ΜΕΣΟ ΣΤΑΘΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΛΑ ΟΥ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΣΟ ΣΤΑΘΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΛΑ ΟΥ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2005-2009"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ (E-MBA) ΜΕΣΟ ΣΤΑΘΜΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΛΑ ΟΥ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ ΣΠΑΘΑΡΗΣ Φ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, 2012

2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον κύριο Γεώργιο Π. Αρτίκη, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πειραιώς, τόσο για τις γνώσεις που μου μετέδωσε όσο και για την πολύτιμη βοήθεια που μου παρείχε σε όλο το διάστημα μέχρι την ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Επιπλέον ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω τόσο στην οικογένεια μου όσο και στην εργοδότρια εταιρεία Abbott Laboratories Ελλάς ΑΒΕΕ για την οικονομική υποστήριξη που μου παρείχε κατά την διάρκεια παρακολούθησης του μεταπτυχιακού προγράμματος στα πλαίσια του οποίου εκπονήθηκε η παρούσα διπλωματική εργασία.

3 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕΛ Το κόστος κεφαλαίου και η χρησιμότητα του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου στην λήψη αποφάσεων Η σημασία της Κεφαλαιακής ιάρθρωσης της Επιχείρησης Αντικειμενικός σκοπός και μεθοδολογία της εργασίας Περίγραμμα εργασίας 3 ΚΕΦΑΛΑΟ 2: ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Κόστος Ξένων Κεφαλαίων Τραπεζικά δάνεια Ομολογιακά δάνεια Η επίδραση των φόρων στην διαμόρφωση του κόστους των δανείων Παράδειγμα υπολογισμού του κόστους ξένων κεφαλαίων Κόστος κοινού μετοχικού κεφαλαίου Υπόδειγμα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων (Capital Asset Pricing Model ή CAPM) Υπολογισμός της απόδοσης χωρίς κίνδυνο (Risk-Free Rate) Υπολογισμός της αμοιβής κινδύνου της αγορας Α χα -Α ΧΚ (Market Risk Premium) Ο συντελεστής Βήτα (Beta) Υπόδειγμα Προεξοφλημένων Ταμιακών Ροών (Discounted Cash Flow DCF Approach) Μέθοδος Απόδοσης Ομολογιών και Αμοιβής κινδύνου (Bond-Yield-plus-Risk-Premium) Σύγκριση Μεθόδων Υπολογισμού Κόστους Κοινού Μετοχικού Κεφαλαίου Κόστος Αποθεματικών Κόστος Προνομιούχου Κεφαλαίου Μέσο Σταθμικό Κόστους Κεφαλαιου Παράγοντες που επηρεάζουν το Μέσο Σταθμικό Κόστος Κέφαλαίου Παράγοντες που η επιχείρηση δεν μπορεί να ελέγξει Παράγοντες που η επιχείρηση μπορεί να ελέγξει Λάθη στον υπολογισμο του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου Προβλήματα στον υπολογισμό του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου. 35 ΚΕΦΑΛΑΟ 3: Η ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΗ ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ιαστάσεις κινδύνου Ο επιχειρηματικός κίνδυνος Ο χρηματοοικονομικός κίνδυνος Θεωρίες κεφαλαιακής διάρθρωσης Υπόδειγμα Modigliani Miller: Χωρίς φόρους Υπόδειγμα Modigliani Miller: Με φόρους Miller: Η επίδραση των εταιρικών και προσωπικών φόρων Η θεωρία αντιστάθμισης (Trade-off Theory) Θεωρία μηνυμάτων-σημάτων Παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η κεφαλαιακή δομή της επιχείρησης Η χρήση χρέους στον έλεγχο και περιορισμό των στελεχών της επιχείρησης Χρηματοδότηση με ξένα κεφάλαια και οι επενδυτικές ευκαιρίες Παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη λήψη αποφάσεων κεφαλαιακής διάρθρωσης Ο υπολογισμός της βέλτιστης κεφαλαιακής διάρθρωσης. 55 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ο ΚΛΑ ΟΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΩΝ Η εγχώρια φαρμακευτική αγορά Ο κλάδος Φαρμάκων και οι επιπτώσεις τις οικονομικής κρίσης Ο κλάδος των φαρμακαποθηκών Βασικά χαρακτηριστικά του κλάδου των φαρμακαποθηκών Το σύστημα τιμολόγησης φαρμάκων Παράλληλο εμπόριο Προβλήματα και προοπτικές του κλάδου φαρμακαποθηκών. 62

4 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ είγμα εταιρειών Υποθέσεις υπολογισμού του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου Υπολογισμός Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (WACC) για τις επιχειρήσεις του δείγματος Κόστος ξένων κεφαλαίων / δανείων Κόστος κοινού μετοχικού κεφαλαίου Kόστος αποθεματικών κεφαλαίων Κόστος προνομιούχου κεφαλαίου Μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου Κεφαλαιακή διάρθρωση δείγματος επιχειρήσεων είκτες κεφαλαιακής διάρθρωσης. 76 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Συμπεράσματα εμπειρικής μελέτης κλάδου φαρμακαποθηκών Προτάσεις για μελλοντική έρευνα. 85 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 86 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ - ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ 88

5 Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1. Το κόστος κεφαλαίου και η χρησιμότητα του Μέσου Σταθμικού Κόστου Κεφαλαίου στην λήψη αποφάσεων. Το κόστος κεφαλαίου έχει για πολλά χρόνια θεωρηθεί ως απαραίτητο εργαλείο για την αξιολόγηση και την σύγκριση των επενδύσεων μιας επιχείρησης και είναι ίσο με την ελάχιστη απαιτούμενη απόδοση των επενδυτικών κεφαλαίων προς αυτή. Η αναμενόμενη αυτή απόδοση αντικατοπτρίζει το επίπεδο των επιτοκίων που επικρατούν στην αγορά και αποτελεί την πριμοδότηση (premium) για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν όσοι επενδύουν κεφάλαια στην επιχείρηση. Το ασφάλιστρο για τον κίνδυνο καθορίζεται από τον βαθμό επικινδυνότητας του κλάδου που η επιχείρηση δραστηριοποιείται. Όταν η επιχείρηση θέλει να χρηματοδοτήσει ένα νέο έργο, πιο ριψοκίνδυνο από τις συνήθεις εργασίες της, οι επενδυτές / δανειστές της θα αναμένουν μεγαλύτερη πριμοδότηση για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν, και έτσι το κόστος των κεφαλαίων που θα επενδύσουν, θα είναι υψηλότερο. Το κόστος κεφαλαίου μιας επιχείρησης, για συγκεκριμένο σκοπό και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα και το κόστος των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης. Επομένως, είναι ορθέστερο να μιλάμε για ένα μεσοσταθμικό κόστος κεφαλάιου ( Weighted Average Cost of Capital ή WACC ). Από την στιγμή λοιπόν που το κόστος κεφαλαίου μπορεί να οριστεί ως η ελάχιστη απαιτούμενη απόδοση των επενδυτικών κεφαλαίων προς την επιχείρηση, από την πλευρά της διοίκησης, αποτελεί ένα βασικό εργαλείο μέτρησης των οικονομικών της επιδόσεων. Καθορίζει την αποδοχή ή όχι των επένδυτικών ευκαιριών, παρέχοντας ένα προεξοφλητικό επιτόκιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό της καθαρής παρούσας αξίας των μελλοντικών ταμειακών ροών που αναμένονται από μία νέα επένδυση. Εναλλακτικά, αποτελεί ένα καταληκτικό επιτόκιο με το οποίο μπορεί να συγκριθεί το ποσοστό εσωτερικής απόδοσης της κάθε προτεινόμενης νέας επένδυσης. Τέλος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καθοριστεί αν η επιχείρηση, ή κάποιο τμήμα της, έχει πετύχει τους οικονομικούς στόχους που έχουν τεθεί. 1

6 1.2. Η σημασία της Κεφαλαιακής ιάρθρωσης της Επιχείρησης. Μια επιχείρηση θα πρέπει να επιδιώκει την χρηματοδότηση της από έναν τέτοιο συνδυασμό πηγών ώστε να λειτουργεί με το ελάχιστο συνολικό κόστος κεφαλαίων. Αυτό συμπεριλαμβάνει την εξέταση όχι μόνο του επιμέρους κόστους κάθε πηγής κεφαλαίων, αλλά και το πώς η χρησιμοποίηση μιας πηγής θα επηρεάσει τη διαθεσιμότητα και το κόστος των άλλων πηγών χρηματοδότησης. Για παράδειγμα μια επιχείρηση που χρηματοδοτείται πολύ λίγο από ίδια κεφάλαια θα συναντήσει δυσκολίες να χρηματοδοτηθεί με ξένα κεφάλαια / δάνεια αλλά και με μεγάλο κόστος. Η βέλτιστη κεφαλαιακή διάρθρωση είναι επομένως εκείνος ο συνδυασμός πηγών χρηματοδότησης που ελαχιστοποιεί το συνολικό κόστος κεφαλαίου. Από την στιγμή που θα επιτευχθεί αυτό, η διοίκηση μπορεί να χρησιμοποιήσει το WACC ως πρότυπο (standard) για τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων Αντικειμενικός Σκοπός και Μεθοδολογία. Αντικειμενικός σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση της θεωρίας του κόστους κεφαλαίου, της αντίστοιχης της κεφαλαιακής διάρθρωσης και η εφαρμογή τους στον κλάδο των φαρμακαποθηκών. Στόχο αποτελεί, μέσω της εφαρμογής της θεωρίας, να δοθεί περαιτέρω γνώση για έναν κλάδο στον οποίο δραστηριοποιούνται πλήθος μικρών επιχειρήσεων οικογενειακού χαρακτήρα και στον οποίο παρατηρείται χαμηλή επιχειρηματικότητα με παράλληλη αδυναµία ορθής οικονομικής διαχείρισης. Ο έντονος ανταγωνισμός, τα χαμηλά περιθώρια κερδοφορίας, η απόλυτα ρυθμιζόμενη από το κράτος αγορά και ο μεγάλος βαθμός εξάρτησης από την πορεία και την στρατηγική των μεγάλων φαρμακευτικών επιχειρήσεων αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά του κλάδου. Για την συγγραφή του θεωρητικού τμήματος του συγκεκριμένου εκπονήματος χρησιμοποιήθηκαν βιβλιογραφικές πηγές έγκριτων ακαδημαϊκών και δημοσιευμένα άρθρα έγκυρων διεθνών επιστημονικών περιοδικών του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου. Το εμπειρικό τμήμα αποτελεί προϊόν κριτικής ανάλυσης της θεωρίας σε 2

7 συνδυασμό με δημοσιευμένα στοιχεία ισολογισμών ενός αντιπροσωπευτικού δείγματος επιχειρήσεων Περίγραμμα Εργασίας Στο εισαγωγικό κομμάτι της συγκεκριμένης διπλωματικής εργασίας αναφέρεται περιληπτικά η χρησιμότητα του Μέσου Σταθμικού Κόστου Κεφαλαίου στην λήψη αποφάσεων και η σημασία της Κεφαλαιακής ιάρθρωσης της Επιχείρησης. Στο θεωρητικό τμήμα (δεύτερο και τρίτο κεφάλαιο) αναπτύσσονται οι θεωρείες του κόστους κεφαλαίου και της κεφαλαιακής διάρθρωσης. Συγκεκριμένα, στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται αναλυτικά η μέθοδος υπολογισμού των συστατικών μερών του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται τόσο σε παράγοντες που η επιχείρηση μπορεί να ελέγξει όσο και σε άλλους που είναι εκτός του ελέγχου της. Τέλος αναφέρονται λάθη και προβλήματα που επηρεάζουν τον υπολογισμό του Μέσου Σταθμικού Κόστους Κεφαλαίου. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια λεπτομερής ανάλυση των θεωριών Κεφαλαιακής ιάρθρωσης, των κινδύνων που αντιμετωπίζει μια επιχείρηση καθώς και των παραγόντων από τους οποίους εξαρτάται η κεφαλαιακή διάρθρωση της επιχείρησης και που πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη λήψη αποφάσεων κεφαλαιακού προγραμματισμού. Για την εμπειρική μελέτη έχει επιλεχθεί ο κλάδος των φαρμακαποθηκών, του οποίου τα βασικά χρακτηριστικά παρουσιάζονται στο τέταρτο κεφάλαιο. Με σκοπό την κατανόηση της θεωρίας, στο πέμπτο κεφάλαιο υπολογίζεται το Μέσο Σταθμικό Κόστος Κεφαλαίου και οι βασικοί δείκτες κεφακαιακής διάρθρωσης για ένα δείγμα οκτώ εταιρειών του κλάδου των φαρμακαποθηκών. Τέλος, στο έκτο κεφάλαιο αναπτύσσονται τα συμπεράσματα της διπλωματικής αυτής εργασίας καθώς και δίνονται προτάσεις για μελλοντική έρευνα. 3

8 Κεφάλαιο 2: Το κόστος κεφαλαίου της επιχείρησης. Η απόδοση που αναμένουν οι επενδυτές από τα κεφάλαια τους, από την πλευρά της επιχείρησης είναι ένα κόστος χρήσης των κεφαλαίων αυτών και επηρεάζεται από μια ποικιλία παραγόντων. Κάποιοι, όπως το επίπεδο των επιτοκίων ή ο φορολογικός συντελεστής, είναι εκτός του ελέγχου της εταιρείας. Υπάρχουν όμως και άλλοι, όπως ο κίνδυνος των έργων που αναλαμβάνει ή το είδος κεφαλαίων που χρησιμοποιεί, τους οποίους η επιχείρηση μπορεί να ελέγξει. Για παράδειγμα μια επιχείρηση με κόστους κεφαλαίου ίσο με 7,8%, για να ικανοποιήσει τους επενδυτές της, θα πρέπει να πετύχει μια μέση απόδοση τουλάχιστον ίση με 7,8%. Θα πρέπει λοιπόν, να αξιολογήσει και να εκτιμήσει στα έργα (projects) που θα αναλάβει, στις νέες αγορές που θα μπει και στα νέα προϊόντα που θα παράγει, αν η απόδοση του κεφαλαίου που θα επενδύσει θα υπερβεί το κόστος του. Επιπλέον, επένδυση αποτελεί και η εξαγορά μιας μικρότερης επιχείρησης. Και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να υπολογισθεί η απόδοση σε σχέση με το κόστος και να προχωρήσει η επένδυση/εξαγορά όταν ισχύει: απόδοση κεφαλαίου > κόστος κεφαλαίου. Οι πιο σημαντικές επιχειρηματικές αποφάσεις απαιτούν μεγάλα κεφάλαια. Για παράδειγμα η κατασκευή ενός εργοστασίου από μια αυτοκινητοβιομηχανία ή η παραγωγή ενός φαρμάκου από μια φαρμακευτική εταιρεία εξαρτάται από την σχέση της απόδοσης της επένδυσης με το κόστος του κεφαλαίου που δαπανήθηκε. Τι ακριβώς όμως σημαίνουν οι όροι «κόστος κεφαλαίου» και «μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου»; Οι περισσότερες εταιρείες απασχολούν διάφορους τύπους κεφαλαίου (capital components) όπως κοινές και προνομιούχες μετοχές ή δάνεια. Βέβαια, είναι πιθανόν να χρηματοδοτήσουμε μια επιχείρηση αποκλειστικά με κοινό μετοχικό κεφάλαιο. Είτε μιλάμε για μετόχους είτε για δανειστές, κοινή συνισταμένη είναι η απαίτηση τους για μια απόδοση (return) των κεφαλαίων που επενδύουν. Αν επενδυτές σε μια επιχείρηση ήταν μόνο οι μέτοχοι της, τότε το κόστος κεφαλαίου θα ήταν ίσο με την απαιτούμενη απόδοση ίδιων κεφαλαίων (return on equity). Επειδή 4

9 όμως, οι περισσότερες εταιρείες απασχολούν διάφορα είδη κεφαλαίων με διαφορετικό κίνδυνο, τα διαφορετικά αυτά αξιόγραφα (securities) έχουν και διαφορετικές απαιτούμενες αποδόσεις. Η επιχείρηση, λοιπόν, προκειμένου να λάβει αποφάσεις προϋπολογισμού κεφαλαίων (capital budgeting decisions) θα πρέπει να χρησιμοποιήσει έναν σταθμισμένο μέσο όρο του κόστους των κεφαλαίων που χρησιμοποιεί (cost components), το μέσο σταθμικό κόστος κεφαλαίου (weighted average cost of capital) Κόστος Ξένων Κεφαλαίων. Το πρώτο βήμα για να υπολογίσουμε το κόστος ξένων κεφαλαίων είναι να προσδιορίσουμε το επιτόκιο που απαιτούν οι δανειστές. Παρόλο που ο υπολογισμός του επιτοκίου δανεισμού ή θεωρείται απλός, μερικά προβλήματα προκύπτουν στην πράξη. Οι επιχειρήσεις επισυνάπτουν δάνεια τόσο με σταθερό όσο και με μεταβαλλόμενο επιτόκιο αλλά εκδίδουν και διαφορετικού είδους ομολογιακά δάνεια, όπως για παράδειγμα τα μετατρέψιμα. Τα διαφορετικά είδη δανεισμού έχουν και διαφορετικό κόστος. Το κόστος ξένων κεφαλαίων, K, εξαρτάται από την πιστοληπτική ικανότητα του δανειζομένου, από το επίπεδο επιτοκίων, τις παρεχόμενες στην επιχείρηση από την τράπεζα συνολικές υπηρεσίες κ.α. Για τον υπολογισμό του K χρησιμοποιείται το επιτόκιο δανεισμού της εταιρείας από τους ξένους χρηματοδότες. Αντί του συνολικού K μπορούμε να έχουμε έναν εκτενέστερο μέσο σταθμικό που θα περιλαμβάνει ξεχωριστά τους όρους των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων με τα αντίστοιχα επιτόκια δανεισμού της επιχείρησης. Το πραγματικό κόστος δανεισμού εκτιμάται αν από το ετήσιο μέσο ονομαστικό κόστος δανεισμού αφαιρεθεί ο φορολογικος συντελεστής της επιχείρησης και ο ετήσιος δείκτης πληθωρισμού. Για την επίδραση των φόρων στη διαμόρφωση του κόστους ξένων κεφαλαιων θα αναφερθούμε παρακάτω, ενώ για απλοποιηση της ανάλυσης μας στο σημείο αυτό, θα υποθέσουμε ότι δεν έχουμε πληθωρισμό. Η επιχείρηση έχει αντικειμενική δυσκολία να βρει μια καλή εκτίμηση του 5

10 K και έτσι καταφεύγει στους μέσους όρους των συντελεστών δανειοδότησης των ξένων κεφαλαίων. Τα ξένα κεφάλαια της επιχείρησης κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις της εταιρείας που φέρουν τόκους, και αποτελούν μέρος της μόνιμης χρηματοδότησης της. Στην δεύτερη κατηγορία έχουμε τα μακροπρόθεσμα τραπεζικά δάνεια ή τα ομολογιακά δάνεια της επιχείρησης Τραπεζικά δάνεια. Είναι απίθανο, στην φάση το σχεδιασμού του νέου έτους, ο οικονομικός διευθυντής να γνωρίζει το είδος δανεισμού καθώς και το ακριβές ποσό δανείων που θα χρειασθεί κατά την διάρκεια της χρήσης. Αυτό θα εξαρτηθεί από τα στοιχεία του ενεργητικού που θα χρηματοδοτηθούν καθώς και τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά κεφαλαίου την συγκεκριμένη στιγμή. Ακόμα κι έτσι όμως, ο οικονομικός διευθυντής γνωρίζει τις πηγές δανεισμού που είναι κατάλληλες για την επιχείρηση του. Για παράδειγμα, διαφορετική χρηματοδότηση θα χρησιμοποιήσει για να αυξήσει βραχυπρόθεσμα τα χρήματα για την χρηματοδότηση του κεφαλαίου κίνησης και διαφορετική για να χρηματοδοτήσει πάγιο εξοπλισμό ή μακροχρόνια έργα (Projects). Όπως αναφέραμε παραπάνω τα τραπεζικά δάνεια μπορεί να είναι είτε βραχυπρόθεσμα είτε μακροπρόθεσμα. Για τον υπολογισμό του κόστους των τραπεζικών δανείων, K, ισχύει: K = Χρεωστικοί Τόκοι / Αρχικό ποσό δανείου Στην πραγματικότητα όμως, ενώ οι τόκοι υπολογίζονται στο αρχικό ποσό, το καθαρό ποσό που έχει στην διάθεση της η επιχείρηση είναι μικρότερο. Και αυτό γιατί υπάρχουν τα έξοδα έκδοσης του δανείου ή οι τράπεζες μπορεί να απαιτούν ένα μέρος του δανείου να μείνει στην τράπεζα με την μορφή κατάθεσης. 6

11 Ομολογιακά δάνεια. Ομολογιακό είναι το δάνειο που εκδίδεται από μία επιχείρηση και διαιρείται σε ομολογίες, οι οποίες, κατά τους όρους του δανείου, αντιπροσωπεύουν δικαιώματα των ομολογιούχων έναντι της εκδότριας. Οι ομολογίες είναι χρεόγραφα, τα οποία ενσωματώνουν έντοκη απαίτηση κατά της εταιρείας και αποτελούν τμήματα του δανειζομένου ποσού, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί στην ονομαστική αξία της ομολογίας. Βασικά χαρακτηριστικά των ομολογιών είναι: Η ονομαστική αξία (face value), το ονομαστικό επιτόκιο ή κουπόνι (coupon interest rate), ο χρόνος πληρωμής τόκων και η διάρκεια του ομολόγου. Οι ομολογιούχοι είναι κατηγορία εταιρικών δανειστών. Από τις ομολογίες δεν πηγάζουν δικαιώματα διοικήσεως ή συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο, όπως οι μετοχές, αλλά περικλείουν απαίτηση που αντιστοιχεί σε τμήμα του χρέους της εταιρείας. Η εκδότρια εταιρεία μπορεί να αποκτήσει δικές της ομολογίες, χωρίς περιορισμούς, τις οποίες μπορεί να διαθέσει εκ νέου. Έχουμε δύο βασικές κατηγορίες ομολογιών, σταθερής και μεταβλητής απόδοσης, ενώ βασικές κατηγορίες ομολογιακών δανείων είναι το κοινό, το ομολογιακό δάνειο με ανταλλάξιμες ομολογίες, το ομολογιακό δάνειο με δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη και το μετατρέψιμο ομολογιακό δάνειο. Όλες οι παραπάνω κατηγορίες μπορεί να είναι εξασφαλισμένες με κάθε είδους εμπράγματη ασφάλεια ή εγγύηση. Αναλυτικότερα, το κοινό ομολογιακό δάνειο αποτελείται από ομολογίες που παρέχουν μόνο δικαιώματα τόκου και επιστροφής της ονομαστικής τους αξίας, χωρίς να παρέχουν άλλο προνόμιο. Με το ομολογιακό δάνειο με ανταλλάξιμες ομολογίες χορηγείται στους ομολογιούχους δικαίωμα με δήλωσή τους να ζητήσουν την εξόφληση των ομολογιών τους εν όλω ή εν μέρει, σύμφωνα με τους όρους του δανείου, με μεταβίβαση σε αυτούς άλλων ομολογιών ή μετοχών ή άλλων κινητών αξιών της εκδότριας ή άλλων εκδοτών. Η έκδοση του ομολογιακού δανείου με ανταλλάξιμες ομoλογίες δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό ποσού, εκτός αν στο καταστατικό της εκδότριας ορίζεται διαφορετικά. Το ομολογιακό δάνειο με δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη παρέχει στους ομολογιούχους δανειστές δικαίωμα απόληψης εκτός από τον τόκο και ορισμένου ποσοστού από τα κέρδη που απομένουν μετά την απόληψη του πρώτου μερίσματος ή άλλης πρόσθετης παροχής που εξαρτάται από το ύψος της παραγωγής ή από το εν γένει επίπεδο της δραστηριότητας της εταιρείας. Τέλος, το μετατρέψιμο ομολογιακό δάνειο αποτελείται 7

12 από μετατρέψιμες ομολογίες που παρέχουν στον ομολογιούχο το δικαίωμα να ζητήσει τη μετατροπή τους σε κοινές μετοχές. Κατά τη μετατροπή θεωρείται ότι η εταιρεία πραγματοποιεί ισόποση αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Η έκδοση ομολογιακού δανείου με μετατρέψιμες ομολογίες επιφέρει αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας που τελεί υπό την αίρεση της μετατροπής των ομολογιών σε μετοχές. Παραπάνω ανάλυση των ειδικών κατηγοριών ομολογιών, όπως η μηδενικού επιτοκίου, κρίνεται ότι είναι πέρα από τον σκοπό αυτής της εργασίας. Για τον υπολογισμό του κόστους των ομολογιών ισχύει: 0 (1 ) 1 (1 ) όπου: 0 = Καθαρή τιμή ομολογίας την περίοδο 0 = Ετήσιοι τόκοι ΟΑΟ = Ονομαστική Αξία Ομολογίας = Κόστος δανείων προ φόρων και = Αριθμός περιόδων μέχρι τη λήξη. Αν λύσουμε την παραπάνω εξίσωση ως προς έχουμε: Ας υποθέσουμε ότι η επιχείρηση έχει δανειστεί στο παρελθόν και τα ομόλογα αυτά διαπραγματεύονται στην δευτερογενή αγορά. Η οικονομική διεύθυνση μπορεί να χρησιμοποιήσει την τιμή της αγοράς (market price) των ομολόγων για να υπολογίσει την απόδοση μέχρι τη λήξη (yield to maturity). Η απόδοση αυτή (YTM) είναι η επιστροφή (return) που αναμένουν οι υπάρχοντες κάτοχοι ομολογιών καθώς και μια εκτίμηση της απόδοσης που θα απαιτήσουν οι νέοι ομολογιούχοι. Αν μια επιχείρηση δεν έχει ομολογίες διαπραγματεύσιμες σε μια αγορά, το οικονομικό της τμήμα θα αναζητήσει της αποδόσεις των διαπραγματεύσιμων ομολογιών ομοειδών επιχειρήσεων. Οι αποδόσεις αυτές επίσης αποτελούν μια εκτίμηση του κόστους δανεισμού της επιχείρησής μας ( ). 8

13 Επιπλέον, στις περισσότερες των περιπτώσεων, τα έξοδα έκδοσης νέου δανεισμού είναι μικρά σε σχέση με το κεφάλαιο, οπότε οι περισσότεροι αναλυτές τα αγνοούν στον υπολογισμό του κόστους δανεισμού Η επίδραση των φόρων στην διαμόρφωση του κόστους των δανείων. Το κόστος των μακροπρόθεσμων δανείων μετά από φόρους είναι μικρότερο από το κόστος των μακροπρόθεσμων δανείων πριν από φόρους. Ισχύει: ( 1 ) όπου: = Κόστος μακροπρόθεσμων δανείων μετα φόρων = Κόστος μακροπρόθεσμων δανείων πρό φόρων ΣΦ = Φορολογικός συντελεστης εισοδήματος επιχείρησης Φορολογικό όφελος από την έκπτωση των χρεωστικών τόκων υπάρχει όταν η επιχείρηση είναι κερδοφόρα. Όταν όμως η επιχείρηση πραγματοποιήσει ζημίες, ο φορολογικός συντελεστής στην ουσία είναι ίσος με 0 και επομένως, το κόστος των μακροπρόθεσμων δανείων μετά από φόρους είναι ίσο με το κόστος των μακροπρόθεσμων δανείων πριν από φόρους. Βέβαια οι ζημίες μπορεί να μεταφερθούν σε επόμενες χρήσεις και να υπάρξει σχετικό φορολογικό όφελος στις συγκεκριμένες χρήσεις και άρα μείωση του κόστους των μακροπρόθεσμων δανείων μετά από φόρους. Σύμφωνα όμως με τη διαχρονική αξία του χρήματος, το όφελος που έχει η επιχείρηση δεν είναι ισοδύναμο με εκείνο που θα είχε, αν η έκπτωση των χρεωστικών τόκων είχε πραγματοποιηθεί μερικά χρόνια νωρίτερα. Ο παραπάνω υπολογισμός του κόστους των μακροπρόθεσμων δανείων μετά από φόρους υποθέτει έμμεσα ότι ο συντελεστής φορολογίας θα παραμείνει σταθερός σε όλη τη διάρκεια του δανείου. Όμως, η υπόθεση αυτή δεν ισχύει πάντα. 9

14 Παράδειγμα υπολογισμού του κόστους ξένων κεφαλαίων. Ας υποθέσουμε ότι είναι Ιανουάριος του 2011 και ο διαχειριστής κεφαλαίων (treasurer) της εταιρείας θέλει να υπολογίσει το WACC της επόμενης χρήσης. Πως θα υπολογίσει το κόστος για κάθε τύπο χρέους; Οι περισσότεροι οικονομικοί διευθυντές θα ξεκινούσαν συζητήσεις με τις τράπεζες για τα τρέχοντα επιτόκια και τις εκτιμήσεις τους για την νέα χρονιά. Και ας υποθέσουμε ότι οι εκτιμήσεις τους για ένα 30ετές ομόλογο θα ήταν ένα κουπόνι με ετήσιο επιτόκιο 10% και τιμή ομολογίας ίση με Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι το κόστος για το νέο χρέος (30ετες ομόλογο), 10%, πιθανώς να μην είναι ίδιο με το κόστος του ήδη υπάρχοντος χρέους της επιχείρησης. Όμως, στην χρηματοοικονομική διοίκηση, το WACC χρησιμοποιείται στο να λαμβάνονται επενδυτικές αποφάσεις, και οι αποφάσεις αυτές αφορούν μελλοντικά έργα για τα οποία πρέπει να γίνει εκτίμηση και σύγκριση της μελλοντικής απόδοσης με το κόστος των νέων κεφαλαίων που απαιτούνται για την χρηματοδότηση τους. Για τον λόγο αυτό, για τους σκοπούς μας, το κόστος αναφοράς είναι το οριακό κόστος του νέου δανεισμού ή της αύξησης του χρέους κατά την διάρκεια της χρήσης που σχεδιάζουμε.η απαιτούμενη απόδοση των ομολογιούχων όμως δεν είναι ίση με το κόστος δανεισμού αλλά μεγαλύτερη γιατί οι πληρωμές τόκων εκπίπτουν. Το μετά φόρων κόστος δανεισμού χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του μέσου σταθμικού κόστους κεφαλαίου και είναι ίσο με το επιτόκιο δανεισμού μείον την εξοικονόμηση φόρων, όπου ΣΦ = Φορολογικός συντελεστης εισοδήματος επιχείρησης. Επομένως ισχύει ο τύπος: ( 1 ) Για παράδειγμα, αν μπορούμε να δανειστούμε με ένα επιτόκιο 10% και ο φορολογικός συντελεστής της επιχείρησης είναι ίσος με 40%, το μετά φόρων κόστος δανεισμού είναι ίσο με 6,0%: ( 1 ) =10% x (1-0,4) =10% x 0,6 = 6% 10

15 2.2. Κόστος κοινού μετοχικού κεφαλαίου. Οι εταιρείες μπορούν να αυξήσουν το κοινό μετοχικό τους κεφάλαιο είτε άμεσα με την έκδοση νέων κοινών μετόχων είτε έμμεσα με την παρακράτηση κερδών. Αν εκδοθούν νέες κοινές μετοχές τι απόδοση πρέπει να έχει η επιχείρηση προκειμένου να ικανοποιηθούν οι νέοι μέτοχοι; Έστω ότι οι ήδη υπάρχοντες μέτοχοι απαιτούν μια απόδοση ίση με A A xa. Η επιχείρηση όμως, προκειμένου να προσελκύσει νέους μετόχους, θα πρέπει να κερδίζει παραπάνω από A A xa διότι θα πρέπει επίσης να πληρώσει αμοιβές, προμήθειες και άλλα έξοδα για την έκδοση νέου κοινού μετοχικού κεφαλαίου. Έχει παρατηρηθεί ότι είναι μικρό το ποσοστό των νέων κεφαλαίων που προέρχονται από έκδοση νέου κοινού μετοχικού κεφαλαίου, αλλά και ότι οι ώριμες επιχειρήσεις σπάνια προχωρούν σε έκδοση νέου κοινού μετοχικού κεφαλαίου. Το γεγονός αυτό οφείλεται σε τρεις κυρίως λόγους: Α) τα έξοδα έκδοσης μπορεί να είναι αρκετά υψηλά. Β) οι επενδυτές λαμβάνουν ως αρνητικό σημάδι την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου με έκδοση νέων μετόχων. Πιστεύουν ότι τα στελέχη έχουν καλύτερη γνώση για τις προοπτικές της επιχείρησης και (οι επενδυτές) θεωρούν την μετοχή της επιχείρησης υπερτιμημένη σε σχέση με την πραγματική της αξία. Ενώ ο δανεισμός και οι προνομιούχες μετοχές είναι συμβατικές υποχρεώσεις της επιχείρησης με εύκολα υπολογίσιμο κόστος, είναι πιο δύσκολο να υπολογίσουμε το κόστος του κοινού μετοχικού κεφαλαίου. Γ) μια αύξηση στον αριθμό των μετόχων που διαπραγματεύονται θα ασκήσει πίεση στην τιμή της μετοχής, αναγκάζοντας τους ήδη υπάρχοντες μετόχους αλλά και την επιχείρηση να πουλήσουν μετοχές σε χαμηλότερη τιμή σε σχέση με εκείνη που επικρατούσε στην αγορά πριν την ανακοίνωση της έκδοσης νέων μετόχων. Οι μέθοδοι που πιο συχνά χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του κόστους κοινού μετοχικού κεφαλαίου είναι: Α) το Υπόδειγμα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων ( Capital Asset Pricing Model ή CAPM ). Β) το Υπόδειγμα Προεξοφλημένων Ταμιακών Ροών ( Discounted Cash Flow DCF Approach) και Γ) η Μέθοδος Απόδοσης Ομολογιών και Αμοιβής κινδύνου ( Bond-Yield-plus-Risk-Premium ). 11

16 Οι μέθοδοι αυτοί δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενοι καθώς καμιά δεν υπερτερεί των άλλων και όλες είναι υποκείμενες σε λάθη όταν χρησιμοποιούνται στην πράξη, για τον λόγο αυτό, όταν θέλουμε να υπολογίσουμε το κόστος μετοχικού κεφαλαίου της επιχείρησης, χρησιμοποιούμε γενικά και τις τρεις και επιλέγουμε εκείνη την μέθοδο για την οποία εμπιστευόμαστε τα δεδομένα που έχουν χρησιμοποιηθεί Υπόδειγμα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων ( Capital Asset Pricing Model ή CAPM ). Σύμφωνα με το υπόδειγμα αποτίμησης περιουσιακών στοιχείων ( από εδώ και στο εξής θα αναφέρεται ως το υπόδειγμα CAPM ), την βάση για τον υπολογισμό του κόστους του κοινού μετοχικού κεφαλαίου αποτελεί το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου, στο οποίο προστίθεται μία αμοιβή ίση με την αμοιβή κινδύνου της αγοράς, η οποία, με την χρήση του συντελεστή βήτα μιας μετοχής, αυξάνεται ή μειώνεται προκειμένου να απεικονίσει τον κίνδυνο μιας συγκεκριμένης μετοχής. Το υπόδειγμα υποθέτει αποτελεσματική αγορά κεφαλαίων και δυνατότητα υπολογισμού της απαιτούμενης μελλοντικής απόδοσης από τους επενδυτές. Ισχύει ο τύπος: Κ κ =Α ΧΚ + β x (Α χα -Α ΧΚ ) όπου: Κ κ = Κόστος κοινού μετοχικού κεφαλάιου β = Συντελεστής βήτα Α ΧΚ = Απόδοση χωρίς κίνδυνο Α Χα = Απόδοση χαρτοφυλακίου αγοράς Υπολογισμός της απόδοσης χωρίς κίνδυνο ( Risk-Free Rate ). Οπως αναφέρθηκε παραπάνω, το σημείο εκκίνησης για την εφαρμογή του υποδείγματος CAPM είναι η Α ΧΚ, η απόδοση χωρίς κίνδυνο (Risk-free rate). Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάποιο περιουσιακό στοιχείο (asset) χωρίς κίνδυνο. Για παράδειγμα, τα κρατικά χρεόγραφα (Treasury securities) αποτελούν κινητές αξίες που ουσιαστικά δεν έχουν τον κίνδυνο αθέτησης (ο κίνδυνος έναι πολύ μικρός), αλλά 12

17 τα μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα υφίστανται καφαλαιουχικές απώλειες, εάν αυξηθεί το επιτόκιο. Επιπλέον, ένα χαρτοφυλάκιο βραχυπρόθεσμων εντόκων γραμματίων δημοσίου θα μας δώσει μια ασταθή ροή εσόδων και αυτό γιατί το επιτόκιο τους ποικίλλει με τον χρόνο. Επειδή δεν μπορούμε να βρούμε στην πράξη μία απόδοση πραγματικά μηδενικού κινδύνου πάνω στην οποία θα βασιστεί το υπόδειγμα CAPM, το ερώτημα έιναι τι επιτόκιο θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε; Πρόσφατες έρευνες από μεγάλες εταιρείες επενδύσεων, δείχνουν ότι περίπου τα δύο τρίτα των επιχειρήσεων στην Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ), ως απόδοση μηδενικού κινδύνου χρησιμοποιούν το επιτόκιο των μακροπρόθεσμων ομολογιών ημοσίου (long term Treasury bonds). Η επιχειρηματολογία τους στηρίζεται στους παρακάτω λόγους. Α. Οι κοινές μετοχές είναι μακροπρόθεσμα χρεόγραφα, και παρόλο που κάποιος συγκεκριμένος μέτοχος μπορεί να μην έχει μεγάλο επενδυτικό ορίζοντα, οι περισσότεροι επενδύουν σε μια μακροπρόθεσμη βάση. Σύνεπώς είναι εύλογο να πιστεύουμε ότι οι αποδόσεις των μετοχών ενσωματώνουν μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παρόμοιες με εκείνες που αντανακλώνται στα κρατικά ομόλογα παρά στις προσδοκίες των βραχυπρόθεσμων εντόκων γραμματίων. Β. Τα επιτόκια των εντόκων γραμματίων είναι πιο ευμετάβλητα από εκείνα των κρατικών ομολόγων. Και σε αυτό συμβάλλει το γεγονός ότι τα έντοκα γραμμάτια αποτελούν εργαλείο στα χέρια της κυβέρνησης προκειμένου να ελέγξει την προσφορά χρήματος. Επομένως, όταν η κυβέρνηση θέλει να αυξήσει την κυκλοφορία του χρήματος στην αγορά καί να δώσει ώθηση στην οικονομία, μειώνει τα επιτόκια εντόκων γραμματίων. Αντίθετα, όταν θέλει να μειώσει την ποσότητα χρήματος (και να συγκρατήσει το επίπεδο τιμών και τον πληθωρισμό), αυξάνει το επιτόκιο των εντόκων γραμματίων. Βέβαια και τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων μεταβάλλονται στις παραπάνω περιπτώσεις, αλλά όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό. Γ. Το υπόδειγμα CAPM μετρά την αναμενόμενη απόδοση του κοινού μετοχικού κεφαλαίου για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όταν χρησιμοποιείται για να εκτιμηθεί το κόστος των ιδίων κεφαλαίων για ένα συγκεκριμένο έργο, η θεωρητικά ορθή περίοδος υπολογισμού είναι η διάρκεια ζωής του έργου. Από την στιγμή που τα περισσότερα επενδυτικά έργα έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, το χρονικό διάστημα για το οποιό γίνεται ο υπολογισμός του υποδείγματος CAPM, θα πρέπει επίσης να είναι μακρύ. Ως εκ τούτου, το επιτόκιο ενός μακροπρόθεσμου κρατικού ομολόγου, όπως 13

18 του 10ετούς, είναι μια λογική επιλογή ως υποκατάστατο της απόδοσης χωρίς κίνδυνο Υπολογισμός της αμοιβής κινδύνου της αγορας Α χα -Α ΧΚ (Market Risk Premium). Η αμοιβή κινδύνου της αγοράς, Α χα -Α ΧΚ, είναι η απόδοση του χαρτοφυλακίου της αγοράς μείον το επιτόκιο μηδενικού κινδύνου. Για την απόδοση του χαρτοφυλακίου αγοράς υιοθετείται κάποιος χρηματιστηριακός δείκτης, όπως για παράδειγμα ο NYSE, ο Nasdaq ή ο Γενικός είκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών, αν μιλάμε για την ελληνική αγορά. Στην συνέχεια υπολογίζεται η αμοιβή κινδύνου της αγοράς ως η διαφορά μεταξύ της απόδοσης του επιλεγέντος δείκτη και της απόδοσης χωρίς κίνδυνο. Η σχέση ανάληψης κινδύνου και της αμοιβής του είναι ανάλογη. Αυτό σημαίνει ότι όσο αυξάνεται ο κίνδυνος τόσο αυξάνεται και η απαιτούμενη απόδοση από τους επενδυτές. Αντίθετα όσο μειώνεται ο κίνδυνος, τόσο μειώνεται και το απαιτούμενο ασφάλιστρο. εδομένου ότι οι περισσότεροι επενδυτές αποστρέφονται τον κίνδυνο, απαιτούν υψηλότερη απόδοση (ασφάλιστρο κινδύνου), η οποία θα τους ωθήσει να επενδύσουν σε ριψοκίνδυνες μετοχές αντί σε σχετικά χαμηλού κινδύνου χρέη, όπως τα κρατικά ομόλογα. Η πριμοδότηση κινδύνου που απαιτουν οι επενδυτές μπορεί να υπολογιστεί με βάση είτε την χρήση ιστορικών δεδομένων είτε με την χρήση προβλέψεων (forward-looking data). Ιστορικά στοιχεία (Historical Risk Premium). Για πολλά χρόνια ακαδημαϊκοί συγγραφείς και επενδυτικοί αναλυτές χρησιμοποιούσαν το ιστορικό ασφάλιστρο κινδύνου για την εκτίμηση της σημερινής αμοιβής του κίνδυνου των μετοχών υπό την παραδοχή ότι τα ασφάλιστρα κινδύνου δεν μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου. Ανάλογα όμως με την χρονική περίοδο στην οποία βρισκόμαστε, ανάπτυξης ή ύφεσης, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στις τιμές των χρηματιστηριακών δεικτών και αμφιβολίες για την ισότητα μεταξύ των ιστορικών αποδόσεων της αγοράς και των προσδοκιών για τις μελλοντικές αποδόσεις της. Για παράδειγμα, το 2000, 2001 και 2002, τα ομόλογα είχαν μεγαλύτερες αποδόσεις από τις μετοχές. Αυτό προκάλεσε αρνητικές αποδόσεις στην αμοιβή κινδύνου της αγοράς, Α χα -Α ΧΚ, κατά τη διάρκεια των ετών αυτών, γεγονός που μείωσε τον ιστορικό 14

19 μέσο όρο της αμοιβής κινδύνου. Ωστόσο, οι περισσότερο έμπειροι αναλυτές πιστεύουν ότι το πραγματικό μετοχικό ασφάλιστρο κινδύνου αυξήθηκε κατά την περίοδο και ότι η όλο και μεγαλύτερη απαιτούμενη αμοιβή κινδύνου (risk premium) συνέβαλε στην πτωτική χρηματιστηριακή αγορά κατά τα έτη αυτά. Αυτό οδήγησε σε μεγαλύτερο κόστος ιδίων κεφαλαίων, χαμηλότερες τιμές, και ως εκ τούτου, σε χαμηλότερες αποδόσεις των μετοχών. Αν η αποστροφή αυτή στον κίνδυνο μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου, όπως πιστεύουν πολλοί ειδικοί, δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα σε αυτούς που χρησιμοποιούν το ιστορικό ασφάλιστρο κινδύνου για την εκτίμηση του τρέχοντος. Σημαντικές οικονομικές αλλαγές μπορρούν επίσης να οδηγήσουν σε ψευδή αλλαγές στο ιστορικό ασφάλιστρο κινδύνου. Και πάλι λαμβάνοντας υπόψη την περίοδο ως παράδειγμα, οι επενδυτές θεωρούσαν ότι τα εταιρικά κέρδη και οι τιμές των μετοχών θα ανέβαιναν με διψηφια ποσοστά για πάντα, και το αποτέλεσμα ήταν μια τεράστια χρηματιστηριακή φούσκα. Την ίδια στιγμή, τα επιτόκια ήταν υψηλά και οι τιμές των ομολόγων ήταν σχετικά χαμηλές. Όταν έσκασε η φούσκα, οι τιμές των μετοχών κατακρημνίστηκαν με αποτέλεσμα τις μεγάλες αρνητικές αποδόσεις. Η μεγάλη αυτή πτώση προκλήθηκε από ένα συνδυασμό αυξημένης αποστροφής έναντι της ανάληψης ρίσκου από τους επενδυτές, όπως περιγράφεται πιο πάνω, και των προσδοκιών για μειωμένα μελλοντικά κέρδη και πτωτικές τιμές μετοχών. Ταυτόχρονα, η οικονομία πήγε σε ύφεση, και οι κεντρικές τράπεζες, όπως η Fed ή η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα, μείωσαν τα επιτόκια στα χαμηλότερα επίπεδα στην ιστορία. Η εν λόγω πτώση των επιτοκίων οδήγησε σε μεγάλη αύξηση των τιμών των ομολόγων. Ο συνδυασμός των μεγάλων αρνητικών αποδόσεων των μετοχών και των εξίσου μεγάλων θετικών αποδόσεων των ομολόγων οδήγησαν σε πολύ μεγάλα αρνητικά ασφάλιστρα κινδύνου της αγοράς, τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, στην καλύτερη περίπτωση ήταν αμφισβητήσιμα. Ετσι, οι επιδράσεις των μεταβολών των οικονομικών συνθηκών στις μετοχές και στις αποδόσεις των ομολόγων, καθώς και οι επιπτώσεις των εν λόγω μεταβολών στα ιστορικά ασφάλιστρα κινδύνου, δημιουργούν άλλο ενα μειονέκτημα στη χρήση των ιστορικών ασφαλίστρων. Προβλέψεις ή μελλοντικά δεδομένα (forward-looking data). Μια εναλλακτική λύση είναι αντί της χρήσης των ιστορικών δεδομένων να γίνει πρόβλεψη (a forward-looking estimate) της αμοιβής κινδύνου. Η πιο κοινή προσέγγιση είναι η χρήση του μοντέλου των προεξοφλημένων ταμειακών ροών (Discounted Cash Flow Model) για την εκτίμηση της αναμενόμενης απόδοσης της αγοράς. Για την διαδικασία αυτή 15

20 υποθέτουμε ότι οι αγορές είναι σε ισορροπία και ότι η αναμενόμενη απόδοση Âxa του χαροφυλακίου της αγοράς ίση με την απαιτούμενη απόδοση A A xa οπότε και την αντικαθιστούμε στην εξίσωση του υποδείγματος CAPM. ηλαδή: Aˆ xa M 1 g A( Axa ) TTK 0 A xk A A xa A x Με άλλα λόγια, η αναμενόμενη απόδοση της αγορά αναμενόμενων μερισματικών απόδοσεων M 1 TTK 0 Â xa, είναι το άθροισμα των συν τον αναμενόμενο ρυθμό ανάπτυξης g. Ως εκ τούτου, για να εκτιμήσουμε την απαιτούμενη απόδοση της αγοράς, το μόνο που χρειάζεται είναι να εκτιμήσουμε την τρέχουσα μερισματική απόδοση και το προβλεπόμενο ποσοστό αύξησης των μερισμάτων. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το μέρισμα ανά μετοχή στην περίοδο 1, M 1, μπορεί εύκολα και με μεγάλη ακρίβεια να προβλεφθεί ενώ η TTK 0 είναι η τρέχουσα τιμή του επιλεγμένου χρηματιστηριακού δείκτη στην περίοδο 0. Επιπλέον, αρκετές πηγές δεδομένων, δίνουν εκτιμήσεις της τρέχουσας μερισματικής απόδοσης της αγοράς, όπως για παράδειγμα το Bloomberg ή το Yahoo Finance. Το δύσκολο είναι να γίνει εκτίμηση του αναμενόμενου ρυθμού αύξησης των μερισμάτων. Αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι τον μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης των μερισμάτων που ένας επενδυτής αναμένει να λάβει εάν έχει τοποθετηθεί σε ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο μετοχών. Αντιμέτωποι με τους περιορισμούς των δεδομένων, οι αναλυτές εκτιμούν συνήθως το αναμενόμενο ποσοστό αύξησης μερισμάτων με έναν από τους δύο τρόπους: (1) το ιστορικό ποσοστό αύξησης μερισμάτων ή (2) με προβλέψεις για τον ρυθμό ανάπτυξης των κερδών. Ιστορικό ποσοστό αύξησης μερισμάτων. Και εδώ τα προβλήματα είναι παρόμοια με εκείνα των ιστορικών ασφαλίστρων κινδύνου. Οι επενδυτές δεν μπορούν να αναμένουν η μελλοντική ανάπτυξη να είναι ακριβώς ίδια όπως το παρελθόν. Επιπλέον ο ρυθμός ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην περίοδο κατά την 16

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Άριστη Κεφαλαιακή Δομή www.onlineclassroom.gr Είναι η διάρθρωση των μακροπρόθεσμων κεφαλαίων της επιχείρησης η οποία μεγιστοποιεί την αξία της επιχείρησης, τον πλούτο των μετόχων της και εφόσον είναι εισηγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 7: Μετοχικοί τίτλοι Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 3: Ομολογιακά Δάνεια Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 31 www.frontistiria-eap.gr ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΕΟ 31 ΤΟΜΟΣ Β ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 01 1 ΤΟΜΟΣ ΚΑΘΑΡΑ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΞΙΑ Η καθαρή Παρούσα Αξία ισούται με το άθροισμα προεξοφλημένων καθαρών ταμειακών

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές Ερωτήσεις. Ομολογιακά Δάνεια & Ομόλογα. Έκδοση 2.0 Αύγουστος 2016

Συχνές Ερωτήσεις. Ομολογιακά Δάνεια & Ομόλογα. Έκδοση 2.0 Αύγουστος 2016 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Συχνές Ερωτήσεις Ομολογιακά Δάνεια & Ομόλογα Έκδοση 2.0 Αύγουστος 2016 Σημαντική Σημείωση Το Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 9: Αποτίμηση κοινών μετοχών. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 9: Αποτίμηση κοινών μετοχών. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 9: Αποτίμηση κοινών μετοχών Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 31 1 η γραπτή εργασία Τελική έκδοση με παρατηρήσεις

ΔΕΟ 31 1 η γραπτή εργασία Τελική έκδοση με παρατηρήσεις ΔΕΟ 31 1 η γραπτή εργασία 2013-14 - Τελική έκδοση με παρατηρήσεις ΠΡΟΣΟΧΗ! Αποτελεί υποδειγματική λύση. απάντηση! 1 Μελετήστε τη λύση και δώστε τη δική σας ΘΕΜΑ 1 Ο Επένδυση Α Για την επένδυση Α γνωρίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση επενδύσεων σε καθεστώς αβεβαιότητας. Διακριτές κατανομές ( ) ( ) = ΚΤΡ, NPV κλπ.

Αξιολόγηση επενδύσεων σε καθεστώς αβεβαιότητας. Διακριτές κατανομές ( ) ( ) = ΚΤΡ, NPV κλπ. Αξιολόγηση επενδύσεων σε καθεστώς αβεβαιότητας Διακριτές κατανομές å E X = μ= xf x ( ) ( ) å Var X = σ = x-μ f x ( ) 2 ( ) ( ) i i 2 X = ΚΤΡ, NPV κλπ. Αξιολόγηση επενδύσεων σε καθεστώς αβεβαιότητας Διακριτές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Εισαγωγή Ο σκοπός της διαχείρισης του ενεργητικού και παθητικού μιας τράπεζας είναι η μεγιστοποίηση του πλούτου των μετόχων. Η επίτευξη αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation) 9.1. Εισαγωγή Μέχρι τώρα αναφερθήκαµε στο κόστος κεφαλαίου µε τη γενικότερη µορφή του και

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος)

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) 1 γ Ποιος είναι ο αριθμητικός μέσος όρος ενός δείγματος ετησίων αποδόσεων μιας μετοχής, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος)

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) 1. Ποιος είναι ο αριθμητικός μέσος όρος ενός δείγματος ετησίων αποδόσεων μιας μετοχής, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ. Αριστοτέλης Αθ. Γκανάς. Πτυχίο Μαθηματικού Τμήματος Πανεπιστημίου Αθηνών

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ. Αριστοτέλης Αθ. Γκανάς. Πτυχίο Μαθηματικού Τμήματος Πανεπιστημίου Αθηνών ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Η περίπτωση των εισηγμένων στο Χ.Α.Α εταιρειών των κλάδων παραγωγής και εμπορίας προϊόντων καπνού, εστιατορίων και λιανικού εμπορίου την περίοδο 1996-2000 Αριστοτέλης Αθ. Γκανάς Πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 Τρίτη Γραπτή Εργασία Γενικές οδηγίες για την εργασία Όλες οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...13

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος...13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...13 ΜΕΡΟΣ Ι: ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;... 19 Το διευθυντικό στέλεχος ως αντιπρόσωπος...22 Ο κίνδυνος σε σχέση με τα κέρδη...24 Βασικές δεξιότητες της χρηματοοικονομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α. Εισαγωγή Όταν μια επιχείρηση έχει περίσσια διαθέσιμα, μπορεί να πληρώσει άμεσα το διαθέσιμο χρηματικό ποσό ως μέρισμα στους μετόχους, ή να χρηματοδοτήσει κάποια νέα επένδυση.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης

Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφ. Ιο Εισαγωγή στην Οικονομική της Διοίκησης 1.1. Τι είναι η Οικονομική της Διοίκησης 1.2. Τι παρέχει η οικονομική θεωρία στην Οικονομική της Διοίκησης 1.3. Οι σχέσεις της οικονομικής της

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Δημήτριος Βασιλείου Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Νικόλαος Ηρειώτης Αναπληρωτής Καθηγητής Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 1 Χρηματοοικονομική Διοίκηση Θεωρία και Πρακτική Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ -ΛΟΥΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Διδακτική Ενότητα Κόστος Κεφαλαίου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Πηγές Χρηματοδότησης Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Είναι η επένδυση συμφέρουσα; Ποιός είναι ο πραγματικός χρόνος αποπληρωμής της επένδυσης; Κατά πόσο επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Τίτλος Μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ Καθηγητής Αθιανός Στέργιος ΣΕΡΡΕΣ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοίκηση

Χρηματοοικονομική Διοίκηση Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ενότητα 8: Απόδοση - Κίνδυνος Επενδύσεων Γιανναράκης Γρηγόρης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Γρεβενά) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 8: Βασικές αρχές αποτίμησης μετοχών. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

Χρηματοοικονομική Ι. Ενότητα 8: Βασικές αρχές αποτίμησης μετοχών. Ιωάννης Ταμπακούδης. Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Χρηματοοικονομική Ι Ενότητα 8: Βασικές αρχές αποτίμησης μετοχών Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ

Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Αριθμοδείκτες διάρθρωσης κεφαλαίων 7 φ Προκειμένου να εξετάσουμε την οικονομική κατάσταση μίας οικονομικής μονάδας σε μακροχρόνια κλίμακα θα πρέπει να αναλύσουμε την διάρθρωση των κεφαλαίων της. Λέγοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ Εισαγωγή Αν μια τράπεζα θέλει να μειώσει τις διακυμάνσεις των κερδών που προέρχονται από τις μεταβολές των επιτοκίων θα πρέπει να έχει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Προεξοφλητικό επιτόκιο Η χρονική αξία του χρήματος είναι το κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου της επιχείρησης. Το προεξοφλητικό επιτόκιο ή επιτόκιο αναγωγής σε παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000

Έτος 1 Έτος 2 Έτος 3 Έτος 4 Έτος 5 Εισπράξεις 270.000 300.000 350.000 500.000 580.000 Θέμα 1 0 Η εταιρία ΑΒΓ σχεδιάζει να επενδύσει σήμερα (στο έτος 0), σε ένα έργο το οποίο θα έχει αρχικό κόστος 00.000, διάρκεια ζωής 5 έτη και αναμένεται να δώσει τις ακόλουθες εισπράξεις: Έτος 1 Έτος 2

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα εκτίμησης επενδύσεων. Κριτήρια επενδύσεων. Μοντέλα εκτίμησης επενδύσεων

Μοντέλα εκτίμησης επενδύσεων. Κριτήρια επενδύσεων. Μοντέλα εκτίμησης επενδύσεων Μοντέλα εκτίμησης επενδύσεων Κριτήρια επενδύσεων Accounting rate of return Economic Value Added (EVA) Payback Net Present Value (NPV) Internal Rate of Return (IRR) Profitability Index (PI) 2 Μοντέλα εκτίμησης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ξέρετε ότι ; Φεβρουάριος 2014. Athens Exchange

Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Ξέρετε ότι ; Φεβρουάριος 2014. Athens Exchange Αγορά Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Ξέρετε ότι ; Athens Exchange Φεβρουάριος 2014 τα πρώτα ομόλογα διαπραγματεύθηκαν στο ΧΑ πριν από 134 χρόνια Στο πρώτο Δελτίο Τιμών που δημοσιεύθηκε στις 12 Μαΐου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 Κεφάλαιο 3: Ανάλυση χρηματοοικονομικών δεικτών 34 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xiv ΜΕΡΟΣ Α Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 2 1.1 Αντικειμενικός σκοπός μιας επιχείρησης 2 1.2 Βασικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις 3 Σύνοψη 4 Κεφάλαιο 2: Διαχρονική αξία του χρήματος 6 2.1 Απλός

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες:

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: α Πραγματοποιούνται ειδικού τύπου συναλλαγές. β Γίνεται η έκδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις Χρηµατοοικονοµικής ιοίκησης

Ασκήσεις Χρηµατοοικονοµικής ιοίκησης Ασκήσεις Χρηµατοοικονοµικής ιοίκησης. Εξετάζετε δύο αµοιβαία αποκλειόµενες επενδύσεις, µε τις ακόλουθες Καθαρές Ταµειακές Ροές. Κάθε επένδυση διαρκεί τρία έτη. Α Β Τ 0 (.000) (2.000) Τ 629,326.79,245 Τ

Διαβάστε περισσότερα

Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις)

Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις) Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις) 1. Για τα ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου (zero coupon bonds) ισχύει ότι: 1) Συναλλάσσονται συνήθως υπέρ το άρτιο. 2) Καλύπτουν στον επενδυτή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ Α.Ε.Ε.Α.Π. Ενδιάμεσες Συνοπτικές Ατομικές Οικονομικές Kαταστάσεις 31 Μαρτίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31

Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Άσκηση η 2 η Εργασία ΔEO3 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ3 Η επιχείρηση Α εκδίδει σήμερα ομολογία ονομαστικής αξίας.000 με ετήσιο επιτόκιο έκδοσης 7%. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 7 Ζήτηση χρήματος Ζήτηση χρήματος! Όπως είδαμε στο προηγούμενο μάθημα η προσφορά χρήματος επηρεάζεται από την Κεντρική Τράπεζα και ως εκ τούτου είναι εξωγενώς δεδομένη!

Διαβάστε περισσότερα

Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις) 1 δ Για τα ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου (zero coupon bonds) ισχύει ότι:

Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις) 1 δ Για τα ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου (zero coupon bonds) ισχύει ότι: Ομόλογα (Τίτλοι σταθερού εισοδήματος, δικαιώματα και υποχρεώσεις) 1 δ Για τα ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου (zero coupon bonds) ισχύει ότι: α Συναλλάσσονται συνήθως υπέρ το άρτιο. β Καλύπτουν στον επενδυτή

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ΙΙ

Χρηματοοικονομική ΙΙ Χρηματοοικονομική ΙΙ Ενότητα 3: Αποτίμηση ομολόγων Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική Διοικητική για Στελέχη Επιχειρήσεων

Χρηματοοικονομική Διοικητική για Στελέχη Επιχειρήσεων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χρηματοοικονομική Διοικητική για Στελέχη Επιχειρήσεων Program info: http://elearning.xrh.unipi.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων

Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Ανάλυση Λογιστικών Καταστάσεων Ενότητα #4: Χρηματοοικονομικοί Αριθμοδείκτες (Αριθμοδείκτες Βιωσιμότητας) Πέτρος Καλαντώνης Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

14 η Μαρτίου Προκειμένου να καταλήξουμε στην άποψή μας μελετήσαμε τα παρακάτω :

14 η Μαρτίου Προκειμένου να καταλήξουμε στην άποψή μας μελετήσαμε τα παρακάτω : Προς τo: 1. Διοικητικό Συμβούλιο της ΓΙΟΥΝΙΜΠΡΕΪΝ (Unibrain) Ανώνυμη Ελληνική Εταιρεία Παραγωγής Λογισμικών και Ηλεκτρονικών Συστημάτων Πολλαπλών Χρήσεων 2. Διοικητικό Συμβούλιο της Hellas on Line Ανώνυμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης

ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ. Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης ΠΕΙΡΑΙΩΣ ASSET MANAGEMENT ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ενδιάμεσες Οικονομικές Πληροφορίες 30 Ιουνίου 2007 Βάσει των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Οι συνημμένες Ενδιάμεσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ Η επένδυση μπορεί επίσης να ορισθεί ως η απόκτηση ενός περιουσιακού στοιχείου (π.χ. χρηματοδοτικού τίτλου) με την προσδοκία να αποφέρει μια ικανοποιητική απόδοση. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104 ΘΕΜΑ 3 ΙΑ) Η οικονομική αξία της μετοχής BC θα υπολογιστεί από το συνδυασμό των υποδειγμάτων α) D D προεξόφλησης IV για τα πρώτα έτη 05 και 06 και β) σταθερής k k αύξησης μερισμάτων D IV (τυπολόγιο σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Υπό ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΡΤΙΚΗ, ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΣΟΥΓΙΑΝΝΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤ1ΚΗ Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιά 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα συνήθη κριτήρια αξιολόγησης επενδύσεων βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 4: ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου

Slide 8.1. ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική. Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.1 ΤΕΙ Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Λογιστική και Χρηματοοικονομική Δευτέρα 27 Ιανουαρίου & Τετάρτη 29 Ιανουαρίου Slide 8.2 Η μέθοδος λήψης αποφάσεων για αξιολόγηση επενδυτικών πλάνων Μετά το

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά Εταιρικών Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Ξέρετε ότι ;

Αγορά Εταιρικών Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Ξέρετε ότι ; Οκτώβριος 2016 Version 4.0 Αγορά Εταιρικών Ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών Ξέρετε ότι ; Διεύθυνση Εξυπηρέτησης Εκδοτριών τα πρώτα ομόλογα διαπραγματεύθηκαν στο Χρηματιστήριο Αθηνών πριν από 136 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ 117 Υπόδειγμα Β.1: Ισολογισμός Ατομικές χρηματοοικονομικές καταστάσεις Ποσά σε μονάδες (ή χιλιάδες αναλόγως) νομίσματος παρουσίασης Μη κυκλοφορούντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 6: «ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Α Ξ Ι Ο Λ Ο Γ Η Σ Η Ε Ρ Γ Ω Ν. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Α Ξ Ι Ο Λ Ο Γ Η Σ Η Ε Ρ Γ Ω Ν. ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Α Ξ Ι Ο Λ Ο Γ Η Σ Η Ε Ρ Γ Ω Ν ΡΟΜΠΟΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, PhD. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΩΝ Κάθε έργο αποτελεί ένα οικονομικό μηχανισμό, ο οποίος αναλώνει, αλλά και παράγει χρήμα. Οι εμπλεκόμενοι στο έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου»

ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου» ΤΕΙ Πειραιά «Διασύνδεση 2013» «Δυνατότητες Δημιουργίας Εισοδήματος Δουλεύοντας στην Ελληνική και τη Διεθνή Αγορά Χρήματος και Κεφαλαίου» Αβέβαιο Οικονομικό Περιβάλλον Κρίσης! Υπάρχουν Ευκαιρίες και Δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες:

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1 β Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: α Πραγματοποιούνται ειδικού τύπου συναλλαγές. β Γίνεται η έκδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές).

Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). Αγορές (Χαρακτηριστικά Αγορών Κεφαλαίου, Οργανωμένες Αγορές, Πρωτογενείς Αγορές). 1. Πρωτογενείς αγορές είναι οι αγορές στις οποίες: 1) Πραγματοποιούνται ειδικού τύπου συναλλαγές. 2) Γίνεται η έκδοση των

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμητικά Μοντέλα Επιλογής Έργων

Αριθμητικά Μοντέλα Επιλογής Έργων Αριθμητικά Μοντέλα Επιλογής Έργων Διακρίνονται σε χρηματοοικονομικά μοντέλα και σε μοντέλα βαθμολόγησης. Τα χρηματοοικονομικά μοντέλα είναι: Περίοδος αποπληρωμής επενδεδυμένων κεφαλαίων (Payback Period)

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 31 Χρηματοοικονομική Διοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2009-10 Γραπτή Εργασία 1 Χρηματοδοτική Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε:

Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: Στις επόμενες σελίδες που ακολουθούν, μπορείτε να δείτε: ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΙΘΜΟ ΕΙΚΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ... 2 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ... 3 ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Μ.Ρ. Α.Ε.... 4 ΑΥΤΟΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΤΕΜΑΧΙΑ ΤΙΜΗ ΜΟΝ. ΑΞΙΑ ΣΕ ΕΥΡΩ ΣΕ ΕΥΡΩ

Α. ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΤΕΜΑΧΙΑ ΤΙΜΗ ΜΟΝ. ΑΞΙΑ ΣΕ ΕΥΡΩ ΣΕ ΕΥΡΩ ΑΜΟΙΒΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΤ ΕΛΤΑ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ ΜΙΚΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ (ΦΕΚ Β 647/08.04.2009) ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ 30η ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 (ΠΕΡΙΟΔΟΣ 01.01.13-30.06.13) Αρθρ.77 & 11 Ν.4099/2012 (ΦΕΚ 250Α / 20.12.2012)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Χαρτοφυλακίου ΟΕΕ. Σεμινάριο

Διαχείριση Χαρτοφυλακίου ΟΕΕ. Σεμινάριο Διαχείριση Χαρτοφυλακίου ΟΕΕ Σεμινάριο 1 Ενότητες Διαχείριση Χαρτοφυλακίου ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΟΜΟΛΟΓΙΕΣ ΜΕΤΟΧΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΕΤΡΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ 2 ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ 1 Ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών

15 years. Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών. Παρουσίαση στο πλαίσιο του. Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Το νέο πλαίσιο της Φορολογίας Κινητών Αξιών Παρουσίαση στο πλαίσιο του Θεολόγης Γαϊτανίδης Γενικός Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργειών Θεσσαλονίκη, 11/3/2015 Γνωστοποίηση Αποποίηση ευθύνης Η HellasFin ΑΕΠΕΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρικά Ομόλογα στο Χρηματιστήριο Αθηνών. 19 Ιουλίου 2016

Εταιρικά Ομόλογα στο Χρηματιστήριο Αθηνών. 19 Ιουλίου 2016 Εταιρικά Ομόλογα στο Χρηματιστήριο Αθηνών 19 Ιουλίου 2016 Δυνατότητες που παρέχει ο Όμιλος Χρηματιστηρίου Αθηνών Εκδότης Ομολόγων (εισηγμένη ή μη εισηγμένη εταιρεία) Δίκτυο Μελών ΧΑ Εισαγωγή Ομολόγων Οργανωμένη

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά

Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά Επιχειρηματικό Σχέδιο - Βασικά στοιχεία χρηματο-οικονομικής οικονομικής ανάλυσης 1 ο θερινό σχολείο νεανικής επιχειρηματικότητας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Μ. Μπεκιάρης Ποια ζητήματα θα μας απασχολήσουν; Πώς

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων

Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων Διεθνείς Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ομολογίες, Διάρκεια, Προθεσμιακά Επιτόκια, Ανταλλαγές Επιτοκίων 1 Η ομολογία είναι ένα εμπορικό έγγραφο, με το οποίο η εκδότρια εταιρεία αναγνωρίζει (ομολογεί) ότι

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα

Περιεχόμενα. Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Το Χρηματοπιστωτικό Σύστημα 1.1 Ροή των χρηματικών πόρων...20 1.1.1 Άμεση χρηματοδότηση...20 1.1.2 Έμμεση χρηματοδότηση...22 1.2 Μορφές χρηματοοικονομικών οργανισμών...23 1.2.1 Οργανισμοί που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Σύγχρονο Λογιστήριο Οργάνωση με κατανομή ρόλων και αρμοδιοτήτων Μηχανογράφηση ERP MIS Έμπειρα στελέχη με πολύπλευρες γνώσεις (ΕΓΛΣ-ΔΛΠ- ΔΠΧΠ - φορολογία)

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή για τους σκοπούς του Κανονισμού του Χ.Α. (σημείο 4.1.4.1.) των Συγχωνευόμενων Εταιρειών

Έκθεση Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή για τους σκοπούς του Κανονισμού του Χ.Α. (σημείο 4.1.4.1.) των Συγχωνευόμενων Εταιρειών Έκθεση Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή για τους σκοπούς του Κανονισμού του Χ.Α. (σημείο 4.1.4.1.) των Συγχωνευόμενων Εταιρειών ATTICA ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ BLUE STAR ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ SUPERFAST

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Δ - ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (έκδοση )

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Δ - ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (έκδοση ) ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟΥ Δ - ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ (έκδοση 18.4.2016) 440. Για μια κατάθεση 100 με ετήσιο επιτόκιο 12% και τριμηνιαίο ανατοκισμό, η ετήσια πραγματική απόδοση είναι : α) 12,42%

Διαβάστε περισσότερα

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.)

O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) INVESTMENT RESEARCH & ANALYSIS JOURNAL O ΕΙΚΤΗΣ PRICE EARNINGS GROWTH (P.E.G.) Με την ευγενική χορηγία O δείκτης αποτίµησης που συνδυάζει το λόγο «Τιµή προς Κέρδη ανά Μετοχή» µε τους διαχρονικούς ρυθµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Δρ. Ιωάννης Ντόκας Ακαδημαϊκό Έτος 2016-2017 Κατάσταση Ταμειακών Ροών Αποτελεί μια από τις σημαντικότερες λογιστικές καταστάσεις. Παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις πηγές και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ, ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΧΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ρ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΣΙΛΑΣ ΑΚΑ ΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 1 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Το µάθηµα αυτό έχει σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο λογαριασμών. Ομάδα 4: Καθαρή θέση

Σχέδιο λογαριασμών. Ομάδα 4: Καθαρή θέση Σχέδιο λογαριασμών Ομάδα 1: Ενσώματα και άυλα μη κυκλοφορούντα (πάγια) περιουσιακά στοιχεία Ομάδα 2: Αποθέματα Ομάδα 3: Χρηματοοικονομικά και λοιπά περιουσιακά στοιχεία Ομάδα 4: Καθαρή θέση Ομάδα 5: Υποχρεώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Διάλεξη 5 ΧΡΗΜΑΤΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 1 από 35 Το εξωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.)

Βασικά σημεία διάλεξης. λογιστική. Χρηματοοικονομική λογιστική (ΧΛ) ιοικητική Λογιστική. Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) Λογιστική και Χρηματοοικονομική (Π.Μ.Σ.) ιοικητική Λογιστική Εισαγωγή στη διοικητική λογιστική Βασικά σημεία διάλεξης Τι είναι η διοικητική λογιστική Ο ρόλος του διοικητικού ού λογιστή Χρηματοοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017

Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017 Οικονομικά Στοιχεία Α Τριμήνου 2017 Καθαρά Κέρδη 37εκ. το Α τρίμηνο 2017, εκ των οποίων 29εκ. από τις διεθνείς δραστηριότητες Οργανικά κέρδη προ προβλέψεων αυξημένα κατά 9,6% σε ετήσια βάση Νέα μη εξυπηρετούμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I. Υποδείγματα Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων σύμφωνα με τα Eλληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ΕΛΠ)

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I. Υποδείγματα Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων σύμφωνα με τα Eλληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ΕΛΠ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I Υποδείγματα Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων σύμφωνα με τα Eλληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ΕΛΠ) Σύμφωνα με τον Νόμο 4308/ΦΕΚ Τ.Α.251/24.11.2014) «Eλληνικά Λογιστικά Πρότυπα, συναφείς ρυθμίσεις και

Διαβάστε περισσότερα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα

Apollo Investment Fund Plc. Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 2 ΕΝ ΙΑΜΕΣΟΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 3 ΕΝ ΙΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΛΛΑΓΩΝ ΣΤΑ Ι ΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 2: Κόστος Κεφαλαίου Καθ. Αλεξανδρίδης Αναστάσιος Δρ. Αντωνιάδης Ιωάννης Τμήμα Διοίκηση Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΙΑΝΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕ 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση Επιχειρήσεων με Στοχαστικές Μεθόδους

Αποτίμηση Επιχειρήσεων με Στοχαστικές Μεθόδους ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΜΣ στη ιοίκηση των Επιχειρήσεων για Στελέχη EXECUTIVE MBA (E-MBA) ιπλωματική Εργασία Αποτίμηση Επιχειρήσεων με Στοχαστικές Μεθόδους Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Ζούμε σε μια σκληρή εποχή, όπου η επιβίωση των επιχειρήσεων πλέον βασίζεται στην άριστη αποδοτικότητά τους. Η παγκοσμιοποίηση έφερε τόσο έντονο ανταγωνισμό, ώστε αδεξιότητες στην ορθολογική διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Μετοχές (Μετοχικοί Τίτλοι, βασικά χαρακτηριστικά, δικαιώματα και υποχρεώσεις)

Μετοχές (Μετοχικοί Τίτλοι, βασικά χαρακτηριστικά, δικαιώματα και υποχρεώσεις) Μετοχές (Μετοχικοί Τίτλοι, βασικά χαρακτηριστικά, δικαιώματα και υποχρεώσεις) 1. «Ανοικτές πωλήσεις» (short sales), έχουμε όταν: 1) Πουλάμε μετοχές, που δε βρίσκονται στην κυριότητά μας. 2) Πουλάμε μετοχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 103 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Στα προηγούμενα κεφάλαια εξετάσαμε τις τεχνικές του προϋπολογισμού επενδύσεων κεφαλαίου (κάτω από συνθήκες βεβαιότητας και κινδύνου), υποθέτοντας ότι το κόστος κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεσες συνοπτικές, εταιρικές και ενοποιημένες, οικονομικές καταστάσεις για το τρίμηνο που έληξε την 31 Μαρτίου 2006

Ενδιάμεσες συνοπτικές, εταιρικές και ενοποιημένες, οικονομικές καταστάσεις για το τρίμηνο που έληξε την 31 Μαρτίου 2006 SOLVENCY ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ Α.Ε. Ενδιάμεσες συνοπτικές, εταιρικές και ενοποιημένες, οικονομικές καταστάσεις για το τρίμηνο που έληξε την 31 Μαρτίου 26 31 Μαρτίου 26 -Συνοπτικές ενδιάμεσες, εταιρικές και

Διαβάστε περισσότερα