ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ"

Transcript

1 ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΟΤΙΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ 1. Η έννοια του χρήματος Με τον όρο χρήμα ή μέσο πληρωμών νοούμε όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνται σε μια οικονομία για την πληρωμή αγαθών και υπηρεσιών. Καθοριστικό για τη λειτουργία του μέσου πληρωμών είναι η αποδοχή του από όλα τα συμβαλλόμενα οικονομικά υποκείμενα. Στην καθομιλουμένη ως χρήμα νοείται το ρευστό (μετρητό) χρήμα με τη μορφή χαρτονομισμάτων ή νομισμάτων. Ως μέσα πληρωμών δεν είναι όμως μόνο τα χαρτονομίσματα και τα νομίσματα που εκδίδει το κράτος μέσω της κεντρικής του τράπεζας. Σε περίπτωση έλλειψης εμπιστοσύνης στο εθνικό νόμισμα εμφανίζονται τάσεις υποκατάστασής του από αλλοδαπά νομίσματα ή ακόμη και από αγαθά. Δεν είναι σπάνιες οι φορές στην οικονομική ιστορία όπου η καταρράκωση της αξίας του χρήματος από τον υπερπληθωρισμό προκάλεσε την χρησιμοποίηση αγαθών ως μέσων πληρωμών.

2 2. Οι λειτουργίες του χρήματος 2.1 Μέσο ανταλλαγών Η πρώτη βασική λειτουργία του χρήματος είναι αυτή του μέσου ανταλλαγών. Οι σύγχρονες οικονομίες χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό εξειδίκευσης. Κανένας πλέον δεν παράγει όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες που χρειάζεται. Αντιθέτως, συμμετέχοντας στην παραγωγική διαδικασία εξειδικεύεται στην παραγωγή ενός αγαθού (ή ενός τμήματος αυτού) ή μιας υπηρεσίας (ή τμήματος αυτής) και αποκτά τα υπόλοιπα αγαθά ή τις υπηρεσίες που χρειάζεται μέσω της ανταλλαγής. Στην περίπτωση της μη ύπαρξης ενός κοινώς αποδεκτού μέσου συναλλαγών (δηλαδή χρήματος) θα έπρεπε να υπάρχει ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών με άλλα αγαθά και υπηρεσίες, κάτι που είναι αδύνατο (πλην εξαιρέσεων) στη σύγχρονη κοινωνία και οικονομία. Το χρήμα ως κοινό μέσο ανταλλαγών επιτελεί συνεπώς μια σημαντικότατη λειτουργία συμβάλλοντας ταυτόχρονα και στη μείωση του κόστους συναλλαγών καθώς και στην οικονομική ευημερία. 2.2 Μέσο διαφύλαξης αξιών Το χρήμα που βρίσκεται στο πορτοφόλι, στο σπίτι, στον τραπεζικό λογαριασμό ή οπουδήποτε αλλού πληροί τη λειτουργία του μέσου διαφύλαξης αγοραστικής δύναμης. Το χρήμα επιτρέπει με τον τρόπο αυτό την χρονική κατανομή εσόδων και δαπανών καθώς και τη χρονική κατανομή της εκπλήρωσης των επιθυμιών. Το χρήμα ενσωματώνει αγοραστική δύναμη, η οποία δύναται να εκφραστεί μελλοντικά. Η μελλοντική του όμως αγοραστική δύναμη εξαρτάται από τις τιμές των αγαθών και υπηρεσιών δηλαδή από τον πληθωρισμό. Είναι οι τιμές σταθερές, σταθερή παραμένει και η αξία του χρήματος. Ανεβαίνουν οι τιμές, πέφτει η αξία του αποταμιευμένου χρήματος. Αντιθέτως, η αξία του ανεβαίνει σε περίπτωση πτώσης των τιμών. Σε εποχές καλπάζοντος πληθωρισμού τα οικονομικά υποκείμενα αποφεύγουν να αποταμιεύουν (να κρατούν) χρήμα και προσπαθούν να το μετατρέψουν σε σταθερότερες αξίες (π.χ. ξένα σταθερά νομίσματα, πολύτιμα μέταλλα, ακίνητα, διάφορα αντικείμενα).

3 2.3 Μέτρο αξιών Στις σύγχρονες οικονομίες είναι απαραίτητο η αξία όλων των αγαθών και υπηρεσιών καθώς και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων να εκφράζεται με ένα κοινό μέγεθος. Στην περίπτωση απουσίας του χρήματος θα έπρεπε κάθε αγαθό ή υπηρεσία να εκφράζεται σ' όλα τα άλλα. Για παράδειγμα η αξία ενός αυτοκινήτου να εκφράζεται σε αριθμό ποδηλάτων, κονσερβών ροδάκινων, καθίσματα πλαστικά, κιλά τομάτας, ώρες εργασίας ενός τραπεζικού υπαλλήλου, ενός οδηγού λεωφορείων κ.ο.κ. Η αξία της κονσέρβας ροδάκινων θα έπρεπε να εκφράζεται σε ποσοστό ενός αυτοκινήτου, ενός πλαστικού καθίσματος, σε γραμμάρια ή κιλά τομάτας, σε χρόνο εργασίας ενός υπαλλήλου τραπέζης ή της εφορίας κ.ο.κ. Όπως γίνεται αντιληπτό σε μια οικονομία με χιλιάδες αγαθά και υπηρεσίες θα έπρεπε να υπάρχουν εκατομμύρια σχετικές τιμές, κάτι που θα οδηγούσε με βεβαιότητα στην κατάρρευση της. Αντιθέτως, με το χρήμα αντί να έχουμε εκατομμύρια σχετικές τιμές, έχουμε τόσες τιμές όσες είναι τα αγαθά και οι υπηρεσίες. 3. Μορφές του χρήματος 3.1 Το αγαθό και μεταλλικό χρήμα Στις αρχές του εμπορίου ήταν έντονος ο αντιπραγματισμός. Εν συνεχεία άρχισαν οι άνθρωποι να χρησιμοποιούν ως χρήμα (και με τις τρεις λειτουργίες του) σπάνια αγαθά (π.χ. βόδια στην αρχαία Ελλάδα, αλάτι, χρυσό, κοχύλια). Αργότερα αναπτύχθηκαν τα νομίσματα χρυσού ή ασημιού. Στην περίπτωση του χρήματος αγαθού η αξία του προσδιορίζεται από τη χρησιμότητα του αγαθού. Όσο σπανιότερο το αγαθό και όσο μεγαλύτερη αξία χρήσης του αποδίδεται, τόσο καταλληλότερο για χρήμα. Επίσης, η αξία του μετάλλου, που χρησιμοποιούταν για την κοπή μεταλλικών νομισμάτων, προσδιόριζε την αξία των νομισμάτων ως μέσου ανταλλαγής. 3.2 Νομίσματα και Τραπεζογραμμάτια (Χαρτονομίσματα)

4 Χρήμα του οποίου η αξία ως μέσου ανταλλαγής είναι υψηλότερη από την εσωτερική του αξία, χαρακτηρίζεται ως πιστωτικό χρήμα. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των μεταλλικών νομισμάτων και των τραπεζογραμματίων (χαρτονομισμάτων) που κυκλοφορούν εδώ και πολλές δεκαετίες χωρίς αντίστοιχη κάλυψη από πολύτιμα μέταλλα (π.χ. χρυσό). Στην περίπτωση αυτή η αξία του χρήματος προσδιορίζεται από την εξέλιξη των τιμών, οι δε λειτουργίες του κατοχυρώνονται δια νόμου (γι αυτό και ο όρος "νόμισμα" προκύπτει εκ της λέξεως "νόμος"). 3.3 Το λογιστικό χρήμα Στη σύγχρονη εποχή ολοένα και λιγότερο χρησιμοποιείται μετρητό χρήμα για τις συναλλαγές. Από την άλλη αυξάνεται η χρήση στις συναλλαγές επιταγών, καρτών, τραπεζικών εντολών ή ηλεκτρονικών διαδικασιών. Όλες αυτές οι σύγχρονες μορφές πληρωμών προϋποθέτουν την τήρηση ενός τραπεζικού λογαριασμού σε μια τράπεζα ή σ ένα ταμιευτήριο. Πιστωτικά υπόλοιπα (καταθέσεις) σε έναν τέτοιο λογαριασμό που μπορούν να αναληφθούν κάθε στιγμή, δηλαδή χωρίς να υπάρχει προθεσμία ενημέρωσης της τράπεζας, ονομάζονται λογιστικό χρήμα. Οι καταθέσεις αυτές δύνανται να χρησιμοποιηθούν άμεσα, όπως τα μετρητά, στις συναλλαγές και εμφανίζουν συνεπώς υψηλό βαθμό ρευστότητας. Οι καταθέσεις αυτές σε τρεχούμενους λογαριασμούς ονομάζονται καταθέσεις όψεως γιατί μπορούν κάθε στιγμή να αναληφθούν ( επί τη εμφανίσει, κατ' όψη) από το ταμείο, τον αυτόματο, μέσω μιας επιταγής κλπ. Οι καταθέσεις αυτές κατά κανόνα δεν τοκίζονται ή τοκίζονται με πολύ χαμηλό επιτόκιο. 3.4 Το οιονεί χρήμα Υπάρχουν καταθέσεις όπου ο καταθέτης επιθυμεί και δεσμεύεται για μια πιο μακροπρόθεσμη τοποθέτηση των χρημάτων του. Έτσι, υπάρχουν οι καταθέσεις προθεσμίας διάρκειας π.χ μηνών ή περισσότερο. Οι καταθέσεις προθεσμίας έχουν υψηλότερο επιτόκιο από τις καταθέσεις όψεως. Από την άλλα υπάρχουν οι καταθέσεις ταμιευτηρίου όπου η ανάληψη των χρημάτων προϋποθέτει την έγκαιρη προειδοποίηση της τράπεζας (π.χ. 3 μήνες πριν την ανάληψη). Γενικότερα, ισχύει ότι όσο πιο μακροχρόνια η κατάθεση τόσο υψηλότερο το επιτόκιο, αλλά και τόσο πιο περιορισμένη η διαθεσιμότητα (ρευστότητα) των αποταμιευμένων χρημάτων. Επειδή,

5 λοιπόν, τα χρήματα σε λογαριασμούς προθεσμίας και ταμιευτηρίου δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κατανάλωση κάθε στιγμή, ονομάζονται οιονεί (σαν) χρήμα. Το χρήμα αυτό επιτελεί περισσότερο τη λειτουργία της διαφύλαξης αγοραστικής δύναμης. 4. Ορισμοί της ποσότητας χρήματος Το σύνολο του χρήματος που βρίσκεται σε κυκλοφορία σε μια οικονομία ονομάζεται ποσότητα χρήματος. Η ποσότητα αυτή είναι από τα καθοριστικά μεγέθη που επηρεάζουν την οικονομία. Όπως όμως αναφέρθηκε παραπάνω υπάρχουν πολλές μορφές χρήματος, οι οποίες εμφανίζουν διαφορετική ρευστότητα και επιτελούν σε διαφορετικό βαθμό τις λειτουργίες του χρήματος. Έτσι, για παράδειγμα, τα μετρητά και οι καταθέσεις όψεως εμφανίζουν υψηλό βαθμό ρευστότητας, δηλαδή μπορούν τάχιστα να μετατραπούν σε αγαθά και υπηρεσίες, επιτελώντας βασικά τη λειτουργία της ανταλλαγής. Αντιθέτως, η ρευστότητα των καταθέσεων προθεσμίας και ταμιευτηρίου είναι συγκριτικά περιορισμένη, διότι ο καταθέτης δίδει μεγαλύτερη έμφαση στη λειτουργία διαφύλαξης αγοραστικής δύναμης. Συνεπώς, η ύπαρξη περισσότερων μορφών χρήματος προσδιορίζει την ύπαρξη περισσότερων επί μέρους συνόλων, δηλαδή ποσοτήτων. Οι επί μέρους ποσότητες έχουν διαφορετική σημασία για την οικονομία και την οικονομική πολιτική. Για το λόγο αυτό έχει καθιερωθεί να ορίζονται διαφορετικές ποσότητας, ανάλογα με το βαθμό ρευστότητας του χρήματος. Στην περίπτωση του Ευρωσυστήματος (Ευρωπαϊκή κεντρική Τράπεζα και 12 εθνικές κεντρικές τράπεζες) υπάρχουν τρεις διαφορετικοί ορισμοί της ποσότητας χρήματος. Η ποσότητα Μ1 περιλαμβάνει τα πλέον ρευστά μέσα όπως τα νομίσματα που κυκλοφορούν έξω από το τραπεζικό σύστημα (τα οποία απαρτίζουν την ποσότητα Μ0) καθώς και τις καταθέσεις όψεως μίας ημέρας. Το Μ2 περιλαμβάνει το χρήμα Μ1 καθώς και τις καταθέσεις προθεσμίας με διάρκεια έως 2 έτη και τις καταθέσεις υπό προειδοποίηση έως 3 μηνών. Στην ποσότητα (ορισμό) Μ3 συμπεριλαμβάνονται το Μ2 καθώς και οι συμφωνίες επαναγοράς (repos), τα μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων της αγοράς χρήματος, οι τίτλοι της αγοράς χρήματος και τα χρεόγραφα διάρκειας έως 2 ετών.

6 Το Μ3 περιλαμβάνει όλες τις μορφές χρήματος και συνιστά τον πλέον ευρύ ορισμό του. Όπως θα δειχθεί σε άλλο κεφάλαιο, το Ευρωσύστημα κατά το σχεδιασμό και άσκηση της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής του προσανατολίζεται κυρίως στον επηρεασμό του Μ3. ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ Ορισμοί του χρήματος Μορφές χρήματος Μ1 Μ2 Μ3 Νόμισμα σε κυκλοφορία Χ Χ Χ Καταθέσεις μιας ημέρας (όψεως) Χ Χ Χ Καταθέσεις προθεσμίας με Χ Χ διάρκεια έως 2 ετών Καταθέσεις υπό προειδοποίηση Χ Χ έως τριών μηνών Συμφωνίες επαναγοράς Χ Μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων Χ της αγοράς χρήματος Τίτλοι της αγοράς χρήματος και Χ χρεόγραφα διάρκειας έως 2 ετών Συνολικά ποσά σε δις Ευρώ (Ιανουάριος 2002) Ποσοστό επί της συνολικής 39,75% 85,21% 100% ποσότητας Μ3

7 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Η προσφορά χρήματος χαρακτηρίζει την ποσότητα χρήματος η οποία διατίθεται στα οικονομικά υποκείμενα μιας οικονομίας από το χρηματοπιστωτικό τομέα. Η προσφορά χρήματος συμπεριλαμβάνει το μετρητό χρήμα που βρίσκεται στα χέρια του κοινού, καθώς και τις καταθέσεις στις τράπεζες, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για συναλλαγές (π.χ. καταθέσεις όψεως). Το ύψος της προσφοράς χρήματος προσδιορίζεται καταρχάς από την ΕΚΤ (βλέπε παρακάτω). Η βάση της διαδικασίας δημιουργίας χρήματος είναι το Χρήμα της Κεντρικής Τραπέζης. Αυτό συντίθεται από το χρήμα που εκδίδει η ΕΚΤ καθώς και από τις καταθέσεις των εμπορικών τραπεζών στην ΕΚΤ. Από την άλλη, πέραν της έκδοσης χρήματος από την ΕΚΤ, η διαδικασία δημιουργίας χρήματος προσδιορίζει την προσφερόμενη ποσότητα χρήματος. Όπως τονίσθηκε παραπάνω, η ποσότητα χρήματος (Μ1) συνίσταται τόσο από μετρητό χρήμα όσο και από λογιστικό χρήμα. Με τοις δραστηριότητές της μπορεί η ΕΚΤ να επηρεάσει την ποσότητα χρήματος που βρίσκεται σε κυκλοφορία. Η κυκλοφορία μετρητού χρήματος καθώς και η ποσότητα λογιστικού χρήματος αυξάνεται, για παράδειγμα, σε περίπτωση που η ΕΚΤ αγοράζει στοιχεία του ενεργητικού όπως ακίνητα, χρεόγραφα, χρυσό ή συνάλλαγμα και πληρώνει μετρητοίς. Η απόκτηση ενεργητικού οδηγεί σε αύξηση του παθητικού της ΕΚΤ, δηλαδή στη θέση σε κυκλοφορία νέου χρήματος (Ευρώ) το οποίο προηγουμένως δεν υπήρχε και συνεπώς δεν υπολογίζονταν στην ποσότητα του κυκλοφορούντος χρήματος. Το ίδιο συμβαίνει και όταν η ΕΚΤ δεν πληρώνει μετρητοίς αλλά πιστώνει σε λογαριασμό το ποσόν απόκτησης νέου ενεργητικού στοιχείου. Η ποσότητα λογιστικού χρήματος αυξάνεται επίσης, στην περίπτωση που οι εμπορικές τράπεζες αποκτούν από το μη τραπεζικό τομέα (επιχειρήσεις και οικοκυριά) στοιχεία του ενεργητικού και τους πιστώνουν το αντίτιμο σε λογαριασμό. Το ύψος του υφιστάμενου λογιστικού χρήματος επηρεάζεται επίσης από την πιστοδοτική δραστηριότητα των εμπορικών τραπεζών. Το μέγιστο ύψος του νέο

8 δημιουργούμενου λογιστικού χρήματος προκύπτει από τη διαδικασία του πολλαπλασιασμού. Το παρακάτω παράδειγμα περιγράφει την εν λόγω διαδικασία. Σε έναν κόσμο χωρίς εμπορικές τράπεζες το χρήμα της κεντρικής τραπέζης ισούται με την ποσότητα χρήματος που κυκλοφορεί, μιας και αυτή συνίσταται μόνον από μετρητό χρήμα. Αυτή η υπόθεση ισχύει επίσης στην περίπτωση που οι εμπορικές τράπεζες διατηρούν αποθεματικά ίσα με το 100% των καταθέσεών τους. Για παράδειγμα, προβαίνει ένας πελάτης Χ σε κατάθεση Ευρώ και η τράπεζά του παρακρατεί αυτό το ποσό ως αποθεματικό, για να είναι διαθέσιμο στην περίπτωση που θα ζητηθεί η πληρωμή του από τον πελάτη. Η ποσότητα χρήματος παραμένει αμετάβλητη δεδομένου ότι τόσο το κυκλοφορούν χρήμα όσο και οι καταθέσεις όψεως συνυπολογίζονται στην ποσότητα χρήματος. Οι εμπορικές τράπεζες δημιουργού χρήμα μόνον στην περίπτωση που τα αποθεματικά που τηρούν είναι λιγότερα από το 100% των καταθέσεων. Για παράδειγμα, γίνεται κατάθεση όψεως Ευρώ σε μια εμπορική τράπεζα από μια επιχείρηση. Η τράπεζα υποχρεούται ένα ποσοστό αυτής της κατάθεσης (π.χ. 10% ή Ευρώ) να τα καταθέσει σε λογαριασμό της στην εθνική της κεντρική τράπεζα ως υποχρεωτικό διαθέσιμο. Ένα περαιτέρω ποσοστό της αρχικής κατάθεσης (π.χ. 10% ή Ευρώ) παρακρατεί η τράπεζα σε μετρητά για την εξυπηρέτηση των πελατών της. Το εναπομείναν ποσό των Ευρώ της αρχικής κατάθεσης το χορηγεί η τράπεζα ως δάνειο σε μια άλλη επιχείρηση ή άτομο, με την προϋπόθεση ότι υπάρχει ζήτηση δανείων με το επιτόκιο και τους όρους που θέτει η τράπεζα. Ο δανειολήπτης (πελάτης) χρησιμοποιεί το ποσό αυτό των Ευρώ για να πληρώσει έναν προμηθευτή του και καταθέτει το σύνολο του ποσό στο λογαριασμό του προμηθευτή αυτού σε μια άλλη (ή στην ίδια) τράπεζα. Η τράπεζα του προμηθευτή έχει μια νέα κατάθεση ύψους Ευρώ. Μετά την υποχρεωτική κατάθεση στην κεντρική τράπεζα του 10% (ήτοι Ευρώ) και της παρακράτησης 10% (ήτοι Ευρώ) σε μετρητά, η τράπεζα χορηγεί ως δάνειο τις εναπομείνασες Ευρώ σε έναν πελάτή της. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται πολλούς γύρους ακόμη και περατώνεται όταν τα συνολικά ποσά των υποχρεωτικών καταθέσεων στην κεντρική τράπεζα μαζί με τα μετρητά που παρακρατούν οι τράπεζες ανέλθουν στο ποσό της αρχικής κατάθεσης των Ευρώ. Στο παράδειγμά μας η πολλαπλασιαστική διαδικασία οδήγησε στη δημιουργία λογιστικού χρήματος ίσου με

9 Ευρώ, και συνεπώς προκάλεσε αύξηση της προσφοράς χρήματος (βλέπε Πίνακα 2). ΠΙΝΑΚΑΣ 2: ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Γύροι Καταθέσεις όψεως Υποχρεωτικά ελάχιστα Παρακράτηση μετρητών Εναπομείνασες καταθέσεις Σύνολο καταθέσεων αποθεματικά στην όψεως όψεως κεντρική Τράπεζα Κτλ Η κεντρική τράπεζα μπορεί να επηρεάσει τη δημιουργία λογιστικού χρήματος από τις εμπορικές τράπεζες μέσω αλλαγών στα ποσοστά των ελάχιστων υποχρεωτικών διαθεσίμων.

10 Η ΖΗΤΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Τα οικονομικά υποκείμενα ζητούν χρήμα, δηλαδή διατηρούν ένα μέρος της περιουσίας τους σε μετρητό χρήμα ή σε καταθέσεις όψεως. Τα οικονομικά υποκείμενα ζητούν χρήμα, κυρίως, (α) για να διενεργήσουν συναλλαγές, (β) για να αντιμετωπίσουν μη προβλέψιμες ανάγκες ή (γ) για να κερδοσκοπήσουν. (α) Η ζήτηση χρήματος για τη διενέργεια συναλλαγών Τα οικονομικά υποκείμενα χρειάζονται ρευστά διαθέσιμα με τη μορφή μετρητών ή καταθέσεων όψεως προκειμένου να καλύψουν τις καθημερινές τους αγορές αγαθών και υπηρεσιών. Το ύψος των ρευστών διαθεσίμων του καθενός προσδιορίζεται από τα σχεδιαζόμενα έσοδά και έξοδά του. Αντιστοίχως, για το σύνολο της οικονομίας ισχύει ότι η ζήτηση χρήματος εξαρτάται από το εγχώριο εισόδημα. Όσο υψηλότερο είναι το εγχώριο εισόδημα (Y) τόσο υψηλότερη προβλέπεται να είναι η ζήτηση χρήματος (Dm). Συνεπώς: Dm = ƒ (Y) (β) Η ζήτηση χρήματος για λόγους πρόνοιας Τα έσοδα και οι δαπάνες των οικονομικών υποκειμένων δεν δύνανται να προβλεφθούν με ακρίβεια. Προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της μη πληρωμής ενός απρόβλεπτου λογαριασμού τα οικονομικά υποκείμενα κρατούν περισσότερα μετρητά ή περισσότερα χρήματα σε λογαριασμούς όψεως από ότι κανονικά χρειάζονται. Και αυτή η μορφή της ζήτησης χρήματος εξαρτάται από το ύψος του εισοδήματος. Όσο υψηλότερο είναι το εισόδημα τόσο υψηλότερη αναμένεται να είναι και η ζήτηση χρήματος για λόγους πρόνοιας.

11 Και στις δύο αναφερθείσες περιπτώσεις η ζήτηση χρήματος σχετίζεται με τη λειτουργία του ως μέσου συναλλαγών. Το ύψος της ζήτησης χρήματος ενός μεμονωμένου οικοκυριού εξαρτάται βασικά από το εισόδημά του αλλά και ως ένα βαθμό και από το ύψος των επιτοκίων. Και αυτό επειδή η κράτηση χρήματος με τη μορφή των μετρητών ή των καταθέσεων όψεως δεν επιφέρει τόκους, δηλαδή έχει κόστος ευκαιρίας. Αυτό το κόστος ευκαιρίας είναι τόσο υψηλότερο όσο υψηλότερα είναι τα επιτόκια καταθέσεων ή άλλες κερδοφόρες τοποθετήσεις των χρημάτων. Για το λόγο αυτό τα οικονομικά υποκείμενα τείνουν να κρατούν όσο γίνεται λιγότερα μετρητά. Η ζήτηση χρήματος (Dm), λοιπόν, μειώνεται στην περίπτωση υψηλών επιτοκίων (i) και αυξάνεται στην περίπτωση πολύ χαμηλών επιτοκίων. Συνεπώς: Dm = ƒ ( i ) (γ) Η ζήτηση χρήματος για λόγους κερδοσκοπίας Η ζήτηση (κράτηση) χρήματος για λόγους κερδοσκοπίας σχετίζεται με τη λειτουργία του χρήματος ως μέσου διαφύλαξης αξιών, δηλαδή ως περιουσιακού στοιχείου. Τοποθετήσεις χρημάτων σε χρεόγραφα αποφέρουν μεν τόκους, η αξία όμως αυτών των χρεογράφων υπόκειται σε διακυμάνσεις. Η κράτηση χρημάτων με τη μορφή μετρητών ή καταθέσεων όψεως δεν αποφέρει τόκους, αλλά και δεν υπόκειται σε διακυμάνσεις της αξίας τους. Για το λόγο αυτό τα οικονομικά υποκείμενα, στην περίπτωση που προσδοκούν απώλειες στις αξίες των χρεογράφων, προτιμούν να μειώσουν τον κίνδυνο τοποθετώντας τα χρήματά τους σε λογαριασμούς καταθέσεων όψεως ή προθεσμίας. Απώλειες προκύπτουν όταν ένα οικονομικό υποκείμενο επιθυμεί να πωλήσει ένα χρεόγραφο (π.χ. ομόλογο) σε μια περίοδο που τα επιτόκια είναι υψηλότερα από ότι ήταν τη στιγμή της αγοράς του χρεογράφου. Αυτό ισχύει ιδίως για χρεόγραφα με σταθερές αποδόσεις, δηλαδή με σταθερό επιτόκιο. Για παράδειγμα, εάν αυξηθεί το επιτόκιο στην κεφαλαιαγορά από 6% σε 8%, τότε κανείς δεν επιθυμεί να αγοράσει ένα χρεόγραφο αξίας 100 Ευρώ που αποδίδει μόνο 6% ή 6 Ευρώ το χρόνο, τη στιγμή που μπορεί να αγοράσει ένα χρεόγραφο αξίας 100 Ευρώ που θα του αποδίδει 8% ή 8 Ευρώ ετησίως. Για να αγοράσει κάποιος ένα χρεόγραφο που αποδίδει 6% το χρόνο θα πρέπει να το πληρώσει τόσο που να του αποδίδει τουλάχιστον 8% ή 8 Ευρώ το χρόνο.

12 Αυτό σημαίνει ότι δεν θα δεχτεί να πληρώσει 100 Ευρώ για το χρεόγραφο που έχει 6% επιτόκιο αλλά λιγότερο. Εάν το χρεόγραφο λήγει σε 1 χρόνο θα το πλήρωνε 98 Ευρώ ώστε το συνολικό όφελός του μετά από ένα χρόνο να ανέλθει τουλάχιστον σε 8 Ευρώ (6 Ευρώ τόκο και 2 Ευρώ από τη διαφορά μεταξύ τιμής αγοράς και της ονομαστικής τιμής). Ένα οικονομικό υποκείμενο που προσδοκά αύξηση των επιτοκίων των χρεογράφων κρατά τα χρήματά σε έναν λογαριασμό όψεως προκειμένου να προβεί στην αγορά χρεογράφων τη στιγμή που θα έχουν ανεβεί τα επιτόκια. Αντιθέτως, πωλεί τα χρεόγραφά του σε περίπτωση που αναμένει πτώση των επιτοκίων. Συνεπώς, η ζήτηση χρήματος (Dm) για λόγους κερδοσκοπίας συναρτάται με το ύψος των επιτοκίων. Όσο χαμηλότερα είναι τα επιτόκια και όσο ισχυρότερη η προσδοκία αύξησής τους, τόσο μεγαλύτερη είναι η κράτηση χρημάτων σε μετρητά ή σε τραπεζικούς λογαριασμούς υψηλής ρευστότητας. Συνολικά, η ζήτηση χρήματος (Dm) αυξάνεται όταν αυξάνεται το εισόδημα (Y) και μειώνονται τα επιτόκια. Η ζήτηση χρήματος εξασθενεί όταν πέφτει το εισόδημα και αυξάνονται τα επιτόκια. Dm = ƒ ( Y, i ) ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Η αξία του χρήματος προκύπτει, όπως κάθε άλλου αγαθού από τη ζήτηση και προσφορά του. Εάν υποθέσουμε ότι η κεντρική τράπεζα ελέγχει πλήρως την προσφορά χρήματος και ότι η ζήτηση χρήματος εξαρτάται αποκλειστικά από τα επιτόκια, τότε στην περίπτωση που η ζήτηση χρήματος είναι μεγαλύτερη από την προσφορά χρήματος τα οικονομικά υποκείμενα πωλούν περιουσιακά στοιχεία όπως χρεόγραφα προκειμένου να αποκτήσουν χρήμα. Η αύξηση της προσφοράς χρεογράφων οδηγεί σε πτώση των τιμών τους και συνεπώς σε αύξηση των πραγματικών επιτοκίων, με αποτέλεσμα τη μείωση της κράτησης χρήματος σε μετρητά ή καταθέσεις όψεως λόγω αύξησης του κόστους ευκαιρίας. Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται έως ότου επέλθει ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης χρήματος. Σε περίπτωση που η προσφορά χρήματος είναι μεγαλύτερη της ζήτησης,

13 τα οικονομικά υποκείμενα στρέφονται στην αγορά χρεογράφων με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ζήτησή τους και να πέφτουν τα επιτόκια, ώσπου να ισορροπήσει συνολικά η αγορά χρήματος. Ο ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ 1. Μέτρηση του πληθωρισμού Όπως θα δειχθεί παρακάτω, η σταθεροποίηση του επιπέδου των τιμών ανήκει στους βασικούς στόχους της νομισματικής πολιτικής. Το επίπεδο τιμών ως δείκτης τιμών καταναλωτή μετράται με τη βοήθεια ενός καλαθιού αγαθών και υπηρεσιών, το οποίο απεικονίζει τις μέσες καταναλωτικές συνήθειες αντιπροσωπευτικών οικονομικών υποκειμένων. Τα αγαθά και υπηρεσίες του καλαθιού σταθμίζονται διαφορετικά ώστε να λαμβάνουν υπόψη το εκάστοτε ποσοστό τους στις συνολικές δαπάνες ενός οικοκυριού. Η ποσοστιαία αύξηση του δείκτη τιμών έναντι της προηγούμενης περιόδου καλείται ποσοστό πληθωρισμού. Ως πληθωρισμός ορίζεται η συνεχής αύξηση του επιπέδου των τιμών. Στην Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση ο δείκτης τιμών καταναλωτή υπολογίζεται μηνιαίως από την Στατιστική Υπηρεσία της ΕΕ (Eurostat). Ο πληθωρισμός στη ζώνη του Ευρώ (12 κράτη μέλη) είναι ο σταθμισμένος μέσος πληθωρισμός των 12 κρατών μελών της. Αυτό σημαίνει ότι οι πληθωρισμοί των επί μέρους κρατών μελών της δύνανται να αποκλίνουν. 2. Κόστη του πληθωρισμού Όταν αυξάνεται το επίπεδο τιμών τα οικονομικά υποκείμενα θα πρέπει να πληρώνουν περισσότερα χρήματα για να αποκτήσουν την ίδια ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών. Αντιστοίχως, μειώνεται η αγοραστική αξία του χρήματος, δεδομένου ότι με το ίδιο ποσό χρήματος αγοράζει κανείς λιγότερα αγαθά και υπηρεσίες. Όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο τιμών σε μια οικονομία, τόσο χαμηλότερη είναι η αξία του κυκλοφορούντος χρήματος και αντιστρόφως. Συνεχώς αυξανόμενες τιμές (πληθωρισμός) έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο επίπεδο διαβίωσης και στις

14 μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας. Στα παρακάτω επιχειρείται μια σύντομη αναφορά σε ορισμένες αρνητικές επιπτώσεις του πληθωρισμού. 2.1 Αναδιανομή εισοδημάτων Σε περίπτωση που η πρόβλεψη του πληθωρισμού δεν είναι ακριβής προκύπτουν αναδιανομές εισοδημάτων. Αυτό ισχύει σε μια σειρά από συμβάσεις και συμφωνίες που έχουν δεσμευτικό, μακροχρόνιο χαρακτήρα. Για παράδειγμα, το αποτέλεσμα των συλλογικών διαπραγματεύσεων για την αύξηση των αμοιβών της εργασίας στηρίζεται μεταξύ άλλων και στον προσδοκώμενο πληθωρισμό. Εάν, η αύξηση των τιμών στην πράξη είναι μεγαλύτερη των αυξήσεων των μισθών και ημερομισθίων προκύπτουν εισοδηματικές απώλειες για του εργαζόμενους. Αντιθέτως, οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονται σε περίπτωση που το πραγματικό ποσοστό του πληθωρισμού αποδειχθεί χαμηλότερο του προσδοκώμενου. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση των τραπεζικών δανείων. Το επιτόκιο προσδιορίζεται σε πολύ σημαντικό βαθμό από τον προσδοκώμενο πληθωρισμό. Εάν μετά τη λήψη ενός δανείου με σταθερό επιτόκιο μειωθεί το ποσοστό του πληθωρισμού τότε αυξάνεται η πραγματική αξία του δανείου σε βάρος του οφειλέτη. Εάν αντιθέτως, το πραγματικό ποσοστό του πληθωρισμού είναι υψηλότερο του αναμενόμενου, μειώνεται η πραγματική αξία του δανείου σε βάρος της τράπεζας. 2.2 Μη αποδοτική κατανομή των παραγωγικών πόρων Στις οικονομίες της αγοράς οι τιμές οδηγούν σε εξισορρόπηση της προσφοράς με τη ζήτηση. Αλλαγές στις σχετικές τιμές των αγαθών και υπηρεσιών σηματοδοτούν αλλαγές στις συνθήκες προσφοράς και ζήτησης, παρέχοντας έτσι σημαντικότατες πληροφορίες στους συμμετέχοντες στην αγορά. Μία αύξηση των τιμών που οφείλεται στην αύξηση της ζήτησης ενός αγαθού προκαλεί αύξηση των επενδύσεων ώστε να αυξηθεί η προσφορά του αγαθού αυτού προκειμένου να καλυφθεί η πλεονάζουσα ζήτηση. Αντιστρόφως, πτώση της ζήτησης προκαλεί πτώση των τιμών ενός αγαθού και τάσεις εξόδου από την παραγωγή του αγαθού αυτού. Με άλλα λόγια, η λειτουργία του μηχανισμού των τιμών κατευθύνει τους παραγωγικούς πόρους συνεχώς σε

15 εκείνες τις παραγωγές για τις οποίες υπάρχει ζήτηση. Η σημαντική αυτή λειτουργία δύναται να διαταραχθεί στην περίπτωση του πληθωρισμού. Και αυτό επειδή τα οικονομικά υποκείμενα μπορούν να εκλάβουν εσφαλμένως ότι η αύξηση των τιμών ορισμένων αγαθών και υπηρεσιών να οφείλεται σε μια μεταστροφή της ζήτησης και όχι σε πληθωριστικά αίτια.. Συνεπώς, στην περίπτωση αυτή μπορεί να λάβουν λανθασμένες οικονομικές αποφάσεις. 2.3 Φορολογική επιβάρυνση Η αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων δεν σημαίνει αυτομάτως και της αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων. Για παράδειγμα, με ετήσιο ποσοστό πληθωρισμού 15% μια αύξηση του ετήσιου εισοδήματος ενός μισθωτού κατά 10% σημαίνει τη μείωση του πραγματικού του εισοδήματος κατά 5% (15% - 10%). Παρόλα αυτά επειδή, οι φορολογικές κλίμακες δεν προσαρμόζονται τόσο συχνά, η αύξηση του ονομαστικού εισοδήματος κατά 10% θα προκαλέσει πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση στο μισθωτό παρόλο που στην πραγματικότητα το εισόδημά του μειώθηκε. Επίσης, απώλειες εμφανίζουν και οι επιχειρήσεις επειδή δεν μπορούν να προβούν σε αυξημένες αποσβέσεις ώστε να είναι σε θέση να αντικαταστήσουν τον παραγωγικό τους εξοπλισμό ο οποίος ακρίβαινε. 2.4 Φυγή από το εθνικό νόμισμα Σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού εμφανίζεται τάση φυγής από το εθνικό νόμισμα. Από τη μια τα οικονομικά υποκείμενα επιλέγουν τοποθετήσεις των χρημάτων τους σε σταθερές αξίες όπως ακίνητα ή πολύτιμα μέταλλα, δηλαδή σε μη παραγωγικές τοποθετήσεις. Από την άλλη, αυξάνεται η ανταλλαγή του εθνικού νομίσματος με σταθερότερα αλλοδαπά νομίσματα, δηλαδή η εξαγωγή κεφαλαίων. Και στις δυο περιπτώσεις η επίπτωση στην οικονομική ανάπτυξη είναι αρνητική. 2.5 Πληθωρισμός και οικονομική ανάπτυξη Όλες οι μακροοικονομικές έρευνες δείχνουν ότι υψηλά ποσοστά πληθωρισμού επιδρούν αρνητικά στην οικονομική ανάπτυξη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει οπωσδήποτε μια θετική συσχέτιση μεταξύ χαμηλού πληθωρισμού και οικονομικής

16 ανάπτυξης. Ποια είναι η συνεπαγωγή της παραπάνω διαπίστωσης για τη νομισματική πολιτική; Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν το μηδενικό πληθωρισμό ώστε να μην υπάρχουν αβεβαιότητες και λανθασμένες επενδυτικές επιλογές. Άλλοι προτείνουν έναν μέτριο πληθωρισμό (3% - 5%) γιατί ελπίζουν μια θετική επίπτωση στην απασχόληση (πληθωρισμός ως ορυκτέλαιο της οικονομίας). Ανεξάρτητα από τις επί μέρους διαφωνίες ορισμένων οικονομολόγων είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι τα κόστη του πληθωρισμού υπερβαίνουν κατά πολύ τα όποια οφέλη του και ότι η σταθερότητα των τιμών είναι μια από τις βασικές προϋποθέσεις της οικονομικής ανάπτυξης. Όσον αφορά τα αίτια του πληθωρισμού αυτά θα παρουσιαστούν παρακάτω. ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Η νομισματική θεωρία ερευνά πως τα νομισματικά μεγέθη και οι νομισματικές εξελίξεις επιδρούν στα πραγματικά μεγέθη της οικονομίας. Με τον τρόπο αυτό διευρύνονται και βελτιώνονται οι δυνατότητες της νομισματικής πολιτικής να επηρεάζει την οικονομική εξέλιξη προς την επιθυμητή κατεύθυνση. Για να είναι η νομισματική θεωρία χρήσιμη θα πρέπει να εξηγεί με σαφήνεια τόσο τις ιστορικές εξελίξεις των σημαντικών μεταβλητών όσο και τις δυνατές επιδράσεις των μέτρων της νομισματικής πολιτικής. Μια αποτελεσματική νομισματική πολιτική θα πρέπει (α) να διαθέτει μεταβλητές που να μπορεί να τις επηρεάσει (όπως είναι η ποσότητα χρήματος και τα επιτόκια), (β) να έχει σαφείς μεταβλητές - στόχους όπως είναι το ποσοστό του πληθωρισμού και (γ) να προσανατολίζεται και σε άλλα μεγέθη που ενδιαφέρουν την κοινή γνώμη όπως είναι το ΑΕΠ και η απασχόληση. Η μέχρι σήμερα εμπειρική έρευνα έδειξε ότι:

17 Υπάρχει μια υψηλή θετική συσχέτιση μεταξύ της εξέλιξης της ποσότητας χρήματος και του επιπέδου τιμών. Αύξηση (μείωση) της ποσότητας χρήματος προκαλεί αύξηση (μείωση) των τιμών. Υπάρχει παράλληλη εξέλιξη μεταξύ του πληθωρισμού και των μακροπρόθεσμων επιτοκίων. Αύξηση (μείωση) του πληθωρισμού προκαλεί αύξηση (μείωση) των επιτοκίων αυτών. Η αύξηση (μείωση) των επιτοκίων προκαλεί με μια μικρή χρονική υστέρηση αύξηση (μείωση) των ποσοστών της ανεργίας. Δεν υπάρχει σαφής απόδειξη ότι η αύξηση (μείωση) του πληθωρισμού προκαλεί μείωση (αύξηση) της ανεργίας. Στα παρακάτω επιχειρείται μια σύντομη παρουσίαση των επιδράσεων των νομισματικών παρεμβάσεων στην οικονομία. Παράλληλα, γίνεται διάκριση μεταξύ νομισματικής πολιτικής με μακροχρόνιο ή βραχυχρόνιο ορίζοντα. 2. Νομισματική πολιτική με μακροχρόνιο ορίζοντα 2.1 Η ποσοτική θεωρία του χρήματος Η ποσοτική θεωρία του χρήματος περιγράφει τη μακροχρόνια σχέση μεταξύ της ποσότητας χρήματος και του επιπέδου των τιμών. Συγκεκριμένα, εξηγεί την παράλληλη εξέλιξη μεταξύ ποσότητας χρήματος και πληθωρισμού. Η ποσοτική θεωρία ξεκινά με τη διαπίστωση ότι τα οικονομικά υποκείμενα χρησιμοποιούν χρήμα για την απόκτηση αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς, σε κάθε οικονομία υπάρχει ένας συνολικός κύκλος εργασιών εντός μιας χρονικής περιόδου ίσος με Ρ. Τ, όπου Ρ είναι το μέσο επίπεδο τιμών και Τ ο αριθμός των συναλλαγών. Αυτός ο όγκος των συναλλαγών θα πρέπει να καλύπτεται από ένα ίσο ποσό χρήματος που κυκλοφορεί στην οικονομία. Το ποσό αυτό χρήματος ισούται με Μ. v, όπου M είναι ποσότητα χρήματος και v η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος. Η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος δείχνει πόσο συχνά εντός μιας χρονικής περιόδου (π.χ. ένα έτος) κυκλοφορεί κατά μέσο όρο μια χρηματική μονάδα, δηλαδή πόσο συχνά χρησιμοποιείται για συναλλακτικούς σκοπούς. Η ταχύτητα κυκλοφορίας του

18 χρήματος καθορίζεται από συνήθειες πληρωμών και την τεχνολογία που χρησιμοποιεί το τραπεζικό σύστημα μιας χώρας. Η ποσοτική θεωρία εκφράζεται με την ισότητα: M. v = P. T Επειδή η μέτρηση όλων των συναλλαγών σε μια οικονομία είναι σχεδόν αδύνατη, λαμβάνεται αντ' αυτών το πραγματικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (Υ) ως πλησιέστερο μέγεθος. Με άλλα λόγια υποτίθεται ότι ο όγκος των συναλλαγών ισούται με την ποσότητα των αγαθών και υπηρεσιών που παράγονται σε μια χρονική περίοδο. Αυτή η πραγματική παραγωγή πολλαπλασιάζεται με το δείκτη τιμών Ρ. Έτσι, προκύπτει Ρ*Υ που είναι το ονομαστικό ακαθάριστο εγχώριο εισόδημα μιας περιόδου. Στην περίπτωση αυτή λαμβάνουμε την ισότητα (που σ' αυτήν την μορφή διατυπώθηκε από τον αμερικανό οικονομολόγο Irving Fisher): M. v = R. Y Ποιες όμως είναι οι συνεπαγωγές της ποσοτικής θεωρίας του χρήματος; Το εργαλείο της νομισματικής πολιτικής στην περίπτωση αυτή είναι η ποσότητα χρήματος Μ. Η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος θεωρείται μακροπρόθεσμα ως σχετικά σταθερή και ως μη εξαρτώμενη από τη νομισματική πολιτική. Πέραν τούτου, γίνεται η υπόθεση ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί μακροπρόθεσμα να επηρεάσει την πραγματική παραγωγή Υ, δηλαδή τον όγκο των συναλλαγών Τ. Συνεπώς, αλλαγές στην ποσότητα του χρήματος Μ, μακροπρόθεσμα, προκαλούν μόνον μεταβολές του επιπέδου τιμών. Σε περίπτωση που η κεντρική τράπεζα αυξήσει την προσφορά χρήματος το μόνο που αυξάνεται είναι το επίπεδο τιμών (η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήματος και η πραγματική παραγωγή παραμένουν αμετάβλητα). Επιθυμεί η κεντρική τράπεζα να μειώσει το επίπεδο τιμών, τότε θα πρέπει να μειώσει την ποσότητα του κυκλοφορούντος χρήματος. Η ποσοτική θεωρία του χρήματος προσφέρει μια σχετικά απλοϊκή ερμηνεία για την παρατηρούμενη παράλληλη εξέλιξη μεταξύ της ποσότητας χρήματος και του επιπέδου τιμών. Η ποσότητα χρήματος θεωρείται ως ανεξάρτητη μεταβλητή, το Δε επίπεδο τιμών η εξαρτημένη. Συγχρόνως, η ποσοτική θεωρία υπονοεί ότι ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ των δύο μεγεθών ισούται με 1. Αυτό σημαίνει ότι

19 μια αύξηση της ποσότητας χρήματος π.χ. 10% προκαλεί αύξηση του επιπέδου τιμών κατά 10%, ενώ αφήνει ανεπηρέαστη την πραγματική οικονομία ("ουδετερότητα του χρήματος). Εξίσου απλή είναι και η σύσταση που προκύπτει για τη νομισματική πολιτική. Εάν ο επιθυμητός πληθωρισμός είναι 2% και η αναμενόμενη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ 4%, τότε η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να αυξήσει την ποσότητα του χρήματος κατά 6%. Και αυτό γιατί: ΔΜ = ΔΡ + ΔΥ - Δv ή 6% = 2% + 4% - 0% (η ταχύτητα κυκλοφορίας θεωρείται αμετάβλητη) 2.2 Νομισματική πολιτική και ονομαστικά επιτόκια (Fisher Effect) Ο Irving Fisher ερεύνησε τη σχέση μεταξύ νομισματικής πολιτικής και επιπέδου των επιτοκίων. Το πραγματικό επιτόκιο r t, t+1, της περιόδου από t έως t +1 ορίζεται ως: r t,t+1 = i t,t+1 - π t,t+1 Όπου: i t,t+1 συμβολίζει το ονομαστικό ποσοστό του επιτοκίου κατά το χρονικό διάστημα t έως t+1 π t,t+1 συμβολίζει το ποσοστό του πληθωρισμού για την περίοδο t έως t+1 Με άλλα λόγια το πραγματικό επιτόκιο είναι ίσο με το ονομαστικό μείον το ποσοστό πληθωρισμού και δείχνει κατά πόσο κερδίζει ένας καταθέτης από μια νομισματική μονάδα. Για παράδειγμα, εάν κάποιος καταθέσει Ευρώ για ένα έτος με ονομαστικό επιτόκιο 5% και το ποσοστό πληθωρισμού ανέρχεται σε 2,7%, τότε το πραγματικό επιτόκιο ισούται με 5% - 2,7% = 2,3%. Το πραγματικό του ετήσιο κέρδος σε αγοραστική δύναμη δεν ανέρχεται σε Χ 5%, αλλά σε Χ 2,3% ή 23 Ευρώ.

20 Τα οικονομικά υποκείμενα επιδιώκουν όσο γίνεται υψηλότερα πραγματικά επιτόκια για τις καταθέσεις τους. Σε περίπτωση που προσδοκούν αύξηση του πληθωρισμού απαιτούν υψηλότερα ονομαστικά επιτόκια που να υπερκαλύπτουν το ποσοστό του αναμενόμενου πληθωρισμού. Αντιθέτως, συμβιβάζεται με ένα χαμηλότερο ονομαστικό επιτόκιο εάν προσδοκά πτώση του ποσοστού του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τον Fisher τα οικονομικά υποκείμενα επιθυμούν μια σταθερή πραγματική απόδοση και συνεπώς ένα σταθερό πραγματικό επιτόκιο. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει τα ονομαστικά επιτόκια μιας περιόδου να ισούνται με το επιθυμητό σταθερό πραγματικό επιτόκιο συν το ποσοστό του πληθωρισμού, ήτοι: i t,t+1 = r t,t+1 + π e t,t+1 π e t,t+1 το ποσοστό του προσδοκώμενου πληθωρισμού r t,t+1 το πραγματικό επιτόκιο το οποίο θεωρείται ως σταθερό Η παραπάνω ισότητα σημαίνει ότι τα ονομαστικά επιτόκια και το ποσοστό πληθωρισμού μεταβάλλονται πάντοτε με το ίδιο ποσοστό και προς την ίδια κατεύθυνση. Εάν οι εκτιμήσεις του κοινού για τον προσδοκώμενο πληθωρισμό είναι αξιόπιστες, τότε θα υπάρχουν ελάχιστες αποκλίσεις μεταξύ προσδοκώμενου και πραγματικού πληθωρισμού. Συνεπώς, η εκτίμηση του Fisher για τη σχέση μεταξύ νομισματικής πολιτικής και επιπέδου ονομαστικών επιτοκίων δύναται να ερμηνεύσει τη συσχέτιση που παρατηρείται στην πράξη μεταξύ ονομαστικών επιτοκίων και πληθωρισμού. 3. Νομισματική πολιτική με βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα Η επιστημονική συζήτηση γύρω από την ποσοτική θεωρία του χρήματος καθώς και πολλές εμπειρικές έρευνες έδειξαν ότι μακροπρόθεσμα το χρήμα δεν επιδρά στην πραγματική οικονομία 1. Βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα (π.χ. 2-3 έτη) όμως 1 Αυτό δεν ισχύει μόνο στις περιπτώσεις υψηλού πληθωρισμού ή υπερπληθωρισμού όπου κατά κανόνα προκαλούνται σημαντικές βλάβες στην παραγωγή και στην ανάπτυξη μιας χώρας.

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy)

Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων. Χρήσιµο για τις συναλλαγές. Μία µορφή πλούτου. Επάρκεια. Χωρίς Χρήµα. Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) Απόθεµα περιουσιακών στοιχείων Χρήµα Χρήσιµο για τις συναλλαγές Μία µορφή πλούτου Χωρίς Χρήµα Επάρκεια Ανταλλακτική Οικονοµία (Barter economy) 1 Λειτουργίες του Χρήµατος Μέσο διατήρησης της αξίας Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και

Μακροοικονομική. Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική. Αναπτύχθηκε ως ξεχωριστός κλάδος: Γιατί μελετάμε ακόμη την. Μακροοικονομική Θεωρία και Μακροοικονομική Θεωρία και Πολιτική Εισαγωγή: με τι ασχολείται Ποια είναι η θέση της μακροοικονομικής σήμερα; Χρησιμότητα - γιατί μελετάμε την μακροοικονομική θεωρία; Εξέλιξη θεωρίας και σχέση με την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες

3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 3. Χρήμα, επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Προσφορά και ζήτηση χρήματος 2. Προσφορά χρήματος και συναλλαγματική ισοτιμία (βραχυχρόνια περίοδος) 3. Χρήμα, τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία (μακροχρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη των τιμών 1. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να επιτύχει η νομισματική πολιτική Πώς μπορεί η νομισματική πολιτική να επηρεάσει τις τιμές που πληρώνουμε για τα αγαθά και

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα & Προσφορά ρ Χρήματος Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Διάκριση μεταξύ τραπεζών και μη αποταμιευτικών ιδρυμάτων Ηβ βασική ήδιαφορά ανάμεσα

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ

ευρώ, πχ 1,40 δολάρια ανά ένα ευρώ. Όταν το Ε αυξάνεται τότε το ευρώ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Θεωρία Ισοζυγίου Πληρωμών και Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Ν. Κωστελέτου (Σημειώσεις 4 ου -5 ου μαθήματος, κεφ. 14, 15 «Διεθνής Οικονομική» των P.Krugman,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 8 Προσδιορισμός τιμών και ποσοτική θεωρία Προσδιορισμός τιμών Προσδιορισμός τιμών! Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό επίπεδο τιμών και πως μεταβάλλεται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών

Κεφάλαιο 28. Προσδιορισμός τιμών Αιτίες και Κόστος Πληθωρισμού Κεφάλαιο 28 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Προσδιορισμός τιμών Ως τώρα δεν εξετάσαμε πως διαμορφώνεται το γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 2 ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΤΙΚΗΣ ΖΗΤΗΣΗΣ & ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Βασικές αρχές. Εφαρµογές στην Ελληνική Οικονοµία. Ασκήσεις. Κεφάλαιο 1 Η Μακροοικονοµική Επιστήµη 1.1. Μικροοικονοµική και Μακροοικονοµική 1.2. Μακροοικονοµικά Υποδείγµατα 1.3.

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΗΣ ΛΗΚΤΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Ο κίνδυνος επιτοκίων προέρχεται τόσο από τη διαφορά ληκτότητας που υπάρχει μεταξύ των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού, όσο

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την

Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την Πραγματοποιείται με την κατάταξη των στοιχείων κατά κατηγορίες για μια σειρά ετών. Η σύγκριση των στοιχείων με παρελθόντα στοιχεία αυξάνει την χρησιμότητα και εμφανίζει την φύση και τις τάσεις των τρεχουσών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η οικονομική μονάδα? Διακρίσεις οικονομικών μονάδων

Τι είναι η οικονομική μονάδα? Διακρίσεις οικονομικών μονάδων Τι είναι η οικονομική μονάδα? Οικονομική μονάδα αποτελεί κάθε οργανωμένη προσπάθεια για συγκρότηση περιουσίας για την παραγωγή και διάθεση οικονομικών αγαθών και υπηρεσιών με βάση τις βασικές αποδεκτές

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:...

Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια ώρα και 30 λεπτά Ονοµατεπώνυµο φοιτητού/τριας;... Αρ. Μητρ.:... ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ: ΙΟΥΝΙΟΣ 2004 ΜΑΘΗΜΑ: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α.ΝΟΥΛΑΣ Απαντήστε όλες τις ερωτήσεις. ιάρκεια εξετάσεων: Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 1: Χρήμα και Προσφορά Χρήματος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης

Μάθηµα 5ο. Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Μάθηµα 5ο Το υπόδειγµα της Συνολικής Ζήτησης Η συνολική Ζήτηση και τα συστατικά της Είδαµε ότι ένας τρόπος µέτρησης του ΑΕΠ είναι αυτός της συνολικής δαπάνης της οικονοµίας µε την παρακάτω ταυτότητα GDP

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 2 (25 μονάδες) Υποθέστε ότι η Κεντρική Τράπεζα της χώρας Lowland ασκεί πολιτική ανοικτής αγοράς με στόχο την διευκόλυνση της οικονομικής μεγέθυνσης. α) Παρουσιάστε διαγραμματικά την πιθανή επίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, Σημειώσεις '000 '000 Έσοδα Τόκων 2 107.714 81.410 Έξοδα Τόκων 3 71.942 58.264 Καθαρά Έσοδα Τόκων 35.772 23.146

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ

ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ ΜΈΤΡΗΣΗ ΠΟΣΟΣΤΟΎ ΑΠΌΔΟΣΗΣ ΕΠΈΝΔΥΣΗΣ Η επένδυση μπορεί επίσης να ορισθεί ως η απόκτηση ενός περιουσιακού στοιχείου (π.χ. χρηματοδοτικού τίτλου) με την προσδοκία να αποφέρει μια ικανοποιητική απόδοση. Η

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Η διάκριση μακροχρόνιας και βραχυχρόνιας περιόδου Στη μακροχρόνια περίοδο που εξετάσαμε το επίπεδο παραγωγής είναι σταθερό στο φυσικό του επίπεδο, εκείνο δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ Β ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ Κεφάλαιο 1 Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Επιτόκιο: είναι η αμοιβή του κεφαλαίου για κάθε μονάδα χρόνου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης

Κεφάλαιο 9. Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Κεφάλαιο 9 Το υπόδειγµα IS-LM/AD-AS : Ένα γενικό πλαίσιο µακροοικονοµικής ανάλυσης Περίγραµµα κεφαλαίου ΗευθείαFE : Ισορροπία στην αγορά εργασίας Ηκαµπύλη IS : Ισορροπία στην αγορά αγαθών Ηκαµπύλη LM :

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες'

Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Χρήμα,'Επιτόκια,'Τιμές'και'Συναλλαγματικές' Ισοτιμίες' Βραχυχρόνια'και'Μακροχρόνια'Ανάλυση' Ο Ρόλος του Χρήµατος Μέσο Πληρωµών Μονάδα Μέτρησης Αξιών Μέσο Διακράτησης Πλούτου µε τη µεγαλύτερη ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χωρίζεται σε δύο μεγάλες περιοχές: -ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ -ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Η συμπεριφορά της οικονομικής μονάδας (καταναλωτής, νοικοκυριό, επιχείρηση, αγορά). Εξετάζει θέματα

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η περιουσία της επιχείρησης, από λογιστική άποψη, έχει τρεις διακρίσεις, δηλαδή: α. Το Ενεργητικό. β. Το Παθητικό. γ. Την Καθαρή Περιουσία.

Η περιουσία της επιχείρησης, από λογιστική άποψη, έχει τρεις διακρίσεις, δηλαδή: α. Το Ενεργητικό. β. Το Παθητικό. γ. Την Καθαρή Περιουσία. Ενεργητικό Παθητικό Καθαρή Περιουσία Η Λογιστική ασχολείται με την περιουσία κάθε επιχείρησης. Αυτό σημαίνει ότι παρακολουθεί από την έναρξη μέχρι και τη λήξη της λειτουργίας της το σύνολο των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και την λέξη Σωστό, εάν είναι σωστή και Λάθος εάν είναι λανθασμένη. Α1. Ο αντιπραγματισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης (LF) Fund of Funds Global Low, ένα υπό-αμοιβαίο κεφάλαιο του αμοιβαίου κεφαλαίου(lf) Fund of Funds Σειρά Μεριδίων Eurobank, ISIN: LU0956610256, Νόμισμα: EUR Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg)

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία

ΣΑΛΙΜΠΑ ΖΙΖΗ. Δρ. Οικονομολόγος της Εργασίας Εμπειρογνώμων. Οικονομικές διακυμάνσεις - Πληθωρισμός Ανεργία Βιογραφικό σημείωμα Η Ζιζή Σαλίμπα γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά στη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών (DEA) και διδακτορικό δίπλωμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων

Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Μεθοδολογία κατάρτισης της νέας σειράς επιτοκίων τραπεζικών καταθέσεων και δανείων Η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), εφαρµόζοντας την Π /ΤΕ 2496/28.5.2002, άρχισε από το Σεπτέµβριο του 2002 να συγκεντρώνει

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr Ερώτηση 1 Την 30 η Σεπτεμβρίου 2013, τα επιτόκια ενός έτους του γιεν Ιαπωνίας και της λίρας Αγγλίας είναι αντιστοίχως i = 1% και i = 4%, ενώ η ισοτιμία όψεως είναι 150 ανά λίρα (S 30-9-13 = 150/ ). Οι

Διαβάστε περισσότερα

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη

www.techandmath.gr 4 η Εργασία ΔEO31 www.techandmath.gr Άσκηση 1 η Tech and Math - Εκπαιδευτική πύλη Άσκηση 1 η 4 η Εργασία ΔEO31 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν την τέταρτη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Α. Ξέρουμε ότι ισχύει ο τύπος: c+ 1 H M( er+ rr) 100 500(0, 05 0,10) M = H c= = c= 0, 0625

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών. ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη. Διπλωματική Εργασία Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών ΔΠΜΣ Στην Οικονομική Επιστήμη Διπλωματική Εργασία Θέμα : «Ζήτηση Προθεσμιακών Καταθέσεων» Όνομα : Ελένη Ζίττη Αριθμός Μητρώου : Μ 08/04 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 Οι ακόλουθες ασκήσεις αποτέλεσαν θέµατα στις πανελλαδικές εξετάσεις και αφορούν την ύλη της Μακροοικονοµίας στα ΕΠΑΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ

και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ και ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΗΣ Ισολογισμός. 1 Τι είναι ο Ισολογισμός Ισολογισμός είναι η λογιστική χρηματοοικονομική κατάσταση που παρουσιάζει συνοπτικά αλλά με σαφήνεια την περιουσιακή κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π.

ΣΟΛΩΜΟΥ 29 ΑΘΗΝΑ ( 210.38.22.157 495 www.arnos.gr e-mail : info@arnos.gr ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ Α.Ε.Ι. Α.Τ.Ε.Ι. Ε.Α.Π. Ε.Μ.Π. ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Έννοια του ισολογισμού Ο ισολογισμός απεικονίζει τη χρηματοοικονομική κατάσταση της επιχείρησης μια δεδομένη χρονική στιγμή. Η χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης αποτελείται από εξής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ. 10 ΤΑΜΕΙΟ Βιβλίου Ταμείου. Βιβλίο Μικρού Ταμείου. ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΚΕΦ. 10 ΤΑΜΕΙΟ Βιβλίου Ταμείου. Βιβλίο Μικρού Ταμείου. ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΚΕΦ. 10 ΤΑΜΕΙΟ Σε κάθε επιχείρηση υπάρχει πάντοτε ένα πρόσωπο το οποίο είναι υπεύθυνο για τις εισπράξεις και τις πληρωμές. Αυτό το πρόσωπο είναι ο ταμίας. Βρίσκεται σ ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο, κατάλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα