Παρουσίαση Περιστατικού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παρουσίαση Περιστατικού"

Transcript

1 Παρουσίαση Περιστατικού Παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες στην παιδική ηλικία: Περιγραφή περιστατικού Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Κίττας Χ. Αντωνίου Χ. Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Εργαστήριο Ιστολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Η παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες, γνωστή ακόμα και με τις ονομασίες χρόνια επιπολής δερματίτιδα ή δακτυλιοειδής δερματίτιδα θεωρείται μια καλοήθης νόσος, η οποία σπάνια συναντάται στη παιδική ηλικία και εξαιρετικά σπάνια μπορεί να μεταπέσει σε πρώιμο στάδιο της σπογγοειδούς μυκητίασης (ΣΜ). Η διαφορική διάγνωση συμπεριλαμβάνει την ατοπική δερματίτιδα, τη ψωρίαση, τη ροδόχρου πιτυρίαση, τη δερματοφυτία ψιλού δέρματος, και τη σπογγοειδής μυκητίαση (δερματικό Τ- κυτταρικό λέμφωμα). Περιγράφεται η περίπτωση ενός 3χρονου κοριτσιού με παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες. Παρατίθεται σύντομη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Summa ry Small Plaque Parapsoriasis in Childhood: A Case Report Tzompanaki S., Dessinioti C., Kittas C., Antoniou C. Small plaque parapsoriasis SPP, also known as superficial dermatosis or digitate dermatosis, represents a benign disease that rarely may occur in childhood and extremely rarely may evolve into mycosis fungoides - MF. The differential diagnosis includes atopic dermatitis, psoriasis, pityriasis rosea, tinea corporis and mycosis fungoides (cutaneous T-cell lymphoma). The case of a 3-years old girl diagnosed with small plaque parapsoriasis is presented. A view of the literature is hereby provided. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Παραψωρίαση κατά πλάκας, παιδική ηλικία, διαφορική διάγνωση, θεραπείες, σπογγοειδής μυκητίαση KEY WORDS Parapsoriasis en plaques, childhood, differential diagnosis, treatments, mycosis fungoides ΕΙΣΑΓΩΓH O γενικός όρος παραψωρίαση χρησιμοποιήθηκε αρχικά από τον Brocq 1 το 1902, προκειμένου να πρω τοπεριγράψει μια ομάδα χρόνιων, ερυθηματωδών, επίμονων δερματοπαθειών, άγνωστης αιτιολογίας, χωρίς κνησμό, με συνοδό απολέπιση που συμπεριλάμβανε τότε τις νοσολογικές οντότητες: στα- Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 22: , 2011

2 168 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, και συν. γονοειδής παραψωρίαση, λειχηνοειδής παραψωρίαση και παραψωρίαση κατά πλάκας. Με σταδιακές τρο ποποιήσεις, το 1981 ο Lambert et al 2 ταξινόμησε την παραψωρίαση σε 2 υπότυπους τη παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες (SPP-small plaque parapsoriasis) και τη παραψωρίαση κατά μεγάλες πλάκες (LPPlarge plaque parapsoriasis) βασιζόμενoς στο μέγε - θος των βλαβών (μικρότερο ή μεγαλύτερο των 5 εκατοστών), και την απουσία ή παρουσία ατροφίας ή/και ποικιλοδέρματος αντίστοιχα. Σήμερα στην ο- μάδα της παραψωρίασης συμπεριλαμβάνεται η SPP και η LPP, 3 ενώ η λειχηνοειδής πιτυρίαση (οξεία και χρόνια) αποτελεί ξεχωριστή νοσολογική οντότητα. Η διάγνωση της παραψωρίασης στους ενήλικες και ο διαχωρισμός της από τη σπογγοειδή μυκητίαση μπορεί να είναι δυσχερής, 4 ενώ θεωρείται ακόμη δυσκολότερη στα παιδιά λόγω της σπανιότητας της νόσου κατά την παιδική ηλικία. Αναφέρουμε την περίπτωση παραψωρίασης κατά μικρές πλάκες σε ένα κορίτσι ηλικίας 3 ετών και παραθέτουμε σύντομη ανα σκόπηση της βιβλιογραφίας. ΠΕΡΙΓΡΑΦH ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟY Ασθενής, θήλυ, 3 ετών ήρθε στο νοσοκομείο, εμ - φανίζοντας ασυμπτωματικές, ολιγάριθμες ερυθη - ματώδεις, δακτυλιοειδείς πλάκες, διαμέτρου μικρότερης των 5 εκατοστών, με ήπια διήθηση και πιτυρι - ασιόμορφη απολέπιση, που κατανέμονταν κυρίως στον κορμό, ενώ ήταν ολιγάριθμες στα άνω και κάτω άκρα (Eικόνα 1). Η έναρξη της νόσου ήταν προ 6μήνου με την εμ - φάνιση παρόμοιων ερυθηματωδών πλακών, οι ο- ποίες ήταν λιγότερες στον αριθμό, εντοπίζονταν στον κορμό, ήταν άκνησμες, υφέθηκαν με τη χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών και υποτροπίασαν. Το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό της ασθενούς ήταν ελε ύθερο νοσημάτων και φαρμάκων. Κατά τη διερεύνηση του περιστατικού, στην αντικειμενική εξέταση, το τριχωτό της κεφαλής, το πρόσωπο, οι παλάμες, τα πέλματα και οι βλεννογόνοι ή- ταν ελεύθερα βλαβών, ενώ δεν διαπιστώθηκε λεμφαδενοπάθεια ή ηπατοσπληνομεγαλία. Στον εργαστηρι - ακό έλεγχο, η γενική αίματος και ο βιοχημικός έλεγ - χος δεν ανέδειξαν κανένα παθολογικό εύρημα. Στη διαφορική διάγνωση συμπεριλήφθησαν η ατο πική δερματίτιδα, η ψωρίαση, η ροδόχρους πιτυ - ρίαση, η παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες, η δερ - μα τοφυτία ψιλού δέρματος, και η σπογγοειδής μυ - κητίαση (Δερματικό Τ-κυτταρικό λέμφωμα). Προς αποκλεισμό της ατοπικής δερματίτιδας στην ασθενή μας, συνηγορούσε η απουσία του βασικού συμπτώματος του κνησμού, η απουσία ατομικού και οικογενειακού ιστορικού ατοπίας, καθώς και των χαρακτηριστικών εντοπίσεων της ατοπικής δερματίτι- Åé êü íá 1 Κλινική εικόνα παιδιού με παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες. Μεγάλη εικόνα: Μικρές δακτυλιοειδείς ελαφρώς επηρμένες ερυθη - ματώδεις πλάκες με ήπια απολέπιση στον κορμό. Μικρή εικόνα: Δακτυ - λιοειδής ερυθηματώδης πλάκα στην κνήμη. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΠΑΡΑΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΤΑ ΜΙΚΡΕΣ ΠΛΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 169 δας. Η διαφορική διάγνωση της ψωρίασης βασί - στηκε στην απουσία των αργυρόχροων, καλά προσ - κολ λημένων λεπιών, την απουσία οικογενειακού ιστο ρικού, καθώς και την απουσία βλαβών σε αγκώνες, γόνατα, τριχωτό κεφαλής και νύχια. Οι βλάβες της ροδοχρόου πιτυρίασης χαρακτηρίζονται από περιφερική απολέπιση δίκην κολάρου, και θα ή- ταν λιγότερο επίμονες όσον αφορά στη διάρκεια τους, συνήθως μικρότερη των 6 εβδομάδων. Επι - πλέον με την άμεση μικροσκοπική αναζήτηση μυκήτων στα λέπια των βλαβών, αποκλείστηκε το ενδεχόμενο δερματοφυτίας ψιλού δέρματος. Ακολούθησε βιοψία βλάβης δέρματος, ιστολογική εξέταση και ανοσοϊστοχημικός έλεγχος, προκειμένου να στηριχθεί η πιθανότερη διάγνωση της παρα ψωρίασης κατά πλάκας και να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο σπογγοειδούς μυκητίασης. Η έκθεση της ιστοπαθολογικής εξέτασης κατέδειξε λεπτού πάχους επιδερμίδα με ορθοκεράτωση στη μεγαλύτερη έκταση, πλην ελαχίστων θέσεων, παρακεράτωσης και ε- στιακή σπογγίωση. Κατά θέσεις παρατηρήθηκε η ύπαρξη επιδερμοτροπισμού με σαφή είσοδο αρκετών μικρών λεμφοκυττάρων με ομαλό περίγραμμα, χωρίς ατυπία, εντός της επιδερμίδας, χωρίς τον σχη - ματισμό μικροαποστηματιών Pautrier's. Στο δερ μο - επιδερμιδικό όριο και στο θηλώδες χόριο παρατη - ρήθηκε μέτριου ή μεγάλου βαθμού διήθηση από παρόμοια λεμφοκύτταρα (Eικόνα 2). Στον ανοσοϊστοχημικό έλεγχο, η πλειοψηφία των Τ-λεμφο - κυττάρων ήταν CD4 θετικά και η αναλογία τους προς τα CD8 θετικά Τ-λεμφοκύτταρα ήταν ίση με 5:1. Τα λεμφοκύτταρα αυτά ήταν επίσης CD5 θετικά στη πλειοψηφία τους (Eικόνα 3). Συμπερασματικά η ιστο λογική και ανοσομορφολογική εικόνα ήταν συμβατές με παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες (para pso riasis en plaques, small plaque parapsoriasis). Η θεραπευτική μας προσέγγιση συμπεριέλαβε τη χρήση ισχυρών τοπικών κορτικοστεροειδών για 2 εβδο μάδες έως την ύφεση των βλαβών. Η ασθενής παρακολουθείται κάθε 4-6 μήνες με εργαστηριακό έλεγχο (γενική αίματος, βιοχημικός έλεγ χος) και κλινική εξέταση, κατά την οποία αξιολογούνται ο αριθμός, το μέγεθος των βλαβών, η διήθηση και η πιθανή εμφάνιση επιδερμιδικής ατρο φίας. Σε οποιαδήποτε αλλαγή παρατηρηθεί, θα επαναληφθεί βιοψία, ιστολογική εξέταση, ανοσοϊστοχημικός έλεγχος και μοριακή ανάλυση με τη βοή θεια της PCR (Polymerase Chain Reaction) για ανε ύρεση κλωνικών αναδιατάξεων των γονιδίων του Τ-κυτταρικού υποδοχέα (T-cell receptor gene, TCR). ΣΥΖHΤΗΣΗ H παραψωρίαση ταξινομήθηκε από τον Lambert et al 2 το 1981 σε 2 υπότυπους, την παραψωρίαση κατά μικρές (small plaque parapsoriasis-spp) και την παραψωρίαση κατά μεγάλες πλάκες (large plaque parapsoriasis-lpp), με βάση το μέγεθος των βλαβών και την απουσία ή παρουσία ατροφίας ή/και ποικιλοδέρματος αντίστοιχα. 2 Η παραψωρίαση κατά μικρές και μεγάλες πλάκες A B Åé êü íá 2 Ιστολογική εικόνα βιοψίας βλάβης. Α. Εστία παρακεράτωσης, ήπια ακάνθωση και λεμφοκυτταρική διήθηση στο δερμοεπιδερμιδικό όριο (H&E x 200). Β. Διήθηση λεμφοκυττάρων (βέλη) εντός της επιδερμίδας (επιδερμοτροπισμός) (H&E x200). Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

4 170 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, και συν. A B Åé êü íá 3 Ανοσοϊστοχημεία βλάβης δέρματος. Α. CD4 + λεμφοκύτταρα (x100). Β. CD8 + Τ λεμφοκύταρα (x100). συναντάται συχνότερα στους ενήλικες και σπανιότερα στα παιδιά. Προσβάλει κυρίως άνδρες, ηλικίας ετών ανεξαρτήτως φυλής και γεωγραφικής περιοχής. 5,6 Αναφορές περιστατικών στη παιδική ηλικία με τυπικά χαρακτηριστικά παραψωρίασης, κλινικά, ιστοπαθολογικά και ανοσοφαινοτυπικά είναι λίγες στη βιβλιογραφία. Η διάγνωση της παραψωρίασης στους ενήλικες και ο διαχωρισμός της από τη σπογγοειδή μυκητίαση μπορεί να είναι δυσχερής, ενώ θεωρείται ακόμη δυσκολότερη στα παιδιά λόγω της σπανιότητας της νόσου κατά την παιδική ηλικία. 7 Κλινικά, στους ενήλικες και στα παιδιά με SPP, παρα τηρούνται χρόνιες, ερυθρές κυκλικές ή ωοειδείς πλάκες με ομαλό περίγραμμα και πιτυριασιό - μορ φη απολέπιση, χωρίς τάση αυτόματης ίασης. Κατανέμονται κυρίως στο άνω τμήμα του κορμού, και έχουν διάμετρο 1 έως 5 εκ. 5,6 Στη δακτυλιοειδή μορφή (δακτυλιοειδής δερματοπάθεια), κιτρινόφαιες ή κιτρινέρυθρες επιμη - κυσμένες βλάβες, που μοιάζουν με δακτυλικά αποτυ πώματα, βρίσκονται προσανατολισμένες κατά μήκος των διαχωριστικών γραμμών του δέρματος, κυρίως στη πλάγια επιφάνεια του κορμού (δίκην ενα γκαλισμού).6 Το εξάνθημα μπορεί να είναι ελαφρώς κνησμώδες ή ασυμπτωματικό. Ιστολογικά στην SPP, υπάρχουν μη ειδικά ευρήματα, όπως περιαγγειακή λεμφοκυτταρική διήθηση του χορίου. Η υπερκείμενη επιδερμίδα παρουσιάζει εστιακή παρακεράτωση ή ορθοκεράτωση, ήπια ακάνθωση, μικρού βαθμού σπογγίωση. Στην ανοσοϊστοχημεία, ο κυτταρικός πληθυσμός αποτελείται από CD4 + Τ- λεμφοκύτταρα, ενώ υπάρχουν λιγότερα CD8 + και η μείωση των CD7 + Τ-λεμφοκυττάρων συνήθως δεν είναι σαφής. Στη διαφορική διάγνωση της SPP συμπεριλαμβάνεται η LPP, η σπογγοειδής μυκητίαση, η χρόνια λειχηνοειδής πιτυρίαση, η ροδόχρους πιτυρίαση, η ψωρίαση, η δευτερογόνος σύφιλη, τα φαρμακευτικά εξανθήματα και το νομισματοειδές έκζεμα. 5 Στην παραψωρίαση κατά μεγάλες πλάκες (LPP), οι ερυθηματολεπιδώδεις πλάκες μπορεί να είναι κυκλικές ή να έχουν ακανόνιστο σχήμα και έχουν διάμετρο μεγαλύτερη από 5 εκ. Μπορεί να παρουσι - ά ζουν επιδερμιδική ατροφία, τηλαγγειεκτασία και υπο- ή υπερμελάγχρωση (ποικιλοδερμία). Εντοπί - ζονται στο κατώτερο τμήμα της ράχης, στους γλουτούς, στα εγγύς τμήματα των άκρων, σε μη ηλιοεκτεθειμένες περιοχές. Στη δικτυωτή μορφή της παραψωρίασης (retiform parapsoriasis), οι πλάκες είναι ασαφείς και ακανόνιστα κατανεμημένες δίκην δικτύου ή δίκην λωρίδων ζέβρας. 5 Η ιστολογική εικόνα της LPP σε πρόσφατες βλάβες περιλαμβάνει αλλοιώσεις τύπου χρόνιας ή υποξείας δερματίτιδας με ήπια λεμφοκυτταρική διήθηση του χορίου, παρόμοια με αυτή της SPP, χωρίς ατυπία. Σε επίμονες, υποτροπιάζουσες βλάβες η λεμφοκυτταρική περιαγγειακή διήθηση μπορεί να αποτελείται από κύτταρα με εγκεφαλοειδείς πυρήνες, τα κύτταρα του Lutzner (όμοια με τα κύτταρα Sezary), χωρίς το σχηματισμό αποστηματίων Pautrier, τα οποία συναντώνται χαρα - κτηριστικά στη ΜF. Συχνά, μπορεί να παρατηρη - θούν ολιγάριθμα άτυπα λεμφοκύτταρα στην επιδερ - μίδα (επιδερμοτροπισμός), εικόνα που δεν διαφέρει από το στάδιο κηλίδων της ΜF. 5,6 ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΠΑΡΑΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΤΑ ΜΙΚΡΕΣ ΠΛΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 171 Από την άλλη μεριά, η χρόνια λειχηνοειδής πιτυ - ρίαση χαρακτηρίζεται από ερυθηματώδεις, λεπι - δώδεις κηλίδες και επίπεδες βλατίδες, που εντο - πίζονται στον κορμό ή στα άνω και κάτω άκρα και έχουν βραδεία εξέλιξη με αυτόματη υποστροφή σε διά στημα από 1 έως 3 έτη. Οι βλάβες καταλείπουν μεταφλεγμονώδη μελάγχρωση ή υπομελάνωση. Τα περιστατικά σπογγοειδούς μυκητίασης που περιγράφονται σε νεώτερες ηλικίες (κάτω των 20 ετών), τα τελευταία χρόνια συνεχώς και αυξάνουν. 8 Η εμφάνιση σπογγοειδούς μυκητίασης στη παιδική ηλικία αφορά περίπου το 4% όλων των περιπτώσεων σπογγοειδούς μυκητίασης. 9,10 Η διάγνωση πρώιμου σταδίου σπογγοειδούς μυκητίασης στα παιδιά συ - νήθως καθυστερεί. Οι κύριες διαγνώσεις αφορούν α- τοπική δερματίτιδα, έκζεμα, ψωρίαση, ροδόχρου πιτυρίαση νοσήματα συχνά στη παιδική ηλικία. Σε μελέτη του 2003 που αφορούσε εμφάνιση σπογγοειδούς μυκητίασης πριν την ηλικία των 18 ετών, διαπιστώθηκε ότι οι δερματικές βλάβες εμφανίζονται στη σχολική ηλικία, ωστόσο η διάγνωση τίθεται 7-10 χρό νια αργότερα. 11 Μπορεί να παρατηρηθούν ερυθη - ματώδεις πλάκες που καλύπτονται από λεπτό λέπι, έχουν ανώμαλο περίγραμμα, μικρού βαθμού ατροφία και είναι συνήθως ασυμπτωματικές, όπως και στους ενήλικες. Εντοπίζονται στον κορμό, στους γλουτούς ή στη ράχη και κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η επιμονή. Υφίενται μετά από τοπική θεραπεία αλλά υποτροπιάζουν. Στα παιδιά έχει περιγράφει τόσο η εντοπισμένη μορφή, όταν οι βλάβες καλύπτουν λιγότερο από το 10% της επιφάνειας του σώματος, όσο και η γενικευμένη, όταν οι βλάβες καλύπτουν περισσότερο από το 10% της επιφάνειας του σώματος. 12 Ωστόσο η συχνότερη μορφή σπογγοειδούς μυκητίασης στην παιδική ηλικία είναι η υπομελαγχρωματική, η οποία σπάνια εμφανίζεται σε ενήλικες. 10,11,13,14,15 Πρόκειται για ασυμπτωματικές, υπομελαγχρωματικές πλάκες, με ασαφή όρια, που είναι εντοπισμένες στον κορμό, ή διάσπαρτες σε άνω και κάτω άκρα, συνήθως σε σκουρότερους φωτότυπους, όπως ΙΙΙ και ΙV. Μπορούν να συνυπάρχουν και ερυ - θηματώδεις πλάκες ή κηλίδες με ήπια απολέπιση. Η σπογγοειδής μυκητίαση στην παιδική ηλικία και στην εφηβεία συνήθως κατατάσσεται στο στάδιο της νόσου Ια ή Ιβ, αφού σπάνια εμφανίζουν λεμφαδενική ή σπλαχνική εντόπιση16, έχει καλή πρόγνωση και καλή ανταπόκριση στη θεραπεία. 8,17 Η παθογένεια της παραψωρίασης είναι άγνωστη. Χαρακτηρίζεται από επιφανειακή λεμφοκυτταρική διήθηση του δέρματος με CD4 + T κύτταρα. 5 Η υπερο χή του Τ κυτταρικού κλώνου έχει διαπιστωθεί σε πολλές περιπτώσεις LPP και σε λιγότερες SPP. 18,19,20 Έτσι με τον όρο "clonal dermatitis" (κλωνικές δερματοπάθειες) περιγράφονται οι Τ-λεμφο - ϋπερπλαστικές διαταραχές, που ίσως αποτελούν ενδιάμεσο στάδιο μεταξύ χρόνιων δερματίτιδων και Τ δερματικών λεμφωμάτων. 5 Οι θεραπευτικές επιλογές στις περιπτώσεις παραψωρίασης κατά μικρές πλάκες περιλαμβάνουν αρχικά τα τοπικά κορτικοστεροειδή, όπως έγινε και στην ασθενή μας. Επίσης η φωτοθεραπεία τόσο με υπεριώδη ακτινοβολία (UV) B, UVB στενού φάσματος (311 nm) ή ο συνδυασμός αυτών με τοπικά στεροειδή χαμηλής ισχύος ή απλά μαλακτικά, οδηγεί συνήθως σε υποχώρηση των βλαβών της νόσου. 21,22 Χωρίς θεραπεία οι πλάκες μπορεί να επιμένουν επί σειρά ετών ή δεκαετιών. Παραψωρίαση και σπογγοειδής μυκητίαση Η πιθανή συσχέτιση της παραψωρίασης κατά πλάκας με το δερματικό Τ λέμφωμα-σπογγοειδή μυκητίαση (mycosis fungoides - MF) είναι ένα αμφιλεγόμενο θέμα, καθώς έχει προκαλέσει κατά και - ρούς διχογνωμίες στη βιβλιογραφία. 23,24 Σε διάγνωση πρώιμου σταδίου σπογγοειδούς μυκητίασης στα παιδιά, έχει αναφερθεί προϋπάρχον ιστορικό παραψωρίασης. 7 Σήμερα, η SPP (ή αλλιώς χρόνια επιπολής δερματίτιδα) θεωρείται καλοήθης νόσος που έχει μικρή, 25,26 αν όχι καμία συσχέτιση με την MF και συναντάται συνηθέστερα στη μέση ηλικία έτη, συχνότερα στους άντρες. Η LPP μπορεί να συσχετίζεται με το πρόδρομο στάδιο (κηλίδων) της σπογγοειδούς μυκητίασης ή δύσκολα να διακρίνεται από αυτή. Έχει αναφερθεί, ότι 7,5-14% των περιπτώσεων LPP μεταπίπτει σε δερματικό λέμφωμα ανά δεκαετία. 4,19,27 Μικρές αναδρομικές μελέτες αναδεικνύουν ότι οι κλωνικές δερματοπάθειες έχουν 20% κίνδυνο να μεταπέσουν σε δερματικό Τ-λέμφωμα μετά τα 5 έτη. 5 Τόσο η παραψωρίαση κατά μεγάλες όσο και η παραψωρίαση κατά μικρές πλάκες μπορεί να θεωρηθούν μορφές κλωνικών δερματοπαθειών, παρά το γεγονός, ότι μόνο η LPP φαίνεται να παρουσιάζει μεγαλύτερη πιθανότητα μετάπτωσης σε MF 5 απ' ότι η SLL. 25,28 Η μετάπτωση της παραψωρίασης κατά μικρές πλάκες σε πρώιμο στάδιο MF είναι εξαιρετικά σπάνιο να συμβεί και θεωρείται ότι η πλειονότητα των ασθενών με SPP δεν θα μεταπέσουν ποτέ σε MF. 25 Η διάγνωση των λεμφωμάτων και ιδίως η διάκριση μιας κακοήθους από μια καλοήθη αντιδραστική λεμφοκυτταρική υπερπλασία είναι από τα δυσκολό- Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

6 172 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, και συν. τερα προβλήματα στη δερματολογία. Ο διαγνωστικός αλγόριθμος αρχόμενης ΜF (Πίνακας 1) περιλαμβάνει τα σημαντικότερα κριτήρια βάσει των οποίων θα καθοριστεί το πρώιμο στάδιο της ΜF και κατ' επέκταση η θεραπευτική προσέγγιση του ασθενούς. Στηρίζεται στην κλινική και στην ιστολογική εικόνα, εδραιώνεται ωστόσο, με τη βοήθεια του ανοσοϊστοχημικού ελέγχου και της μοριακής εξέτασης της αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης (PCR) για την ανίχνευση κλωνικών αναδιατάξεων του Τ-κυτταρικού υποδοχέα (TCR). Όπως φαίνεται στον πίνακα 1, κλινικά κριτήρια όπως η ανθεκτικότητα στη θεραπεία των χαρακτηριστικών βλαβών, οι συχνές υποτροπές και το ποικιλόδερμα, είναι σημαντικά στοιχεία που θα αποτελέσουν το έναυσμα για περαιτέρω διερεύνηση. Ακολούθως τα ιστολογικά κριτήρια, όπως η επιφα νειακή λεμφοκυτταρική διήθηση, ο επιδερμοτροπισμός χωρίς ή με μικρού βαθμού σπογγίωση και η λεμφοκυτταρική ατυπία, αν και μεμονωμένα δεν είναι ειδικά για τη διάγνωση της ΜF, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα ενισχύουν τη διάγνωση αυτή. Από τα ανοσοφαινοτυπικά κριτήρια, η έκφραση των CD2 +, CD3 + και/ή CD5 + σε λιγότερο από το 50% των Τ-λεμφοκυττάρων και η επιδερμική/χοριακή ασυμφωνία στην έκφραση των CD2 +, CD3 +, CD5 + ή CD7 +, έχουν 100% ειδικότητα για τη διάγνωση των λεμφωμάτων, αλλά παρουσιάζουν χαμηλή (μόνο 10%) ευαισθησία για τη διάγνωση πρώιμης ΜF Ο συνδυασμός των στοιχείων αυτών, αποτελεί τη χρυσή σταθερά (gold standard) για τον αποκλεισμό ή την πρώιμη διάγνωση της ΜF. Aπαιτούνται συνολικά 4 βαθμοί που συγκεντρώνονται από την αξι ολόγηση της κλινικής εικόνας, την ιστοπαθολογία και τη μοριακή εξέταση για την τεκμηρίωση της διάγνωσης της σπογγοειδούς μυκητίασης. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Όταν τα στοιχεία που συγκεντρώνονται είναι ενδεικτικά, αλλά όχι διαγνωστικά, είναι σημαντικό να παρακολουθείται η κλινική συμπεριφορά του νοσήματος της παραψωρίασης κατά μικρές πλάκες (συχνές υποτροπές, ανθεκτικότητα στη θεραπεία), και σε πιθανές αλλαγές (στον αριθμό και το μέγεθος Ðß íá êáò 1 Αλγόριθμος για τη διάγνωση πρώιμου σταδίου της MF Κριτήρια I. Κλινικά Βασικά: Εμμένουσες ή\και επιδεινούμενες κηλίδες ή πλάκες Επιπρόσθετα: Μη ηλιοεκτεθειμένες περιοχές Ποικιλία στο σχήμα και στο μέγεθος Ποικιλόδερμα ΙΙ. Ιστοπαθολογικά Βασικά: Επιφανειακή λεμφοκυτταρική διήθηση. Επιπρόσθετα: Επιδερμοτροπισμός χωρίς σπογγίωση Λεμφοκυτταρική ατυπία ΙΙΙ. Μοριακή ανάλυση Κλωνικές αναδιατάξεις του γονιδίου του Τ-κυτταρικού υποδοχέα IV. Ανοσοφαινότυπος <50% CD2 +, CD3 + και/ή CD5 + T-κύτταρα <10% CD7 + Τ-κύτταρα Επιδερμική/χοριακή ασυμφωνία των CD2 +, CD3 + CD5 + ή CD7 + Βαθμολόγηση 2 βαθμοί για τα βασικά κριτήρια και δυο επιπρόσθετα 1 βαθμό για τα βασικά και ένα επιπρόσθετο. 2 βαθμοί για τα βασικά κριτήρια και δυο επιπρόσθετα 1 βαθμό για τα βασικά και ένα επιπρόσθετο. 1 βαθμό για την κλωνικότητα 1 βαθμό για ένα ή περισσότερα κριτήρια ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΠΑΡΑΨΩΡΙΑΣΗ ΚΑΤΑ ΜΙΚΡΕΣ ΠΛΑΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ 173 των βλαβών, στη διήθηση και την επιδερμιδική ατρο φία) να επαναλαμβάνεται ιστολογική, ανοσοϊστοχημική εξέταση και μοριακή ανάλυση. Η διακοπή των τοπικών κορτικοστεροειδών και των συστηματικών ανοσοκατασταλτικών για τουλάχιστον 2-4 εβδο μάδες, πριν την διεξαγωγή νέας χειρουργικής βιοψίας, είναι καθοριστικής σημασίας, προκειμένου να μην τροποποιηθούν τα ιστολογικά ευρήματα της ΜF. 35 Σε κάθε χρόνια, ανθεκτική στη θεραπεία, δερματοπάθεια, στα παιδιά και στους ενήλικες, θα πρέπει να τίθεται το ενδεχόμενο σπογγοειδούς μυκητίασης, η οποία τα τελευταία χρόνια δικαιολογημένα έχει κερδίσει το τίτλο του «μεγάλου μίμου» ή "great imitator". 36,37 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Brocq ΜL. Les parapsoriasis. Ann Dermatol Syphiligr (Paris) 1902; 3: Lambert WC, Everett MA. The nosology of parapsoriasis. J Am Acad Dermatol 1981; 5: Wood GS, Chung-Hong Hu, Garrett AL. Parapsoriasis and pityriasis lichenoides. In: Wolff K, Goldsmith LA, Katz SI, Gilchrest BA, Paller AS, Leffell DJ, editors. Fitzpatrick s Dermatology in General Medicine, 7 th ed. New York: McGraw Hill Publishing, 2008: Kikuchi A, Naka W, Harada T et al. Parapsoriasis en plaques: its potential for progression to malignant lymphoma. J Am Acad Dermatol 1993; 29: Wood GS and Reizner G. Papulosquamous disorders. In: Bolognia JL, Jorizzo JL. Dermatology. Elsevier, 2008: Kempf W, Burg G. Cutaneous lymphomas. In: Burgdorft WHC, Plewig G, Wolff HH, Landthaler M (eds) Braun Falco s Dermatology. Italy:Springer, 2009: Silvano Menni MD, Roberta Piccinno MD, Lucia Crosti MD et al. Parapsoriasis in two children. Pediatric dermatol 1994; 11: K.D. Yazganoglu, Z. Topkarci, N. Buyukbabani et al. Childhood mycosis fungoides: a report of 20 cases. J Eur Acad Dermat Venereol doi: /j x.[epub ahead of print] 9. Zackheim HS, McCalmont TH, Deanovic FW et al. Mycosis fungoides with onset before 20 years of age: review of 24 patients and report of a case diagnosed at age 22 months. J Am Acad Dermatol 1997; 36: Wain EM, Orchard GE, Whittaker SJ et al. Outcome in 34 patients with juvenile onset mycosis fungoides.cancer 2003; 98: Dan Ben-Amitai, Michael David, Meora Feinmesser et al. Juvenile mycosis fungoides diagnosed before 18 years of age. Acta Derm Venereol. 2003; 83: Garzon MC. Cutaneous T-cell lymphoma in children. Semin Cutan Med Surg 1999; 18: Tan E, Tay YK, Giam YC. Profile and outcome of childhood mycosis fungoides in Singapore. Pediatr Dermatol 2000; 17: Akaraphanth R, Douglass MC, Lim HW. Hypopigmented mycosis fungoides: treatment and a 6(1/2) -year follow-up of 9 patients. J Am Acad Dermatol 2000; 42: Lambroza E, Cohen SR, Phelps R et al. Hypopigmented variant of mycosis fungoides: demography, histopathology, and treatment of seven cases. J Am Acad Dermatol 1995; 32: Quaglino P, Zaccagna A, Verrone A et al. Mycosis fungoides in patients under 20 years of age: report of 7 cases, review of the literature and study of clinical course. Dermatology 1999; 199: Vassallo C, Brazzelli V, Cestone E et al. Mycosis fungoides in childhood: Description and study of 2 siblings. Acta Derm Venereo 2007; 87: Haeffner AC, Smoller BR, Zepter K et al. Differentiation and clonality of lesional lymphocytes in small plaque parapsoriasis. Arch Dermatol 1995; 131: Wood GS, Tung RM, Haeffner AC et al. Detection of clonal T-cell receptor gamma gene rearrangements in early mycosis fungoides/sezary syndrome by polymerase chain reaction and denaturing gradient gel electrophoresis (PCR/DGGE). J Invest Dermatol 1994; 103: Klemke CD, Dippel E, Dembinski A et al. Clonal T cell receptor γ-chain gene rearrangement by PCR-based GeneScan analysis in the skin and blood of patients with parapsoriasis and early-stage mycosis fungoides. J Pathol 2002; 197: Herzinger T, Degitz K, Plewig G et al. Treatment of SPP with narrow band UVB. Clin Exp Dermatol 2005; 30: Aydogan K, Karadogan SK, Tunali S et al. Narrowband UVB phototherapy for small plaque parapsoriasis. J Eur Acad Derm Venereol 2006; 20: Ackerman AB, Theodore A, Schiff MD. If small plaque (digitate) parapsoriasis is a cutaneous T-cell lymphoma, even an abortive one, it must be mycosis fungoides. Arch Dermatol 1996; 132: Burg G, Dummer R. Small plaque (digitate) parapsoriasis is an abortive cutaneous T-cell lymphoma and is not mycosis fungoides. Arch Dermatol 1995; 131: Belousova IE, Vanecek T, Samtsov AV et al. A patient with clinicopathologic features of small plaque parapsoriasis presenting later with plaque-stage mycosis fungoides: report of a case and comparative retrospective study of 27 cases of "nonprogressive" small plaque parapsoriasis. J Am Acad Dermatol 2008; 59: Burg G, Dummer R, Nestle FO et al. Cutaneous lymphomas consist of a spectrum of nosologically different entities including mycosis fungoides and small plaque parapsoriasis. Arch Dermatol 1996; 132: Ôüìïò 22, Ôåý ïò 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2011

8 174 Σ. Τζομπανάκη, Κ. Δεσινιώτη, και συν. 27. Fung MA, Murphy MJ, Hoss DM et al. Practical evaluation and management of cutaneous lymphoma. J Am Acad Dermatol 2002; 46: Wood GS. Analysis of clonality in cutaneous T-cell lymphoma and associated diseases. Ann NY Acad Sci 2001; 941: Lindae ML, Abel EA, Hoppe RT et al. Poikilodermatous mycosis fungoides and atrophic large-plaque parapsoriasis exhibit similar abnormalities of T-cell antigen expression. Arch Dermatol 1988; 124: Wood GS, Hong SR, Sasaki DT et al. Leu-8/CD7 antigen expression by CD31 T cells: comparative analysis of skin and blood in mycosis fungoides/sézary syndrome relative to normal blood values. J Am Acad Dermatol 1990; 22: Smoller BR, Santucci M, Wood GS et al. Histopathology and genetics of cutaneous T-cell lymphoma. Hematol Oncol Clin North Am 2003; 17: Michie SA, Abel EA, Hoppe RT et al. Discordant expression of antigens between intraepidermal and intradermal T cells in mycosis fungoides. Am J Pathol 1990; 137: Vonderheid EC, Tan E, Sobel EL et al. Clinical implications of immunologic phenotyping in cutaneous T-cell lymphoma. J Am Acad Dermatol. 1987; 17: Lindae ML, Abel EA, Hoppe RT et al. Poikilodermatous mycosis fungoides and atrophic large-plaque parapsoriasis exhibit similar abnormalities of T-cell antigen expression. Arch Dermatol 1988; 124: Pimpinelli Ν, Olsen E, Santucci M et al. Defining early mycosis fungoides. J Am Acad Dermatol 2005; 53: Zackheim HS, McCalmont TH. Mycosis fungoides:the great imitator.j Am Acad Dermatol. 2002; 47: Νashan D, Faulhaber D, Stander S et al. Mycosis fungoides: a dermatological masquerader. Br J of Dermatol 2007; 156:1-10. Áë ëç ëï ãñá ößá: Σ. Τζομπανάκη Íï óï êï ìåßï Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Á. Óõã ãñüò Äñá ãïý ìç 5, Êá é óá ñéá íþ, Αθήνα ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

Σύγκριση επιδημιολογικών, κλινικών και μοριακών παραμέτρων σε ασθενείς με σποραδικό και οικογενές μελάνωμα στον Ελληνικό πληθυσμό

Σύγκριση επιδημιολογικών, κλινικών και μοριακών παραμέτρων σε ασθενείς με σποραδικό και οικογενές μελάνωμα στον Ελληνικό πληθυσμό Ανασκόπηση Σύγκριση επιδημιολογικών, κλινικών και μοριακών παραμέτρων σε ασθενείς με σποραδικό και οικογενές μελάνωμα στον Ελληνικό πληθυσμό Νικολάου Β. Kang X. Γκόγκα Ε. Latorre MC Gabree M. Πλάκα Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ.

Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ανασκόπηση Κλινική περίπτωση δυσχερούς διάγνωσης σπογγοειδούς μυκητίασης Φαχαντίδης Π. Απάλλα Ζ. Σωτηρίου Ε. Ιωαννίδης Δ. Α Παν/κή Δερματολογική-Αφροδισιολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ðå ñß ëç øç Παρουσιάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου

ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι. Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Επιθηλιοειδές ιστιοκύτταρο (epithelioid histiocyte ): κύτταρο που προσοµοιάζει επιθηλιακού κυττάρου ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Ιστολογικοί όροι Κοκκίωµα (granuloma

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης

Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Αποτελεσματική αντιμετώπιση λειχηνοειδούς πιτυρίασης με χορήγηση μεθοτρεξάτης Κυριαζή Μαρία Τραχανά Μαρία Εισαγωγή Η λειχηνοειδής πιτυρίαση (Λ.Π.) είναι μια λεμφοϋπερπλαστική

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Θεοδοσίου Γ. Μήτσιου Ε. Κουντουράς Ι. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Θεοδοσίου Γ. Μήτσιου Ε. Κουντουράς Ι. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Θεοδοσίου Γ. Μήτσιου Ε. Κουντουράς Ι. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Β Παθολογική Κλινική, Γ.Π. Νοσοκομείο «Ιπποκράτειο» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Γυναίκα ηλικίας 57 ετών παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Μάρκου Σ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης Πνευμονολόγος, Ιδιωτικό Ιατρείο Δερματολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων

Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν βλάβη. Αναφορά βασικών μακροσκοπικών και μικροσκοπικών όρων ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣ Συνοπτική παρουσίαση διδακτέας ύλης Εισαγωγικά σχόλια Επανάληψη θεμελιωδών γνώσεων ιστολογίας Βασικές ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις του δέρματος έπειτα από δράση παραγόντων που προξενούν

Διαβάστε περισσότερα

Eνδιαφέρουσα περίπτωση

Eνδιαφέρουσα περίπτωση Eνδιαφέρουσα περίπτωση Σύνδρομο βραχύβιων αναγενών τριχών Χασάπη-Κελεπέση Β. Κατσαρού Α. Πετρίδης Α. Καπελάρη Μ.Α. Λιόσης Γ. Παπαδημητράκη Ε. Παπανίκου Σ. Πανούση Σ. Ραγιαδάκου Δ. Υφαντή Α. Αντωνίου Χ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sezary σε ηλικιωμένο ασθενή

Σύνδρομο Sezary σε ηλικιωμένο ασθενή 30 ΙΑΤΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 2010, Τόμος 6, Συμπληρωματικό τεύχος Σύνδρομο Sezary σε ηλικιωμένο ασθενή Ι. Κουλουρίδης, Ν. Δοκανάρης, Λ. Φύσσα, Ι. Παναγοπούλου, Γ. Σαγιάς, Ι. Ρόμπα, Ν. Οικονομίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Καρτερίδου Α. Παπαγεωργίου Μ. Κοτέλη Χ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άρρεν βρέφος ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ Η συµβολή της µοριακής ανάλυσης Eλισάβετ Οικονοµάκη Βιολόγος Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ > ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ (Μη µορφολογικές) Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυµεράσης

Διαβάστε περισσότερα

Σπογγοειδής μυκητίαση. Διάγνωση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα

Σπογγοειδής μυκητίαση. Διάγνωση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα Σπογγοειδής μυκητίαση. Διάγνωση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα Aνασκόπηση Γεροχρήστου Μ. Κυριακού Σ. Δούβαλη Θ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Κρατική Κλινική Νοσοκομείο, Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Α. Συγγρός

Διαβάστε περισσότερα

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς

Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Ψωρίαση: ο πονοκέφαλος του δερματολόγου και του ασθενούς Αντώνης Βαρελιζίδης Ομοτ. Καθηγητής Δερματολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Δ εν υπάρχει πιο πολυπρόσωπη δερματοπάθεια από την ψωρίαση.

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού

Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού Παρουσίαση Περιστατικού Υποξύς δερματικός ερυθηματώδης λύκος. Παρουσίαση κλινικού περιστατικού Τζουβέκα Ε.Π. Αντωνίου Χ. Σταυρόπουλος Π.Γ. Αυγερινού Γ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ. Αφροδισίων &

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Τριγώνη Α. Τζέλλος Θ. Θεοδοσίου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη -Σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων Μαρίνα Παπουτσάκη Επιμελήτρια Α Α Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείο Δερματολογικών Παθήσεων, «Ανδρέας Συγγρός» Ορισμός Οι δυσπλαστικοί σπίλοι είναι επίκτητοι μελανοκυτταρικοί

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομική κλινική και επιδημιολογική μελέτη δερματικών λεμφωμάτων

Αναδρομική κλινική και επιδημιολογική μελέτη δερματικών λεμφωμάτων ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2009, 26(5):647-655 Αναδρομική κλινική και επιδημιολογική μελέτη δερματικών λεμφωμάτων ΣΚΟΠΟΣ Τα δερματικά λεμφώματα συνιστούν μια ετερογενή

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.)

Πέννυ Εμμανουήλ. Δερματολόγος Αφροδισιολόγος. Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Πέννυ Εμμανουήλ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης. (Δημοσίευση στο περιοδικό Υγεία και Παιδί.) Η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα είναι μια χρόνια κνησμώδης δερματοπάθεια κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας

ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ. Καλλιόπη Ζάχου. 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο. Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΕΠΙΚΑΛΥΨΗΣ Καλλιόπη Ζάχου Παθολόγος Παθολογική Κλινική & Ερευνητικό Εργαστήριο Παν/μίου Θεσσαλίας 12 Ο Πανελλήνιο Ηπατολογικό Συνέδριο Χανιά 12-15 Μαΐου 2011 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ.

Ανασκόπηση. To φαινόμενο Koebner. Τhe Koebner Phenomenon. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ. Ανασκόπηση To φαινόμενο Koebner Τζομπανάκη Σ. Δεσινιώτη Κ. Αντωνίου Χ. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο Γερμανός δερματολόγος Ηeinrich

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΚΜΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Κόγια Μαρία Δερματολόγος Αφροδισιολόγος H παρούσα διάλεξη δε σχετίζεται με κάποιο προσωπικό συμφέρον ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ Νεογνική ακμή (1-28 ημέρες ζωής) Βρεφική ακμή (3-16 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Βιβλιογραφική Ενημέρωση

Βιβλιογραφική Ενημέρωση Βιβλιογραφική Ενημέρωση Bιβλιογραφική Ενημέρωση Ιωαννίδης Δ. Bακιρλής Ε. Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Θεσσαλονίκης 1. Ολέθρια «θανατηφόρα» μελανώματα Η δυσανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται

Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 16 Ψώρα σε βρέφος. Ένα παλιό νόσημα επανεμφανίζεται Τσούτσου Ειρήνη Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή Η ψώρα είναι μια συχνή κνησμώδης δερματοπάθεια με μεγάλη μεταδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ Χρησιµοποιούµενη ορολογία. Είδη βιοψιών ιαγνωστικά πρότυπα (pattern) και αλγόριθµος αξιοποίησής τους στην καθηµερινή πράξη Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων

Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Μεθοδολογίες Αξιοποίησης Δεδομένων Βλάχος Σ. Ιωάννης Λέκτορας 407/80, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Εργαστήριο Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Σ Χρηστέας» Στάδια Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος. Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο

T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος. Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο T και NK Λεμφοϋπερπλαστικά Νοσήματα και Υπολειμματική Νόσος Ιωάννα Αθανασιάδου Κλινικός Βιοχημικός (M.Sc.) Γ.Ν.Α Λαϊκό Νοσοκομείο Περιφερικά T / NK Λεμφώματα Ετερογενής ομάδα σπάνιων χρόνιων λεμφοϋπερλαστικών

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013

13 η Δερματολογική Διημερίδα 10 11 ΜΑΪΟΥ 2013 Το δέρμα εξ απαλών ονύχων μέχρι την εφηβεία ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 15:00-16:45 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 10 ΜΑΪΟΥ 2013 Διοργάνωση: Γ Δερματολογική Κλινική Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» σε συνεργασία με το Παιδοδερματολογικό Tμήμα του Νοσοκομείου «Α. Συγγρός» και την Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Σπογγοειδής μυκητίαση. Θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα

Σπογγοειδής μυκητίαση. Θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα Σπογγοειδής μυκητίαση. Θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με δερματικό Τ-λέμφωμα Aνασκόπηση Γεροχρήστου Μ. Δούβαλη Θ. Κυριακού Σ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Κρατική Κλινική Νοσοκομείο, Αφροδισίων και Δερματικών

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Καλούνται οι φοιτητές της Ιατρικής που δικαιούνται εξετάσεις στο μάθημα Δερματολογία -Αφροδισιολογία να δηλώσουν συμμετοχή έως στις 20/08/2014 στο email adermaclinic@yahoo.gr Οι εξετάσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Β ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Διευθυντής : Καθηγητής Δ. ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ Πληροφορίες : Τηλ.: 2310991472, 2313323826 Fax 2310991473 e- mail : iros@med.auth.gr Κτίριο:

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ

ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ ANTIMETΩΠΙΣΗ ΟΥΛΩΤΙΚΩΝ ΑΛΩΠΕΚΙΩΝ Μιχάλης Κακέπης Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΟΡΙΣΜΟΣ Με τον όρο ουλωτική αλωπεκία, εννοούμε μία ομάδα σπανίων διαταραχών, που καταστρέφουν τον

Διαβάστε περισσότερα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα

παράκαμψη κατά Roux-en-Y σε 4 ασθενείς με κρανιοφαρυγγίωμα παράκαμψη κατά Roux-en-Y 1 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 2 ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», Αθήνα, 3 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 4Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris, 5 Hôpital Bichat-Claude Berard, Paris,

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα

Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα DEPARTMENT OF HYGIENE AND EPIDEMIOLOGY Εισαγωγή στη διαγνωστική έρευνα Κώστας Τσιλίδης, ktsilidi@cc.uoi.gr http://users.uoi.gr/ktsilidi/teaching Ιωαννίδης: κεφάλαιο 3 Ahlbom: κεφάλαιο 3, 4 Guyatt: κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΗΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ παιδίατρος-παιδοδερματολόγος

ΑΛΕΞΗΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ παιδίατρος-παιδοδερματολόγος Επιπολής μυκητιασικές λοιμώξεις δέρματος ΑΛΕΞΗΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ παιδίατρος-παιδοδερματολόγος Επιστημονικός Σύμβουλος Ά παιδιατρικής κλινικής Παν/μίου Αθηνών Ταξινόμηση Επιδημιολογία Κλινικές εκδηλώσεις Διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΙΣΚΟΕΙΔΟΥΣ ΛΥΚΟΥ ΖΩΗ-ΤΟΛΗ ΟΥΡΑΝΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΔΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΟΥ Οξύς δερματικός λύκος Υποξύς δερματικός λύκος Χρόνιος δερματικός λύκος Δισκοειδής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ»

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Σταυρούλα Β. Αλεξιά Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Τα λεμφώματα είναι νεοπλάσματα του λεμφικού ιστού. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι ταξινομήσεις των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση

Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Αντιμικροβιακά πεπτίδια και ψωρίαση Ψωρίαση: Πέρα από τα όρια Πορταριά, 18-20 Ιανουαρίου 2013 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επικ. Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Αντιμικροβιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ

ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΛΑΒΕΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΚΟΥΜΑΡΟΠΟΥΛΟΥ ΖΩΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης

Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μη ειδική διάμεση πνευμονία Non specific interstitial pneumonia (NSIP) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 NSIP Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών νοσημάτων πνεύμονα Διάχυτα Παρεγχυματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. ΑΙΦΝΙΔΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ ΑΚΟΗΣ : ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΕΠΙΠΛΟΚΗ. ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ. 1 Νοσοκομείο Ιασώ General, Aθήνα, Εργαστήριο Φαρμακολογίας Ιατρικής Σχολής Αθηνών Εισαγωγή Παρουσίαση Περιστατικού Συμπεράσματα Εισαγωγή Η αιφνίδια βαρηκοΐα μετά από μη ωτολογική χειρουργική επέμβαση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.Θ.

ΚΑΚΟΗΘΗ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.Θ. ΚΑΚΟΗΘΗ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Ιωάννης Κωστόπουλος Καθηγητής Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.Θ. ΚΑΚΟΗΘΗ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Λεμφαδενικά Εξωλεμφαδενικά Λέμφωμα Hodgkin Μη Hodgkin λεμφώματα Β-κυτταρικής

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνιες (;) επιπλοκές Σ

Σπάνιες (;) επιπλοκές Σ Σπάνιες (;) επιπλοκές Σ ημ. Θ. Καραμήτσος Συνέδριο ΕΒΕ 2008 1η Ινώδης μαστοπάθεια Ηαρχήτο1984 ύο περιπτώσεις όγκων μαστού από ινώδη ιστό, σε γυναίκες με μακροχρόνιο Σ τύπου 1 Soler NG, Khardori R. Fibrous

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Kνησμός και δερματοπάθειες. Pruritus and Dermatological Diseases. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓH. Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε.

Ανασκόπηση. Kνησμός και δερματοπάθειες. Pruritus and Dermatological Diseases. Ðå ñß ëç øç. Summa ry ΕΙΣΑΓΩΓH. Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε. Ανασκόπηση Kνησμός και δερματοπάθειες Αρμύρα Κ. Κουρής Α. Ποτουρίδου Ε. Δερματολογική Κλινική ΕΣΥ, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Ο κνησμός είναι σύνηθες και περίπλοκο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ Ή ΕΚΖΕΜΑ Click to edit Master subtitle style Η αλλεργικότερη ατοπική νόσος Τι είναι; Το έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια, υποτροπιάζουσα διαταραχή της ανώτερης στιβάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Mycospor. Φύλλο οδηγιών για το χρήστη Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο!

Mycospor. Φύλλο οδηγιών για το χρήστη Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! Mycospor Φύλλο οδηγιών για το χρήστη Οδηγίες για τον ασθενή - παρακαλούμε διαβάστε προσεκτικά πριν πάρετε αυτό το φάρμακο! 1. ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1.1 Ονομασία, μορφή, περιεκτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος. Μέλη:

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος. Μέλη: ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Πρόεδρος Πετρίδης Αθανάσιος Μέλη: Αγιασοφίτου Ευθυμία Γεροχρήστου Μαρία Ζουριδάκη Ευτυχία Κατσαβού Αθηνά Κονταργύρης Κωνσταντίνος Κοντοχριστόπουλος Γεώργιος Κούστα

Διαβάστε περισσότερα

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία

H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Ανασκόπηση H δερματοσκόπηση στη γενική δερματολογία Λάλλας Α. Σιδηρόπουλος Θ. Σωτηρίου Ε. Χαϊδεμένος Γ. Απάλλα Ζ. Dermatology and Skin Cancer Unit, Arcispedale Santa Maria Nuova IRCCS, Reggio Emilia, Italy

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης

Προαγωγή Υγείας. Προγράμματα άσκησης Προαγωγή Υγείας Προγράμματα άσκησης Σύσταση 13: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί, άλλοι Ιατροί, καθώς και επαγγελματίες υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας να ενθαρρύνουν τους ασθενείς με κατάθλιψη (κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Τριχοριζόγραμμα - Φωτοτριχοριζόγραμμα

Τριχοριζόγραμμα - Φωτοτριχοριζόγραμμα Ανασκόπηση Τριχοριζόγραμμα - Φωτοτριχοριζόγραμμα Τσελέ Ε.Δ. Χασάπη-Κελεπέση Β. Αντωνίου Χ. Ειδικ/νη Δερματολογίας/Αφροδισιολογίας Νοσοκομείο Α. Συγγρός Εργαστήριο Φυσιολογίας - Παθήσεων τριχών, Γ Δερματολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ. www.v-learning. ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ ΕΕ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΕΤΗΣΙΟΥ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» ΕΤΟΣ 2015 info@v-learning.gr www.v-learning.gr Το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης ΙΙ ΒΑΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ & ΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού

Παρουσίαση Περιστατικού Παρουσίαση Περιστατικού Σύνδρομο Χειρός-Ποδός Διαμαντοπούλου Κ. Γεροδήμου Μ. Τσακνάκης Δ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ/μείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα