Με θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Με ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Με θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Με ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ 1 o Πεξηερόκελα 1.1. ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ ΟΡΙΜΟ ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΔΙΓΙΚΟΣΗΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ ΣΟΥΟΙ ΤΓΥΡΟΝΗ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΗΝ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ ΙΣΟΡΙΑ ΣΗ ΑΝΑΙΘΗΙΑ Η ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΑΙΟΣΗΣΑ Η ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΣΟΝ ΓΔΚΑΣΟ ΈΝΑΣΟ ΑΙΧΝΑ Η ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΣΟΝ ΔΙΚΟΣΟ ΑΙΧΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Με θαη/ή ζθίαζε ζεκαίλνληαη νη βαζηθέο πιεξνθνξίεο Με ζεκαίλνληαη νη πην ζεκαληηθέο βηβιηνγξαθηθέο αλαθνξέο 1.1. ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ Ο φξνο "Αλαηζζεζία" ζεκαίλεη απνπζία φισλ ησλ αηζζήζεσλ, αθήο, ζεξκνθξαζίαο, ζέζεο ζψκαηνο θαη πφλνπ θαη ζπλήζσο πξνυπνζέηεη φηη ν αζζελήο δελ έρεη ζπλείδεζε. Η Δηδηθόηεηα ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο είλαη ν θιάδνο ηεο ηαηξηθήο πνπ έρεη ζαλ θύξην ζθνπό ηε ρνξήγεζε αλαηζζεζίαο, θαηαζηνιήο ή αλαιγεζίαο ζε αζζελείο πνπ ππνβάιινληαη ζε ρεηξνπξγηθέο, δηαγλσζηηθέο ή ζεξαπεπηηθέο επεκβάζεηο. Η Αλαηζζεζία είλαη ε ηαηξηθή πξάμε ελώ ε Αλαηζζεζηνινγία είλαη ε αληίζηνηρε ηαηξηθή εηδηθόηεηα. ύκθσλα κε ην Λεμηθό ηνπ Γ. Μπακπηληώηε: λάξθσζε: «βαζύο ύπλνο πνπ ζπλνδεύεηαη από πξνζσξηλή απώιεηα ηεο ζπλείδεζεο θαη παύζε θάζε θίλεζεο» ζπλώλπκα: ραύλσζε, αλαηζζεζία αληίζεηα: εγξήγνξζε, δηέγεξζε

2 Διέλε Αζθεηνπνύινπ λαξθώλσ: «πξνθαιώ ηάζε γηα βαζύ ύπλν θαη πξνζσξηλή απώιεηα ηεο ζπλείδεζεο» ξίρλσ ζε ιήζαξγν λαξθσηήο: «αλαηζζεζηνιόγνο» ΟΡΙΜΟ ΑΝΑΙΘΗΙΑ Ο νξηζκόο ηεο Αλαηζζεζίαο είλαη δύζθνιν λα θαζνξηζηεί, γηαηί δελ ππάξρεη γεληθή ζπλαίλεζε γηα ην ηη αθξηβώο είλαη ε πξάμε απηή, πνπ θαζεκεξηλά ρξεζηκνπνηείηαη ζηηο ρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο. Ο όξνο "Αλαηζζεζία" είλαη πνιύ παιηόο. Γηα πξώηε θνξά ιέγεηαη όηη ρξεζηκνπνηήζεθε από ηνλ έιιελα θηιόζνθν Γηνζθνπξίδε ηνλ Πξώην π.υ. αηώλα γηα λα πεξηγξάθεη ηε δξάζε ηνπ θπηνύ καλδξαγόξα. Η ρξήζε ηνπ όξνπ κε ηε ζύγρξνλε έλλνηα απνδίδεηαη ζηνλ Oliver Wendell Holmes, πνπ ηνλ πξόηεηλε ην 1846 γηα λα πεξηγξάςεη ηελ θαηάζηαζε ηεο "αηζεξνπνίεζεο", πνπ πξνθάιεζε ε πξώηε ρνξήγεζε αηζέξα από ηνλ W. Morton ζηε Βνζηόλε ζηηο 16 Οθησβξίνπ ηνπ 1846 γηα ηε δηελέξγεηα κηαο ρεηξνπξγηθήο επέκβαζεο. Σν 1950, εθαηό πεξίπνπ ρξόληα αξγόηεξα κεηά ηε ρξήζε ηνπ όξνπ από ηνλ Oliver Wendell Holmes, ζηελ Αγγιία νη Jackson Rees θαη Cecil Gray έδσζαλ θαηλνύξγην λόεκα ζ απηό ηνλ όξν κε ην δηαρσξηζκό ηεο αλαηζζεζίαο ζε ηξεηο βαζηθέο θαη μερσξηζηέο θαηαζηάζεηο: λάξθσζε αλαιγεζία κπνράιαζε. Γηα πνιιά ρξόληα ηα θύξηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο αλαηζζεζίαο ζπλόςηδε απηή ε ηξηάδα, ζηελ νπνία πξνζεηέζε θαη ε θαηαζηνιή ησλ αληαλαθιαζηηθώλ, άπνςε όκσο πνπ ζήκεξα ακθηζβεηείηαη. ήκεξα, όιεο νη παξαπάλσ θαηαζηάζεηο κπνξνύλ λα πξνθιεζνύλ από δηαθνξεηηθά θάξκαθα ζε κηθξέο δόζεηο, κε απνηέιεζκα λα απνθεύγεηαη ε κεγάιε θαηαζηνιή ηνπ θεληξηθνύ λεπξηθνύ ζπζηήκαηνο θαη νη επαθφινπζεο παξελέξγεηεο πνπ πξνθαιεί ε δξάζε ελφο θαη κφλν θαξκάθνπ, όπσο ίζρπε κέρξη ηόηε κε ηνλ αηζέξα. ήκεξα μέξνπκε όηη αλαηζζεζία είλαη ε ηαηξηθή πξάμε πνπ πξνθαιεί: παξνδηθή, αλαζηξέςηκε θαη πξνθαζνξηζκέλνπ ρξφλνπ θαξκαθεπηηθή θαηαζηνιή ηεο αληίιεςεο ηνπ πφλνπ (δειαδή ηεο απάληεζεο ηνπ νξγαληζκνχ ζηα βιαπηηθά ρεηξνπξγηθά εξεζίζκαηα) θαη ησλ ζπλνδψλ ηεο αληηδξάζεσλ πνπ κπνξεί λα είλαη: ζσκαηηθά (αληαλαθιαζηηθέο θηλήζεηο) αηζζεηηθά (επώδπλε αίζζεζε) ζπιαρληθά ζπκπαζεηηθνηνληθά (ηαρπθαξδία, ππέξηαζε). Πνπ ζεκαίλεη όηη κηα αλαηζζεηηθή ηερληθή ραξαθηεξίδεηαη από έλα ή πεξηζζφηεξα από ηα αθόινπζα ζηνηρεία: αλαιγεζία, κπνράιαζε, θαηαζηνιή ησλ αληαλαθιαζηηθψλ αηκνδπλακηθψλ ή νξκνληθψλ αληηδξάζεσλ, χπλσζε (λάξθσζε). Δίλαη θαλεξό όηη δελ ηζρύεη απηό πνπ πηζηεύεη ε θνηλή γλώκε, όηη δειαδή αλαηζζεζία ζεκαίλεη χπλνο ή άιισο λάξθσζε. Ο όξνο λάξθσζε (λαξθώλσ) πνπ επηθξάηεζε γηα πνιιά ρξόληα ζε όιε ηελ Δπξώπε θαη θπξίσο ηε Γεξκαληθή θαη Γαιιηθή βηβιηνγξαθία, γηα λα πεξηγξάςεη ηελ επθνξηθή επίδξαζε ησλ λαξθσηηθώλ θαξκάθσλ, θαη θπξίσο ηεο Μνξθίλεο θαη ησλ παξαγώγσλ ηεο, απνηειεί έλα κόλν ζηνηρείν ηεο ζύγρξνλεο "αλαηζζεζίαο". 2

3 1 ν Κεθάιαην Δηζαγσγή ζηελ Αλαηζζεζηνινγία Από ηα παξαπάλσ πξνθύπηεη όηη ζε αληίζεζε κε ηηο άιιεο ηαηξηθέο πξάμεηο, ε αλαηζζεζία δελ είλαη ζεξαπεπηηθή κέζνδνο κε ηελ επξεία έλλνηα ηνπ όξνπ, αλ θαη ζπρλά ρξεζηκνπνηεί ζεξαπεπηηθέο παξεκβάζεηο θαηά ηε δηάξθεηα κηαο εγρείξεζεο (π.ρ. αληηκεηώπηζε ρεηξνπξγηθήο αηκνξξαγίαο). Γελ ππάξρεη όκσο λόζνο πνπ λα ζεξαπεύεηαη από ηε ρνξήγεζε αλαηζζεζίαο. Δληνύηνηο, νη αλαηζζεζηνιόγνη είλαη ίζσο νη κόλνη γηαηξνί πνπ πνιύ άκεζα αλαγλσξίδνπλ ηελ αλάγθε γηα λα ρνξεγήζνπλ θάξκαθα ελώ παξάιιεια παξαθνινπζνύλ ηελ άκεζε επίδξαζή ηνπο ζηηο δσηηθέο ιεηηνπξγίεο. Απηή άιισζηε είλαη θαη ε επηζηεκνληθή κεζνδνινγία γηα ηελ αλάπηπμε ηεο αιιεινπρίαο "ππόζεζε πείξακα - παξαηήξεζε - ζπκπεξάζκαηα", ζηελ ηαηξηθή. Σπκπεξαζκαηηθά: Αλαηζζεζία είλαη "ε θαηάζηαζε πνπ εμαζθαιίδεη παξνδηθή θαη αλαζηξέςηκε θαηαζηνιή ησλ ζσκαηηθψλ θαη ζπιαρληθψλ αηζζεηηθψλ εξεζηζκάησλ θαη θαηά ζπλέπεηα ηεο αληίιεςεο ηνπ πφλνπ". Η αλαιγεζία, ε κπτθή ράιαζε θαη ε θαηαζηνιή ηεο δξαζηεξηόηεηαο ηνπ απηόλνκνπ λεπξηθνύ ζπζηήκαηνο δελ απνηεινύλ ζηνηρεία ηεο αλαηζζεζίαο, αιιά είλαη δξάζεηο θαξκάθσλ πνπ κπνξνύλ λα επηηεπρζνύλ μερσξηζηά από εηδηθά θάξκαθα θαη όρη απαξαίηεηα από ηα αλαηζζεηηθά θάξκαθα. Θεσξνύληαη ζαλ επηζπκεηό ζπκπιήξσκα ηεο αλαηζζεζίαο γηα ηε δηεπθόιπλζε ηεο εγρείξεζεο. Σν κόλν ζηνηρείν πνπ έρνπλ θνηλό όια ηα αλαηζζεηηθά είλαη ε θαηαζηνιή ηεο αληίιεςεο ησλ αηζζεηηθώλ εξεζηζκάησλ ΔΙΓΙΚΟΣΗΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ Η εηδηθόηεηα ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο, κηα ηαρέσο αλαπηπζζόκελε ηαηξηθή εηδηθόηεηα, μεθίλεζε κε θύξην ζθνπό ηε ρνξήγεζε αλαηζζεζίαο, αλαιγεζίαο, ή θαηαζηνιήο ζε ρεηξνπξγηθνχο αζζελείο θαη ε νπνία ζήκεξα επεθηείλεηαη ζηελ όιε Πεξηεγρεηξεηηθή Αληηκεηώπηζε θαη Φξνληίδα ησλ αζζελώλ πνπ ππνβάιινληαη ζε ρεηξνπξγηθέο, καηεπηηθέο, ζεξαπεπηηθέο ή δηαγλσζηηθέο επεκβάζεηο. Οη δξαζηεξηόηεηεο απηέο δείρλνπλ θαη ηνλίδνπλ ηηο κνλαδηθέο ηδηόηεηεο ηεο εηδηθόηεηαο ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο, ε νπνία αληηκεησπίδεη ζθαηξηθά ηνλ αζζελή θαη επνκέλσο απαηηεί ηελ εμνηθείσζε κε ηηο πεξηζζόηεξεο άιιεο εηδηθόηεηεο, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ όισλ ησλ ππνεηδηθνηήησλ ηεο ρεηξνπξγηθήο, ηεο παζνινγίαο, ηεο παηδηαηξηθήο, ηεο καηεπηηθήο θαζώο θαη ζεκαληηθέο γλώζεηο βηνταηξηθήο ηερλνινγίαο. Γη απηό θαη ε Αλαηζζεζηνινγία ζεσξείηαη κηα θάζεηε εηδηθφηεηα, πνπ ηέκλεη ηηο παξαδνζηαθέο νξηδφληηεο εηδηθόηεηεο όπσο είλαη: ε ρεηξνπξγηθή ε παζνινγία ε παηδηαηξηθή ε καηεπηηθή. Η θιηληθή πξαθηηθή ηεο εηδηθόηεηαο ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο έρεη ηε κνλαδηθή ηδηόηεηα λα βαζίδεηαη: ζηελ επξεία γλψζε ησλ βαζηθψλ βηνταηξηθψλ επηζηεκψλ (ηδηαίηεξα ηεο Φπζηνινγίαο θαη ηεο Φαξκαθνινγίαο), θαζψο θαη ηεο Παζνθπζηνινγίαο θαη Παζνινγίαο ησλ δηαθφξσλ ζπζηεκάησλ, ζηελ εμνηθείσζε κε ηηο πεξηζζφηεξεο άιιεο εηδηθφηεηεο ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο ρεηξνπξγηθήο θαη ησλ ππνεηδηθνηήησλ ηεο, ηεο παζνινγίαο, ηεο παηδηαηξηθήο, ηεο καηεπηηθήο, ζε πνηθηιία δεμηνηήησλ πνπ αθνξνχλ ηελ αλαδσνγφλεζε, ηελ πξνθχιαμε ηνπ αεξαγσγνχ, ηηο ηερληθέο πεξηνρηθήο αλαηζζεζίαο θαη ηηο δηάθνξεο κεζόδνπο παξαθνινχζεζεο ησλ δσηηθψλ ζεκείσλ (monitoring), ζηελ εθαξκνγή ησλ ζχγρξνλσλ πξνφδσλ ηεο βηνταηξηθήο ηερλνινγίαο. 3

4 Διέλε Αζθεηνπνύινπ Η εθαξκνγή ησλ πξνόδσλ απηώλ ησλ επηζηεκώλ ζηελ θιηληθή αλαηζζεζία εμαθνινπζεί λα θάλεη ηελ Αλαηζζεζηνινγία κηα άθξσο ελδηαθέξνπζα θαη ηαρέσο αλαπηπζζόκελε εηδηθόηεηα, ε νπνία κε ηελ εθαξκνγή ηεο πνηθηιίαο ησλ γλώζεσλ θαη επηδεμηνηήησλ ζηελ αληηκεηώπηζε ησλ βαξέσο παζρόλησλ ζηηο Μνλάδεο Δληαηηθήο Θεξαπείαο θαζώο θαη ζε άιια ηκήκαηα ηνπ λνζνθνκείνπ, θαηέζηεζε ηελ Αλαηζζεζηνινγία ηνλ ππξήλα αλαπηπζζόκελσλ λέσλ εηδηθνηήησλ θαη άλνημε θαηλνχξγηνπο νξίδνληεο ζηελ Ιαηξηθή κε ηελ αλάπηπμε εηδηθνηήησλ & δξαζηεξηνηήησλ (Πίλαθαο 1-1) όπσο ηεο: Δληαηηθήο Ιαηξηθήο Δπείγνπζαο Πξν- & Δλδν- λνζνθνκεηαθήο Ιαηξηθήο Κάξδην-Πλεπκνληθήο Αλαδσνγφλεζεο Ομένο θαη Υξφληνπ Πφλνπ. Αλ θαη ν όξνο Αλαηζζεζηνινγία πξνηάζεθε ην 1902 απν ηνλ Seiffert ζηελ Ακεξηθή, ε "Ακεξηθαληθή Δηαηξεία Αλαηζζεηηζηώλ" (American Society of Anaesthetists) κεηνλνκάζζεθε κόιηο ην 1945 ζε "Ακεξηθαληθή Δηαηξεία Αλαηζζεζηνιόγσλ" (American Society of Anaesthesiologists = ASA). Ο θύξηνο ιόγνο απηήο ηεο αιιαγήο ήηαλ λα ηνληζηεί ε δηαθνξά κεηαμύ ηνπ αλαηζζεζηνιφγνπ, πνπ είλαη εηδηθεπκέλνο γηαηξόο θαη ηνπ "αλαηζζεηηζηνχ ή λαξθσηνχ" πνπ δελ είλαη γηαηξόο. Απηή ε δηαθνξνπνίεζε δελ ήηαλ αλαγθαία γηα ηηο αγγινζαμνληθέο ρώξεο, όπνπ δελ ρξεζηκνπνηήζεθαλ πνηέ λνζειεπηέο γηα ηε ρνξήγεζε αλαηζζεζίαο, ε νπνία ήηαλ πάληνηε ππεπζπλόηεηα ησλ γηαηξώλ. Πίλαθαο 1-1. Δθηόο ρεηξνπξγείνπ δξαζηεξηόηεηεο Αλαηζζεζηνινγίαο. Ομύο & Υξόληνο ΠΟΝΟ Αλαηζζεζία γηα Υεηξνπξγηθή Μαηεπηήξην Απεηθόληζε & Αθηηλνζεξαπεία Δλδνζθνπήζεηο Ληζνηξπςία ΔΙΓΙΚΟΣΗΣΑ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ Έξεπλα & Γηδαζθαιία ΔΝΣΑΣΙΚΗ ΙΑΣΡΙΚΗ Αλαδσνγόλεζε ΔΠΔΙΓΟΤΑ ΙΑΣΡΙΚΗ Ιαηξηθή Εηδηθόηεηα ηαηξηθή εηδηθόηεηα ηεο Aλαηζζεζηνινγίαο έρεη ζεκαληηθά αιιάμεη ηα ηειεπηαία ρξόληα Η έηζη ώζηε λα απνηειεί ζήκεξα έλα ζπλερέο (αιιεινπρία) θξνληίδσλ, πνπ αξρίδεη κε ηελ πξνεγρεηξεηηθή εηνηκαζία ηνπ αζζελνύο θαη πξνρσξεί ζηε δηεγρεηξεηηθή αληηκεηώπηζε θαη κεηεγρεηξεηηθή θξνληίδα. Η Αλαηζζεζηνινγία ζήκεξα είλαη ε ηαηξηθή εηδηθόηεηα πνπ αζρνιείηαη κε ηελ όιε Πεξηεγρεηξεηηθή Αληηκεηώπηζε θαη Φξνληίδα ησλ αζζελώλ (βιέπε American Board of Anesthesiology ηνπ 1995), ε νπνία πεξηιακβάλεη ρσξίο λα πεξηνξίδεηαη ζηα αθόινπζα: 1. ηελ αμηνιόγεζε, γλσκάηεπζε θαη πξνεηνηκαζία ησλ εμσηεξηθώλ θαη εζσηεξηθώλ αζζελώλ πνπ πξόθεηηαη λα ηνπο ρνξεγεζεί αλαηζζεζία, κε ζθνπό λα επηηεπρζνύλ νη 4

5 1 ν Κεθάιαην Δηζαγσγή ζηελ Αλαηζζεζηνινγία θαιύηεξεο γη απηνύο πεξηεγρεηξεηηθέο ζπλζήθεο θαη ν πεξηνξηζκόο ηνπ πεξηεγρεηξεηηθνύ θηλδύλνπ ζηνπο αζζελείο πςεινύ θηλδύλνπ, 2. ηελ εμαζθάιηζε ηεο θαηαζηνιήο ηνπ πόλνπ θαη ηνπ stress ησλ ρεηξνπξγηθώλ, καηεπηηθώλ, ζεξαπεπηηθώλ θαη δηαγλσζηηθώλ επεκβάζεσλ θαζώο θαη ηελ αληηκεηώπηζε απηώλ ησλ αζζελώλ, 3. ηελ "πεξηθξνύξεζε" (monitoring) θαη ππνζηήξημε ησλ δσηηθώλ ιεηηνπξγηώλ θαη απνθαηάζηαζε ηεο νκνηνζηαζίαο θαηά ηελ πεξηεγρεηξεηηθή πεξίνδν θαζώο θαη ζηνπο ηξαπκαηίεο θαη ζηνπο νμέσο θαη βαξέσο πάζρνληεο ζην Σκήκα Δπεηγόλησλ Πεξηζηαηηθώλ, ζηε Μνλάδα Μεηα-Αλαηζζεηηθήο Φξνληίδαο, ζηε Μνλάδα Απμεκέλεο Φξνληίδαο θαη ζηε Μνλάδα Δληαηηθήο Θεξαπείαο, 4. ηελ αληηκεηώπηζε ηνπ νμένο κεηεγρεηξεηηθνύ πόλνπ, 5. ηε δηάγλσζε θαη ζεξαπεία ησλ επώδπλσλ ζπλδξόκσλ θαη ηελ αλαθνύθηζε ηνπ ρξόληνπ πόλνπ, 6. ηελ αληηκεηώπηζε ησλ νμέσο παζρόλησλ αζζελώλ ζε όιν ην θάζκα ηεο ελδνλνζνθνκεηαθήο Αιπζίδαο ηεο Δπείγνπζαο Ιαηξηθήο, 7. ηελ θιηληθή αληηκεηώπηζε θαη δηδαζθαιία ηεο θαξδην-πλεπκνληθήο αλαδσνγόλεζεο, 8. ηελ επίβιεςε, δηδαζθαιία θαη αμηνιόγεζε ηεο επίδνζεο ηνπ ηαηξηθνύ θαη λνζειεπηηθνύ πξνζσπηθνύ ζηελ αλαηζζεζία θαη θαηαζηνιή, ηνλ πόλν, ηελ εληαηηθή ζεξαπεία θαη ηελ επείγνπζα ηαηξηθή, 9. ηελ αλάπηπμε θαηεπζπληήξησλ νδεγηώλ θιηληθήο πξαθηηθήο θαη ζπζηήκαηνο ζπλερνύο βειηίσζεο ηεο πνηόηεηαο ησλ παξερνκέλσλ θξνληίδσλ (Continuous Quality Improvement) θαη ειέγρνπ ηεο θιηληθήο πξαθηηθήο (medical audit), 10. ηε δηεμαγσγή έξεπλαο ζε θιηληθέο θαη βαζηθέο επηζηήκεο γηα λα εμεγήζεη θαη βειηηώζεη ηε θξνληίδα ησλ αζζελώλ, 11. ηελ εκπινθή ζηε δηνίθεζε λνζνθνκείσλ, ηαηξηθώλ ηκεκάησλ θαη εμσηεξηθώλ ηαηξείσλ πνπ αθνξνύλ ηηο παξαπάλσ ππεπζπλόηεηεο Ννζειεπηηθή Εηδηθόηεηα λνζειεπηηθή εηδηθόηεηα ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο ζήκεξα είλαη μερσξηζηή εηδηθόηεηα, πνπ Η αζρνιείηαη κε ηελ όιε Πεξηεγρεηξεηηθή Ννζειεπηηθή Φξνληίδα ηνπ αζζελνύο πνπ ππνβάιιεηαη ζε ρεηξνπξγηθέο, ζεξαπεπηηθέο θαη δηαγλσζηηθέο επεκβάζεηο θαη ε νπνία αλαιπηηθά πεξηιακβάλεη: ηε λνζειεπηηθή θάιπςε θάζε αλαηζζεζηνινγηθήο ηερληθήο ζε νπνηνδήπνηε ρώξν ή ηόπν απηή δηελεξγείηαη, ηελ ππνδνρή, έιεγρν θαη ςπρνινγηθή ππνζηήξημε ηνπ αζζελνύο πνπ πξόθεηηαη λα ππνβιεζεί ζε αλαηζζεζία, ηε λνζειεπηηθή θξνληίδα (απνιύκαλζε, απνζηείξσζε) ηνπ αλαηζζεζηνινγηθνύ πιηθνύ, ηνλ εκεξήζην έιεγρν θαη θξνληίδα ηνπ αλαηζζεζηνινγηθνύ εμνπιηζκνύ, ηελ παξαθνινύζεζε θαη θξνληίδα ηνπ αζζελνύο ζηε Μνλάδα Μεηα-Αλαηζζεηηθήο Αλάλεςεο θαη Μνλάδα Απμεκέλεο Φξνληίδαο, ηε λνζειεπηηθή θξνληίδα ηνπ νμένο κεηεγρεηξεηηθνύ πόλνπ, ηελ αλαθνύθηζε ηνπ ρξόληνπ πόλνπ, ηελ θαξδηνπλεπκνληθή αλαδσνγόλεζε ζε όινπο ηνπο ρώξνπο ηνπ λνζνθνκείνπ, ηελ εθπαίδεπζε ηνπ ηαηξηθνύ θαη λνζειεπηηθνύ πξνζσπηθνύ ζηνλ επξύηεξν ρώξν ηνπ λνζνθνκείνπ ζηελ θαξδηνπλεπκνληθή αλαδσνγόλεζε ΣΟΥΟΙ ΤΓΥΡΟΝΗ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ Η επξύηεηα ηεο εηδηθόηεηαο, ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο αληαλαθιάηαη θαη ζηηο πνιιαπιέο ππνεηδηθόηεηεο εληόο θαη εθηόο ρεηξνπξγείνπ ζηηο νπνίεο ρσξίδεηαη, πνπ είλαη νη αθόινπζεο, θαη όρη κόλνλ. Εληόο ρεηξνπξγείνπ δξαζηεξηόηεηεο: αλαηζζεζία γηα θνηιηαθέο επεκβάζεηο καηεπηηθή αλαηζζεζία 5

6 Διέλε Αζθεηνπνύινπ παηδναλαηζζεζία αλαηζζεζία γηα θαξδηνρεηξνπξγηθή αλαηζζεζία γηα αγγεηνρεηξνπξγηθή αλαηζζεζία γηα ζσξαθνρεηξνπξγηθή αλαηζζεζία γηα λεπξνρεηξνπξγηθή αλαηζζεζία γηα επεκβάζεηο βξαρείαο λνζειείαο αλαηζζεζία γηα πνιπηξαπκαηία. Εθηόο ρεηξνπξγείνπ δξαζηεξηόηεηεο: ήκεξα, νη αλαηζζεηηθέο ηερληθέο θαη νη κέζνδνη παξαθνινύζεζεο θαη ππνζηήξημεο ησλ δσηηθώλ ιεηηνπξγηώλ εθαξκόδνληαη, εθηόο από ηα ρεηξνπξγεία θαη ηηο κνλάδεο Δπείγνπζαο θαη Δληαηηθήο Ιαηξηθήο, θαη ζε άιια ηκήκαηα ηνπ λνζνθνκείνπ (Πίλαθαο 1-1), όπσο: δηαγλσζηηθέο επεκβάζεηο (αθηηλνδηαγλσζηηθό, καγλεηηθό ηνκνγξάθν, αμνληθό ηνκνγξάθν, επεκβαηηθή αθηηλνινγία, θιπ) καηεπηήξην ειεθηξν-shock ιηζνηξπςία αθηηλνζεξαπεία νδνληηαηξηθό ηκήκα ππεξεζίεο νμένο πόλνπ θιηληθή ρξόληνπ πόλνπ Δληαηηθή Θεξαπεία Δπείγνπζα Ιαηξηθή (πξν- & ελδν- λνζνθνκεηαθά ζηα αζζελνθόξα θαη ηα Σκήκαηα Δπεηγόλησλ Πεξηζηαηηθώλ) ΠΡΟΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΗΝ ΑΝΑΙΘΗΙΟΛΟΓΙΑ... if teaching is to be more than the retailing of the known, and if research is to seek real breakthroughs in the exploration of man and the cosmos, then teachers must be scholars, and scholarship must be more than refinement of the inherited store of knowledge... Kingman Brewster, President of Yale, 1971 Τ ν Ιαηξηθό Δθπαηδεπηηθό πλερέο: αξρίδεη κε ηελ πξνπηπρηαθή, ζπλερίδεηαη κε ηελ κεηαπηπρηαθή, θαη ηειεηψλεη κε ηε ζπλερηδόκελε ηαηξηθή εθπαίδεπζε. Σόζν ε πξνπηπρηαθή όζν θαη πηπρηαθή εθπαίδεπζε έρνπλ μεθάζαξα, θαιά αθνξηζκέλα θαη νκνηόκνξθα όξηα, ζηόρνπο αιιά θαη νκάδεο εθπαηδεπνκέλσλ, ζε αληίζεζε κε ηε ζπλερηδόκελε ηαηξηθή εθπαίδεπζε πνπ είλαη αλνκνηόκνξθε, πνιύ απισκέλε, θαη ρσξίο ζαθή δνκή. Πίλαθαο 1-2. Παλεπηζηεκηαθέο ζέζεηο (ΓΔΠ) ζηα 126 Ιαηξηθά Σκήκαηα ησλ ΗΠΑ θαηά ην αθαδεκατθό έηνο (ζύκθσλα κε έξεπλα πνπ δεκνζηεύζεθε ζην πεξηνδηθό JAMA 1992; 268: ). Γλωζηηθό Αληηθείκελν Σύλνιν ζέζεωλ 126 Ιαηξηθά Σκήκαηα HΠΑ Αξηζκόο % Παζνινγία Παηδηαηξηθή Φπρηαηξηθή Υεηξνπξγηθή (Βαζηθέο Δηδηθόηεηεο)

7 1 ν Κεθάιαην Δηζαγσγή ζηελ Αλαηζζεζηνινγία Αθηηλνινγία Αλαηζζεζηνινγία Μαηεπηηθή/Γπλαηθνινγία Νεπξνινγία Οηθνγελεηαθή Ιαηξηθή Οθζαικνινγία Οξζνπεδηθή Απνηέιεζκα ηεο αλαγλώξηζεο ηεο απμαλόκελεο ζεκαζίαο ηεο ζύγρξνλεο Αλαηζζεζίαο ήηαλ ε έληαμε ηεο Αλαηζζεζηνινγίαο ζηα γλσζηηθά αληηθείκελα ησλ πεξηζζόηεξσλ ηαηξηθώλ ζρνιώλ ηνπ θόζκνπ. Έηζη ζήκεξα ε Αλαηζζεζηνινγία θαηαιακβάλεη ηελ 6ε ζέζε ζε αξηζκφ παλεπηζηεκηαθψλ ζέζεσλ ζηνλ θαηάινγν ησλ γλσζηηθψλ αληηθεηκέλσλ ησλ 126 Ιαηξηθψλ ηκεκάησλ ηεο Ακεξηθήο θαηά ην αθαδεκατθφ έηνο (Πίλαθαο 1-2). Η παλεπηζηεκηαθή εθπαίδεπζε ζηελ Αλαηζζεζηνινγία, πνπ αξρηθά ήηαλ κόλν κεηαπηπρηαθή, πξννδεπηηθά έγηλε θαη πξνπηπρηαθή. Έξεπλα ζηελ Ακεξηθή ηνπ Alexander (Academ Med 1989; 64: 485) έδεημε φηη ην 80% ησλ αλαηζζεζηνινγηθψλ ηκεκάησλ ηεο Ακεξηθήο εθπαηδεχνπλ 3ηείο θνηηεηέο (πνπ αληηζηνηρνχλ ζηνπο 5εηείο ζηελ Διιάδα) γηα 2-4 εβδνκάδεο ζηελ Αλαηζζεζηνινγία, ελψ ζην 90% απηψλ ησλ ηκεκάησλ ε Αλαηζζεζηνινγία πξνζθέξεηαη ζην 4 0 έηνο θαη ζαλ θαη επηινγήλ θιηληθή άζθεζε γηα 4 εβδνκάδεο. ηελ Αγγιία θαηά ην 1988 ε δηάξθεηα εθπαίδεπζεο ζηελ Αλαηζζεζηνινγία θπκαηλφηαλ απφ 0 έσο 4 εβδνκάδεο, ρσξίο λα ππάξρνπλ πην ζπγθεθξηκέλα ζηνηρεία. Σν ίδην πεξίπνπ πξέπεη λα ηζρχεη θαη γηα ηελ Γεξκαλία, φπνπ ηψξα γίλεηαη πξνζπάζεηα ε Αλαηζζεζηνινγία λα γίλεη ππνρξεσηηθφ κάζεκα ζην 4ν Κιηληθφ κέξνο. Αμίδεη λα ζεκεησζεί όηη ζηελ Ακεξηθή ν πξώηνο θαζεγεηήο Αλαηζζεζηνινγίαο ήηαλ ν R. Waters πνπ εμειέγε ην 1933, ελώ ζηελ Δπξώπε ν R. Mackintosh πνπ εμειέγε ην 1937 ζηελ Ομθόξδε. ηελ Διιάδα πξώηνο θαζεγεηήο Αλαηζζεζηνινγίαο ήηαλ ν πύξνο Μαθξήο πνπ εμειέγε ζην Παλεπηζηήκην ηεο Θεζζαινλίθεο κόιηο ηνλ Απξίιην ηνπ Πξνθεηκέλνπ λα δώζεη κηα γεληθή εθπαίδεπζε γηα όινπο ηνπο γηαηξνύο αλεμάξηεηα από ην κειινληηθό πεδίν ελδηαθέξνληόο ηνπο, ην θάζε ηαηξηθό ηκήκα πξέπεη λα απαληήζεη ζην εξώηεκα: "ηη ζα πξέπεη λα γλσξίδεη έλαο κε-εηδηθφο γηα θάζε γλσζηηθφ αληηθείκελν (Οδεγφο πνπδψλ Ιαηξηθνχ Σκήκαηνο Harvard). H Αλαηζζεζηνινγία ζαλ εηδηθόηεηα έρεη κηα αληίθαζε. Αθελόο είλαη κία εηδηθόηεηα κε ίζσο ην κεγαιύηεξν πνζνζηό εθαξκνζκέλεο θπζηνινγίαο θαη εθαξκνζκέλεο θαξκαθνινγίαο. Αθεηέξνπ όκσο, έρεη ηε κνλαδηθφηεηα λα θαηαξγεί ηελ επηθνηλσλία κε ηνλ αζζελή πνπ θνηκάηαη θαη εμ αλάγθεο λα βαζίδεηαη κόλνλ ζε βηνινγηθά ζεκεία θαη κεηξήζεηο ζρεηηθήο αθξίβεηαο, ρσξίο λα έρεη νινθιεξσκέλε εηθόλα ηνπ βηνςπρνινγηθνύ θόζκνπ απηνύ ηνπ αζζελνύο. Δίλαη επλόεην, όηη ε δηδαζθαιία ηεο Αλαηζζεζίαο απηήο θαζεαπηήο δελ είλαη ε ζεκαληηθφηεξε ζπλεηζθνξά ηνπ Αλαηζζεζηνιόγνπ ζηελ πξνπηπρηαθή εθπαίδεπζε ελόο γηαηξνύ άιιεο εηδηθόηεηαο. Δίλαη όκσο ζεκαληηθή ε δπλαηόηεηα πνπ πξνζθέξεη γηα εθκάζεζε ελόο ηξόπνπ ζθέςεο θαη κηαο θξηηηθήο ζεώξεζεο ζηελ πξνζέγγηζε ηνπ αζζελνύο. Γηαηί ν αζζελήο ππό αλαηζζεζία πξνζθέξεη ηε δπλαηόηεηα γηα: ηε ιήςε απνθάζεσλ ζε ηαρέσο κεηαβαιιφκελεο θιηληθέο θαηαζηάζεηο, κε ηε βνήζεηα ηνπ θιηληθνύ θαη εξγαζηεξηαθνύ monitoring ησλ δηαθόξσλ ιεηηνπξγηώλ, ηε ιχζε πξνβιεκάησλ ζε νμείεο θαηαζηάζεηο, ηε ιήςε απνθάζεσλ ζρεηηθά κε ηε ρνξήγεζε πγξψλ ζε νμείο θαη κε θαηαζηάζεηο, λα βιέπεη ν θνηηεηήο ηνλ αζζελή ζαλ ζύλνιν θαη φρη ζαλ κεκνλσκέλεο ιεηηνπξγίεο ζπζηεκάησλ, πξνλόκην πνπ έρεη ε Αλαηζζεζηνινγία ζε ζύγθξηζε κε ηηο άιιεο εηδηθόηεηεο, ηε ζπλνιηθή ζεψξεζε ησλ δηαθφξσλ ζπζηεκάησλ θαη ησλ ηπρόλ αιιειεπηδξάζεσλ κεηαμύ ηνπο, πνπ γίλεηαη πξάμε θαηά ηελ πξνεγρεηξεηηθή αμηνιόγεζε θαη 7

8 Διέλε Αζθεηνπνύινπ πξνεηνηκαζία ηνπ αζζελνύο, θαη απνηειεί βαζηθή γλώζε ηόζν γηα ηνλ αγξνηηθό όζν θαη ηνλ εηδηθό γηαηξό, εθαξκνζκέλε θαξκαθεπηηθή αγσγή θαη πξνζέγγηζε ππό άκεζν έιεγρν ησλ "νπνησλ" ζπλεπεηώλ κε ηελ παξαθνινύζεζε ηνπ θαηάιιεινπ monitoring, λα δηδάζθεηαη ν θνηηεηήο επεκβαηηθέο πξάμεηο θαη δεμηόηεηεο ρσξίο λα βαζαλίδεηαη ν αζζελήο κε απνηέιεζκα λα γίλεηαη δπλαηή ε δηδαζθαιία βαζηθώλ γηα ηε δηαηήξεζε ηεο δσήο δεμηνηήησλ όπσο είλαη: ε ΔΣΓηαζσιήλσζε, ηελ νπνία πξέπεη λα γλσξίδεη θάζε γηαηξόο αλεμάξηεηα εηδηθόηεηαο, ε δηαηήξεζε αλνηθηνύ ηνπ αεξαγσγνύ θαη ν αεξηζκόο ηνπ αζζελνύο κε κάζθα θαη αεξαγσγό, κηα δεμηόηεηα πνπ πηζαλά έρεη αξρίζεη λα πεζαίλεη, αιιά πνπ κπνξεί λα ζώζεη ηνλ αζζελή, εάλ ιάβνπκε ππόςε όηη νί αζζελείο δελ πεζαίλνπλ από αληθαλόηεηα λα δηαζσιελσζνύλ, αιιά από ηε κε αλαγλώξηζε ηεο δηαζσιήλσζεο ηνπ νηζνθάγνπ, ή από ην κε έγθαηξν ζηακάηεκα ησλ πξνζπαζεηώλ γηα δηαζσιήλσζε ηνπο (BMJ 1985), ε εθκάζεζε ηεο ρξήζεο ησλ monitors όπσο π.ρ. ηνπ ΗΚΓξάθνπ, ηεο νμπκεηξίαο, ηεο κέηξεζεο ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο ζηελ παξαθνινύζεζε ηνπ αζζελνύο, ε ζπλνιηθή αληηκεηώπηζε ηεο βαζηθήο θαη εμεηδηθεπκέλεο αλαδσνγφλεζεο. πκπεξαζκαηηθά, ε πξνπηπρηαθή εθπαίδεπζε ζηελ Αλαηζζεζηνινγία έρεη ζθνπό λα δηδάμεη νξηζκέλεο βαζηθέο έλλνηεο θαη αξρέο θαζώο θαη δεμηόηεηεο κε ηηο νπνίεο πξέπεη λα είλαη εμνηθεησκέλνο θάζε γηαηξόο αλεμάξηεηα εηδηθόηεηαο, όπσο είλαη: oη ηερληθέο ηεο πξνεγρεηξεηηθήο αμηνιόγεζεο γηα ηελ αλαγλώξηζε αζζελώλ κε πςειό αλαηζζεηηθό θίλδπλν, ε θαιύηεξε πξνεγρεηξεηηθή αληηκεηώπηζε απηώλ ησλ αζζελώλ γηα κείσζε ηνπ αλαηζζεηηθνύ θηλδύλνπ, ν ηξόπνο δξάζεο θαη νη επηπινθέο αλαηζζεηηθώλ θαξκάθσλ θαη ηερληθώλ, αλάπηπμε ηθαλνηήησλ γηα θιηληθή παξαηήξεζε θαη ιήςε απνθάζεσλ ζε γξήγνξα κεηαβαιιόκελεο ζπλζήθεο, νη βαζηθέο αξρέο: ηεο αληηκεηώπηζεο θαη ππνζηήξημεο ηνπ αζζελνύο κε απώιεηα ζπλείδεζεο, ηνπ ειέγρνπ ηνπ αεξαγσγνύ, βαζηθώλ ηερληθώλ επηδεμηνηήησλ όπσο ε ΔΣΓ, ε ΚΑΑ, ηνπ αεξηζκνύ ησλ πλεπκόλσλ κε ζεηηθέο πηέζεηο, ηεο ρνξήγεζεο πγξώλ, ειεθηξνιπηώλ θαη αίκαηνο, ησλ επεκβαηηθώλ θαη κε κεζόδσλ monitoring, ηεο αληηκεηώπηζεο ηνπ νμένο θαη ρξόληνπ πόλνπ ΙΣΟΡΙΑ ΣΗ ΑΝΑΙΘΗΙΑ Η ηζηνξηθή αλαδξνκή ζηελ πνξεία θαη ηελ εμέιημε ηεο Αλαηζζεζίαο βνεζά λα δηαπηζησζεί, όρη κόλνλ ε ηεξάζηηα πξόνδνο πνπ έγηλε ζε ζύληνκν ζρεηηθά ρξνληθό δηάζηεκα αιιά θαη ε δηαθνξά ησλ αληηιήςεσλ πνπ ζήκεξα επηθξαηνύλ, ζρεηηθά κε ηε ρξεζηκόηεηα απηήο ηεο δπλακηθήο ηαηξηθήο εηδηθόηεηαο Η ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΣΗΝ ΑΡΥΑΙΟΣΗΣΑ Η αλαηζζεηηθή πξαθηηθή ρξνλνινγείηαη από ηνπο Αξραίνπο ρξόλνπο. Οη αξραίνη ιανί ρξεζηκνπνηνύζαλ ηα θύιια ηεο παπαξνύλαο, ηα θύιια ηεο θνθαίλεο θαη ηηο ξίδεο ηνπ Μαλδξαγόξα γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ζπλζήθεο ηέηνηεο πνπ ζα κπνξνύζαλ λα γίλνπλ ρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο. Η πξαθηηθή ηεο Αλαηζζεζίαο είλαη ηόζν παιηά όζν θαη ν Μηλσηθφο πνιηηηζκφο, όπσο κπνξεί θαλείο λα ζπκπεξάλεη εάλ κειεηήζεη ηελ ηζηνξία ηεο Θεάο ησλ Μεθώλσλ. Η Θεά ησλ Μεθώλσλ θαη ησλ Ιακάησλ είλαη ε κία από ηηο 5 ζεέο πνπ έθεξε ην 1936 ζην θσο ε ζθαπάλε ηνπ θαζεγεηή Μαξηλάηνπ ζηελ πεξηνρή Γάδη, νθηώ ρηιηόκεηξα από ην Ηξάθιεην (Δηθόλα 1-1). Σν εηδώιην απηό, πνπ νη αξραηνιόγνη ην 8

9 1 ν Κεθάιαην Δηζαγσγή ζηελ Αλαηζζεζηνινγία ηνπνζεηνύλ ζηε κεηαλαθηνξηθή πεξίνδν, γύξσ ζην 1450 π.υ., είλαη έλα από ηα πέληε πήιηλα εηδώιηα ηεο Μηλσηθήο Θεάο, ε νπνία θαηά ηνλ Μαξηλάην, βξίζθεηαη δηαδεδνκέλε ζε πνιύ κεγάιε πεξηνρή ηνπ πξντζηνξηθνύ θόζκνπ. Σν κεγαιύηεξν από ηα πέληε εηδώιηα ύςνπο 77 cm έρεη ζηνιηζκέλε ηελ θεθαιή ηνπ κε ηξεηο θαξθίδεο, πνπ παξηζηάλνπλ θεθαιέο ηεο κήθσλνο ηεο ππλνθφξνπ, γλσζηήο ζηε Βνηαλνινγία σο Paraver Somniferum. Οη αλαπαξαζηάζεηο απηέο ηεο θνηλήο παπαξνύλαο καξηπξνύλ ηε κεγάιε εμάπισζε ζηνλ αξραίν θόζκν ηνπ ρπκνύ ηεο, ηνπ νπίνπ, γηα ζεξαπεπηηθνύο ζθνπνύο. Δθηόο όκσο από ην όπην, πνιύ γλσζηό γηα ηηο ππλσηηθέο ηνπ ηθαλόηεηεο ζηελ αξραηόηεηα ήηαλ θαη ην θπηό "Μαλδξαγφξαο Officianarum", ε πην ζεκαληηθή πεγή ηεο νπζίαο "Τνζθίλε". Η ξίδα ηνπ θπηνύ Μαλδξαγόξα κνηάδεη κε αλδξείθειν, είλαη κεγάιε, ζαξθώδεο θαη από ηηλόο ζεκείνπ ζρίδεηαη ζηα δύν θαη κεξηθέο θνξέο θέξεη θαη δύν ιεπηόηεξεο δηαθιαδώζεηο. Γη απηό θαη ν Ππζαγόξαο νλόκαδε ην θπηό Αλζξσπφκνξθν. ύκθσλα κε ην κύζν επεηδή ην θπηό έκνηαδε κε άλζξσπν εζεσξείην όηη είλαη δσληαλφ θαη γη απηό ην λα ην μεξηδώζεηο ηζνδπλακνύζε κε θόλν είηε αλζξώπνπ είηε θπηνύ. ηνπο Διιελν - Ρσκατθνύο ρξόλνπο ήηαλ πνιύ γλσζηό όηη ηθαλή πνζόηεηα ηνπ ρπκνύ από ηηο ξίδεο ηνπ Μαλδξαγόξα πξνθαινύζε απψιεηα ζπλείδεζεο. Αιιά ην ελδηαθέξνλ γηα ηηο ππλσηηθέο ηθαλόηεηεο ηνπ Μαλδξαγόξα επηηείλεηαη θαηά ην Μεζαίσλα, όηαλ ην πξνζζέηνπλ ζην θξαζί ηνπ αηόκνπ πνπ πξόθεηηαη λα ππνζηεί κηα ρεηξνπξγηθή ηνκή γηα λα θνηκεζεί θαη λα κελ πνλάεη. Αληίζεηα κε απηά ηα επξήκαηα, νη αλαθνξέο ηνπ Ιππνθξάηε ζε ρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο είλαη ζπάληεο. Σν γεγνλόο απηό απνδίδεηαη ζην όηη ν Ιππνθξαηηθόο όξθνο απαγόξεπε εηδηθά ηηο ρεηξνπξγηθέο επεκβάζεηο ηηο νπνίεο ηηο άθελε ζε κε - γηαηξνύο θαη ηνπο ηεξείο: "Οπ ηεκέσ δε νπδέ κελ ιηζηψληαο "1. Γη απηό θαη ζηα γξαπηά ηνπ Ιππνθξάηε δελ βξίζθνληαη πεξηγξαθέο αλαηζζεζίαο θαη εγρείξεζεο, παξόιν όηη ζηνπο θιαζζηθνύο ρξόλνπο από ην 3000 π.υ. γίλνληαλ απιέο επεκβάζεηο, όπσο δηάλνημε απνζηεκάησλ ή αθαίξεζε απιώλ όγθσλ. Δηθόλα 1-1. Δηδώιην ηεο ζεάο ησλ Μεθώλσλ από ην Μνπζείν Ηξαθιείνπ (1450 π.υ), ζύκβνιν ηεο Αλαηζζεζηνινγηθήο Κιηληθήο ηνπ Παλεπηζηεκίνπ Κξήηεο. 1 "Γελ ζα θόςσ αθόκε θη αλ είλαη ζθιεξό ζαλ πέηξα". 9

10 Διέλε Αζθεηνπνύινπ Πνιύ αξγόηεξα ζηε Υξηζηηαληθή Θξεζθεία ππάξρνπλ ηζρπξέο απνδείμεηο γηα ηελ εθαξκνγή θάπνηαο κνξθήο Αλαηζζεζίαο. ην βηβιίν ηεο Γέλεζεο, θεθάιαην ΙΙ, 21-22, αλαθέξεηαη: "O Κχξηνο θαη Θεφο έθαλε λα πέζεη ζηνλ Αδάκ βαζχο χπλνο, θαη απηφο θνηκήζεθε". Μ απηή ηελ αλαηζζεζία έγηλε δπλαηή ε αθαίξεζε ησλ δύν πιεπξώλ από ηηο νπνίεο δηαπιάζηεθε ε Δύα. Η ιέμε "βαζύο ύπλνο" είλαη κεηάθξαζε ηεο Δβξατθήο ιέμεο "tardamach" πνπ είλαη ζήκεξα ν αλαγλσξηζκέλνο όξνο ζην Ιζξαήι γηα ηελ πξάμε ηεο "Αλαηζζεζίαο". Καηά ηε δηάξθεηα ησλ αηώλσλ, από ηελ αξραηόηεηα κέρξη θαη ηνλ 19ν αηώλα, ε θνηλσλία πίζηεπε όηη; "ν πφλνο απνηεινχζε θαθφ ζεκάδη ησλ ζεψλ", πνπ κ απηόλ ηνλ ηξόπν ηηκσξνύζαλ ηνπ ζλεηνύο γηα ηηο ακαξηίεο ηνπο. ην Βηβιίν ηνπ Ιώβ γξάθεηαη: "Ο ακαξησιφο άλζξσπνο ζα πεξάζεη κε πόλν φιε ηνπ ηε δσή". Καηά ηνπο επόκελνπο αηώλεο ππήξμε κεγάιε απαηζηνδνμία θαη κνηξνιαηξία (regignation) ζρεηηθά κε ηνλ πόλν. H Αλαγέλλεζε έθεξε κηθξέο αιιαγέο ζηελ αληηκεηώπηζε ηνπ πόλνπ θαη ηεο λόζνπ. Οη γηαηξνί ηεο επνρήο εθάξκνδαλ αθόκε ηελ ηαηξηθή ηνπ Γαιελνύ, πνπ βαζηδόηαλ ζε "παξάινγεο ζεξαπείεο κε αθαίκαμε, ππαθηηθά θαη εκεηφ". Καζώο ν άλεκνο ηεο αιιαγήο γίλεηαη αηζζεηόο κε ηνλ εξρνκό ηεο Ρνκαληηθήο πεξηόδνπ δελ είλαη πεξίεξγν όηη απηή ε αλαπνηειεζκαηηθή πξαθηηθή ηεο Ιαηξηθήο πξνθάιεζε ην ζθεπηηθηζκό θαη ηελ αληίζηαζε ηόζν ησλ ζθεπηόκελσλ αηόκσλ αιιά θαη ησλ αζζελώλ. Ο θαηξόο έρεη θζάζεη γηα λα αληηκεησπηζηεί ε λφζνο θαη ν πφλνο κε ινγηθή, θαζώο γίλεηαη πξννδεπηηθά απνδεθηό όηη δελ απνηεινχλ ππεξθπζηθά θαηλφκελα, αιιά έθθξαζε ηεο θχζεο, πνπ κπνξνχλ λα κειεηεζνχλ θαη αθφκε λα ηξνπνπνηεζνχλ αλάινγα. Η λενδεκηνπξγνύκελε αληίιεςε φηη ν Πφλνο πξέπεη λα πξνιακβάλεηαη θαη λα αλαθνπθίδεηαη απνηειεί ην θνηλσληθό ζθεληθό ηεο αλαθάιπςεο ηεο ζχγρξνλεο Αλαηζζεζίαο ζηα κέζα ηνπ 19νπ αηώλα, ε νπνία ζπκπίπηεη κνλαδηθά θαη εηδηθά κε ηε Ρνκαληηθή Πεξίνδν, ηελ αιιαγή θαη ηηο λεώηεξεο αλζξσπηζηηθέο απόςεηο θαη αληηθεηκεληθέο ζέζεηο ηεο Ιαηξηθήο Η ΑΝΑΙΘΗΙΑ ΣΟΝ ΓΔΚΑΣΟ ΈΝΑΣΟ ΑΙΩΝΑ Α λ θαη ε αλαηζζεηηθή πξαθηηθή ρξνλνινγείηαη από ηνπο αξραίνπο ρξόλνπο, εληνύηνηο ε αλάπηπμε ηεο εηδηθόηεηαο άξρηζε κόιηο ζηα κέζα ηνπ 19 νπ αηώλα γηα λα εδξαησζεί θαηά ηελ ηειεπηαία πεληαθνληαεηία. Παξαθάησ αλαθέξνληαη αλαιπηηθά νη θπξηόηεξνη ζηαζκνί ηεο λεώηεξεο ηζηνξίαο ηεο Αλαηζζεζίαο (θαη ζπλνπηηθά ζηνλ Πίλαθαο 1-1). Δηθόλα 1-2. Πίλαθαο ηνπ Robert Hincklkey πνπ απεηθνλίδεη ηνλ W. Morton λα ρνξεγεί Αηζέξα γηα ηε δηελέξγεηα κηαο ρεηξνπξγηθήο επέκβαζεο ζηε γλάζν. 10

11 1 ν Κεθάιαην Δηζαγσγή ζηελ Αλαηζζεζηνινγία Σν 1800 ν Humphry Davy ζηελ Αγγιία είρε πξνηείλεη όηη ην Τπνμείδην ηνπ Αδώηνπ (Ν 2Ο) κπνξεί λα είλαη ρξήζηκν γηα ηελ αλαθνύθηζε ηνπ πόλνπ ησλ ρεηξνπξγηθώλ επεκβάζεσλ, ην αέξην απηό ρξεζηκνπνηείην κόλν γηα ςπραγσγηθνύο ζθνπνύο (ηιαξπληηθό αέξην) ζε θνηλσληθέο εθδειώζεηο. Σνλ Ιαλνπάξην ηνπ 1842 ν William E. Clarke από ην Rochester ηεο Νέαο Τόξθεο επηρείξεζε εμαγσγή νδόληνο ππό ηελ επείξηα ηνπ Αηζέξα. ηηο 30 Mαξηίνπ 1842 ν Dr Crawford Wiliamson Long ρνξήγεζε γηα πξώηε θνξά Αηζέξα γηα ρεηξνπξγηθή επέκβαζε, ηελ αθαίξεζε νγθηδίνπ από ηνλ απρέλα ηνπ James Venable, ζην Jefferson ηεο Aηιάληα ησλ ΗΠΑ. Αιιά ν Long δελ δεκνζηνπνίεζε απηό ην γεγνλόο κέρξη ην 1846 θαη έηζη έκεηλε ζηελ αθάλεηα. Σν 1844 ν Horace Wells, έλαο νδνληίαηξνο ρξεζηκνπνίεζε ην Τπνμείδην ηνπ Αδώηνπ γηα ηελ αλώδπλε εμαγσγή δνληηνύ, αιιά ε δεκόζηα επίδεημε απηήο ηεο αλαθάιπςεο δελ ήηαλ επηηπρήο θαη ην αέξην απηό μεράζηεθε γηα 20 πεξίπνπ ρξόληα, γηα λα επαλεηζαρζεί από ηνλ Gardner Quincy Colton ην Χο "αξρή ηεο ζύγρξνλεο αλαηζζεζίαο ζεσξείηαη ε 16 Οθηωβξίνπ ηνπ 1846 όηαλ έλαο νδνληίαηξνο, θαη ζηελ επνρή εθείλε θνηηεηήο ηεο Ιαηξηθήο, ν William Morton ρνξήγεζε αηζέξα γηα ηελ αθαίξεζε ελόο όγθνπ ηεο γλάζνπ ζην Γεληθό Ννζνθνκείν ηεο Μαζαρνπζέηεο ζηε Βνζηώλε ζηηο ΗΠΑ. Η 25ιεπηε απηή εγρείξεζε, πνπ ζεσξήζεθε νξόζεκν γηα ηελ ηαηξηθή, έγηλε ζηνλ αζζελή Gilbert Abbott από ην ρεηξνπξγό John Collins Warren o νπνίνο κόιηο ηειείσζε είπε "Gentlemen this is not humbung". 2 Απηό ην γεγνλόο αλαπαξάζηεζε ν δσγξάθνο Robert Hinckley ζ έλα δηάζεκν πίλαθα πνπ είλαη ζήκεξα αλαξηεκέλνο ζηελ ηαηξηθή βηβιηνζήθε Cantaway ηνπ Παλεπηζηεκίνπ ηνπ Harvard ζηε Βνζηώλε. ηνλ πίλαθα απηόλ (Δηθόλα 1-2) απεηθνλίδεηαη ν W. Morton λα ρνξεγεί Αηζέξα ζηνλ θαζηζηό (θαη όρη μαπισκέλν αζζελή) γηα ηε δηελέξγεηα ηεο ρεηξνπξγηθήο επέκβαζεο ζηε γλάζν, ζην πεξίθεκν απηό ακθηζέαηξν ηεο Βνζηόλεο, πνπ νλνκάζηεθε ηηκήο έλεθελ "o ζόινο ηνπ Αηζέξα" (the Ether Dome) θαη αθόκε ζώδεηαη ζην Γεληθό Ννζνθνκείν ηεο Μαζαρνπζέηεο. Η επηηύκβηα επηγξαθή ζηνλ ηάθν ηνπ W. Morton (ζηελ Αηιάληα ησλ ΗΠΑ) πνπ ζεσξήζεθε ηειηθά ν παηέξαο ηεο ζύγρξνλεο αλαηζζεζίαο, απνηειεί έλαλ ύκλν ζηελ Αλαηζζεζία θαη ηε ζπκβνιή ηεο ζηε ζύγρξνλε επηζηήκε: Inventor and Revealer of Anaesthetic Inhalation Before Whom, in All Time, Surgery was an Agony, By Whom Pain in Surgery was Averted and Annulled, Since Whom Science has Control of Pain 3. Όπσο αλέθεξε ν Sir William Osler ζην Science: ζηελ Δπηζηήκε ε δόμα αλήθεη ζ απηόλ πνπ πείζεη ηνλ θόζκν θαη όρη ζ απηόλ ζηνλ νπνίν ε ηδέα αλήθεη. Ο Morton έπεηζε ηνλ θόζκν, ε δόμα είλαη δηθή ηνπ 4. Όπσο πξνέβιεςε ν δηάζεκνο ρεηξνπξγόο ηεο Βνζηόλεο Henry Bigelow, πνπ ήηαλ παξώλ ζ απηή ηελ πξώηε ηζηνξηθή επίδεημε ηεο αλαηζζεζίαο κε αηζέξα: απηή ε πξάμε είλαη θάηη πνπ ζα θάλεη ην γχξν ηνπ θφζκνπ 5, ελώ όπσο πξνείπε ιίγεο εκέξεο αξγόηεξα (ζηηο 21 Ννεκβξίνπ 1846) ν δηάζεκνο ρεηξνπξγόο O. Holmes απηφο ν φξνο ζα επαλαιεθζεί απφ φιεο ηηο γιψζζεο θάζε πνιηηηζκέλνπ ιανχ ηεο αλζξσπφηεηαο 6. ηηο 21 2 "Κύξηνη, απηό δελ είλαη απάηε" 3 Δθεξεχηεο ηεο Αλαηζζεζίαο Γη Δηζπλνήο Πξηλ απφ ηνλ νπνίν ε Υεηξνπξγηθή ζε φιεο ηηο επνρέο ήηαλ αγσλία, Με ηνλ νπνίν ν Πφλνο ηεο Δγρείξεζεο Απνηξάπεθε θαη Δθκεδελίζηεθε Μεηά ηνλ νπνίν ε Δπηζηήκε έιεγμε ηνλ Πφλν. 4 the credit goes to the man who convinces the world, not the man to whom the idea first occurs. Morton convinced the world; the credit is his. 5 This is something, that will go around the world 6 "a term which will be repeated by the tongues of every civilized race of mankind". 11

12 Διέλε Αζθεηνπνύινπ Ννεκβξίνπ 1846 ε θαηλνύξγηα αλαθάιπςε παίξλεη ην όλνκα ηεο. Ο δηάζεκνο ρεηξνπξγόο ηεο Βνζηόλεο Oliver Wendell Holmes, πνπ ήηαλ παξώλ ζ απηή ηελ πξώηε ηζηνξηθή επίδεημε ηεο αλαηζζεζίαο κε αηζέξα ηεο δίδεη ηελ νλνκαζία Αλαηζζεζία. Ο Holmes έγξαθε ιίγεο εκέξεο αξγόηεξα ζηνλ Morton: Everybody wants to have a hand in a great discovery. All I will do is to give you a hint or two as to names... The state I should think should be called Anaesthesia. This signifies insensibility, most particularly (as used by Linnaeus and Cullen) to objects of touch.. Μόιηο έλα κήλα κεηά ηελ ηζηνξηθή επίδεημε ηνπ Morton ε Αλαηζζεζία εηζάγεηαη θαη ζηελ Δπξώπε: ηηο αξρέο Ννεκβξίνπ 1846 o W. Frazer θάλεη αθξσηεξηαζκό άθξνπ κε Αηζέξα ζην Dumphries and Galloway Royal Infirmary ζηε θσηία. ηηο 20 Γεθεκβξίνπ 1846 ν Robert Liston o πην γλσζηόο ρεηξνπξγόο ηεο επνρήο ηνπ ρνξεγεί αλαηζζεζία κε Αηζέξα γηα ηνλ αθξσηεξηαζκό ηνπ κεξνύ αθξσηεξίαζε ην κεξό ηνπ Frederick Churchill, 36 εηώλ butler πνπ έπαζρε από ζεπηηθή αξζξίηηδα ηνπ γόλαηνο θαη νλνκάδεη ηε κέζνδν "a Yankee dodge" 7. Σνλ Αηζέξα ρνξήγεζε ν William Squire, έλαο καζεηεπόκελνο ρεηξνπξγόο, ζην North London Hospital, γλσζηό ζήκεξα ζαλ University College Hospital, ζην Λνλδίλν. ηηο 19 Ιαλνπαξίνπ 1847, δύν κήλεο κεηά ηελ πξώηε ρξήζε ηνπ Αηζέξα ζηελ Αγγιία, ν James Young Simpson, Καζεγεηήο Μαηεπηηθήο ζην Δδηκβνύξγν, ιακπξόο επηζηήκνλαο θαη ππνζηεξηθηήο θαηλνύξγησλ ηδεώλ, ακέζσο αλαγλώξηζε ηε ζεκαζία ηεο Αλαηζζεζίαο θαη ήηαλ ν πξψηνο πνπ ρνξήγεζε Αηζέξα γηα λα αλαθνπθίζεη γηα πξψηε θνξά ηνπο πφλνπο ηεο γέλλαο. ηελ αξρή ηνλ ρξεζηκνπνίεζε ζε δύζθνινπο ηνθεηνύο (εκβξπνπιθίεο θαη επεκβάζεηο) αιιά γξήγνξα ηνλ ρξεζηκνπνίεζε θαη ζε θπζηνινγηθνύο ηνθεηνύο. Δληνύηνηο βξήθε κεηνλεθηήκαηα ζηε... δπζάξεζηε θαη επίκνλε κπξσδηά, ηνλ εξεζηζκό ησλ βξόγρσλ θαηά ηελ πξώηε εηζπλνή θαη ηηο κεγάιεο πνζόηεηεο πνπ ελίνηε ρξεηαδόηαλ λα ρξεζηκνπνηεζνύλ Αξγόηεξα έγξαθε:... δνθίκαζα ζηνλ εαπηό κνπ θαη άιινπο ηελ εηζπλνή δηαθόξσλ πηεηηθώλ πγξώλ Έηζη, έθζαζε ζην Υισξνθόξκην. Δίλαη γλσζηό ην πείξακά ηνπ κεηά ην δείπλν ζηνλ εαπηό ηνπ θαη δύν λεώηεξνπο ζπλαδέιθνπο ηνπ. Ο γλσζηόο ρεηξνπξγόο θαη γείηνλαο ηνπ James Miller, πνπ γλώξηδε γηα ηα πεηξάκαηα, επηζθεπηόηαλ ην επόκελν πξσί ην γείηνλα ηνπ γηα λα επηβεβαηώζεη όηη όια ήζαλ εληάμεη κεηά ηηο λπθηεξηλέο εηζπλνέο. ηηο 4 Ννεκβξίνπ 1847 ν Simpson ήηαλ ν πξώηνο πνπ μύπλεζε, ελώ ν Duncan ξνράιηδε θάησ από ην ηξαπέδη θαη ν Keith ρηππηόηαλ βίαηα (Δηθόλα 1-3), ελώ ε θπξία Simpson θαη νη αληςηέο ηεο βξίζθνληαλ ζε θαηάζηαζε παληθνύ. Οη ηδηόηεηεο ησλ πξώησλ αλαηζζεηηθώλ αλαθαιύθζεθαλ θαηά ηύρε. ηηο 5 Ννεκβξίνπ 1847 έιαβε ρώξα ν πξψηνο ηνθεηφο κε Υισξνθφξκην. Μεηά 11 εκέξεο ν Simpson δεκνζίεπζε ην πξώην ηνπ θπιιάδην γηα ην Υισξνθόξκην. Έηζη κέζα ζε κόιηο 11 εκέξεο έγηλαλ ηα πξώηα πεηξάκαηα θαη δεκνζηεύζεηο θαη γελλήζεθε ε αλαηζζεζία κε ρισξνθφξκην. ηηο 3 Απξηιίνπ 1853 ν John Snow ρνξήγεζε Υισξνθφξκην ζηε Βαζίιηζζα Βηθηόξηα ζηε γέλλα ηνπ πξίγθηπα Λενπόιδνπ, γεγνλόο γηα ην νπνίν ε βαζίιηζζα έγξαςε ζην εκεξνιόγηό ηεο "the effect was soothing, quieting and delightful beyond measure Σν 1884 πξσηνεκθαλίζηεθε ε ηνπηθή αλαηζζεζία όηαλ ν C. Koller ζηε Βηέλλε επέδεημε ηε ρξεζηκνπνίεζε θνθαΐλεο γηα ηελ ηνπηθή αλαιγεζία ηνπ νθζαικνύ. Η ξαρηαία αλαηζζεζία πεξηγξάθεθε ην 1898 από ηνλ Bier θαη ε επηζθιεξίδηνο πξνζπέιαζε ην Ακεξηθάληθν ηέρλαζκα 8 disagreeable and very persistent smell, its occasional tedency to irritation of the bronchi during its first inspirations, and the large quantity occasionally required to be used I have tried upon myself and others the inhalation of different other volatile fluids... 12

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία

Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Χορήγηζη ΗΧΜΒ ζε ορθοπαιδικό τειροσργείο σπό περιοτική αναιζθηζία Δρ Σηαμάηιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειροσργός Επιμεληηής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Αγαπεηέ Γηαηξέ.. Υειρόγραθο κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΝΔΥΗΕΟΜΔΝΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΣΟΤ 2010-2011 Σα καζήκαηα γίλνληαη ζην γξαθείν ησλ ηαηξώλ ηνπ Tκήκαηνο θάζε Πέκπηε 12:00 14:00, ρξεζηκνπνηώληαο ηα θαηάιιεια νπηηθναθνπζηηθά κέζα, εθηόο Ηνπιίνπ θαη Απγνύζηνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ.

19.15-21.00 ΠΡΟΝΓΓΙΖ ΡΟΑΞΔΕΑ Ξξόιεςε θαη αληηκεηώπηζε θαξδηαγγεηαθώλ επηπινθώλ κεηά από αγγεηαθό εγθεθαιηθό επεηζόδην Ππληνληζηήο: Θ. Λ. Γαηζέιεο Θ. Εάρνπ Α. Ινπθόπνπινο Δ. Θνπινύιαο Θ.Ξ. Καθαξίηζεο Κ. Κπνύικπνπ Γ. Ληάηνο Γ.Λ. Ληαιέθνο Γ. Ξαπαδάκνπ Α. Ξνιύδνο Δ.Η. Οεγνπνύινπ Α. Παξακνύξηζε Κ. Πγάληδνο Α. Πηέθνο 18.30 ΣΑΗΟΔΡΗΠΚΝΠ-ΞΟΝΠΦΩΛΖΠΔΗΠ

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ

ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ ΥΔΙΡΙΜΟ ΑΘΔΝΟΤ ΠΟΤ ΛΑΜΒΑΝΔΙ ΑΝΣΙΘΡΟΜΒΩΣΙΚΑ Η ΑΝΣΙΑΙΜΟΠΔΣΑΛΙΑΚΑ Γξ. Γεκήηξηνο Καπεηάλνο Δπηκειεηήο Α Γαζηξεληεξνινγηθή Κιηληθή Γ.Ν. «Γεώξγηνο Παπαληθνιάνπ» Θεζζαινλίθε Γελ έρσ ζύγθξνπζε ζπκθεξόλησλ κε ηηο

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ.

ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ. ΣΟ ΜΑΖΘΚΟ ΑΤΣΟΚΘΝΗΣΘΣΘΚΟ ΑΣΤΥΗΜΑ ΣΗ 7-1-2014 ΣΑ ΜΑΛΓΑΡΑ ΘΕΑΛΟΝΘΚΗ. Η ΕΜΠΕΘΡΘΑ ΣΗ Α ΥΕΘΡΟΤΡΓΘΚΗ ΚΛΘΝΘΚΗ ΑΠΘ ΣΗΝ ΑΝΣΘΜΕΣΩΠΘΗ ΣΟΤ. Δεγερκεηδόγιοσ Νηθόιαος¹²*, Καραδεκεηρίοσ Μαρία³, ηασρίδες Κσρηάθος¹, Σοοσιηάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43

ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 ΕΞΟΡΤΞΗ & ΚΑΣΑΚΕΤΕ ΣΗΝ ΕΤΡΩΠΗ ΜΑΘΗΜΑ 43 Κα ακαθένεηε 5 εονςπασθέξ πώνεξ θαη κα βνείηε ημ είδμξ ημο μνοθημύ ημοξ πιμύημο. Πμημη πανάγμκηεξ επηηνέπμοκ ηεκ θαηαζθεοή μεγάιςκ ηεπκηθώκ ένγςκ; Ε ελόνολε (ελαγςγή

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ

ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ ΓΗΑΣΡΟΦΗΚΖ ΤΠΟΣΗΡΗΞΖ Ζ ΌΥΗ ΣΖ ΜΔΘ/Κ ; ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΤΡΟΓΙΑΝΝΗ ΝΟΗΛΕΤΣΡΙΑ ΣΕ,ΜSC ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΣΩΝ ΚΩΝΣΑΝΣΟΠΟΤΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑ Ζ ΚΑΚΖ ΘΡΔΦΖ Δπεξεάδεη: ηε κπτθή ηζρύ ησλ ζθειεηηθώλ κπώλ κε απνηέιεζκα ηε κεησκέλε

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση

Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Καρκίνος του μαστού: Παράγοντες Κινδύνου και Οικογενής Προδιάθεση Ioanna Tzoulaki MSc PhD Lecturer in Epidemiology University of Ioannina School of Medicine & Imperial College School of Medicine Καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n

επαξθήο ζηαηηζηηθή ζπλάξηεζε, β) Έζησ η.δ. είλαη αλεμάξηεην ηνπ. Άξα πξόθεηηαη γηα 1 n . ΜΑΚΡΑ ΣΟΑ 7 & ΕΘΝ. ΑΝΣΙΣΑΕΩ (ΠΕΙΡΑΙΑ),. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗ 06 Α (ΠΕΙΡΑΙΑ), 3. ΠΤΡΓΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ (ΑΘΗΝΑ). ΣΗΛ 040970,,, www.vtal.gr Επιλεγμένες Ασκήσεις. α) Έζησ η.δ. Ep. Να δεηρζεί όηη ε T,..., ~, 0

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ 1 Ο πίλαθαο ηεο πξνεγνύκελεο ζειίδαο είλαη ηκήκα ηεο έθζεζεο πνπ δεκνζηεύηεθε από ηελ PLAN Ιnternational, κηα δηεζλή αλζξσπηζηηθή νξγάλσζε. Γίλνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο παξεκβάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger

Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger Τάπηα με ππάζo, bacon και θέηα by Madame Ginger 1 θύιιν ζθνιηάηαο 2 πξάζα 150 γξ. bacon 150 γξ. θέηα ΓΧΓΧΝΗ 100 γξ. γξαβηέξα ΓΧΓΧΝΗ 1 θ.ζ. ειαηόιαδν Κόβνπκε ηα πξάζα ζε ιεπηέο ξνδέιεο. Κόβνπκε ην bacon

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ»

Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Γηαγλσζηηθή θαη Θεξαπεπηηθή Πξνζέγγηζε ηνπ «Μεγάθνινπ» Κσλζηαληίλνο Μηκίδεο Γαζηξεληεξνιόγνο Δπίθνπξνο Καζεγεηήο Παζνινγίαο Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο Οξηζκόο Ο όξνο κεγάθνιν αλαθέξεηαη ζηε δηάκεηξν

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ

RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ RND: παξνπζίαζε πεξηζηαηηθνύ Αλαζηαζία Γακέινπ Καξδηνιόγνο Παλεπηζηεκηαθό Ννζνθνκείν Πάηξαο Conflicts of interest: no conflict Patras University Hospital Ιζηνξηθό αζζελνύο, 71 εηώλ, 95 kg Σαθραξώδεο δηαβήηεο/

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Master Class 3. Ο Ν.Ζανταρίδης προτείνει θέματα Μαθηματικών Γ Λσκειοσ ΘΕΜΑ 1.

Master Class 3. Ο Ν.Ζανταρίδης προτείνει θέματα Μαθηματικών Γ Λσκειοσ ΘΕΜΑ 1. ΘΕΜΑ. Γηα ηελ ζπλάξηεζε f : IR IR ηζρύεη + f() f(- ) = γηα θάζε IR. Να δείμεηε όηη f() =, ΙR. Να βξείηε ηελ εθαπηόκελε (ε) ηεο C f πνπ δηέξρεηαη από ην ζεκείν (-,-) 3. Να βξείηε ην εκβαδόλ Δ(α) ηνπ ρωξίνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

Η. ΣΟΗΥΔΗΑ ΠΟΤ ΓΗΑΣΖΡΟΤΝΣΑΗ

Η. ΣΟΗΥΔΗΑ ΠΟΤ ΓΗΑΣΖΡΟΤΝΣΑΗ Αγαπεηέ αξρεγέ, Τν λέν ζύζηεκα ησλ playoff πνπ πηινηηθά ζα εθαξκνζηεί ζηε θεηηλή πεξίνδν 2013 14 απνηειεί κηα βειηίσζε ηνπ πθηζηάκελνπ ζπζηήκαηνο πνπ κε επηηπρία εθαξκόζηεθε ζηηο πξώηεο έμη δηνξγαλώζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ

ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ ΘΕΜΑ: ΚΟΠΖ ΠΗΣΑ ΠΑΔΠΠΔ - ΔΔΓΑ Μεγάιε επηηπρία ζεκείωζε ε θνηλή εθδήιωζε γηα ηελ θνπή πίηαο γηα ην 2009, ηνπ Παλειιήληνπ πλδέζκνπ Δπηρεηξήζεωλ Πξνζηαζίαο Πεξηβάιινληνο (ΠΑΔΠΠΔ) θαη ηεο Διιεληθήο Δηαηξίαο

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ

ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ 2 ΛΑΠΑΡΟΚΟΠΙΚΗ ΕΠΙΜΗΚΗ ΓΑΣΡΕΚΣΟΜΗ (Sleeve Gastrectomy) Εςάγγελορ Νάνορ Η Λαπαξνζθνπηθή Δπηκήθεο Γαζηξεθηνκή είλαη κηα λέα ρεηξνπξγηθή κέζνδνο αδπλαηίζκαηνο πνπ κπνξεί λα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ

ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΔΝΝΟΙΔ ΚΑΙ ΟΡΙΜΟΙ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΑΘΗΜΑ 2T2 41 ΓΟΜΙΚΗ ΦΤΙΚΗ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ ΠΑΡΟΤΙΑΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΟΤ ΚΑΝΟΝΙΜΟΤ ΜΟΝΑΓΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΚΑΣΗΓΟΡΙΔ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΠΑΡΑΜΔΣΡΟΙ ΑΚΟΤΣΙΚΗ ΑΝΔΗ ΚΡΙΣΗΡΙΑ ΗΥΟΜΟΝΩΗ - ΗΥΟΠΡΟΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα

Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα ΥΤΛΛΟ ΕΡΓΑΙΑ 8 Το φως θερμαίνει - Ψυχρά και Θερμά χρώματα Α. Ψυχρά και Θερμά χρώματα Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας Ο πετροπαιχνιδιάτορας... φωτιά ναι το πηγούνι του χρυσάφι το πηρούνι του Οδ. Ελύτης Σα χρώματα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ

ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ ΠΡΟΣΔΙΝΟΜΔΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΜΔΣΑ ΑΠΟ ΑΡΘΡΟΚΟΠΗΗ ΙΥΙΟΤ ΓΙΑΡΚΔΙΑ 6 ΔΒΓΟΜΑΓΩΝ (Τπεύζπλνο Ιαηξόο : Α. Παπαβαζηιείνπ) (Τπεύζπλνη Φπζ/ηέο: Ισαθεηκίδεο ηαύξνο θηλ. 6977223666, Καξακέξε Καηεξίλα θηλ. 6944701324)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ

ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ Α. Αεπόβια ικανόηηηα: ΑΣΚΗΣΔΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΟ ΓΗΠΔΓΟ 1. Φόλλοος ζηα δύο καλάθια: νη αζιεηέο είλαη απέλαληη από ηα ηακπιώ ζε δπν γξακκέο. Οη πξώηνη έρνπλ από κηα κπάια. Με ην ζύλζεκα θάλνπλ θόιιννπ

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα