Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις"

Transcript

1 Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 7 Νευροδιαβιβαστές (Nerotransmitters)

2 Εισαγωγή Οι νευρώνες επικοινωνούν με χημικούς αγγελιοφόρους που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές Μεγάλος αριθμός (και πολλοί δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμα) Οι νευροδιαβιβαστές παράγουν μετασυναπτικά δυναμικά με την πρόσδεση τους σε υποδοχείς (receptors) Ευρύ φάσμα διαφόρων πρωτεϊνών Κριτήρια Νευροδιαβιβαστή Σύνθεση και αποθήκευση στον προσυναπτικό νευρώνα Απελευθέρωση από την προσυναπτική απόληξη (axon terminal) που εξαρτάται από την παρουσία Ca 2+ Προκαλεί μια αντίδραση στον μετασυναπτικό νευρώνα Μιμείται την αντίδραση του νευρώνα στη απελευθέρωση νευροδιαβιβαστή ββ από τον προσυναπτικό νευρώνα 2

3 Κατηγορίες Νευροδιαβιβαστών Πάνω από 100 διαφορετικούς νευροδιαβιβαστές Μεγάλος αριθμός επιτρέπει τεράστια ποικιλομορφία μετασυναπτικών αντιδράσεων Κατηγορίες Νευροπεπτίδια (Neuropeptides) Σχετικά μεγάλα μόρια από 3 ως 36 αμινοξέα Μικρά Νευροδιαβιβαστικά ββ Μόρια (Small-molecule neurotransmitters) Ακετυλοχολίνη (Acetylcholine) Αμινοξέα (π.χ. Γλουταμινικό οξύ (Glutamate), Γλυκίνη (glycine), και γ- Αμινοβουτιρικό Οξύ (γ-aminobutyric i acid, GABA)) Βιογενείς αμίνες (Biogenic amines) Κατεχολαμίνες (Catecholamines) Δοπαμίνη (Dopamine) Νορεπινεφρίνη (norepinephrine) Επινεφρίνη (epinephrine) Σεροτονίνη (Serotonin) και ισταμίνη (histamine) 3

4 Ακετυλοχολίνη (Acetylcholine) Ο πρώτος νευροδιαβιβαστής που ανακαλύφθηκε Περιοχή Δράσης Νευρομυϊκή σύνδεση σκελετικού μυ Αυτόνομο (autonomic) νευρικό σύστημα Παρασυμπαθητικές απολύξεις Γάγγλια (Ganglia) του αυτόνομου (autonomic) νευρικού συστήματος ΚΝΣ (CNS) Σύνθεση Στο κυτοσόλιο (cytosol) Χολίνη (Choline) μεταφέρεται από το ECF Μεταφέρεται στα κυστίδια από Κυστιδικό Μεταφορέα ACh (Vesicular ACh Transporter) Απομάκρυνση Διάσπαση από ακετυλοχολινεστεράση (AChE ) Επανπρόσληψη (reuptake) Χολίνης από Μεταφορέα Na+/χολίνης (Na+/Choline transporter) 4

5 Ακετυλοχολίνη (Acetylcholine) Υποδοχείς (Receptors) Νικοτινικός (Nicotinic) Υποδοχέας ACh Ιονοτροπικός (Ionotropic) Εγκέφαλος, Νευρομυϊκή σύνδεση Μη-ειδικοί (non-specific) δίαυλοι κατιόντων διεγερτικοί (excitatory) Επίσης δέχεται και άλλα προσδέματα (ligands) Νικοτίνη (Nicotine) Τοξίνες (Toxins) Γρήγορη απόκριση (response) Μουσκαρινικός (Muscarinc) Υποδοχέας ACh Μεταβολοτροπικός (Metabotropic) Εγκέφαλος, Γάγγλια, Παρασυμπαθητικοί νευρώνες (parasympathetic) του αυτόνομου (autonomic) νευρικού συστήματος 5

6 Ακετυλοχολίνη (Acetylcholine) Νευροφαρμακολογία Οργανοφωσφορικά φ ρ (Organophosphates) Συμπεριλαμβανομένου και του αερίου Sarin Αναστέλλουν (inhibit) AChE παράλυση Δημοφιλή εντομοκτόνα (insecticides) Αγωνιστές nachr Νικοτίνη (Nicotine) Ανταγωνιστές nachr α-bugarotoxin Cobra α-neurotoxin Curare Αγωνιστές machr Μουσκαρίνη (Muscarine) Ανταγωνιστές machr Ατροπίνη (Atropine) Σκοπολαμίνη (Scopolamine) 6

7 Γλουταμινικό οξύ (Glutamate) Περιοχή Δράσης ΚΝΣ (οι μισές από όλες τις συνάψεις!) Σύνθεση Μη-απαραίτητο (Non-essential) αμινοξύ Δεν διαπερνά τον Αιματο- εγκεφαλικό φραγμό (blood-brain brain barrier) Συνθέτεται από γλουταμίνη Από τα γλοιακά κύτταρα Μεταφέρεται στα κυστίδια από VGLUT Απομάκρυνση Επανπρόσληψη (reuptake) Μεταφορέας Διεγερτικών Αμινοξέων (Excitatory Amino Acid Transporters - EAAT) 7

8 Γλουταμινικό οξύ (Glutamate) Υποδοχείς (Receptors) Ιονοτροπικοί (Ionotropic) NMDA (Ν-μεθυλο-D-ασπαραγινικό οξύ) AMPA (α-αμινο-5-υδροξυ-3-μεθυλ- 4-ισοξαολιπρπιονικό οξύ) Kainate Μη-ειδικοί (non-specific) δίαυλοι κατιόντων διεγερτικοί (excitatory) Επιπρόσθετα χαρακτηριστικά υποδοχέα NMDA Επιτρέπει είσοδο Ca 2+ δεύτερος αγγελιοφόρος (second messenger) Τασεολεγχόμενη (Voltage dependent) λειτουργία Υπερπόλωση Mg 2+ προσδένεται και αποκλείει Πόλωση Mg 2+ απομακρύνεται Σημαντική για την μνήμη Χρειάζεται συνδιαβιβαστή (co- transmitter), γλυκίνη (glycine) Μεταβολοτροπικοί (mglur) Διαμορφώνουν έμμεσα μετασυναπτικούς διαύλους ιόντων Μπορεί να είναι διεγερτικοί γρ ή ανασταλτικοί Πιο αργή απόκριση 8

9 Γλουταμινικό οξύ (Glutamate) Νευροφαρμακολογία Αγωνιστές Kainate Quissqualate Ibotenic acid, Acromelic Acid (μανιτάρια) Domoate (φύκη (algae), μύδια (mussels)) Ανταγωνιστές Δηλητήρια από αράχνες Funnel και Orb Web Δηλητήριο από Cone snail (σαλιγκάρι θαλάσσης) 9

10 GABA (γ-aminobutyric Acid) Περιοχή Δράσης Οι πλειοψηφία των ανασταλτικών συνάψεων στο ΚΝΣ GABA και Γλυκίνη (Glycine) 30% των συνάψεων στο ΚΝΣ είναι GABA Σύνθεση Γλυκόζη Γλουταμικό Οξύ GABA Μεταφέρεται στα κυστίδια από VIATT Χρειάζεται συμπαράγοντας (cofactor) που προέρχεται από την βιταμίνη B6 B6 αναστολή επιληπτικές κρίσεις (epileptic seizures) θάνατοι νεογέννητων Διάσπαση από μιτοχονδριακά ένζυμα Απομάκρυνση Μεταφορέας GABA (GAT) 10

11 GABA (γ-aminobutyric Acid) Υποδοχείς (Receptors) Ιονοτροπικοί (Ionotropic) GABA A, GABA C Δίαυλοι (channels) Cl - Μεταβολοτροπικοί (Metabotropic) GABA B Ενεργοποιούν δίαυλους K + Απενεργοποιούν δίαυλους Ca 2+ Νευροφαρμακολογία ρμ Αγωνιστές Benzodiazepines (Valium, Librium) ηρεμιστικά (sedatives) μειώνουν το άγχος (anxiety reducing) Barbiturates αναισθητικά (anesthetics) Αλκοόλ (Alcohol) Στεροειδή (Steroids) Ενδιάμεσο δά στο σοκαταβολισμό ααβολσ όείναι το γ- υδροξυβουτικό οξύ (γ-hydroxybutyrate) ναρκωτικό ( date rape drug) ευφορία, απώλεια μνήμης, απώλεια αισθήσεων (unconsciousness) Ανταγωνιστές Picrotoxin 11

12 Γλυκίνη (glycine) Περιοχή Δράσης 50% των ανασταλτικών συνάψεων του νωτιαίου μυελού Σύνθεση Από σερίνη (serine) Μεταφέρεται στα κυστίδια από VIATT Απομάκρυνση Μεταφορέας Γλυκίνης (Glycine Transporter) Υποδοχείς (Receptors) Ιονοτροπικοί (Ionotropic) Δίαυλοι (channels) Cl - Νευροφαρμακολογία ρμ Ανταγωνιστές Στρυχνίνη (Strychnine) επιληπτικές κρίσεις (epileptic seizures) 12

13 Δοπαμίνη (Dopamine) Περιοχή Δράσης Εγκέφαλος Κίνηση και συντονισμός σ Κίνητρα Συμπεριφοράς ή υποκίνηση (motivation), επιβράβευση (reward), ενίσχυση (reinforcement) Συμπαθητικά γάγγλια (Sympathetic ganglia) Δεν είναι κατανοητός ο ρόλος Σύνθεση Από Τυροσίνη (Tyrosine) Μεταφέρεται στα κυστίδια από VMAT Ένζυμα καταβολισμού της δοπαμίνης (Dopamine catabolism) Μιτοχονδιριακή μονοαμινική οξιδάση (Monoamine oxidase - MAO) Κυτταροπλασμική Ο-μεθυλ- τρασφεράση (O-methyl-transferase t - CMOT) Απομάκρυνση Μεταφορέας Na+/Dopamine (DAT) 13

14 Δοπαμίνη (Dopamine) Υποδοχείς (Receptors) Μεταβολοτροπικοί (Metabotropic) Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G(Gprotein coupled) Ενεργοποιούν ή απενεργοποιούν αδενυλική κυκλάση (adenylyl cyclase) Πολύπλοκες λειτουργίες Νευροφαρμακολογία Αγωνιστές Υπερκινητικότητα, καταστέλλουν τον εμετό κλπ Ανταγωνιστές Προκαλούν εμετό, καταληψία (catalepsy) Ναρκωτικά Κοκαΐνη (Cocaine) εμποδίζει την επανπρόσληψη δοπαμίνης τα κέντρα ευχαρίστησης παραμένουν διεγερμένα 14

15 Νορεπινεφρίνη (norepinephrine) Περιοχή Δράσης Συμπαθητική νευρώνες (Sympathetic neurons) Θα τα μελετήσουμε αργότερα ΚΝΣ Ύπνος (Sleep), εγρήγορση (wakefulness), προσοχή (attention) και διατροφική συμπεριφορά (feeding behavior) Σύνθεση Από δοπαμίνη (dopamine) Μεταφέρεται στα κυστίδια από VMAT Ένζυμα καταβολισμού της νορεπινεφρίνης (norepinephrine catabolism) Μιτοχονδιριακή μονοαμινική οξιδάση (Monoamine oxidase - MAO) Κυτταροπλασμική Ο-μεθυλτρασφεράση (O-methyl-transferase - CMOT) Απομάκρυνση Μεταφορέας νορεπινεφρίνης (Norepinephrine Transporter - NET) 15

16 Νορεπινεφρίνη (norepinephrine) Υποδοχείς (Receptors) Μεταβολοτροπικοί (Metabotropic) α- και β-αδρενεργικοί (andrenergic) e gc) υποδοχείς οδοχες Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G (G-protein coupled) 2 x ακαι3 x β α1 αργή εκπόλωση (slow depolarization) από αναστολή (inhibition) δίαυλων K+ α2 αργή υπερπόλωση (slow hyperpolarization) από ενεργοποίηση (activation) άλλων δίαυλων K+ Νευροφαρμακολογία Θα τη δούμε όταν θα καλύψουμε το συμπαθητικό σύστημα 16

17 Επινεφρίνη (epinephrine) Περιοχή Δράσης Συμπαθητικό νευρικό σύστημα Μυελώδης ουσία των επινεφριδίων (Adrenal medula) ΚΝΣ Μικρές ποσότητες Ακαθόριστος ρόλος Σύνθεση Από νορεπινεφρίνη (norepinephrine) Απομάκρυνση Δεν έχει βρεθεί εξειδικευμένος μεταφορέας Ο μεταφορέας νορεπινεφρίνης (NET) μπορεί να μεταφέρει και επινεφρίνη Υποδοχείς (Receptors) Προσδένεται τόσο σε α- όσο και β- αδρενεργικούς ργ (andrenergic) υποδοχείς Νευροφαρμακολογία Θα τη δούμε όταν θα καλύψουμε το συμπαθητικό σύστημα 17

18 Ισταμίνη (histamine) Περιοχή Δράσης Υποθάλαμος (Hypothalamus ) Αφύπνιση (Arousal) και προσοχή (attention) Παρόμοια με NE και ACh Σύνθεση Από ιστιδίνη (Histidine) Μεταφέρεται στα κυστίδια από VMAT Καταβολίζεται από μεθυλτρανσφεράση της ισταμίνης (histamine methyltransfarase) και MAO Απομάκρυνση Δεν έχει βρεθεί εξειδικευμένος μεταφορέας Υποδοχείς (Receptors) Τρεις Μεταβολοτροπικοί (Metabotropic) Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G (G-protein coupled) Νευροφαρμακολογία Αντι-ισταμίνικά (antihistamines): ανταγωνιστές υποδοχέα (receptor antagonists) για αλλεργίες, ναυτία, και έλκη Αν διαπερνούν τον ΑΕΦ (BBB) ηρεμιστικά (sedative), π.χ. Benadryl 18

19 Σεροτονίνη (Serotonin) Σεροτονίνη (Serotonin) ή 5-υδροξυτρυπταμίνη (5- hydroxytryptamine 5-HT) Περιοχή Δράσης Γέφυρα (Pons ) Ύπνος (Sleep) και εγρήγορση (wakefulness), Συναισθήματα (Emotions), διανοητική αφύπνηση (mental arousal), κορεσμός πείνας (satiety) και μείωση στη κατανάλωση τροφής Σύνθεση Από τρυπτοφάνη (tryptophan) Μεταφέρεται στα κυστίδια από VMAT Καταβολίζεται από MAO Απομάκρυνση Μεταφορέας σεροτονινης (Serotonin transporteρ - SERT) Υποδοχείς (Receptors) Πολλοί Μεταβολοτροπικοί (Metabotropic) Έχουν ρόλο σε ψυχικές ασθένειες (psychiatric disorders) Ένας ιονοτροπικός (ionotropic) υποδοχέας 5-HT 3 : Μη-ειδικός (non-specific) δίαυλος κατιόντων διεγερτικός (excitatory) Νευροφαρμακολογία ρμ Ειδικοί Αναστολείς Επαναπρόσληψης Σεροτονίνης (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors - SSRI) Αντικαταθληπτικά, π.χ. Prozac Ανταγωνιστές 5-HT 3 Zofran μειώνει τη ναυτία από τη χημειοθεραπεία (chemotherapy) 19

20 ATP και Πουρίνες (Purines) ATP και τα προϊόντα του καταβολισμού του (AMP και adenosine) Απελευθερώνονται και δρουν ως συνδιαβιβαστές (co- transmitters) Δεν είναι κλασσικοί νευροδιαβιβαστές Περιοχή Δράσης Νωτιαίος Μυελός Αισθητήρια ηήρ (Sensory) και γάγγλια γγ του αυτόνομου (autonomic) ΝΣ ΚΝΣ (CNS) Σύνθεση Αδενοσίνη (Adenosine) από εξωκυτταρικό ενζυματικό καταβολισμό του ATP Απομάκρυνση Ενζυματικός καταβολισμός Νουκλεοζιτικοί μεταφορείς (Nucleoside transporter) Υποδοχείς (Receptors) Δύο τύποι μεταβολοτροπικών υποδοχέων Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G (G-protein coupled) Προνομιακή πρόσδεση με ATP στον ένα, με αδενοσίνη στον άλλο Ένας τύπος ιονοτροπικού υποδοχέα Μη-ειδικός (non-specific) δίαυλος κατιόντων διεγερτικός (excitatory) Μηχανική αίσθηση (mechanoreception) και πόνος (pain) Η δράση αλλού δεν είναι ξεκάθαρη Νευροφαρμακολογία Ξανθίνες (Xanthines), π.χ. καφεΐνη (caffeine) και θεοφυλίνη (theophyline) απενεργοποιούν τους υποδοχείς αδενοσίνης Διεγερτικές επενέργειες (Stimulant effects) 20

21 Πεπτιδικοί Νευροδιαβιβαστές Πολλά πεπτίδια (ορμόνες) δρουν ως νευροδιαβιβαστές Διαμορφώνουν συναισθήματα (Modulating emotions) Αίσθηση του πόνου (Ουσία P οπιοειδή) Πολύπλοκες αντιδράσεις στο στρες Κορεσμός της πείνας (Satiety) και παχυσαρκία (obesity) (νευροπεπτίδιο Y) Άγχος (Anxiety) και κρίσεις πανικού (panic attacks) (χολησυστοκινίνη) Συχνά απελευθερώνονται μαζί με Μικρά Νευροδιαβιβαστικά β Μόρια Σύνθεση Όπως όλες οι πρωτεΐνες Λόγω επεξεργασίας μέσα στα κυστίδια πολλά πεπτίδια συσκευάζονται και απελευθερώνονται μαζί Υποδοχείς (Receptors) Σχεδόν όλοι μεταβολοτροπικοί Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G(Gprotein coupled) 21

22 Ουσία P (Substance P) Πεπτίδιο Εγκεφάλου/Πεπτικού συστήματος (Brain/Gut peptide) Ιππόκαμπος (Hippocampus) και γαστρεντερικό σύστημα (gastrointestinal tract) Το ίδιο γονίδιο (gene) κωδικοποιεί και άλλα νευροπεπτίδια Αισθητήριος νευροδιαβιβαστής στο νωτιαίο μυελό (spinal cord) Μεταφέρει αισθήσεις πόνου και θερμοκρασίας (pain and temperature) t Η απελευθέρωση του αναστέλλεται (inhibited) από οπιοειδή πεπτίδια Brain stem Reticular formation ( Alertness) Noxious stimulus Spinal cord Afferent pain fiber Substance P Nociceptor 22

23 Οπιοειδή (Opioids) Ενδογενή οπιοειδή (Endogenous Opiates) Πάνω από 20 οπιοειδή πεπτίδια Τρεις κατηγορίες Ενδορφίνες (Endorphins) Εγκεφαλίνες (Enkephalins) Δυνορφίνες (Dynorphins) Περιοχή Δράσης Ευρέως κατανεμημένα σε όλο τον εγκέφαλο Μαζί με άλλους νευροδιαβιβαστές μικρών μορίων όπως π.χ. GABA and 5- HT Δράση Κατευναστικά (Depressants), Αναλγητικά (analgesics) Πολύπλοκες συμπεριφορές όπως σεξουαλική έλξη (sexual attraction) και επιθετική/ενδοτική συμπεριφορά (aggressive/submissive behavior) Πιθανών να εμπλέκονται σε ψυχιατρικές ασθένειες όπως σχιζοφρένια και αυτισμός Υποδοχείς μ, δ, κ Opiate receptor Substance P Reticular formation Endogenous opiate Afferent pain fiber Noxious stimulus Nociceptor 23

24 Μη-Συμβατικοί Νευροδιαβιβαστές Μη-συμβατικοί (Unconventional) Δεν αποθηκεύονται και απελευθερώνονται με τον κλασσικό τρόπο Συχνά έχουν να κάνουν με ανάδρομη σηματοδότηση (retrograde signaling) Ενδοκανναβινοειδή (Endocannabinoids) Νιτρικό Οξύ (Nitric Oxide) 24

25 Ενδοκανναβινοειδή (Endocannabinoids) Σύνθεση Ακόρεστα (Unsaturated), λιπαρά οξέα (fatty acids) με πολική αρχή (polar head group) Παράγονται από ενζυματικό καταβολισμό των λιπιδίων της μεμβράνης Καταβολισμός Υδρολύονται (hydrolyzed) από το ένζυμο της υδρολάσης λιπαρών οξέων (fatty acid hydrolase - FAAH) Απελευθέρωση Διάχυση διαμέσου της μετασυναπτικής μεμβράνης προς υποδοχής σε γειτονικά κύτταρα Ανάδρομη (retrograde) διαβίβαση Απομάκρυνση Η δράση τους τερματίζεται με την μεταφορά τους πίσω στο προσυναπτικό κύτταρο με ειδικούς μεταφορείς (carrier-mediated transport) Υποδοχείς (Receptors) CB1 and CB2 CB1 ΚΝΣ, ιππόκαμπος (hippocampus) και παρεγκεφαλίδα (cerebellum) Συνδεδεμένοι με πρωτεΐνες G (G-protein coupled) Καταστέλλουν την επικοινωνία μεταξύ προ- και μετά-συναπτικού νευρώνα Μειώνουν την ποσότητα GABA που απελευθερώνεται ανασταλτική δράση 25

26 Νιτρικό Οξύ (Nitric Oxide - NO) Το NO είναι αέριο Μπορεί να διαπεράσει τη μεμβράνη Διαχέεται μέσα από το εξωκυτταρικό υγρό και διαπερνά τις μεμβράνες γειτονικών κυττάρων Διαχέεται σε αποστάσεις δεκάδων μικρομέτρων (micrometers) Συντονίζει τη δραστηριότητα πολλών νευρώνων σε μια συγκεκριμένη περιοχή Επιτυγχάνει κάποιες μορφές συναπτικής πλαστικότητας (synaptic plasticity) Σύνθεση Νευρωνική Συνθάση, ελέγχεται από πρόσδεση Ca2+ στη πρωτεΐνη καλμοντουλίνη (calmodulin) Το NO φθίνει όταν αντιδράσει με οξυγόνο Η δράση του NO λαμβάνει χώρα σε ενδοκυτταρικούς στόχους Ελέγχει διάφορες συνάψεις οι οποίες έχουν και κλασσικούς νευροδιαβιβαστές Οι προσυναπτικοί νευρώνες γλουταμικού οξέως είναι οι πιο γνωστοί στόχοι του ΝΟ στο ΚΝΣ Το NO πιθανών να παίζει κάποιο ρόλο σε νευρολογικές ασθένειες 26

27 Επόμενη Διάλεξη Δάλ Διάλεξη 8 Νευροανατομία (Neuroanatomy) 27

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό Σύστημα 2 Ανατομία ΝΣ ΝΣ ΚΝΣ (εγκέφαλος + ΝΜ) ΠΝΣ Προσαγωγό (αισθητικό) Απαγωγό Κινητικοί νευρώνες ΑΝΣ Συμπαθητικό Παρασυμπαθητικό 3 Οι διαταραχές της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ 1 Ηλεκτρικές και Χημικές Συνάψεις 2 Ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/ Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 7-8/02-03-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ Νευροδιαβιβαστές α) παραγωγή, είδη β) αναγνώριση γ) σηματοδότηση Σε πρώτη προσέγγιση, ο ορισμός του διαβιβαστή είναι: Διαβιβαστής είναι μια ουσία που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 6 Συναπτική Διαβίβαση (Synaptic Transmition) Συνάψεις (Synapses) Ένας νευρώνας εννευρώνει (innervates), δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Βιολογία ΙI Κυτταρική Επικοινωνία Διδάσκοντες: Σ. Γεωργάτος, Θ. Τζαβάρας, Π. Κούκλης, Χ. Αγγελίδης Υπεύθυνος μαθήματος: Σ. Γεωργάτος Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 5-6/29-02-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 4. ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΡΥΘΜΙΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ διαβίβαση στο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τα κύτταρα επικοινωνούν µεταξύ τους και µε το περιβάλλον προκειµένου να συντονίζουν τις λειτουργίες που απαιτούνται για την αύξηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός οργανισµού Η επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος

Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος Κυτταρα ζυμομύκητα αποκρίνονται σε σήμα ζευγαρώματος Στους πολυκύτταρους οργανισμούς οι θεμελιώδεις κυτταρικές λειτουργίες εξαρτώνται από σύνθετα σηματοδοτικά μονοπάτια Κυτταρική επικοινωνία Τύποι επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Νευρικό σύστημα - εισαγωγή Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δενδρίτες Κυτταρικό σώμα Προσυναπτικό κύτταρο Πυρήνας Άξονας Κόμβοι Ranvier Μυελώδες

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις ιάλεξη 13 Σωµατοαισθητικό Σύστηµα (Somatosensory System) Σωµατικές Αισθήσεις (Somatic Sensation) Επιτρέπει στο σώµα

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 20 Ψυχασθένειες (Mental Illness) Εισαγωγή Νευρολογία (Neurology) Κλάδος της ιατρικής που ασχολείται με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟΙ ΟΔΟΙ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟΙ ΟΔΟΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΝΕΥΡΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΙΚΟΙ ΟΔΟΙ Κύρια Ιδιότητα του Νευρικού Συστήµατος Το κύριο χαρακτηριστικό του νευρικού συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση. Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση. Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ενότητα: Κυτταρική Σηματοδότηση Σ. Ταραβήρας Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κυτταρική σηματοδότηση Στόχοι Αρχές φυσιολογικής ρύθμισης Μορφές επικοινωνίας και σηματοδότησης Μοριακή βάση κυτταρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

27. Νευροδιαβιβαστές

27. Νευροδιαβιβαστές 27. Νευροδιαβιβαστές Σύνοψη Νευροδιαβιβαστές είναι χημικές ουσίες του νευρικού συστήματος που απελευθερώνονται από τις αξονικές απολήξεις των νευρικών κυττάρων στην περιοχή των συνάψεων και επιδρούν στα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΒΙΟ492: ΝΕΥΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Κυριακή Σιδηροπούλου Λέκτορας Νευροφυσιολογίας Γραφείο: Γ316δ ΤΗΛ: 28103940871 (γραφείο) E- MAIL: sidirop@imbb.forth.gr Εισαγωγή Σιδηροπούλου - Νευροβιολογία 1 Δομή μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Η δομή ιοντικών διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Η δομή ιοντικών διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Η δομή ιοντικών διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της λειτουργίας

Ρύθμιση της λειτουργίας Ρύθμιση της λειτουργίας Ρύθμιση λειτουργίας ΓΕΣ Νευρική Υποβλεννογόνιο πλέγμα (πλέγμα Meissner) ΛΕ, ΠΕ Μυεντερικό πλέγμα (πλέγμα Auerbach) Από τον οισοφάγο μέχρι το ορθό Ορμονική Ρύθμιση της λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 - Συναπτική διαβίβαση

Κεφάλαιο 3 - Συναπτική διαβίβαση Κεφάλαιο 3 - Συναπτική διαβίβαση Σύνοψη Σε αυτό το κεφάλαιο, θα παρουσιαστούν αρχικά οι αρχές και η διαδικασία της συναπτικής διαβίβασης, τόσο της ηλεκτρικής όσο και της χηµικής. Για την ηλεκτρική διαβίβαση,

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Διεγέρσιμοι Ιστοί (Καρδιαγγειακό και Νευρικό Σύστημα)

ΗΜΥ 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική. Διεγέρσιμοι Ιστοί (Καρδιαγγειακό και Νευρικό Σύστημα) University of Cyprus Biomedical Imaging and Applied Optics ΗΜΥ 370 Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Μηχανική Διεγέρσιμοι Ιστοί (Καρδιαγγειακό και Νευρικό Σύστημα) Διεγέρσιμοι (Excitable) Ιστοί Διεγέρσιμοι ιστοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς

Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς Πρώτα μηνύματα: ορμόνες, νευροδιαβιβαστές, παρακρινείς/αυτοκρινείς παράγοντες που φθάνουν στηνκμαπότονεξωκυττάριοχώροκαιδεσμεύονται με ειδικούς κυτταρικούς υποδοχείς Δεύτερα μηνύματα: μη-πρωτεϊνικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά

Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά Νευροβιολογία της λήψης τροφής Διδάσκοντες: Καθ. Α. Ψαρροπούλου, Λεκ. Χ. Λαμπρακάκης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νευροδιαβίβαση και Νευρικό Σύστημα. Εκλεκτικά Παραδείγματα : Φάρμακα και ΝΣ (ΑΝΣ, ΚΝΣ)

Νευροδιαβίβαση και Νευρικό Σύστημα. Εκλεκτικά Παραδείγματα : Φάρμακα και ΝΣ (ΑΝΣ, ΚΝΣ) Νευροδιαβίβαση και Νευρικό Σύστημα ΝΣ ΚΝΣ ΠΝΣ (ΑΝΣ) Βάση οργάνωσης του ΝΣ Θέσεις δράσης Φαρμάκων Εκλεκτικά Παραδείγματα : Φάρμακα και ΝΣ (ΑΝΣ, ΚΝΣ) 1. Εισαγωγή ΝΣ-ΠΝΣ-ΚΝΣ-νευρώνες-σύναψηνευροδιαβιβαστές

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικός Ιστός. 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή. 2. Νευρογλοία E. Johnson & Α. Χαρχαντή

Νευρικός Ιστός. 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή. 2. Νευρογλοία E. Johnson & Α. Χαρχαντή MEΡΟΣ Ι Νευρικός Ιστός 1. Νευρώνες...3 E. Johnson & Α. Χαρχαντή 2. Νευρογλοία... 21 E. Johnson & Α. Χαρχαντή 3. Νευρικές Απολήξεις... 37 E. Johnson & Α. Χαρχαντή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Νευρώνας Εισαγωγή... 3 Νευρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Φαρμακολογία διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Μεμβρανική Βιοφυσική. Φαρμακολογία διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Μεμβρανική Βιοφυσική Φαρμακολογία διαύλων Διδάσκων: Λεκ. Χαράλαμπος Λαμπρακάκης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 2ο ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΟΥΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ Τα νευρικά κύτταρα έχουν τη μοναδική ικανότητα να επικοινωνούν με ακρίβεια και με ταχύτητα σε μεγάλη απόσταση τόσο μεταξύ τους όσο και με τα κύτταρα στόχους που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ & ΑΙΜΗ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Βιοσύνθεση (Νουκλεοτίδια κλπ) ΝΗ 4 + + Κετοξέα ΗΠΑΡ Ακέτυλο-CoA

Διαβάστε περισσότερα

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Επίδραση Φαρµάκων στο ΚΝΣ Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Μετασυναπτικά: 7.σύνδεση µε τον υποδοχέα 8.µεταβολές διαπερατότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακοί στόχοι φαρμάκων

Μοριακοί στόχοι φαρμάκων Μοριακοί στόχοι φαρμάκων Mηχανισμός δράσης ενός φαρμάκου Σε μοριακό επίπεδο υποδοχείς, ένζυμα, κανάλια, μόρια-φορείς, νουκλεϊνικά οξέα Σε κυτταρικό επίπεδο μεταγωγή Σε επίπεδο ιστών συστολή, έκκριση, μεταβολική

Διαβάστε περισσότερα

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Απ. Χατζηευθυμίου Αν Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Το 80% περίπου της γεύσης του φαγητού παρέχεται στην πραγματικότητα από την αίσθηση της όσφρησης. Η μυρωδιά μιας ουσίας σχετίζεται άμεσα με τη χημική

Διαβάστε περισσότερα

τυχερά παιχνίδια αλλά και οι εθιστικές σχέσεις. Τεχνητοί Θετικοί Ενισχυτές της Συμπεριφοράς Φάρμακα, τυχερά παιχνίδια, εθιστικές σχέσεις

τυχερά παιχνίδια αλλά και οι εθιστικές σχέσεις. Τεχνητοί Θετικοί Ενισχυτές της Συμπεριφοράς Φάρμακα, τυχερά παιχνίδια, εθιστικές σχέσεις ΟΡΟΛΟΓΙΑ Κατάχρηση φαρμάκων (Drug Abuse)- μη ιατρική χρήση φαρμάκων Εθισμός (Addiction)- κατάσταση κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει καταναγκαστική συμπεριφορά για τη λήψη του φαρμάκου. Εξάρτηση (Dependence)

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 5 Μοντέλο Hodgkin-Huxley (Hodgkin-Huxley Model) Απόκριση στην Έγχυση Ρεύματος 2 Hodgin και Huxley Οι Sir Alan

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακολογία Τμήμα Ιατρικής Α.Π.Θ.

Φαρμακολογία Τμήμα Ιατρικής Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Α.Π.Θ. Ενότητα 3: Φαρμακοδυναμική Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Φυσιολογία Μυών Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 ΣΚΕΛΕΤΙΚΟΣ ΜΥΣ ΜΥΕΣ ΜΥΪΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (ΜΥΪΚΗ ΙΝΑ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος

«ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ» Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Κώστας Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2013 Ομοιόσταση Ορισμός: Το σύνολο των φυσιολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1

Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Νευρικό 1 Κεφαλαιο 11 ο ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Νευρικό 1 ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστηµα συντονίζει τη λειτουργία όλων των άλλων συστηµάτων. Χωρίζεται σε δύο επί µέρους συστήµατα: Το Σωµατικό Νευρικό Σύστηµα το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

B ÛÈÎ æ ÔÊ ÚÌ ÎÔÏÔÁ. ÌappleÚÔ MÂÛÛ ÓË ÈÒÚÁÔ Ó Á. IA æyxo O OY KAI æyxo EPA EYTE. RICHARD S. SINACOLA, Ph.D TIMOTHY PETERS STRICKLAND, M.D.

B ÛÈÎ æ ÔÊ ÚÌ ÎÔÏÔÁ. ÌappleÚÔ MÂÛÛ ÓË ÈÒÚÁÔ Ó Á. IA æyxo O OY KAI æyxo EPA EYTE. RICHARD S. SINACOLA, Ph.D TIMOTHY PETERS STRICKLAND, M.D. B ÛÈÎ æ ÔÊ ÚÌ ÎÔÏÔÁ IA æyxo O OY KAI æyxo EPA EYTE RICHARD S. SINACOLA, Ph.D TIMOTHY PETERS STRICKLAND, M.D. E I THMONIKH E IME EIA E HNIKH EK O H ÌappleÚÔ MÂÛÛ ÓË ÈÒÚÁÔ Ó Á ΠEPIEXOMENA Πρόλογος Aγγλικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 6: Νευρικό & μυϊκό σύστημα (Part II) Ηλεκτρομυογράφημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΑΜΙΝΟΞΕΩΝ Ανασκόπηση μεταβολισμού πρωτεϊνών & αμινοξέων Ιστοί ΤΡΟΦΗ Αλανίνη & Γλουταμίνη Αμινοξέα Κυκλοφορία Πρωτεΐνες Αμινοξέα Αποκαρβοξυλίωση Βιογενείς αμίνες (νευροδιαβιβαστές,

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ

ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΛΙΠΟΕΙ ΩΝ Η επιβίωση των ζώντων οργανισµών οφείλεται εκτός των άλλων και στην ικανότητά τους να ρυθµίζουν την αποθήκευση και την κινητοποίηση της ενέργειας για το µεταβολισµότους.

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Ύπνος. Στάδια συνείδησης

Ύπνος. Στάδια συνείδησης Ύπνος Εγρήγορση Στάδια συνείδησης Ύπνος Τι συµβαίνει όταν κοιµόµαστε; (νευρώνες που αυξάνουν 5 µε 10 φορές τη συχνότητα δηµιουργίας δυναµικών ενεργείας κατά τη διάρκεια του ύπνου) Γιατί κοιµόµαστε; Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Χημική Μεταβίβαση Σήματος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τμήμα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Τρία στάδια της Μεταβίβασης σήματος 2 1. Λήψη Τα τρία στάδια 2. Μεταβίβαση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ: ΜΙΑ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ: ΜΙΑ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΗΣ: ΜΙΑ ΒΙΟΧΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Καταθλιπτικές Διαταραχές Η πρώτη βιοχημική προσέγγιση της κατάθλιψης ανήκει στον Ιπποκράτη, ο οποίος πρι ν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια περιέγραψε τη μελαγχολία

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 3: Μεμβράνες - Ηλεκτρικά δυναμικά, Νευρικό & μυϊκό σύστημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας

Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός. Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος, Φλοιός του Εγκεφάλου & Δικτυωτός Σχηματισμός Α. Χατζηευθυμίου Αν. Καθηγήτρια Ιατρικής Φυσιολογίας Θάλαμος Ο θάλαμος: «πύλη προς τον εγκέφαλο» Είναι μια μεγάλη συλλογή νευρώνων στο διεγκέφαλο Παίρνει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΝΗΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΡΑΦΕΝΤΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Tον ανθρώπινο µεταβολισµό το χαρακτηρίζουν δύο στάδια. Tοπρώτοείναιηκατάστασητουοργανισµούµετά απόκάποιογεύµα, οπότετοαίµαείναιπλούσιοσε θρεπτικές ύλες από

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης

Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου. Φώτης Καρβέλης Περιήγηση στο εσωτερικό του Κυττάρου Φώτης Καρβέλης Όλα τα κύτταρα οριοθετούνται από την πλασματική μεμβράνη ή το κυτταρικό τοίχωμα που την περιβάλλει. Εσωτερικά της πλασματικής μεμβράνης υπάρχουν τα οργανίδια

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος

Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας. Μεταγωγή σήµατος Ρύθµιση κυτταρικής λειτουργίας Μεταγωγή σήµατος 1 Εισαγωγή Η διαδικασία εξέλιξης των πολυκύτταρων οργανισµών (πρίν 2.5 δις χρόνια) άρχισε πολύ πιο αργά από την ύπαρξη των µονοκύτταρων οργανισµών (πρίν

Διαβάστε περισσότερα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα

11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Πρωτεολυτικά ένζυμα Μ ε τ α β ο λ ι σ μ ό ς των π ρ ω τ ε ϊ ν ώ ν 11.1. Αποικοδόμηση των αμινοξέων Όπως ήδη γνωρίζουμε, οι πρωτεΐνες δομούνται από αμινοξέα. Οι περισσότερες πρωτεΐνες του οργανισμού συνεχώς συντίθενται (πρωτεϊνοσύνθεση)

Διαβάστε περισσότερα

ηδιεργασία µε την οποία αποκτούµε γνώσεις για τον κόσµο η οποία θα οδηγήσει στην τροποποίηση µιας συµπεριφοράς

ηδιεργασία µε την οποία αποκτούµε γνώσεις για τον κόσµο η οποία θα οδηγήσει στην τροποποίηση µιας συµπεριφοράς Μάθηση και Μνήµη Μάθηση Μνήµη Μάθηση: Μνήµη: ηδιεργασία µε την οποία αποκτούµε γνώσεις για τον κόσµο η οποία θα οδηγήσει στην τροποποίηση µιας συµπεριφοράς ηαποθήκευσητωνπληροφοριώναυτών η ικανότητα να

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ (ΣΕ ΝΕΦΡΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΤΕΡΟ) Γιώργος Χ. Κουτρούμπας Επιμελητής A Νεφρολογικό Τμήμα Γ.Ν. Βόλου ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΤΤΑΝΘΡΑΚΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος

Κατηγορίες ορμονών 4/4/2011. Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών. Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος Ενδοκρινολογικό σύστημα και παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα των ορμονών ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Ενδοκρινολογικό Σύστημα αποτελείται από αδένες οι

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 19 Οι Συναισθηματικοί Μηχανισμοί στον Εγκέφαλο (Βrain Mechanisms of Emotion) Εισαγωγή Συναισθήματα (Emotions)

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Το αυτόνοµο νευρικό σύστηµα νευρώνει όργανα των οποίων οι λειτουργία δεν εξαρτάται από την θέλησή µας, όπως είναι η καρδιά, οι λείοι µύεςτωναγγείωνκαιτωνσπλάχνωνκαιοιαδένες. Xωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος:

ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Βιολογία A λυκείου. Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: ΔΑΜΔΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολογία A λυκείου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Μαριλένα Ζαρφτζιάν Σχολικό έτος: 2013-2014 Ένα αισθητικό σύστημα στα σπονδυλωτά αποτελείται από τρία βασικά μέρη: 1. Τους αισθητικούς υποδοχείς,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ COMMITTEE FOR EUROPEAN EDUCATION IN ANAESTHESIOLOGY ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑ Υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1

Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Σημειώσεις Βιοφυσικής 1 Διαπερατότητα διπλοστιβάδας λιπιδίων Όλα τα ζωντανά κύτταρα θα πρέπει να είναι σε θέση να ανταλλάσσουν υλικά (θρεπτικές ουσίες και παραπροϊόντα) με το εξωτερικό τους περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος

Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος. Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Γενικές αρχές της φυσιολογίας του ενδοκρινικού συστήµατος Επικοινωνία & Συντονισµός των λειτουργιών του σώµατος Το νευρικό & το ενδοκρινικό σύστηµα δρουν σε συνεργασία ή ανεξάρτητα Εσωτερικά & εξωτερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων

Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων 25 Ρύθµιση της λειτουργίας των όρχεων Ι. ΗΛΙΑΣ, M. ΑΛΕΞΙΟΥ Τμήμα Ενδοκρινολογίας Διαβήτη και Μεταβολισμού Νοσοκομείo «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα ρύθμιση της λειτουργίας των όρχεων γίνεται στο επίπεδο του

Διαβάστε περισσότερα

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους

και χρειάζεται μέσα στο ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. ενζύμων κύτταρο τρόπους Για να εξασφαλιστεί η σωστή και αρμονική έκφραση των ενζύμων μέσα στο κύτταρο χρειάζεται ρύθμιση εναρμόνιση των διαφόρων ενζυμικών δραστηριοτήτων. και Η εναρμόνιση αυτή επιτυγχάνεται με διάφορους τρόπους

Διαβάστε περισσότερα

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων.

Πάντως η λήψη τροφής ρυθµίζεται από το νευρικό σύστηµα µε συνεργασία δύο κέντρων. ΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΗΣ H ανάγκη για λήψη τροφής, που ικανοποιείται µόνο µε σιτισµό, και προέρχεται από διέγερση του κέντρου θρέψης, αποτελεί το αίσθηµα της πείνας (hunger), ενώ η επιθυµία για λήψη ειδικής τροφής,

Διαβάστε περισσότερα

4 o. 5. Κανάλια που Ελέγχονται από Αποθήκες Ασβεστίου 5.1 Κανάλια CRAC 5.2 Κανάλια TRPC ως SOCC

4 o. 5. Κανάλια που Ελέγχονται από Αποθήκες Ασβεστίου 5.1 Κανάλια CRAC 5.2 Κανάλια TRPC ως SOCC 4 o Κανάλια ιόντων και ο ρόλος τους στη μεταγωγή σήματος 1. Ο Ρόλος του Δυναμικού της Μεμβράνης στη Μεταγωγή Σήματος 1.1 Το δυναμικό ηρεμίας της πλασματικής μεμβράνης των κυττάρων 1.2 Το δυναμικό δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης

Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης Παρεγκεφαλίδα Εγκέφαλος και Έλεγχος της Κίνησης 3 4 Γενικά Cerebellum = Little brain 10% όγκου εγκεφάλου, >50% του συνόλου των νευρώνων του εγκεφάλου Κανονικότητα στη διάταξη των νευρώνων και τις διασυνδέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά

Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά Νευροδιαβιβαστές και συμπεριφορά Διδάσκοντες: Καθ. Α. Ψαρροπούλου, Λεκ. Χ. Λαμπρακάκης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 4 Δυναμικά Ενεργείας (Action Potentials) Διεγέρσιμοι Ιστοί Οι νευρώνες και οι μύες είναι διεγέρσιμοι (excitable)

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ:

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙΙ: Εργαστήριο Φυσιολογίας Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Λάρισα 2010 ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ ΥΠΝΟΣ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΕΓΚΕΦΑΛΟΓΡΑΦΗΜΑ Ιστορικά στοιχεία Οι πρώτοι ερευνητές που διαπίστωσαν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος

ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Ηλιάνα Καρβουντζή Βιολόγος ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Ρόλος του νευρικού συστήματος Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση:

KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου. Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: KΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Χημική σύσταση του κυττάρου Ενότητα 1.1: Χημεία της ζωής Ενότητα 2.1: Μακρομόρια Να απαντήσετε σε καθεμιά από τις παρακάτω ερωτήσεις με μια πρόταση: 1. Για ποιο λόγο θεωρείται αναγκαία η σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης

Βιολογία. Θετικής κατεύθυνσης. Β λυκείου. ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης Βιολογία Β λυκείου Θετικής κατεύθυνσης ΑΡΓΥΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ Βιολόγος 3 ο λύκ. ηλιούπολης 1. Εισαγωγή Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα των οργανισμών. 1.1 Το κύτταρο. 3ο λύκ. ηλιούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ

Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Εισαγωγή στις Νευροεπιστήμες ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΟΥΤΟΥΣΗΣ Βιολογική Ψυχολογία (Kalat) Επικοινωνία kmoutou@phs.uoa.gr daphne.roumani@gmail.com Τι είναι οι νευροεπιστήμες Νευροανατομία, Νευροφυσιολογία,

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Zωολογία ΙΙ. Ενότητα 3 η. Αισθήσεις (Διάλεξη 1η) Σκαρλάτος Ντέντος, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας

Zωολογία ΙΙ. Ενότητα 3 η. Αισθήσεις (Διάλεξη 1η) Σκαρλάτος Ντέντος, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Zωολογία ΙΙ Ενότητα 3 η. Αισθήσεις (Διάλεξη 1η) Σκαρλάτος Ντέντος, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Θετικών Επιστημών Τμήμα Βιολογίας Αισθήσεις Αισθητήρια Όργανα Θα αναπτυχθούν τα εξής θέματα: Νευρώνες - Νευρικές

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1, Κ. Ψαρροπούλου

Διάλεξη 1, Κ. Ψαρροπούλου Διάλεξη 1, 2014 Κ. Ψαρροπούλου Το ενδιαφέρον στις Νευροεπιστήμες Ο εγκέφαλος είναι το πιό πολύπλοκο και ενδιαφέρον όργανο στο ανθρώπινο σώμα. Αλλά η λειτουργία του μπορεί να επηρεαστεί από καταστροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις

Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Biomedical Imaging & Applied Optics University of Cyprus Νευροφυσιολογία και Αισθήσεις Διάλεξη 17 Χημεία του Εγκεφάλου και της Συμπεριφοράς (Chemical Control of the Brain and Behavior) Εισαγωγή Συναπτικές

Διαβάστε περισσότερα