Βάκαλος Αριστείδης, MD, PhD

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βάκαλος Αριστείδης, MD, PhD"

Transcript

1 1 Εκτίµηση της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης µε τη χρήση του διακρανιακού Doppler (TCD) και καθοδήγηση της θεραπείας σε ασθενείς µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση Βάκαλος Αριστείδης, MD, PhD ABSTRACT Transcranial Doppler evaluation of cerebral autoregulation in patients with severe traumatic brain injury Vakalos A The ability of the cerebral vascular bed to undergo constriction or dilation in response to various stimuli is termed vascular reactivity or cerebral autoregulation. When the stimulus is the change in cerebral perfusion pressure (CPP) the vascular response is termed cerebrovascular pressure reactivity. When the stimulus is the change in PaCO2 the vascular response is termed carbon dioxide reactivity. The transcranial Doppler (TCD) provides information about changes in flow velocities secondary to changes in CPP or PaCO 2. Although cerebral blood flow (CBF) is not directly measured by TCD, changes in velocity are correlated with flow if the vessel cross sectional area remains constant and has been used as a method of assessing autoregulation. Loss of autoregulation is common in patients with severe traumatic brain injury (TBI) and is associated with severity of injury and increase mortality. In these patients, CBF is affected not only by CPP but by the state of autoregulation as well. Knowledge of the state of autoregulation with TCD examination using several methods may permit individualization of therapy. So far, none of these methods has an established role in routine clinical practice, but may be used as a part of multimodal monitoring, giving information about the risk of ischemia and enhances the potential of early effective interventions to reverse pathologic states on an individual basis. Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος, ιευθυντής ΜΕΘ, Γ. Νοσοκοµείου Ξάνθης Σε ασθενείς µε κρανιοεγκεφαλική κάκωση, η πρωτοπαθής εγκεφαλική βλάβη η οποία συµβαίνει κατά την ώρα του ατυχήµατος ακολουθείται από την δευτεροπαθή εγκεφαλική βλάβη. Και οι δύο µηχανισµοί καθορίζουν τη σοβαρότητα της κάκωσης, την επιβίωση και την έκβαση[1]. Η δευτεροπαθής εγκεφαλική βλάβη [2] είναι αποτέλεσµα εγκεφαλικής ισχαιµίας, η οποία προκαλείται είτε από χωροκατακτητική βλάβη, όπως ενδοκρανιακό αιµάτωµα, είτε από διάχυτη βλάβη. Η διάχυτη βλάβη σχετίζεται µε µη πλήρως διευκρινισµένους παθοφυσιολογικούς και βιοχηµικούς µηχανισµούς, όπως παραγωγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου, διαταραχή της διαπερατότητας και της λειτουργικότητας της κυτταρικής µεµβράνης, τοξικότητα ιόντων ασβεστίου και µε νευροορµονικούς µηχανισµούς λόγω δυσλειτουργίας του υποθαλάµου και της γέφυρας, οι οποίοι έχουν ως έκφανση υπερδραστηριότητα του συµπαθητικού συστή- µατος. Ως αποτέλεσµα δηµιουργείται σφαιρική ή κατά περιοχές διαταραχή στην ακεραιότητα του αιµατοεγκεφαλικού φραγµού (Blood Brain Barrier, BBB) και της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης και τελική εγκατάσταση εγκεφαλικού οιδήµατος, αγγειοκινητικού (vasogenic) ή κυτταροτοξικού (cytotoxic) τύπου, το οποίο ευθύ-

2 2 νεται κατά βάση για την µείωση της εγκεφαλικής αιµατικής ροής, την µείωση της προσφοράς οξυγόνου και την δηµιουργία συνθηκών ισχαιµίας σε κυτταρικό επίπεδο. Η µείωση της εγκεφαλικής αιµατικής ροής (cerebral blood flow, CBF) είναι δυνατόν να επιδεινωθεί από παράγοντες οι οποίοι έχουν ως αποτέλεσµα την µείωση της συστηµατικής αρτηριακής πίεσης. Η µείωση της προσφοράς οξυγόνου και δηµιουργίας συνθηκών υποξίας σε κυτταρικό επίπεδο είναι δυνατόν να επιδεινωθεί από παράγοντες που έχουν ως αποτέλεσµα την υποξυγοναιµία. Σε κάθε περίπτωση δηµιουργείται ανισορροπία ανάµεσα στον ρυθµό µεταβολισµού του εγκεφαλικού κυττάρου και στην προσφορά οξυγόνου µε τελικό αποτέλεσµα µόνιµη εγκεφαλική βλάβη, είτε διάχυτη, είτε εντοπισµένη στην περιοχή του εγκεφαλικού στελέχους. Παραδοσιακά[3,4] ο στόχος της διατήρησης ε- παρκούς εγκεφαλικής αιµατικής ροής επιχειρείται κατά πρώτο λόγο σε πλαίσιο διαπραγ- µάτευσης πιέσεων και εκφράζεται µε αποφυγή εγκατάστασης ενδοκρανιακής υπέρτασης και µε την διατήρηση ικανοποιητικής εγκεφαλικής πίεσης διήθησης. Η θεραπευτική στρατηγική µε µέτρο την ενδοκρανιακή πίεση (Intracranial pressure, ICP) και την CPP απαιτεί και στις δύο περιπτώσεις την µέτρηση της ICP και στην δεύτερη περίπτωση επιπλέον την µέτρηση της µέσης αρτηριακής πίεσης (mean arterial pressure, MAP)[5]. Κατά δεύτερο λόγο, ο στόχος της διατήρησης επαρκούς εγκεφαλικής αιµατικής ροής επιχειρείται στα πλαίσια πολυπαραγοντικού[6] ελέγχου, που περιλαµβάνει είτε µεταβολικούς δείκτες επάρκειας της οξυγόνωσης στον εγκεφαλικό ιστό, όπως η οξυγονο- µετρία του αίµατος του σφαγιτιδικού βολβού, η µέτρηση της ιστικής οξυγόνωσης και η µικροδιάλυση, είτε λειτουργικούς δείκτες του εγκεφάλου όπως τα προκλητά δυναµικά και το ηλεκτροεγκεφαλογράφηµα. Είναι όµως σε θέση η επιτυχής παραδοσιακή αντιµετώπιση των α- σθενών µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση βασιζόµενη σε έλεγχο πιέσεων να εξασφαλίζει µε ασφάλεια κάθε φορά συνθήκες επαρκούς εγκεφαλικής αιµατικής ροής; Αντιµετώπιση καθοδηγούµενη από την µέτρηση της ICP Η αυξηµένη ICP (µεγαλύτερη από 20 mm Hg) εµφανίζεται σε ποσοστό άνω του 50% σε ασθενείς µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση οι οποίοι παραµένουν σε κωµατώδη κατάσταση µετά από ανάνηψη. Η ενδοκρανιακή υπέρταση σχετίζεται µε επιβάρυνση της έκβασης, αλλά η συσχέτισή της µε την έκβαση δεν είναι σταθερή[7]. Ως αιτιολογία της µη σταθερής συσχέτισης αναφέρονται η διαφορετική αιτιολογία της ενδοκρανιακής υπέρτασης, όπως η ύπαρξη χωροκατακτητικής βλάβης ή η διάχυτη βλάβη, η διαφορετικού τύπου µέτρηση της ICP, αλλά και η ύπαρξη διαφορετικών κριτηρίων αντιµετώπισης. Σε ασθενείς µε όγκο αλλά και κάκωση, αιµορραγία και υποξική βλάβη η ενδορανιακή πίεση δεν παραµένει σταθερή αλλά παρατηρούνται περιοδικές αυξήσεις οι οποίες ονοµάστηκαν κύµατα Α, B και C ανάλογα µε την απόλυτη τιµή της πίεσης και την συχνότητα εµφάνισης. Οι περιοδικές αυξοµειώσεις της ενδοκρανιακής πίεσης καθιστούν την συσχέτιση της περισσότερο πολύπλοκη. Η συσχέτιση παρουσιάζεται ισχυρότερη όταν συνεκτιµηθούν η ηλικία, η αρχική κλίµακα Γλασκόβης, η αντίδραση των κορών στο φως και κυρίως η ωριαία συχνότητα αύξησης της ICP άνω των 20 mm Hg. Ο έλεγχος της ενδοκρανιακής πίεσης κυρίως µε ενδοκοιλιακό καθετήρα προσφέρει στην θεραπευτική στρατηγική[8], και πολύ πιθανόν στη βελτίωση της έκβασης[9] χωρίς ωστόσο να αποτελεί ακόµα κοινή πρακτική[10,11]. Ωστόσο η αύξηση της ενδοκρανιακής πίεσης είναι ένα φαινόµενο που εµφανίζεται σχετικά καθυστερηµένα, ως αποτέλεσµα της µείωσης της ευενδοτότητας του περιεχόµενου του κρανίου, η οποία δεν είναι γραµµική αλλά εκθετική. Αντιµετώπιση καθοδηγούµενη από την ενδοκρανιακή ευενδοτότητα. Η ενδοκρανιακή ευενδοτότητα εκφράζει την σχέση πίεσης και όγκου ενδοκρανιακά, η οποία είναι εκθετική και όχι γραµµική και περιγράφεται από τον Marmarou[12] από την εξίσωση: PVI = V/(Log10 Po/Pm) Ως PVI (Pressure Volume Index) ονοµάζεται ο δείκτης µεταβολής της πίεσης µετά από µεταβολή του όγκου. V είναι ο όγκος σε ml ο

3 3 οποίος προστίθεται ή αφαιρείται στο κοιλιακό σύστηµα και Po και Pm η αρχική και µετά την µεταβολή του όγκου πίεση αντίστοιχα. Η εφαρ- µογή της έννοιας και της τεχνικής στην κλινική πράξη έχει χρησιµοποιηθεί στην πρόβλεψη της αύξησης της ICP σε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις σε παιδιατρικό πληθυσµό (µείωση PVI κατά 80%), αλλά και σε ορισµό τιµής κάτω της οποίας συνιστάται αντιµετώπιση, ώστε να αποφευχθεί η αύξηση της ICP. Με την µέθοδο εκτίµησης της σχέσης πίεσης όγκου εκτιµάται µόνο η αγγειακή συνιστώσα της αύξησης της ICP, όπως η αύξηση της ροής αίµατος σε µείωση της αυτορρύθµισης πίεσης ή ως αποτέλεσµα υπερκαπνίας ή ως αποτέλεσµα απόφραξης στην φλεβική απορροή. Η µη αγγειακή συνιστώσα περιλαµβάνει τη δηµιουργία εγκεφαλικού οιδήµατος, τη χωροκατακτητική εξεργασία ή την αύξηση στην αντίσταση απορροής του ΕΝΥ. Η τελευταία διαταραχή είναι δυνατόν να µετρηθεί, αλλά αφορά περισσότερο υδροκέφαλο παρά συµµετοχή σε ενδοκρανιακή υπέρταση σε ασθενείς µε κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Η τεχνική µέτρησης του PVI περιλαµβάνει έγχυση φυσιολογικού ορού ή αφαίρεση όγκου ΕΝΥ από 1 έως 4 ml[13]. Το κυριότερο µειονέκτηµα της τεχνικής είναι ο κίνδυνος λοίµωξης του κεντρικού νευρικού συστήµατος, ενώ η αξιοπιστία της µεθόδου µειώνεται εάν ο ρυθµός µεταβολής του όγκου δεν παραµένει σταθερός. Τα µειονεκτήµατα της τεχνικής εκµηδενίζονται µε τη χρήση νέου ενδοκοιλιακού καθετήρα µε παρουσία θαλάµου στην άκρη. Η έκπτυξη του θαλάµου µε συγκεκριµένο όγκο και η µεταβολή της πίεσης δίδουν την δυνατότητα αυτόµατου υπολογισµού του PVI. Η συσχέτιση της αυτό- µατης και της µη αυτόµατης µεθόδου είναι ικανοποιητική, µε τις τιµές της πρώτης να παρουσιάζονται υψηλότερες. Αντιµετώπιση των ασθενών καθοδηγούµενη από την µέτρηση της εγκεφαλικής πίεσης διήθησης. Η πίεση διήθησης του εγκεφάλου, όπως και κάθε οργάνου, ορίζεται ως η διαφορά της πίεσης στο αρτηριακό σκέλος µείον την πίεση στο φλεβικό σκέλος[14]. Στην περίπτωση της ενδοκρανιακής υπέρτασης η πίεση στις εγκεφαλικές φλέβες πριν την είσοδο στους φλεβώδεις κόλπους είναι περίπου όσο και η ενδοκρανιακή πίεση. Εποµένως η εγκεφαλική πίεση διήθησης, ορίζεται ως η διαφορά της ενδοκρανιακής πίεσης από την µέση αρτηριακή πίεση. Ωστόσο η CPP παριστά µόνο τη διατοιχωµατική πίεση των µικρών εγκεφαλικών αρτηριολίων. Η τελική αιµατική ροή µέσω των αρτηριολίων εξαρτάται από την αυτορρύθµιση (autoregulation), ως απάντηση των αγγείων σε µεταβολές τόσο της αρτηριακής όσο και της ενδοκρανιακής πίεσης[15]. Όταν ο µηχανισµός αυτορρύθµισης είναι ακέραιος, η εγκεφαλική αιµατική ροή (CBF) παρα- µένει σταθερή µε την µείωση της CPP έως ορίου που είναι διαφορετικό όταν προέρχεται από υπόταση (CPP =50 mm Hg) και όταν προέρχεται από ενδοκρανιακή υπέρταση (CPP = 40 mm Hg). Όταν η αυτορρύθµιση είναι επηρεασµένη, όπως σε κρανιοεγκεφαλική κάκωση, το όριο τιµής CPP στην οποία η CBF παραµένει σταθερή, είτε αυξάνει είτε καταργείται, αλλά και σε σταθερή CPP είναι δυνατόν η CBF να αυξηθεί εάν η αρτηριακή πίεση αυξηθεί. Όταν η παραµονή της αυτορρύθµισης και το όριο της CPP κάτω του οποίου η CBF µεταβάλλεται παθητικά εξαρτώµενη από την πίεση παραµένει άγνωστο, δεν είναι εύκολο να προταθεί τιµή της CPP ως θεραπευτικός στόχος[16]. Ωστόσο προτείνεται από τις κατευθυντήριες οδηγίες[17] τιµή CPP 60 έως 70 mm Hg, τιµή µεγαλύτερη από το κατώτερο φυσιολογικά όριο της αυτορρύθµισης. Η διατήρηση της CPP σε αυτήν τη τιµή µε αποφυγή της υπότασης αυξάνει την CBF περισσότερο από την µείωση της ICP, η οποία συστήνεται να αντιµετωπίζεται µόνο όταν υπερβεί την τιµή mm Hg. Ρύθµιση της εγκεφαλικής αιµατικής ροής. Η εγκεφαλική αιµατική ροή καθορίζεται από ένα σύνολο ρυθµιστικών µηχανισµών, οι κυριότεροι των οποίων είναι η µυογενής ρύθµιση (Myogenic regulation), η χηµική ρύθ- µιση (Chemical regulation) και η νευρογενής ρύθµιση (Neurogenic regulation), ενώ επηρεά-

4 4 ζεται και από την σύζευξη ροής - µεταβολισµού (flow-metabolism coupling), καθώς και από την γλοιότητα του αίµατος[18,19,20]. Μυογενής ρύθµιση. Ορίζεται ως η διατήρηση σταθερής εγκεφαλικής αιµατικής ροής παρά τις µεταβολές της εγκεφαλικής πίεσης διήθησης. Η CBF παραµένει σταθερή λόγω µεταβολής των αγγειακών αντιστάσεων στα µικρά αρτηριόλια ή αρτηριόλια αντιστάσεων, εξαιτίας αντανακλαστικών που πιθανόν πυροδοτούνται από µεταβολές της διατοιχωµατικής πίεσης. Τα όρια των µεταβολών της CPP εντός των οποίων φυσιολογικά η CBF παραµένει σταθερή είναι από 50 έως 150 ή κατά άλλους 170 mm Hg περίπου. Η χρόνια υπέρταση ή η συµπαθητική διέγερση έχει ως αποτέλεσµα µετατόπιση των ορίων προς υψηλότερες τιµές πίεσης. Η µυογενής ρύθµιση µεταβάλλεται σε παρουσία ενδοκράνιας παθολογίας και σε χορήγηση φαρµάκων όπως τα πτητικά αναισθητικά. Χηµική ρύθµιση. Η CBF αυξάνει κατά 1-2 ml/100gr/min για κάθε 1 mm Hg αύξηση του PaCO 2, το οποίο αποτελεί ισχυρό αγγειοδιασταλτικό παράγοντα. Οι µεταβολές της CBF αποδίδονται στην δηµιουργία διαφοράς του ph ανάµεσα στον εξωκυττάριο χώρο και στο ΕΝΥ λόγω της αύξησης του PaCO 2, διαφορά ωστόσο η οποία µειώνεται µε την πάροδο 6 έως 8 ωρών λόγω εγκατάστασης νέας ισορροπίας συγκέντρωσης διττανθρακικών. Η µείωση της µερικής πίεσης του οξυγόνου στο αρτηριακό αίµα κάτω από 50 mm Hg έχει ως αποτέλεσµα αύξηση της CBF, ενώ κατά άλλους το υποξικό ερέθισµα της αγγειοδιαστολής εµφανίζεται σε τιµές SatO 2 ήδη από 92 έως 90 %. Τοπικές συνθήκες υποξίας είναι δυνατόν να προκαλέσουν τοπική αγγειοδιαστολή και τοπική αύξηση της CBF. Η αύξηση της συγκέντρωσης Καλίου και αδενοσίνης η οποία παρατηρείται σε επιληπτική δραστηριότητα και ισχαιµία είναι δυνατόν να οδηγήσει σε αύξηση της CBF λόγω έντονης αγγειοδιασταλτικής δράσης. Η έκκριση ΝΟ ενδεχόµενα σχετίζεται µε την αγγειοδιαστολή, που οφείλεται σε υπερκαπνία, ισχαιµία και αύξηση του ρυθµού µεταβολισµού του εγκεφάλου. Νευρογενής ρύθµιση. Η διέγερση των β1 αδρενεργικών υποδοχέων έχει ως αποτέλεσµα εγκεφαλική αγγειοδιαστολή, ενώ αντίθετο αποτέλεσµα, εγκεφαλική αγγειοσύσπαση έχει η διέγερση των α2 αδρενεργικών υποδοχέων. Η έντονη έκκριση ενδογενών κατεχολαµινών, όπως σε αιµορραγική καταπληξία, είναι δυνατόν να οδηγήσει σε έντονη εγκεφαλική αγγειοσύσπαση. Σύζευξη αιµατικής εγκεφαλικής ροής και ρυθµού µεταβολισµού του εγκεφάλου (Cerebral metabolic rate, CMR). Η αύξηση του CMR οδηγεί σε αύξηση της CBF λόγω µη πλήρως κατανοητών µηχανισµών που πιθανόν να σχετίζονται µε την έκκριση ακετυλοχολίνης, ΝΟ, σεροτονίνης ή µε την κατανάλωση γλυκόζης. Γλοιότητα αίµατος. Ο κυριότερος παράγοντας που επηρεάζει την γλοιότητα του αίµατος είναι η τιµή του αιµατοκρίτη (Hct). Η µείωση της τιµής του Hct έχει ως αποτέλεσµα µείωση της γλοιότητας του αίµατος και αύξηση της ροής στα αγγεία, αλλά και µείωση της περιεκτικότητας του αρτηριακού αίµατος σε οξυγόνο (CaO 2 ). Τιµή αιµατοκρίτη από 30 έως 34 % οδηγεί σε συνολικά βέλτιστη παροχή οξυγόνου µέσω της µείωσης της γλοιότητας και αύξησης της ροής παρόλη την µείωση της CaO 2. ιακρανιακό Doppler. Το διακρανιακό Doppler είναι µία µέθοδος µε την οποία µετρώνται και απεικονίζονται σε κυ- µατοµορφή οι ταχύτητες ροής (Velocity, V) των µεγάλων εγκεφαλικών αρτηριών[21]. Οι µετρούµενες ταχύτητες ροής είναι οι µέγιστη Vmax, η τελοδιαστολική Vmin, και η µέση Vmean ή Tamv σε συνάρτηση µε τον χρόνο. Από τις ταχύτητες ροής είναι δυνατόν να υπολογισθεί ο δείκτης σφυγµικότητος PI από την σχέση: PI = (Vmax-Vmin)/Vmean. Η συχνότερα εξεταζόµενη αρτηρία είναι η µέση εγκεφαλική αρτηρία, λόγω της γωνίας µε την οποία κατευθύνεται στο κρανίο και εξαιτίας του

5 5 µεγέθους της (80% της CBF κατευθύνονται στις δύο µέσες εγκεφαλικές αρτηρίες). Είναι µία τεχνική αναίµακτη, παρακλίνια, χωρίς επιπλοκές και µπορεί να επαναλαµβάνεται όσες φορές κρίνεται απαραίτητο, ιδιαίτερα σε ασθενείς µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση[22]. Εγκεφαλική αυτορρύθµιση. Ο όρος εγκεφαλική αυτορρύθµιση (cerebral autoregulation) περιγράφει τους µηχανισµούς µε τους οποίους επέρχεται ισορροπία ανάµεσα στην αιµατική εγκεφαλική ροή και τις µεταβολικές ανάγκες του εγκεφαλικού ιστού. Η διατήρηση αυτής της ικανότητας είναι σηµαντική για την αποφυγή της δευτεροπαθούς εγκεφαλικής βλάβης, ωστόσο συχνά επηρεάζεται µετά από κρανιοεγκεφαλική κάκωση για λόγους που περιλαµβάνουν την δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, την ανάπτυξη αγγειόσπασµου και την απελευθέρωση ελευθέρων ριζών οξυγόνου µε αποτέλεσµα την επιδείνωση της έκβασης. Η αυτορρύθµιση επιτυγχάνεται µε την µεταβολή της διαµέτρου των προτριχοειδικών αρτηριολίων και ανάλογη µεταβολή των αντιστάσεων ροής και τελικά της αιµατικής εγκεφαλικής ροής. Η µεταβολή αυτή δίδει την δυνατότητα διατήρησης σταθερής αιµατικής ροής εντός ορισµένων ορίων µεταβολής της τιµής του PaCO 2 και της MAP ή της CPP. Στην πρώτη περίπτωση η αυτορρύθµιση ονοµάζεται αντιδραστικότητα στο CO 2 (CO 2 reactivity), ενώ στην δεύτερη περίπτωση αντιδραστικότητα στην πίεση (cerebrovascular pressure reactivity). Ωστόσο συχνά δεν γίνεται ο απαραίτητος διαχωρισµός και αναφέρονται και οι δύο µηχανισµοί αδιάκριτα µε τον γενικό όρο εγκεφαλική αυτορρύθµιση. Η εγκεφαλική αυτορρύθµιση εκτιµάται µε τη συσχέτιση των µεταβολών των ταχυτήτων ροής στην µέση εγκεφαλική αρτηρία µε την χρήση του διακρανιακού Doppler ως αποτέλεσµα µεταβολών στην αρτηριακή πίεση ή στο PaCO 2 [23]. Aντιδραστικότητα στην πίεση. Η αυτορρύθµιση που σχετίζεται µε την πίεση διαχωρίζεται σε στατική όταν η CBF µεταβάλλεται αργά µετά από την µεταβολή της πίεσης και σε δυναµική, όταν η µεταβολή είναι ταχεία ως αποτέλεσµα ταχείας µεταβολής της πίεσης[24]. Η αυτορρύθµιση εκτιµάται µε µεταβολές στην αρτηριακή πίεση και µέτρηση των αντίστοιχων µεταβολών των ταχυτήτων ροής στην µέση εγκεφαλική αρτηρία µε την χρήση του διακρανιακού Doppler. Η συσχέτιση των ταχυτήτων ροής µε την ροή στην σύστοιχη έσω καρωτίδα διαπιστώθηκε ως εξαιρετική κατά την διάρκεια ανάλογων χειρισµών. Η µελέτη της αντιδραστικότητας στην πίεση ακολουθεί δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Της µελέτης των µεταβολών των ταχυτήτων ροής µε την αρτηριακή πίεση και µε την CPP. Μελέτη των µεταβολών των ταχυτήτων ροής µε την αρτηριακή πίεση. Η µελέτη της εγκεφαλικής αγγειακής αιµοδυνα- µικής έχει επιχειρηθεί µε απότοµη µεταβολή της αρτηριακής πίεσης µε µηχανικά µέσα, όπως η αιφνίδια άρση της πίεσης σε αεροθαλάµους στα κάτω άκρα και µε µελέτη της παροδικής υπεραιµικής απάντησης στην στιγµιαία πίεση και άρση της πίεσης στην σύστοιχη καρωτίδα. Ως έµµεσος δείκτης απώλειας της αντιδραστικότητας στην πίεση είναι δυνατόν να χρησιµοποιηθεί και η παρόµοια µεταβολή της κυµατο- µορφής της αρτηριακής πίεσης και της ταχύτητας ροής ανάλογα µε τον αναπνευστικό κύκλο [25]. Οι µέθοδοι αυτές παρουσιάζουν αρκετές ανεπιθύµητες ενέργειες και προτιµάται πλέον η ελεγχόµενη αύξηση της µέσης αρτηριακής πίεσης κατά 30% µε άνω όριο το θεωρητικό άνω όριο της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης για την CPP, δηλαδή mm Hg µε χρήση αγγειοσυσπαστικών φαρµακολογικών παραγόντων όπως της νορεπινεφρίνης ( µg/kg/min). Πριν και µετά την δοκιµασία καταγράφονται η CPP και η Vmean στην µέση εγκεφαλική αρτηρία, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να παραµείνει σταθερή η τιµή του PaCO 2 σε 34 mmhg περίπου. Ο Aaslid και οι συνεργάτες θεωρούνται πρωτοπόροι στη µελέτη της απάντησης των ταχυτήτων ροής σε απότοµη µείωση της αρτηριακής πίεσης κατά την διάρκεια νορµοκαπνίας, υποκαπνίας και υπερκαπνίας σε υγιείς εθελοντές[26]. Ως αυτορρύθµιση ορίσθηκε από

6 6 τους συγγραφείς η εκατοστιαία µεταβολή των CVR/sec, όπου CVR (δείκτης αγγειακών αντιστάσεων) = CPP/Vmax. Η µεταβολή αυτή βρέθηκε αντίστροφα ανάλογη µε την µεταβολή του PaCO 2. Οι συγγραφείς χρησιµοποίησαν την Vmax θεωρώντας ότι η διάµετρος της µέσης εγκεφαλικής αρτηρίας (MCA) παραµένει σταθερή. Αργότερα αµφισβητήθηκε εάν η απότοµη πτώση της πίεσης προκαλεί ενεργητική µεταβολή της διαµέτρου των αρτηριολίων αλλά και της MCA και για τον λόγο αυτό προτάθηκε η χρήση της Vmean. Για την εκτίµηση της αντιδραστικότητας στην πίεση υπολογίζεται αρχικά ο δείκτης αγγειακών αντιστάσεων Στην συνέχεια υπολογίζεται η ισχύς του δείκτη αυτορρύθµισης (strength of autoregulation index, SARi) από τον λόγο της εκατοστιαίας µεταβολής της CPP προς την εκατοστιαία µεταβολή του δείκτη CVR πριν και µετά την δοκιµασία. (%CPP/%CVR). Τιµή του λόγου µικρότερη από 2 δηλώνει ότι η αυτορρύθµιση παραµένει άθικτη. Κατά διαφορετική προσέγγιση η στατική αντιδραστικότητα στην πίεση θεωρείται ως ο λόγος της εκατοστιαίας µεταβολής του δείκτη CVR προς την εκατοστιαία µεταβολή της MAP (%CVR/%MAP). Ο λόγος ονοµάζεται δείκτης αυτορρύθµισης (Index of autoregulation,). Τιµή του δείκτη ίση µε 1 δηλώνει πλήρη διατήρηση της αντιδραστικότητας ενώ τιµή 0 πλήρη απουσία. Η δυναµική αντιδραστικότητα στην πίεση θεωρείται ως η ταχύτητα επαναύξησης της ταχύτητας ροής µετά από ταχεία πτώση της πίεσης η οποία προκαλείται από απότοµη άρση της πίεσης σε αεροθάλαµους στα κάτω άκρα. Η φυσιολογική ταχύτητα αύξησης της ταχύτητας ροής είναι 20%/sec, ονοµάζεται δυναµική αυτορρύθµιση (dror) ή autoregulation index (ARI) και ολοκληρώνεται σε 5 sec. Η δυναµική αντιδραστικότητα µπορεί επίσης να µετρηθεί µε παροδική υπεραιµική απάντηση µετά από άρση στιγµιαίας πίεσης στην καρωτίδα. Περιγράφεται από τον όρο Transient Hyperaemic Response test THRT, που εκφράζεται εκατοστιαία από τον λόγο της Vmax µετά την δοκιµασία προς τον λόγο της Vmax πριν την δοκιµασία, δηλαδή: (Impulse response function, IRF) = (Vmax post/vmax baseline)*100. Με την µέθοδο της αύξησης ή µείωσης της αρτηριακής πίεσης είναι δυνατόν να εκτιµηθούν µεµονωµένα στιγµιότυπα της αντιδραστικότητας και όχι η δυναµική εξέλιξη της αντιδραστικότητας στην πορεία του χρόνου, ενώ αυτή καθαυτή αυξοµείωση της πίεσης είναι δυνατόν να επηρεάσει της εγκεφαλική αυτορρύθµιση. Μελέτη των µεταβολών των ταχυτήτων ροής µε την CPP. Το 1996 οι Czosnyka και συνεργάτες παρουσίασαν µέθοδο συνεχούς εκτίµησης της αντιδραστικότητας στην πίεση χρησιµοποιώντας συνεχή µέτρηση της αρτηριακής πίεσης, συνεχή µέτρηση της ICP και συνεχή µέτρηση των ταχυτήτων ροής µε TCD εξέταση[27]. εν επιχειρήθηκε προκλητή αυξοµείωση της πίεσης αλλά υπολογίστηκαν οι αυτόµατες αυξοµειώσεις της πίεσης κατά την διάρκεια της νοσηλείας. Κάθε 3 min υπολογιζόταν ο συντελεστής συσχέτισης ανάµεσα στην Vmean ή Vmax και την CPP ο οποίος ονοµάστηκε Mx και Sx αντίστοιχα. Οι δείκτες αυτοί κατά τους συγγραφείς θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν ως δείκτες αντιδραστικότητας στην πίεση. Θετική τιµή εκτιµάται ως σοβαρή διαταραχή της αυτορρύθµισης. Στα αποτελέσµατα τους αναφέρεται ότι η έκβαση επιδεινώνεται, όταν η υπολογιζόµενη αντιδραστικότητα είναι διαταραγµένη και όταν η διαταραχή παρατηρηθεί τις πρώτες δύο µέρες από την κάκωση. Μεταγενέστερα ο δείκτης Mx ως δείκτης αυτορρύθµισης παρουσίασε ικανοποιητική συσχέτιση µε τα τεστ αιφνίδιας άρσης της πίεσης σε αεροθαλάµους και µε την παροδικής υπεραιµικής απάντηση σε πίεση της καρωτίδας όταν οι αυτόµατες µεταβολές της πίεσης υπερέβαιναν τα 5 mm Hg. Το 2001 ο ίδιος συγγραφέας σε νεότερη µελέτη κατέδειξε την χρησιµότητα της συνεχούς καταγραφής του δείκτη Mx, ο οποίος µεταβάλλονταν στην διάρκεια του χρόνου στον ίδιο ασθενή και υποδείκνυε τα χρονικά διαστήµατα κατά τα οποία η αυτορρύθµιση ήταν επηρεασµένη[28]. Ο στόχος του προσδιορισµού της βέλτιστης τιµής CPP για τον συγκεκριµένο ασθενή την συγκεκριµένη χρονική στιγµή δεν

7 7 ήταν συχνά ξεκάθαρος, ωστόσο κατά τους συγγραφείς όταν η αυτορρύθµιση ήταν ακέραια, σχετικά χαµηλή τιµή CPP µπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική, ενώ όταν η αυτορρύθµιση ήταν επηρεασµένη, ο στόχος ήταν η µείωση της ICP, η αύξηση της οποίας είναι δυνατόν να επιδεινώσει την διαταραχή της αυτορρύθµισης. Σε άλλη µελέτη προτείνεται από τον ίδιο συγγραφέα και νέος δείκτης της αντιδραστικότητας στην πίεση, που τον ονοµάζει δείκτη αντιδραστικότητας στην πίεση (Pressure reactivity Index, PRx), ο οποίος αποτελεί τον κινητό συντελεστή συσχέτισης των τελευταίων 40 τιµών ανάµεσα στους µέσους όρους διάρκειας 6 sec της MAP και της ICP[29]. Τιµή θετική υποδηλώνει επηρεασµένη αυτορρύθµιση, ενώ µηδέν ή αρνητική ακέραιη. Ο δείκτης παρουσιάζει και προγνωστική αξία. Εάν είναι µεγαλύτερος από 0.2 για περισσότερο από 6 ώρες, συνδέεται µε θανατηφόρα έκβαση. Ο δείκτης αυτός χρησιµοποιήθηκε από τους Steiner και συνεργάτες για τον υπολογισµό της βέλτιστης CPP, οι οποίοι συσχέτισαν την CPP µε τον δείκτη PRx. Τιµή CPP που αντιστοιχούσε στην µικρότερη τιµή του δείκτη θεωρήθηκε ως βέλτιστη[30]. Οι Lang και συνεργάτες προτείνουν µία απλούστερη µέθοδο εκτίµησης των ορίων της αυτορρύθµισης στην CPP. Σε συνεχή καταγραφή της ICP, CPP και MAP, η τιµή της CPP η οποία αντιστοιχεί σε µεταβολή της ICP και της MAP σε αντίθετη κατεύθυνση, παριστά το όριο της αυτορρύθµισης[31]. Aντιδραστικότητα στο CO 2 Η εκτίµηση της αντιδραστικότητας στο PaCO 2 είναι δυνατόν να γίνει µε την χρήση του διακρανιακού Doppler κατά τον Cigada και συνεργάτες υπολογίζοντας την εκατοστιαία µεταβολή της Vmean στην MCA για κάθε mmhg µεταβολής του PaCO 2 ή του τελοεκπνευστικού διοξειδίου (ETCO 2 )[32]. Η µέθοδος στηρίζεται στην παραδοχή, ότι η υποκαπνία µειώνει και η υπερκαπνία αυξάνει την διάµετρο των εγκεφαλικών αρτηριολίων, ότι η διάµετρος της MCA παραµένει αµετάβλητη µε µεταβολές του CO 2 και ότι οι µεταβολές της Vmean στην µέση εγκεφαλική αρτηρία συσχετίζονται µε µεταβολές προς την ίδια κατεύθυνση της CBF, τουλάχιστον όταν η αιτιολογία της µεταβολής της Vmean δεν είναι πολυπαραγοντική. Οι Totaro και συνεργάτες µελέτησαν την αξιοπιστία τεσσάρων µεθόδων για τον υπολογισµό της αντιδραστικότητας στο PaCO 2 σε τρεις επαναλαµβανόµενες µετρήσεις σε χρόνο 0, 1 και 24 ωρών (reproducibility), χορήγηση µίγµατος CO 2 5% στα εισπνεόµενα αέρια, επανεισπνοή των εκπνεοµένων αερίων, παύση της αναπνοής και εγκατάσταση υποκαπνίας µε ενεργητικό υπεραερισµό σε υγιείς εθελοντές[33]. Στα αποτελέσµατα τους αναφέρουν, ότι η µέθοδος της εισπνοής µίγµατος CO 2 και του ενεργητικού υπεραερισµού παρουσίασαν την υψηλότερη αξιοπιστία σε επαναλαµβανόµενες µετρήσεις στην συγκεκριµένη οµάδα ασθενών, αξιολογώντας τον συντελεστή συσχέτισης (Correlation coefficient, r). Ωστόσο από τις δύο µεθόδους η εισπνοή µίγµατος CO 2 παρουσίασε σταθερά καλή συσχέτιση στην άµεση και στην καθυστερηµένη αναπαραγωγικότητα (r=0.55 και r=0.43 αντίστοιχα), ενώ ο υπεραερισµός µόνο στην άµεση αναπαραγωγικότητα. Στη ΜΕΘ η συχνότερα χρησιµοποιούµενη µέθοδος είναι η αύξηση του αναπνεόµενου όγκου κατά 20% µε σταθερές τις υπόλοιπες παρα- µέτρους του µηχανικού αερισµού και έλεγχο µε διακρανιακό Doppler στη MCA πριν και 15 λεπτά από την µεταβολή του αερισµού και καταγραφή της εκατοστιαίας µεταβολής του µεγέθους της σύστοιχης Vmean ή κατά άλλους και του δείκτη σφυγµικότητας PI. Η επιδιωκό- µενη µεταβολή του PaCO 2 είναι 6 mmhg περίπου. Στα µειονεκτήµατα περιλαµβάνονται η αύξηση της ενδοθωρακικής πίεσης και η συνεπαγόµενη πιθανή πτώση της συστηµατικής αρτηριακής πίεσης, η πιθανή αύξηση της ενδοκρανιακής πίεσης, η δηµιουργία λειτουργικού νεκρού χώρου και η µεταβολή της συσχέτισης EtCO2 και PaCO 2, αλλά και η µη απόλυτα ελεγχόµενη µεταβολή του PaCO 2. Έχει επίσης χρησιµοποιηθεί εναλλακτικά η χορήγηση µίγµατος CO 2 στα εισπνεόµενα αέρια, µέθοδος η οποία αίρει τους παραπάνω περιορισµούς αλλά δεν είναι όµως δυνατόν να εφαρµοστεί ευρέως στην κλινική πράξη. Σύµφωνα µε την µέθοδο επιχειρείται αύξηση του FiCO 2 σε

8 8 βήµατα 1.25% από 0% έως 5% σε χρονικό διάστηµα 10 min. Την αξιοπιστία της µεθόδου επηρεάζει και η µέτρηση του µεγέθους της Vmean όταν η γωνία πρόσπτωσης στο αγγείο δεν είναι γνωστή. Η χρήση του χρωµατικού χάρτη δίδει την δυνατότητα µέτρησης της γωνίας πρόσπτωσης, ενώ όταν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, έχει χρησιµοποιηθεί και η µέτρηση του δείκτη PI ο οποίος δεν επηρεάζεται από την γωνία πρόσπτωσης, αλλά όµως οι µεταβολές του επηρεάζονται και από άλλους παράγοντες µε κυριότερο τις µεταβολές της καρδιακής συχνότητας. Όταν η τιµή της Vmean είναι αξιόπιστη, η συσχέτιση του CO 2 µε την Vmean αναφέρεται ως ισχυρότερη από αυτή του δείκτη PI. Η φυσιολογική τιµή της αγγειοδραστικότητας στο CO 2 είναι η εκατοστιαία µεταβολή της Vmean, που κυµαίνεται από 2 έως 5% για κάθε µεταβολή 1 mmhg ή 20% για κάθε µεταβολή 1 Kpa του PaCO 2 ή EtCO 2. Η συσχέτιση ανάµεσα στα TCD ευρήµατα (Vmean, PI) και του PaCO 2 ή EtCO 2 είναι γραµµική, µε αποτέλεσµα να αναµένεται φυσιολογικά παρόµοια µεταβολή της Vmean σε χαµηλές ή υψηλότερες τιµές µεταβολής του CO 2, είτε η µεταβολή είναι ανοδική είτε καθοδική. Οι µετρήσεις των ζευγών PaCO 2 ή EtCO 2 και της Vmean ή PI διενεργούνται κατά το χρονικό διάστηµα αύξησης του CO 2. Μετά από πάροδο χρόνου 10 λεπτών από την επίτευξη σταθερής κατάστασης (steady state), υπάρχει η τάση επανόδου της αιµατικής ροής και των TCD µετρήσεων στα επίπεδα πριν από την δοκιµασία Φυσιολογικά δεν έχουν παρατηρηθεί διαφορές στην αγγειοδραστικότητα του CO 2 ανάµεσα στα εγκεφαλικά ηµισφαίρια ούτε διαφορές που να σχετίζονται µε το φύλλο. Με την µέθοδο της χορήγησης µίγµατος CO 2 5%, η αύξηση του EtCO 2 από 4 % σε 4.9% προκαλεί φυσιολογικά αύξηση της V κατά 31 %. Με την µέθοδο του υπεραερισµού, η µείωση του EtCO 2 από 4% σε 2.5% σχετίζεται φυσιολογικά µε µείωση της V κατά 28%. Εκτίµηση της αγγειοδραστικότητας µε την χρήση ακεταζολαµίδης. Η ακεταζολαµίδη (ACZ) είναι αναστολέας της καρβονικής ανυδράσης η οποία καταλύει την αντίδραση CO 2 +H 2 O προς H 2 CO 3. Η χορήγηση της προκαλεί αύξηση της συγκέντρωσης Η+ και CO 2 στον εξωκυττάριο χώρο του εγκεφάλου και στο ενδοθήλιο των εγκεφαλικών τριχοειδών, µε αποτέλεσµα ταχεία αύξηση της ροής λόγω αγγειοδιαστολής, κυρίως ως αποτέλεσµα δράσης των Η+. Η χορήγηση ACZ έχει χρησιµοποιηθεί για την εκτίµηση της υπολειπό- µενης χωρητικότητας του αγγειακού δικτύου (cerebrovascular reserve capacity, CRC) αλλά και για την εκτίµηση της αγγειοδραστικότητας σε ασθενείς µε στένωση καρωτίδας[34]. Ως αγγειοδραστικότητα αναφέρεται η εκατοστιαία αύξηση της Vmean στην MCA σε χρόνους εξέτασης 5, 10, min, ενώ ως CRC η µέγιστη εκατοστιαία αύξηση της αγγειοδραστικότητας. Στους ασθενείς αυτούς η αγγειακή κοίτη των εγκεφαλικών τριχοειδών θεωρείται ότι ήδη έχει διαταθεί, µε αποτέλεσµα η χορήγηση ACZ ή CO2 να µην προκαλεί στατιστικώς σηµαντική αύξηση των ταχυτήτων ροής. Η φυσιολογική αύξηση της Vmax κυµαίνεται από 36 έως 42%, ενώ η περιοχική εγκεφαλική ροή rcbf από 24 έως 26%. Ως πιθανή εξήγηση της διαφοράς στις δύο µεθόδους αναφέρεται η υπόθεση της αγγειοσύσπασης στα κύρια αγγειακά εγκεφαλικά στελέχη από την ACZ. Με την χρήση του TCD διενεργείται η µέτρηση της Vmean στην µέση εγκεφαλική αρτηρία πριν και µετά την χορήγηση της ACZ, η οποία δίδεται συνήθως σε δόση gr IV σε χρόνο 3 min[35]. Η µέγιστη αγγειοδιαστολή επιτυγχάνεται µε δόση mg/kg, η οποία γίνεται εµφανής µετά πάροδο 5 min και λαµβάνει την µέγιστη τιµή σε χρόνο 25 min, ενώ συνήθως η TCD εξέταση διενεργείται σε χρόνο 15 min µετά την έγχυση. Η αγγειοδραστικότητα στην ACZ δεν φαίνεται να επηρεάζεται από την πρόοδο της ηλικίας, σε αντίθεση µε την αγγειοδιαστολή που προκαλείται από το CO 2, όπου η απάντηση µειώνεται σε ηλικιωµένους. Αναφέρεται επίσης ότι η αγγειοδραστικότητα είναι µειωµένη σε ασθενείς µε διαβήτη τύπου 1 σε σχέση µε υγιείς εθελοντές[36]. Σε ασθενείς µε χρόνια λήψη ACZ, η δοκιµασία εγκεφαλικής αγγειακής αντιδραστικότητας (cerebrovascular reactivity) αποβαίνει θετική µόνο στην αγγείω-

9 9 ση του καρωτιδικού συστήµατος, ενώ οι ταχύτητες ροής στο σπονδυλοβασικό σύστηµα µειώνονται, ενδεικτικό ίσως ενεργοποίησης µηχανισµού υποκλοπής[37]. Κλινική χρησιµότητα της εκτίµησης της αυτορρύθµισης. Μετά από κρανιοεγκεφαλική κάκωση επηρεάζεται η εγκεφαλική αυτορρύθµιση ακόµα και µε φυσιολογικές τιµές CPP και CBF. Η διαταραχή της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης θα έχει ως αποτέλεσµα δυσανάλογα µεγάλη µεταβολή της CBF προς άνω και αύξηση της ICP σε χειρισµούς αύξησης της CPP ή δυσανάλογα µεγάλη µείωση της CBF σε περίπτωση µείωσης της CPP. Σε ασθενείς µε ΚρανιοΕγκεφαλική Κάκωση (ΚΕΚ) η απώλεια της αντιδραστικότητας στην πίεση δεν κατέδειξε επιβάρυνση της έκβασης, σε αντίθεση µε την απώλεια αντιδραστικότητας στο CO 2. Σε ασθενείς ωστόσο µε διαφορετική ενδοκράνιο παθολογία, όπως στένωση καρωτίδας ή υπαραχνοειδής αιµορραγία, η απώλεια είτε της µίας είτε της άλλης µορφής αυτορρύθµισης σχετίζεται µε επιβάρυνση της έκβασης. Ως αιτιολογία είναι δυνατόν να υποτεθεί ότι οι ίδιοι οι χειρισµοί µεταβολής της πίεσης για έλεγχο της αυτορρύθµισης επηρεάζουν την αυτορρύθµιση ή ότι ο αριθµός των ασθενών και των µελετών δεν είναι έως τώρα ικανός να αναδείξει µία στατιστικά σηµαντική διαφορά. Στους ασθενείς µε κρανιοεγκεφαλική κάκωση η ευενδοτότητα του κρανίου θεωρείται µειωµένη µε αποτέλεσµα κάθε µεταβολή της αρτηριακής πίεσης να έχει ως αποτέλεσµα µεγάλη µεταβολή της ICP. Όταν η αυτορρύθµιση παραµένει ακέραια, οι µεταβολές της CPP είναι µεγαλύτερες από αυτές της MAP, διότι η αρτηριακή πίεση και η ICP µεταβάλλονται προς αντίθετη κατεύθυνση. Στην περίπτωση αυτή η αύξηση της ICP µπορεί να αντιµετωπισθεί µε αύξηση της MAP, που θα έχει ως αποτέλεσµα την αύξηση της CPP. Αντίθετα, η µείωση της MAP θα έχει ως αποτέλεσµα αύξηση της ICP και µεγαλύτερη µείωση της CPP. Όταν η αυτορρύθµιση είναι επηρεασµένη, οι µεταβολές της αρτηριακής πίεσης και της ICP συντελούνται προς την ίδια κατεύθυνση και η CPP παραµένει σχεδόν σταθερή. Στην περίπτωση αυτή, η αύξηση της MAP δεν µπορεί να αντιµετωπίσει την αύξηση της ICP και µάλλον θα την επιδεινώσει και η προσπάθεια µείωσης της ICP αποτελεί την µόνη λύση. Όταν η αυτορρύθµιση είναι επηρεασµένη, η µείωση της MAP είναι δυνατόν να συνοδευτεί και µε µείωση της ICP. Η CPP θα παραµείνει σχεδόν αµετάβλητη, αλλά όµως θα µειωθεί η CBF. Σύµφωνα µε τα παραπάνω λοιπόν, όταν η αυτορρύθµιση είναι επηρεασµένη, η διατήρηση CPP άνω των 70 mm Hg είναι δυνατόν να οδηγήσει σε υπεραιµία, ενώ αντίστροφα η διατήρηση σταθερής CPP µε ταυτόχρονη µείωση τόσο της αρτηριακής πίεσης όσο και της ICP είναι δυνατόν να οδηγήσει σε µείωση της CBF. Η διατήρηση της τιµής της CPP άνω του ορίου των 70 mm Hg αποτελεί ρεαλιστικό στόχο στους ασθενείς µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ωστόσο δεν εξασφαλίζει σε όλες τις περιπτώσεις συνθήκες ικανοποιητικής CBF, λόγω του άγνωστου βαθµού επηρεασµού της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης. Η διατήρηση της αυτορρύθµισης που σχετίζεται µε την αρτηριακή πίεση έχει ως αποτέλεσµα την αρνητική συσχέτιση της MAP µε την ICP. Στην αντίθετη περίπτωση, η αύξηση της αρτηριακής πίεσης οδηγεί στην αύξηση της αιµατικής ροής και αύξηση της ενδοκρανιακής πίεσης. Η γνώση του ποσοστού διατήρησης της αυτορρύθµισης είναι δυνατόν να καθοδηγήσει την διατήρηση της ενδεδειγµένης αρτηριακής πίεσης για κάθε ασθενή ξεχωριστά κατά τον Czosnyka[38]. Αρκετά νωρίς διαπιστώθηκε η µείωση της δράσης της µαννιτόλης στην ICP σε ασθενείς στους οποίους η αντιδραστικότητα στην πίεση ήταν µειωµένη[39]. Ως αιτιολογία προτείνεται η αύξηση προσφοράς οξυγόνου λόγω µείωσης της γλοιότητας του αίµατος εξαιτίας της ωσµωτικής δράσης της µαννιτόλης, Ως αποτέλεσµα, αυξάνονται τα επίπεδα αδενοσίνης µε αποτέλεσµα αγγειοσύσπαση και µείωση της ICP ενώ η CBF παραµένει σταθερή. Η αγγειοσύσπαση είναι µειωµένη σε εξάντληση της αντιδραστικότητας στην πίεση µε αποτέλεσµα η χορήγηση µαννιτόλης να έχει ως αποτέλεσµα αµετάβλητη ICP και αύξηση της CBF. Με αυτήν την έννοια η εκτίµηση της αντιδραστικότητας στην πίεση

10 10 θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί ως ένα από τα κριτήρια χορήγησης της µαννιτόλης. Από πολύ νωρίς διαπιστώθηκε ότι η αντιδραστικότητα στο CO 2 σχετίζεται µε την έκβαση των ασθενών. Οι Klimgelhofer και συνεργάτες το 1992 σε κλινική µελέτη αναφέρουν ότι η αντιδραστικότητα στο CO 2 ήταν µικρότερη σε αυτούς που κατέληξαν παρά σε αυτούς που παρουσίασαν καλή ανάνηψη, (Ο.8 και 3.4 αντίστοιχα, ως % µεταβολή της Vmean για κάθε µεταβολή 1 mmhg PaCO 2 )[40]. Αναβρέθηκε επίσης στατιστικά σηµαντική (r = -0.89, p<0.001) αρνητική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στην ενδοκρανιακή πίεση και στην αντιδραστικότητα στο CO 2. Το 1989 οι Hassler και συνεργάτες διαπιστώνουν ότι η αντιδραστικότητα στην αύξηση του CO 2 είναι µειωµένη σε περίπτωση εγκατάστασης αγγειόσπασµου µετά από υπαραχνοειδή αιµορραγία, διότι η αγγειακή κοίτη περιφερικά της σύσπασης είναι πλήρως διατεταµένη[41]. Η µείωση της αντιδραστικότητας ενδεχόµενα θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί στην διαφορική διάγνωση αγγειόσπασµου και υπεραιµίας. Καταλήγουν στην διαπίστωση του κινδύνου µείωσης περαιτέρω της CBF, εάν επιχειρηθεί υπεραερισµός και υποκαπνία σε εγκατεστηµένο αγγειόσπασµο. Η χορήγηση νιµοδιπίνης δεν φαίνεται να επηρεάζει την αντιδραστικότητα στο CO 2 σε ασθενείς µε υπαραχνοειδή αιµορραγία. Αρκετές µελέτες καταλήγουν στο συµπέρασµα, ότι η αυτορρύθµιση γενικά είναι επηρεασµένη µετά από υπαραχνοειδή αιµορραγία (SAH)[42]. Η διαταραχή της αυτορρύθµισης είναι δυνατόν να αφορά περιοχικά ή σφαιρικά τον εγκέφαλο και συχνά συσχετίζεται µε την βαρύτητα της κλινικής εικόνας ή την εγκατάσταση σοβαρού αγγειόσπασµου. Η ικανότητα αγγειοδιαστολής του εγκεφαλικού αγγειακού δικτύου µε την υπερκαπνία προοδευτικά µειώνεται καθώς επιδεινώνεται ο αγγειόσπασµος, ενώ η αντίστοιχη ικανότητα αγγειοσύσπασης µε την υποκαπνία παραµένει σχεδόν αµετάβλητη. εν έχει καταστεί ακόµα σαφές εάν ο βαθµός της διαταραχής της αυτορρύθµισης είναι σε θέση να προγνώσει την καθυστερηµένη εγκατάσταση ισχαιµικής βλάβης λόγω αγγειόσπασµου. Αρκετά νωρίς χρησιµοποιήθηκε η µέτρηση της αντιδραστικότητας στο CO 2 για την εκτίµηση της δράσης της χορήγησης βαρβιτουρικών. Σε ασθενείς στους οποίους η αντιδραστικότητα στο CO 2 αναβρέθηκε ότι ήταν µειωµένη µε τιµή του λόγου µεταβολής CBF/ µεταβολή PaCO 2 µικρότερη από 1, η µείωση της CBF και του CMRO 2 ήταν µειωµένη µετά από χορήγηση βαρβιτουρικών[43]. Η εκτίµηση της αντιδραστικότητας στο CO 2 θα µπορούσε να χρησι- µοποιηθεί ως ένα από τα κριτήρια χορήγησης βαρβιτουρικών. Μειωµένη αντιδραστικότητα στην ACZ συσχετίζεται µε µόνιµη ισχαιµική βλάβη και µη ικανοποιητική έκβαση σε ασθενείς µε εγκαταστηµένο αγγειόσπασµο. Η χορήγηση ACZ έχει χρησιµοποιηθεί για την εκτίµηση της υπολειπόµενης χωρητικότητας του αγγειακού δικτύου (cerebrovascular reserve capacity, CRC) σε ασθενείς µε στένωση καρωτίδας Συµπερασµατικά, µε τον έλεγχο της εγκεφαλικής αυτορρύθµισης δεν είναι δυνατόν τουλάχιστον µε τους µέχρι σήµερα σε χρήση δείκτες και τεχνικές να υποδειχθεί η βέλτιστη τιµή CPP για κάθε ασθενή ξεχωριστά σε κάθε χρονική στιγµή της παραµονής του στη ΜΕΘ. Ωστόσο είναι σε θέση να δώσει χρήσιµες πληροφορίες για την αποφυγή ακραίων τιµών CPP ή PaCO 2 οι οποίες δεν ευνοούν την διατήρηση ικανοποιητικής CBF µαζί µε την υπόλοιπη πολυπαραµετρική παρακολούθηση του εγκεφάλου σε ασθενείς µε σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση στη ΜΕΘ. Βιβλιογραφία 1. Van Baalen B, Odding E, Maas AIR: Traumatic brain injury: Sevirity and outcome. In Vincent JL (Ed): Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 2002, pp Stocchetti N, Longhi L: Brain trauma. In Kuhlen R, Moreno R, Ranieri M, Rhodes A (Eds): 25 years of progress and innovation in intensive care medicine, Verlagsgesellschaft, 2007, pp Maas AIR: Guidelines for management of severe head injury. In Vincent JL (Ed):

11 11 Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 1996, pp Chesnut RM: Guidelines for the management of severe head injury. In Vincent JL (Ed): Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 1997, pp Leone M, Visintini P, Martin C: Modulation of blood pressure in traumatic brain injury. In Vincent JL: Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 2007, pp Seder DB, Schmidt JM, Mayer SA: Multimodality monitoring in patients with elevated intracranial pressure. In Vincent JL (Ed): Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 2008, pp Stocchetti N, Cornio M, Mattioli C: Monitoring intracranial pressure and intracranial compliance in head injury. In Vincent JL (Ed): Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 1995, pp Geeraerts T, Menon DK: Does ICP monitoring improve outcome after traumatic brain injury? In Kuhlen R, Moreno R, Ranieri M, Rhodes A (Eds): Controversies in intensive care medicine, Verlagsgesellschaft, 2008, pp Citerio G, Stocchetti N: Intracranial pressure and outcome in severe traumatic brain injury: The quest for evidence continues. Intensive Care Med 2008; 34: Matta B, menon D: Severe head injury in the United Kingdom and Ireland. A survey of practice and implications for management. Crit Care Med 1996; 24: Mauritz W, Steltzer H, Bauer P, Dolanski Aghamanoukjan L, Metnitz P: Monitoring of intracranial pressure in patients with severe traumatic brain injury: An Austrian prospective multicenter study. Intensive Care Med 2008; 34: Marmarou A, Shulman K, Rosende RM: A nonlinear analysis of the cerebrospinal fluid system and intracranial pressure dynamics. J Neurosurg 1978; 48: Citerio G, Piger I: Monitoring of intracranial pressure and cerebral compliance. In Vincent JL: Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 2002, pp Miler JD, Piper IR, Jones PA: Cerebral perfusion pressure and neurointebsive care. In Vincent JL (Ed): Yearbook of intensive care medicine, Spinger, 1995, pp Cruz J, Jaggi JL, Hoffstad OJ: Cerebral flow, vascular resistance and oxygen metabolism in acute brain trauma: Redefining the role of cerebral perfusion pressure? Crit Care Med 1995; 23: Schneck MJ: Training elevated intracranial pressure. Do we raise or lower the blood pressure? Crit Care Med. 1998; 26: Brain trauma foundation. American association of neurological surgeons. Congress of neurological surgeons. Joint section on neurotrauma and critical care: Guidelines for the management of severe traumatic brain injury. J Neurotrauma 2007; 24(S1):S1-S Prabhu M, Gupta AK: Cerebral blood flow. In Gupta AK, Summors A: Notes in Neuroanesthesia and critical care, Greenwich Medical Media LTD, 2001, pp Iadecola C, Niwa K: Neural regulation of the cerebral circulation. In Pinsky MR (Ed): Cerebral blood flow. Mechanisms of ischemia, diagnosis and therapy. Springer, 2002, pp Fogarty-Mack P, Young WL: Neurophysiology. In Hemmings HC, Hopkins PM: Foundations of anesthesia. Basic sciences for clinical practice. Mosby, 2006, pp Saver JL, Feldmann E: Basic transcranial Doppler examination: Technique and anatomy. In Babikian VL, Wechsler LR (Eds): Transcranial Doppler ultrasonography. Mosby, 1993, pp Ract C, Le Moigno S, Bruder N, Vigue B: Transcranial Doppler ultrasound goal directed therapy for the early management

12 12 of severe traumatic brain injury. Intensive Care Med 2007; 33: White H, Venkatesh B: Applications of transcranial Doppler in the ICU: A review. Intensive Care Med 2006; 32: Mascia I, Andrews PJ, McKeating EG, Souter MJ, Merrick MV, Piper IR: Cerebral blood flow and metabolism in severe brain injury: The role of pressure autoregulation during cerebral perfusion pressure management. Intensive Care Med 2000; 26: Moppett IK, Mahajan RP: Transcranial Doppler ultrasonography in anaesthesia and intensive care. Br J Anaesth 2004; 93: Aaslid R et all: Cerebrovascular autoregulation dynamics in human. Stroke 1989; 20: Czosnyka M, Smielewski P, Kirkpatrick P, Menon D, Pickard J: Monitoring of cerebral autoregulation in head trauma patients. Stroke 1996; 27: Czosnyka M, Smielewski P, Piechnik S, Steiner LA, Pickard JD: Cerebral autoregulation following head injury. J Neurosurg 2001; 95: Czosnyka M, Smielewski P, Kirkpatrick P: Continuous assessment of the cerebral vasomotor reactivity in head injury. Neurosurgery 1997; 41: Steiner LA, Czosnyka M, Piechnik SK, Smielewski P, Chatfield D, Menon DK, Pickard JD: Continuous monitoring of cerebrovascular pressure reactivity allows determination of optimal cerebral perfusion pressure in patients with traumatic brain injury. Crit Care Med 2002; 30: Lang EW, Chesnut RM: A bedside method for investigating the integrity and critical thresholds of cerebral pressure autoregulation in severe traumatic brain injury patients. Br J Neurosurg 2000; 14: Cigada M, Marzorati S, Tredici S, Iapichino G: Cerebral CO 2 vasoactivity evaluation by transcranial Doppler ultrasound technique: a standardized methodology. Intensive Care Med 2000; 26: Totaro R, Marini C, Baldassarre M, Carolei A: Cerebrovascular reactivity evaluated by transcranial Doppler: reproducibility of different methods. Cerebravasc Dis 1999; 9: Eicke BM, Buss E, Bahr RR, Hajak G, Paulus W: Influence of acetazolamide and CO 2 on extracranial flow volume and intracranial blood flow velocity. Stroke 1999; 30: Dahl A, Russell D, Rootwelt K, Nyberg- Hansen R, Ketry E: Cerebral vasoreactivity assessed with transcranial Doppler and regional cerebral blood flow measurements. Stroke 1995; 26: Fulesdi B, Limburg M, Bereczki D, Michels RP, Neuwirth G, Legem D, Valikovics A, Csiba L: Impairment of cerebrovascular reactivity in long term type 1 diabetes. Diabetes 1997; 46: Lampl Y, Kesler A, Lorbeboyn M, Gadot N, Sadeh M: Cerebrovascular reactivity in patients under long term acetazolamide treatment. Acta Neurol Scand 2002; 105: Czosnyka M: Association between arterial and intracranial pressures. Br J Neurosurg 2000; 14: Muizelaar JP, Lutz HA, Becker DP: Effect of mannitol on ICP and CBF and correlation with pressure autoregulation in severely head - injured patients. J neurosurg 1984; 61: Klingelhofer J, Sander D: Doppler CO 2 test as an indicator of cerebral vasoreactivity and prognosis in severe intracranial haemorrhages. Stroke 1992; 23: Hassler W, Chioffi F: CO 2 reactivity of cerebral vasospasm after aneurismal subarachnoid haemorrhage. Acta Neurochir 1989; 98: Sloan MA : Detection of vasospasm following subarachnoid hemorrhage. In Babikian VL, Wechsler LR: Transcranial

13 13 Doppler ultrasonography, Mosby, 1993, pp Nordstrom CH, Messeter K, Sunbarg G, Schalen W, Werner M, Ryding E: Cerebral blood flow, vasoreactivity, and oxygen consumption during barbiturate therapy in severe traumatic brain lesions. J Neurosurg 1988; 68: Γλωσσάριο Glossary. ACZ : Ακεταζολαµίδη. ARI : Autoregulation Index, είκτης αυτορρύθµισης. BBB : Blood Brain Barrier, Αιµατοεγκεφαλικός φραγµός. CBF : Cerebral Blood Flow, Εγκεφαλική αιµατική ροή. CMR : Cerebral Metabolic Rate, Ρυθµός εγκεφαλικού µεταβολισµού. CPP : Cerebral Perfusion Pressure, Εγκεφαλική πίεση διήθησης. CVR : Cerebrovascular Resistance Index, είκτης αγγειακών εγκεφαλικών αντιστάσεων. ICP : Intracranial pressure, Ενδοκρανιακή πίεση. MAP : Mean Arterial Pressure, Μέση αρτηριακή πίεση. MCA : Middle Cerebral Artery, Μέση εγκεφαλική αρτηρία. PI : Pulsatility (Gosling) Index, είκτης σφυγµικότητας. PVI : Pressure Volume Index, είκτης µεταβολής πίεσης µετά από µεταβολή όγκου. PRx : Pressure Reactivity Index, είκτης αντιδραστικότητας στη πίεση. SAH : Subarachnoid Hemorrhage, Υπαραχνοειδής αιµορραγία. TCD : Transcranial Doppler, ιακρανιακό Doppler. V : Velocity, Ταχύτητα ροής. Vmax : Maximum Velocity, Μέγιστη ταχύτητα ροής. Vmean: Mean Velocity, Μέση ταχύτητα ροής. Vmin : Minimum Velocity, Τελοδιαστολική ταχύτητα ροής. ΚΕΚ : Κρανιοεγκεφαλική κάκωση, Traumatic Head Injury. ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: Βάκαλος Αριστείδης: Αναισθησιολόγος-Εντατικολόγος, ιευθυντής ΜΕΘ ΓΝ Ξάνθης ιεύθυνση: Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, Γενικό Νοσοκοµείο Ξάνθης, Περιοχή Νεάπολη Ξάνθης, Ξάνθη Τηλ - fax: Website: Λέξεις κλειδιά: ιακρανιακό Doppler (Transcranial Doppler), Εγκεφαλική αυτορρύθµιση (cerebral autoregulation), Κρανιοεγκεφαλική κάκωση (Traumatic Brain Injury)

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ

ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ Παίζει ρολό ο χρόνος από την επέλευση της ανακοπής ; Το τριφασικό μοντέλο αντιμετώπισης της ανακοπής ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΗ ΦΑΣΗ ΜΑΡΙΝΑΚΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Πολυδύναμη νευροπαραμέτρηση (Multimodal neuromonitoring ) στο ΤΕΠ και ΜΕΘ: αναγκαιότητα και μελλοντικές προοπτικές

Πολυδύναμη νευροπαραμέτρηση (Multimodal neuromonitoring ) στο ΤΕΠ και ΜΕΘ: αναγκαιότητα και μελλοντικές προοπτικές Πολυδύναμη νευροπαραμέτρηση (Multimodal neuromonitoring ) στο ΤΕΠ και ΜΕΘ: αναγκαιότητα και μελλοντικές προοπτικές Α. Καραμπίνης Καθηγητής Επείγουσας Ιατρικής Διευθυντής Κχ ΜΕΘ Ω.Κ.Κ Σημαντική κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Παθοφυσιολογική και κλινική προσέγγιση της αυτορρυθμιστικής ικανότητας των εγκεφαλικών αγγείων

Παθοφυσιολογική και κλινική προσέγγιση της αυτορρυθμιστικής ικανότητας των εγκεφαλικών αγγείων ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2011, 28(5):611-620 Παθοφυσιολογική και κλινική προσέγγιση της αυτορρυθμιστικής ικανότητας των εγκεφαλικών αγγείων Η εγκεφαλική αυτορρύθμιση συνιστά την ενδογενή

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ Κλινικές εφαρμογές 4 Αιμοδυναμική μελέτη Doppler 1. Αγγεία κοιλιάς 2. Περιφερικά αγγεία Κ. Χατζημιχαήλ Υπερηχοτομογραφία Μορφολογική μελέτη Αιμοδυναμική μελέτη Doppler

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ

ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΑΕΡΙΣΜΟΥ - ΑΙΜΑΤΩΣΗΣ Κωνσταντίνα Σωτηρίου Αναισθησιολόγος, Επιμ. Β' ΓΝΑ Ο Ευαγγελισμός ΕΑΕ Νοέμβριος 2010 Αερισμός - Κατανομή αερισμού Περιοχικές διαφορές στον αερισμό Καμπύλη ενδοτικότητας Αιμάτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Το αυτόνοµο νευρικό σύστηµα νευρώνει όργανα των οποίων οι λειτουργία δεν εξαρτάται από την θέλησή µας, όπως είναι η καρδιά, οι λείοι µύεςτωναγγείωνκαιτωνσπλάχνωνκαιοιαδένες. Xωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1. Η δράση των ανώτερων εγκεφαλικών κέντρων (1) Μεσεγκέφαλος: όχι ανεξάρτητος ρόλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΟΥ ΣΑΥΥ Λάμπρου Καλλιρρόη Πνευμονολόγος Πανεπιστημιακή Υπότροφος Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας ΕΚΠΑ 13 Ο Πνευμονολογικό Συνέδριο Ιωάννινα O Το Σύνδρομο Άπνοιας στον Ύπνο (ΣΑΥ)

Διαβάστε περισσότερα

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος

Σπιρομέτρηση Διάχυση. Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος Σπιρομέτρηση Διάχυση Τσαούσης Βασίλης Πνευμονολόγος ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΑΕΡΑ Τραχεία - μεγάλη ταχύτητα αέρα - στροβιλώδης ροή Βρογχικό δέντρο - μεταβατική ροή αέρα Μικροί αεραγωγοί - μικρή ταχύτητα αέρα - γραμμική

Διαβάστε περισσότερα

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης

Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Αγόρι 8 ετών, από τη Χαρά της Θάλασσας στο Κέντρο Αποκατάστασης Στέλλα Σταμπουλή Παιδίατρος Επιμελήτρια ΜΕΘ Παίδων ΓΝΘ Ιπποκράτειο Αγόρι ηλικίας 8 ετών Πνιγμός σε θαλασσινό νερό Άγνωστο το χρονικό διάστηµα

Διαβάστε περισσότερα

1/21/2013. Τεχνική. 5 and 10 mm ( ) / A. B. 5-10. C. D. ( )

1/21/2013. Τεχνική. 5 and 10 mm ( ) / A. B. 5-10. C. D. ( ) Τεχνική 5 and 10 mm ( ) / vs A. B. 5-10. C. D. ( ) 1 . B. C. D. Έξω ακουστικός πόρος E. Μαστοειδείς κυψέλες F. Εγκεφαλικό ημισφαίριο A. B. C. D. E. F. G. A. B. Sylvius C. D. E. F. 4 G. A. B. C. D. 3 E.

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής;

Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Καθορίζει η νευρολογική κατάσταση μετά την ΚΑΡΠΑ την έκβαση του θύματος της ανακοπής; Δήμητρα Κοντογιάννη Καρδιολόγος-Εντατικολόγος Επιμελήτρια Α Γενικό Νοσοκομείο Δυτικής Αττικής Εισαγωγή 80% ανακοπών

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ULTRASOUND IN ANAESTHESIA Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Υπέρηχοι είναι µορφή ακουστικού κύµατος που µπορεί να ταξιδέψει ανάµεσα σε ιστούς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΡΕΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΡΕΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑ Διαφάνεια 1 ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΡΕΟΚΑΡΔΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ Αρχείο Γραμματικόπουλου Κων/νου, MD, Ph.D. Καταγραφές με ψηφιακά ρεοκαρδιογραφικά συστήματα niccomo monitor και

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις και Παρακολούθηση ΚΝΣ

Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις και Παρακολούθηση ΚΝΣ Κρανιοεγκεφαλικές Κακώσεις και Παρακολούθηση ΚΝΣ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Συχνότερη αιτία θανάτου : 15-35 έτη σοβαρές: 9-11% των ΚΕΚ Μόνιµη ή πρόσκαιρη αναπηρία Τροχαία: 60-80% των ΚΕΚ Θάνατοι τροχαίων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου

Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση. Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Διαχωριστικό ανεύρυσµα Θωρακικής Αορτής Αντιµετώπιση Α. Μαδέσης Επιµελητής Α Καρδιοχειρουργική κλινική Γ.Ν.Θ. Γ. Παπανικολάου Ο διαχωρισµός της θωρακικής αορτής αποτελεί την πιο επείγουσα και καταστροφική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ Αποφρακτική άπνοια είναι οι συνεχείς και επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής λόγω αποφράξεως των ανώτερων αναπνευστικών οδών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ

Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Στατικοί Πνευμονικοί Όγκοι Ν Γ ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΣΩΤΗΡΙΑ» «Πνευμονικός Όγκος» είναι ο όγκος αέρα που περιέχεταισεκάποιοδιακριτόδιαμέρισμαήχώρο των πνευμόνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ. Κωστάντη Ελεονώρα, MD, PhD

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ. Κωστάντη Ελεονώρα, MD, PhD ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ Κωστάντη Ελεονώρα, MD, PhD ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ Είναι οποιοδήποτε μέσο το οποίο χρησιμοποιεί συσκευές ή μηχανήματα με στόχο να βοηθήσει ή να αντικαταστήσει την αυτόματη αναπνοή

Διαβάστε περισσότερα

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου

Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων: Είναι µια λύση; Όθων Φραϊδάκης Αναισθησιολόγος ΤΕΠ Πανεπιστηµιακού Νοσοκοµείου Ηρακλείου Νοσοκοµειακή Οµάδα Επειγόντων η ανάγκη ΚΑΡΠΑ-Οµάδα αναζωογόνησης επιβίωση ενδονοσοκοµειακά

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΡΡΥΘΜΙΟΓΕΝΕΣΗ ΤΣΟΥΝΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Δ/ΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ. Γ.Ν.Θ. ΑΓ. ΠΑΥΛΟΣ S.C.D. V.A. C.A.D. Καταστάσεις που προδιαθέτουν σε εμφάνιση αρρυθμιών με την άσκηση. Υγιή άτομα Στεφανιαία νόσο Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στα μιτοχόνδρια Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Οξυγόνωση αρτηριακού αίματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΥΘΜΙΣΗΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΩΣ ΣΥΝΟΛΟ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

ΗΡΥΘΜΙΣΗΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΩΣ ΣΥΝΟΛΟ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΗΡΥΘΜΙΣΗΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΩΣ ΣΥΝΟΛΟ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΧΡΟΝΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Μαζική αντίδραση (mass reaction)

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίµηση Ενδοκράνιας Πίεσης µέσω µη Επεµβατικών Μεθόδων

Εκτίµηση Ενδοκράνιας Πίεσης µέσω µη Επεµβατικών Μεθόδων Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, Πολυτεχνική Σχολή Τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών ιπλωµατική Εργασία Εκτίµηση Ενδοκράνιας Πίεσης µέσω µη Επεµβατικών Μεθόδων Φοιτητής Παπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ¹,ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΕΦΡΟΣΥΝΗ²,ΧΡΕΛΙΑ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ²,ΣΙΔΕΡΗ ΝΑΤΑΛΙ¹,ΠΑΣΤΡΩΜΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ¹,ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ¹,ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΘΙΛΔΗ¹

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Γεώργιος Κ. Σακκάς PhD Κλινικός Εργοφυσιολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας gsakkas@med.uth.gr Θα συζητήσουμε... Βασικές Αρχές Προσαρμογές του οργανισμού μετά από

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οξεοβασική ισορροπία. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Οξύ ph Βάση Οξεοβασική ισορροπία Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Εντατικής Θεραπείας-Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ ph= - log [H + ] [H + ] σε mol/l ή Eq/L [H + ] = 40 neq/l = 40 x 10-9 Eq/L [HCO 3-

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑ ΑΜΠΡΑΧΙΜ ΣΑΡΑ-ΕΛΕΝΗ & ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΤΕΙΘ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: κ. ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ ΣΑΒΒΑΤΩ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ Το καρδιαγγειακό

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ?

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ? ιαφάνεια 1 ΑΙΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ και ο ρόλος της ρεοκαρδιογραφίας ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ, MD, Ph.D. Η αιµοδυναµική είναι σηµαντικό κεφάλαιο της ιατρικής. Για πολλά χρόνια οι αιµοδυναµικές πληροφορίες δεν χρησιµοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα