Mαθηματικά. Δʹ Δημοτικού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Mαθηματικά. Δʹ Δημοτικού"

Transcript

1 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 1 Mαθηματικά Δʹ Δημοτικού

2 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 2 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΥΠΕΥΘΥΝOΣ ΤΟΥ ΥΠΟΕΡΓΟΥ ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΠΡΟΕΚΤΥΠΩΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ξανθή Βαμβακούση, Εκπαιδευτικός Γεώργιος Καργιωτάκης, Εκπαιδευτικός Αλεξάνδρα-Δέσποινα Μπομποτίνου, Εκπαιδευτικός Αθανάσιος Σαΐτης, Εκπαιδευτικός Ευγένιος Αυγερινός, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου Παναγιώτης Γιαβρίμης, Σχολικός Σύμβουλος Σταμάτης Βούλγαρης, Εκπαιδευτικός Πέτρος Μπουλούμπασης, Σκιτσογράφος-Εικονογράφος Σοφία Τσακιρίδου, Φιλόλογος Γεώργιος Τύπας, Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Γεώργιος Πολύζος, Πάρεδρος ε.θ. του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αλέξανδρος Ψυχούλης, Εικαστικός Καλλιτέχνης ACCESS ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε. Στη συγγραφή του δείγματος γραφής, που αποτελεί μέρος του παρόντος βιβλίου, συμμετείχε και η Θεοδώρα Πατσαλού, Eκπαιδευτικός. Γʹ Κ.Π.Σ. / ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ / Ενέργεια / Κατηγορία Πράξεων α: «Αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων» ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Μιχάλης Αγ. Παπαδόπουλος Ομότιμος Καθηγητής του Α.Π.Θ. Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Πράξη με τίτλο: «Συγγραφή νέων βιβλίων και παραγωγή υποστηρικτικού εκπαιδευτικού υλικού με βάση το ΔΕΠΠΣ και τα ΑΠΣ για το Δημοτικό και το Nηπιαγωγείο» Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Γεώργιος Τύπας Μόν. Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αναπληρωτής Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου Γεώργιος Οικονόμου Μόν. Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Έργο συγχρηματοδοτούμενο 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από εθνικούς πόρους.

3 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 3 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Ξανθή Βαμβακούση Γεώργιος Καργιωτάκης Αλεξάνδρα-Δέσποινα Μπομποτίνου Αθανάσιος Σαΐτης ANAΔOXOΣ ΣYΓΓPAΦHΣ: Mαθηματικά Δʹ Δημοτικού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΩΝ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»

4 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 4 Oι ήρωες του βιβλίου Aριθμός κεφαλαίου Mαθηματικός τίτλος κεφαλαίου Tίτλος Δραστηριότητας- Aνακάλυψης Eρώτηση αφόρμησης Στέλλα Nικήτας Σύμβολο-κλειδί για το είδος της εργασίας που ακολουθεί(*) Hρώ Σαλ Πέτρος Διδακτικοί στόχοι του κεφαλαίου Πλαίσιο για υπολογισμούς Πλαίσιο απάντησης 4

5 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 5 O Λαμπίτσας εμφανίζεται όταν θέλουμε να κάνουμε κάποια υπενθύμιση ή όταν θέλουμε να δώσουμε χρήσιμες συμβουλές για έναν τρόπο εργασίας Aντίστοιχες σελίδες στο τετράδιο του μαθητή (*) Σύμβολα-κλειδιά για το είδος της εργασίας που ακολουθεί εργασία με την ομάδα εργασία με τον διπλανό συζήτηση στην τάξη με τον δάσκαλο ανταλλαγή φάκελος εργασιών μαθητή χρήση υπολογιστή τσέπης χρήση χάρακα κλεψύδρα Áξονες περιεχομένου αριθμοί αριθμοί και πράξεις γεωμετρία μετρήσεις στατιστική προβλήματα 5 Συμπέρασμα: Eδώ συνοψίζονται οι σημαντικές έννοιες και οι όροι που συναντήσαμε στο κεφάλαιο και που τις περισσότερες φορές έχουν σχέση με την ερώτηση αφόρμησης.

6 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 6 Aξονες Περιεχομένου αριθμοί αριθμοί και πράξεις γεωμετρία μετρήσεις στατιστική προβλήματα A Περίοδος Θυμάμαι ό,τι έμαθα από την Γ τάξη Στο Λούνα Παρκ Διαχειρίζομαι αριθμούς ως το Eπιτραπέζιο παιχνίδι Γνωρίζω τους αριθμούς ως το Tαξίδι στο Oρμένιο Aναλύω και συγκρίνω αριθμούς ως το Παιχνίδια με βελάκια Mαθαίνω για τα πολύγωνα Γεωμετρία και ζωγραφική Oργάνωση δεδομένων και πληροφοριών Tα παιδιά πηγαίνουν εκδρομή Aξιολογώ και οργανώνω πληροφορίες Στο θέατρο η επανάληψη Προσθέτω και αφαιρώ Eκδρομή στα Kαλάβρυτα Πολλαπλασιάζω με διάφορους τρόπους Περίπατος στο άλσος Eπιλύω προβλήματα Eικονοπροβλήματα Πολλαπλασιάζω και διαιρώ Oι μαρκαδόροι του Πέτρου Διαιρώ με διάφορους τρόπους Σχολικές δραστηριότητες Tέλεια και ατελής διαίρεση Στην παιχνιδούπολη Διαχειρίζομαι προβλήματα Στο ζαχαροπλαστείο «O Γλύκας» η επανάληψη Θυμάμαι τους δεκαδικούς αριθμούς Aγοράζουμε αυτοκόλλητα Nομίσματα και δεκαδικοί αριθμοί Xαρτονομίσματα Mετρώ και εκφράζω το μήκος Mέτρηση μήκους Mετρώ το βάρος Zυγίζοντας τα ζώα Προσθέτω και αφαιρώ δεκαδικούς αριθμούς (1) O Πέτρος στην υπεραγορά Προσθέτω και αφαιρώ δεκαδικούς αριθμούς (2) Στο βιβλιοπωλείο η επανάληψη Συνοπτικό A Περιόδου Yπόμνημα Συμβολίζει την περίοδο κατά την οποία λαμβάνει χώρα η διδασκαλία. Συμβολίζει τον αριθμό του κεφαλαίου. Tο χρώμα του αριθμού συμβολίζει τον άξονα περιεχομένου στον οποίο αντιστοιχεί το κεφάλαιο. A Περίοδος 11 Θυμάμαι ό,τι έμαθα από την Γ τάξη Στο Λούνα Παρκ Aντιστοιχεί στον μαθηματικό τίτλο του κεφαλαίου. Aριθμός σελίδων στις οποίες βρίσκεται η διδακτική ενότητα. Aντιστοιχεί στον τίτλο της Δραστηριότητας- Aνακάλυψης. 6

7 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 7 7 B Περίοδος Γνωρίζω καλύτερα τους δεκαδικούς Tα παιδιά σχεδιάζουν και μετρούν Διαχειρίζομαι δεκαδικούς αριθμούς Παιχνίδι με στόχους Yπολογίζω με συμμιγείς και δεκαδικούς Eικονοπροβλήματα Διαιρώ με 10, 100, 1000 Tα γενέθλια της Hρώς Eπιλύω προβλήματα Hλεκτρονικό ταχυδρομείο Διαχειρίζομαι δεκαδικούς αριθμούς Παραγγελία αναλώσιμων ειδών η επανάληψη Γνωρίζω τις παράλληλες και τις τεμνόμενες ευθείες H Στέλλα φτιάχνει σκίτσα Σχεδιάζω κάθετες μεταξύ τους ευθείες Tα παιδιά σχεδιάζουν Σχεδιάζω παράλληλες μεταξύ τους ευθείες Σχέδια στον πίνακα Διακρίνω το περίγραμμα από την επιφάνεια O πίνακας ανακοινώσεων της τάξης Mετρώ την επιφάνεια, βρίσκω το εμβαδόν Yπολογίζουμε το εμβαδόν Mαθαίνω για τα παραλληλόγραμμα Oμοιότητες και διαφορές Yπολογίζω περιμέτρους και εμβαδά Eργαζόμαστε με επίπεδα σχήματα Eπεξεργάζομαι συμμετρικά σχήματα Συμμετρία στους πολιτισμούς η επανάληψη Διαχειρίζομαι αριθμούς ως το Eπίσκεψη στη Δημοτική Bιβλιοθήκη Γνωρίζω τους αριθμούς ως το Γνωρίζουμε την Eλλάδα Γνωρίζω τους αριθμούς ως το Πληροφορίες από το διαδίκτυο Διαχειρίζομαι προβλήματα Tο επιτραπέζιο της Στέλλας Eκτιμώ και υπολογίζω με τον νου Στατιστικά στοιχεία για τους μαθητές του δημοτικού Πολλαπλασιάζω και διαιρώ Aριθμοί-στόχοι η επανάληψη Συνοπτικό B Περιόδου Γ Περίοδος Πολλαπλασιάζω με τριψήφιο πολλαπλασιαστή Πόσο τρώει ένας ελέφαντας; Διαιρώ με διψήφιο διαιρέτη Yπολογίζουμε πηλίκα με διάφορους τρόπους Aντίστροφα προβλήματα Aρχαιολογικοί χώροι της Eλλάδας Mαθαίνω για την αναγωγή στη μονάδα Γλυκό κυδώνι Διαχειρίζομαι σύνθετα προβλήματα Tα βιβλία των μαθηματικών φτάνουν στην Kαστοριά Διατυπώνω και επιλύω προβλήματα Παραγωγή ελαιόλαδου στην Kρήτη η επανάληψη Γνωρίζω τους αριθμούς ως το Προϊστορικά ευρήματα στον Eλλαδικό χώρο Διαχειρίζομαι αριθμούς ως το Παιχνίδι με κάρτες Διαχειρίζομαι προβλήματα με μεγάλους αριθμούς Aνθρωπιστική βοήθεια Mετρώ τον χρόνο (1) Διακοπή ρεύματος Mετρώ τον χρόνο (2) Γενεαλογικό δέντρο η επανάληψη Mαθαίνω για τα στερεά σώματα Tο δωμάτιο του Πέτρου Kατασκευάζω στερεά Άχρηστα κουτιά αλλάζουν όψη Mαθαίνω για τη χωρητικότητα Δοχεία διαφόρων ειδών Mοτίβα Aνακαλύπτουμε τον κανόνα Διαχειρίζομαι πληροφορίες Στα ακριτικά νησιά η επανάληψη Συνοπτικό Γ Περιόδου Γλωσσάρι Πίνακες μεγεθών Eυρετήριο Yλικό του βιβλίου

8 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 8 Στο Λούνα Παρκ Ο Πέτρος, η Ηρώ, ο Νικήτας, η Στέλλα και ο Σαλ βρίσκονται στο Λούνα Παρκ. Παρακαλώ, ένα εισιτήριο για το μύλο και ένα για τα βελάκια Διερεύνηση - υπενθύμιση βασικών γνώσεων από την Γ τάξη. 8

9 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page Δες έναν έξυπνο τρόπο να προσθέτεις ή ν αφαιρείς αριθμούς, οι οποίοι «πλησιάζουν» σε δεκάδα ή σε εκατοντάδα, όπως οι 8,9,18,19,98, = = = Eργασίες Αξιοποιώ τις πληροφορίες της εικόνας και απαντώ: 1) Ο Πέτρος αγοράζει εισιτήρια. Πόσα ρέστα θα πάρει;... 2) Ο Νικήτας έπαιξε στα βελάκια και κέρδισε ένα παζλ. Ποιους στόχους μπορεί να πέτυχε;... 3) Διαλέγω κι εγώ ένα δώρο από τα βελάκια. Γράφω ποιους στόχους μπορώ να σημαδέψω για να το πάρω.... 4) Ποια χρώματα πρέπει να έχουν τα ψαράκια που θα ψαρέψει η Ηρώ αν θέλει: α) να παίξει ποδόσφαιρο;... β) να παίξει μπάσκετ;... 5) Η Στέλλα λέει: «Μου έμειναν και θέλω ένα και ένα». Μπορεί ν αγοράσει αυτά που θέλει; Ναι Όχι Δικαιολογώ την απάντησή μου.... 6) Ο Νικήτας και η Στέλλα έμειναν δύο ώρες στο Λούνα Παρκ. Έφυγαν στις δώδεκα και.... Ύστερα από ένα τέταρτο έφτασαν στα σπίτια τους. Το ρολόι έδειχνε.... 7) Σε μια εβδομάδα θα ξαναπάνε. Το ημερολόγιο τότε θα δείχνει

10 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 10 Eπιτραπέζιο παιχνίδι Πόσο περίπου είναι το άθροισμα ; Τα παιδιά παίζουν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Απαντούν σε ερωτήσεις και μαζεύουν πόντους. Οι πόντοι ανταλλάσσονται μ ένα. Κερδίζει όποιο παιδί φτάσει πρώτο στους πόντους ή.... α. Μέχρι τώρα η Ηρώ έχει συγκεντρώσει : και 300 πόντους. Έχει συνολικά... πόντους. β. Ο Πέτρος έχει συγκεντρώσει διπλάσιους πόντους από την Ηρώ. Σχεδιάζω τ αστέρια του Πέτρου και σημειώνω τους πόντους του. Συμπληρώνω ό,τι λείπει: =... πόντους έχει ο Πέτρος. γ. Η Στέλλα έχει συγκεντρώσει τους μισούς πόντους από την Ηρώ. Κυκλώνω όσα χρειάζεται και συμπληρώνω ό,τι λείπει για να βρω τους πόντους της Στέλλας Η Στέλλα έχει... πόντους. Eργασίες 1) Ο Νικήτας έχει συγκεντρώσει πόντους. Έχω περίπου πόντους. Έχεις περίπου πόντους. α) Ποιο παιδί έχει εκτιμήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια; Εξηγούμε με τη βοήθεια της παραπάνω αριθμογραμμής. Διαχείριση αριθμών ως το : στρατηγικές υπολογισμού, εκτίμηση. 10

11 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page Όταν κάνεις υπολογισμούς, κάνε πρώτα μία γρήγορη εκτίμηση του αποτελέσματος. Δε θα βρεις το αποτέλεσμα ακριβώς, αλλά θα ξέρεις περίπου τι να περιμένεις! β) Πόσους πόντους χρειάζεται περίπου ο Νικήτας για να φτάσει στους ; Εκτιμώ:... Στη συνέχεια υπολογίζω ακριβώς με τη βοήθεια μιας πρόχειρης αριθμο - γραμμής. Eγώ το υπολόγισα ξεκινώντας από το ) Σε κάποια φάση του παιχνιδιού η Στέλλα είχε πόντους, δηλαδή περίπου... πόντους. Απάντησε σε μία δύσκολη ερώτηση που τριπλασιάζει τους πόντους του παίκτη. Πόσους περίπου πόντους έχει τώρα η Στέλλα; Εκτιμώ:... Για να υπολογίσω ακριβώς τους πόντους της Στέλλας, ξεκινώ βρίσκοντας το τριπλάσιο του Έχω υπολογίσει 1 πόντο παραπάνω για κάθε πόντους. Δηλαδή, θα αφαιρέσω 3 πόντους στο τέλος. Συμπληρώνουμε: x 3 = ( ) x 3 = = (3.000 x 3) (1 x 3) = = =... Συμπέρασμα Όταν κάνουμε πράξεις, μπορούμε να εκτιμήσουμε γρήγορα το αποτέλεσμα αντικαθιστώντας τους αριθμούς με κοντινούς «στρογγυλούς» αριθμούς. Όσο πιο κοντά είναι οι «στρογγυλοί» στους αρχικούς αριθμούς τόσο μεγαλύτερη ακρίβεια εξασφαλίζουμε στις εκτιμήσεις μας. 11

12 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 12 Tαξίδι στο Oρμένιο Στον χιλιομετρητή όταν αλλάζει το ψηφίο 8, γίνεται 9. Τι συμβαίνει όταν αλλάζει το ψηφίο 9; Η Στέλλα με την οικογένειά της επισκέφτηκε το Ορμένιο, το βορειότερο χωριό της Ελλάδας. Ξεκίνησαν από τον Άγιο Στέφανο Αττικής. Συμπληρώνουμε τους αριθμούς που λείπουν με ψηφία ή με λέξεις. α) Στο ξεκίνημα ο χιλιομετρητής δείχνει: β) Σε 1χμ. σταματούν για βενζίνη. Τι δείχνει ο χιλιομετρητής; Επιλέγω με _ χμ γ) Θέλουν να δουν τη λίμνη του Μαραθώνα. Φτάνουν εκεί σε 1 χμ. δ) Μετά από 9 χμ. κάνουν στάση σ ένα εστιατόριο. _ χμ. ε) Πόσα χμ. έχουν διανύσει από το εστιατόριο και μετά;... χμ. _ χμ. στ) Mετά από 400 χμ. φτάνουν στο Λευκό Πύργο _ χμ. _ χμ. ζ) Στο Ορμένιο ο χιλιομετρητής δείχνει: Διανύσαμε συνολικά χμ. Σωστό ή λάθος; Εξηγούμε προφορικά. Φυσικοί αριθμοί : ονοματολογία, συμβολισμός, αξία θέσης ψηφίου. 12

13 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page Αξιοποίησε όσα ξέρεις! Eργασίες 1) Συμπληρώνω τον πίνακα: ONOMAΣIA APIΘMOΣ ΔX MX E Δ M (10.000) (1.000) (100) (10) (1) έντεκα χιλιάδες MX δώδεκα χιλιάδες ένα δεκαπέντε χιλιάδες σαράντα πέντε MX 1 M E δεκαεννέα χιλιάδες τετρακόσια ογδόντα έξι 2) Κάθε παιδί έχει ένα μπλοκ με τα ψηφία: 0,1,2, Όλα μαζί τα μπλοκ σχη - ματίζουν έναν μετρητή. ΔX (10.000) MX (1.000) E (100) Δ (10) M (1) Ποιον αριθμό σχημάτισαν τα παιδιά; Τέσσερις... Για να σχηματίσουν τον αμέσως επόμενο αριθμό, ποια παιδιά πρέπει να γυρίσουν σελίδα;... Ποιος είναι ο αριθμός που θα σχηματιστεί;... Με τα δικά μας μπλοκάκια σχηματίζουμε τον αριθμό και βρίσκουμε τους αριθ - μούς που σχηματίζονται αν προσθέσουμε: α) 1 μονάδα β) 1 δεκάδα γ) 1 εκατοντάδα δ) 1 χιλιάδα Συμπέρασμα 10 μονάδες μιας τάξης (π.χ. 10 εκατοντάδες) συμπληρώνουν μία μονάδα της επόμενης τάξης (π.χ. 1 μονάδα χιλιάδων). 13

14 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 14 Παιχνίδια με βελάκια Πώς υπολογίζει το κάθε παιδί το σύνολο των πόντων του; Νικήτας: πόντοι Ηρώ:... πόντοι = πόντους =... πόντους Ποιο παιδί συγκέντρωσε τους περισσότερους πόντους και ποιο τους λιγότερους;... Eργασίες 1) Συνεχίζω όπως στο παράδειγμα: Δεκαδικό ανάπτυγμα, σύγκριση, διάταξη, παρεμβολή. 14

15 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page Πρόσεξε!!! 2) Γράφω τον μεγαλύτερο και τον μικρότερο σε αξία αριθμό που μπορώ να σχηματίσω με τα παρακάτω ψηφία: Εξηγώ πώς σκέφτηκα: ) Χρωματίζω κατάλληλα τον στόχο. Φτάνω τους πόντους... με ακριβώς 2 βολές. Τις σημειώνω στον στόχο με Εξηγώ πώς σκέφτηκα =... 4) Φτάνω στο με άλλους τρόπους x Συμπέρασμα Υπάρχουν πολλοί τρόποι ν αναλύσουμε έναν αριθμό. Το δεκαδικό του ανάπτυγμα το βρίσκουμε όπως στο παράδειγμα: =

16 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 16 Τι είναι τεθλασμένη γραμμή; Γεωμετρία και ζωγραφική α) Χρωματίζω όσα σχήματα έχουν: 3 πλευρές με 5 πλευρές με 4 πλευρές με 6 πλευρές με β) Παρατηρώ τα σχήματα του πίνακα και συμπληρώνω: Eίδη πολυγώνων: αναγνώριση, ονομασία, σχεδιασμός. 16

17 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page Θυμήσου ότι περίμετρος ενός πολυγώνου είναι το συνολικό μήκος των πλευρών του! Eργασίες 1) Σημειώνουμε με 4 όσα σχήματα είναι πολύγωνα. Στηρίζουμε τις απόψεις μας με επιχειρήματα. 2) Ολοκληρώνω το σχήμα έτσι ώστε να φτιάξω ένα πολύγωνο. Χρησιμοποιώ τον Oνομάζω το πολύγωνό μου:... 3) Ποια από τα παρακάτω σχήματα έχουν την ίδια περίμετρο; Επιλέγω με 4. Συμπέρασμα Κάθε πολύγωνο είναι μια κλειστή τεθλασμένη γραμμή. 17

18 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page 18 Tα παιδιά πηγαίνουν εκδρομή Πώς οργανώνουμε τα δεδομένα όταν έχουμε πολλές πληροφορίες για ένα θέμα; Ο σύλλογος γονέων οργανώνει για την Δ τάξη μια εκδρομή στο τέλος της χρονιάς και προτείνει στα παιδιά και στους δασκάλους τους 5 προορισμούς: τα Καλάβρυτα τη Βεργίνα τα Μετέωρα τον υδροβιότοπο του Έβρου την Ιθάκη α) Έγινε έρευνα για τις προτιμήσεις των παιδιών και καταγράφηκαν οι απαντήσεις τους στον παρακάτω πίνακα. (Κάθε παιδί είχε δυνατότητα μιας μόνο επιλογής.) Στο Δ1 τμήμα Στο Δ2 τμήμα 9 παιδιά προτιμούν τη Βεργίνα 4 παιδιά προτιμούν τη Βεργίνα 7 παιδιά προτιμούν τα Μετέωρα 7 παιδιά προτιμούν τα Μετέωρα 3 παιδιά προτιμούν την Ιθάκη κανένα παιδί δεν προτιμά την Ιθάκη 1 παιδί προτιμά τον Έβρο 3 παιδιά προτιμούν τον Έβρο 2 παιδιά προτιμούν τα Καλάβρυτα 7 παιδιά προτιμούν τα Καλάβρυτα Πόσα παιδιά ρωτήθηκαν συνολικά;... Ποιος προορισμός συγκέντρωσε τις περισσότερες προτιμήσεις στο Δ1;... στο Δ2;... Συνολικά;... Τα παιδιά παρουσίασαν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους με τους τρόπους που φαίνονται στη διπλανή σελίδα: α) με... και β) με... Συζητάμε σε τι μας βοηθά μια τέτοια παρουσίαση δεδομένων. Oργάνωση και παρουσίαση πληροφοριών: πίνακας, εικονόγραμμα, σημειόγραμμα, ραβδόγραμμα. 18

19 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:33 PM Page β) Τα παιδιά οργάνωσαν τις συνολικές προτιμήσεις τους σ έναν πίνακα και τις παρουσίασαν σ ένα ραβδόγραμμα. Συμπληρώνω τα στοιχεία που λείπουν από τον πίνακα και το ραβδόγραμμα γ) Πού θα πάνε τελικά εκδρομή; Δικαιολογώ την άποψή μου:... Συμπέρασμα Όταν έχουμε πολλά δεδομένα, είναι σημαντικό να τα καταγράφουμε, να τα οργανώνουμε και να τα παρουσιάζουμε με σαφή τρόπο. 19

20 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 20 Στο θέατρο Ποιο είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνω για ν απαντήσω σε ένα ερώτημα; Eνήλικες 25 Παιδιά 18 Με εσάς συμπληρώνονται και οι 160 θέσεις. Παραστάσεις Ώρα έναρξης Απογευματινή 18:00 Βραδινή 21:00 Διάρκεια παράστασης 90 Δευτέρα κλειστά Παρατηρούμε προσεκτικά τις εικόνες και αξιοποιούμε κατάλληλα τις πληρο - φορίες. α) Ο πατέρας της Ηρώς έχει αγοράσει και έχει πληρώσει εισιτήρια για τον εαυτό του και γι άλλα 4 άτομα. Μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα πόσα χρήματα πλή ρωσε; Αν ναι, τα υπολογίζουμε. Αν όχι, εξηγούμε γιατί.... Βρίσκουμε όλες τις δυνατές περιπτώσεις συμπληρώνοντας τον παρακάτω πίνακα. Υπάρχουν διαφορετικές περιπτώσεις! Π.χ. 2 ενήλικες και 3 παιδιά. Σε ποια περίπτωση θα είχε πληρώσει ο πατέρας της Ηρώς τα περισσότερα χρήματα; Σε ποια τα λιγότερα; Συζητάμε. β) Μπορούμε να υπολογίσουμε πόση ώρα μεσολαβεί από τη λήξη της απογευματινής παράστασης ως την έναρξη της βραδινής; Αν ναι, την υπολογίζουμε. Αν όχι, εξηγούμε γιατί. (Tο πρόχειρο σχεδιάγραμμα μας βοηθά.) Διαχείριση προβλήματος: αξιολόγηση, οργάνωση δεδομένων. Aνοιχτά προβλήματα. Διερεύνηση περιπτώσεων. Έλεγχος - επαλήθευση. 20

21 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Προχτές την απογευματινή παράσταση παρακολούθησαν 32 ενήλικες και 65 παιδιά. Από τα παιδιά τα 37 ήταν κορίτσια. Πόσες θέσεις έμειναν κενές; 2) Χθες για την απογευματινή και βραδινή παράσταση πουλήθηκαν 300 εισιτήρια. Στη βραδινή υπήρχαν 12 κενές θέσεις. Πόσοι θεατές παρακολούθησαν την κάθε παρά σταση; Θα οργανώσω τα δεδομένα μου συμπληρώνοντας παρακάτω ό,τι μπορώ! Απογευματινή και βραδινή Βραδινή Απογευματινή Γεμάτες θέσεις:... Γεμάτες θέσεις:... Γεμάτες θέσεις:... Kενές θέσεις:... Kενές θέσεις:... Kενές θέσεις:... Σύνολο:... Σύνολο:... Σύνολο:... Μεταφέρουμε τα δεδομένα στον παρακάτω πίνακα. Υπολογίζουμε και συμπλη - ρώνουμε ό,τι λείπει. Με την πρώτη γραμμή του πίνακα μπορείς να επαληθεύσεις τα αποτελέσματά σου! Συμπέρασμα Για να επιλύσουμε ένα πρόβλημα είναι απαραίτητο να αξιολο γού - με σωστά και να οργανώνουμε τις πληροφορίες που μας δίνονται. Υπάρχουν προβλήματα που έχουν παραπάνω από μία λύσεις. 21

22 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 22 1) Ο Νικήτας, διανύοντας την απόσταση από το σπίτι του ως το σχολείο, περπατάει 450 μέτρα και χρειάζεται 12 λεπτά της ώρας. Η Ηρώ, για να κάνει τη διαδρομή από το δικό της σπίτι ως το σχολείο, χρειάζεται τον μισό χρόνο απ ό,τι ο Νικήτας. Ποιος διανύει μεγαλύτερη απόσταση για να φτάσει στο σχολείο; Μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα; Αν ναι, το λύνουμε. Αν όχι, εξηγούμε προφορικά γιατί. 2) Εκτιμώ τα αποτελέσματα των πράξεων: α) περίπου... β) περίπου... Υπολογίζω με τη βοήθεια των παρακάτω πρόχειρων αριθμογραμμών = =... 3) Σημειώνω Σ για το σωστό και Λ για το λάθος. Ο μικρότερος πενταψήφιος αριθμός που μπορώ να φτιάξω με τα ψηφία 5,3,1,7,8 είναι ο αριθμός = Το διπλάσιο του αριθμού είναι ο αριθμός Αν προσθέσω 25 μονάδες στον αριθμό δώδεκα χιλιάδες πεντακόσια, θα σχηματίσω τον αριθμό Το μισό του αριθμού είναι ο αριθμός Eμπέδωση - Eπέκταση Kεφαλαίων

23 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Δες έναν έξυπνο τρόπο να προσθέτεις ή ν αφαιρείς αριθμούς οι οποίοι «πλησιάζουν» σε χιλιάδα, όπως οι 2.999, 980, 2.800, = = = = = = ) Σε μια μεγάλη σχολική περιφέρεια της Ελλάδας έγινε έρευνα με θέμα: «Τα πιο δημοφιλή αθλήματα με τα οποία ασχολούνται τα παιδιά». α) Πόσα παιδιά ασχολούνται με τα β) Πόσα περισσότερα παιδιά δύο πιο δημοφιλή αθλήματα; παίζουν ποδόσφαιρο σε σχέση Εκτιμώ: περίπου... παιδιά. με τα παιδιά που παίζουν βόλεϊ; Υπολογίζω με ακρίβεια: Εκτιμώ: περίπου... παιδιά. Υπολογίζω με ακρίβεια: 5) Σχεδιάζω ένα σχήμα που 6) Το παρακάτω τετράπλευρο έχει δεν είναι πολύγωνο. περίμετρο 18 εκ. Υπολογίζω το μήκος της κόκκινης πλευράς. Εξηγώ γιατί δεν είναι πολύγωνο:

24 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 24 Eκδρομή στα Kαλάβρυτα Αν γνωρίζουμε ότι = 314, πώς θα βρούμε το αποτέλεσμα ; Τα παιδιά πέρασαν το Σαββατοκύριακο στο χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων όπου έκαναν διάφορες δραστηριότητες. Γευμάτισαν στο εστιατόριο επιλέγοντας από τον κατάλογο: KATAΛOΓOΣ Θερμίδες Πρωϊνό γάλα και κρουασάν 470 ή δημητριακά με γάλα 380 Mεσημεριανό χοιρινή μπριζόλα με χόρτα 270 ή καρμπονάρα 720 ή φακές με λαχανοσαλάτα 562 Bραδινό γιαούρτι με μπανάνα 265 ή κλαμπ σάντουιτς με πατάτες 840 Eνδιάμεσα 1 μπολ φρουτοσαλάτα 100 Γεύματα ή 100 γραμμ. παστέλι 600 Kατανάλωση θερμίδων σε μία ώρα Θερμίδες Περπάτημα 282 Ποδήλατο 270 Σκι στο χιόνι 640 Ποδόσφαιρο 720 Aναρρίχηση 560 α) Στους παρακάτω πίνακες φαίνεται τι διάλεξε να φάει η Ηρώ το Σαββατοκύριακο. Συμπληρώνω τις αντίστοιχες θερμίδες με τη βοήθεια του καταλόγου. H πρόσθεση και η αφαίρεση ως αντίστροφες πράξεις. Aλγόριθμοι και επαλήθευση. 24

25 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Δες πόσα ξέρεις αν γνωρίζεις, π.χ., ότι: = = = = = = = = = 500 β) Εκτιμώ πόσες περίπου θερμίδες πήρε η Ηρώ την κάθε μέρα: α) Σάββατο:... β) Κυριακή:... γ) Με τη βοήθεια των πινάκων α και β, υπολογίζω κάθετα τα αποτελέσματα και τα ση - μειώνω στα μπλε πλαίσια του κάθε πίνακα. δ) Στο παρακάτω ραβδόγραμμα φαίνεται πόσες θερμίδες πήρε το κάθε παιδί το Σαββα - τοκύριακο. Ποιο παιδί πήρε τις περισσότερες θερμίδες το Σαββατοκύριακο; Εκτιμώ:... Πόσες περισσότερες; Υπολογίζω με ακρίβεια: ε) Ο Πέτρος πήρε με το πρωινό του θερμίδες. Στη συνέχεια έκανε σκι στο βουνό και κατανάλωσε όλες τις θερμίδες. Πόσες ώρες έκανε σκι;... Πώς αλλιώς θα μπορούσε να καταναλώσει ακριβώς τις θερμίδες που πήρε ; Συμπέρασμα Η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι πράξεις αντίστροφες. 25

26 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 26 Περίπατος στο άλσος Πώς υπολογίζουμε σύντομα τη συνολική αξία πολλών προϊόντων ίδιας τιμής; α) Οι μαθητές της Δ τάξης σε μια εκδρομή τους κάθισαν σ ένα αναψυκτήριο. Ο σερ βιτόρος πήρε παραγγελία απ όλους. Υπολογίζω πόσα χρήματα πλήρωσαν συνολικά: Είδος χυμού αξία σε ακτινίδιο 5 πορτοκάλι 2 20 λ. ανανάς 6 μπανάνα 4 μήλο 3 ανάμεικτος 7 λεμονάδα 1 40 λ. ΦYΛΛO ΠAPAΓΓEΛIAΣ Είδος χυμού Ποσό- Τιμή τητα Μονάδας Αξία μπανάνα χ 4 = 48 μήλο 25 ακτινίδιο 5 πορτο- 4χ2 =8 κάλι 4 4χ20λ.=80λ. }8 80λ. ανάμεικτος 7 ΣYNOΛO β) Φτιάχνουμε τη δική μας παραγγελία και υπολογίζουμε πόσα χρήματα θα πληρώσουμε: ΦYΛΛO ΠAPAΓΓEΛIAΣ Είδος Ποσό- Τιμή χυμού τητα Μονάδας Αξία ΣYNOΛO Στρατηγικές υπολογισμού στον πολλαπλασιασμό. Πολλαπλασιασμός με δυνάμεις του 10. Πολλαπλάσια του 2, 5,

27 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) 15 παιδιά της Δ Τάξης Yπολογίζω: παράγγειλαν πλήρες πρωινό. Πόσα χρήματα πλήρωσαν συνολικά; Η Ηρώ χρησιμοποιεί μια άλλη μέθοδο Τι άλλο πρέπει να κάνει η Ηρώ για να υπολογίσει το ίδιο γινόμενο: για να βρει το αποτέλεσμα; ) O Σαλ και η παρέα του παράγγειλαν όλοι το ίδιο γλυκό από τον κατάλογο. Στo φύλλο παραγγελίας έπεσε νερό και κάποια στοιχεία δε φαίνονται. Κάνουμε υποθέσεις: Πόσα μπορεί να είναι τα παιδιά της παρέας; Εξηγούμε: Ποιο γλυκό δεν μπορεί να παράγγειλαν; Εξηγούμε: ) Το κάθε παιδί χρησιμοποιεί τον αριθμό του όσες φορές χρειάζεται για να φτιάξει τον αριθμό =... χ 5 2 χ 7 =... 3 χ 7 =... Το 20 είναι πολλαπλάσιο του 5 Το 20 δεν είναι πολλαπλάσιο του 7. Συμπέρασμα Ένας αριθμός είναι πολλαπλάσιο, π.χ., του 5 όταν μπορεί να γραφτεί με τη μορφή: 5 ή 5. 27

28 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 28 Eικονοπροβλήματα Πόσο κοστίζουν τα προϊόντα της κάθε εικόνας; Διατυπώνω τo ερώτημα που ταιριάζει στην κάθε εικόνα. Συμπληρώνω ό,τι λείπει στους υπολογισμούς που ακολουθούν: α) Το 1 τριαντάφυλλο κοστίζει 2. β) Η 1 ξυλομπογιά κοστίζει 12 λεπτά. Υπολογίζω το γινόμενο (12 x 3) x 15. Τι παρατηρώ; Εξηγώ προφορικά. Έχουμε μάθει και πιο σύντομο πολλαπλασιασμό! Προβληματικές καταστάσεις με πολλαπλασιασμό. Aλγόριθμος. Iδιότητες του πολλαπλασιασμού. 28

29 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Μπορείς να κάνεις μια πρόχειρη εκτίμηση του γινομένου δύο αριθμών, αντικαθιστώντας τον ένα ή και τους δυο αριθμούς με την πλησιέστερη δεκάδα ή εκατοντάδα. 38 x x 20 = x x 5 = x x 40 = Eργασίες 1) Ο κύριος Άγγελος πούλησε 123 καρτέλες με αυγά. Πόσα αυγά πούλησε συνολικά; α) Επιλέγουμε με 4 τα στοιχεία της εικόνας που μας βοηθούν ν απαντήσουμε στο ερώτημα του προβλήματος: Πόσα αυγά υπάρχουν συνολικά στην εικόνα. Πόσα αυγά υπάρχουν στη μια καρτέλα. β) Εκτιμούμε και επιλέγουμε με 4. Ο αριθμός των αυγών που πούλησε ο κύριος Άγγελος είναι πιο κοντά στο: γ) Υπολογίζω με ακρίβεια χρησιμοποιώντας όποια μέθοδο θέλω. Επιβεβαιώνω με κάθετη πράξη. 2) Με τα στοιχεία της εικόνας συμπληρώνουμε το παρακάτω πρόβλημα.... Πόσους επιβάτες μπορούν να μεταφέρουν 16 τέτοια λεωφορεία; Αρχικά εκτιμώ και στη συνέχεια υπολογίζω με ακρίβεια: Συμπέρασμα Όταν έχουμε μια πληροφορία για τη μονάδα, μπορούμε να βρούμε την ίδια πληροφορία για οποιαδήποτε άλλη ποσότητα. 29

30 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 30 Oι μαρκαδόροι του Πέτρου Με ποιους τρόπους μπορούμε να υπολογίσουμε πόσες 15άδες χωρούν στο 60; 1) Ο Πέτρος αγόρασε κουτιά με μαρκαδόρους για να συμπληρώσει τα χρώ - ματά του. Με τα στοιχεία του πίνακα μπορεί να διατυπώσει ένα πρόβλημα για το στοιχείο που λείπει κάθε φορά. Διατυπώνουμε τα προβλήματα και αντιστοιχίζουμε κατάλληλα με τις εικόνες και τις πράξεις. 2) Σε ποια εικόνα ταιριάζει η έκφραση «μοιράζω το 12 σε 3 ίσα μέρη» και σε ποια η έκφραση «μετρώ πόσες τετράδες χωρούν στο 12» ; O πολλαπλασιασμός και η διαίρεση ως αντίστροφες πράξεις. Στρατηγικές υπολογισμού στη διαίρεση. 30

31 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Δες πόσα ξέρεις αν γνωρίζεις, π.χ., ότι 3 x 12 = 36! Eργασίες 1) Ο Νικήτας έχει 120 αυτοκόλλητα. Τα κόλ - λησε σ ένα άλμπουμ που έχει 10 σελίδες. Σε όλες τις σελίδες έβαλε ίσο αριθμό αυτο - κόλ λητων. Πόσα κόλλησε στην κάθε σελίδα; 2) Ο Σαλ έχει 180 αυτοκόλλητα. Πόσες σελίδες σαν αυτή που φαίνεται παρακάτω θα γεμίσει; 3) Εγώ έχω 108 αυτοκόλλητα. Πόσες σελίδες σαν αυτή του Σαλ θα χρειαστώ; Αξιοποιούμε την προπαίδεια του 9 και βοηθάμε τη Στέλλα να υπολογίσει. Συμπέρασμα Ο πολλαπλασιασμός και η διαίρεση είναι πράξεις αντίστροφες. Π.χ. 36 : 3 = 12 3 x 12 = 36 Για να διαιρέσουμε εύκολα, π.χ., το 72 με το 3, μπορούμε να το αναλύσουμε σε αριθ - μούς που διαιρούνται ακριβώς με το 3. Π.χ. 72 = ή 70 =

32 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 32 Σχολικές δραστηριότητες Πώς ονομάζεται η κάθετη πράξη της διαίρεσης; Από ποιον πήρε το όνομά της; Το σχολείο των παιδιών έχει συνολικά 360 μαθητές. Στο σχολείο λειτουργεί ένα πρόγραμμα θεατρικής και ένα μουσικής αγωγής. Το ένα τρίτο των παιδιών συμμετέχει και στα 2 προγράμματα. Πόσα είναι αυτά τα παιδιά; Παρατηρούμε πώς σκέφτηκε το κάθε παιδί για ν απαντήσει στο ερώτημα: Ποιο ή ποια παιδιά: α) δεν αξιοποίησαν σωστά τα στοιχεία του προβλήματος; Εξηγούμε: β) έλυσαν σωστά το πρόβλημα;... Υπολογίζω με κάθετη πράξη: Tέλεια Eυκλείδεια διαίρεση με μονοψήφιο διαιρέτη. 32

33 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Μοιραζόμαστε ρόλους με το διπλανό μου παιδί: Ο ένας υπολογίζει με κάθετη πράξη, ο άλλος χωρίς. Συγκρίνουμε τα αποτελέσματά μας. Επαληθεύουμε αν χρειάζεται. 126 παιδιά συμμετέχουν στο πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Αγωγής. Έχουν χωριστεί σε 7 ίσες ομάδες. Πόσα παιδιά έχει η κάθε ομάδα; 2) Ανταλλάσσουμε ρόλους και εργαζόμαστε με παρόμοιο τρόπο: α) Στο σχολικό πρωτάθλημα σκακιού δήλωσαν συμμετοχή 208 παιδιά. Τα ζευγάρια της α φάσης καθορίστηκαν με κλήρωση. Πόσα ζευγάρια σχηματίστηκαν ; β) Παρατηρούμε τα παρακάτω σχέδια. Επιλέγουμε με 4 ποιο από τα δύο ταιριάζει στο παραπάνω πρόβλημα. Μοιράζω το 208 σε 2 ίσα μέρη. Μετρώ πόσα 2 φτιάχνουν το 208. Συμπέρασμα Η κάθετη διαίρεση δεν είναι πάντα ο πιο σύντομος τρόπος για να υπο - λο γίσουμε ένα πηλίκο. 33

34 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 34 Στην παιχνιδούπολη Τι σημαίνει ότι το 7 διαιρεί ακριβώς το 490; Ο πατέρας της Στέλλας, ο κύριος Μιχάλης, τακτοποιεί τα παιχνίδια στο κατάστημά του. Ο κ. Μιχάλης έχει λιγότερα από 70 ξύλινα ζωάκια. Αν τα συσκευάσει σε δωδεκάδες, του περισσεύει 1. Αν τα συσκευάσει σε δεκαπεντάδες, του περισσεύουν 4. Πόσα ξύλι - να ζωάκια έχει; Σκέφτομαι με πολλαπλάσια του 12. Τα ζωάκια μπορεί να είναι 13 ή 25 ή 37 ή 49 ή 61. Σκεφτόμαστε ανάλογα, με πολλαπλάσια του 15. Με πολλαπλάσια του 12. Τα ζωάκια μπορεί να είναι:... ή... ή... ή... Τελικά τα ξύλινα ζωάκια του κ. Μιχάλη είναι:... Eργασίες 1) Ο κ. Μιχάλης βρήκε στην αποθήκη 36 βιβλιαράκια με ιστορίες για ζώα. Αποφάσισε να τα συσκευάσει σε πακέτα των 8 και να τα πουλήσει. α) Εκτιμούμε αν θα μπορέσει να συσκευάσει όλα τα βιβλία μ αυτό τον τρόπο. β) Πώς αλλιώς θα μπορούσε να συσκευάσει τα 36 βιβλιαράκια σε πακέτα, ώστε να μην του περισσεύει κανένα βιβλιαράκι; Aτελής Eυκλείδεια διαίρεση με μονοψήφιο διαιρέτη. 34

35 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page ) α) Επιλύουμε το παρακάτω πρόβλημα: Ο κ. Μιχάλης θέλει να τακτοποιήσει 114 επιτραπέζια παιχνίδια σε 9 ράφια. Πόσα παιχνί δια χωράνε σε κάθε ράφι, αν τοποθετήσει τον ίδιο αριθμό παιχνιδιών σε κάθε ένα; Πόσα θα περισσέψουν; β) Αξιοποιούμε τα στοιχεία του παραπάνω προβλήματος και συμπληρώνουμε κατάλληλα το πρόβλημα που ακολουθεί. Στη συνέχεια το επιλύουμε. Ο κ. Μιχάλης τοποθετεί επιτραπέζια παιχνίδια σε... ράφια. Το κάθε ράφι χωράει... παιχνίδια. Του περισσεύουν... παιχνίδια. Πόσα επιτραπέζια υπάρχουν συνολικά στο κατάστημά του; Συμπέρασμα Ένας αριθμός, π.χ., το 7, διαιρεί ακριβώς μόνο τα πολλαπλάσιά του, δηλαδή αριθμούς όπως: 14 (2 x 7), 70 (10 x 7), 105 (15 x 7),... Διαιρώ Επαληθεύω υ = 0 Τέλεια διαίρεση 0 < υ < δ Ατελής διαίρεση Π.χ. αν ο διαιρέτης είναι 3, το υπόλοιπο μπορεί να είναι 0 ή 1 ή 2. 35

36 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 36 Στο ζαχαροπλαστείο «O Γλύκας» Έχουν όλα τα προβλήματα μία λύση; α) Ο Νικήτας, στα γενέθλιά του, κέρασε τους φίλους του στο ζαχαροπλαστείο «Ο Γλύκας». Κάθε παιδί διάλεξε ένα παγωτό κυπελλάκι (3 ) ή μία γρανίτα (2 ). Αν ο Νικήτας διάλεξε το κυπελλάκι και ξόδεψε συνολικά 20, πόσα μπορεί να ήταν όλα τα παιδιά; Θα εξετάσω αν γίνεται Βοηθάμε την Ηρώ να ολοκληρώ - να πήρε κυπελλάκι μόνο ο Νικήτας. σει τη σκέψη της Τι συμπεραίνουμε; Εξηγούμε: Εξετάζω μια άλλη περίπτωση: Αν 2 παιδιά πήραν κυπελλάκι, τότε 7 παιδιά πήραν γρανίτα. Σε αυτή την περίπτωση όλα τα παιδιά είναι... β) Εξετάζουμε όλες τις δυνατές περιπτώσεις και βρίσκουμε τις υπόλοιπες λύσεις. Διαχείριση προβλημάτων: οργάνωση δεδομένων, ανοιχτά προβλήματα, διατύπωση ενδιάμεσων ερωτημάτων, διερεύνηση περιπτώσεων. 36

37 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασία Στο ζαχαροπλαστείο «Ο ΓΛΥΚΑΣ» έφτιαξαν 15 δωδεκάδες από σοκολατάκια φου - ντου κιού και τριπλάσια ποσότητα από σοκολατάκια αμυγδάλου. Στη συνέχεια τα συσκεύασαν ανάμεικτα σε 20 ακριβώς ίδια πακέτα. Πόσα σοκολατάκια από κάθε είδος περιέχει το κάθε πακέτο; Διαβάζουμε προσεκτικά τις παρακάτω προτάσεις και σημειώνουμε Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). α) Στον «ΓΛΥΚΑ» έφτιαξαν 15 χ 12 = 180 σοκολατάκια φουντουκιού. β) Στον «ΓΛΥΚΑ» έφτιαξαν 3 χ 15 = 45 σοκολατάκια αμυγδάλου. γ) Για να λύσουμε το πρόβλημα πρέπει να υπολογίσουμε πόσα ήταν τα πακέτα. δ) Το ζητούμενο του προβλήματος είναι πόσα σοκολατάκια έχει κάθε πακέτο. Αξιοποιούμε τα δεδομένα του παρακάτω προβλήματος, για να διατυπώσουμε τα απα - ραίτητα ενδιάμεσα ερωτήματα: Στο ζαχαροπλαστείο «Ο ΓΛΥΚΑΣ» έφτιαξαν 15 δωδεκάδες από σοκολατάκια φου - ντουκιού και τριπλάσια ποσότητα από σοκολατάκια αμυγδάλου. Στη συνέχεια τα συ - σκεύασαν ανά μεικτα σε 20 ακριβώς ίδια πακέτα. Πόσα σοκολατάκια από κάθε είδος περιείχε το κάθε πακέτο; Συμπέρασμα Συχνά, για ν απαντήσουμε στο ερώτημα ενός προβλήματος, είναι απαραίτητο να εξε - τάζουμε διαφορετικές περιπτώσεις ή να βρούμε και ν απαντήσουμε σε ενδιάμεσα ερωτήματα. 37

38 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 38 1) Ο λαογραφικός σύλλογος «Πελασγία» έχει δημιουργήσει τμήμα παραδοσιακών χορών με 64 παιδιά. Κατά την εκμάθηση των χορών, τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες. Όλες οι ομάδες έχουν ίσο αριθμό παιδιών. Πόσα παιδιά μπορεί να έχει η κάθε ομάδα; Πόσες ομάδες σχηματίζονται σε κάθε περίπτωση; 2) Με ποιον τρόπο είναι πιο εύκολο να υπολογίσουμε το γινόμενο 4 x 32 x 25; Επιλέγω με 4: 3) Ο Πέτρος αγόρασε ένα άλμπουμ για να κολλήσει 47 φωτογραφίες από μια σχολική εκδρομή. Σε κάθε σελίδα μπορεί να κολλήσει 5 φωτογραφίες. Πόσες σελίδες θα χρειαστεί; Eμπέδωση - Eπέκταση Kεφαλαίων

39 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page ) Ο Νικήτας έχει τώρα 18 καινούριες μπογιές. Πόσα χρήματα πλήρωσε; Με την αγορά 5 μία επιπλέον δώρο. 5) Ο Πέτρος έχει λιγότερους από 80 βόλους. Αν τους βάλει σε σακουλάκια των 15, του περισσεύουν 5. Αν τους βάλει σε σακουλάκια των 10, του περισσεύουν πάλι 5. Πόσους βόλους έχει; 39

40 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 40 Aγοράζουμε αυτοκόλλητα Με πόσους διαφορετικούς τρόπους μπορούμε να συμβολίσουμε το «ένα δέκατο»; Τα παιδιά αγοράζουν αυτοκόλλητα για τα τετράδιά τους. Η καρτέλα της εικόνας κοστίζει 1. Πόσα αυτοκόλλητα με έχει η καρτέλα;... Πόσα αυτοκόλλητα έχει συνολικά η καρτέλα;... Αγόρασα μια λωρίδα αυτοκόλλητα με μπάλες μπάσκετ και πλήρωσα δίνοντας μόνο ένα κέρμα! Συμπληρώνουμε: 1 α) Ο Σαλ αγόρασε μία από τις... λωρίδες της καρτέλας. Αγόρασε το ή 0,1 της... καρτέλας. Με ποιο κέρμα πλήρωσε; Επιλέγουμε με 4. β) Η Ηρώ θα αγοράσει δηλαδή 6 από τα... αυτοκόλλητα της καρτέλας ή ή 0,06 της καρτέλας. Με ποια και πόσα κέρματα πρέπει να πληρώσει, ώστε να μην πάρει ρέστα;... γ) Η Στέλλα αγόρασε αυτοκόλλητα και πλήρωσε 1,23. Τι μπορεί να αγόρασε; Σημειώνουμε κατάλληλους αριθμούς στα. Δεκαδικοί αριθμοί με ένα και δύο δεκαδικά ψηφία. Δεκαδικά κλάσματα. 40

41 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Χρωματίζω κατάλληλα: 1 μονάδα 2 δέκατα της μονάδας 4 εκατοστά της μονάδας Ποιος αριθμός φαίνεται στην παρακάτω εικόνα; Συμπληρώνω στον άβακα τα ψηφία του: Ο αριθμός είναι: 1 μονάδα,... δέκατα,... εκατοστά. 2) Τα παιδιά φτιάχνουν δεκαδικούς αριθμούς. Θα φτιάξω έναν αριθμό με την ίδια αξία. Πόσα δέκατα της μονάδας θα χρωματίσει η Ηρώ; Ο αριθμός του Νικήτα Ο αριθμός της Ηρώς είναι:... δέκατα ή...,... είναι:... εκατοστά ή...,.... Τι παρατηρούμε; Συζητούμε. Συμπέρασμα Μια ακέραια μονάδα ισοδυναμεί με 10 δέκατα ή με 100 εκατοστά. Τα δέκατα και τα εκατοστά της μονάδας συμβολίζονται είτε με δεκαδικούς αριθμούς είτε με δεκαδικά κλάσματα. 1 1 Π.χ. ένα δέκατο: 0,1 ή, ένα εκατοστό: 0,01 ή Το μηδέν στο τέλος του δεκαδικού μέρους ενός αριθμού δεν επηρεάζει την αξία του αριθμού, π.χ. 3,20 = 3,2. 41

42 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 42 Xαρτονομίσματα Tι σχέση έχει το 1 δεκάλεπτο με το 1 ευρώ; α) Περιγράφω τα χρηματικά ποσά με δύο τρόπους, όπως στο παράδειγμα: 205 και 50 λεπτά ή 205,50... ή ή ή... β) Ποιο παιδί έχει εκφράσει σωστά γ) Σχεδιάζω πρόχειρα νομίσματα που τον δεκαδικό αριθμό που περιγράφει αντιστοιχούν στο χρηματικό ποσό : το παρακάτω χρηματικό ποσό; 1,05 5,1 5,01 Εξηγώ: Παρουσίαση των χαρτονομισμάτων. Δεκαδικά κλάσματα. 42

43 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Συμπληρώνω: Το ισοδυναμεί με Το ισοδυναμεί με ένα...( 100) Το ισοδυναμεί με Το ισοδυναμεί με ένα...( 10) του ή 0,01. του ή 0,1. Συνήθως δε γράφουμε 0,1 αλλά 0,10. Ισχύει ότι 0,1 = 0,10 ; Συζητούμε και εξηγούμε. 2) 2 3 Το σημειωματάριό μου είναι ακριβότερο από το κόκκινο και φτηνότερο από το πράσινο. Είναι δυνατόν να ισχύει αυτό που λέει η Στέλλα; Εξηγούμε γιατί:... 3) Τα παιδιά έσπασαν τον κουμπαρά της τάξης και θέλουν ν ανταλλάξουν τα κέρ - ματα με χαρτονομίσματα. Τι χαρτονομίσματα μπορεί να τους δώσει η ταμίας; Συμπέρασμα Στις χρηματικές συναλλαγές πρέπει να γνωρίζουμε πώς σχετίζονται τα κέρματα με τα χαρτονομίσματα. 43

44 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 44 Mετρώ και εκφράζω το μήκος Πώς μπορώ να συμβολίσω το χιλιοστό του μέτρου; α. Συμπληρώνουμε κατάλληλα με: μέτρο, δεκατόμετρο, εκατοστόμετρο, χιλιο - στόμετρο και χιλιόμετρο: Το ύψος του είναι Το βάθος του Η απόσταση Αθήνα-Θεσσαλονίκη είναι 20. είναι 500. Το ύψος της Στέλλας Το πλάτος της πόρτας Το μήκος της γόμας είναι 138. είναι 9. είναι 25. Η περιφέρεια της μέσης Το ύψος του ποτηριού του Νικήτα είναι 68. είναι 18. Συμπληρώνουμε με μεγαλύτερο ή μικρότερο: Το ύψος του Ολύμπου είναι από 2 χμ. Το πλάτος της πόρτας είναι από 1 μ. Το μήκος της γόμας είναι από 1 εκ. β. Βρίσκουμε τρόπους να υπολογίσουμε την περιφέρεια της μέσης μας, χρησιμοποιώντας κάποια από τα παρακάτω «εργαλεία». Χάρακας Κλωστή Γαλλικό μέτρο Ψαλίδι Κόλλα Tυπικές μονάδες μέτρησης μήκους. Συμμιγείς, δεκαδικά κλάσματα. 44

45 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Συμπληρώνω τον πίνακα: 2) Συμπληρώνω κατάλληλα: Το 1χμ. ισοδυναμεί με... μέτρα. Τα 2,5 χμ. ισοδυναμούν με... μέτρα. 3) Συμπληρώνουμε ό,τι λείπει: 1 1 χιλιοστόμετρο ( του μ.) ή 0,001 μ εκατοστόμετρο (... του μ.) ή... μ δεκατόμετρο ( του μ.) ή 0,1μ. 10 4) Με το γαλλικό μέτρο δείχνουμε τα παρακάτω μήκη. Τα ονομάζουμε με όσους περισσότερους τρόπους μπορούμε: 1 μ. 4 δεκ. 8 εκ. 111 εκ. 0,95 μ. 50 χιλ. 1 μ. 5 δεκ. 3 δεκ. 5 εκ. Συμπέρασμα 1 Το ένα χιλιοστό ( ) του μέτρου γράφεται και 0,001μ Μπορούμε να περιγράψουμε το αποτέλεσμα μιας μέτρησης με διαφορετικούς τρόπους: 1μ. 5 δεκ. 2 εκ. ή 1 μ. 52 εκ. ή 152 εκ. ή 1,52 μ. 45

46 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 46 Zυγίζοντας τα ζώα Ποιες μονάδες μέτρησης χρησιμοποιούμε όταν ζυγίζουμε; Ποια σχέση έχουν μεταξύ τους; α) Συμπληρώνω κατάλληλα με: γραμμάρια, κιλά, τόνους. καμηλοπάρδαλη πτεροφάλαινα αλεπού Ύψος: 6 μέτρα Ζει χρόνια Ζυγίζει ελέφαντας Μήκος: 27 μέτρα Ζει χρόνια Ζυγίζει κολιμπρί νυφίτσα Ζει χρόνια Ζυγίζει αρκούδα Ύψος: 3 μέτρα Ζει χρόνια Ζυγίζει 4... το μικρότερο πουλί Ζυγίζει 3... Mήκος 70 εκ. (μαζί με την ουρά) σαρκοφάγο Ζυγίζει Ύψος:1,25 μέτρα Ζει 30 χρόνια Ζυγίζει β) Διατάσσω τα βάρη των ζώων από το μεγαλύτερο στο μικρότερο:... πολύ περισσότερο από την Γράφουμε ένα ζώο που καμηλοπάρδαλη:... να ζυγίζει: πολύ λιγότερο από την αρκούδα:... γ) Συμπληρώνω: 1 κιλό =... γραμμάρια 1 τόνος =... κιλά Tυπικές μονάδες μέτρησης μάζας. Συμμιγείς, δεκαδικά κλάσματα. 46

47 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Ήξερες ότι το κιλό λέγεται και χιλιόγραμμο και συμβολίζεται χγρ.; Eργασίες 1) Εκτιμούμε το βάρος κάποιων αντικειμένων στην τάξη. Ελέγχουμε τις εκτιμήσεις μας με ζύγιση: 2) Αντιστοιχίζω αυτά που ταιριάζουν και συμπληρώνω: Γιατί η ζυγαριά δείχνει παραπάνω από 2 κιλά; ) Ένα κιλό και 1 γραμμάριο είναι 1,1 κιλά. Συμφωνούμε ή διαφωνούμε με τον Πέτρο; Εξηγούμε γιατί: Συμπέρασμα Μπορώ να περιγράψω το αποτέλεσμα μιας ζύγισης με διάφορους τρόπους: π.χ. ενάμισι κιλό = γραμμάρια = 1 κ. και 500 γραμμ.=1,500 κ.= 1,5 κ. 1 Το γραμμάριο είναι το ένα χιλιοστό του κιλού, δηλ. ( ) του κιλού ή 0,001 κ

48 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 48 O Πέτρος στην υπεραγορά Πώς χρησιμοποιούμε τους δεκαδικούς αριθμούς για να συμβολίσουμε χρηματικά ποσά; Η μητέρα του Πέτρου τού έδωσε 10 και τον έστειλε για ψώνια. Ποιο παγωτό μπορεί να αγοράσει με τα ρέστα; α) Οργανώνουμε τις πληροφορίες σε πίνακα. β) Υπολογίζουμε με τα νομίσματά μας. Καταγράφουμε τη σκέψη μας. Eμπέδωση και επέκταση των δεκαδικών αριθμών. Πρόσθεση. 48

49 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Δες έναν τρόπο για να προσθέτεις και ν αφαιρείς εύκολα δεκαδικούς αριθμούς που βρίσκονται κοντά σε κάποιον ακέραιο αριθμό. Π.χ. 0,90, 1,8: Eργασίες 1) Η Στέλλα αγόρασε ένα και ένα. Επιλέγουμε με 4: Θα πληρώσει συνολικά περίπου: Εξηγούμε γιατί: ) Η Ηρώ έχει. Ποιο παγωτό μπορεί ν αγοράσει: ή ; Εξηγώ γιατί:... 3) Πόσα χρήματα θα πληρώσει ο Νικήτας αν αγόρασε: Ένα (... ή 1 και... λ.) και ένα (... ή... λ.) Υπολογίζω με τον νου. Υπολογίζω με άλλον τρόπο: Συμπέρασμα Μπορούμε να προσθέσουμε δεκαδικούς με διάφορους τρόπους. Επιλέγουμε κάθε φορά τον πιο κατάλληλο. 49

50 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 50 Στο βιβλιοπωλείο Mπορούν οι ακέραιοι αριθμοί να γραφτούν ως δεκαδικοί; α) Η Στέλλα αγόρασε ένα τετράδιο. Υπολογίζει πόσα ρέστα θα πάρει από 5. Μπορείς να υπολογίσεις πιο εύκολα; 3,90 β) Πόσα ρέστα θα πάρει ο Πέτρος αν αγοράσει την υδρόγειο σφαίρα; γ) Eκτιμώ πόσο περίπου είναι το αποτέλεσμα και στη συνέχεια υπολογίζω ακριβώς με τον νου. Το διπλανό μου παιδί ελέγχει το αποτέλεσμά μου με κάθετη πράξη. Ποια από τις τσάντες είναι ακριβότερη και πόσο; Eμπέδωση και επέκταση των δεκαδικών αριθμών. Aφαίρεση. 50

51 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page δ) Μπορεί η Ηρώ ν αγοράσει και τα δύο βιβλία με τα χρήματα που έχει; Αν όχι, πόσα χρειάζεται ακόμα; Eργασίες 1) Ενώνω με μια γραμμή τα είδη 2) που έχουν την ίδια αξία: Θυμάσαι ότι το 0,2 μπορώ να το γράψω 0,20; 4 4,00 4,00 Όχι. Mπορείς να μου το εξηγήσεις; Βρίσκουμε τρόπους για να εξηγήσουμε γιατί 0,2 = 0,20. 3) Γράφω τον αριθμό 0,45 στην κατάλληλη θέση (α, β ή γ) πάνω στην αριθμογραμμή: Συμπέρασμα Μπορούμε ν αφαιρέσουμε δεκαδικούς αριθμούς με διάφορους τρό - πους. Επιλέγουμε κάθε φορά τον πιο κατάλληλο. 51

52 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 52 1) Στο αγώνισμα της άρσης βαρών συμμετείχαν αθλητές από διάφορες χώρες. Ο παρα - κάτω πίνακας δείχνει τις πέντε καλύτερες επιδόσεις: α) Διατάσσω τα κιλά που σήκωσαν οι αθλητές ξεκινώντας από τη μεγαλύτερη επίδοση:... β) Πόσα περισσότερα κιλά σήκωσε ο Έλληνας αθλητής από τον Γερμανό; Εκτιμώ:... Υπολογίζω με ακρίβεια: γ) Ποια χώρα θα πάρει το ασημένιο και ποια το χάλκινο μετάλλιο; 2) Ποια από τις 2 γραμμές έχει μεγαλύτερο μήκος; Εκτιμώ:... Ελέγχω μετρώντας με τον χάρακα:... Eμπέδωση - Eπέκταση Kεφαλαίων

53 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page ) Με τα στοιχεία του πίνακα διατυπώνω ένα πρόβλημα και το λύνω: 4) Δύο τάξεις ενός σχολείου αποφάσισαν να κάνουν έρανο για τα παιδικά χωριά S.O.S. Αξιοποιώ τις πληροφορίες του πίνακα και απαντώ: α) Πόσα περισσότερα χρήματα συγκεντρώθηκαν το Σάββατο απ ό,τι την Παρασκευή; Εκτιμώ: περίπου... Υπολογίζω ακριβώς με τη βοήθεια της παρακάτω πρόχειρης αριθμογραμμής: β) Πόσα χρήματα συγκέντρωσαν συνολικά; Εκτιμώ:... Υπολογίζω με ακρίβεια Ελέγχω με κάθετη πράξη 53

54 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 54 Κεφάλαια 1-7 Θυμηθήκαμε τους αριθμούς ως το και κάναμε νοερούς υπολογισμούς και εκτιμήσεις. Μάθαμε να ονομάζουμε, να συμβολίζουμε, να συγκρίνουμε και να διατάσσουμε αριθμούς ως το και μιλήσαμε για το δεκαδικό τους ανάπτυγμα. Μάθαμε για τα πολύγωνα και θυμηθήκαμε την έννοια της περιμέτρου. Χρησιμοποιήσαμε εικονογράμματα, ραβδογράμματα και πίνακες για να παρουσιά ζου - με πληροφορίες. Στην επίλυση προβλήματος: συμφωνήσαμε ότι η αξιολόγηση των δεδομένων είναι το σημαντικό πρώτο βήμα χρησιμοποιήσαμε τη στρατηγική της οργάνωσης δεδομένων σε πίνακα, πρόχειρο σχεδιάγραμμα κτλ. συναντήσαμε προβλήματα με περισσότερες από μία λύσεις. Κεφάλαια 8-14 Θυμηθήκαμε όσα ξέρουμε για τις τέσσερις πράξεις, μάθαμε να εκτιμούμε το αποτέ - λεσμά τους, χρησιμοποιήσαμε διάφορους τρόπους για να υπολογίσουμε με ακρίβεια. Μάθαμε ότι: η πρόσθεση και η αφαίρεση είναι αντίστροφες πράξεις ο πολλαπλασιασμός και η διαίρεση είναι αντίστροφες πράξεις. Χρησιμοποιήσαμε τις ιδιότητες των πράξεων για να διευκολυνθούμε στους υπολογισμούς. Ασχοληθήκαμε με την έννοια του πολλαπλασίου. Στην επίλυση προβλήματος: εφαρμόσαμε τη στρατηγική της οργάνωσης δεδομένων χρησιμοποιήσαμε τη στρατηγική της διατύπωσης ενδιάμεσων ερωτημάτων επιλύσαμε προβλήματα με περισσότερες από μία λύσεις, διερευνώντας περιπτώσεις διατυπώσαμε δικά μας προβλήματα. 54

55 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Κεφάλαια Εμπεδώσαμε και επεκτείναμε τις γνώσεις μας για τους δεκαδικούς με δύο δεκαδικά ψηφία. Θυμηθήκαμε τα νομίσματα και τις μονάδες μέτρησης μήκους και βάρους. Κάναμε μετρήσεις και χρησιμοποιήσαμε δεκαδικούς αριθμούς για να εκφράσουμε τα απο τελέσματα. Εκτιμήσαμε και υπολογίσαμε με ακρίβεια αθροίσματα και διαφορές δεκαδικών αριθμών με νοερούς υπολογισμούς και κάθετες πράξεις. Επιλύσαμε προβλήματα με δεκαδικούς αριθμούς. Στη B περίοδο (κεφάλαια 21-40) Θ ασχοληθούμε με τους δεκαδικούς αριθμούς με τρία δεκαδικά ψηφία. Θα εμπεδώσουμε και θα επεκτείνουμε τις γνώσεις μας για τις μετρήσεις. Θα μάθουμε να σχεδιάζουμε ευθείες που είναι κάθετες ή παράλληλες μεταξύ τους. Θα γνωρίσουμε καλύτερα τα παραλληλόγραμμα. Θα υπολογίσουμε την περίμετρο και το εμβαδόν επίπεδων σχημάτων. Θα μελετήσουμε συμμετρικά σχήματα. Θα γνωρίσουμε τους αριθμούς μέχρι το Θα επιλύσουμε προβλήματα. 55

56 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 56 Tα παιδιά σχεδιάζουν και μετρούν Πόσα δεκαδικά ψηφία μπορεί να έχει ένας δεκαδικός αριθμός; α) Τα παιδιά σχεδιάζουν ευθύγραμμα τμήματα και μετρούν το μήκος τους. Mπορεί να συμβαίνει αυτό που λέει ο Σαλ; Ποιο μπορεί να είναι το μήκος του ευθύγραμμου τμήματος του Σαλ; Απαντάμε και εξηγούμε: β) Παρατηρώ το γαλλικό μέτρο και απαντώ: Ποιο έχει το μεγαλύτερο μήκος; Επιλέγω με 4: το ένα δεκατόμετρο; το ένα εκατοστόμετρο ή το ένα χιλιοστόμετρο; γ) Γενικεύω: Ποιο παιδί κρατάει την κάρτα με τη μεγαλύτερη αξία;... Διατάσσω τους αριθμούς που δείχνουν οι κάρτες των παιδιών < < Δεκαδικοί αριθμοί με τρία δεκαδικά ψηφία: σύγκριση-διάταξη-παρεμβολή-αριθμογραμμή. 56

57 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Παρατηρούμε το σχέδιο και συμπληρώνουμε: Η κόκκινη επιφάνεια είναι το... της μονάδας. Η μπλε επιφάνεια είναι το... της μονάδας. Η πράσινη επιφάνεια είναι το... της μονάδας. 1 ακέραια μονάδα έχει... δέκατα,... εκατοστά,... χιλιοστά. 1 δέκατο έχει... εκατοστά,... χιλιοστά. 1 εκατοστό έχει... χιλιοστά. 2) Τα παιδιά μέτρησαν το ύψος τους και το βάρος τους: Ζυγίζω λιγότερο απ όλους. Συμπληρώνουμε τον άβακα: Είμαι η ψηλότερη! Βασιλική Νικήτας Αλεξάνδρα 1 μ. και 4 δεκ. 1,40 μ. 1 μ. και 400 χιλ. 35,9 κιλά 42 κιλά 35 κ. και 500 γραμμ. Συμφωνούμε με την Αλεξάνδρα; Συμφωνούμε με τη Βασιλική; Εξηγούμε: Γράφουμε στα παρακάτω πλαίσια τα ύψη και τα βάρη των παιδιών με δεκαδικούς αριθμούς και συμπληρώνουμε το κατάλληλο σύμβολο (>, <, =). α) ύψη: β) βάρη: Συμπέρασμα Η ακέραια μονάδα συμπληρώνεται με 10 δέκατα (10 χ 0,1 = 1) ή με 100 εκατοστά (100 χ 0,01 = 1) ή με χιλιοστά (1.000 χ 0,001 = 1). 57

58 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page 58 Παιχνίδι με στόχους Έχουμε μάθει για το δεκαδικό ανάπτυγμα των φυσικών αριθμών. Oι δεκαδικοί αριθμοί έχουν δεκαδικό ανάπτυγμα; Ο Σαλ και η Ηρώ παίζουν το παιχνίδι με τους στόχους. Το παιχνίδι τους τελείωσε με ισοπαλία. Συμπληρώνω στους στόχους τις βολές ( ) που λείπουν. Υπολογίζω το σύνολο των πόντων του κάθε παιδιού: Φτάνω στον αριθμό-στόχο: 3, , , x x 0, x 0, x 0, Σε ποιο βελάκι φαίνεται το δεκαδικό ανάπτυγμα του αριθμού; Το κυκλώνω. Διαχείριση Δεκαδικών αριθμών: Δεκαδικό ανάπτυγμα. Nοεροί υπολογισμοί. Eκτίμηση. 58

59 _MATHIMATIKA_BM_D DHMOT_math 2/5/13 1:34 PM Page Eργασίες 1) Τα παρακάτω σχήματα έχουν ίσες περιμέτρους. Υπολογίζω το μήκος της πλευράς που λείπει στο τετράπλευρο. 2) Η Στέλλα και ο Πέτρος αγόρασαν κάποια από τα είδη της εικόνας. Ξόδεψαν περίπου τα ίδια χρήματα. Τι μπορεί ν αγόρασε κάθε παιδί; Εκτιμούμε: :... :... Υπολογίζουμε με ακρίβεια για να ελέγξουμε τις εκτιμήσεις μας ,80 3,50 17,90 18,10 Συμπέρασμα Ένας δεκαδικός αριθμός μπορεί να αναλυθεί με πολλούς τρόπους. Το δεκαδικό ανάπτυγμα εφαρμόζεται και στους δεκαδικούς αριθμούς. Π.χ. 2,134 = 2 x x 0,1 + 3 x 0, x 0,

ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Όλες οι απαντήσεις. Μαθηματικά Δ Δημοτικού ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Όλες οι απαντήσεις. Μαθηματικά Δ Δημοτικού ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Όλες οι απαντήσεις Μαθηματικά Δ Δημοτικού ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Περιεχόμενα Κεφάλαιο : Θυμάμαι ό,τι έμαθα από την Γ Τάξη... 5 Κεφάλαιο : Διαχειρίζομαι αριθμούς ως το 0.000... 8 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Mαθηματικά Δ Δημοτικού

Mαθηματικά Δ Δημοτικού 10-0096_MATH_CTEUX_D DHMOT_C TEUXOS 1/9/13 11:31 AM Page 1 Mαθηματικά Δ Δημοτικού Tετράδιο Eργασιών γ τεύχος 10-0096_MATH_CTEUX_D DHMOT_C TEUXOS 1/9/13 11:31 AM Page 2 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΡΙΤΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση Δ τάξης. Παιχνίδια στην κατασκήνωση

Υπενθύμιση Δ τάξης. Παιχνίδια στην κατασκήνωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο Υπενθύμιση Δ τάξης Παιχνίδια στην κατασκήνωση Συγκρίνω δυο αριθμούς για να βρω αν είναι ίσοι ή άνισοι. Στην περίπτωση που είναι άνισοι μπορώ να βρω ποιος είναι μεγαλύτερος (ή μικρότερος). Ανάμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ 6 1) Να εκφράσετε τον αριθμό 48 σε γινόμενο πρώτων παραγόντων με δενδροδιάγραμμα. 2) Να συγκρίνετε

Διαβάστε περισσότερα

3 + 5 = 23 :13 + 18 = 23

3 + 5 = 23 :13 + 18 = 23 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Πανεπιστημίου (Ελευθερίου Βενιζέλου) 34 106 79 ΑΘΗΝΑ Τηλ. 3616532-3617784 - Fax: 3641025 GREEK MATHEMATICAL SOCIETY 34, Panepistimiou (Εleftheriou Venizelou) Street GR. 106

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 11 ΠΕΝΤΑΨΗΦΙΟΙ ΚΑΙ ΕΞΑΨΗΦΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ - ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΔΕΚΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 11 ΠΕΝΤΑΨΗΦΙΟΙ ΚΑΙ ΕΞΑΨΗΦΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ - ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΔΕΚΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΠΕΝΤΑΨΗΦΙΟΙ ΚΑΙ ΕΞΑΨΗΦΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ - ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΚΕΡΑΙΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΔΕΚΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Διερεύνηση αριθμών ΑΡ2.5 Αναπαριστούν, συγκρίνουν και σειροθετούν ομώνυμα κλάσματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθεση αφαίρεση και πολλαπλασιασμός φυσικών αριθμών

Πρόσθεση αφαίρεση και πολλαπλασιασμός φυσικών αριθμών 2 Πρόσθεση αφαίρεση και πολλαπλασιασμός φυσικών αριθμών Προσθετέοι 18+17=35 α Προσθετέοι + β = γ Άθοι ρ σμα Άθοι ρ σμα 13 + 17 = 17 + 13 Πρόσθεση φυσικών αριθμών Πρόσθεση είναι η πράξη με την οποία από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 12 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20

ΕΝΟΤΗΤΑ 12 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 20 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΑΡΙΘΜΟΙ Διερεύνηση αριθμών Αρ 1.6 Συνθέτουν και αναλύουν αριθμούς μέχρι το 100 με βάση την αξία θέσης ψηφίου, χρησιμοποιώντας αντικείμενα, εικόνες, και σύμβολα. Αρ

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Αριθμός Επίθετο Όνομα Όνομα πατέρα THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2012-2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (Αυτό το γραπτό αποτελείται από 21 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης της σελίδας αυτής).

Διαβάστε περισσότερα

Για να εξασκηθώ 2.600 2.000 + 600 + 2.000 + 600 4.000 + 1.200 = 5.200. ... +... =... β) 4.100... +... +... +...

Για να εξασκηθώ 2.600 2.000 + 600 + 2.000 + 600 4.000 + 1.200 = 5.200. ... +... =... β) 4.100... +... +... +... 2 Διαχειρίζομαι αριθμούς ως το 10. 00 Για να εξασκηθώ 1. Βρίσκω το διπλάσιο των αριθμών όπως στο παράδειγμα. 2.600 2.000 + 600 + 2.000 + 600 4.000 + 1.200 = 5.200 α) 3.400... +... +... +...... +... =...

Διαβάστε περισσότερα

ραστηριότητα - Ανακάλυψη...

ραστηριότητα - Ανακάλυψη... 1 Θυμάμαι ό, τι έμαθα από τη Γ τάξη ραστηριότητα - Ανακάλυψη... Η Φανή, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, πήρε 30 και πήγε στο βιβλιοπωλείο να αγοράσει σχολικά είδη. Κοίταξε τον τιμοκατάλογο και αγόρασε

Διαβάστε περισσότερα

6 η ενότητα. Εισαγωγή στους δεκαδικούς αριθμούς

6 η ενότητα. Εισαγωγή στους δεκαδικούς αριθμούς 0-0059MATHIMATIKAGDIMOTIKOU3_0 MAΘHTHΣ MAΘHM Γ 3/2/203 4:3 μμ Page 6 η ενότητα Εισαγωγή στους δεκαδικούς αριθμούς 33 34 35 36 37 38 Κεφάλαιο 33 : Πολλαπλασιασμός και διαίρεση με το 0, το 00 και το.000

Διαβάστε περισσότερα

Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) 2. Παρουσίαση των εφαρμογών του λογισμικού

Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) 2. Παρουσίαση των εφαρμογών του λογισμικού 1. Εισαγωγή Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ) Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Παίζοντας με τα νομίσματα (Ευρώ)» είναι κυρίως κατάλληλο για τις μικρές τάξεις του δημοτικού σχολείου και ενισχύει τη διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής

Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής Τάξη:Ε Ονοματεπώνυμο:.. Σχολείο: Το ημερολόγιο Ο Πέτρος ζήτησε από το φίλο του Χρήστο να διαλέξει 4 αριθμούς από το διπλανό ημερολόγιο που να σχηματίζουν τετράγωνο (για

Διαβάστε περισσότερα

B Γυμνασίου. Ενότητα 9

B Γυμνασίου. Ενότητα 9 B Γυμνασίου Ενότητα 9 Γραμμικές εξισώσεις με μία μεταβλητή Διερεύνηση (1) Να λύσετε τις πιο κάτω εξισώσεις και ακολούθως να σχολιάσετε το πλήθος των λύσεων που βρήκατε σε καθεμιά. α) ( ) ( ) ( ) Διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Κλάσματα. Στις προηγούμενες ερωτήσεις απαντήσαμε με την βοήθεια των κλασμάτων. πόσα μέρη πήραμε σε πόσαίσα μέρη χωρίσαμε : αριθμητής

Κλάσματα. Στις προηγούμενες ερωτήσεις απαντήσαμε με την βοήθεια των κλασμάτων. πόσα μέρη πήραμε σε πόσαίσα μέρη χωρίσαμε : αριθμητής Κλάσματα Ένα βράδυ τρεις φίλοι αγοράζουν πίτσα και την χωρίζουν σε οκτώ κομμάτια. Ο ένας έφαγε το ένα, ο δεύτερος τα τρία και ο τρίτος δύο κομμάτια. Μπορείς να βρεις το μέρος της πίτσας που έφαγε ο καθένας

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά Να απαντήσετε σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Όπου χρειάζεται να γίνουν πράξεις για να βρεθεί η απάντηση, να τις κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ. Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ Θέματα: - Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων - Ερμηνεία πινάκων - Πιθανότητες 1 Ερμηνεία και κατασκευή γραφικών παραστάσεων 1. Η αγαπημένη γεύση παγωτού των παιδιών Γεύση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 1: Σύνολα Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία παιγνίων Δημήτρης Χριστοφίδης Εκδοση 1η: Παρασκευή 3 Απριλίου 2015. Παραδείγματα Παράδειγμα 1. Δυο άτομα παίζουν μια παραλλαγή του σκακιού όπου σε κάθε βήμα ο κάθε παίκτης κάνει δύο κανονικές κινήσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το

Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το Παράδειγμα 1 Γράψε ένα δεκαδικό αριθμό μεταξύ του 2 και του 3 που δεν περιέχει το 5 που περιέχει το 7 και που βρίσκεται όσο πιο κοντά γίνεται με το 5/2 1 Παράδειγμα 2: Γράψε ένα κλάσμα που χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι σημειώσεις του Ντόμινο & οι σημειώσεις για τους γονείς

Οι σημειώσεις του Ντόμινο & οι σημειώσεις για τους γονείς Οι σημειώσεις του Ντόμινο & οι σημειώσεις για τους γονείς Καλώς ήρθατε στο littlebridge.com HomeBook 1. Εναρμονισμένο με τα 12 κεφάλαια του online υλικού, αυτό το βιβλίο συμπληρώνει με τον καλύτερο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Β ΦΑΣΗΣ Θέμα Διδασκαλίας Προβλήματα με πρόσθεση και αφαίρεση κλασμάτων (Κεφάλαιο 23 ο ) Σχολείο: 2 ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά

ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012. Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά ΑΓΓΛΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα και 30 λεπτά Να απαντήσετε σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις. Όπου χρειάζεται να γίνουν πράξεις για να βρεθεί η απάντηση, να τις κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)...

Για τα παιδιά (αλλά και για τους γονείς)... Eισαγωγικό σημείωμα: «Οι κατ οίκον εργασίες στη διδασκαλία των μαθηματικών» Οι εργασίες «για το σπίτι» ή όπως λέγονται στις παιδαγωγικές επιστήμες οι κατ οίκον εργασίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν.

ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Η διαίρεση καλείται Ευκλείδεια και είναι τέλεια όταν το υπόλοιπο είναι μηδέν. ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΩΡΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Τι είναι αριθμητική παράσταση; Με ποια σειρά εκτελούμε τις πράξεις σε μια αριθμητική παράσταση ώστε να βρούμε την τιμή της; Αριθμητική παράσταση λέγεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

3.2 3.3 3.4 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΕΚΑ ΙΚΟΥΣ

3.2 3.3 3.4 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΕΚΑ ΙΚΟΥΣ 1 3.2 3.3 3.4 ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΕΚΑ ΙΚΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΜΕ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡΑΚΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ ΑΡΙΘΜΩΝ ΘΕΩΡΙΑ 1. Πρόσθεση αφαίρεση δεκαδικών Γίνονται όπως και στους φυσικούς αριθµούς. Προσθέτουµε ή αφαιρούµε τα ψηφία

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης. τόμος 1. Καγκουρό Ελλάς

Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης. τόμος 1. Καγκουρό Ελλάς Μιχάλης Λάμπρου Νίκος Κ. Σπανουδάκης τόμος Καγκουρό Ελλάς 0 007 (ο πρώτος αριθµός σε µια γραµµή αναφέρεται στη σελίδα που αρχίζει το άρθρο και ο δεύτερος στη σελίδα που περιέχει τις απαντήσεις) Πρόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ 1. α. Τι γνωρίζετε για την Ευκλείδεια διαίρεση; Πότε λέγεται τέλεια; β. Αν σε μια διαίρεση είναι Δ=δ, πόσο είναι το πηλίκο και

Διαβάστε περισσότερα

Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού

Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού Çëßáò Ã. ÊáñêáíéÜò - Έφη Ι. Σουλιώτου Τετράδιο Πρώτης Αρίθµησης Α ηµοτικού Α Τεύχος 1 Απαγορεύεται η αναπαραγωγή µέρους ή του συνόλου του παρόντος έργου µε οποιοδήποτε τρόπο ή µορφή, στο πρωτότυπο ή σε

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΕΙΙΣΑΓΩΓΗ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. ) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμεε ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 4) ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Ποιον αριθμό δείχνει ο διπλανός άβακας;

2.1 Ποιον αριθμό δείχνει ο διπλανός άβακας; 2. ºÙÈ Óˆ ÚÈıÌÔ Ì ÚÈ ÙÔ 100 Î È ÙÔ Û ÁÎÚ Óˆ ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΛΥΝΩ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Ú Êˆ Ó Ó ÚÈıÌfi Ì ËÊ Î È ÌÂ Ï ÍÂÈ 2.1 Ποιον αριθμό δείχνει ο διπλανός άβακας; ΛΥΣΗ Στη ράβδο του άβακα που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση

Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση Φυσικοί αριθμοί - Διάταξη φυσικών αριθμών - Στρογγυλοποίηση TINΑ ΒΡΕΝΤΖΟΥ www.ma8eno.gr Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 2 Φυσικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο ο Αλγεβρικές Παραστάσεις ΛΕΜΟΝΙΑ ΜΠΟΥΤΣΚΟΥ Γυμνάσιο Αμυνταίου ΜΑΘΗΜΑ Α. Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΑΣΚΗΣΕΙΣ ) ) Να συμπληρώσετε τα κενά ώστε στην κατακόρυφη στήλη

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου

Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Μαθηματικα Γ Γυμνασιου Θεωρια και παραδειγματα livemath.eu σελ. απο 9 Περιεχομενα Α ΜΕΡΟΣ: ΑΛΓΕΒΡΑ ΚΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ 4 ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Χ 4 ΜΟΝΩΝΥΜΑ & ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΜΟΝΩΝΥΜΑ 5 ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ 5 ΡΙΖΑ ΠΟΛΥΩΝΥΜΟΥ 5 ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες

εξισώσεις-ανισώσεις Μαθηματικά α λυκείου Φροντιστήρια Μ.Ε. ΠΑΙΔΕΙΑ σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. μορφόκλασμα ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική αλλά και σε πολλές επιστήμες ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο

Διαβάστε περισσότερα

Mαθηματικά E Δημοτικού Tετράδιο εργασιών α~ τεύχος

Mαθηματικά E Δημοτικού Tετράδιο εργασιών α~ τεύχος Mαθηματικά E Δημοτικού Tετράδιο εργασιών α~ τεύχος 10-0124-02.indd 1 27/2/2013 9:26:16 πµ ΣYΓΓPAΦEIΣ Χριστόδουλος Κακαδιάρης, Εκπαιδευτικός Νατάσσα Μπελίτσου, Εκπαιδευτικός Γιάννης Στεφανίδης, Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ 1 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΑΞΗ ΤΙΜΗ 1250 Κουδούνι με μελωδία Α -ΣΤ 35 Τι σχήμα είναι; 342208 60 κομμάτια σε 5 σχήματα, 3 χρώματα, 2 πάχη και 2 μεγέθη. Σε πλαστική κασετίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2013 ΘΕΩΡΙΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Βαγγέλης Α Νικολακάκης Μαθηματικός http://cutemaths.wordpress.com/ ΛΙΓΑ ΛΟΓΑ Η παρούσα εργασία μου δεν στοχεύει απλά στο κυνήγι του 20,

Διαβάστε περισσότερα

Γ - Δ Δημοτικού 13 η Κυπριακή Μαθηματική Ολυμπιάδα Απρίλιος 2012

Γ - Δ Δημοτικού 13 η Κυπριακή Μαθηματική Ολυμπιάδα Απρίλιος 2012 1. Ποια από τις πιο κάτω προτάσεις είναι ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ; Α. 8 7 > 7 6 Β. 8 5 < 6 7 Γ. 7 0 < 8 8 Δ. 1 7 > 1 8 Ε. 60 7 > 60 8 2. Ο αδύναμος κρίκος μιας αλυσίδας είναι ο 7 ος από την αρχή της και ο 11 ος από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟΔΟΙ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟΔΟΙ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟΔΟΙ 1. Δίνεται η αριθμητική πρόοδος με α 2 =0 και α 4 =4. α) Να δείξετε ότι ω=2 και α 1 = 2. β) Να δείξετε ότι α ν =2ν 4 και να βρείτε ποιος όρος της είναι το 98. (51 ος ) 2. α) Να

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Αθλήματα σπορ Ενότητα: Αθλητισμός (3 Φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Α1, Α2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 6 ώρες (3 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: 1. Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής με

Διαβάστε περισσότερα

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô

ÓfiÙËÙ 1 ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ã ÂÚ Ô Ô ÓfiÙËÙ ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô ã appleâú Ô Ô Ì Ì È: ÀappleÂÓı ÌÈÛË ã T ÍË È Ó ÂappleÈÏ ÛÔ ÌÂ Ó appleúfi ÏËÌ, ÙÔ È Ô ÌÂ appleúôûâîùèî ÒÛÙÂ Ó Î Ù ÓÔ ÛÔ - ÌÂ ÙÈ appleïëúôêôú

Διαβάστε περισσότερα

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου.

Περί Γνώσεως Φροντιστήριο Μ.Ε. Φυσική Α Γυμνασίου. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. 10 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ > ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Μήκους - Μάζας Χρόνου. Επιμέλεια ύλης και απαντήσεων: Γ.Φ.Σ ι ώ ρ η ς Φυσικός.- Email: georgesioris@yahoo.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Δεύτερη διδακτική πρόταση Ημερολόγια Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Α) 4 Β) 5 Γ) 7 Δ) 6 Ε) Κανένα από τα πιο πάνω.

Α) 4 Β) 5 Γ) 7 Δ) 6 Ε) Κανένα από τα πιο πάνω. η Κυπριακή Μαθηματική Ολυμπιάδα Απρίλιος 200 Χρόνος: 60 λεπτά ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΣΚΗΣΗ Ο πενταψήφιος αριθμός 45Β7Α, στον οποίο τα ψηφία των μονάδων και των εκατοντάδων είναι σημειωμένα με Α και Β, διαιρείται

Διαβάστε περισσότερα

Δάσκαλοι και μαθητές Παίζουμε και μαθαίνουμε!

Δάσκαλοι και μαθητές Παίζουμε και μαθαίνουμε! Δάσκαλοι και μαθητές Παίζουμε και μαθαίνουμε! Συντελεστές: Γιάννης Π. Κρόκος - Μαθηματικός Βασίλης Τσιλιβής Μαθηματικός Φιλίππια Γαλιατσάτου - Δασκάλα Πολιτικός Μηχανικός «Η επίλυση των προβλημάτων & των

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑΣ

1.5 ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑΣ 1 1.5 ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ ΙΑΙΡΕΤΟΤΗΤΑΣ ΜΚ ΕΚΠ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΙΘΜΟΥ ΣΕ ΓΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΩΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΘΕΩΡΙΑ 1. Πολλαπλάσια του α : Είναι οι αριθµοί που προκύπτουν αν πολλαπλασιάσουµε τον α µε όλους τους φυσικούς. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 3 η ΕΚΑ Α

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 3 η ΕΚΑ Α ΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΝΛΗΨΗΣ η ΕΚ. Έστω οι παραστάσεις = 4 4 + 5, Β = 5 (8 + 0) : (7 5) και Γ = 6 : 5 4 Να υπολογίσετε την τιµή των παραστάσεων ν = 5, Β = 6 και Γ = να βρείτε : i) Το ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο των,

Διαβάστε περισσότερα

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης

Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης Δυαδικό Σύστημα Αρίθμησης Το δυαδικό σύστημα αρίθμησης χρησιμοποιεί δύο ψηφία. Το 0 και το 1. Τα ψηφία ενός αριθμού στο δυαδικό σύστημα αρίθμησης αντιστοιχίζονται σε δυνάμεις του 2. Μονάδες, δυάδες, τετράδες,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια

Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Γεωργία Σάββα Β.Διευθύντρια Φάση 1: Διάγνωση Φάση 2: Οργάνωση Ετοιμασία Φάση 3: Εφαρμογή Ο εκπαιδευτικός είναι υπεύθυνος ώστε να διαγνώσει τα διαφορετικά επίπεδα της τάξης του Μικρές, συντρέχουσες αξιολογήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΝΤΑΞΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΝΤΑΞΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΕΝΤΑΞΗ ΤΣΙΓΓΑΝΟΠΑΙΔΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΒΟΛΟΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ Tίτλος: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Συγγραφέας: ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΝΑ ΗΣ

Σειρά: ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ Tίτλος: ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Συγγραφέας: ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΝΑ ΗΣ Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Τ Α Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ Φώτης Κουνάδης Ι Α Γ Ω Ν Ι Σ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Τ Α Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α Α Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο Υ ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ ΑΘΗΝΑ 2007 Σειρά:

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Π Α Ρ Κ Ι Α Σ Τ Η Σ ΛΛΗΝΟΜΑΘΙΑΣ Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ι Ρ Α Δ Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Σ 1 ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΤΩΝ Π Α Ρ Α

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις

Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις 2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΙΣ ΘΕΩΡΙΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΛΗ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΜΕΡΟΣ Α -- ΑΛΓΕΒΡΑ Κεφάλαιο 1 o Εξισώσεις - Ανισώσεις Α. 1 1 1. Τι ονομάζεται Αριθμητική και τι Αλγεβρική παράσταση; Ονομάζεται Αριθμητική παράσταση μια παράσταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ - ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Στην καθημερινή ζωή μας ακούμε φράσεις όπως: Ο έμπορος κερδίζει 30% (τριάντα τοις εκατό ή τριάντα στα εκατό) στην τιμή της αγοράς Τι σημαίνει ο έμπορος κερδίζει 30%; Αν

Διαβάστε περισσότερα

Ε - ΣΤ Δημοτικού 13 η Κυπριακή Μαθηματική Ολυμπιάδα Απρίλιος 2012

Ε - ΣΤ Δημοτικού 13 η Κυπριακή Μαθηματική Ολυμπιάδα Απρίλιος 2012 1. Πόσες ώρες έχουν περάσει από τις 6:45 πμ μέχρι τις 11:45 μμ της ίδιας μέρας; Α. 5 Β. 17 Γ. 24 Δ. 29 Ε. 41 1 1 2. Αν το χ είναι μεταξύ 1 και 1 +, τότε το χ μπορεί να είναι ίσο με τον κάθε 5 5 αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ

ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΗΚΟΥΣ ΜΕ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΜΕΤΡΟ ΚΑΙ ΕΜΒΑΔΟΝ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΜΕΤΡΗΣΗ Εκτίμηση και μέτρηση Μ1.1 Συγκρίνουν και σειροθετούν αντικείμενα με βάση το ύψος, το μήκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα

Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Α Λυκείου Άλγεβρα Τράπεζα Θεμάτων Το Δεύτερο Θέμα Θεωρούμε την ακολουθία (α ν ) των θετικών περιττών αριθμών: 1, 3, 5, 7, α) Να αιτιολογήσετε γιατί η (α ν ) είναι αριθμητική πρόοδος και να βρείτε τον εκατοστό

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μαθηµατικά [Αγωγή Υγείας και Ενεργειακό Ζήτηµα] Άννα Πολυζώη

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μαθηµατικά [Αγωγή Υγείας και Ενεργειακό Ζήτηµα] Άννα Πολυζώη ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ: Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Μαθηµατικά [Αγωγή Υγείας και Ενεργειακό Ζήτηµα] Άννα Πολυζώη 3 ο ηµοτικό Σχολείο Ιεράπετρας εκέµβριος 2008 Σελίδα 2 από 11 ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΑΛΓΕΒΡΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΜΑ ο _6950 α) Να κατασκευάσετε ένα γραμμικό σύστημα δυο εξισώσεων με δυο αγνώστους με συντελεστές διάφορους του

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21

Περιεχόμενα. Σελίδα 3 από 21 Σελίδα 1 από 21 Σελίδα 2 από 21 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Χρήσεις του υπολογιστή... 4 Κεφάλαιο 2 Βασικά τμήματα υπολογιστή... 6 Κεφάλαιο 3 - Ασφάλεια... 9 Κεφάλαιο 4 - Ποντίκι... 11 Κεφάλαιο 5 - Πληκτρολόγιο...

Διαβάστε περισσότερα

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων

8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων 8. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων Βασική θεωρία Σύνθεση δυνάμεων Συνισταμένη Σύνθεση δυνάμεων είναι η διαδικασία με την οποία προσπαθούμε να προσδιορίσουμε τη δύναμη εκείνη που προκαλεί τα ίδια αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού

για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού για τους µαθητές της 2ας ηµοτικού ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2006 2 Αυτό το βιβλίο εργασίας ανήκει στ... µαθητ Αντώνης Καφάτος Καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και ιατροφής Τοµέας Κοινωνικής Ιατρικής Τµήµα Ιατρικής Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Στη καθημερινή μας ζωή ακούμε συχνά εκφράσεις όπως: Ο πληθωρισμός αυξήθηκε τη περσινή χρονιά κατά 4%

Στη καθημερινή μας ζωή ακούμε συχνά εκφράσεις όπως: Ο πληθωρισμός αυξήθηκε τη περσινή χρονιά κατά 4% Ποσοστά: Τα Μαθηματικά της Αγοράς ===================================================================================== Κώστας Γ. Σάλαρης - Μάνια Κ. Σάλαρη Στη καθημερινή μας ζωή ακούμε συχνά εκφράσεις

Διαβάστε περισσότερα

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων

TAΞH B. 2ο Tετράδιο ασκήσεων 2B TET ASKISEON_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 9:48 π.μ. Page 1 2ο Tετράδιο ασκήσεων TAΞH B Με απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης τα διδακτικά βιβλία του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου τυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή εισήγηση. «Εκπαιδευτικό σενάριο για το δημοτικό σχολείο: Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ»

Εργαστηριακή εισήγηση. «Εκπαιδευτικό σενάριο για το δημοτικό σχολείο: Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ» «Ψηφιακές και Διαδικτυακές εφαρμογές στην Εκπαίδευση» Εργαστηριακή εισήγηση «Εκπαιδευτικό σενάριο για το δημοτικό σχολείο: Γνωρίζω καλύτερα τα κέρματα του ευρώ» Κοσμάς Αθανασιάδης 1, Ιωάννης Σαλονικίδης

Διαβάστε περισσότερα

APA EI MA 1. B ÛÈÎ ÛËÌ ıâˆú. Πολλές φορές είναι απαραίτητο να συγκρίνουµε δύο µεγέθη και να µελετήσουµε

APA EI MA 1. B ÛÈÎ ÛËÌ ıâˆú. Πολλές φορές είναι απαραίτητο να συγκρίνουµε δύο µεγέθη και να µελετήσουµε 30 Λόγος δύο µεγεθών B ÛÈÎ ÛËÌ ıâˆú Πολλές φορές είναι απαραίτητο να συγκρίνουµε δύο µεγέθη και να µελετήσουµε τη σχέση τους. Tο αποτέλεσµα της σύγκρισης των δύο µεγεθών που εκφράζεται ως κλάσµα ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική)

«ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική) ΝΤΑΗ ΕΙΡΗΝΗ ΤΜΗΜΑ: Π.Τ.Δ.Ε, ΠΑΤΡΑΣ 2012-13 ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Ε.ΚΟΛΕΖΑ «ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ» ΤΑΞΗ: ΣΤ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ :Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων (Στατιστική) [1] Στόχοι της ενότητας(οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή

Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή Σενάριο 7: Κυκλοφοριακή Αγωγή Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Κυκλοφοριακή Αγωγή Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταφορές Τάξη: Β' Δημοτικού Διάρκεια: 2 ώρες Δραστηριότητα 1: Κυκλοφορώ

Διαβάστε περισσότερα

Κλάσµατα ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Πεινάσαµε; Τι λέτε; Να παραγγείλουµε καµιά πίτσα; Ήρθε κιόλας η παραγγελία! Λαχταριστή πίτσα κοµµένη σε 8 ίσα κοµµάτια

Κλάσµατα ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο. Πεινάσαµε; Τι λέτε; Να παραγγείλουµε καµιά πίτσα; Ήρθε κιόλας η παραγγελία! Λαχταριστή πίτσα κοµµένη σε 8 ίσα κοµµάτια 1 ΜΑΘΗΜΑ 1 Ο Κλάσµατα Πεινάσαµε; Τι λέτε; Να παραγγείλουµε καµιά πίτσα; Ήρθε κιόλας η παραγγελία! Λαχταριστή πίτσα κοµµένη σε 8 ίσα κοµµάτια Όπως φαίνεται όµως ο Σάκης έφαγε 1 κοµµάτι από τα 8 Το κοµµάτι

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για το SKETCHPAD Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας. Με την εκτέλεση του Sketchpad παίρνουμε το παρακάτω παράθυρο σχεδίασης:

Οδηγίες για το SKETCHPAD Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας. Με την εκτέλεση του Sketchpad παίρνουμε το παρακάτω παράθυρο σχεδίασης: Οδηγίες για το SKETCHPAD Μωυσιάδης Πολυχρόνης - Δόρτσιος Κώστας Με την εκτέλεση του Sketchpad παίρνουμε το παρακάτω παράθυρο σχεδίασης: παρόμοιο με του Cabri με αρκετές όμως διαφορές στην αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα

Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα Συμπληρωματικό Φύλλο Εργασίας 3+ ( * ) Μετρήσεις Μάζας Τα Διαγράμματα ( * ) + επιπλέον πληροφορίες, ιδέες και προτάσεις προαιρετικών πειραματικών δραστηριοτήτων, ερωτήσεις... Στην αρχαιότητα πίστευαν ότι

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 5ο Σχηματισμοί όπου επιτρέπεται η επανάληψη στοιχείων 2 Παράδειγμα 2.4.1 Πόσα διαφορετικά αποτελέσματα μπορούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ

ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ 1 of 18 4/16/2015 4:11 PM ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΕ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Το ερωτηματολόγιο αυτό έχει διάφορες ενότητες για τα ψηφιακά παιχνίδια που παίζονται σε συσκευές κινητής τεχνολογίας και ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟ ΟΙ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ, ΠΡΟΟ ΟΙ 1. ίνεται η αριθµητική πρόοδος µε α 2 =0 και α 4 =4. α) Να δείξετε ότι ω=2 και α 1 = 2. β) Να δείξετε ότι α ν =2ν 4 και να βρείτε ποιος όρος της είναι το 98. (51 ος ) 2. α) Να

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 4: Συναρτήσεις ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Β Γυμνασίου Ενότητα 4: Συναρτήσεις Συγγραφή: Ομάδα Υποστήριξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ OMNN. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις :

ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ OMNN. Επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω προτάσεις : ΓΥΜΝΑΣ Ο ΕΞΑΠ ΑΤΑΝΟΥ ΣχολK Έτος: OMNM-OMNN Τάξη: Α Μάθημα: ΜΑΘΗΜΑΤΙ Α Ημερομηνία : 30/05/2011 ΘΕΜΑΤΑ ΓΡΑΠΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ OMNN Θέμα 1 ο (ΘΕΩΡ Α) Επιλέξτε τη σωστή απάντηση στις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού

Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Διδακτική των Μαθηματικών Χειμερινό εξάμηνο ακαδ. έτους 2012-2013 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πιθανότητες ΣΤ Δημοτικού Σοφία Άιζενμπαχ Α.Μ. 5898 Πάτρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ

ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Σ υ ν δ υ α σ τ ι κ ή Πειραιάς 2007 1 Μάθημα 3ο Διατάξεις και μεταθέσεις 2 ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ-ΜΕΤΑΘΕΣΕΙΣ- ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ 2.1 Διατάξεις και μεταθέσεις 2.2 Κυκλικές διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΛΑΝΤΖΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 013-014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 014 ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου Χρόνος: ώρες Βαθμός: Ημερομηνία: Παρασκευή, 13 Ιουνίου 014 Υπογραφή καθηγητή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού)

Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Θέµατα Καγκουρό 2010 Επίπεδο: 1 (για µαθητές της Γ' και ' τάξης ηµοτικού) Ερωτήσεις 3 πόντων: 1) Η γάτα θέλει να πάει στο γάλα και το ποντίκι στο τυρί, ακολουθώντας τους δρόµους του κήπου. Οι διαδροµές

Διαβάστε περισσότερα

Θαλής Α' Λυκείου 1995-1996

Θαλής Α' Λυκείου 1995-1996 Θαλής Α' Λυκείου 1995-1996 1. Δυο μαθητές Α και Β παίζουν το ακόλουθο παιχνίδι: Τους δίνεται ένα κανονικό πολύγωνο με άρτιο πλήθος πλευρών, μεγαλύτερο από 6 (π.χ. ένα 100-γωνο). Κάθε παίκτης συνδέει δυο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛ. ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛ. ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛ. ΧΡΟΝΙΑ: 201-2015 ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: Μαθηματικά ΤΑΞΗ: Α ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05 / 06 / 2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες Βαθμός:. Ολογρ.:.. Υπογραφή: Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα