνει µια αίσθηση συνέχειας», «υπενθυµίζει στα µέλη της κοιν τητας το ένδοξο παρελθ ν και άρα την εγγενή τους αξία», «προκηρ ττει την αντιστροφή της τωρινής κατάστασης», και «δείχνει προς ένα ένδοξο πεπρωµένο» (Smith 1997: 48-51). Αυτές οι λειτουργίες της Χρυσής Εποχής σχετίζονται άµεσα µε βασικά επιµεριστικά στοιχεία του εθνικισµο ως Λ γου που δείχνει προς το µέλλον έχοντας το βλέµµα στραµµένο στο παρελθ ν. Ο εθνικισµ ς τοποθετεί τις ρίζες του έθνους στο µακριν παρελθ ν και το συνδέει µε το παρ ν είτε µέσω της συνέχειας είτε µέσω της διάσπασής της, που µως οφείλεται σε εξωτερικές, κακές δυνάµεις. Σε κάθε περίπτωση, η υπ σχεση και προσδοκία της επαν ρθωσης του παρελθ ντος και της παλιν ρθωσης του µεγαλείου του είναι πάντα παρο σα. Επιπλέον, η αναζήτηση της αυθεντικ τητας αντιπροσωπε ει στην ουσία την αγωνιώδη αναζήτηση των ριζών µας, του εαυτο και των άλλων, και την απάντηση στο ερώτηµα Απ πο ερχ µαστε;. Τέλος, η ρητορική που εκφέρει η Χρυσή Εποχή είναι ιδιαίτερα σαγηνευτική, γιατί εµπεριέχει µια εικ να ναρκισσιστικής τελει τητας που υπήρχε µ νο στη βρεφική ηλικία, µια ολ τητα απ την οποία σταδιακά αποκ βεται ο καθένας καθώς µεγαλώνει. Η Χρυσή Εποχή εµπεριέχει την ασυνείδητη υπ σχεση της επαν ρθωσης για τον χαµένο παράδεισο, και απ αυτήν αντλεί τη δ ναµη και γοητεία της και χρησιµοποιείται µε επιτυχία σε κάθε εθνικιστικ Λ γο. Ο εθνικισµ ς ως κίνηµα είναι η δραστηριοποίηση των εθνών και εθνοτήτων προς την επίτευξη της πολιτικής τους έκφρασης στο δικ τους έθνος-κράτος, ώστε να αναγνωριστεί η ανεξαρτησία και αυτονοµία τους στη διεθνή πολιτική, ή προς την επέκταση του κράτους που ήδη διαθέτουν. Με την πρώτη έννοια, της επιδίωξης εθνικο κράτους, ο εθνικισµ ς ως κίνηµα είναι συνδεδεµένος µε την αρχή της αυτοδιάθεσης, που είναι παιδί του ιαφωτισµο, και συνδέεται κυρίως µε τα απελευθερωτικά κινήµατα και τους εθνικισµο ς που κυριάρχη- [ 93 ]

6 KEΦAΛAIO 3 σαν ως τις αρχές του 20ο αιώνα. Συνδέεται επίσης και µε αποσχιστικά ή διεκδικητικά κινήµατα εθνών/εθνοτήτων και µειονοτήτων που κινητοποιο νται εντ ς εγκαθιδρυµένων εθνικών κρατών και διεκδικο ν είτε το δικ τους κράτος είτε ένα καθεστώς σχετικής αυτονοµίας και αναγνώρισης µέσα στο υπάρχον κράτος. Με τη δε τερη έννοια, ο εθνικισµ ς συµπεριλαµβάνει την κινητοποίηση εθνικών κρατών προς την επέκτασή τους και, κατά συνέπεια, τη δ ξα ή τον εξωραϊσµ τους για παλαι τερες απώλειες πραγµατικές ή φαντασιακές. Αυτοί οι εθνικισµοί εµφανίζονται συνήθως µε τον επιθετικ προσδιορισµ µεγάλος στον χαρακτηρισµ και τη ρητορική τους (π.χ. Μεγάλη Ελλάδα, Μεγάλη Αλβανία, και γενικ τερα Μεγάλη Ιδέα ) και είναι στην πλειοψηφία τους µιλιταριστικοί. Η λειτουργία των ιδεολογικών µηχανισµών της κινητοποίησης, δηλαδή της καθολίκευσης και της φυσικοποίησης που είδαµε παραπάνω, έχει δώσει τεράστια ώθηση στα εθνικιστικά κινήµατα και τις αξιώσεις τους, γιατί τις δικαιολογο ν/δικαιώνουν και τις εµφανίζουν ως φυσικές. Αυτ γιατί, σε µια εποχή που κυριαρχεί η εθνικιστική ιδεολογία το έθνος-κράτος είναι το κανονιστικ πρ τυπο κοινωνικής και πολιτικής οργάνωσης, δηλαδή αναγνωρίζεται ως ο υπέρτατος φορέας κυριαρχίας (τουλάχιστον µέχρι πρ σφατα) 7. Σε αυτ το πλαίσιο, η επιθυµία εν ς έθνους να συµµετάσχει µε ίσους ρους στη διεθνή τάξη της νεωτερικ τητας, πως αυτή διαµορφώθηκε απ τη συνθήκη της Βεστφαλίας και µετά, δεν είναι απλά δικαιολογηµένη αλλά έχει δηµιουργηθεί απ τον ίδιο τον εθνικισµ, απ την ιδεολογία δηλαδή που έχει προβάλλει αυτ το κανονιστικ πρ τυπο. Επίσης, η σ νδεση της πορείας του έθνους µε την αρχαι τητα του δίνει µια επιπλέον αξία, καθιστά τις αξιώσεις του φυσικές και τις εµπλουτίζει µε µια ηθική διάσταση. Ο εθνικισµ ς ως συναίσθηµα είναι η αίσθηση περηφάνιας και αυτο-εκτί- µησης που νιώθουν τα άτοµα επειδή ανήκουν στο έθνος τους, το οποίο εκλαµβάνεται ως µια ανώτερη µορφή συµµετοχής, και εγείρεται απ την παρξη σηµαντικών επιτευγµάτων στο παρ ν ή στο παρελθ ν εκφράζεται συχνά ως αίσθηµα ανωτερ τητας σε σχέση µε άλλα έθνη ή/και ως περιφρ νησή τους. Ο εθνικισµ ς ως συναίσθηµα είναι επίσης η θλίψη, η ντροπή και ο θυµ ς που προκαλείται απ την ενθ µηση των κακοτυχιών και αποτυχιών του έθνους Υπάρχει µια συζήτηση και αµφισβήτηση για το ρ λο αυτ του εθνικο κράτους στο πλαίσιο της παγκοσµιοποίησης, στην οποία θα αναφερθο µε στο τρίτο µέρος του βιβλίου. 8. Ο Gellner ορίζει τον εθνικισµ ως συναίσθηµα ως «την αίσθηση θυµο που εγείρει η παραβίαση της αρχής [του εθνικισµο ] ή η αίσθηση ικανοποίησης που εγείρει η εκπλήρωσή της» (Gellner 1983: 1). Αυτ ς ο ορισµ ς, αν και σωστ ς, περιορίζει το εθνικιστικ συναίσθηµα στο θυ- µ ή την ικανοποίηση µ νο σε σχέση µε την επίτευξη του σκοπο της δηµιουργίας εθνικο κράτους, ενώ ο ορισµ ς που προτείνεται παραπάνω αναφέρεται σε οποιαδήποτε αφορµή εθνικής επι- [ 94 ]

7 H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY Επειδή η συµµετοχή σε µια οµάδα συνεισφέρει στην ικανοποίηση και των συναισθηµατικών αναγκών των ατ µων, η θετική αξιολ γηση του έθνους στο οποίο ανήκει κανείς είναι το φυσικ συνεπακ λουθο της συµµετοχής σε αυτ. Τα σπουδαία επιτε γµατά του λειτουργο ν ως µια εκλογίκευση και δικαιολ γηση (του θετικο συναισθήµατος) που προκ πτει εκ των υστέρων. Επειδή, µως, υπάρχουν και άλλα έθνη στο διεθνές περιβάλλον, η θετική αυτο-αξιολ γηση του κάθε έθνους έρχεται συχνά και µέσα απ τη σ γκριση: σε αυτ το πλαίσιο, η υποτίµηση του Άλλου απαιτείται σχεδ ν για τη διατήρηση των συναισθηµάτων αξίας του εαυτο και αυτ ισχ ει τ σο για τα έθνη σο και για τα µεµονωµένα άτοµα. Η διαδικασία της µετάθεσης είναι σχετική µε αυτ, χι µ νο γιατί εξωτερικε ει κανείς τις ανεπιθ µητες εσωτερικές του αναπαραστάσεις, αλλά και γιατί τα δυσάρεστα γεγον τα στην ιστορία εν ς έθνους προκαλο ν επιθετικ τητα και θυµ απέναντι στους άλλους, καθώς η ευθ νη αποδίδεται στις ενέργειες εξωτερικών παραγ ντων. εν µπορο µε βέβαια να αρνηθο µε τι συχνά συµβαίνει στην πολιτική να επεµβαίνουν εξωτερικοί παράγοντες ή άλλα ισχυρά κράτη στα εσωτερικά ζητήµατα εν ς έθνους και κράτους, συνήθως µε δραµατικά αποτελέσµατα. Απ ψυχολογική άποψη, µως, η τάση µετάθεσης και ανάπτυξης αρνητικών και επιθετικών συναισθηµάτων απέναντι στους άλλους είναι ορατή, ανεξάρτητα απ την αφορµή εκδήλωσής της. Η σηµασία και η ένταση των συναισθηµάτων που αναπτ σσονται στον εθνικισµ προέρχονται απ την τα τιση µε το έθνος σε συνδυασµ µε το γεγον ς τι το έθνος θεωρείται ή προβάλλεται ως η πρωταρχική µορφή συλλογικο ανήκειν. Στο βαθµ που η τα τιση δεν είναι ίδιον του εθνικισµο, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής καθορίζονται απ τη φ ση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του έθνους. Είναι ενδεικτικ τι το έθνος παροµοιάζεται συχνά ως οικογένεια, που είναι ο πιο σηµαντικ ς και καθοριστικ ς δεσµ ς στη ζωή των ατ - µων. εν είναι τυχαίο το γεγον ς τι συχνά το εθνικ κράτος αναφέρεται ως Μητέρα πατρίδα ή ως πάτρια εδάφη, και οι συµπατριώτες ως αδέλφια. Ο Renan εκφράζει την ιδιαιτερ τητα του ανήκειν στο έθνος ορίζοντάς το ως «µεγάλης κλίµακας αλληλεγγ η» (Renan 1996: 53). Η τα τιση, λοιπ ν, µε το έθνος προσοµοιάζει µε οικογενειακ δεσµ, απ τον οποίο αντλεί τη δ ναµή της η εθνική ταυτ τητα: οι ασυνείδητες επιθυµίες και ταυτίσεις προβάλλονται ψυχολογικά πάνω σε αυτ. Η εν τητα αυτή αποτελεί και τον ορισµ του εθνικισµο. Στον ορισµ αυτ έγινε συχνή αναφορά στη µεγάλη επιτυχία του εθνικισµο, µε την έννοια της τυχίας ή αποτυχίας, που συµπεριλαµβάνει τον ορισµ του Gellner αλλά και τον επεκτείνει στην παρξη αντίστοιχων συναισθηµάτων σε εγκαθιδρυµένα έθνη-κράτη και σε σχέση µε την πορεία τους ανάµεσα στα άλλα έθνη. [ 95 ]

8 KEΦAΛAIO 3 κυριαρχίας της εθνικιστικής ιδεολογίας σε λη τη νεωτερικ τητα, και στη δη- µιουργία ισχυρών ταυτοτήτων. Θα αναφερθο µε λεπτοµερώς στην κυριαρχία αυτή, στις εκδηλώσεις της δηλαδή και στα αίτια που την έχουν προκαλέσει. ªÈ Î Ú Ú Ë È ÂÔÏÔÁ ÙË ÓˆÙÂÚÈÎfiÙËÙ κ σµος είναι χωρισµένος ανάµεσα σε έθνη και κράτη αν ο εθνικισµ ς εί- η ιδεολογία που διατηρεί αυτά τα έθνη-κράτη σε έθνη-κράτη, τ τε «Oναι είναι η πιο επιτυχηµένη ιδεολογία στην ανθρώπινη ιστορία» 9. Η παρατήρηση του Birch για την επιτυχία του εθνικισµο είναι σηµαντική, ειδικά αν αναλογιστο µε τι ως ιδεολογία έχει υπάρξει µ νο στη νεωτερικ τητα 10. Η επιτυχία του εθνικισµο ( που επιτυχία εννοο µε την κυριαρχία και ευρεία διάδοσή του) εκδηλώνεται έντονα µέσα απ τρεις παρατηρήσεις: πρώτον, τι το έθνος-κράτος έχει κερδίσει διεθνή αναγνώριση ως το κ ριο και νοµιµοποιηµένο σώµα άσκησης εξουσίας και αντιπροσώπευσης, δε τερον τι ο εθνικισµ ς αξιώνει και επιτυγχάνει πίστη στο έθνος και στο ιδεώδες του έθνους-κράτους, και τρίτον τι συνδυάζεται µε οποιαδήποτε άλλη ιδεολογία και πρακτική µε αποτέλεσµα να είναι συµβατ ς µε λες χωρίς αντιφάσεις. Η πρώτη παρατήρηση, αναφορικά µε τη διεθνή αναγνώριση του έθνουςκράτους και την επικράτησή του ως κανονιστικο προτ που πολιτικής οργάνωσης, σχετίζεται µε το διεθνοποιηµένο και επιµεριστικ χαρακτήρα του εθνικισµο. πως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Billig, «αν το έθνος µας πρέπει να φαντασιωθεί µέσα στην ιδιαιτερ τητά του, πρέπει να φαντασιωθεί ως ένα έθνος ανάµεσα σε άλλα έθνη» (Billig 1995: 83). Τα ανεξάρτητα και κυρίαρχα κράτη είναι αυτά που απολαµβάνουν διεθνο ς αναγνώρισης ως τέτοια, δηλαδή αναγνώριση µε ρους αµοιβαι τητας. Αυτή είναι και η πρακτική αλλά και το πρ τυπο των διεθνών σχέσεων στη νεωτερική εποχή, που τυχ ν παραβίασή της οδηγεί σε διενέξεις και συγκρο σεις BIRCH, A.H. (1989), Nationalism and National Integration, London: Unwin Hyman, σ. 3, στο Billig 1995: Γιατί, πως αναφέρουν οι Λίποβατς και εµερτζής (1994: 47), οι ιδεολογίες, και ο ρος ιδεολογία είναι δηµιουργήµατα της νεωτερικ τητας. 11. Η Kristeva, σε µια κριτική της αναφορικά µε την αναγνώριση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων εκτ ς του πλαισίου των εθνικών κρατών, διατυπώνει την άποψη τι ένα ανθρώπινο ον είναι αυτοµάτως πολιτικ και εθνικ ον, πως προκ πτει απ τη ιακήρυξη του Ανθρώπου και του Πολίτη. Η ίδια αναρωτιέται σχετικά µε τη µοίρα των ατοµικών δικαιωµάτων αφο, ακ µη και σε µια απ τις πιο φιλελε θερες και ανθρωπιστικές διακηρ ξεις, τα δικαιώµατα των ατ µων τους αποδίδονται µ νο στο βαθµ που αποτελο ν µέρος µιας συγκεκριµένης πολιτικής οντ τητας, του εθνικο κράτους (Kristeva 1991: 148-9). [ 96 ]

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει KEΦAΛAIO 7 νωστίζονται λοι. Αυτ εντείνει τη σ γχυση σχετικά µε την παγκοσµιοποίηση και αποκρ πτει και τις διαφορές αυτών των οµάδων. ε τερον, αυτές οι οργανώσεις και τα κινήµατα διατρέχουν τον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Yπάρχει ένα γενικ τερο ερώτηµα αν το έθνος είναι ένα δηµιο ργηµα του εθνικισµο. Περισσ τερο απ ερώτηµα είναι µια άποψη που τυγχάνει αρκετά µεγάλης αποδοχής

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και fiïâìô Tο ζήτηµα του πολέµου είναι ένα θέµα που η επιχειρηµατολογία τι η κυριαρχία του κράτους είναι περιορισµένη στην εποχή της παγκοσµιοποίησης υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5. IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC

IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5. IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5 IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC43-2915-02 IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5 IBM InfoSphere MDM Web Reports

Διαβάστε περισσότερα

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης SC43-1971-00 IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ ΚΕΦΆΛΑΙΟ EKTO ΣKOΠOI THΣ AΓΩΓHΣ 6.1. H προβληµατική ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ τι δηλώθηκε καθαρά τι πρ κειται για ενέργεια προς κάποιο σκοπ, έχει ένα πρ γραµµα που προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 5 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν την

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος

Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/ Οι θεμελιώδεις αρχές του πολιτεύματος Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το πολίτευμα που προβλέπει το ελληνικό Σύνταγμα του 1975/1986/2001/2008 Διάγραμμα του

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950).

Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950). Η Μελέτη του Εθνικισμού στην Κοινωνική Ψυχολογία. «Η Αυταρχική Προσωπικότητα» (1950). Υποκλίμακα Πατριωτισμού (Ψευδο- πατριωτισμός): Μη κριτική αποδοχή κοινωνικών νορμών και απόρριψη άλλων εθνών ή έξω-ομάδων.

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

[ 9 ] Προλογικ σημείωμα... 15. Εισαγωγικά δεδομένα... 21. ΜΕΡΟΣ Α : Ευρωπαϊκή και Ελληνική Παιδεία Γένεσις, Ανάβαση και Κατάβαση 19-101

[ 9 ] Προλογικ σημείωμα... 15. Εισαγωγικά δεδομένα... 21. ΜΕΡΟΣ Α : Ευρωπαϊκή και Ελληνική Παιδεία Γένεσις, Ανάβαση και Κατάβαση 19-101 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Προλογικ σημείωμα................................................ 15 ΜΕΡΟΣ Α : Ευρωπαϊκή και Ελληνική Παιδεία Γένεσις, Ανάβαση και Κατάβαση 19-101 Εισαγωγικά δεδομένα...............................................

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος

Εισηγητής Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος. Δρ. Αβραάμ Παπασταθόπουλος Εισηγητής Δύναμη: Η πιθανότητα που έχει ο «άνθρωπος» να είναι σε θέση να «περάσει» τις δικές του επιθυμίες μέσα από μία κοινωνική σχέση παρά την αντίσταση. Εξουσία: Η εξουσία ορίζεται ως το νόμιμο δικαίωμα

Διαβάστε περισσότερα

κάθε έθνος και κράτος - κάθε κράτος και έθνος

κάθε έθνος και κράτος - κάθε κράτος και έθνος Εθνικισμός Είναι μια ιδιάζουσα μορφή ρατσισμού, θεσμοποιημένου ή μη, με την απαξιωτική σημασία του όρου. Ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, στο πλαίσιο του αστικού μετασχηματισμού των ευρωπαϊκών ιδίως κοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο

Πα κ έ τ ο Ε ρ γ α σ ί α ς 4 Α ν ά π τ υ ξ η κ α ι π ρ ο σ α ρ µ ο γ ή έ ν τ υ π ο υ κ α ι η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ο ύ ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Θ ΕΣΣΑΛ ΙΑΣ ΠΟΛ Υ ΤΕΧ ΝΙΚ Η ΣΧ ΟΛ Η ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ ΑΝΟΛ ΟΓ Ω Ν ΜΗΧ ΑΝΙΚ Ω Ν Β ΙΟΜΗΧ ΑΝΙΑΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ Π Π Σ ΣΥ ΝΟΠ Τ Ι Κ Η Ε Κ Θ Ε ΣΗ ΠΕ 4 Α Ν Α ΠΤ Υ Ξ Η Κ Α Ι ΠΡ Ο Σ Α Ρ Μ Ο Γ Η ΕΝ Τ Υ ΠΟ Υ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική θέση στο νέο ιαθεµατικ Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.), που έχει εκπονηθεί απ το Παιδαγωγικ Ινστιτο το.

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Η Συνδυαστική προσέγγιση του Basil Bernstein Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 13ο (σελ. 282 302) 2 Η συνδυαστική Προσέγγιση του Bernstein

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση *

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * 2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * ƒa ø O π ΟΜαξ Βέµπερ (Max Weber) είχε πολλά πνευµατικά ενδιαφέροντα και η διευκρίνιση του κεντρικο θέµατος του έργου του έχει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση

Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή και Επανάσταση Εισαγωγή 2.1 Μεταβολές στην ανθρώπινη κοινωνία 2.2 Η µεταβολή στη σ γχρονη περίοδο 4 [ 49 ] ÈÛ ÁˆÁ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΘΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΧΩΡΑ ΕΥδιάκριτες

Διαβάστε περισσότερα

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 KEΦAΛAIO 2 ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 Oπ M ƒπ πoà B ø πo OÀ ÂÚ ÏË Ë Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο τη διερε νηση των τρ πων με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο τρίτο και τελευταίο µέρος αυτο του βιβλίου θα εξετάσουµε την εθνική τα τιση και τις προοπτικές της στο σ γχρονο κ σµο, και ειδικ τερα στις

Διαβάστε περισσότερα

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες.

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες. ιοµαδικές Σχέσεις. Το παράδειγµα της ελάχιστης οµάδας. Και µόνο η γνώση ότι το άτοµο ανήκει σε µια οµάδα είναι ικανό να επηρεάσει τη συµπεριφορά του προς αυτήν. Η Θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας. Τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου*

Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου* Η Υπεράσπιση του Λειτουργικού Πανεπιστημίου της Ιφιγένειας Καμτσίδου* Το λειτουργικό πρότυπο του πανεπιστημίου, το οποίο είναι προσανατολισμένο ως εκπαιδευτική δομή στην εξυπηρέτηση των αναγκών της κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί)

II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ. ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) II.2 ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ... (το όργανο θα προσδιοριστεί) 1. υπενθυµίζοντας ότι η ανθρωπότητα και η φύση βρίσκονται σε κίνδυνο κι ότι, πιο συγκεκριµένα, οι αρνητικές επιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

PSY 301 Μάθηµα 4 ον ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΣΕΙΣ

PSY 301 Μάθηµα 4 ον ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΣΕΙΣ PSY 301 Μάθηµα 4 ον ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑΣΕΙΣ οµή Μαθήµατος Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ Η ΟΜΗ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Η Στάση είναι

Διαβάστε περισσότερα

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π T π N E π ø À I π À À N π ø À ø (π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π A π T πµ À À IÓÛÙÈÙÔ ÙÔ NÂÔÂÏÏËÓÈÎÒÓ appleô ÒÓ Υπ την εποπτεία του Iνστιτο του Nεοελληνικών Σπουδών (Iδρ µατος Mαν λη Tριανταφυλλίδη)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

25 1. « , ) , , ) «

25 1. « , ) , , ) « ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Τρίτη 27 Μαΐου 2014 ΚΕΙΜΕΝΟ: Όταν µιλούµε για µάζα, εννοούµε µικρό ή µεγάλο πλήθος ανθρώπων, το οποίο υφίσταται µιαν αλλαγή, ψυχική και πνευµατική, από αφορµές συνήθως τυφλής συναισθηµατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 12: Συναισθήματα Θεματική Ενότητα 12 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις διαστάσεις των συναισθημάτων, στο μηχανισμό λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα

Ηλικία - Επιχειρηματικότητα Ηλικία - Επιχειρηματικότητα 40% 35% 34,3% 34,0% 30% 25% 20% 21,3% 15% 10% 5% 0% 1,3% 18-24 25-34 35-44 45-54 55+ 9,0% 1 Τι επιλέγει 84% επιλέγει την έναρξη νέας δραστηριότητας ανεξάρτητα επιπέδου εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας

Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία της καπιταλιστικής πατριαρχίας & η επιλογή της δυστοπίας 3ο Συνέδριο Επιστηµονικής Εταιρείας Πολιτικής Οικονοµίας «Η Ελληνική οικονοµία &ι ι η πολιτική των Μνηµονίων: κατάσταση & προοπτικές» Πάτρα, 14-15 15 Ιανουαρίου 2014 Η ελληνική οικονοµία ως µια αποτυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Παρακίνηση Όλοι οι άνθρωποι, είτε συμπεριφέρονται λογικά είτε όχι, συνειδητά ή ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση

Διοικητικό Δίκαιο Ι. Μαθητική σχέση έννομη σχέση δημόσιου διοικητικού δικαίου. Αντικείμενο Διοικητικού Δικαίου Διοίκηση Διοικητικό Δίκαιο Ι Διοικητικό Δίκαιο: Κομμάτι δικαίου που μας συνοδεύει από τη γέννηση μέχρι το θάνατο μας. Είναι αδύνατον να μην βρεθούμε μέσα σε έννομες σχέσεις διοικητικού δικαίου. Μαθητική σχέση έννομη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς

Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης της Συμπεριφοράς Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠPOΛOΓOΣ........................................... 15 EIΣAΓΩΓIKA ΣXOΛIA................................. 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο 23-104 Iστορικές Kαταβολές και Bασικά Xαρακτηριστικά της Aνάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας

Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας Μετά την πτώση του κομμουνιστικο καθεστώτος στην Αλβανία η ανάγκη προστασίας της ελληνικής μειον τητας και συμμετοχής της στις πολιτικές εξελίξεις οδήγησε το 1991 στην ίδρυση της ημοκρατικής Ένωσης της

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:...

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓ ΟΟ Κοινωνικός Μετασχηµατισµός 1. Ο κοινωνικός µετασχηµατισµός 1.1. Γενικά Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Να προσδιορίσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των παρακάτω όρων. Κοινωνικός σχηµατισµός:......

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 4.1 Η πολιτική 4.1 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ 1/21 Η λέξη πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ»

Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» ΤΙ ΤΗΝ ΑΠΟΔΥΝΑΜΩΝΕΙ? ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΟΥΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ!! Από την Διονυσία Γιαννοπούλου Ψυχοθεραπεύτρια Οικογενειακή Σύμβουλο Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κ.Π «ΠΡΟΝΟΗ» Αυτοεκτίμηση είναι η θετική εικόνα που

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ 2η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 1 ΕΝΟΤΗΤΑ 2η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ 2 Η εργασία των εκπαιδευτικών Οι εκπαιδευτικοί αποτελούν μια πολυπληθή ομάδα εργαζομένων στο δημόσιο τομέα που ασκούν μια ιδιότυπη, ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΕ ΑΚΗΕΙ ΜΙΓΑΔΙΚΟΤ-ΟΡΙΑ-ΤΝΕΧΕΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΕ ΑΚΗΕΙ ΜΙΓΑΔΙΚΟΤ-ΟΡΙΑ-ΤΝΕΧΕΙΑ (ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΑΚΗΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΣΗΝ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ ΣΗ Ε.Μ.Ε) ΑΚΗΗ 1 Έςτω ςυνεήσ ςυνάρτηςη :RR, με (0)=2 η οποία ικανοποιεί τη ςέςη ( ) 4 = 6 ια κά ε R α) Να βρείτε τισ τιμέσ (2) και (-2) β) Να απο είξετε τι υπάρει

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 10η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 10η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 0η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 05 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 0η Δια λεξη Φεβρουα ριος 05 99 / 0 Χρωματισμο ς Ακμω ν k-χρωματισμός ακμών: Η ανα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ενότητα 6: Η μάθηση στην προσχολική ηλικία Διδάσκων: Μανωλίτσης Γεώργιος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν

κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν στη συνέχεια (π.χ. στους Ορθ δοξους, Λακανικο ς κλπ.). Αυτ γιατί οι κυρι τερες σχολές ανέπτυξαν στην ουσία τη φροϋδική θεωρία,

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΗ ΗΜΟΣΙΑ ΖΩΗ: ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ (Αθήνα, Ξενοδοχείο ΤITANIA, 31-05-2007) ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΛΒΑΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ Eda GEMI

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα

Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα 4η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Το Άτοµο και η ιεθνής Κοινότητα Η θεµατική χωρίζεται σε δ ο εν τητες, οι οποίες παρατίθενται στη συνέχεια: Εν τητα α : Κεφάλαιο 1: Παγκ σµια Προβλήµατα Κεφάλαιο 2: Ο ρ λος των ιεθνών

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ 3.3 ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2 Άρθρο 1 του Συντάγματος Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

H Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙΝ

H Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙΝ H Συνδικαλιστική Οργάνωση-Μέρος ΙΙΙΝ Νοέμβριος 2016 Απαρχές των Ομάδων Μαθησιακοί Στόχοι Τα κύρια στάδια διαμόρφωσης της ομάδας Ποιες είναι οι επιπτώσεις των σταδίων διαμόρφωσης της ομάδας Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών

Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών Κατευθυντήριες Γραμμές του 2001 των Ηνωμένων Εθνών που αποσκοπούν στην δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των συνεταιρισμών 1 2 Παράρτημα Σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών που αποσκοπούν

Διαβάστε περισσότερα

BS-211. Aνιχνευτής καπνο δέσμης 10-100m (με καθρέπτη). Οδηγίες εγκατάστασης χρήσης

BS-211. Aνιχνευτής καπνο δέσμης 10-100m (με καθρέπτη). Οδηγίες εγκατάστασης χρήσης BS-211 Aνιχνευτής καπνο δέσμης 10-100m (με καθρέπτη). Οδηγίες εγκατάστασης χρήσης Σελίδα 2 απ 7 Περιεχ μενα Περιγραφή...2 Τρ πος λειτουργίας...2 Επιλογή της κατάλληλης θέσης για την τοποθέτηση του ανιχνευτή...3

Διαβάστε περισσότερα

A. O ANΘPΩΠOΣ ΣTHN ANAZHTHΣH ΛEΞEIΣ TOY ΘEIOY KΛEI IA

A. O ANΘPΩΠOΣ ΣTHN ANAZHTHΣH ΛEΞEIΣ TOY ΘEIOY KΛEI IA ΜΕΡOΣ ΠΡΩΤO Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ 1 ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΘΕΙΟ Σκοπ ς αυτής της διδακτικής εν τητας είναι: ñ Να κατανοήσετε τη διαχρονική αναζήτηση του Θεο απ τον άνθρωπο. ñ Να διαπιστώσετε την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οβασικ ς σκοπ ς το του του βιβλίου είναι να προσδιορί-σει τις κατεξοχήν ανθρώπινες πλευρές της συμπεριφοράς και να διατυπώσει υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη

Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Α. Συμβω νης Ε Μ Π Σ Ε Μ Φ Ε Τ Μ Φεβρουα ριος 2015 Α. Συμβω νης (ΕΜΠ) Θεωρι α Γραφημα των 2η Δια λεξη Φεβρουα ριος 2015 23 / 47 Βαθμοι Κορυφω ν Βαθμός κορυφής: d G (v) =

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συναισθήματα Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Προσοµοίωση Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν ιδάσκων: Ν ικό λ α ο ς Α µ π α ζ ή ς Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν Τα απ ο τ ε λ έ σ µ ατ α απ ό τ η ν π αρ αγ ω γ ή κ αι τ η χ ρ ή σ η τ υ χ αί ω ν δ ε ι γ µ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 5 1/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 5 1/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: α) να ορίζουν την

Διαβάστε περισσότερα

Η τρίτη κίνηση της Γης

Η τρίτη κίνηση της Γης Η τρίτη κίνηση της Γης Copyright 2006, Χρήστος Κηπουρός Μαυρομιχάλη 13 Διδυμότειχο xkipuros@otenet.gr Εικόνα εξώφυλλου: Σύνθεση συγγραφέα. Oι δύο μητέρες, Πηγή: Αρχείο του ίδιου. Photo: Jean Dieuzaide,

Διαβάστε περισσότερα

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755

JEAN-CHARLES BLATZ 02XD34455 01RE52755 ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΕΝ Ι ΑΜ ΕΣ ΩΝ ΟΙ Κ ΟΝΟΜ Ι Κ ΩΝ Κ ΑΤΑΣ ΤΑΣ ΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙ ΡΙ ΑΣ Κ ΑΙ ΤΟΥ ΟΜ Ι ΛΟΥ Α Τρίµηνο 2005 ΑΝΩΝΥΜΟΣ Γ ΕΝΙ Κ Η ΕΤ ΑΙ Ρ Ι Α Τ ΣΙ ΜΕΝΤ ΩΝ Η Ρ ΑΚ Λ Η Σ ΑΡ. ΜΗ Τ Ρ. Α.Ε. : 13576/06/Β/86/096

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση

Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση 3η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Το Άτοµο και η Ευρωπαϊκή Ένωση Στη Γ θεµατική εν τητα δίνεται η ευκαιρία στους µαθητές να γνωρίσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θεµατική αυτή χωρίζεται σε δ ο εν τητες µε τα ακ λουθα κεφάλαια:

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν

Οργανωσιακή μάθηση. Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν Οργανωσιακή μάθηση Εισηγητής : Δρ. Γιάννης Χατζηκιάν 1 Μάθηση είναι: Η δραστηριοποίηση και κατεύθυνση δυνάμεων για την όσο το δυνα-τόν καλύτερη προσαρμογή στο φυσικό και ιστορικό περιβάλλον. Η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α.) Α) Με διαφάνεια και δηµοσιότητα: Ναι στη συµµετοχή και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 42, ΑΘΗΝΑ. ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΣΕΕ κ. ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΡΚΙΔΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 42, ΑΘΗΝΑ. ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΣΕΕ κ. ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΡΚΙΔΗ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 42, 105 63 ΑΘΗΝΑ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΣΕΕ κ. ΒΑΣΙΛΗ ΚΟΡΚΙΔΗ στην ημερίδα της Μονάδας Καινοτομίας & Επιχειρηματικότητας της ΑΣΠΑΙΤΕ Τρίτη, 15 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα