πρωτoτυπη εργασια Τμήμα Νεφρολογίας και Υπέρτασης, Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3: 71-80, 2012

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "πρωτoτυπη εργασια Τμήμα Νεφρολογίας και Υπέρτασης, Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3: 71-80, 2012"

Transcript

1 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3: 71-80, 2012 πρωτoτυπη εργασια Η αιμοκάθαρση μειώνει το κύμα ανάκλασης, αλλά όχι την ταχύτητα του σφυγμικού κύματος στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία, σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου Π.Ι. Γεωργιανός Π.Α. Σαραφίδης A.I. Κανάκη Ε.I. Γεωργιανού Λ.Σ. Χατζησταυρή Ι.Μ. Τζιόλας Π.Ε. Ζεμπεκάκης Π. Νικολαϊδης Α.Ν. Λαζαρίδης Τμήμα Νεφρολογίας και Υπέρτασης, Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ., Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή - Σκοπός. Η αγγειακή αναδιαμόρφωση ασθενών με χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) τελικού σταδίου χαρακτηρίζεται από σκλήρυνση του αρτηριακού τοιχώματος. Η αυξημένη αρτηριακή σκληρία και το κύμα ανάκλασης έχουν ισχυρή και ανεξάρτητη προγνωστική αξία για καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα σε αυτούς τους ασθενείς. Προηγούμενες μελέτες που αξιολόγησαν την επίδραση της αιμοκάθαρσης στις ελαστικές ιδιότητες των μεγάλων αρτηριών έδωσαν αντιφατικά αποτελέσματα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί η οξεία επίδραση της αιμοκάθαρσης στις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας και του κύματος ανάκλασης σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χρόνια αιμοκάθαρση. Υλικό - Μέθοδοι. Ένα σύνολο 51 ασθενών με ΧΝΝ τελικού σταδίου υπό χρόνια αιμοκάθαρση αξιολογήθηκε πριν και μετά την πρώτη και την ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας. Η ταχύτητα του σφυγμικού κύματος (pulse wave velocity, PWV) στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία μετρήθηκαν ως δείκτες αρτηριακής σκληρίας με τη χρήση της συσκευής Sphygmocor. Η μέθοδος της τονομετρίας της κερκιδικής αρτηρίας χρησιμοποιήθηκε για τον υπολογισμό της κυματομορφής του σφυγμικού κύματος στην κεντρική αορτή. O σταθμισμένος για τον καρδιακό ρυθμό αυξητικός δείκτης (heart rate-adjusted augmentation index, AIx75) υπολογίσθηκε ως μέτρο του κύματος ανάκλασης. Αποτελέσματα. Τόσο στην πρώτη όσο και στην ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης η συστολική αρτηριακή πίεση (ΣΑΠ) και η πίεση παλμού (ΠΠ) στη βραχιόνιο αρτηρία και στην κεντρική αορτή μειώθηκαν σε στατιστικά σημαντικά επίπεδα. O AIx75 μειώθηκε σημαντικά και στις δύο συνεδρίες αιμοκάθαρσης υπό μελέτη (27,5±1,2 vs 21,0±1,5, p<0,001 και 24,7±1,2 vs 20,5±1,5, p<0,001, αντίστοιχα). Αντίθετα με το κύμα ανάκλασης, η PWV στην αορτή και στη βραχιόνιο αρτηρία παρέμειναν αμετάβλητες μεταξύ έναρξης και λήξης της πρώτης και της ενδιάμεσης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας. Η μεταβολή του AIx75 κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης εμφάνισε σημαντική συσχέτιση με τη μεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ και της διάρκειας καρδιακής εξώθησης. Συμπεράσματα. Η μελέτη αυτή δείχνει ότι η αιμοκάθαρση δεν επηρεάζει οξέως την αρτηριακή σκληρία, αλλά μειώνει το κύμα ανάκλασης από την περιφέρεια. Αυτή η διαφορετική επίδραση της αιμοκάθαρσης στον AIx75 και στην PWV μπορεί να υποδηλώνει διαφορετική επιρροή της αιμοκάθαρσης στους μεγάλους και στους μικρούς κλάδους του αρτηριακού δένδρου.

2 72 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο (ΧΝΝ) τελικού σταδίου 1,2. Πειραματικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη σκλήρυνση του τοιχώματος της αορτής και των μεγάλων κεντρικών αρτηριών στη νεφρική ανεπάρκεια 3, ενώ κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου έχουν μειωμένη ελαστικότητα στην αορτή σε σύγκριση με ασθενείς όμοιους ως προς την ηλικία και τα επίπεδα αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) και φυσιολογική νεφρική λειτουργία 4. Η αρτηριακή σκληρία και η ένταση του κύματος ανάκλασης από την περιφέρεια αποτελούν σημαντικοί καθοριστές της συστολικής ΑΠ (ΣΑΠ) και της πίεσης παλμού (ΠΠ) και θεωρούνται ότι διαδραματίζουν κύριο ρόλο στην παθογένεια της μεμονωμένης συστολικής υπέρτασης και της υπερτροφίας της αριστερής κοιλίας σε ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου 5. Αξίζει να σημειωθεί ότι προοπτικές μελέτες έκβασης έχουν καταδείξει ότι οι παράμετροι αυτές έχουν ισχυρή και ανεξάρτητη προγνωστική αξία για μελλοντικά καρδιαγγειακά συμβάματα τόσο στο γενικό πληθυσμό, όσο και στους ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου 6,7. Πέρα από το ρόλο των κλασικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, ένας αριθμός λειτουργικών μεταβολών που σχετίζονται με τη ΧΝΝ έχουν προταθεί ως επιπρόσθετοι μηχανισμοί για την επιταχυνόμενη σκλήρυνση του τοιχώματος των μεγάλων αρτηριών σε αυτούς τους ασθενείς 8,9. Αυτοί οι μηχανισμοί περιλαμβάνουν την επασβέστωση του τοιχώματος των αρτηριών από το αυξημένο γινόμενο Ca 2+ -P +, τη χρόνια υπερφόρτωση με υγρά, την ενεργοποίηση του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης, την ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, και το οξειδωτικό stress 8,9. Ωστόσο, η ερευνητική υπόθεση εάν η θεραπεία υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας αυτή καθαυτή επηρεάζει την ελαστικότητα των μεγάλων αγγείων και το κύμα ανάκλασης από την περιφέρεια παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναπάντητη. Oι αρχικές κλινικές μελέτες που αξιολόγησαν την επίδραση της αιμοκάθαρσης σε αυτές τις παραμέτρους είχαν σημαντικούς μεθοδολογικούς περιορισμούς, καθώς χρησιμοποίησαν παλαιές εκδόσεις των διαθέσιμων τεχνικών αναίμακτης καταγραφής της αρτηριακής σκληρίας. Έτσι, στις μελέτες αυτές προσδιορίστηκε μόνο η κεντρική αορτική πίεση και ο κεντρικός αυξητικός δείκτης (Augmentation Index, AIx), που αποτελούν έμμεσοι δείκτες της αρτηριακής σκληρίας 10,11, χωρίς ταυτόχρονη καταγραφή της ταχύτητας του σφυγμικού κύματος (pulse wave velocity, PWV) στην αορτή. Επιπλέον, κλινικές μελέτες που περιέλαβαν μετρήσει PWV στην αορτή έδωσαν αντιφατικά αποτελέσματα. Σε κάποιες από αυτές τις μελέτες η ελαστικότητα της αορτής φάνηκε να παραμένει αμετάβλητη κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης 12,13, ενώ σε άλλες μελέτες η συνεδρία αιμοκάθαρσης σχετίσθηκε είτε με αύξηση είτε με μείωση της PWV στην αορτή 14,15. Επίσης, έως το σχεδιασμό της παρούσας μελέτης δεν αξιολογήθηκε η επίδραση της πρώτης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (μετά από 3- ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα) στις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας, καθώς όλες οι προηγούμενες μελέτες περιέλαβαν μετρήσεις αμέσως πριν και μετά την ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας 10, Επομένως, σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί η επίδραση της πρώτης και της ενδιάμεσης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας στις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας και του κύματος ανάκλασης σε ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου υπό χρόνια αιμοκάθαρση. ΥΛΙΚO ΚΑΙ ΜΕΘOΔOΙ Πληθυσμός της μελέτης Το σύνολο των ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπεία υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας στη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού της Αʹ Παθολογικής Α.Π.Θ. του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ έλαβε πρόσκληση για να πάρει μέρος σε αυτήν τη μελέτη. Τα κριτήρια εισόδου στην παρούσα μελέτη περιλάμβαναν: α) ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου υπό αιμοκάθαρση με 3 συνεδρίες τεχνητού νεφρού ανά εβδομάδα, β) ασθενείς ενταγμένοι στην αιμοκάθαρση τουλάχιστον 3 μήνες πριν από την είσοδο στη μελέτη, γ) ασθενείς που παρείχαν ενυπόγραφη συγκατάθεση για την ένταξή τους στη μελέτη. Κριτήρια αποκλεισμού σε αυτήν τη μελέτη ήταν: α) συχνά επεισόδια αιμοδυναμικής αστάθειας κατά την αιμοκάθαρση (συμπτωματικά υποτασικά επεισόδια τουλάχιστον στο 5% των συνεδριών αιμοκάθαρσης που απαιτούν την ενδοφλέβια χορήγηση νατριούχων ορών τους τελευταίους 6 μήνες), β) χρόνια κολπική μαρμαρυγή ή άλλη χρόνια αρρυθμία, γ) οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, ασταθή στηθάγχη ή ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο τους τελευταίους 3 μήνες πριν από την ένταξη στη μελέτη, δ) βαριά σταδίου ΙΙΙ και

3 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, ΙV καρδιακή ανεπάρκεια με βάση την ταξινόμηση της New York Heart Association (NYHA), ε) βαριά περιφερική αποφρακτική αρτηριακή νόσο, στ) κακοήθεια ή άλλη νοσηρή κατάσταση που σχετίζεται με πολύ χαμηλό προσδόκιμο επιβίωσης, ζ) προηγούμενη αρτηριοφλεβική αναστόμωση (fistula) στο αντίθετο άνω άκρο από αυτό που χρησιμοποιείται για αγγειακή προσπέλαση αιμοκάθαρσης. Ένα σύνολο 51 χρονίως αιμοκαθαιρόμενων ασθενών πληρούσαν τα κριτήρια εισόδου και αποκλεισμού και έλαβαν μέρος στην παρούσα μελέτη. Όλοι οι ασθενείς υποβάλλονταν σε κλασική αιμοκάθαρση με διαλύματα διτανθρακικών και συνθετικά φίλτρα με ροή αίματος ml/min και ροή διαλύματος ml/min με στόχο την επίτευξη Kt/V>1,2. Όλες οι εξετάσεις που απαιτούνταν από το πρωτόκολλο της μελέτης διεξήχθησαν σύμφωνα με τη Διακύρηξη του Ελσίνκι (2000) και οι ασθενείς συμμετείχαν εθελοντικά στη μελέτη, παρέχοντας τη συγκατάθεσή τους μετά από πλήρη ενημέρωση. Πρωτόκολλο της μελέτης Η αρχική αξιολόγηση των ασθενών περιλάμβανε τη λήψη πλήρους ιατρικού ιστορικού, φυσική εξέταση και standard εργαστηριακές εξετάσεις. Oι ασθενείς που πληρούσαν τα κριτήρια εισόδου/αποκλεισμού και δέχθηκαν να συμμετάσχουν στη μελέτη αξιολογήθηκαν την πρώτη ημέρα αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (Δευτέρα ή Τρίτη, μετά από 3-ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα), καθώς και στην ενδιάμεση ημέρα αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (Τετάρτη ή Πέμπτη, μετά από 2-ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα). Σε κάθε ημέρα οι ασθενείς αξιολογήθηκαν 1 ώρα πριν και 1 ώρα μετά την προγραμματισμένη συνεδρία αιμοκάθαρσης. Κάθε ασθενής αρχικά υποβαλλόταν σε μέτρηση του βάρους και του ύψους του από τα οποία προσδιοριζόταν ο δείκτης μάζας σώματος (Body Mass Index, BMI) σύμφωνα με τη σχέση βάρος/(ύψος) 2. Τα επίπεδα της περιφερικής ΑΠ στο επίπεδο της βραχιονίου αρτηρίας προσδιορίστηκαν στο αντίθετο άκρο από αυτό που χρησιμοποιούνταν για αγγειακή προσπέλαση της αιμοκάθαρσης με κλασικό σφυγμομανόμετρο. Ακολούθως, οι ασθενείς υποβάλλονταν σε προσδιορισμό των κεντρικών αορτικών πιέσεων και των παραμέτρων της αρτηριακής σκληρίας και του κύματος ανάκλασης με τη μέθοδο της τονομετρίας των περιφερικών αρτηριών και τη χρήση της συσκευής Sphygmocor. Το σύνολο των μετρήσεων πραγματοποιούταν σε ήσυχο δωμάτιο με σταθερή θερμοκρασία περιβάλλοντος (περίπου 22 ο C). Μετέπειτα, οι ασθενείς υποβάλλονταν στην προγραμματισμένη συνεδρία τεχνητού νεφρού, κατά τη διάρκεια της οποίας οι ασθενείς αφυδατώνονταν έως το ιδανικό τους βάρος, όπως αυτό είχε καθοριστεί για κάθε ασθενή με βάση standard κλινικά κριτήρια. Μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας αιμοκάθαρσης όλες οι παραπάνω μετρήσεις επαναλαμβάνονταν. Μετρήσεις Περιφερική ΑΠ. Η ΑΠ στο επίπεδο της βραχιονίου αρτηρίας μετρήθηκε με τη χρήση ενός κλασικού σφυγμομανόμετρου στην καθιστική θέση μετά από ανάπαυση 10ʹ λεπτών. Τρεις μετρήσεις ΑΠ πραγματοποιήθηκαν στο άνω άκρο που δεν χρησιμοποιείται για αγγειακή προσπέλαση αιμοκάθαρσης με μεσοδιάστημα 1ʹ λεπτού μεταξύ των μετρήσεων. H φάση V των ήχων Korotkoff καταγράφθηκε για τον υπολογισμό της διαστολικής ΑΠ (ΔΑΠ). PWV. Η συσκευή Sphygmocor (PWV and BP analysis system, ArtCor, Sydney, Australia) χρησιμοποιήθηκε για την καταγραφή του αρτηριακού σφυγμικού κύματος και τη μέτρηση της PWV στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία. Oι κυματομορφές καταγράφηκαν με τη μέθοδο της τονομετρίας στην καρωτίδα, την κερκιδική (από το άκρο που δεν φέρει fistula), και τη μηριαία αρτηρία 16,17. Για τον υπολογισμό της PWV καταγράφηκαν τα σφυγμικά κύματα σε 2 διαδοχικά σημεία: καρωτίδα μηριαία για την PWV στην αορτή και καρωτίδα κερκιδική για την PWV στη βραχιόνιο αρτηρία. O χρόνος διάδοσης του σφυγμικού κύματος υπολογίσθηκε από το λογισμικό της συσκευής με τη χρήση των κυμάτων R από ταυτόχρονα καταγραφόμενο ηλεκτροκαρδιογράφημα 16,17. Η απόσταση διάδοσης του σφυγμικού κύματος μετρήθηκε στην επιφάνεια του σώματος, ως η απόσταση από το σημείο καταγραφής της μηριαίας ή της κερκιδικής αρτηρίας έως τη μηνοειδή εντομή του στέρνου μείων την απόσταση από τη μηνοειδή εντομή του στέρνου έως το σημείο καταγραφής του σφυγμικού κύματος στην καρωτίδα αρτηρία, όπως έχει περιγραφεί προηγούμενα αλλού 16,17. Η PWV υπολογίστηκε ως PWV= D/t, όπου D είναι η απόσταση διάδοσης του σφυγμικού κύματος μεταξύ των σημείων καταγραφής 16,17. Η PWV καταγράφθηκε για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 10 καρδιακών παλμών, ώστε να καλυφθεί ένας πλήρης αναπνευστικός κύκλος. O μέσος όρος 3 έγκυρων μετρήσεων χρησιμοποιήθηκε στη στατιστική ανάλυση της παρούσας μελέτης.

4 74 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3 Pulse Wave Analysis. Η κυματομορφή του σφυγμικού κύματος στην κερκιδική αρτηρία καταγράφηκε με τη μέθοδο της τονομετρίας, χρη σι μοποιώντας τη συσκευή Sphygmocor, όπως ανα φέρθηκε παραπάνω 16,17. Η αντίστοιχη κυματομορφή στο επίπεδο της κεντρικής αορτής κατασκευάστηκε από το λογισμικό της συσκευής με τη μέθοδο radial-to-aortic transfer function με την υπόθεση ότι η μέση αρτηριακή πίεση (ΜΑΠ) παραμένει σταθερή σε όλο το αρτηριακό δένδρο, όπως έχει περιγραφεί προηγούμενα αλλού 16,17. Για τη βαθμονόμηση των κεντρικών αορτικών πιέσεων χρησιμοποιήθηκαν οι πιέσεις που μετρήθηκαν με το κλασικό σφυγμομανόμετρο στο επίπεδο της βραχιονίου αρτηρίας με την παραδοχή ότι δεν διαφέρει η ΣΑΠ και η ΔΑΠ μεταξύ κερκιδικής και βραχιονίου αρτηρίας. O AIx υπολογίστηκε ως η διαφορά του δεύτερου από το πρώτο συστολικό peak και εκφράστηκε ως (%) ποσοστό της κεντρικής αορτικής ΠΠ 16,17. Το λογισμικό της συσκευής Sphygmocor υπολόγισε, επίσης, τον υπενδοκαρδιακό δείκτη βιωσιμότητας (Subendo cardial Viability Index, SEVI) ως μέτρο της σχέσης των μυοκαρδιακών παροχών έναντι των μυοκαρδιακών απαιτήσεων σε οξυγόνο 18. Στατιστική ανάλυση Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το πρόγραμμα Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 13 (SPSS PC Inc, Chicago, Illinois, ΗΠΑ). Oι συνεχείς μεταβλητές εκφράζονται ως μέσος όρος ± τυπική απόκλιση (m±sd). Για τις συγκρίσεις ανάμεσα στην έναρξη και τη λήξη της συνεδρίας αιμοκάθαρσης χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία t του student για συζευγμένα δείγματα, ή η δοκιμασία signed-ranks του Wilcoxon, με βάση την κανονικότητα της κατανομής για κάθε μεταβλητή. Oι συγκρίσεις των μεταβολών των υπό μελέτη παραμέτρων μεταξύ της πρώτης και της ενδιάμεσης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας πραγματοποιήθηκαν με τη δοκιμασία t του student για ανεξάρτητα δείγματα, ή με τη δοκιμασία Mann Whitney, με βάση την κανονικότητα της κατανομής. O προσδιορισμός του βαθμού συσχέτισης μεταξύ δύο μεταβλητών έγινε με τον υπολογισμό του συντελεστή συσχέτισης (r) του Pearson. Επίπεδο σημαντικότητας p<0,05, θεωρήθηκε ως στατιστικά σημαντικό. ΑΠOΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Τα βασικά δημογραφικά χαρακτηριστικά και οι βιοχημικές παράμετροι των ασθενών που παίρνουν μέρος στη μελέτη παρουσιάζονται στον Πίνακα 1. Η μέση ηλικία των ασθενών ήταν 55,0±14,5 χρόνια και ο μέσος χρόνος από την ένταξή τους στην αιμοκάθαρση 48,1±33,5 μήνες. Αναφορικά με την αιτιολογία της ΧΝΝ τελικού σταδίου, 11 ασθενείς είχαν διαβητική νεφροπάθεια, 13 ασθενείς υπερτασική νεφροσκλήρυνση, 14 ασθενείς χρόνια σπειραματονεφρίτιδα, 5 ασθενείς πολυκυστική νόσο των νεφρών, 3 ασθενείς αποφρακτική ουροπάθεια και σε 5 ασθενείς η αιτία της ΧΝΝ τελικού σταδίου παρέμεινε αδιευκρίνιστη. Πίνακας 1. Βασικά δημογραφικά χαρακτηριστικά και βιοχημικές παράμετροι των ασθενών n=51 Ηλικία (χρόνια) 55,0±14,5 Φύλο (Α/Θ) 35/16 ΔΜΣ (kg/m2) 24,8±3,9 Χρόνος από την ένταξη στην ΑΚ (μήνες) 48,1±33,5 Αιμοσφαιρίνη (g/dl) 13,7±7,6 Oυρία ορού (mg/dl) 146,7±36,6 Κρεατινίνη ορού (mg/dl) 8,9±2,6 Oλικά λευκώματα (g/dl) 7,2±0,6 Λευκωματίνη ορού (g/dl) 4,2±0,4 Oλική χοληστερόλη (mg/dl) 156,1±33,1 LDL-χοληστερόλη (mg/dl) 83,3±27,7 HDL-χοληστερόλη(mg/dl) 43,3±16,1 Τριγλυκερίδια (mg/dl) 156,6±81,8 * Τα δεδομένα παρουσιάζονται ως μέσος όρος ± τυπική απόκλιση (mean ± SD). Όπως φαίνεται στον Πίνακα 2, το σωματικό βάρος μειώθηκε σε στατιστικά σημαντικά επίπεδα και στις δύο συνεδρίες αιμοκάθαρσης. Όπως ήταν αναμενόμενο, η μείωση του βάρους και ο όγκος υπερδιήθησης ήταν σημαντικά μεγαλύτερος στην πρώτη συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (μετά από 3- ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα) σε σύγκριση με την ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (μετά από 2-ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα) ( 2,8±0,2 vs 1.8±0.3 kg, p<0,001 και 0,99±0,1 vs 0.72±0.1 kg/h, p<0,05, αντίστοιχα). Μεταξύ της έναρξης και της λήξης της πρώτης και της δεύτερης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας παρατηρήθηκαν σημαντικές μειώσεις στη ΣΑΠ και την ΠΠ στο επίπεδο της βραχιονίου αρτηρίας (Πίνακας 2). Ωστόσο, οι αντίστοιχες μειώσεις στη ΔΑΠ δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Επιπλέον, μια στατιστικά σημαντική αύξηση στον καρδιακό ρυθμό παρατηρήθηκε στο τέλος και των δύο συνεδριών αιμοκάθαρσης υπό μελέτη. Η αιμοκάθαρση

5 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, άσκησε ακόμη ευνοϊκή επίδραση και στις κεντρικές αιμοδυναμικές παραμέτρους, καθώς η κεντρική αορτική ΣΑΠ και ΠΠ μειώθηκαν σημαντικά στο τέλος και των δύο συνεδριών τεχνητού νεφρού. Η μείωση της κεντρικής αορτικής ΔΑΠ δεν έφτασε ξανά τα επίπεδα της στατιστικής σημαντικότητας (Πίνακας 2). Πρέπει να σημειωθεί ότι οι μεταβολές της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ και ΠΠ ήταν μεγαλύτερες σε βαθμό από τις αντίστοιχες μειώσεις των περιφερικών πιέσεων στο επίπεδο της βραχιονίου αρτηρίας. Η βελτίωση αυτή των κεντρικών αιμοδυναμικών παραμέτρων συνοδεύτηκε από μία στατιστικά σημαντική αύξηση του SEVI και από μείωση της διάρκειας της καρδιακής εξώθησης και στα δύο χρονικά σημεία υπό μελέτη (Πίνακας 2). Αναφορικά με τις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας, η PWV τόσο στην αορτή όσο και στη βραχιόνιο αρτηρία παρέμειναν αμετάβλητες μετά τη λήξη της πρώτης και της ενδιάμεσης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας (Πίνακας 3). Σε αντίθεση με τις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας, η αιμοκάθαρση προκάλεσε στατιστικά σημαντικές μειώσεις στην πίεση επαύξησης, στον ΑΙx και στο σταθμισμένο για τον καρδιακό ρυθμό AIx. Oι μειώσεις αυτές στους δείκτες του κύματος ανάκλασης ήταν της τάξης του 25% και ήταν σταθερά όμοιες τόσο στην πρώτη όσο και στην ενδιάμεση συνεδρία τεχνητού νεφρού της εβδομάδας (Πίνακας 3). Με σκοπό την αναζήτηση πιθανών καθοριστών της μείωσης του κύματος ανάκλασης κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης, πραγματοποιήθηκε αντίστοιχη ανάλυση συσχέτισης. Oι μεταβολές του σταθμισμένου για τον καρδιακό ρυθμό AIx κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης δεν σχετίσθηκε σημαντικά με τη μείωση του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια της συνεδρίας αιμοκάθαρσης και με το ρυθμό υπερδιήθησης. Αντίθετα, οι μεταβολές του σταθμισμένου για τον καρδιακό ρυθμό AIx παρουσίαζαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τη μεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ (Εικόνα 1) και τη Πίνακας 2. Επίδραση της πρώτης και της δεύτερης συνεδρίας αιμοκάθαρσης στις περιφερικές και τις κεντρικές αιμοδυναμικές παραμέτρους Παράμετρος 1 η συνεδρία ΑΚ (N=51) 2 η συνεδρία ΑΚ (N=51) Πριν την ΑΚ Μετά την ΑΚ P-Value Πριν την ΑΚ Μετά την ΑΚ P-Value Σωματικό βάρος (kg) 73,0±1,4 70,3±1,2 <0,001 72,0±1,3 70,2±1,2 <0,001 Περιφερική ΣΑΠ (mmhg) 143,5±2,7 138,7±3,2 <0,05 142,9±2,7 136,5±3,1 <0,01 Περιφερική ΔΑΠ (mmhg) 77,2±1,7 76,8±1,9 0,523 76,1±1,7 74,5±1,9 0,159 Περιφερική ΠΠ (mmhg) 66,2±2,4 61,9±2,7 <0,01 66,8±2,5 62,0±2,6 <0,001 Κεντρική αορτική ΣΑΠ (mmhg) 131,5±2,5 125±3,1 <0,05 130,6±2,5 122,7±3,1 <0,01 Κεντρική αορτική ΔΑΠ (mmhg) 78,1±1,7 77,7±1,9 0,466 77,6±1,7 75,7±1,9 0,166 Κεντρική αορτική ΠΠ (mmhg) 53,3±2,2 47,2±2,3 <0,01 53,0±2,3 46,6±2,4 0,001 Καρδιακός ρυθμός (bpm) 69,0±1,4 72,1±1,5 <0,01 70,0±1,4 72,6±1,5 <0,01 Διάρκεια καρδιακής εξώθησης (msec) 38,3±0,5 34,5±0,6 <0,001 37,9±0,5 34,8±0,6 <0,001 SEVI (%) 122,5±2,8 156,5±4,4 <0, ,8±2,6 160,4±4,4 <0,001 * Τα δεδομένα παρουσιάζονται ως mean±sem. Πίνακας 3. Επίδραση της πρώτης και της δεύτερης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας στην αρτηριακή σκληρία και το κύμα ανάκλασης Παράμετρος 1 η συνεδρία ΑΚ (N=51) 2 η συνεδρία ΑΚ (N=51) Πριν την ΑΚ Μετά την ΑΚ P-Value Πριν την ΑΚ Μετά την ΑΚ P-Value Σωματικό βάρος (kg) 73,0±1,4 70,3±1,2 <0,001 72,0±1,3 70,2±1,2 <0,001 Πίεση επαύξησης (mmhg) 16,7±1,2 11,8±1,1 <0,001 15,6±1,2 10,7±1,1 <0,001 AIx (%) 30,6±1,5 22,2±1,8 <0,001 27,5±1,5 21,4±1,9 <0,001 Σταθμισμένος για τον καρδιακό ρυθμό AIx (%) 27,5±1,2 21,0±1,5 <0,001 24,7±1,2 20,5±1,5 <0,001 PWV στην αορτή (m/sec) 9,6±0,3 9,7±0,4 0,739 9,5±0,3 9,4±0,3 0,830 PWV στη βραχιόνιο αρτηρία (m/sec) 7,5±0,2 7,8±0,2 0,566 7,4±0,1 7,7±0,2 0,521 * Τα δεδομένα παρουσιάζονται ως mean±sem.

6 76 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3 Μεταβολή του heart rate-adjusted Alx στην 1η ΑΚ(%) A 10,00 0,00-10,00-20,00-30,00 r= 0,414, p<0,01-75,00-50,00-25,00 0,00 25,00 Mεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ στην 1η ΑΚ (mmhg) Μεταβολή του heart rate-adjusted Alx στην 1η συνεδρία ΑΚ (%) A 10,00 0,00-10,00-20,00-30,00 r= 0,499, p<0,001-15,00-10,00-5,00-0,00 5,00 Μεταβολή στη διάρκεια καρδιακής εξώθησης κατά την 1η συνεδρία ΑΚ (m/sec) Μεταβολή του heart rate-adjusted Alx στην 2η ΑΚ(%) B -10,00 5,00 0,00-5, , ,00-20,00 r= 0,564, p<0,001-50,00-25,00 0,00 25,00 50,00 Mεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ στην 2η ΑΚ (mmhg) Μεταβολή του heart rate-adjusted Alx στην 2η συνεδρία ΑΚ (%) B 10,00 5,00 0,00-5,00-10,00-15,00-20,00 r= 0,524, p<0,001-15,00-10,00-5,00-0,00 5,00 Μεταβολή στη διάρκεια καρδιακής εξώθησης κατά την 2η συνεδρία ΑΚ (m/sec) Εικόνα 1. Συσχέτιση της μεταβολής του σταθμισμένου για τον καρδιακό ρυθμό αυξητικού δείκτη (heart rate-adjusted AIx) με α) τη μεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ στην 1η συνεδρία αιμοκάθαρσης (AK) της (r=0,564, p<0,001), β) τη μεταβολή της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ στη 2η συνεδρία AK της εβδομάδας (r=0,414, p<0,01). Εικόνα 2. Συσχέτιση της μεταβολής του σταθμισμένου για τον καρδιακό ρυθμό αυξητικού δείκτη (heart rate-adjusted AIx) με α) τη μεταβολή της διάρκειας καρδιακής εξώθησης στην πρώτη συνεδρία αιμοκάθαρσης (ΑΚ) της εβδομάδας (r=0,499, p<0,001). β) τη μεταβολή στη διάρκεια καρδιακής εξώθησης στη δεύτερη συνεδρία ΑΚ της εβδομάδας (r=0.524, p<0.001). μεταβολή της διάρκειας καρδιακής εξώθησης (Εικόνα 2). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η μελέτη αυτή είχε ως κύριο στόχο να αξιολογήσει την επίδραση της αιμοκάθαρσης στις παραμέτρους της αρτηριακής σκληρίας και του κύματος ανάκλασης σε ασθενείς με ΧΝΝ τελικού σταδίου, οι οποίοι υποβάλλονται σε χρόνια αιμοκάθαρση. Βασικό εύρημα αυτής της μελέτης ήταν ότι η αιμοκάθαρση μειώνει το σφυγμικό κύμα που ανακλάται σε περιφερικά σημεία, χωρίς να επηρεάζει τις ελαστικές ιδιότητες της αορτής και των μεγάλων κεντρικών αρτηριών, καθώς η PWV στην αορτή και στη βραχιόνιο αρτηρία παρέμειναν αμετάβλητες και στις 2 συνεδρίες αιμοκάθαρσης που μελετήθηκαν. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιδράσεις αυτές της αιμοκάθαρσης ήταν σταθερές τόσο στην πρώτη όσο και στην ενδιάμεση συνεδρία τεχνητού νεφρού της εβδομάδας. Στην πρώτη μελέτη που αξιολογήθηκε η επίδραση της αιμοκάθαρσης στην αρτηριακή σκληρία, οι Covic και συν. 10 περιέλαβαν 51 χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς που εξετάσθηκαν πριν και μετά την ολοκλήρωση της ενδιάμεσης συνεδρίας τεχνητού νεφρού της εβδομάδας. Η μελέτη αυτή έδειξε ότι η αιμοκάθαρση μειώνει το κύμα ανάκλασης από την περιφέρεια 10. Μείωση του AIx ανάμεσα στην έναρξη και τη λήξη της ενδιάμεσης συνεδρίας αιμο-

7 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, κάθαρσης φάνηκε σταθερά και σε 2 επόμενες μελέτες 11,19. Ωστόσο, όλες αυτές οι αρχικές μελέτες περιορίζονται πιθανώς από την απουσία ταυτόχρονου προσδιορισμού της PWV στην αορτή. Σε αυτό το πλαίσιο, οι μελέτες αυτές δεν μπορούν να αποσαφηνίσουν εάν η βελτίωση των κεντρικών αιμοδυναμικών παραμέτρων και της μορφολογίας του σφυγμικού κύματος στην κεντρική αορτή οφείλεται σε βελτίωση των ελαστικών ιδιοτήτων της αορτής ή στη μεταβολή άλλων παραμέτρων που επηρεάζουν τον AIx κατά τη διάρκεια της συνεδρίας αιμοκάθαρσης. Αναφορικά με τις μεταβολές της αρτηριακής σκληρίας κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης, οι προηγούμενες μελέτες έδωσαν πλήρως αντιφατικά αποτελέσματα. Oι Kosch και συν. 12 διερεύνησαν την οξεία επίδραση της αιμοκάθαρσης στην ελαστικότητα των μεγάλων αρτηριών, δείχνονταν ότι η PWV παρέμεινε αμετάβλητη μεταξύ της έναρξης και της λήξης της συνεδρίας τεχνητού νεφρού. Αμετάβλητες παρέμειναν οι ελαστικές ιδιότητες της αορτής και σε 2 επόμενες μελέτες 13,20. Σε αντίθεση με τα παραπάνω, η αιμοκάθαρση σχετίσθηκε με σημαντική αύξηση της PWV παράλληλα με σημαντική μείωση του κύματος ανάκλασης από την περιφέρεια σε μία άλλη μελέτη στην οποία περιληφθήκαν 41 χρονίως αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς 14. Μία επόμενη μελέτη, επίσης, αποκάλυψε στατιστικά σημαντική αύξηση στην brachial-ankle PWV μετά την ολοκλήρωση μίας κλασικής ενδιάμεσης συνεδρίας αιμοκάθαρσης της εβδομάδας 15. Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι κανένα από τα παραπάνω ευρήματα δεν επιβεβαιώθηκε σε μία πρόσφατη πιο λεπτομερή μελέτη, στην οποία 20 ανουρικοί αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς εξετάσθηκαν σε 3 διαδοχικές συνεδρίες αιμοκάθαρσης στη διάρκεια μιας εβδομαδιαίας περιόδου 21. Στη μελέτη αυτή, σε αντίθεση με τα έως τότε ευρήματα, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική μείωση της PWV στην αορτή, η οποία σχετίστηκε με τη μείωση του βάρους στη διάρκεια της αιμοκάθαρσης και τον όγκο υπερδιήθησης 21. Παρά το πλεονέκτημα της αξιολόγησης των ασθενών και στις 3 συνεδρίες τεχνητού νεφρού της εβδομάδας, η μελέτη αυτή από τους Di Iorio και συν. 21 δεν περιέλαβε ταυτόχρονο προσδιορισμό των παραμέτρων του κύματος ανάκλασης και επομένως, δεν μπορεί να παράσχει λεπτομερή δεδομένα για την επίδραση της αιμοκάθαρσης στις κεντρικές αιμοδυναμικές παραμέτρους. Σε αυτό το πλαίσιο, η επίδραση της αιμοκάθαρσης στην ελαστικότητα των μεγάλων κεντρικών αρτηριών παρέμεινε ένα θέμα που περιβάλλεται από σημαντική διαμάχη στη διεθνή βιβλιογραφία. Η κεντρική αορτική πίεση, ο ΑΙx και η PWV συχνά χρησιμοποιούνται εναλλάξ ως δείκτες αρτηριακής σκληρίας σε πολλές κλινικές μελέτες. Ωστόσο, σύμφωνα με τις συστάσεις των σχετικών κατευθυντήριων οδηγιών για τον προσδιορισμό της αρτηριακής ελαστικότητας, αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει, καθώς κάθε ένας από αυτούς τους δείκτες εξαρτάται από μάλλον διαφορετικές παραμέτρους και έχει διακριτό παθοφυσιολογικό υπό βαθρο 17. Ενώ η PWV στη αορτή, η οποία εκφράζει την ταχύτητα διάδοσης του σφυγμικού κύματος στο αρτηριακό δένδρο, αποτελεί άμεσο δείκτη αρτηριακής σκληρίας, η κεντρική αορτική πίεση και ο AIx εξαρτώνται από την PWV, το πλάτος του κύματος που ανακλάται στην περιφέρεια, τη θέση των σημείων ανάκλασης, τη διάρκεια και τα χαρακτηριστικά της κοιλιακής εξώθησης 17,22. Για αυτό διάφορες παθοφυσιολογικές καταστάσεις και φάρμακα μπορεί να μεταβάλλουν την κεντρική αορτική πίεση και τον AIx, χωρίς να επηρεάζουν τις ελαστικές ιδιότητες της αορτής και των μεγάλων κεντρικών αρτηριών, ασκώντας μεμονωμένη επίδραση στα περιφερικά σημεία ανάκλασης του σφυγμικού κύματος, στη διάρκεια της καρδιακής εξώθησης ή στον καρδιακό ρυθμό, αλλά χωρίς να επηρεάζουν την ελαστικότητα της αορτής. Επομένως, ο AIx αποτελεί έμμεσο δείκτη της αρτηριακής σκληρίας, όμως παρέχει σημαντικές πληροφορίες αναφορικά με την ένταση του κύματος ανάκλασης 17,22. Σε αυτό το πλαίσιο, ο προσδιορισμός των παραμέτρων του κύματος ανάκλασης πρέπει ιδανικά να συνοδεύεται από ταυτόχρονη μέτρηση της PWV στην αορτή, ώστε να παρέχονται ολοκληρωμένα δεδομένα για την αρτηριακή λειτουργία 17. Στη μελέτη αυτή, δε μεταβλήθηκε η PWV στην αορτή και τη βραχιόνιο αρτηρία από την αιμοκάθαρση, σε αντίθεση με τις σημαντικές μειώσεις που παρατηρήθηκαν στην πίεση επαύξησης, τον AIx και τον σταθμισμένο για τον καρδιακό ρυθμό AIx. Σύμφωνα με τα παραπάνω, η μείωση στο κύμα ανάκλασης που φάνηκε σε αυτήν τη μελέτη δεν μπορεί να αποδοθεί στην ταχύτερη επιστροφή του ανακλώμενου κύματος πίσω στην κεντρική αορτή εξαιτίας της αυξημένης αορτικής ανελαστικότητας, αλλά σε άλλους παράγοντες. Η μείωση στο πρωτεύον σφυγμικό κύμα που υφίσταται ανάκλαση στα περιφερικά σημεία φαίνεται να είναι ο κυρίαρχος μηχανισμός. Η ανάλυση συσχέτισης κατέδειξε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των μεταβολών στο σταθμισμένο για τον καρδιακό ρυθμό AIx κατά τη διάρκεια της συνεδρίας αιμοκάθαρσης με τις αντίστοιχες μει-

8 78 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, 1-3 ώσεις στα επίπεδα της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ και στα δύο χρονικά σημεία που αξιολογήθηκαν. Επομένως, η μείωση της ΑΠ μετά την απομάκρυνση της περίσσειας του όγκου υγρών, που αποτελεί μία καλά τεκμηριωμένη επίδραση της αιμοκάθαρσης 23,24, θα μπορούσε να εμπλέκεται στη μείωση του κύματος ανάκλασης από την περιφέρεια. Η σχετικά οξεία πτώση στα επίπεδα της ΑΠ μετά την αφυδάτωση που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της συνεδρίας τεχνητού νεφρού μπορεί να σχετίζεται με αγγειοδιαστολή στο επίπεδο της μικροκυκλοφορίας. Αναφορικά με αυτό, προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει μείωση των περιφερικών αγγειακών αντιστάσεων στο τέλος της συνεδρίας αιμοκάθαρσης 25,26. Αυτή η αγγειοδιαστολή στη μικροκυκλοφορία μπορεί να οδηγεί σε μεταβολή των ανακλαστικών ιδιοτήτων της περιφέρειας και με αυτόν τον τρόπο, σε μείωση της έντασης του ανακλώμενου κύματος. Ένα άλλο μη χανιστικό μονοπάτι μέσω του οποίου η αιμοκάθαρση μειώνει το κύμα ανάκλασης από την περιφέρεια θα μπορούσε να είναι η μείωση στη διάρκεια της καρδιακής εξώθησης. Αυτός ο μηχανισμός υποστηρίζεται από τα ευρήματα της ανάλυσης συσχέτισης, η οποία αποκάλυψε σημαντική συσχέτιση της μεταβολής του σταθμισμένου για τον καρδιακό ρυθμό AIx κατά την αιμοκάθαρση με την αντίστοιχη μείωση στη διάρκεια της καρδιακής εξώθησης. Η απομάκρυνση της περίσσειας ύδατος κατά την αιμοκάθαρση οδηγεί σε ελαττωμένη διάρκεια κοιλιακής εξώθησης στη συστολική φάση του καρδιακού κύκλου, μειώνοντας έτσι την επαύξηση της κεντρικής αορτικής ΣΑΠ από την πρώιμη επιστροφή του ανακλώμενος κύματος στη διάρκεια της συστολής. Παρά το γεγονός ότι η παρούσα μελέτη περιέλαβε ακριβείς μετρήσεις της κεντρικής αορτικής πίεσης, του AIx, και της PWV σε μια προσπάθεια ώστε να καλυφθούν πλήρως οι πιθανές επιδράσεις της αιμοκάθαρσης στις παραμέτρους που σχετίζονται με το κύμα ανάκλασης και την αρτηριακή σκληρία, εντούτοις μπορεί να υπάρχουν κάποιοι μεθοδολογικοί περιορισμοί που θα πρέπει να αναγνωρισθούν. O προσδιορισμός των υπό μελέτη παραμέτρων έγινε με την έμμεση μέθοδο της τονο μετρίας των περιφερικών αρτηριών. Ωστόσο, η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται ευρέως τόσο στην κλινική πράξη όσο και σε ερευνητικό επίπεδο και έχει δειχθεί ότι εμφανίζει πολύ υψηλή επαναληψιμότητα σε ασθενείς με ΧΝΝ 27. Επίσης, οι ασθενείς στην παρούσα μελέτη δεν αξιολογήθηκαν και στις 3 συνεδρίες τεχνητού νεφρού της εβδομάδας. Ωστόσο, η τρίτη συνεδρία τεχνητού νεφρού πραγματοποιείται μετά από 2- ήμερο μεσοδιαλυτικό διάστημα, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας. Σε αυτό το πλαίσιο, πιστεύουμε ότι η αξιολόγηση και της τρίτης συνεδρίας αιμοκάθαρσης δεν θα είχε να προσθέσει σημαντικά ευρήματα στα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, καθώς δεν υπάρχουν προφανείς λόγοι ώστε η τρίτη συνεδρία αιμοκάθαρσης να ασκεί διαφορετική επίδραση στις υπό μελέτη παραμέτρους από την ενδιάμεση συνεδρία τεχνητού νεφρού της εβδομάδας. Συμπερασματικά, η μελέτη αυτή έδειξε καθαρά ότι τόσο η πρώτη όσο και η ενδιάμεση συνεδρία αιμοκάθαρσης της εβδομάδας δεν επη ρεάζουν τις ελαστικές ιδιότητες της αορτής και των μεγάλων κεντρικών αρτηριών, αλλά μειώνουν το κύμα ανάκλασης από την περιφέρεια, ελαττώνοντας με αυτόν το μηχανισμό την ΑΠ στο επίπεδο της κεντρικής αορτής. Αυτά τα ευρήματα αποσαφηνίζουν ένα θέμα το οποίο παρέμενε αντιφατικό στη διεθνή βιβλιογραφία μέχρι πρόσφατα. Η αντίθετη επίδραση της αιμοκάθαρσης στο κύμα ανάκλασης και στην αρτηριακή σκληρία δείχνουν ότι πιθανώς η αιμοκάθαρση ασκεί διαφορετικές επιδράσεις στους μικρούς και στους μεγάλους κλάδους του αρτηριακού δένδρου. Μελλοντικές μελέτες θα απαιτηθούν ώστε να διερευνηθεί η σημασία της διαφορετικής αυτής επίδρασης της αιμοκάθαρσης στην αρτηριακή σκληρία και το κύμα ανάκλασης στη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών με ΧΝΝ τελικού σταδίου υπό χρόνια αιμοκάθαρση. SUMMARY Georgianos PI, Sarafidis PA, Kanaki AI, Georgianou EI, Hadjistavri LS, Tziolas IM, Zebekakis PE, Nikolaidis P, Lasaridis AN. Hemodialysis reduces augmentation index but not aortic and brachial pulse wave velocity in end-stage renal disease patients. Arterial Hypertension 2012; 21: Background: Arterial stiffening characterizes the vasculature of end-stage renal disease (ESRD) patients and is strong predictor of their cardiovascular morbidity and mortality. Previous studies evaluating the effect of hemodialysis on large artery elasticity gave contradictory results. This study aimed to investigate the impact of hemodialysis on arterial stiffness and wave reflections on chronic hemodialysis patients. Material and Methods: A total of 51 stable ESRD patients on maintenance hemodialysis were evaluated before and after the first and second dialysis session of the week. Arterial stiffness was assessed by measuring aortic and brachial pulse wave velocity (PWV). Central

9 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, arterial pressure waveform parameters were estimated by radial artery applanation tonometry. Heart rate-adjusted augmentation index (AIx(75)) was used as measure of wave reflections. Results: During both dialysis sessions systolic blood pressure (SBP) and pulse pressure (PP) at brachial artery and central aorta were reduced. AIx(75) was decreased in first and second weekly dialysis session ((27.5±1.2 vs 21.0±1.5, P<0.001 and 24.7±1.2 vs 20.5±1.5, P<0.001 respectively). In contrast, aortic and brachial PWV remained unchanged during both dialysis sessions. Changes in AIx(75) during hemodialysis were associated with changes in central aortic SBP, PP and ejection duration. Conclusions: This study shows that hemodialysis does not acutely affect arterial stiffness, but reduces wave reflections from periphery. This dissociation between effects of hemodialysis on PWV and AIx(75) may reflect differential impact on large and small branches of the arterial tree. ΒΙΒΛΙOΓΡΑΦΙΑ 1. Go AS, Chertow GM, Fan D, et al. Chronic kidney disease and the risks of death, cardiovascular events, and hospitalization. N Engl J Med 2004; 351: Tonelli M, Wiebe N, Culleton B, et al. Chronic kidney disease and mortality risk: a systematic review. J Am Soc Nephrol 2006; 17: Amann K, Wolf B, Nichols C, et al. Aortic changes in experimental renal failure: hyperplasia or hypertrophy of smooth muscle cells? Hypertension 1997; 29: Covic A, Gusbeth-Tatomir P, Goldsmith DJ. Arterial stiffness in renal patients: an update. Am J Kidney Dis 2005; 45: Nichols WW, Edwards DG. Arterial elastance and wave reflection augmentation of systolic blood pressure: deleterious effects and implications for therapy. J Cardiovasc Pharmacol Ther 2001; 6: Blacher J, Guerin AP, Pannier B, et al. Impact of aortic stiffness on survival in end-stage renal disease. Circulation 1999; 99: Vlachopoulos C, Aznaouridis K, Stefanadis C. Prediction of cardiovascular events and all-cause mortality with arterial stiffness: a systematic review and meta-analysis. J Am Coll Cardiol 2010; 55: Agarwal R. Antihypertensive agents and arterial stiffness: relevance to reducing cardiovascular risk in the chronic kidney disease patient. Curr Opin Nephrol Hypertens 2007; 16: Guerin AP, Pannier B, Metivier F, et al. Assessment and significance of arterial stiffness in patients with chronic kidney disease. Curr Opin Nephrol Hypertens 2008; 17: Covic A, Goldsmith DJ, Panaghiu L, et al. Analysis of the effect of hemodialysis on peripheral and central arterial pressure waveforms. Kidney Int 2000; 57: Mardare NG, Goldsmith DJ, Gusbeth-Tatomir P, Covic A. Intradialytic changes in reflective properties of the arterial system during a single hemodialysis session. Hemodial Int 2005; 9: Kosch M, Levers A, Barenbrock M, et al. Acute effects of haemodialysis on endothelial function and large artery elasticity. Nephrol Dial Transplant 2001; 16: Tycho Vuurmans JL, Boer WH, Bos WJ, et al. Contribution of volume overload and angiotensin II to the increased pulse wave velocity of hemodialysis patients. J Am Soc Nephrol 2002; 13: Covic A, Goldsmith DJ, Gusbeth-Tatomir P, Covic M. Haemodialysis acutely improves endothelium-independent vasomotor function without significantly influencing the endothelium-mediated abnormal response to a beta 2-agonist. Nephrol Dial Transplant 2004; 19: Su HM, Chang JM, Lin FH, et al. Influence of different measurement time points on brachial-ankle pulse wave velocity and ankle-brachial index in hemodialysis patients. Hypertens Res 2007; 30: DeLoach SS, Townsend RR. Vascular stiffness: its measurement and significance for epidemiologic and outcome studies. Clin J Am Soc Nephrol 2008; 3: Laurent S, Cockcroft J, Van Bortel L, et al. Expert consensus document on arterial stiffness: methodological issues and clinical applications. Eur Heart J 2006; 27: Hoffman JI, Buckberg GD. The myocardial supply:demand ratio-a critical review. Am J Cardiol 1978; 41: Soveri I, Lind L, Wikstrom B, et al. Improvement in central arterial pressure waveform during hemodialysis is related to a reduction in asymmetric dimethylarginine (ADMA) levels. Nephron Clin Pract 2007; 106: Ie EH, De Backer TL, Carlier SG, et al. Ultrafiltration improves aortic compliance in haemodialysis patients. J Hum Hypertens 2005; 19: Di Iorio B, Nazzaro P, Cucciniello E, Bellizzi V. Influence of haemodialysis on variability of pulse wave velocity in chronic haemodialysis patients. Nephrol Dial Transplant 2010; 25: Protogerou AD, Papaioannou TG, Blacher J, et al. Central blood pressures: do we need them in the management of cardiovascular disease? Is it a feasible therapeutic target? J Hypertens 2007; 25: Boon D, van Montfrans GA, Koopman MG, et al. Blood pressure response to uncomplicated hemodialysis: the importance of changes in stroke volume. Nephron Clin Pract 2004; 96: Chaignon M, Chen WT, Tarazi RC, et al. Blood pressure response to hemodialysis. Hypertension 1981; 3:

10 80 Αρτηριακή Υπέρταση, 21, Nette RW, van den Dorpel MA, Krepel HP, et al. Hypotension during hemodialysis results from an impairment of arteriolar tone and left ventricular function. Clin Nephrol 2005; 63: Frimodt-Müller M, Nielsen AH, Kamper AL, et al. Reproducibility of pulse-wave analysis and pulse-wave velocity determination in chronic kidney disease. Nephrol Dial Transplant 2008; 23:

Επίδραση των διαστημάτων μεταξύ των συνεδριών αιμοκάθαρσης στο κύμα ανάκλασης και την αρτηριακή σκληρία σε χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς

Επίδραση των διαστημάτων μεταξύ των συνεδριών αιμοκάθαρσης στο κύμα ανάκλασης και την αρτηριακή σκληρία σε χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς Αρτηριακή Υπέρταση, 22, 2: 141-151, 2013 πρωτoτυπη εργασια Επίδραση των διαστημάτων μεταξύ των συνεδριών αιμοκάθαρσης στο κύμα ανάκλασης και την αρτηριακή σκληρία σε χρονίως αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ»

Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων. Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Αρτηριακή Υπέρταση Λειτουργικός έλεγχος βλαβών οργάνων στόχων Σταμάτης Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Επιμελητής Α Καρδιολογικής Κλινικής ΔΘΚΑ «ΥΓΕΙΑ» Τίτλος της εφημαρίδας St. Louis Post-Dispatch, 13 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Aρτηριακή σκληρία και μακροζωία:

Aρτηριακή σκληρία και μακροζωία: Aρτηριακή σκληρία και μακροζωία: Δεδομένα από την μελέτη ΙΚΑΡΙΑ. Π. Πιέτρη, Χ. Βλαχόπουλος, Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Ν. Ιωακειμίδης, Ν. Αλεξόπουλος, Π. Ξαπλαντέρης, Κ. Αζναουρίδης, Μ. Abdelrasoul, Ι. Γουργούλη,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

Η ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Η ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΚΙΝ ΥΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Λεβισιανού Δ 1, Κουκούλη Μ.Π. 1, Φουφοπούλου Ε 1, Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό

Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων. Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Μέτρηση του κνημοβραχιόνιου δείκτη, ΤcPO 2, δακτυλικών πιέσεων Ιωάννα Ελευθεριάδου Επιστημονικός Συνεργάτης Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ Λαϊκό Περιφερική αγγειοπάθεια και σακχαρώδης διαβήτης Μια από τις κύριες

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ»

Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Υπέρταση και όργανα-στόχος. Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία: «ΑΡΤΗΡΙΕΣ» Α. Πρωτογέρου Παθολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Κέντρου Υπέρτασης, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής Ancient era Όργανα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ 1 ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΙ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝ ΥΝΟΣ Απόστολος. Αχείµαστος Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Νοσοκοµείο Σωτηρία ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιδηµιολογικές µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ερευνητικού έργου

Παρουσίαση ερευνητικού έργου Παρουσίαση ερευνητικού έργου Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων B Καρδιολογική Κλινική Study of peripheral circulation in patients with Heart Failure 11/2/2016 Μπεχλιούλης Άρης, MD, PhD Kαρδιολόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο 35ο Διεθνές Καρδιολογικό Συνέδριο Ξενοδοχείο Hilton Αθήνα Θετική επίδραση της ιβαμπραδίνης στη συμπαθητική υπερδραστηριότητα και την αρτηριακή σκληρότητα σε υπερτασικούς ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικό τσιγάρο και Αγγειακή λειτουργία

Ηλεκτρονικό τσιγάρο και Αγγειακή λειτουργία Ηλεκτρονικό τσιγάρο και Αγγειακή λειτουργία Νικόλαος Ιωακειμίδης Καρδιολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ ΔΗΛΩΣΗ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ: ΔΗΛΩΝΩ ΥΠΕΥΘΥΝΑ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΧΩ

Διαβάστε περισσότερα

Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ, Αθήνα

Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ, Αθήνα Οι ανταγωνιστές του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης βελτιώνουν τα επίπεδα του ενδοθηλιακού γλυκοκάλυκα και την αορτική σκληρία μετά από ένα έτος επιτυχούς αντιυπερτασικής αγωγής σε πρωτοδιαγνωσθέντες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΟΞΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΜΕΤΑ απο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΚΑΡΔΙΑΣ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μ. Μοσχοπούλου1, Φ. Αμπατζίδου1, Χ. Λουτράδης3, Α. Μπούτου2, Χ. Κουτσογιαννίδης1, Κ. Κώτσα4, Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού εορτάζεται από το 2006 κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου στοχεύοντας στην κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι

ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ι MK1118 ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΚΛΙΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥΣ ΔΙΑΛΕΞΗ 4 ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΤΣΑΤΟΥ, PHD ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΑΝΑΤΩΝ 450,000 400,000 350,000 300,000 250,000 200,000 150,000 100,000

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες στην πρωτογενή πρόληψη Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων Πρωτογενής πρόληψη : το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΕΩΣ 24-ΩΡΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΣΕ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΕΩΣ 24-ΩΡΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΣΕ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΕΩΣ 24-ΩΡΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΣΕ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Δ. Μυτάς, Σ. Πατσιάνης, Β. Κακιούζη, Γ. Μουστάκας, Ν. Μούσα, Δ. Αραβαντινός, Μ.Β. Παπαβασιλείου ΓΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, Αθήνα

Α Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, «Ιπποκράτειο» Νοσοκομείο, Αθήνα Συσχέτιση μεταξύ της αιμοπεταλιακής δραστικότητας και της αρτηριακής σκληρίας σε ασθενείς που λαμβάνουν διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή μετά από διαδερμική στεφανιαία παρέμβαση. Σ. Κιούφης, Δ. Τούσουλης,

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σπυρίδωνας Μαντζανίκας 1, Μαρία Αγαπίου 1, Ελένη Τριανταφυλλίδη 2, Χαρίλαος Κούτης 3, Ιωάννης Λεκάκης 4 1 RN, Γ.Ν. Αθηνών «Ιπποκράτειο» 2

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΥ & ΣΔ: Κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως ΑΥ & ΣΔ: Βασικοί παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής

Διαβάστε περισσότερα

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας»

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» 2. Νεφρολογική κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκης «Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» Π. Τολίκα¹,

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

Το μεταβολικό σύνδρομο επιταχύνει την ενδοθηλιακή γήρανση σε νεότερα άτομα

Το μεταβολικό σύνδρομο επιταχύνει την ενδοθηλιακή γήρανση σε νεότερα άτομα Το μεταβολικό σύνδρομο επιταχύνει την ενδοθηλιακή γήρανση σε νεότερα άτομα Δ. Τερεντές-Πρίντζιος, Χ. Βλαχόπουλος, Ν. Ιωακειμίδης, Π. Ξαπλαντέρης, Κ. Αζναουρίδης, Π. Πιέτρη, Μ. Αμπντελρασούλ, Ι. Γουργούλη,

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική;

Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική; Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική; Ι ω ά ν ν α Ε λ ε υ θ ε ρ ι ά δ ο υ Π α θ ο λ ό γ ο ς Α Π ρ ο π α ι δ ε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα:

Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Υπέρταση Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρηρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση

Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Νεφραγγειακή υπέρταση Επιδημιολογικά στοιχεία και διαγνωστική προσέγγιση Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Παν/μίου Θεσσαλίας Λάρισα, Νοέμβριος 2007 Στένωση νεφρικών αρτηριών: ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο.! Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο»

Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο.! Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Ο ρόλος της υπερδιήθησης στο Καρδιονεφρικό Σύνδροµο Ιωάννης Μακρής Νοσηλευτής MSc Μ.Τ.Ν. ΓΝΑ «Ιπποκράτειο» Καρδιονεφρικό Σύνδροµο (CRS) Ορισµός Οι διαταραχές της καρδιάς και των νεφρών, όπου οξεία ή χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες.

EΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ (NHANES ): Ο επιπολασμός της προϋπέρτασης ήταν 31% στο γενικό πληθυσμό των Αμερικανών ενηλίκων και ήταν συχνότερη στους άνδρες. Η JNC-7 εισήγαγε τον όρο «προϋπέρταση» προσδιορίζοντας άτομα των οποίων τα επίπεδα συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης (ΑΠ) κυμαίνονται μεταξύ 120 έως 139mmHg και 80 έως 89mmHg αντίστοιχα. Chobanian

Διαβάστε περισσότερα

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΕΙΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ Δελαπόρτα Στεφανία ΜSc, Μιχαλοπούλου Θεοδώρα ΜSc, Tριανταφύλλου Γεωργία MSc, PhD A Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΙΛNΤΑΓΛΙΠΤΙΝΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 Ι. Ζωγράφου, Α. Ρέκλου, Ε. Γεωργιανού, Ε. Σπέντζου, Ε. Παπαδοπούλου, Α. Μπίνας, Χ. Σαμπάνης, Σ. Δούμα

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου

Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Γράφει: Ευθυμία Πετράτου, Ειδική Παθολόγος, Υπεύθυνη Ιατρείου Διαταραχής Λιπιδίων, Ιατρικού Π. Φαλήρου Οι δυσλιπιδαιμίες είναι παθολογικές καταστάσεις με διαταραχές των λιπιδίων του αίματος ποσοτικές αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής.

Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 Προγνωστική αξία της εμμένουσας ανθεκτικής υπέρτασης για την επίπτωση νεοεμφανιζόμενης κολπικής μαρμαρυγής. Δ. Τσιαχρής, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα

Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση. Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Νοσηλευτικά Πρωτόκολλα διαχείρισης καρδιολογικών ασθενών στην εξωνεφρική κάθαρση { Μονάδα Τεχνητού Νεφρού ΠΓΝ «Αττικόν», Αθήνα Το νοσηλευτικό έργο στις ΜΤΝ Σκοπός της η παροχή εξειδικευµένης φροντίδας

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Καρωτιδομηριαία ταχύτητα σφυγμικού κύματος σε φυσιολογική αρτηριακή πίεση και στην υπέρταση

Καρωτιδομηριαία ταχύτητα σφυγμικού κύματος σε φυσιολογική αρτηριακή πίεση και στην υπέρταση Καρωτιδομηριαία ταχύτητα σφυγμικού κύματος σε φυσιολογική αρτηριακή πίεση και στην υπέρταση Δ. Κωνσταντινίδης 1, Ε. Χατζησταματίου 1, Ι. Μπαμπάτσεβα-Βαγενά 1, Γ. Μέμο 1, Κ. Μανάκος 1, Γ. Μουστάκας 2, Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτομία και Εφαρμοσμένη Έρευνα στο Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας στα πλαίσια της Πράξης «Αρχιμήδης ΙΙΙ» Τμήμα Νοσηλευτικής

Καινοτομία και Εφαρμοσμένη Έρευνα στο Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας στα πλαίσια της Πράξης «Αρχιμήδης ΙΙΙ» Τμήμα Νοσηλευτικής Καινοτομία και Εφαρμοσμένη Έρευνα στο Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας στα πλαίσια της Πράξης «Αρχιμήδης ΙΙΙ» Τμήμα Νοσηλευτικής Τμήμα Νοσηλευτικής Τίτλος Έργου «Αναίμακτη μέθοδος μέτρησης αιμοδυναμικών παραμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο

Α' Καρδιολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Αθηνών. Τµήµα Επιστήµης Διαιτολογίας Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Βραχυπρόθεσµη και µακροπρόθεσµη πρόγνωση Οξέος Στεφανιαίου Συνδρόµου ανάλογα µε τη βαρύτητα της νόσου: επιδηµιολογική µελέτη Hellenic Heart Failure study. Μ. Κούβαρη 1,2, Χ. Χρυσοχόου 1, Π. Αγγελόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία.

Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. Η εμπειρία μας από τη χρήση ενδοαορτικού ασκού σε ασθενείς υψηλού κινδύνου και σε καρδιογενή καταπληξία. ΓΡΑΙΔΗΣ Χ., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Δ., ΝΤΑΤΣΙΟΣ Α., ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ Β., ΨΗΦΟΣ Β., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ Γ., ΓΟΥΡΓΙΩΤΗΣ Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ

Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ, Δ.ΒΟΥΓΙΑ, Π.ΒΑΡΔΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΓΝΗ Επίπεδα MiR-21 και mir-133 σε μονοπύρηνα κύτταρα περιφερικού αίματος σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξωθήσεως. Σ.ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ,Μ.ΜΑΡΚΕΤΟΥ,Φ.ΠΑΡΘΕΝΑΚΗΣ, Ε.ΖΑΧΑΡΗΣ,Κ.ΡΟΥΦΑΣ, Ι.ΚΟΝΤΑΡΑΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Δ. Τσιαχρής, Κ. Δημητριάδης, Α. Κορδαλής, Ι. Αναστασόπουλος, Δ. Τούσουλης, Χ. Στεφανάδης

Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Δ. Τσιαχρής, Κ. Δημητριάδης, Α. Κορδαλής, Ι. Αναστασόπουλος, Δ. Τούσουλης, Χ. Στεφανάδης Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΔΙΩΝ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ. ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ ENLIGHTN I Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Δ. Τσιαχρής,

Διαβάστε περισσότερα

Ά Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών

Ά Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών Σύγκριση ταχύτητας σφυγμικού κύματος με την υπερτροφία της αριστερής κοιλίας για την πρόγνωση της στεφανιαίας νόσου σε ασθενείς με ιδιοπαθή υπέρταση Δεδομένα από 6-ετή παρακολούθηση Ε.Κούτρα, Κ.Τσιούφης,

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

εξουδετερώσει πλήρως;

εξουδετερώσει πλήρως; Καρδιαγγειακός Κίνδυνος από την Υπέρταση Τον έχετε εξουδετερώσει πλήρως; «Aυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Διατροφή

Υπέρταση και Διατροφή Υπέρταση και Διατροφή Αντώνης Ζαμπέλας Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συχνότητα εμφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. <<ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ>> ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες και ενημέρωση για την αντιμετώπιση της υπέρτασης Γ. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Γ.Ν.Α. ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία (ESC) και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία της Υπέρτασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 8 Μαρτίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους δυο θανάτους, ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο, οφείλεται σε καρδιαγγειακό επεισόδιο και όχι στη νόσο αυτή καθ αυτή!!! Αυτό ανέφερε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΝΟΥ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΝΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Γ.Π.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΑΝΙΗΛΙΔΗΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2013 2014 Αρ. Διατριβής: 3418 ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη

Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη Το εύρος κατανομής των ερυθρών αιμοσφαιρίων (RDW) στην καρδιακή ανεπάρκεια: προοπτική μελέτη Α. Ξανθόπουλος 1, Ι. Σκουλαρίγκης 1, Ε. Μουσταφέρη 2, Ε. Καστρινέλλη 3, C. Lougovoi 3, Ε. Παρασκευοπούλου 4,

Διαβάστε περισσότερα

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο

MID-RANGE EJECTION FRACTION. Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο MID-RANGE EJECTION FRACTION Αικατερίνη Αυγεροπούλου Διευθύντρια Ε.Σ.Υ Καρδιολογικό Τμήμα, Γ.Ν.Α Ιπποκράτειο ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις πρόσφατες οδηγίες της ESC διατυπώθηκε η άποψη ότι η διαφοροποίηση του κλάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική.

Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας Κ. Κυπαρρίση Χ. Μαλλιάρα Μ. ΓΝ Κατερίνης, Καρδιολογική κλινική. Η χρησιμότητα του TDI TEI INDEX στην εκτίμηση της λειτουργικότητας της αριστεράς κοιλίας σε χρόνια αιμοκαθαιρόμενους ασθενείς. Συγκριτική μελέτη πριν και μετά την αιμοκάθαρση. Σπυρομήτρος Γ. Λαγός Ι. Μπαλτούμας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης

Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου, Α. Καλλιφατιδης, Θ. Παναγιωτίδης, Μ.Μπαζμπάνη, Γ. Γιαννακούλας, Χ. Καρβούνης Παράταση του διαστήματος QTc και αναδιαμόρφωση δεξιάς κοιλίας: μελέτη με μαγνητική τομογραφία καρδιάς σε ασθενείς με προτριχοειδική πνευμονική υπέρταση Μ. Τουμπουρλέκα, Α. Αρβανιτάκη, Σ.Α. Μουράτογλου,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού

Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Επιπολασμός παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακή νοσηρότητα μεταξύ των κατοίκων κλειστού αγροτικού νησιωτικού πληθυσμού Χρήστος Καπέλιος, Ιωάννης Ιωαννίδης, Ιωάννης Κυριαζής, Κωνσταντίνος Σγούρος, Χαρίλαος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Στέφανος Γρ.Φούσας MD, FESC, FACC Πρόεδρος Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας ΑΓΡΙΝΙΟ 30/9/2016 Καρδιοπάθειες Στεφανιαία νόσος Βαλβιδοπάθειες Μυοκαρδιοπάθειες Περικαρδίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή

Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Διερεύνηση στεφανιαίας νόσου σε ασυµπτωµατικό διαβητικό ασθενή Κωνσταντίνος Αζναουρίδης Επιµελητής Καρδιολογίας 1 η Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική Ιπποκράτειο Γ.Ν.Α. 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

Προϊόντα Edwards Lifesciences

Προϊόντα Edwards Lifesciences Προϊόντα Edwards Lifesciences Τεχνικά χαρακτηριστικά και κλινικές μελέτες Τεχνολογίες Edwards Lifesciences Το 70% των προϊόντων αιμοδυναμικού ελέγχου που χρησιμοποιoύνται παγκοσμίως είναι Edwards. Η Edwards

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΟΥΡΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗΣ ΒΛΑΒΗΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ Μ.Β.Παπαβασιλείου, Γ.Μουστάκας, Σ.Πατσιάνης, Α.Αναστασοπούλου, Δ.Μυτάς, Γ.Γκιωνάκης Σισμανόγλειον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2

ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος 2, Κωνσταντίνος Τζιόμαλος 2, Τριαντάφυλλος ιδάγγελος 2, ημήτριος Παπαδημητρίου 3, ημήτριος Καραμήτσος 2 Η επίδραση της βουφλομεδίλης στην περιφερική μικροκυκλοφορία σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς κλινικές εκδηλώσεις μικρο- ή μακροαγγειοπάθειας ιονύσιος Τσαντίλας 1, Απόστολος Ι. Χαζητόλιος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούμας, Ε. Σαμπάνη, Γ. Κοτσιούρος, Ε. Κασιμάτης, Π. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β.

Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου, Κ. Μπαλτούμας, Ε. Σαμπάνη, Γ. Κοτσιούρος, Ε. Κασιμάτης, Π. Κυριάκου, Ν. Φραγκάκης, Β. Μελέτη της μηχανικής του αριστερού κόλπου με την μέθοδο 2D speckle-tracking σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια. Σημασία στην πρόγνωση της κολπικής μαρμαρυγής Χ. Παπαδόπουλος, Α. Φωτογλίδης, Κ. Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ Ο ρόλος του Β-νατριουρητικού πεπτιδίου στην πρόβλεψη της επαγόµενης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών 26 2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών Β. Δραγουμάνος 1, Δ. Αθανασόπουλος 2, Ε. Φουστέρης 1, Δ. Αναστασόπουλος 2, Π. Φουρλεμάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.)

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ (Α.Π.) ΥΠΕΡΤΑΣΗ Η καρδιά προωθεί το αίμα στον οργανισμό μέσω των αρτηριών, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να βρίσκονται υπό πίεση. Η πίεση αυξάνει όταν είμαστε αναστατωμένοι, όταν τρομάζουμε, όταν καταβάλουμε κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Α. Κολυβήρας, Κ. Σταματελόπουλος, Ε. Μανιός, Φ. Μίχας, Γ. Γεωργιόπουλος, Ε. Κορομπόκη, Σ. Γεωργίου, Χ. Παπαμιχαήλ, Ν. Ζακόπουλος

Α. Κολυβήρας, Κ. Σταματελόπουλος, Ε. Μανιός, Φ. Μίχας, Γ. Γεωργιόπουλος, Ε. Κορομπόκη, Σ. Γεωργίου, Χ. Παπαμιχαήλ, Ν. Ζακόπουλος Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΡΩΜΑΤΙΚΗΣ ΠΛΑΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΥ ΤΟΙΧΩΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ. Α. Κολυβήρας, Κ. Σταματελόπουλος, Ε. Μανιός,

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF

Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF 37 0 Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο Αθήνα, 21/10/2016 Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο σε ασθενείς µε κολπική µαρµαρυγή: Πρόδροµα επιδηµιολογικά δεδοµένα της µελέτης MISOAC-AF Ε. Φοροζίδου 1, Δ. Βασδέκη

Διαβάστε περισσότερα

Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι

Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι Η υπέρταση στα παιδιά και στους εφήβους είναι συχνότερο φαινόμενο από ότι πιστεύουν οι περισσότεροι ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αρτηριακή υπέρταση προσβάλλει το 25% του ενήλικου πληθυσμού παγκοσμίως Ο επιπολασμός της αναμένεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΠΕΤΡΟΣ Γ. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ 7 ον ΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ 12/02/11 ΩΚΚ Μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ?

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ? ιαφάνεια 1 ΑΙΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ και ο ρόλος της ρεοκαρδιογραφίας ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ, MD, Ph.D. Η αιµοδυναµική είναι σηµαντικό κεφάλαιο της ιατρικής. Για πολλά χρόνια οι αιµοδυναµικές πληροφορίες δεν χρησιµοποιούνταν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο

14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο Οφέλη της προσθήκης της Ιβαµπραδίνης σε ασθενείς µε καρδιακή ανεπάρκεια και µειωµένο κλάσµα εξώθησης υπό βέλτιστη φαρµακευτική αγωγή. Καρβούνης, Β. Γραµµατικού,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα